حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَرْقِي يَقُولُ امْسَحْ الْبَاسَ رَبَّ النَّاسِ بِيَدِكَ الشِّفَاءُ لَا يَكْشِفُ الْكَرْبَ إِلَّا أَنْتَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ruqya qilar va: «Imsahil-baʼs, Robban-nos; biyadikash-shifoʼ; lo yakshiful-karba illo anta» (Dardni art (ketkaz), ey odamlarning Robbi; shifo Sening qoʻlingda(dir); gʻam-anduhni Sendan boshqa hech kim ochmaydi (ketkazmaydi)), der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ руқя қилар ва: «Имсаҳил-баъс, Роббан-нос; биядикаш-шифў; ло якшифул-карба илло анта» (Дардни арт (кетказ), эй одамларнинг Робби; шифо Сенинг қўлингда(дир); ғам-андуҳни Сендан бошқа ҳеч ким очмайди (кетказмайди)), дер эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَقَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السَّجْدَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ عِنْدِي قَطُّ
Oisha (roziyallohu anho) menga: «Ey jiyanim, Rasululloh ﷺ mening huzurimda asrdan keyin ikki rakaat namozni hech qachon tark qilmaganlar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) менга: «Эй жияним, Расулуллоҳ ﷺ менинг ҳузуримда асрдан кейин икки ракаат намозни ҳеч қачон тарк қилмаганлар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ عَلَى الْفِرَاشِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يُوتِرَ أَيْقَظَنِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi namoz oʻqirdilar, men esa u zot bilan qibla orasida, toʻshakda koʻndalang boʻlib yotardim. U zot vitr oʻqimoqchi boʻlganlarida meni uygʻotardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси намоз ўқирдилар, мен эса у зот билан қибла орасида, тўшакда кўндаланг бўлиб ётардим. У зот витр ўқимоқчи бўлганларида мени уйғотардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسُحِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهُ قَدْ صَنَعَ شَيْئًا وَلَمْ يَصْنَعْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga sehr qilindi — shu (sabab) u zotga aslida qilmagan bir ishni qilgandek tuyulardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга сеҳр қилинди — шу (сабаб) у зотга аслида қилмаган бир ишни қилгандек туюларди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجَاوِرُ فِي الْمَسْجِدِ فَيُصْغِي إِلَيَّ رَأْسَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُرَجِّلُهُ وَأَنَا حَائِضٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ masjidda (eʼtikofda) turar edilar; u zot ﷺ boshlarini menga egardilar, men esa hayzli holimda sochlarini tarab qoʻyardim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ масжидда (эътикофда) турар эдилар; у зот ﷺ бошларини менга эгардилар, мен эса ҳайзли ҳолимда сочларини тараб қўярдим».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ بِخَمْسٍ لَا يَجْلِسُ إِلَّا فِي الْخَامِسَةِ فَيُسَلِّمُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi oʻn uch rakaat namoz oʻqir, besh (rakaat) bilan vitr qilar edilar; faqat beshinchisida oʻtirar va salom berar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ўн уч ракаат намоз ўқир, беш (ракаат) билан витр қилар эдилар; фақат бешинчисида ўтирар ва салом берар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ عَنْ عَائِشَةَذَبَحُوا شَاةً قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا بَقِيَ إِلَّا كَتِفُهَا قَالَ كُلُّهَا قَدْ بَقِيَ إِلَّا كَتِفَهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ular bir qoʻy soʻyishdi. Men: «Ey Allohning Rasuli, uning kuragidan boshqa (hech narsa) qolmadi», dedim. U zot: «Uning kuragidan boshqa hammasi qoldi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Улар бир қўй сўйишди. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг курагидан бошқа (ҳеч нарса) қолмади», дедим. У зот: «Унинг курагидан бошқа ҳаммаси қолди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ التَّيْمِيِّ وَابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَالَ هُمَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا جَمِيعًا
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan bomdod namozidan oldingi ikki rakaat haqida rivoyat qilinadi. U zot: «Ular menga butun dunyodan koʻra mahbubroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан бомдод намозидан олдинги икки ракаат ҳақида ривоят қилинади. У зот: «Улар менга бутун дунёдан кўра маҳбуброқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْرُمُ مِنْ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنْ الْوِلَادَةِو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Tugʻilish sababli harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi», dedilar. Molik aytdi: Menga Abdulloh ibn Abu Bakr Amradan, u Oishadan, u Nabiy ﷺdan shuning oʻxshashini hadis aytdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Туғилиш сабабли ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади», дедилар. Молик айтди: Менга Абдуллоҳ ибн Абу Бакр Амрадан, у Оишадан, у Набий ﷺдан шунинг ўхшашини ҳадис айтди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ خَبُثَتْ نَفْسِي وَلَكِنْ لِيَقُلْ لَقِسَتْ
(Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ: «Biringiz: ‹Xabusat nafsiy (nafsim yomonlashdi)› demasin; balki: ‹Laqisat nafsiy (koʻnglim behuzur boʻldi)› desin» dedilar.(Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз: ‹Хабусат нафсий (нафсим ёмонлашди)› демасин; балки: ‹Лақисат нафсий (кўнглим беҳузур бўлди)› десин» дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا فُلَانَةُ لِامْرَأَةٍ فَذَكَرَتْ مِنْ صَلَاتِهَا فَقَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى تَمَلُّوا إِنَّ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَى اللَّهِ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot uning huzuriga kirdilar, yonida falon ayol bor edi. (Oisha) uning namozi (koʻpligi) haqida gapirdi. Shunda u zot: «Bas qiling! Toqatingiz yetadigan amalni qilinglar. Allohga qasamki, sizlar zerikmagunlaringizcha Alloh azza va jalla (savob berishdan) zerikmaydi. Allohga eng suyukli din — sohibi bardavom qilganidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот унинг ҳузурига кирдилар, ёнида фалон аёл бор эди. (Оиша) унинг намози (кўплиги) ҳақида гапирди. Шунда у зот: «Бас қилинг! Тоқатингиз етадиган амални қилинглар. Аллоҳга қасамки, сизлар зерикмагунларингизча Аллоҳ азза ва жалла (савоб беришдан) зерикмайди. Аллоҳга энг суюкли дин — соҳиби бардавом қилганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kechki taom qoʻyilib, namozga iqoma aytilsa, avval taomdan boshlanglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кечки таом қўйилиб, намозга иқома айтилса, аввал таомдан бошланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُوسَى الْجُهَنِيِّ قَالَ جَاءُوا بِعُسٍّ فِي رَمَضَانَ فَحَزَرْتُهُ ثَمَانِيَةَ أَوْ تِسْعَةَ أَوْ عَشْرَةَ أَرْطَالٍ فَقَالَ مُجَاهِدٌ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ بِمِثْلِ هَذَا
Muso Juhaniy aytdi: Ramazonda bir katta idish keltirishdi, men uni sakkiz yoki toʻqqiz yoxud oʻn ratl chamaladim. Shunda Mujohid: «Menga Oisha (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺ mana shunga oʻxshash (idish) bilan gʻusl qilganlarini aytib berdi», dedi.Мусо Жуҳаний айтди: Рамазонда бир катта идиш келтиришди, мен уни саккиз ёки тўққиз ёхуд ўн ратл чамаладим. Шунда Мужоҳид: «Менга Оиша (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺ мана шунга ўхшаш (идиш) билан ғусл қилганларини айтиб берди», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَدَفَّتْ دَافَّةٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ حَضْرَةَ الْأَضْحَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُوا وَادَّخِرُوا لِثَلَاثٍ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ النَّاسُ يَنْتَفِعُونَ مِنْ أَضَاحِيِّهِمْ يَحْمِلُونَ مِنْهَا الْوَدَكَ وَيَتَّخِذُونَ مِنْهَا الْأَسْقِيَةَ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالُوا الَّذِي نَهَيْتَ عَنْهُ مِنْ إِمْسَاكِ لُحُومِ الْأَضَاحِيِّ قَالَ إِنَّمَا نَهَيْتُ عَنْهُ لِلدَّافَّةِ الَّتِي دَافَّتْ فَكُلُوا وَتَصَدَّقُوا وَادَّخِرُوا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Qurbon hayiti kunlari badiya (choʻl) ahlidan bir toʻda kishilar kelib qolishdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Yenglar va uch kungacha gʻamlab qoʻyinglar», dedilar. Shundan keyin: «Ey Allohning Rasuli, odamlar qurbonliklaridan foydalanib, moyini olar va terisidan meshlar yasar edilar», deyishdi. U zot: «Bu nimasi?» dedilar. Ular: «Qurbonlik goʻshtlarini saqlab qoʻyishdan qaytargan eding», deyishdi. U zot: «Men uni faqat kelib qolgan oʻsha (choʻl) toʻdasi sababli qaytargan edim. Bas, yenglar, sadaqa qilinglar va gʻamlab qoʻyinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Қурбон ҳайити кунлари бадия (чўл) аҳлидан бир тўда кишилар келиб қолишди. Шунда Набий ﷺ: «Енглар ва уч кунгача ғамлаб қўйинглар», дедилар. Шундан кейин: «Эй Аллоҳнинг Расули, одамлар қурбонликларидан фойдаланиб, мойини олар ва терисидан мешлар ясар эдилар», дейишди. У зот: «Бу нимаси?» дедилар. Улар: «Қурбонлик гўштларини сақлаб қўйишдан қайтарган эдинг», дейишди. У зот: «Мен уни фақат келиб қолган ўша (чўл) тўдаси сабабли қайтарган эдим. Бас, енглар, садақа қилинглар ва ғамлаб қўйинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهِ النَّاسُ فِي مَرَضِهِ يَعُودُونَهُ فَصَلَّى بِهِمْ جَالِسًا فَجَعَلُوا يُصَلُّونَ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ اجْلِسُوا فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlariga kasal boʻlganlarida odamlar koʻrgani kirishdi. U zot ularga oʻtirgan holda namoz oʻqib berdilar, ular esa tik turib oʻqiy boshladilar. Shunda u zot ularga oʻtirishga ishora qildilar. Namozdan boʻshaganlarida: «Imom unga ergashilishi uchungina (imom) qilingan. Bas, u rukuʼ qilsa, rukuʼ qilinglar; u (boshini) koʻtarsa, koʻtaringlar; u oʻtirgan holda namoz oʻqisa, oʻtirgan holda oʻqinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига касал бўлганларида одамлар кўргани киришди. У зот уларга ўтирган ҳолда намоз ўқиб бердилар, улар эса тик туриб ўқий бошладилар. Шунда у зот уларга ўтиришга ишора қилдилар. Намоздан бўшаганларида: «Имом унга эргашилиши учунгина (имом) қилинган. Бас, у рукуъ қилса, рукуъ қилинглар; у (бошини) кўтарса, кўтаринглар; у ўтирган ҳолда намоз ўқиса, ўтирган ҳолда ўқинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ فَهَلْ لَهَا أَجْرٌ إِنْ أَتَصَدَّقْ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺga: «Onam toʻsatdan vafot etdi; menimcha, agar u gapira olganda, sadaqa qilar edi. Men uning nomidan sadaqa bersam, unga ajr boʻladimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺга: «Онам тўсатдан вафот этди; менимча, агар у гапира олганда, садақа қилар эди. Мен унинг номидан садақа берсам, унга ажр бўладими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَبِي وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الْمَعْنَى قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ وَأُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتَا كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِالْحَبَشَةِ فِيهَا تَصَاوِيرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُولَئِكَ إِذَا كَانَ فِيهِمْ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَمَاتَ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّوَرَ أُولَئِكَ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبِي قَالَ وَكِيعٌ إِنَّهُمْ تَذَاكَرُوا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَذَكَرَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأُمُّ حَبِيبَةَ كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا فِي أَرْضِ الْحَبَشَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba va Ummu Salama Rasululloh ﷺ ga Habashada (Habashistonda) koʻrgan bir cherkovni — uning ichida suratlar bor edi — zikr qildilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, ular orasida bir solih kishi boʻlib, u vafot etsa, qabri ustiga masjid qurar va unga oʻsha suratlarni chizar edilar. Ular qiyomat kunida Allohning huzurida maxluqotning eng yomonidirlar», dedilar. Otam aytdi: Vakiʼ (shunday) dedi: Ular Nabiy ﷺning huzurlarida u zotning kasalliklari paytida (bu haqda) soʻzlashdilar; shunda Ummu Salama va Ummu Habiba Habasha yurtida koʻrgan bir cherkovni zikr qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба ва Умму Салама Расулуллоҳ ﷺ га Ҳабашада (Ҳабашистонда) кўрган бир черковни — унинг ичида суратлар бор эди — зикр қилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, улар орасида бир солиҳ киши бўлиб, у вафот этса, қабри устига масжид қурар ва унга ўша суратларни чизар эдилар. Улар қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида махлуқотнинг энг ёмонидирлар», дедилар. Отам айтди: Вакиъ (шундай) деди: Улар Набий ﷺнинг ҳузурларида у зотнинг касалликлари пайтида (бу ҳақда) сўзлашдилар; шунда Умму Салама ва Умму Ҳабиба Ҳабаша юртида кўрган бир черковни зикр қилдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ عَنْ أَبِي سَهْلَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْعُوا لِي بَعْضَ أَصْحَابِي قُلْتُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ لَا قُلْتُ عُمَرُ قَالَ لَا قُلْتُ ابْنُ عَمِّكَ عَلِيٌّ قَالَ لَا قَالَتْ قُلْتُ عُثْمَانُ قَالَ نَعَمْ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ تَنَحَّيْ جَعَلَ يُسَارُّهُ وَلَوْنُ عُثْمَانَ يَتَغَيَّرُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الدَّارِ وَحُصِرَ فِيهَا قُلْنَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَلَا تُقَاتِلُ قَالَ لَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهِدَ إِلَيَّ عَهْدًا وَإِنِّي صَابِرٌ نَفْسِي عَلَيْهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga as-hobimdan birortasini chaqiringlar», dedilar. Men: «Abu Bakrnimi?» dedim. U zot: «Yoʻq», dedilar. Men: «Umarnimi?» dedim. «Yoʻq», dedilar. Men: «Amakingizning oʻgʻli Alinimi?» dedim. «Yoʻq», dedilar. (Oisha) dedi: Men: «Usmonnimi?» dedim. «Ha», dedilar. U kelganida u zot: «Nari tur», dedilar va unga sirlashib gapira boshladilar, Usmonning rangi esa oʻzgarardi. Dor kuni boʻlib, u oʻsha (uy)da qamalganida biz: «Ey moʻminlar amiri, jang qilmaysizmi?» dedik. U: «Yoʻq. Albatta, Rasululloh ﷺ menga bir ahd olganlar, men esa oʻzimni unga sabr qildiraman», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга ас-ҳобимдан бирортасини чақиринглар», дедилар. Мен: «Абу Бакрними?» дедим. У зот: «Йўқ», дедилар. Мен: «Умарними?» дедим. «Йўқ», дедилар. Мен: «Амакингизнинг ўғли Алиними?» дедим. «Йўқ», дедилар. (Оиша) деди: Мен: «Усмонними?» дедим. «Ҳа», дедилар. У келганида у зот: «Нари тур», дедилар ва унга сирлашиб гапира бошладилар, Усмоннинг ранги эса ўзгарарди. Дор куни бўлиб, у ўша (уй)да қамалганида биз: «Эй мўминлар амири, жанг қилмайсизми?» дедик. У: «Йўқ. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ менга бир аҳд олганлар, мен эса ўзимни унга сабр қилдираман», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَلَمَّا أَقْبَلَتْ عَائِشَةُ بَلَغَتْ مِيَاهَ بَنِي عَامِرٍ لَيْلًا نَبَحَتْ الْكِلَابُ قَالَتْ أَيُّ مَاءٍ هَذَا قَالُوا مَاءُ الْحَوْأَبِ قَالَتْ مَا أَظُنُّنِي إِلَّا أَنِّي رَاجِعَةٌ فَقَالَ بَعْضُ مَنْ كَانَ مَعَهَا بَلْ تَقْدَمِينَ فَيَرَاكِ الْمُسْلِمُونَ فَيُصْلِحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ذَاتَ بَيْنِهِمْ قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَنَا ذَاتَ يَوْمٍ كَيْفَ بِإِحْدَاكُنَّ تَنْبَحُ عَلَيْهَا كِلَابُ الْحَوْأَبِ
Qays aytdi: Oisha (roziyallohu anho) kelayotib, kechasi Banu Omirning suvlariga yetdi. Shunda itlar hurdi. U: «Bu qaysi suv?» dedi. Ular: «Havʼab suvi», deyishdi. U: «Oʻzimni qaytadigan deb oʻylayapman», dedi. Shunda u bilan birga boʻlganlardan baʼzilari: «Yoʻq, sen borasan, musulmonlar seni koʻradi va Alloh azza va jalla ularning oʻrtasini isloh qiladi», dedi. U: «Albatta, Rasululloh ﷺ bir kuni bizga: ‹Sizlardan biringizga Havʼabning itlari hurishi qanday boʻlar ekan?› deganlar», dedi.Қайс айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) келаётиб, кечаси Бану Омирнинг сувларига етди. Шунда итлар ҳурди. У: «Бу қайси сув?» деди. Улар: «Ҳавъаб суви», дейишди. У: «Ўзимни қайтадиган деб ўйлаяпман», деди. Шунда у билан бирга бўлганлардан баъзилари: «Йўқ, сен борасан, мусулмонлар сени кўради ва Аллоҳ азза ва жалла уларнинг ўртасини ислоҳ қилади», деди. У: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бир куни бизга: ‹Сизлардан бирингизга Ҳавъабнинг итлари ҳуриши қандай бўлар экан?› деганлар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِقَتْلِ ذِي الطُّفْيَتَيْنِ يَقُولُ إِنَّهُ يُصِيبُ الْحَبَلَ وَيَلْتَمِسُ الْبَصَرَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki oq chiziqli (ilon)ni oʻldirishga buyurar va: «Albatta, u homilani tushiradi va koʻzni koʻr qiladi», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки оқ чизиқли (илон)ни ўлдиришга буюрар ва: «Албатта, у ҳомилани туширади ва кўзни кўр қилади», дер эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِصَبِيٍّ لِيُحَنِّكَهُ فَأَجْلَسَهُ فِي حَجْرِهِ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَتْبَعَهُ إِيَّاهُ قَالَ وَكِيعٌ فَأُتْبِعَهُ إِيَّاهُ وَلَمْ يَغْسِلْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga bir chaqaloq tahnik qilib berishlari uchun keltirildi. U zot uni etaklariga oʻtqazdilar, u esa u zotning ustiga siydi. Shunda u zot suv