حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ زُرَارَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ بِمِنًى فَخَلاَ بِهِ عُثْمَانُ فَجَلَسْتُ قَرِيبًا مِنْهُ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ هَلْ لَكَ أَنْ أُزَوِّجَكَ جَارِيَةً بِكْرًا تُذَكِّرُكَ مِنْ نَفْسِكَ بَعْضَ مَا قَدْ مَضَى فَلَمَّا رَأَى عَبْدُ اللَّهِ أَنَّهُ لَيْسَ لَهُ حَاجَةٌ سِوَى هَذَا أَشَارَ إِلَىَّ بِيَدِهِ فَجِئْتُ وَهُوَ يَقُولُ لَئِنْ قُلْتَ ذَلِكَ لَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey yigitlar jamoasi! Sizlardan kim uylanishga qodir boʻlsa, uylansin. Chunki bu koʻzni tiyguvchiroq va avratni saqlaguvchiroqdir. Kim qodir boʻlmasa, roʻza tutsin. Chunki roʻza uning uchun shahvatni sindiruvchidir», dedilar.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй йигитлар жамоаси! Сизлардан ким уйланишга қодир бўлса, уйлансин. Чунки бу кўзни тийгувчироқ ва авратни сақлагувчироқдир. Ким қодир бўлмаса, рўза тутсин. Чунки рўза унинг учун шаҳватни синдирувчидир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الأَزْهَرِ، حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ مَيْمُونٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ النِّكَاحُ مِنْ سُنَّتِي فَمَنْ لَمْ يَعْمَلْ بِسُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي وَتَزَوَّجُوا فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ الأُمَمَ وَمَنْ كَانَ ذَا طَوْلٍ فَلْيَنْكِحْ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَعَلَيْهِ بِالصِّيَامِ فَإِنَّ الصَّوْمَ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nikoh mening sunnatimdandir. Kim mening sunnatimga amal qilmasa, mendan emas. Uylaninglar, chunki men sizlar bilan ummatlar oldida koʻpchilik bilan faxrlanaman. Kimning imkoni boʻlsa, uylansin. Kim topmasa, roʻza tutishi lozim. Chunki roʻza uning uchun shahvatni sindiruvchidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Никоҳ менинг суннатимдандир. Ким менинг суннатимга амал қилмаса, мендан эмас. Уйланинглар, чунки мен сизлар билан умматлар олдида кўпчилик билан фахрланаман. Кимнинг имкони бўлса, уйлансин. Ким топмаса, рўза тутиши лозим. Чунки рўза унинг учун шаҳватни синдирувчидир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَيْسَرَةَ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لَمْ نَرَ لِلْمُتَحَابَّيْنِ مِثْلَ النِّكَاحِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-birini sevgan ikki kishi uchun nikohga oʻxshash narsani koʻrmadik», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирини севган икки киши учун никоҳга ўхшаш нарсани кўрмадик», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ سَعْدٍ، قَالَ لَقَدْ رَدَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ التَّبَتُّلَ وَلَوْ أَذِنَ لَهُ لاَخْتَصَيْنَا ‏.‏

Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Usmon ibn Mazʼunga uylanmasdan yolgʻiz yashashni rad etdilar. Agar unga ruxsat berganlarida edi, biz oʻzimizni bichdirib olgan boʻlardik.Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Усмон ибн Мазъунга уйланмасдан ёлғиз яшашни рад этдилар. Агар унга рухсат берганларида эди, биз ўзимизни бичдириб олган бўлардик.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ، وَزَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَهَى عَنِ التَّبَتُّلِ ‏.‏ زَادَ زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ وَقَرَأَ قَتَادَةُ ‏{وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلاً مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً}‏ ‏.‏

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uylanmasdan yolgʻiz yashashni man etdilar. Qatoda bu oyatni tilovat qildi: {Batahqiq, sendan oldin ham paygʻambarlar yuborganmiz va ularga xotinlar hamda zurriyot ato etganmiz} (Raʼd 38).Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уйланмасдан ёлғиз яшашни ман этдилар. Қатода бу оятни тиловат қилди: {Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам пайғамбарлар юборганмиз ва уларга хотинлар ҳамда зурриёт ато этганмиз} (Раъд 38).

