حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَقَالَ بَعْضُ الْمُشْرِكِينَ وَهُمْ يَسْتَهْزِئُونَ بِهِ إِنِّي لَأَرَى صَاحِبَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ حَتَّى الْخِرَاءَةِ قَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ أَمَرَنَا أَنْ لَا نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ وَلَا نَسْتَنْجِيَ بِأَيْمَانِنَا وَلَا نَكْتَفِيَ بِدُونِ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ لَيْسَ فِيهَا رَجِيعٌ وَلَا عَظْمٌ

Salmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Unga mushriklardan biri — ular uni masxara qilar edilar — «Men sizning sohibingiz sizlarga hatto hojat chiqarishni ham oʻrgatayotganini koʻryapman», dedi. Salmon: «Ha, shundoq. Biz qiblaga yuzlanmaslikka, oʻng qoʻlimiz bilan istinjo qilmaslikka va ichida tezak yoxud suyak boʻlmagan uchta toshdan kam narsa bilan kifoyalanmaslikka buyurilganmiz», dedi.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унга мушриклардан бири — улар уни масхара қилар эдилар — «Мен сизнинг соҳибингиз сизларга ҳатто ҳожат чиқаришни ҳам ўргатаётганини кўряпман», деди. Салмон: «Ҳа, шундоқ. Биз қиблага юзланмасликка, ўнг қўлимиз билан истинжо қилмасликка ва ичида тезак ёхуд суяк бўлмаган учта тошдан кам нарса билан кифояланмасликка буюрилганмиз», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ عُبَيْدٍ الْمُكْتِبِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ سَلْمَانَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَقْبَلُ الصَّدَقَةَقَالَ عَبْد اللَّهِ و حَدَّثَنَاه عَلِيُّ بْنُ حَكِيمٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ عُبَيْدٍ الْمُكْتِبِ بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ hadyani qabul qilar, sadaqani esa qabul qilmas edilar. Abdulloh aytdi: Buni bizga Ali ibn Hakim ham soʻzlab berdi: bizga Sharik Ubayd al-Muktibdan, uning isnodi bilan shunga oʻxshash (hadisni) xabar berdi.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ ҳадяни қабул қилар, садақани эса қабул қилмас эдилар. Абдуллоҳ айтди: Буни бизга Али ибн Ҳаким ҳам сўзлаб берди: бизга Шарик Убайд ал-Муктибдан, унинг исноди билан шунга ўхшаш (ҳадисни) хабар берди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ حَدَّثَنَا رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَجُلٌ إِنِّي لَأَرَى صَاحِبَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ كَيْفَ تَصْنَعُونَ حَتَّى إِنَّهُ لَيُعَلِّمُكُمْ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ الْغَائِطَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ أَجَلْ وَلَوْ سَخِرْتَ إِنَّهُ لَيُعَلِّمُنَا كَيْفَ يَأْتِي أَحَدُنَا الْغَائِطَ وَإِنَّهُ يَنْهَانَا أَنْ يَسْتَقْبِلَ أَحَدُنَا الْقِبْلَةَ وَأَنْ يَسْتَدْبِرَهَا وَأَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِيَمِينِهِ وَأَنْ يَتَمَسَّحَ أَحَدُنَا بِرَجِيعٍ وَلَا عَظْمٍ وَأَنْ يَسْتَنْجِيَ بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ

Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi soʻzlab berdi: Bir kishi: «Men sizning sohibingiz sizlarga nima qilishni oʻrgatayotganini koʻryapman — hatto u sizlarga biringiz hojatga borganida (nima qilishni) ham oʻrgatadi», dedi. Men: «Ha, shundoq, garchi sen masxara qilsang ham. U bizga biz hojatga qanday borishni oʻrgatadi va bizni biror birimiz qiblaga yuzlanishidan hamda unga orqa oʻgirishidan, biror birimiz oʻng qoʻli bilan istinjo qilishidan, biror birimiz tezak yoki suyak bilan tozalanishidan va uchta toshdan kam narsa bilan istinjo qilishidan qaytaradi», dedim.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши сўзлаб берди: Бир киши: «Мен сизнинг соҳибингиз сизларга нима қилишни ўргатаётганини кўряпман — ҳатто у сизларга бирингиз ҳожатга борганида (нима қилишни) ҳам ўргатади», деди. Мен: «Ҳа, шундоқ, гарчи сен масхара қилсанг ҳам. У бизга биз ҳожатга қандай боришни ўргатади ва бизни бирор биримиз қиблага юзланишидан ҳамда унга орқа ўгиришидан, бирор биримиз ўнг қўли билан истинжо қилишидан, бирор биримиз тезак ёки суяк билан тозаланишидан ва учта тошдан кам нарса билан истинжо қилишидан қайтаради», дедим.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ الْمَاصِرُ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قُرَّةَ قَالَ كَانَ حُذَيْفَةُ بِالْمَدَائِنِ فَكَانَ يَذْكُرُ أَشْيَاءَ قَالَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ حُذَيْفَةُ إِلَى سَلْمَانَ فَيَقُولُ سَلْمَانُ يَا حُذَيْفَةُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْضَبُ فَيَقُولُ وَيَرْضَى وَيَقُولُ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ فَقَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي سَبَبْتُهُ سَبَّةً فِي غَضَبِي أَوْ لَعَنْتُهُ لَعْنَةً فَإِنَّمَا أَنَا مِنْ وَلَدِ آدَمَ أَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُونَ وَإِنَّمَا بَعَثَنِي رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ فَاجْعَلْهَا صَلَاةً عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Amr ibn Abu Qurra (rahimahulloh) aytdi: Huzayfa Madoyinda edi. U Rasululloh ﷺ aytgan baʼzi narsalarni zikr qilar edi. Soʻng Huzayfa Salmonning oldiga keldi. Salmon: «Ey Huzayfa, Rasululloh ﷺ baʼzan gʻazablanar va (bir narsa) aytar edilar, baʼzan rozi boʻlar va (bir narsa) aytar edilar. Men bilamanki, Rasululloh ﷺ xutba qilib: ‹Ummatimdan qaysi bir kishini gʻazabim holatida soʻkkan yoki laʼnatlagan boʻlsam — men ham Odam farzandlaridanman, ular gʻazablangani kabi men ham gʻazablanaman, men esa olamlarga rahmat qilib yuborilganman — buni qiyomat kuni unga (savob keltiruvchi) salovat qilib qoʻygin›, dedilar», dedi.Амр ибн Абу Қурра (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ҳузайфа Мадойинда эди. У Расулуллоҳ ﷺ айтган баъзи нарсаларни зикр қилар эди. Сўнг Ҳузайфа Салмоннинг олдига келди. Салмон: «Эй Ҳузайфа, Расулуллоҳ ﷺ баъзан ғазабланар ва (бир нарса) айтар эдилар, баъзан рози бўлар ва (бир нарса) айтар эдилар. Мен биламанки, Расулуллоҳ ﷺ хутба қилиб: ‹Умматимдан қайси бир кишини ғазабим ҳолатида сўккан ёки лаънатлаган бўлсам — мен ҳам Одам фарзандлариданман, улар ғазаблангани каби мен ҳам ғазабланаман, мен эса оламларга раҳмат қилиб юборилганман — буни қиёмат куни унга (савоб келтирувчи) саловат қилиб қўйгин›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَكُنْتُ مَعَ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ تَحْتَ شَجَرَةٍ وَأَخَذَ مِنْهَا غُصْنًا يَابِسًا فَهَزَّهُ حَتَّى تَحَاتَّ وَرَقُهُ ثُمَّ قَالَ يَا أَبَا عُثْمَانَ أَلَا تَسْأَلُنِي لِمَ أَفْعَلُ هَذَا قُلْتُ وَلِمَ تَفْعَلُهُ فَقَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ تَحْتَ شَجَرَةٍ فَأَخَذَ مِنْهَا غُصْنًا يَابِسًا فَهَزَّهُ حَتَّى تَحَاتَّ وَرَقُهُ فَقَالَ يَا سَلْمَانُ أَلَا تَسْأَلُنِي لِمَ أَفْعَلُ هَذَا فَقُلْتُ وَلِمَ تَفْعَلُهُ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ صَلَّى الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ تَحَاتَّتْ خَطَايَاهُ كَمَا يَتَحَاتُّ هَذَا الْوَرَقُ وَقَالَ {وَأَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ}

Abu Usmon aytdi: Men Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu) bilan bir daraxt tagida edim. U daraxtdan quruq bir shoxni olib, barglari toʻkilguncha uni silkitdi. Soʻng: «Ey Abu Usmon, nega bunday qilganimni mendan soʻramaysanmi?» dedi. Men: «Nega bunday qilding?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ ham shunday qilgan edilar — men u zot bilan birga bir daraxt tagida edim. U zot undan quruq bir shoxni olib, barglari toʻkilguncha uni silkitdilar, soʻng: ‹Ey Salmon, nega bunday qilganimni mendan soʻramaysanmi?› dedilar. Men: ‹Nega bunday qilyapsiz?› dedim. U zot: ‹Albatta, musulmon kishi tahorat qilib, tahoratni chiroyli qilsa, soʻng besh (vaqt) namozni oʻqisa, gunohlari xuddi shu barglar toʻkilganidek toʻkiladi›, dedilar», dedi va: {Kunduzning ikki tarafida va kechaning (dastlabki) soatlarida namozni toʻkis ado et. Albatta, yaxshiliklar yomonliklarni ketkazadi. Bu — eslovchilar uchun eslatmadir} (oyatini oʻqidi).Абу Усмон айтди: Мен Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу) билан бир дарахт тагида эдим. У дарахтдан қуруқ бир шохни олиб, барглари тўкилгунча уни силкитди. Сўнг: «Эй Абу Усмон, нега бундай қилганимни мендан сўрамайсанми?» деди. Мен: «Нега бундай қилдинг?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳам шундай қилган эдилар — мен у зот билан бирга бир дарахт тагида эдим. У зот ундан қуруқ бир шохни олиб, барглари тўкилгунча уни силкитдилар, сўнг: ‹Эй Салмон, нега бундай қилганимни мендан сўрамайсанми?› дедилар. Мен: ‹Нега бундай қиляпсиз?› дедим. У зот: ‹Албатта, мусулмон киши таҳорат қилиб, таҳоратни чиройли қилса, сўнг беш (вақт) намозни ўқиса, гуноҳлари худди шу барглар тўкилганидек тўкилади›, дедилар», деди ва: {Кундузнинг икки тарафида ва кечанинг (дастлабки) соатларида намозни тўкис адо эт. Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади. Бу — эсловчилар учун эслатмадир} (оятини ўқиди).

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ قَالَقَالَ لَهُ الْمُشْرِكُونَ إِنَّا نَرَى صَاحِبَكُمْ يُعَلِّمُكُمْ حَتَّى يُعَلِّمَكُمْ الْخِرَاءَةَ قَالَ أَجَلْ إِنَّهُ يَنْهَانَا أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِيَمِينِهِ أَوْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ وَيَنْهَانَا عَنْ الرَّوْثِ وَالْعِظَامِ وَقَالَ لَا يَسْتَنْجِي أَحَدُكُمْ بِدُونِ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْمُشْرِكِينَ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَّمَكُمْ هَذَا كُلَّ شَيْءٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mushriklar unga: «Biz sohibingizning sizlarga hatto hojat chiqarishni ham oʻrgatayotganini koʻrmoqdamiz», deyishdi. U: «Ha, u zot bizni biror birimiz oʻng qoʻli bilan istinjo qilishidan yoki qiblaga yuzlanishidan qaytaradilar, tezak va suyaklardan ham qaytaradilar hamda: ‹Biringiz uchtadan kam tosh bilan istinjo qilmasin›, dedilar», dedi. Boshqa isnod bilan, Abdurrahmon ibn Yaziddan rivoyat qilinishicha, mushriklardan bir kishi Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishiga: «Bu (zot) sizlarga hamma narsani oʻrgatibdi-da?» dedi — soʻng hadisni zikr qildi.Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мушриклар унга: «Биз соҳибингизнинг сизларга ҳатто ҳожат чиқаришни ҳам ўргатаётганини кўрмоқдамиз», дейишди. У: «Ҳа, у зот бизни бирор биримиз ўнг қўли билан истинжо қилишидан ёки қиблага юзланишидан қайтарадилар, тезак ва суяклардан ҳам қайтарадилар ҳамда: ‹Бирингиз учтадан кам тош билан истинжо қилмасин›, дедилар», деди. Бошқа иснод билан, Абдурраҳмон ибн Язиддан ривоят қилинишича, мушриклардан бир киши Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир кишига: «Бу (зот) сизларга ҳамма нарсани ўргатибди-да?» деди — сўнг ҳадисни зикр қилди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَدِيعَةَ عَنْ سَلْمَانَ الْخَيْرِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَغْتَسِلُ رَجُلٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَيَتَطَهَّرُ بِمَا اسْتَطَاعَ مِنْ طُهْرٍ وَيَدَّهِنُ مِنْ دُهْنِهِ أَوْ يَمَسُّ مِنْ طِيبِ بَيْتِهِ ثُمَّ يَرُوحُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يُفَرِّقُ بَيْنَ اثْنَيْنِ ثُمَّ يُصَلِّي مَا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ يُنْصِتُ لِلْإِمَامِ إِذَا تَكَلَّمَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجُمُعَةِ الْأُخْرَى

Salmon al-Xayr (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Kim juma kuni gusl qilib, qoʻlidan kelgancha tozalansa, soʻng (sochiga) yogʻ surtsa yoki uyidagi xushboʻydan surtsa, soʻng masjidga borsa va (oʻtirgan) ikki kishini ajratmasa, soʻng oʻziga Alloh yozgan (miqdorda) namoz oʻqisa, soʻng imom gapirganida jim tursa — uning shu (juma) bilan oʻtgan juma orasidagi gunohlari albatta kechiriladi», dedilar.Салмон ал-Хайр (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Ким жума куни гусл қилиб, қўлидан келганча тозаланса, сўнг (сочига) ёғ суртса ёки уйидаги хушбўйдан суртса, сўнг масжидга борса ва (ўтирган) икки кишини ажратмаса, сўнг ўзига Аллоҳ ёзган (миқдорда) намоз ўқиса, сўнг имом гапирганида жим турса — унинг шу (жума) билан ўтган жума орасидаги гуноҳлари албатта кечирилади», дедилар.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ الْحَسَنِ قَالَلَمَّا احْتُضِرَ سَلْمَانُ بَكَى وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهِدَ إِلَيْنَا عَهْدًا فَتَرَكْنَا مَا عَهِدَ إِلَيْنَا أَنْ يَكُونَ بُلْغَةُ أَحَدِنَا مِنْ الدُّنْيَا كَزَادِ الرَّاكِبِ قَالَ ثُمَّ نَظَرْنَا فِيمَا تَرَكَ فَإِذَا قِيمَةُ مَا تَرَكَ بِضْعَةٌ وَعِشْرُونَ دِرْهَمًا أَوْ بِضْعَةٌ وَثَلَاثُونَ دِرْهَمًا

Hasan (rahimahulloh) aytdi: Salmonga oʻlim (holati) yetganida, u yigʻladi va: «Albatta, Rasululloh ﷺ bizga bir ahd qilgan edilar, biz esa u zot ahd qilgan narsani tark etdik: biringizning dunyodan (oladigan) ozigʻi otliq kishining ozigʻiday boʻlsin, (deb edilar)», dedi. U dedi: Soʻng biz u qoldirgan narsaga qaradik — u qoldirgan narsaning qiymati yigirma necha dirham yoxud oʻttiz necha dirham ekan.Ҳасан (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Салмонга ўлим (ҳолати) етганида, у йиғлади ва: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бизга бир аҳд қилган эдилар, биз эса у зот аҳд қилган нарсани тарк этдик: бирингизнинг дунёдан (оладиган) озиғи отлиқ кишининг озиғидай бўлсин, (деб эдилар)», деди. У деди: Сўнг биз у қолдирган нарсага қарадик — у қолдирган нарсанинг қиймати йигирма неча дирҳам ёхуд ўттиз неча дирҳам экан.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي قُرَّةَ الْكِنْدِيِّ عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ قَالَكُنْتُ مِنْ أَبْنَاءِ أَسَاوِرَةِ فَارِسَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقْتُ تَرْفَعُنِي أَرْضٌ وَتَخْفِضُنِي أُخْرَى حَتَّى مَرَرْتُ عَلَى قَوْمٍ مِنْ الْأَعْرَابِ فَاسْتَعْبَدُونِي فَبَاعُونِي حَتَّى اشْتَرَتْنِي امْرَأَةٌ فَسَمِعْتُهُمْ يَذْكُرُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ الْعَيْشُ عَزِيزًا فَقُلْتُ لَهَا هَبِي لِي يَوْمًا فَقَالَتْ نَعَمْ فَانْطَلَقْتُ فَاحْتَطَبْتُ حَطَبًا فَبِعْتُهُ فَصَنَعْتُ طَعَامًا فَأَتَيْتُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَضَعْتُهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ مَا هَذَا فَقُلْتُ صَدَقَةٌ فَقَالَ لِأَصْحَابِهِ كُلُوا وَلَمْ يَأْكُلْ قُلْتُ هَذِهِ مِنْ عَلَامَاتِهِ ثُمَّ مَكَثْتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَمْكُثَ فَقُلْتُ لِمَوْلَاتِي هَبِي لِي يَوْمًا قَالَتْ نَعَمْ فَانْطَلَقْتُ فَاحْتَطَبْتُ حَطَبًا بِأَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَصَنَعْتُ طَعَامًا فَأَتَيْتُهُ بِهِ وَهُوَ جَالِسٌ بَيْنَ أَصْحَابِهِ فَوَضَعْتُهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ مَا هَذَا قُلْتُ هَدِيَّةٌ فَوَضَعَ يَدَهُ وَقَالَ لِأَصْحَابِهِ خُذُوا بِسْمِ اللَّهِ وَقُمْتُ خَلْفَهُ فَوَضَعَ رِدَاءَهُ فَإِذَا خَاتَمُ النُّبُوَّةِ فَقُلْتُ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ وَمَا ذَاكَ فَحَدَّثْتُهُ عَنْ الرَّجُلِ وَقُلْتُ أَيَدْخُلُ الْجَنَّةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَنَّكَ نَبِيٌّ فَقَالَ لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّكَ نَبِيٌّ أَيَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ

Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Fors otliq zodagonlarining farzandlaridan edim — soʻng hadisni zikr qildi. U dedi: Men yoʻlga tushdim; bir yer meni koʻtarar, boshqasi tushirar edi, nihoyat aʼrobiylardan bir qavmning yonidan oʻtdim. Ular meni qul qilib olishdi va meni sotishdi, oxiri meni bir ayol sotib oldi. Men ularning Nabiy ﷺni zikr qilayotganlarini eshitdim. Tirikchilik esa ogʻir edi. Men unga: «Menga bir kunni hadya qilgin», dedim. U: «Ha», dedi. Men borib oʻtin terdim va uni sotdim, soʻng taom tayyorladim va uni Nabiy ﷺga olib keldim, uni u zotning oldilariga qoʻydim. U zot: «Bu nima?» dedilar. Men: «Sadaqa», dedim. U zot sahobalariga: «Yenglar», dedilar, oʻzlari esa yemadilar. Men: «Bu uning alomatlaridandir», dedim. Soʻng Alloh xohlagancha turdim va bekamga: «Menga bir kunni hadya qilgin», dedim. U: «Ha», dedi. Men borib bundan koʻproq oʻtin terdim va taom tayyorladim, soʻng uni u zotga olib keldim; u zot sahobalari orasida oʻtirgan edilar. Uni oldilariga qoʻydim. U zot: «Bu nima?» dedilar. Men: «Hadya», dedim. Shunda u zot qoʻllarini (taomga) qoʻydilar va sahobalariga: «Bismillah, olinglar», dedilar. Men u zotning ortlarida turdim. U zot ridolarini qoʻydilar — qarasam, nubuvvat muhri! Men: «Guvohlik beramanki, siz Allohning Rasulisiz», dedim. U zot: «Bu nima (sababdan)?» dedilar. Men u zotga (oʻsha) kishi haqida soʻzlab berdim va: «Ey Allohning Rasuli, u jannatga kiradimi? Chunki u menga sizning nabiy ekaningizni aytgan edi», dedim. U zot: «Jannatga faqat musulmon jon kiradi», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, u menga sizning nabiy ekaningizni xabar bergan edi; u jannatga kiradimi?» dedim. U zot: «Jannatga faqat bir jon kiradi», dedilar.Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Форс отлиқ зодагонларининг фарзандларидан эдим — сўнг ҳадисни зикр қилди. У деди: Мен йўлга тушдим; бир ер мени кўтарар, бошқаси туширар эди, ниҳоят аъробийлардан бир қавмнинг ёнидан ўтдим. Улар мени қул қилиб олишди ва мени сотишди, охири мени бир аёл сотиб олди. Мен уларнинг Набий ﷺни зикр қилаётганларини эшитдим. Тирикчилик эса оғир эди. Мен унга: «Менга бир кунни ҳадя қилгин», дедим. У: «Ҳа», деди. Мен бориб ўтин тердим ва уни сотдим, сўнг таом тайёрладим ва уни Набий ﷺга олиб келдим, уни у зотнинг олдиларига қўйдим. У зот: «Бу нима?» дедилар. Мен: «Садақа», дедим. У зот саҳобаларига: «Енглар», дедилар, ўзлари эса емадилар. Мен: «Бу унинг аломатларидандир», дедим. Сўнг Аллоҳ хоҳлаганча турдим ва бекамга: «Менга бир кунни ҳадя қилгин», дедим. У: «Ҳа», деди. Мен бориб бундан кўпроқ ўтин тердим ва таом тайёрладим, сўнг уни у зотга олиб келдим; у зот саҳобалари орасида ўтирган эдилар. Уни олдиларига қўйдим. У зот: «Бу нима?» дедилар. Мен: «Ҳадя», дедим. Шунда у зот қўлларини (таомга) қўйдилар ва саҳобаларига: «Бисмиллаҳ, олинглар», дедилар. Мен у зотнинг ортларида турдим. У зот ридоларини қўйдилар — қарасам, нубувват муҳри! Мен: «Гувоҳлик бераманки, сиз Аллоҳнинг Расулисиз», дедим. У зот: «Бу нима (сабабдан)?» дедилар. Мен у зотга (ўша) киши ҳақида сўзлаб бердим ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, у жаннатга кирадими? Чунки у менга сизнинг набий эканингизни айтган эди», дедим. У зот: «Жаннатга фақат мусулмон жон киради», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, у менга сизнинг набий эканингизни хабар берган эди; у жаннатга кирадими?» дедим. У зот: «Жаннатга фақат бир жон киради», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَقَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّ هَذَا لَيُعَلِّمُكُمْ حَتَّى إِنَّهُ لَيُعَلِّمُكُمْ الْخِرَاءَةَ قَالَ قُلْتُ لَئِنْ قُلْتُمْ ذَاكَ لَقَدْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ أَوْ نَسْتَدْبِرَهَا أَوْ نَسْتَنْجِيَ بِأَيْمَانِنَا أَوْ يَكْتَفِيَ أَحَدُنَا بِدُونِ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِرَجِيعٍ أَوْ عَظْمٍ

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Mushriklar: «Albatta, bu (zot) sizlarga (hamma narsani) oʻrgatadi — hatto u sizlarga hojat chiqarishni ham oʻrgatadi», deyishdi. Men: «Buni aytsangiz (aytinglar), darhaqiqat, u zot bizni qiblaga yuzlanishimizdan yoki unga orqa oʻgirishimizdan, oʻng qoʻlimiz bilan istinjo qilishimizdan, biror birimiz uchta toshdan kam narsa bilan kifoyalanishidan yoxud biror birimiz tezak yoki suyak bilan istinjo qilishidan qaytardilar», dedim.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Мушриклар: «Албатта, бу (зот) сизларга (ҳамма нарсани) ўргатади — ҳатто у сизларга ҳожат чиқаришни ҳам ўргатади», дейишди. Мен: «Буни айтсангиз (айтинглар), дарҳақиқат, у зот бизни қиблага юзланишимиздан ёки унга орқа ўгиришимиздан, ўнг қўлимиз билан истинжо қилишимиздан, бирор биримиз учта тошдан кам нарса билан кифояланишидан ёхуд бирор биримиз тезак ёки суяк билан истинжо қилишидан қайтардилар», дедим.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَسْتَحِي أَنْ يَبْسُطَ الْعَبْدُ إِلَيْهِ يَدَيْهِ يَسْأَلُهُ خَيْرًا فَيَرُدَّهُمَا خَائِبَتَيْنِحَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا رَجُلٌ فِي مَجْلِسِ عَمْرِو بْنِ عُبَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عُثْمَانَ يُحَدِّثُ بِهَذَا عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَزِيدُ سَمُّوهُ لِي قَالُوا هُوَ جَعْفَرُ بْنُ مَيْمُونٍ قَالَ عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبِي يَعْنِي جَعْفَرَ صَاحِبَ الْأَنْمَاطِ

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Albatta, Alloh azza va jalla banda Unga ikki qoʻlini choʻzib, Undan yaxshilik soʻraganida, ularni quruq qaytarishdan hayo qiladi. Boshqa isnod bilan, Yazid xabar berdi: Amr ibn Ubaydning majlisidagi bir kishi Abu Usmonning buni Salmon al-Forsiydan, u Nabiy ﷺdan soʻzlab berganini eshitgan. Yazid aytdi: Uning ismini menga aytinglar. Ular: «U Jaʼfar ibn Maymundir», deyishdi. Abdulloh aytdi: Otam: «Yaʼni Jaʼfar — anmot (gilam) sohibi», dedi.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Албатта, Аллоҳ азза ва жалла банда Унга икки қўлини чўзиб, Ундан яхшилик сўраганида, уларни қуруқ қайтаришдан ҳаё қилади. Бошқа иснод билан, Язид хабар берди: Амр ибн Убайднинг мажлисидаги бир киши Абу Усмоннинг буни Салмон ал-Форсийдан, у Набий ﷺдан сўзлаб берганини эшитган. Язид айтди: Унинг исмини менга айтинглар. Улар: «У Жаъфар ибн Маймундир», дейишди. Абдуллоҳ айтди: Отам: «Яъни Жаъфар — анмот (гилам) соҳиби», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ سَلْمَانَ تَحْتَ شَجَرَةٍ فَأَخَذَ غُصْنًا مِنْهَا فَنَفَضَهُ فَتَسَاقَطَ وَرَقُهُ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي عَمَّا صَنَعْتُ فَقُلْنَا أَخْبِرْنَا فَقَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّ شَجَرَةٍ فَأَخَذَ غُصْنًا مِنْهَا فَنَفَضَهُ فَتَسَاقَطَ وَرَقُهُ فَقَالَ أَلَا تَسْأَلُونِي عَمَّا صَنَعْتُ فَقُلْنَا أَخْبِرْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ الْعَبْدَ الْمُسْلِمَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ تَحَاتَّتْ عَنْهُ خَطَايَاهُ كَمَا تَحَاتَّ وَرَقُ هَذِهِ الشَّجَرَةِ

Abu Usmon an-Nahdiy aytdi: Biz Salmon (roziyallohu anhu) bilan bir daraxt tagida edik. U undan bir shoxni olib silkitdi, barglari toʻkildi. Soʻng: «Nima qilganim haqida mendan soʻramaysizlarmi?» dedi. Biz: «Bizga xabar ber», dedik. U dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga bir daraxtning soyasida edik. U zot undan bir shoxni olib silkitdilar, barglari toʻkildi. Soʻng: «Nima qilganim haqida mendan soʻramaysizlarmi?» dedilar. Biz: «Bizga xabar bering, ey Allohning Rasuli», dedik. U zot: «Albatta, musulmon banda namozga turganida, xuddi shu daraxtning barglari toʻkilganidek, gunohlari undan toʻkiladi», dedilar.Абу Усмон ан-Наҳдий айтди: Биз Салмон (розияллоҳу анҳу) билан бир дарахт тагида эдик. У ундан бир шохни олиб силкитди, барглари тўкилди. Сўнг: «Нима қилганим ҳақида мендан сўрамайсизларми?» деди. Биз: «Бизга хабар бер», дедик. У деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир дарахтнинг соясида эдик. У зот ундан бир шохни олиб силкитдилар, барглари тўкилди. Сўнг: «Нима қилганим ҳақида мендан сўрамайсизларми?» дедилар. Биз: «Бизга хабар беринг, эй Аллоҳнинг Расули», дедик. У зот: «Албатта, мусулмон банда намозга турганида, худди шу дарахтнинг барглари тўкилганидек, гуноҳлари ундан тўкилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْفُرَاتِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ مَوْلَى زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ الْعَبْدِيِّ قَالَكُنْتُ مَعَ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ فَرَأَى رَجُلًا قَدْ أَحْدَثَ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَنْزِعَ خُفَّيْهِ فَأَمَرَهُ سَلْمَانُ أَنْ يَمْسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ وَعَلَى عِمَامَتِهِ وَيَمْسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَقَالَ سَلْمَانُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِ وَعَلَى خِمَارِهِ

Zayd ibn Suhon al-Abdiyning mavlosi Abu Muslim aytdi: Men Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu) bilan birga edim. U hadas qilib, maxsilarini yechmoqchi boʻlgan bir kishini koʻrdi va unga maxsilari ustidan hamda sallasi ustidan masih tortishni va peshonasiga masih tortishni buyurdi. Salmon: «Men Rasululloh ﷺni maxsilari ustidan va salla-roʻmoli ustidan masih tortayotganlarini koʻrdim», dedi.Зайд ибн Суҳон ал-Абдийнинг мавлоси Абу Муслим айтди: Мен Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу) билан бирга эдим. У ҳадас қилиб, махсиларини ечмоқчи бўлган бир кишини кўрди ва унга махсилари устидан ҳамда салласи устидан масиҳ тортишни ва пешонасига масиҳ тортишни буюрди. Салмон: «Мен Расулуллоҳ ﷺни махсилари устидан ва салла-рўмоли устидан масиҳ тортаётганларини кўрдим», деди.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ قَرْثَعٍ الضَّبِّيِّ عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ قَالَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرِي مَا يَوْمُ الْجُمُعَةِ قُلْتُ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي جَمَعَ اللَّهُ فِيهِ أَبَاكُمْ قَالَ لَكِنِّي أَدْرِي مَا يَوْمُ الْجُمُعَةِ لَا يَتَطَهَّرُ الرَّجُلُ فَيُحْسِنُ طُهُورَهُ ثُمَّ يَأْتِي الْجُمُعَةَ فَيُنْصِتُ حَتَّى يَقْضِيَ الْإِمَامُ صَلَاتَهُ إِلَّا كَانَ كَفَّارَةً لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجُمُعَةِ الْمُقْبِلَةِ مَا اجْتُنِبَتْ الْمَقْتَلَةُ

Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ menga: «Juma kuni nima ekanini bilasanmi?» dedilar. Men: «U — Alloh unda otangizni (yaratib) jamlagan kundir», dedim. U zot: «Lekin men juma kuni nima ekanini bilaman: hech bir kishi yoʻqki, tozalanib, tozalanishini chiroyli qilsa, soʻng jumaga kelib, imom namozini tugatgunicha jim tursa — bu unga shu (juma) bilan keyingi juma orasidagi (gunohlar)ga kafforat boʻlmasa; toki halokatga eltuvchi (gunohlar)dan saqlanilgan ekan», dedilar.Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ менга: «Жума куни нима эканини биласанми?» дедилар. Мен: «У — Аллоҳ унда отангизни (яратиб) жамлаган кундир», дедим. У зот: «Лекин мен жума куни нима эканини биламан: ҳеч бир киши йўқки, тозаланиб, тозаланишини чиройли қилса, сўнг жумага келиб, имом намозини тугатгунича жим турса — бу унга шу (жума) билан кейинги жума орасидаги (гуноҳлар)га каффорат бўлмаса; токи ҳалокатга элтувчи (гуноҳлар)дан сақланилган экан», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَقِيلَ لِسَلْمَانَ قَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةِ قَالَ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بِبَوْلٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍ

Abdurrahmon ibn Yazid aytdi: Salmonga: «Paygʻambaringiz ﷺ sizlarga har bir narsani — hatto qazoi hojatni ham oʻrgatibdi-da?» deyildi. Shunda Salmon: «Ha; u zot bizni katta yoki kichik hojat chogʻida qiblaga yuzlanishdan, oʻng qoʻl bilan istinjo qilishdan, biror birimiz uchtadan kam tosh bilan istinjo qilishidan, hamda tezak yoki suyak bilan istinjo qilishdan qaytardilar», dedi.Абдурраҳмон ибн Язид айтди: Салмонга: «Пайғамбарингиз ﷺ сизларга ҳар бир нарсани — ҳатто қазои ҳожатни ҳам ўргатибди-да?» дейилди. Шунда Салмон: «Ҳа; у зот бизни катта ёки кичик ҳожат чоғида қиблага юзланишдан, ўнг қўл билан истинжо қилишдан, бирор биримиз учтадан кам тош билан истинжо қилишидан, ҳамда тезак ёки суяк билан истинжо қилишдан қайтардилар», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ سَلْمَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَ مِائَةَ رَحْمَةٍ فَمِنْهَا رَحْمَةٌ يَتَرَاحَمُ بِهَا الْخَلْقُ فَبِهَا تَعْطِفُ الْوُحُوشُ عَلَى أَوْلَادِهَا وَأَخَّرَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ

Salmon (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Albatta, Alloh azza va jalla yuzta rahmat yaratdi. Ulardan bir rahmat bilan xaloyiq bir-biriga rahm qiladi; u bilan yovvoyi hayvonlar bolalariga mehr koʻrsatadi. Toʻqson toʻqqiztasini esa qiyomat kuniga qoldirdi», dedilar.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла юзта раҳмат яратди. Улардан бир раҳмат билан халойиқ бир-бирига раҳм қилади; у билан ёввойи ҳайвонлар болаларига меҳр кўрсатади. Тўқсон тўққизтасини эса қиёмат кунига қолдирди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنِي مِسْعَرٌ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قُرَّةَ الْكِنْدِيِّ قَالَعَرَضَ أَبِي عَلَى سَلْمَانَ أُخْتَهُ فَأَبَى وَتَزَوَّجَ مَوْلَاةً لَهُ يُقَالُ لَهَا بُقَيْرَةُ قَالَ فَبَلَغَ أَبَا قُرَّةَ أَنَّهُ كَانَ بَيْنَ سَلْمَانَ وَحُذَيْفَةَ شَيْءٌ فَأَتَاهُ يَطْلُبُهُ فَأُخْبِرَ أَنَّهُ فِي مَبْقَلَةٍ لَهُ فَتَوَجَّهَ إِلَيْهِ فَلَقِيَهُ مَعَهُ زَبِيلٌ فِيهِ بَقْلٌ قَدْ أَدْخَلَ عَصَاهُ فِي عُرْوَةِ الزَّبِيلِ وَهُوَ عَلَى عَاتِقِهِ قَالَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ مَا كَانَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ حُذَيْفَةَ قَالَ يَقُولُ سَلْمَانُ {وَكَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا} فَانْطَلَقَا حَتَّى أَتَيَا دَارَ سَلْمَانَ فَدَخَلَ سَلْمَانُ الدَّارَ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ ثُمَّ أَذِنَ فَإِذَا نَمَطٌ مَوْضُوعٌ عَلَى بَابٍ وَعِنْدَ رَأْسِهِ لَبِنَاتٌ وَإِذَا قُرْطَانِ فَقَالَ اجْلِسْ عَلَى فِرَاشِ مَوْلَاتِكَ الَّذِي تُمَهِّدُ لِنَفْسِهَا قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُهُ قَالَ إِنَّ حُذَيْفَةَ كَانَ يُحَدِّثُ بِأَشْيَاءَ يَقُولُهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَضَبِهِ لِأَقْوَامٍ فَأُسْأَلُ عَنْهَا فَأَقُولُ حُذَيْفَةُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُ وَأَكْرَهُ أَنْ يَكُونَ ضَغَائِنُ بَيْنَ أَقْوَامٍ فَأُتِيَ حُذَيْفَةُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ سَلْمَانَ لَا يُصَدِّقُكَ وَلَا يُكَذِّبُكَ بِمَا تَقُولُ فَجَاءَنِي حُذَيْفَةُ فَقَالَ يَا سَلْمَانُ ابْنَ أُمِّ سَلْمَانَ قُلْتُ يَا حُذَيْفَةُ ابْنَ أُمِّ حُذَيْفَةَ لَتَنْتَهِيَنَّ أَوْ لَأَكْتُبَنَّ إِلَى عُمَرَ فَلَمَّا خَوَّفْتُهُ بِعُمَرَ تَرَكَنِي وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ وَلَدِ آدَمَ أَنَا فَأَيُّمَا عَبْدٍ مُؤْمِنٍ لَعَنْتُهُ