soʻrab, uni (siydik) ustidan quydilar. Vakiʼ: «Suv uning ustidan quyildi, uni yuvmadilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга бир чақалоқ таҳник қилиб беришлари учун келтирилди. У зот уни этакларига ўтқаздилар, у эса у зотнинг устига сийди. Шунда у зот сув сўраб, уни (сийдик) устидан қуйдилар. Вакиъ: «Сув унинг устидан қуйилди, уни ювмадилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَوَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ الْمَعْنَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُعَنْ غُسْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ قَالَتْ كَانَ يَبْدَأُ بِيَدَيْهِ فَيَغْسِلُهُمَا قَالَ وَكِيعٌ يَغْسِلُ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُخَلِّلُ أُصُولَ شَعَرِ رَأْسِهِ حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّهُ قَدْ اسْتَبْرَأَ الْبَشَرَةَ اغْتَرَفَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ فَصَبَّهُنَّ عَلَى رَأْسِهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ غَرَفَ بِيَدَيْهِ مِلْءَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا
Oisha (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺning janobatdan gʻusl qilishlari haqida xabar berdi. U aytdi: U zot qoʻllaridan boshlab, ularni yuvar edilar. Vakiʼ (shunday) dedi: Kaftlarini uch marta yuvar, soʻng namozdagi kabi tahorat qilar, soʻng bosh sochlarining tublarini xilollar edilar; teriga suv yetdi deb gumon qilganlarida, uch hovuch olib, ularni boshlariga quyar, soʻng butun badanlariga suv yoyar edilar. Ibn Numayr: «Kaftlari toʻla qilib, ikki qoʻllari bilan uch marta hovuchladilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺнинг жанобатдан ғусл қилишлари ҳақида хабар берди. У айтди: У зот қўлларидан бошлаб, уларни ювар эдилар. Вакиъ (шундай) деди: Кафтларини уч марта ювар, сўнг намоздаги каби таҳорат қилар, сўнг бош сочларининг тубларини хилоллар эдилар; терига сув етди деб гумон қилганларида, уч ҳовуч олиб, уларни бошларига қуяр, сўнг бутун баданларига сув ёяр эдилар. Ибн Нумайр: «Кафтлари тўла қилиб, икки қўллари билан уч марта ҳовучладилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ جَالِسًا حَتَّى إِذَا كَبِرَ قَرَأَ جَالِسًا حَتَّى إِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنْ السُّورَةِ ثَلَاثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهُنَّ ثُمَّ رَكَعَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni kecha namozining biror joyida oʻtirib (Qurʼon) oʻqiganlarini koʻrmadim, toki yoshlari ulgʻayganda oʻtirib oʻqidilar. Suradan oʻttiz yoki qirq oyat qolganida tik turib, ularni oʻqir, soʻng ruku qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни кеча намозининг бирор жойида ўтириб (Қуръон) ўқиганларини кўрмадим, токи ёшлари улғайганда ўтириб ўқидилар. Сурадан ўттиз ёки қирқ оят қолганида тик туриб, уларни ўқир, сўнг руку қилар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ أَبِى ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ ذَكْوَانَ مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَسِيرٍ فَلَهَوْتُ عَنْهُ فَذَهَبَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا فَعَلَ الْأَسِيرُ قَالَتْ لَهَوْتُ عَنْهُ مَعَ النِّسْوَةِ فَخَرَجَ فَقَالَ مَا لَكِ قَطَعَ اللَّهُ يَدَكِ أَوْ يَدَيْكِ فَخَرَجَ فَآذَنَ بِهِ النَّاسَ فَطَلَبُوهُ فَجَاءُوا بِهِ فَدَخَلَ عَلَيَّ وَأَنَا أُقَلِّبُ يَدَيَّ فَقَالَ مَا لَكِ أَجُنِنْتِ قُلْتُ دَعَوْتَ عَلَيَّ فَأَنَا أُقَلِّبُ يَدَيَّ أَنْظُرُ أَيُّهُمَا يُقْطَعَانِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ مَدًّا وَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي بَشَرٌ أَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُ الْبَشَرُ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَوْ مُؤْمِنَةٍ دَعَوْتُ عَلَيْهِ فَاجْعَلْهُ لَهُ زَكَاةً وَطُهُورًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurimga bir asirni (olib) kirdilar. Men undan gʻofil boʻldim, u esa ketib qoldi. Nabiy ﷺ kelib: «Asir nima boʻldi?» dedilar. Men: «Ayollar bilan (boʻlib) undan gʻofil boʻldim», dedim. Shunda u zot chiqib: «Senga nima boʻldi? Alloh qoʻlingni — yoki ikki qoʻlingni — kessin», dedilar-da, chiqib odamlarga uni (asirni) eʼlon qildilar. Ular uni izlab, topib keltirishdi. Soʻng u zot huzurimga kirdilar, men esa qoʻllarimni aylantirib turgan edim. U zot: «Senga nima boʻldi, aqldan ozdingmi?» dedilar. Men: «Menga qargʻish qildingiz, shuning uchun qaysi biri kesilarkin deb qoʻllarimni aylantirib qarayapman», dedim. Shunda u zot Allohga hamd aytib, Uni ulugʻladilar va qoʻllarini uzatib koʻtardilar-da: «Allohim! Men basharman, bashar gʻazablangandek gʻazablanaman. Bas, qaysi bir moʻmin erkak yoki moʻmina ayolga qargʻish qilgan boʻlsam, uni unga zakot (poklovchi) va tahorat (poklik) qilgin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузуримга бир асирни (олиб) кирдилар. Мен ундан ғофил бўлдим, у эса кетиб қолди. Набий ﷺ келиб: «Асир нима бўлди?» дедилар. Мен: «Аёллар билан (бўлиб) ундан ғофил бўлдим», дедим. Шунда у зот чиқиб: «Сенга нима бўлди? Аллоҳ қўлингни — ёки икки қўлингни — кессин», дедилар-да, чиқиб одамларга уни (асирни) эълон қилдилар. Улар уни излаб, топиб келтиришди. Сўнг у зот ҳузуримга кирдилар, мен эса қўлларимни айлантириб турган эдим. У зот: «Сенга нима бўлди, ақлдан оздингми?» дедилар. Мен: «Менга қарғиш қилдингиз, шунинг учун қайси бири кесиларкин деб қўлларимни айлантириб қараяпман», дедим. Шунда у зот Аллоҳга ҳамд айтиб, Уни улуғладилар ва қўлларини узатиб кўтардилар-да: «Аллоҳим! Мен башарман, башар ғазаблангандек ғазабланаман. Бас, қайси бир мўмин эркак ёки мўмина аёлга қарғиш қилган бўлсам, уни унга закот (покловчи) ва таҳорат (поклик) қилгин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ يَحْيَى عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُقَالَ يَحْيَى أُرَاهُ سَمَّى لِي أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدٍ وَلَكِنْ نَسِيتُ اسْمَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Jibril (alayhissalom) menga qoʻshni haqida shu qadar vasiyat qilib turdiki, hatto men uni merosxoʻr qiladi deb oʻyladim», dedilar. Yahyo aytdi: U menga Abu Bakr ibn Muhammadni nomlab bergan koʻrinadi, lekin men uning ismini unutdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Жибрил (алайҳиссалом) менга қўшни ҳақида шу қадар васият қилиб турдики, ҳатто мен уни меросхўр қилади деб ўйладим», дедилар. Яҳё айтди: У менга Абу Бакр ибн Муҳаммадни номлаб берган кўринади, лекин мен унинг исмини унутдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ حَرْبٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حِطَّانَ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهُ قَالَتْلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَعُ فِي بَيْتِهِ ثَوْبًا فِيهِ تَصْلِيبٌ إِلَّا نَقَضَهُ
Oisha (roziyallohu anho) hadis aytdi: «Rasululloh ﷺ uylarida ichida salib (xoch) tasviri boʻlgan biror kiyimni buzmasdan qoldirmas edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳадис айтди: «Расулуллоҳ ﷺ уйларида ичида салиб (хоч) тасвири бўлган бирор кийимни бузмасдан қолдирмас эдилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَصَلَاةِ الصُّبْحِ
Oisha (roziyallohu anho) hadis aytdi: Rasululloh ﷺ azon bilan bomdod namozi orasida ikki rakaat namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳадис айтди: Расулуллоҳ ﷺ азон билан бомдод намози орасида икки ракаат намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَلَدَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَأَشَارَ أَنْ لَا تَلُدُّونِي قُلْتُ كَرَاهِيَةُ الْمَرِيضِ الدَّوَاءَ فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ أَلَمْ أَنْهَكُمْ أَنْ لَا تَلُدُّونِي قَالَ لَا يَبْقَى مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلَّا لُدَّ غَيْرُ الْعَبَّاسِ فَإِنَّهُ لَمْ يَشْهَدْكُنَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺga kasalliklari paytida ogʻizlarining yon tomonidan dori quydik. Shunda u zot: «Menga dori quymanglar», deb ishora qildilar. Biz: «(Bu) bemorning dorini yoqtirmasligidandir», dedik. U zot oʻzlariga kelganlarida: «Sizlarni menga dori quymanglar deb qaytarmaganmidim? Ichingizdan Abbosdan boshqa hech kim qolmasin, hammasining ogʻziga dori quyilsin; chunki u sizlar bilan birga (hozir) boʻlmagan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺга касалликлари пайтида оғизларининг ён томонидан дори қуйдик. Шунда у зот: «Менга дори қуйманглар», деб ишора қилдилар. Биз: «(Бу) беморнинг дорини ёқтирмаслигидандир», дедик. У зот ўзларига келганларида: «Сизларни менга дори қуйманглар деб қайтармаганмидим? Ичингиздан Аббосдан бошқа ҳеч ким қолмасин, ҳаммасининг оғзига дори қуйилсин; чунки у сизлар билан бирга (ҳозир) бўлмаган», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَصَابَ الْمُسْلِمَ مِنْ شَيْءٍ كَانَ لَهُ أَجْرًا وَكَفَّارَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Musulmonga yetgan har bir (musibat) unga ajr va kafforat boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Мусулмонга етган ҳар бир (мусибат) унга ажр ва каффорат бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حَاتِمٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَغِيرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَهُ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكُمْ تُحْشَرُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا قَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ الْأَمْرَ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يُهِمَّهُمْ ذَلِكَحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ أَبِي صَغِيرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Albatta, sizlar qiyomat kuni yalangoyoq, yalangʻoch, xatna qilinmagan holda toʻplanasizlar», dedilar. Oisha: «Ey Allohning Rasuli, erkaklar va ayollar bir-birlariga qaraydilarmi?» dedi. U zot: «Ey Oisha, ish ularni bunga ahamiyat berishlaridan koʻra qattiqroqdir», dedilar. Ravh bizga hadis aytdi: Hotim ibn Abu Sagʻira, unga Abdulloh ibn Abu Mulayka, unga Qosim ibn Muhammad Oishadan hadis aytdi. U: «Rasululloh ﷺ (shunday) dedilar», dedi va uning oʻxshashini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Албатта, сизлар қиёмат куни ялангоёқ, яланғоч, хатна қилинмаган ҳолда тўпланасизлар», дедилар. Оиша: «Эй Аллоҳнинг Расули, эркаклар ва аёллар бир-бирларига қарайдиларми?» деди. У зот: «Эй Оиша, иш уларни бунга аҳамият беришларидан кўра қаттиқроқдир», дедилар. Равҳ бизга ҳадис айтди: Ҳотим ибн Абу Сағира, унга Абдуллоҳ ибн Абу Мулайка, унга Қосим ибн Муҳаммад Оишадан ҳадис айтди. У: «Расулуллоҳ ﷺ (шундай) дедилар», деди ва унинг ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ هِشَامٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُكَانَ لَنَا سِتْرٌ فِيهِ تِمْثَالُ طَيْرٍ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَوِّلِيهِ فَإِنِّي إِذَا رَأَيْتُهُ ذَكَرْتُ الدُّنْيَا وَكَانَتْ لَنَا قَطِيفَةٌ نَلْبَسُهَا يَقُولُ عَلَمُهَا حَرِيرٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bizda ichida qush surati boʻlgan bir parda bor edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Buni boshqa yoqqa koʻchir, chunki men uni koʻrganimda dunyoni eslayman», dedilar. Bizda oʻzimiz kiyadigan bir baxmal (chopon) ham bor edi — uning hoshiyasi ipakdan, der edi (roviy).Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бизда ичида қуш сурати бўлган бир парда бор эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Буни бошқа ёққа кўчир, чунки мен уни кўрганимда дунёни эслайман», дедилар. Бизда ўзимиз киядиган бир бахмал (чопон) ҳам бор эди — унинг ҳошияси ипакдан, дер эди (ровий).