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي قَزَعَةَ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَا حَقُّ الْمَرْأَةِ عَلَى الزَّوْجِ قَالَ ‏"‏ أَنْ يُطْعِمَهَا إِذَا طَعِمَ وَأَنْ يَكْسُوَهَا إِذَا اكْتَسَى وَلاَ يَضْرِبِ الْوَجْهَ وَلاَ يُقَبِّحْ وَلاَ يَهْجُرْ إِلاَّ فِي الْبَيْتِ ‏"‏ ‏.‏

Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan: «Ayolning er ustidagi haqqi nima?» deb soʻradi. U zot: «Oʻzi yeganida uni ham yedirishi, oʻzi kiyganida uni ham kiydirishi, yuzga urmasligi, xunuk soʻzlar aytmasligi va faqat uy ichida boʻlsagina undan yuz oʻgirishidir», dedilar.Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан: «Аёлнинг эр устидаги ҳаққи нима?» деб сўради. У зот: «Ўзи еганида уни ҳам едириши, ўзи кийганида уни ҳам кийдириши, юзга урмаслиги, хунук сўзлар айтмаслиги ва фақат уй ичида бўлсагина ундан юз ўгиришидир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ الْبَارِقِيِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الأَحْوَصِ، حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ، شَهِدَ حِجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عِنْدَكُمْ عَوَانٍ ‏.‏ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلاَّ أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلاَ تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلاً إِنَّ لَكُمْ مِنْ نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلاَ يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلاَ يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمُ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلاَ وَحَقُّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّ ‏"‏ ‏.‏

Al-Ahvas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ bilan Vidolashuv hajida hozir boʻlgan edi. U zot Allohga hamd aytib, Uni ulugʻladilar, eslatib nasihat qildilar, soʻng: «Ayollarga yaxshi muomala qilishni bir-biringizga tavsiya etinglar, chunki ular sizlarning huzuringizda asirlardir. Ochiq-oydin fahsh ish qilmasalar, ulardan bundan boshqa narsaga egalik qilmaysizlar. Agar shunday qilsalar, ularni yotoqlarida tark etinglar va ozor bermaydigan, iz qoldirmaydigan tarzda urib qoʻyinglar. Agar sizlarga itoat etsalar, ularga qarshi yoʻl izlamanglar. Sizlarning ayollaringiz ustida haqqingiz bor, ayollaringizning ham sizlar ustida haqqi bor. Ammo sizlarning ular ustidagi haqqingiz, ular sizlar yoqtirmaydigan kishini toʻshaklaringizga oyoq bostirmasliklari va uylaringizga sizlar yoqtirmaydigan kishini kiritishga ruxsat bermasliklaridir. Ogoh boʻlinglar, ularning sizlar ustidagi haqqi esa, ularning kiyimi va taomida yaxshilik qilishlaringizdir», dedilar.Ал-Аҳвас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ билан Видолашув ҳажида ҳозир бўлган эди. У зот Аллоҳга ҳамд айтиб, Уни улуғладилар, эслатиб насиҳат қилдилар, сўнг: «Аёлларга яхши муомала қилишни бир-бирингизга тавсия этинглар, чунки улар сизларнинг ҳузурингизда асирлардир. Очиқ-ойдин фаҳш иш қилмасалар, улардан бундан бошқа нарсага эгалик қилмайсизлар. Агар шундай қилсалар, уларни ётоқларида тарк этинглар ва озор бермайдиган, из қолдирмайдиган тарзда уриб қўйинглар. Агар сизларга итоат этсалар, уларга қарши йўл изламанглар. Сизларнинг аёлларингиз устида ҳаққингиз бор, аёлларингизнинг ҳам сизлар устида ҳаққи бор. Аммо сизларнинг улар устидаги ҳаққингиз, улар сизлар ёқтирмайдиган кишини тўшакларингизга оёқ бостирмасликлари ва уйларингизга сизлар ёқтирмайдиган кишини киритишга рухсат бермасликларидир. Огоҳ бўлинглар, уларнинг сизлар устидаги ҳаққи эса, уларнинг кийими ва таомида яхшилик қилишларингиздир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لَوْ أَمَرْتُ أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لأَحَدٍ لأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَا وَلَوْ أَنَّ رَجُلاً أَمَرَ امْرَأَةً أَنْ تَنْقُلَ مِنْ جَبَلٍ أَحْمَرَ إِلَى جَبَلٍ أَسْوَدَ وَمِنْ جَبَلٍ أَسْوَدَ إِلَى جَبَلٍ أَحْمَرَ - لَكَانَ نَوْلُهَا أَنْ تَفْعَلَ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar men birovga birovga sajda qilishni buyuradigan boʻlsam, ayolni eriga sajda qilishga buyurgan boʻlardim. Agar bir kishi ayoliga qizil togʻdan qora togʻga, qora togʻdan qizil togʻga narsa koʻchirishni buyursa, uning uchun shuni bajarishi lozim boʻlur edi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар мен бировга бировга сажда қилишни буюрадиган бўлсам, аёлни эрига сажда қилишга буюрган бўлардим. Агар бир киши аёлига қизил тоғдан қора тоғга, қора тоғдан қизил тоғга нарса кўчиришни буюрса, унинг учун шуни бажариши лозим бўлур эди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ مَرْوَانَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى، قَالَ لَمَّا قَدِمَ مُعَاذٌ مِنَ الشَّامِ سَجَدَ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مَا هَذَا يَا مُعَاذُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَتَيْتُ الشَّامَ فَوَافَقْتُهُمْ يَسْجُدُونَ لأَسَاقِفَتِهِمْ وَبَطَارِقَتِهِمْ فَوَدِدْتُ فِي نَفْسِي أَنْ نَفْعَلَ ذَلِكَ بِكَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ فَلاَ تَفْعَلُوا فَإِنِّي لَوْ كُنْتُ آمِرًا أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لِغَيْرِ اللَّهِ لأَمَرْتُ الْمَرْأَةَ أَنْ تَسْجُدَ لِزَوْجِهَا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لاَ تُؤَدِّي الْمَرْأَةُ حَقَّ رَبِّهَا حَتَّى تُؤَدِّيَ حَقَّ زَوْجِهَا وَلَوْ سَأَلَهَا نَفْسَهَا وَهِيَ عَلَى قَتَبٍ لَمْ تَمْنَعْهُ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoz Shomdan kelganida Nabiy ﷺga sajda qildi. U zot: «Bu nima, ey Muoz?» dedilar. U: «Men Shomga bordim va ularning yepiskoplariyu sarkardalariga sajda qilayotganini koʻrdim, shuning uchun koʻnglimda sizga ham shunday qilishni istadim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bunday qilmanglar. Zero, men birovga Allohdan boshqasiga sajda qilishni buyuradigan boʻlsam, ayolni eriga sajda qilishga buyurgan boʻlardim. Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, ayol erining haqqini ado etmagunicha Robbisining haqqini ado eta olmaydi. Hatto eri undan oʻzini talab qilsa, ayol tuya egarida boʻlsa ham, uni man etmasin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муоз Шомдан келганида Набий ﷺга сажда қилди. У зот: «Бу нима, эй Муоз?» дедилар. У: «Мен Шомга бордим ва уларнинг епископларию саркардаларига сажда қилаётганини кўрдим, шунинг учун кўнглимда сизга ҳам шундай қилишни истадим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бундай қилманглар. Зеро, мен бировга Аллоҳдан бошқасига сажда қилишни буюрадиган бўлсам, аёлни эрига сажда қилишга буюрган бўлардим. Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, аёл эрининг ҳаққини адо этмагунича Роббисининг ҳаққини адо эта олмайди. Ҳатто эри ундан ўзини талаб қилса, аёл туя эгарида бўлса ҳам, уни ман этмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِي نَصْرٍ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مُسَاوِرٍ الْحِمْيَرِيِّ، عَنْ أُمِّهِ، قَالَتْ سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ أَيُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَنْهَا رَاضٍ دَخَلَتِ الْجَنَّةَ ‏"‏ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol eri undan rozi boʻlgan holida vafot etsa, jannatga kiradi», deb aytayotganlarini eshitdim.