Amr ibn Abu Qurra al-Kindiy aytadi: Otam oʻz singlisini Salmonga taklif qildi, biroq u rad etib, oʻziga qarashli Buqayra ismli bir ozod qilingan ayolga uylandi. Abu Qurraga Huzayfa bilan Salmon oʻrtasida bir narsa boʻlgani xabari yetdi. U Salmonni izlab keldi va unga Salmon oʻz bogʻida ekani aytildi. U oʻsha tomon yoʻl oldi va Salmonni yelkasida koʻkat solingan bir sabad koʻtarib turgan holda uchratdi; u hassasini sabadning qulogʻiga oʻtkazib, yelkasiga qoʻyib olgan edi. Abu Qurra: «Ey Abu Abdulloh, sen bilan Huzayfa oʻrtasida nima gap edi?» dedi. Salmon: {Inson shoshqaloq qilib yaratilgandir}, dedi. Soʻng ikkisi Salmonning uyiga bordilar. Salmon uyga kirib: «Assalomu alaykum», dedi, soʻng (kirishga) izn berdi. Qarasa, bir eshik ustiga gilamcha tashlab qoʻyilgan, uning tepasida gʻishtlar va ikki egar-toʻshak bor edi. Salmon: «Oʻzi uchun joy tayyorlaydigan bekangning toʻshagiga oʻtir», dedi. Soʻng unga soʻzlab dedi: «Huzayfa Rasululloh ﷺ baʼzi qavmlarga gʻazablangan paytlarida aytgan baʼzi narsalarni rivoyat qilar edi. Mendan ular haqida soʻrashadi. Men esa: ‹Huzayfa oʻzi aytayotgan narsani yaxshiroq biladi›, deyman va qavmlar oʻrtasida adovat boʻlishini yoqtirmayman. Soʻng Huzayfaga: ‹Salmon sen aytayotgan narsada seni na tasdiqlaydi, na yolgʻonga chiqaradi›, deyildi. Huzayfa oldimga kelib: ‹Ey Salmon, Salmonning onasining oʻgʻli!› dedi. Men: ‹Ey Huzayfa, Huzayfaning onasining oʻgʻli! Yo tiyilasan, yo Umarga xat yozaman!› dedim. Uni Umar bilan qoʻrqitganimda meni tinch qoʻydi. Darhaqiqat, Rasululloh ﷺ: ‹Men Odam bolasidanman; bas, qaysi bir mumin bandani laʼnatlagan boʻlsam...›, deb aytgan edilar.»Амр ибн Абу Қурра ал-Киндий айтади: Отам ўз синглисини Салмонга таклиф қилди, бироқ у рад этиб, ўзига қарашли Буқайра исмли бир озод қилинган аёлга уйланди. Абу Қуррага Ҳузайфа билан Салмон ўртасида бир нарса бўлгани хабари етди. У Салмонни излаб келди ва унга Салмон ўз боғида экани айтилди. У ўша томон йўл олди ва Салмонни елкасида кўкат солинган бир сабад кўтариб турган ҳолда учратди; у ҳассасини сабаднинг қулоғига ўтказиб, елкасига қўйиб олган эди. Абу Қурра: «Эй Абу Абдуллоҳ, сен билан Ҳузайфа ўртасида нима гап эди?» деди. Салмон: {Инсон шошқалоқ қилиб яратилгандир}, деди. Сўнг иккиси Салмоннинг уйига бордилар. Салмон уйга кириб: «Ассалому алайкум», деди, сўнг (киришга) изн берди. Қараса, бир эшик устига гиламча ташлаб қўйилган, унинг тепасида ғиштлар ва икки эгар-тўшак бор эди. Салмон: «Ўзи учун жой тайёрлайдиган бекангнинг тўшагига ўтир», деди. Сўнг унга сўзлаб деди: «Ҳузайфа Расулуллоҳ ﷺ баъзи қавмларга ғазабланган пайтларида айтган баъзи нарсаларни ривоят қилар эди. Мендан улар ҳақида сўрашади. Мен эса: ‹Ҳузайфа ўзи айтаётган нарсани яхшироқ билади›, дейман ва қавмлар ўртасида адоват бўлишини ёқтирмайман. Сўнг Ҳузайфага: ‹Салмон сен айтаётган нарсада сени на тасдиқлайди, на ёлғонга чиқаради›, дейилди. Ҳузайфа олдимга келиб: ‹Эй Салмон, Салмоннинг онасининг ўғли!› деди. Мен: ‹Эй Ҳузайфа, Ҳузайфанинг онасининг ўғли! Ё тийиласан, ё Умарга хат ёзаман!› дедим. Уни Умар билан қўрқитганимда мени тинч қўйди. Дарҳақиқат, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мен Одам боласиданман; бас, қайси бир мумин бандани лаънатлаган бўлсам...›, деб айтган эдилар.»

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَلْمَانُ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِطَعَامٍ وَأَنَا مَمْلُوكٌ فَقُلْتُ هَذِهِ صَدَقَةٌ فَأَمَرَ أَصْحَابَهُ فَأَكَلُوا وَلَمْ يَأْكُلْ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِطَعَامٍ فَقُلْتُ هَذِهِ هَدِيَّةٌ أَهْدَيْتُهَا لَكَ أُكْرِمُكَ بِهَا فَإِنِّي رَأَيْتُكَ لَا تَأْكُلُ الصَّدَقَةَ فَأَمَرَ أَصْحَابَهُ فَأَكَلُوا وَأَكَلَ مَعَهُمْحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ آلِ أَبِي قُرَّةَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَ كُنْتُ اسْتَأْذَنْتُ مَوْلَاتِي فِي ذَلِكَ فَطَيَّبَتْ لِي فَاحْتَطَبْتُ حَطَبًا فَبِعْتُهُ فَاشْتَرَيْتُ ذَلِكَ الطَّعَامَ

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Men qul holimda Nabiy ﷺga taom olib keldim va: «Bu — sadaqa», dedim. U zot sahobalariga buyurdilar, ular yedilar, oʻzlari esa yemadilar. Soʻng u zotga (yana) taom olib keldim va: «Bu — men sizga hadya qilgan hadya, siz bilan bunda ikrom qilyapman, chunki men sizni sadaqani yemasligingizni koʻrdim», dedim. Shunda u zot sahobalariga buyurdilar, ular yedilar, u zot ham ular bilan birga yedilar. Boshqa isnod bilan, Salmon aytdi: Men bu haqda bekamdan izn soʻragan edim, u menga (buni) halol qildi. Men oʻtin terdim va uni sotdim, soʻng oʻsha taomni sotib oldim.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен қул ҳолимда Набий ﷺга таом олиб келдим ва: «Бу — садақа», дедим. У зот саҳобаларига буюрдилар, улар едилар, ўзлари эса емадилар. Сўнг у зотга (яна) таом олиб келдим ва: «Бу — мен сизга ҳадя қилган ҳадя, сиз билан бунда икром қиляпман, чунки мен сизни садақани емаслигингизни кўрдим», дедим. Шунда у зот саҳобаларига буюрдилар, улар едилар, у зот ҳам улар билан бирга едилар. Бошқа иснод билан, Салмон айтди: Мен бу ҳақда бекамдан изн сўраган эдим, у менга (буни) ҳалол қилди. Мен ўтин тердим ва уни сотдим, сўнг ўша таомни сотиб олдим.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِيُّ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي الْفُرَاتِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ مَوْلَى زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ الْعَبْدِيِّ قَالَكُنْتُ مَعَ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ فَرَأَى رَجُلًا قَدْ أَحْدَثَ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَنْزِعَ خُفَّيْهِ لِلْوُضُوءِ فَأَمَرَهُ سَلْمَانُ أَنْ يَمْسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ وَعَلَى عِمَامَتِهِ وَيَمْسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَقَالَ سَلْمَانُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ وَعَلَى خِمَارِهِ

Zayd ibn Suhon al-Abdiyning mavlosi Abu Muslim aytdi: Men Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu) bilan birga edim. U hadas qilib, tahorat uchun maxsilarini yechmoqchi boʻlgan bir kishini koʻrdi va unga maxsilari ustidan hamda sallasi ustidan masih tortishni va peshonasiga masih tortishni buyurdi. Salmon: «Men Rasululloh ﷺni maxsilari ustidan va salla-roʻmoli ustidan masih tortganlarini koʻrdim», dedi.Зайд ибн Суҳон ал-Абдийнинг мавлоси Абу Муслим айтди: Мен Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу) билан бирга эдим. У ҳадас қилиб, таҳорат учун махсиларини ечмоқчи бўлган бир кишини кўрди ва унга махсилари устидан ҳамда салласи устидан масиҳ тортишни ва пешонасига масиҳ тортишни буюрди. Салмон: «Мен Расулуллоҳ ﷺни махсилари устидан ва салла-рўмоли устидан масиҳ тортганларини кўрдим», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَدِيعَةَ عَنْ سَلْمَانَ الْخَيْرِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَغْتَسِلُ الرَّجُلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَيَتَطَهَّرُ بِمَا اسْتَطَاعَ مِنْ طُهْرٍ ثُمَّ يَدَّهِنُ مِنْ دُهْنِهِ أَوْ يَمَسُّ مِنْ طِيبِ بَيْتِهِ ثُمَّ يَرُوحُ فَلَمْ يُفَرِّقْ بَيْنَ اثْنَيْنِ ثُمَّ صَلَّى مَا كُتِبَ لَهُ ثُمَّ يُنْصِتُ إِذَا تَكَلَّمَ الْإِمَامُ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجُمُعَةِ الْأُخْرَى

Salmon al-Xayr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim juma kuni gusl qilib, qoʻlidan kelgancha tozalansa, soʻng (sochiga) yogʻ surtsa yoki uyidagi xushboʻydan surtsa, soʻng (namozga) borsa va (oʻtirgan) ikki kishini ajratmasa, soʻng oʻziga yozilgan (miqdorda) namoz oʻqisa, soʻng imom gapirganida jim tursa — uning shu (juma) bilan oʻtgan juma orasidagi gunohlari albatta kechiriladi», dedilar.Салмон ал-Хайр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким жума куни гусл қилиб, қўлидан келганча тозаланса, сўнг (сочига) ёғ суртса ёки уйидаги хушбўйдан суртса, сўнг (намозга) борса ва (ўтирган) икки кишини ажратмаса, сўнг ўзига ёзилган (миқдорда) намоз ўқиса, сўнг имом гапирганида жим турса — унинг шу (жума) билан ўтган жума орасидаги гуноҳлари албатта кечирилади», дедилар.

حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ عَنْ سَلْمَانَأَنَّهُ انْتَهَى إِلَى حِصْنٍ أَوْ مَدِينَةٍ فَقَالَ لِأَصْحَابِهِ دَعُونِي أَدْعُوهُمْ كَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُوهُمْ فَقَالَ إِنَّمَا كُنْتُ رَجُلًا مِنْكُمْ فَهَدَانِي اللَّهُ لِلْإِسْلَامِ فَإِنْ أَسْلَمْتُمْ فَلَكُمْ مَا لَنَا وَعَلَيْكُمْ مَا عَلَيْنَا وَإِنْ أَنْتُمْ أَبَيْتُمْ فَأَدُّوا الْجِزْيَةَ وَأَنْتُمْ صَاغِرُونَ فَإِنْ أَبَيْتُمْ نَابَذْنَاكُمْ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ يَفْعَلُ ذَلِكَ بِهِمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الرَّابِعُ غَدَا النَّاسُ إِلَيْهَا فَفَتَحُوهَا

Salmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u bir qalʼaga yoxud shaharga yetib keldi va sheriklariga: «Meni qoʻyinglar, men Rasululloh ﷺni ularni qanday daʼvat qilayotganlarini koʻrgan boʻlsam, shundoq daʼvat qilay», dedi. Soʻng u: «Men ham sizlardan bir kishi edim, Alloh meni Islomga hidoyat qildi. Agar musulmon boʻlsangiz, bizga boʻlgan narsa sizga ham boʻladi va bizning zimmamizdagi narsa sizning zimmangizda ham boʻladi. Agar bosh tortsangiz, xor holingizda jizya toʻlanglar. Agar bundan ham bosh tortsangiz, sizlarga teng ravishda (urush) eʼlon qilamiz. Albatta, Alloh xoinlarni sevmaydi», dedi. U bu (daʼvatni) ularga uch kun qildi. Toʻrtinchi kun boʻlganida, odamlar unga (qalʼaga) tongda yurish qilishdi va uni fath etishdi.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у бир қалъага ёхуд шаҳарга етиб келди ва шерикларига: «Мени қўйинглар, мен Расулуллоҳ ﷺни уларни қандай даъват қилаётганларини кўрган бўлсам, шундоқ даъват қилай», деди. Сўнг у: «Мен ҳам сизлардан бир киши эдим, Аллоҳ мени Исломга ҳидоят қилди. Агар мусулмон бўлсангиз, бизга бўлган нарса сизга ҳам бўлади ва бизнинг зиммамиздаги нарса сизнинг зиммангизда ҳам бўлади. Агар бош тортсангиз, хор ҳолингизда жизя тўланглар. Агар бундан ҳам бош тортсангиз, сизларга тенг равишда (уруш) эълон қиламиз. Албатта, Аллоҳ хоинларни севмайди», деди. У бу (даъватни) уларга уч кун қилди. Тўртинчи кун бўлганида, одамлар унга (қалъага) тонгда юриш қилишди ва уни фатҳ этишди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ أَبِي زَكَرِيَّا الْخُزَاعِيِّ عَنْ سَلْمَانَ الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَهُ وَهُوَ يُحَدِّثُ شُرَحْبِيلَ بْنَ السِّمْطِ وَهُوَ مُرَابِطٌ عَلَى السَّاحِلِ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَابَطَ يَوْمًا أَوْ لَيْلَةً كَانَ لَهُ كَصِيَامِ شَهْرٍ لِلْقَاعِدِ وَمَنْ مَاتَ مُرَابِطًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَجْرَى اللَّهُ لَهُ أَجْرَهُ وَالَّذِي كَانَ يَعْمَلُ أَجْرَ صَلَاتِهِ وَصِيَامِهِ وَنَفَقَتِهِ وَوُقِيَ مِنْ فَتَّانِ الْقَبْرِ وَأَمِنَ مِنْ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ

Salmon al-Xayr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — u sohilda ribotda turgan holida Shurahbil ibn as-Simtga hadis aytib, shunday der edi: men Nabiy ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Kim bir kun yoki bir kecha ribotda tursa, unga (uyda) oʻtirgan kishining bir oy roʻza tutgani kabi (ajr) boʻladi. Kim Alloh yoʻlida ribotda turgan holda vafot etsa, Alloh unga ajrini hamda qilib turgan amali — namozi, roʻzasi va infoqining ajrini oqizib turadi, u qabr fitnachisidan saqlanadi va eng katta dahshatdan omon boʻladi».Салмон ал-Хайр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — у соҳилда риботда турган ҳолида Шураҳбил ибн ас-Симтга ҳадис айтиб, шундай дер эди: мен Набий ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Ким бир кун ёки бир кеча риботда турса, унга (уйда) ўтирган кишининг бир ой рўза тутгани каби (ажр) бўлади. Ким Аллоҳ йўлида риботда турган ҳолда вафот этса, Аллоҳ унга ажрини ҳамда қилиб турган амали — намози, рўзаси ва инфоқининг ажрини оқизиб туради, у қабр фитначисидан сақланади ва энг катта даҳшатдан омон бўлади».

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ جَمِيلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ أَبِي زَكَرِيَّا الْخُزَاعِيِّ عَنْ سَلْمَانَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ رِبَاطُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَصِيَامِ شَهْرٍ وَقِيَامِهِ إِنْ مَاتَ جَرَى عَلَيْهِ أَجْرُ الْمُرَابِطِ حَتَّى يُبْعَثَ وَيُؤْمَنَ الْفَتَّانَ

Salmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitgan: «Alloh yoʻlida bir kun-bir kecha ribotda turish bir oy roʻza tutib, (tunlari) namozga turishdekdir. Agar (shu holda) vafot etsa, qayta tirilgunicha unga murobitning ajri oqib turadi va u fitnachidan omon qilinadi».Салмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитган: «Аллоҳ йўлида бир кун-бир кеча риботда туриш бир ой рўза тутиб, (тунлари) намозга туришдекдир. Агар (шу ҳолда) вафот этса, қайта тирилгунича унга муробитнинг ажри оқиб туради ва у фитначидан омон қилинади».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ قَرْثَعٍ الضَّبِّيِّ عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرِي مَا يَوْمُ الْجُمُعَةِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ لَا أَدْرِي زَعَمَ سَأَلَهُ الرَّابِعَةَ أَمْ لَا قَالَ قُلْتُ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي جُمِعَ فِيهِ أَبُوهُ أَوْ أَبُوكُمْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُحَدِّثُكَ عَنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ لَا يَتَطَهَّرُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ ثُمَّ يَمْشِي إِلَى الْمَسْجِدِ ثُمَّ يُنْصِتُ حَتَّى يَقْضِيَ الْإِمَامُ صَلَاتَهُ إِلَّا كَانَ كَفَّارَةً لِمَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْجُمُعَةِ الَّتِي بَعْدَهَا مَا اجْتُنِبَتْ الْمَقْتَلَةُ

Salmon Forsiy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Juma kuni nima ekanini bilasanmi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. (Roviy) dedi: bilmayman, u zot toʻrtinchi marta soʻradilarmi yoki yoʻqmi. (Salmon) dedi: Men: «U — otasi, yoki otangiz (Odam) unda jamlangan kundir», dedim. Nabiy ﷺ: «Senga juma kuni haqida aytib bermaymi? Musulmon kishi tahoratlanib, soʻng masjidga yurib borsa, soʻng imom namozini tugatgunicha jim tursa, bu — shu juma bilan undan keyingi juma orasidagi (gunohlar)ga kafforat boʻladi, agar halok qiluvchi (katta) gunohlardan saqlanilsa», dedilar.Салмон Форсий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума куни нима эканини биласанми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. (Ровий) деди: билмайман, у зот тўртинчи марта сўрадиларми ёки йўқми. (Салмон) деди: Мен: «У — отаси, ёки отангиз (Одам) унда жамланган кундир», дедим. Набий ﷺ: «Сенга жума куни ҳақида айтиб бермайми? Мусулмон киши таҳоратланиб, сўнг масжидга юриб борса, сўнг имом намозини тугатгунича жим турса, бу — шу жума билан ундан кейинги жума орасидаги (гуноҳлар)га каффорат бўлади, агар ҳалок қилувчи (катта) гуноҳлардан сақланилса», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَنْبَأَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ سَلْمَانَ قَالَكَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى أَنْ أَغْرِسَ لَهُمْ خَمْسَ مِائَةِ فَسِيلَةٍ فَإِذَا عَلِقَتْ فَأَنَا حُرٌّ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ قَالَ اغْرِسْ وَاشْتَرِطْ لَهُمْ فَإِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَغْرِسَ فَآذِنِّي قَالَ فَآذَنْتُهُ قَالَ فَجَاءَ فَجَعَلَ يَغْرِسُ بِيَدِهِ إِلَّا وَاحِدَةً غَرَسْتُهَا بِيَدَيَّ فَعَلِقْنَ إِلَّا الْوَاحِدَةَ

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Men xoʻjayinlarim bilan ularga besh yuz tup xurmo koʻchati ekib berishimga, koʻchatlar tutib ketsa, ozod boʻlishimga mukotaba yozdim. Soʻng Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «Ek va ularga shart qil. Ekmoqchi boʻlganingda menga xabar ber», dedilar. Men u zotga xabar berdim. U zot keldilar va oʻz qoʻllari bilan eka boshladilar — faqat bittasini men oʻz qoʻlim bilan ekdim. Bas, oʻsha bittasidan boshqa hammasi tutib ketdi.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен хўжайинларим билан уларга беш юз туп хурмо кўчати экиб беришимга, кўчатлар тутиб кетса, озод бўлишимга мукотаба ёздим. Сўнг Набий ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «Эк ва уларга шарт қил. Экмоқчи бўлганингда менга хабар бер», дедилар. Мен у зотга хабар бердим. У зот келдилар ва ўз қўллари билан эка бошладилар — фақат биттасини мен ўз қўлим билан экдим. Бас, ўша биттасидан бошқа ҳаммаси тутиб кетди.

حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ ذَكَرَهُ قَابُوسُ بْنُ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَلْمَانَ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا سَلْمَانُ لَا تُبْغِضْنِي فَتُفَارِقَ دِينَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ أُبْغِضُكَ وَبِكَ هَدَانَا اللَّهُ قَالَ تُبْغِضُ الْعَرَبَ فَتُبْغِضُنِي

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Salmon, meni yomon koʻrmagin, (aks holda) diningdan ajralib qolasan», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, sizni qanday yomon koʻraman, holbuki Alloh bizni siz orqali hidoyat qildi-ku», dedim. U zot: «Arablarni yomon koʻrasan va shu bilan meni yomon koʻrgan boʻlasan», dedilar.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Салмон, мени ёмон кўрмагин, (акс ҳолда) динингдан ажралиб қоласан», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизни қандай ёмон кўраман, ҳолбуки Аллоҳ бизни сиз орқали ҳидоят қилди-ку», дедим. У зот: «Арабларни ёмон кўрасан ва шу билан мени ёмон кўрган бўласан», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو هَاشِمٍ عَنْ زَاذَانَ عَنْ سَلْمَانَ قَالَقَرَأْتُ فِي التَّوْرَاةِ بَرَكَةُ الطَّعَامِ الْوُضُوءُ بَعْدَهُ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَرَأْتُ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ بَرَكَةُ الطَّعَامِ الْوُضُوءُ قَبْلَهُ وَالْوُضُوءُ بَعْدَهُ