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَمْرَةُ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُجَاءَتْنِي يَهُودِيَّةٌ تَسْأَلُنِي فَقَالَتْ أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُعَذَّبُ فِي الْقُبُورِ قَالَ عَائِذٌ بِاللَّهِ فَرَكِبَ مَرْكَبًا فَخَسَفَتْ الشَّمْسُ فَخَرَجْتُ فَكُنْتُ بَيْنَ الْحُجَرِ مَعَ النِّسْوَةِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَرْكَبِهِ فَأَتَى مُصَلَّاهُ فَصَلَّى النَّاسُ وَرَاءَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ سَجَدَ فَأَطَالَ السُّجُودَ ثُمَّ قَامَ أَيْسَرَ مِنْ قِيَامِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ أَيْسَرَ مِنْ رُكُوعِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ قَامَ أَيْسَرَ مِنْ قِيَامِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ أَيْسَرَ مِنْ رُكُوعِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ أَيْسَرَ مِنْ سُجُودِهِ الْأَوَّلِ فَكَانَتْ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ فَتَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَقَالَ إِنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ كَفِتْنَةِ الدَّجَّالِ قَالَتْ فَسَمِعْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ يَسْتَعِيذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Amra aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Huzurimga bir yahudiy ayol soʻrab kelib: «Alloh seni qabr azobidan asrasin», dedi. Nabiy ﷺ kelganlarida men: «Ey Allohning Rasuli, biz qabrlarda azoblanamizmi?» dedim. U zot: «Allohdan panoh soʻrayman», dedilar va bir ulovga mindilar. Shu payt quyosh tutildi. Men chiqib, hujralar orasida ayollar bilan birga boʻldim. Nabiy ﷺ ulovlaridan (tushib) kelib, namoz oʻqiydigan joylariga bordilar, odamlar u zotning orqalarida namoz oʻqidilar. U zot turdilar va qiyomni uzoq qildilar, soʻng rukuʼ qilib, rukuʼni uzoq qildilar, soʻng boshlarini koʻtarib, qiyomni uzoq qildilar, soʻng rukuʼ qilib, rukuʼni uzoq qildilar, soʻng boshlarini koʻtarib, qiyomni uzoq qildilar, soʻng sajda qilib, sajdani uzoq qildilar. Keyin birinchi qiyomlaridan yengilroq turdilar, soʻng birinchi rukuʼlaridan yengilroq rukuʼ qildilar, soʻng birinchi qiyomlaridan yengilroq turdilar, soʻng birinchi rukuʼlaridan yengilroq rukuʼ qildilar, soʻng birinchi sajdalaridan yengilroq sajda qildilar. Shunday qilib, toʻrt rukuʼ va toʻrt sajda boʻldi. Quyosh yorishdi. Soʻng u zot: «Albatta, sizlar qabrlarda Dajjol fitnasiga oʻxshash fitnaga solinasizlar», dedilar. (Oisha) dedi: Shundan keyin men u zotning qabr azobidan Allohga panoh soʻraganlarini eshitdim.Амра айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Ҳузуримга бир яҳудий аёл сўраб келиб: «Аллоҳ сени қабр азобидан асрасин», деди. Набий ﷺ келганларида мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз қабрларда азобланамизми?» дедим. У зот: «Аллоҳдан паноҳ сўрайман», дедилар ва бир уловга миндилар. Шу пайт қуёш тутилди. Мен чиқиб, ҳужралар орасида аёллар билан бирга бўлдим. Набий ﷺ уловларидан (тушиб) келиб, намоз ўқийдиган жойларига бордилар, одамлар у зотнинг орқаларида намоз ўқидилар. У зот турдилар ва қиёмни узоқ қилдилар, сўнг рукуъ қилиб, рукуъни узоқ қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, қиёмни узоқ қилдилар, сўнг рукуъ қилиб, рукуъни узоқ қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, қиёмни узоқ қилдилар, сўнг сажда қилиб, саждани узоқ қилдилар. Кейин биринчи қиёмларидан енгилроқ турдилар, сўнг биринчи рукуъларидан енгилроқ рукуъ қилдилар, сўнг биринчи қиёмларидан енгилроқ турдилар, сўнг биринчи рукуъларидан енгилроқ рукуъ қилдилар, сўнг биринчи саждаларидан енгилроқ сажда қилдилар. Шундай қилиб, тўрт рукуъ ва тўрт сажда бўлди. Қуёш ёришди. Сўнг у зот: «Албатта, сизлар қабрларда Дажжол фитнасига ўхшаш фитнага солинасизлар», дедилар. (Оиша) деди: Шундан кейин мен у зотнинг қабр азобидан Аллоҳга паноҳ сўраганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثُمَّ ارْتَحَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ لِيَبِيعَ عَقَارًا لَهُ بِهَا وَيَجْعَلَهُ فِي السِّلَاحِ وَالْكُرَاعِ ثُمَّ يُجَاهِدَ الرُّومَ حَتَّى يَمُوتَ فَلَقِيَ رَهْطًا مِنْ قَوْمِهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّ رَهْطًا مِنْ قَوْمِهِ سِتَّةً أَرَادُوا ذَلِكَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَيْسَ لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فَنَهَاهُمْ عَنْ ذَلِكَ فَأَشْهَدَهُمْ عَلَى رَجْعَتِهَا ثُمَّ رَجَعَ إِلَيْنَا فَأَخْبَرَنَا أَنَّهُ أَتَى ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنْ الْوَتْرِ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكَ بِأَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ بِوَتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ قَالَ ائْتِ عَائِشَةَ فَاسْأَلْهَا ثُمَّ ارْجِعْ إِلَيَّ فَأَخْبِرْنِي بِرَدِّهَا عَلَيْكَ قَالَ فَأَتَيْتُ عَلَى حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ فَاسْتَلْحَقْتُهُ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا أَنَا بِقَارِبِهَا إِنِّي نَهَيْتُهَا أَنْ تَقُولَ فِي هَاتَيْنِ الشِّيعَتَيْنِ شَيْئًا فَأَبَتْ فِيهِمَا إِلَّا مُضِيًّا فَأَقْسَمْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ مَعِي فَدَخَلْنَا عَلَيْهَا فَقَالَتْ حَكِيمٌ وَعَرَفَتْهُ قَالَ نَعَمْ أَوْ بَلَى قَالَتْ مَنْ هَذَا مَعَكَ قَالَ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قَالَ ابْنُ عَامِرٍ قَالَ فَتَرَحَّمَتْ عَلَيْهِ وَقَالَتْ نِعْمَ الْمَرْءُ كَانَ عَامِرٌ قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّ خُلُقَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Saʼd ibn Hishomdan rivoyat qilinadiki, u xotinini taloq qilib, soʻng Madinaga — u yerdagi mulkini sotib, uni qurol-yarogʻ va otga sarflab, oʻlgunicha Rumga qarshi jihod qilish uchun — koʻchib bordi. Shunda qavmidan bir guruh kishilarni uchratdi. Ular unga qavmidan olti kishi Rasululloh ﷺ zamonida shuni istaganlarini, u zot esa: «Sizlar uchun menda goʻzal oʻrnak yoʻqmi?» deb, ularni bundan qaytarganlarini soʻzlab berdilar. Shunda u xotinini qaytarib olganiga ularni guvoh qildi. Soʻng bizning oldimizga qaytib kelib, Ibn Abbosning huzuriga borganini va undan vitr haqida soʻraganini xabar qildi. (Ibn Abbos): «Senga Rasululloh ﷺning vitrlarini yer ahlining eng bilimdonini xabar qilaymi?» dedi. U: «Ha», dedi. (Ibn Abbos): «Oishaning huzuriga borib, undan soʻra, soʻng menga qaytib kel va uning senga bergan javobini xabar qil», dedi. (Saʼd) dedi: Men Hakim ibn Aflahning oldiga borib, uning huzuriga men bilan birga borishini soʻradim. U: «Men unga yaqinlashmayman: men uni bu ikki guruh haqida biror narsa aytishdan qaytargan edim, u esa ular haqida (soʻzlashda) davom etishdan boshqasidan bosh tortdi», dedi. Men unga qasam ichirdim, shunda u men bilan birga keldi va biz uning huzuriga kirdik. (Oisha) uni tanib: «Hakimmi?» dedi. U: «Ha», dedi. (Oisha): «Sen bilan birga kim?» dedi. U: «Saʼd ibn Hishom», dedi. (Oisha): «Qaysi Hishom?» dedi. U: «Ibn Omir», dedi. Shunda (Oisha) unga rahmat soʻrab: «Omir naqadar yaxshi kishi edi», dedi. Men: «Ey moʻminlar onasi, menga Rasululloh ﷺning xulqlari haqida xabar bering», dedim. U: «Sen Qurʼon oʻqimaysanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Bas, Rasululloh ﷺning xulqlari...», dedi.Саъд ибн Ҳишомдан ривоят қилинадики, у хотинини талоқ қилиб, сўнг Мадинага — у ердаги мулкини сотиб, уни қурол-яроғ ва отга сарфлаб, ўлгунича Румга қарши жиҳод қилиш учун — кўчиб борди. Шунда қавмидан бир гуруҳ кишиларни учратди. Улар унга қавмидан олти киши Расулуллоҳ ﷺ замонида шуни истаганларини, у зот эса: «Сизлар учун менда гўзал ўрнак йўқми?» деб, уларни бундан қайтарганларини сўзлаб бердилар. Шунда у хотинини қайтариб олганига уларни гувоҳ қилди. Сўнг бизнинг олдимизга қайтиб келиб, Ибн Аббоснинг ҳузурига борганини ва ундан витр ҳақида сўраганини хабар қилди. (Ибн Аббос): «Сенга Расулуллоҳ ﷺнинг витрларини ер аҳлининг энг билимдонини хабар қилайми?» деди. У: «Ҳа», деди. (Ибн Аббос): «Оишанинг ҳузурига бориб, ундан сўра, сўнг менга қайтиб кел ва унинг сенга берган жавобини хабар қил», деди. (Саъд) деди: Мен Ҳаким ибн Афлаҳнинг олдига бориб, унинг ҳузурига мен билан бирга боришини сўрадим. У: «Мен унга яқинлашмайман: мен уни бу икки гуруҳ ҳақида бирор нарса айтишдан қайтарган эдим, у эса улар ҳақида (сўзлашда) давом этишдан бошқасидан бош тортди», деди. Мен унга қасам ичирдим, шунда у мен билан бирга келди ва биз унинг ҳузурига кирдик. (Оиша) уни таниб: «Ҳакимми?» деди. У: «Ҳа», деди. (Оиша): «Сен билан бирга ким?» деди. У: «Саъд ибн Ҳишом», деди. (Оиша): «Қайси Ҳишом?» деди. У: «Ибн Омир», деди. Шунда (Оиша) унга раҳмат сўраб: «Омир нақадар яхши киши эди», деди. Мен: «Эй мўминлар онаси, менга Расулуллоҳ ﷺнинг хулқлари ҳақида хабар беринг», дедим. У: «Сен Қуръон ўқимайсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Бас, Расулуллоҳ ﷺнинг хулқлари...», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي حَزْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُصَلَّى بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا وَهُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ
Abdulloh ibn Muhammad aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Taom hozir boʻlib turganda ham, kishini ikki nopok (siydik va axlat) qistab turganda ham namoz oʻqilmaydi», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Таом ҳозир бўлиб турганда ҳам, кишини икки нопок (сийдик ва ахлат) қистаб турганда ҳам намоз ўқилмайди», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَيْءٍ مِنْ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مُعَاهَدَةً مِنْهُ عَلَى الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ nafl namozlarning birortasiga ham bomdoddan oldingi ikki rakaatga rioya qilganlaridek qattiq rioya qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ нафл намозларнинг бирортасига ҳам бомдоддан олдинги икки ракаатга риоя қилганларидек қаттиқ риоя қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ حَدَّثَنِى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَوَّالٍ وَأُدْخِلْتُ عَلَيْهِ فِي شَوَّالٍ فَأَيُّ نِسَائِهِ كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي فَكَانَتْ تَسْتَحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ نِسَاءَهَا فِي شَوَّالٍ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Rasululloh ﷺ menga Shavvol oyida nikohlandilar va men Shavvol oyida u zotning huzurlariga kelin boʻlib kirdim. U zotning ayollaridan qay biri mendan koʻra u zotning huzurlarida suyukliroq boʻlgan?» (Oisha) oʻz ayollarini Shavvol oyida (kuyov huzuriga) kiritishni yaxshi koʻrar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менга Шаввол ойида никоҳландилар ва мен Шаввол ойида у зотнинг ҳузурларига келин бўлиб кирдим. У зотнинг аёлларидан қай бири мендан кўра у зотнинг ҳузурларида суюклироқ бўлган?» (Оиша) ўз аёлларини Шаввол ойида (куёв ҳузурига) киритишни яхши кўрар эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا كَانَ قَدْرَ مَا يَنْزِلُ هَذَا وَيَرْقَى هَذَا
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Albatta, Bilol kechasi azon aytadi. Bas, Ibn Ummu Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar». (Roviy) aytdi: Men uni faqat biri (minoradan) tushib, ikkinchisi koʻtariladigan qadar (vaqt) boʻlgan deb bilaman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Албатта, Билол кечаси азон айтади. Бас, Ибн Умму Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар». (Ровий) айтди: Мен уни фақат бири (минорадан) тушиб, иккинчиси кўтариладиган қадар (вақт) бўлган деб биламан.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْبِئْسَمَا عَدَلْتُمُونَا بِالْكَلْبِ وَالْحِمَارِ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ غَمَزَ يَعْنِي رِجْلَيَّ فَقَبَضْتُهُمَا إِلَيَّ ثُمَّ سَجَدَ
Qosim Oisha (roziyallohu anho)dan hadis aytdi. U (Oisha): «Bizni it va eshakka tenglashtirganingiz qanday yomon! Darhaqiqat, men Rasululloh ﷺ namoz oʻqiyotganlarini koʻrganman, men esa u zotning oldilarida koʻndalang (yotgan) edim. U zot sajda qilmoqchi boʻlganlarida oyoqlarimni yengilgina turtardilar, men ularni oʻzimga tortib olardim, soʻng u zot sajda qilardilar», dedi.Қосим Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ҳадис айтди. У (Оиша): «Бизни ит ва эшакка тенглаштирганингиз қандай ёмон! Дарҳақиқат, мен Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиётганларини кўрганман, мен эса у зотнинг олдиларида кўндаланг (ётган) эдим. У зот сажда қилмоқчи бўлганларида оёқларимни енгилгина туртардилар, мен уларни ўзимга тортиб олардим, сўнг у зот сажда қилардилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَيْ أُمَّتَاهُ كَيْفَ كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ قَالَتْ تِسْعًا قَائِمًا وَثِنْتَيْنِ جَالِسًا وَثِنْتَيْنِ بَعْدَ النِّدَاءَيْنِ
Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Ey onajon, Rasululloh ﷺning oxirgi xufton namozidan keyingi namozlari qanday edi?» dedim. U: «Toʻqqiz (rakaat) tik turib, ikki (rakaat) oʻtirib, ikki (rakaat) esa ikki nidodan keyin», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Эй онажон, Расулуллоҳ ﷺнинг охирги хуфтон намозидан кейинги намозлари қандай эди?» дедим. У: «Тўққиз (ракаат) тик туриб, икки (ракаат) ўтириб, икки (ракаат) эса икки нидодан кейин», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُجَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرٌ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ شَيْئًا إِذَا دَخَلَ الْبَيْتَ قَالَتْ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْبَيْتَ تَمَثَّلَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَانِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ فَمَهُ إِلَّا التُّرَابُ وَمَا جَعَلْنَا الْمَالَ إِلَّا لِإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ
Masruq aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Rasululloh ﷺ uyga kirganlarida biror narsa aytarmidilar?» dedim. U: «U zot uyga kirganlarida: ‹Agar Odam farzandiga moldan ikki vodiy boʻlsa, u uchinchi vodiyni istardi; uning ogʻzini tuproqdan boshqa (narsa) toʻldirmaydi. Biz molni faqat namozni toʻkis ado etish va zakot berish uchun qilganmiz. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi›, deb (misol) keltirar edilar», dedi.Масруқ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Расулуллоҳ ﷺ уйга кирганларида бирор нарса айтармидилар?» дедим. У: «У зот уйга кирганларида: ‹Агар Одам фарзандига молдан икки водий бўлса, у учинчи водийни истарди; унинг оғзини тупроқдан бошқа (нарса) тўлдирмайди. Биз молни фақат намозни тўкис адо этиш ва закот бериш учун қилганмиз. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади›, деб (мисол) келтирар эдилар», деди.