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Men Tavrotda: «Taomning barakasi — undan keyin taharat qilishdadir», deb oʻqidim. Soʻng buni Rasululloh ﷺ ga aytib, Tavrotda oʻqiganimni xabar berdim. Shunda u zot: «Taomning barakasi — undan oldin taharat qilish va undan keyin taharat qilishdadir», dedilar.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Тавротда: «Таомнинг баракаси — ундан кейин таҳарат қилишдадир», деб ўқидим. Сўнг буни Расулуллоҳ ﷺ га айтиб, Тавротда ўқиганимни хабар бердим. Шунда у зот: «Таомнинг баракаси — ундан олдин таҳарат қилиш ва ундан кейин таҳарат қилишдадир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ شَابُورَ رَجُلٌ مَنْ بَنِي أَسَدٍ عَنْ شَقِيقٍ أَوْ نَحْوِهِ شَكَّ قَيْسٌأَنَّ سَلْمَانَ دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ فَدَعَا لَهُ بِمَا كَانَ عِنْدَهُ وَقَالَ لَوْلَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا أَوْ لَوْلَا أَنَّا نُهِينَا أَنْ يَتَكَلَّفَ أَحَدُنَا لِصَاحِبِهِ لَتَكَلَّفْنَا لَكَ

Shaqiqdan — yoki shunga oʻxshash (roviydan; Qays shubha qildi) — rivoyat qilinadiki, Salmonning huzuriga bir kishi kirdi. U (Salmon) uning uchun oʻzida bor narsani keltirishni buyurdi va: «Agar Rasululloh ﷺ bizni birimiz oʻz birodari uchun takalluf qilishidan qaytarmaganlarida — yoki: biz takalluf qilishdan qaytarilmaganimizda edi — sen uchun takalluf qilgan boʻlardik», dedi.Шақиқдан — ёки шунга ўхшаш (ровийдан; Қайс шубҳа қилди) — ривоят қилинадики, Салмоннинг ҳузурига бир киши кирди. У (Салмон) унинг учун ўзида бор нарсани келтиришни буюрди ва: «Агар Расулуллоҳ ﷺ бизни биримиз ўз биродари учун такаллуф қилишидан қайтармаганларида — ёки: биз такаллуф қилишдан қайтарилмаганимизда эди — сен учун такаллуф қилган бўлардик», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّأَنَّ سَلْمَانَ حَاصَرَ قَصْرًا مِنْ قُصُورِ فَارِسَ فَقَالَ لِأَصْحَابِهِ دَعُونِي حَتَّى أَفْعَلَ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنِّي امْرُؤٌ مِنْكُمْ وَإِنَّ اللَّهَ رَزَقَنِي الْإِسْلَامَ وَقَدْ تَرَوْنَ طَاعَةَ الْعَرَبِ فَإِنْ أَنْتُمْ أَسْلَمْتُمْ وَهَاجَرْتُمْ إِلَيْنَا فَأَنْتُمْ بِمَنْزِلَتِنَا يَجْرِي عَلَيْكُمْ مَا يَجْرِي عَلَيْنَا وَإِنْ أَنْتُمْ أَسْلَمْتُمْ وَأَقَمْتُمْ فِي دِيَارِكُمْ فَأَنْتُمْ بِمَنْزِلَةِ الْأَعْرَابِ يَجْرِي لَكُمْ مَا يَجْرِي لَهُمْ وَيَجْرِي عَلَيْكُمْ مَا يَجْرِي عَلَيْهِمْ فَإِنْ أَبَيْتُمْ وَأَقْرَرْتُمْ بِالْجِزْيَةِ فَلَكُمْ مَا لِأَهْلِ الْجِزْيَةِ وَعَلَيْكُمْ مَا عَلَى أَهْلِ الْجِزْيَةِ عَرَضَ عَلَيْهِمْ ذَلِكَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ انْهَدُوا إِلَيْهِمْ فَفَتَحَهَا

Abul-Baxtariydan rivoyat qilinadiki, Salmon Fors qasrlaridan bir qasrni qamal qildi va sheriklariga: «Meni qoʻyinglar, Rasululloh ﷺ qilganlarini koʻrgan ishimni qilay», dedi. Soʻng Allohga hamd va sano aytdi, keyin shunday dedi: «Men sizlardan bir kishiman, Alloh menga Islomni roʻziy qildi, arablarning menga itoat qilishini koʻrib turibsizlar. Agar islom qabul qilsangiz va bizga hijrat qilsangiz, bizning maqomimizdasiz: bizga joriy boʻlgan narsa sizlarga ham joriy boʻladi. Agar islom qabul qilib, oʻz yurtlaringizda qolsangiz, aʼrobiylar maqomidasiz: ularga joriy boʻlgan narsa sizlarga ham joriy boʻladi, ularning zimmasidagi narsa sizlarning zimmangizda ham boʻladi. Agar bosh tortib, jizyaga iqror boʻlsangiz, sizlarga jizya ahliga tegishli narsa boʻladi va sizlarning zimmangizda jizya ahlining zimmasidagi narsa boʻladi». Buni ularga uch kun taklif qildi, soʻng sheriklariga: «Ularga tashlaninglar», dedi va uni fath etdi.Абул-Бахтарийдан ривоят қилинадики, Салмон Форс қасрларидан бир қасрни қамал қилди ва шерикларига: «Мени қўйинглар, Расулуллоҳ ﷺ қилганларини кўрган ишимни қилай», деди. Сўнг Аллоҳга ҳамд ва сано айтди, кейин шундай деди: «Мен сизлардан бир кишиман, Аллоҳ менга Исломни рўзий қилди, арабларнинг менга итоат қилишини кўриб турибсизлар. Агар ислом қабул қилсангиз ва бизга ҳижрат қилсангиз, бизнинг мақомимиздасиз: бизга жорий бўлган нарса сизларга ҳам жорий бўлади. Агар ислом қабул қилиб, ўз юртларингизда қолсангиз, аъробийлар мақомидасиз: уларга жорий бўлган нарса сизларга ҳам жорий бўлади, уларнинг зиммасидаги нарса сизларнинг зиммангизда ҳам бўлади. Агар бош тортиб, жизяга иқрор бўлсангиз, сизларга жизя аҳлига тегишли нарса бўлади ва сизларнинг зиммангизда жизя аҳлининг зиммасидаги нарса бўлади». Буни уларга уч кун таклиф қилди, сўнг шерикларига: «Уларга ташланинглар», деди ва уни фатҳ этди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي زَكَرِيَّا عَنْ رَجُلٍ عَنْ سَلْمَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رِبَاطُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ أَفْضَلُ مِنْ صِيَامِ شَهْرٍ وَقِيَامِهِ صَائِمًا لَا يُفْطِرُ وَقَائِمًا لَا يَفْتُرُ وَإِنْ مَاتَ مُرَابِطًا جَرَى عَلَيْهِ كَصَالِحِ عَمَلِهِ حَتَّى يُبْعَثَ وَوُقِيَ عَذَابَ الْقَبْرِحَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ خَالِدَ بْنَ مَعْدَانَ يُحَدِّثُ عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ السِّمْطِ عَنْ سَلْمَانَ مِثْلَ ذَلِكَ

Salmon (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot: «Bir kun-bir kecha ribotda turish bir oy roʻza tutib, (tunlari) namozga turishdan afzaldir — ogʻiz ochmay roʻza tutgan, sustlashmay namozga turgan (kishinikidek). Agar u ribotda turgan holda vafot etsa, unga qayta tirilgunicha solih ameli (savobi) kabi oqib turadi va u qabr azobidan saqlanadi», dedilar. Boshqa sanad bilan Shurahbil ibn as-Simtdan, u Salmondan shuning misli rivoyat qilingan.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади. У зот: «Бир кун-бир кеча риботда туриш бир ой рўза тутиб, (тунлари) намозга туришдан афзалдир — оғиз очмай рўза тутган, сустлашмай намозга турган (кишиникидек). Агар у риботда турган ҳолда вафот этса, унга қайта тирилгунича солиҳ амели (савоби) каби оқиб туради ва у қабр азобидан сақланади», дедилар. Бошқа санад билан Шураҳбил ибн ас-Симтдан, у Салмондан шунинг мисли ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ حَدِيثَهُ مِنْ فِيهِ قَالَكُنْتُ رَجُلًا فَارِسِيًّا مِنْ أَهْلِ أَصْبَهَانَ مِنْ أَهْلِ قَرْيَةٍ مِنْهَا يُقَالُ لَهَا جَيٌّ وَكَانَ أَبِي دِهْقَانَ قَرْيَتِهِ وَكُنْتُ أَحَبَّ خَلْقِ اللَّهِ إِلَيْهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حُبُّهُ إِيَّايَ حَتَّى حَبَسَنِي فِي بَيْتِهِ أَيْ مُلَازِمَ النَّارِ كَمَا تُحْبَسُ الْجَارِيَةُ وَأَجْهَدْتُ فِي الْمَجُوسِيَّةِ حَتَّى كُنْتُ قَطَنَ النَّارِ الَّذِي يُوقِدُهَا لَا يَتْرُكُهَا تَخْبُو سَاعَةً قَالَ وَكَانَتْ لِأَبِي ضَيْعَةٌ عَظِيمَةٌ قَالَ فَشُغِلَ فِي بُنْيَانٍ لَهُ يَوْمًا فَقَالَ لِي يَا بُنَيَّ إِنِّي قَدْ شُغِلْتُ فِي بُنْيَانٍ هَذَا الْيَوْمَ عَنْ ضَيْعَتِي فَاذْهَبْ فَاطَّلِعْهَا وَأَمَرَنِي فِيهَا بِبَعْضِ مَا يُرِيدُ فَخَرَجْتُ أُرِيدُ ضَيْعَتَهُ فَمَرَرْتُ بِكَنِيسَةٍ مِنْ كَنَائِسِ النَّصَارَى فَسَمِعْتُ أَصْوَاتَهُمْ فِيهَا وَهُمْ يُصَلُّونَ وَكُنْتُ لَا أَدْرِي مَا أَمْرُ النَّاسِ لِحَبْسِ أَبِي إِيَّايَ فِي بَيْتِهِ فَلَمَّا مَرَرْتُ بِهِمْ وَسَمِعْتُ أَصْوَاتَهُمْ دَخَلْتُ عَلَيْهِمْ أَنْظُرُ مَا يَصْنَعُونَ قَالَ فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ أَعْجَبَنِي صَلَاتُهُمْ وَرَغِبْتُ فِي أَمْرِهِمْ وَقُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ خَيْرٌ مِنْ الدِّينِ الَّذِي نَحْنُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا تَرَكْتُهُمْ حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَتَرَكْتُ ضَيْعَةَ أَبِي وَلَمْ آتِهَا فَقُلْتُ لَهُمْ أَيْنَ أَصْلُ هَذَا الدِّينِ قَالُوا بِالشَّامِ قَالَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى أَبِي وَقَدْ بَعَثَ فِي طَلَبِي وَشَغَلْتُهُ عَنْ

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhu) aytdi: Menga Salmon Forsiy oʻz hadisini oʻz ogʻzidan soʻzlab berdi. U dedi: Men forslardan, Isfahon ahlidan, uning Jay deb ataladigan bir qishlogʻidan edim. Otam oʻz qishlogʻining dehqoni edi, men esa uning nazdida Allohning maxluqlari ichida eng suyuklisi edim. Uning menga boʻlgan muhabbati shu darajaga yetdiki, u meni qizni saqlagandek uyida — olov yonida saqlar edi. Men majusiylikda shunday jon kuydirdimki, olovni yoquvchi, uni bir soat ham oʻchishiga qoʻymaydigan qorovuli boʻlib qoldim. Otamning katta bir ekinzori bor edi. Bir kuni u oʻz binosini qurish bilan band boʻlib qolib, menga: «Ey oʻgʻilcham, men bugun mana shu bino bilan band boʻlib, ekinzorimdan qoldim. Bor, uni koʻrib kel», dedi va unda men bajarishim kerak boʻlgan baʼzi ishlarni buyurdi. Men otamning ekinzorini koʻzlab chiqdim va nasorolarning cherkovlaridan biriga duch keldim. Ularning ichkarida namoz oʻqiyotgan ovozlarini eshitdim. Otam meni uyida saqlagani sababli, men odamlarning ishi qanday ekanini bilmas edim. Ularning yonidan oʻtayotib ovozlarini eshitgach, nima qilayotganlarini koʻrish uchun ularning oldiga kirdim. Ularni koʻrganimda, namozlari menga yoqdi va ularning ishiga ragʻbat qildim hamda: «Allohga qasamki, bu biz turgan dindan yaxshiroq», dedim. Allohga qasamki, quyosh botgunicha ularni tark etmadim; otamning ekinzorini ham tashlab qoʻydim, u yerga bormadim. Men ularga: «Bu dinning asli qayerda?» dedim. Ular: «Shomda», dedilar. Soʻng men otamning oldiga qaytdim, u meni izlab (odam) yuborgan edi va men uni oʻz ishidan chalgʻitib qoʻygan edimАбдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳу) айтди: Менга Салмон Форсий ўз ҳадисини ўз оғзидан сўзлаб берди. У деди: Мен форслардан, Исфаҳон аҳлидан, унинг Жай деб аталадиган бир қишлоғидан эдим. Отам ўз қишлоғининг деҳқони эди, мен эса унинг наздида Аллоҳнинг махлуқлари ичида энг суюклиси эдим. Унинг менга бўлган муҳаббати шу даражага етдики, у мени қизни сақлагандек уйида — олов ёнида сақлар эди. Мен мажусийликда шундай жон куйдирдимки, оловни ёқувчи, уни бир соат ҳам ўчишига қўймайдиган қоровули бўлиб қолдим. Отамнинг катта бир экинзори бор эди. Бир куни у ўз биносини қуриш билан банд бўлиб қолиб, менга: «Эй ўғилчам, мен бугун мана шу бино билан банд бўлиб, экинзоримдан қолдим. Бор, уни кўриб кел», деди ва унда мен бажаришим керак бўлган баъзи ишларни буюрди. Мен отамнинг экинзорини кўзлаб чиқдим ва насороларнинг черковларидан бирига дуч келдим. Уларнинг ичкарида намоз ўқиётган овозларини эшитдим. Отам мени уйида сақлагани сабабли, мен одамларнинг иши қандай эканини билмас эдим. Уларнинг ёнидан ўтаётиб овозларини эшитгач, нима қилаётганларини кўриш учун уларнинг олдига кирдим. Уларни кўрганимда, намозлари менга ёқди ва уларнинг ишига рағбат қилдим ҳамда: «Аллоҳга қасамки, бу биз турган диндан яхшироқ», дедим. Аллоҳга қасамки, қуёш ботгунича уларни тарк этмадим; отамнинг экинзорини ҳам ташлаб қўйдим, у ерга бормадим. Мен уларга: «Бу диннинг асли қаерда?» дедим. Улар: «Шомда», дедилар. Сўнг мен отамнинг олдига қайтдим, у мени излаб (одам) юборган эди ва мен уни ўз ишидан чалғитиб қўйган эдим

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَبْدِ الْقَيْسِ عَنْ سَلْمَانَ الْخَيْرِ قَالَلَمَّا قُلْتُ وَأَيْنَ تَقَعُ هَذِهِ مِنْ الَّذِي عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَلَّبَهَا عَلَى لِسَانِهِ ثُمَّ قَالَ خُذْهَا فَأَوْفِهِمْ مِنْهَا فَأَخَذْتُهَا فَأَوْفَيْتُهُمْ مِنْهَا حَقَّهُمْ كُلَّهُ أَرْبَعِينَ أُوقِيَّةً

Salmon al-Xayr (roziyallohu anhu) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, bu mening zimmamdagi narsaning qayeriga yetadi?» deganimda, Rasululloh ﷺ uni olib, tillari ustida agʻdardilar, soʻng: «Buni ol va shundan ularning haqqini toʻliq ado et», dedilar. Men uni oldim va shundan ularning butun haqqini — qirq uqiyani toʻliq ado etdim.Салмон ал-Хайр (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу менинг зиммамдаги нарсанинг қаерига етади?» деганимда, Расулуллоҳ ﷺ уни олиб, тиллари устида ағдардилар, сўнг: «Буни ол ва шундан уларнинг ҳаққини тўлиқ адо эт», дедилар. Мен уни олдим ва шундан уларнинг бутун ҳаққини — қирқ уқияни тўлиқ адо этдим.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ قَالَحَاصَرَ سَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ قَصْرًا مِنْ قُصُورِ فَارِسَ فَقَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ أَلَا تَنْهَدُ إِلَيْهِمْ قَالَ لَا حَتَّى أَدْعُوَهُمْ كَمَا كَانَ يَدْعُوهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَاهُمْ فَكَلَّمَهُمْ قَالَ أَنَا رَجُلٌ فَارِسِيٌّ وَأَنَا مِنْكُمْ وَالْعَرَبُ يُطِيعُونِي فَاخْتَارُوا إِحْدَى ثَلَاثٍ إِمَّا أَنْ تُسْلِمُوا وَإِمَّا أَنْ تُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَأَنْتُمْ صَاغِرُونَ غَيْرُ مَحْمُودِينَ وَإِمَّا أَنْ نُنَابِذَكُمْ فَنُقَاتِلَكُمْ قَالُوا لَا نُسْلِمُ وَلَا نُعْطِي الْجِزْيَةَ وَلَكِنَّا نُنَابِذُكُمْ فَرَجَعَ سَلْمَانُ إِلَى أَصْحَابِهِ قَالُوا أَلَا تَنْهَدُ إِلَيْهِمْ قَالَ لَا قَالَ فَدَعَاهُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَلَمْ يَقْبَلُوا فَقَاتَلَهُمْ فَفَتَحَهَا

Abul-Baxtariy aytdi: Salmon Forsiy Fors qasrlaridan bir qasrni qamal qildi. Sheriklari unga: «Ey Abu Abdulloh, ularga tashlanmaysanmi?» dedilar. U: «Yoʻq, toki Rasululloh ﷺ ularni chaqirganlaridek men ham ularni chaqirmagunimcha», dedi. Soʻng ularning oldiga borib, ularga soʻz qotdi va: «Men forsiy bir kishiman, sizlardanman, arablar esa menga itoat qiladilar. Uchtadan birini tanlanglar: yo islom qabul qilasizlar, yo boʻysungan, maqtalmagan holda oʻz qoʻlingiz bilan jizya berasizlar, yoki biz sizlar bilan alohalashib, sizlar bilan jang qilamiz», dedi. Ular: «Islom ham qabul qilmaymiz, jizya ham bermaymiz, balki sizlar bilan olishamiz», dedilar. Salmon sheriklarining oldiga qaytdi. Ular: «Ularga tashlanmaysanmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Ularni uch kun (Islomga) chaqirdi, ular qabul qilmadilar. Soʻng ular bilan jang qilib, uni fath etdi.Абул-Бахтарий айтди: Салмон Форсий Форс қасрларидан бир қасрни қамал қилди. Шериклари унга: «Эй Абу Абдуллоҳ, уларга ташланмайсанми?» дедилар. У: «Йўқ, токи Расулуллоҳ ﷺ уларни чақирганларидек мен ҳам уларни чақирмагунимча», деди. Сўнг уларнинг олдига бориб, уларга сўз қотди ва: «Мен форсий бир кишиман, сизларданман, араблар эса менга итоат қиладилар. Учтадан бирини танланглар: ё ислом қабул қиласизлар, ё бўйсунган, мақталмаган ҳолда ўз қўлингиз билан жизя берасизлар, ёки биз сизлар билан алоҳалашиб, сизлар билан жанг қиламиз», деди. Улар: «Ислом ҳам қабул қилмаймиз, жизя ҳам бермаймиз, балки сизлар билан олишамиз», дедилар. Салмон шерикларининг олдига қайтди. Улар: «Уларга ташланмайсанми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. Уларни уч кун (Исломга) чақирди, улар қабул қилмадилар. Сўнг улар билан жанг қилиб, уни фатҳ этди.