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл эри ундан рози бўлган ҳолида вафот этса, жаннатга киради», деб айтаётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا الدُّنْيَا مَتَاعٌ وَلَيْسَ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا شَىْءٌ أَفْضَلَ مِنَ الْمَرْأَةِ الصَّالِحَةِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, dunyo bir matohdir. Dunyo matohlaridan solih ayoldan afzalroq narsa yoʻqdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дунё бир матоҳдир. Дунё матоҳларидан солиҳ аёлдан афзалроқ нарса йўқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سَمُرَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ ثَوْبَانَ، قَالَ لَمَّا نَزَلَ فِي الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ مَا نَزَلَ قَالُوا فَأَىَّ الْمَالِ نَتَّخِذُ قَالَ عُمَرُ فَأَنَا أَعْلَمُ لَكُمْ ذَلِكَ ‏.‏ فَأَوْضَعَ عَلَى بَعِيرِهِ فَأَدْرَكَ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَنَا فِي أَثَرِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىَّ الْمَالِ نَتَّخِذُ فَقَالَ ‏"‏ لِيَتَّخِذْ أَحَدُكُمْ قَلْبًا شَاكِرًا وَلِسَانًا ذَاكِرًا وَزَوْجَةً مُؤْمِنَةً تُعِينُ أَحَدَكُمْ عَلَى أَمْرِ الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Kumush va oltin haqida nozil boʻladigan narsa nozil boʻlganida, ular: «Qanday moldan orttiraylik?» dedilar. Umar: «Men sizlar uchun buni bilib olaman», dedi-da, tuyasini haydab Nabiy ﷺga yetib oldi, men esa uning ortidan bordim. U: «Ey Allohning Rasuli, qanday moldan orttiraylik?» dedi. Shunda u zot: «Biringiz shukr qiluvchi qalbni, zikr qiluvchi tilni va sizlardan biringizga oxirat ishida yordam beruvchi moʻmina xotinni orttirsin», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Кумуш ва олтин ҳақида нозил бўладиган нарса нозил бўлганида, улар: «Қандай молдан орттирайлик?» дедилар. Умар: «Мен сизлар учун буни билиб оламан», деди-да, туясини ҳайдаб Набий ﷺга етиб олди, мен эса унинг ортидан бордим. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, қандай молдан орттирайлик?» деди. Шунда у зот: «Бирингиз шукр қилувчи қалбни, зикр қилувчи тилни ва сизлардан бирингизга охират ишида ёрдам берувчи мўмина хотинни орттирсин», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي الْعَاتِكَةِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ‏"‏ مَا اسْتَفَادَ الْمُؤْمِنُ بَعْدَ تَقْوَى اللَّهِ خَيْرًا لَهُ مِنْ زَوْجَةٍ صَالِحَةٍ إِنْ أَمَرَهَا أَطَاعَتْهُ وَإِنْ نَظَرَ إِلَيْهَا سَرَّتْهُ وَإِنْ أَقْسَمَ عَلَيْهَا أَبَرَّتْهُ وَإِنْ غَابَ عَنْهَا نَصَحَتْهُ فِي نَفْسِهَا وَمَالِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Moʻmin Allohga taqvodan keyin solih xotindan koʻra yaxshiroq narsani orttirmaydi. Agar u ayolga biror narsa buyursa, itoat etadi, unga qarasa, xursand qiladi, uning ustidan qasam ichsa, uni bajaradi, undan gʻoyib boʻlsa, oʻzi va uning moli borasida unga xayrixohlik qiladi», deb aytar edilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мўмин Аллоҳга тақводан кейин солиҳ хотиндан кўра яхшироқ нарсани орттирмайди. Агар у аёлга бирор нарса буюрса, итоат этади, унга қараса, хурсанд қилади, унинг устидан қасам ичса, уни бажаради, ундан ғойиб бўлса, ўзи ва унинг моли борасида унга хайрихоҳлик қилади», деб айтар эдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ تُنْكَحُ النِّسَاءُ لأَرْبَعٍ لِمَالِهَا وَلِحَسَبِهَا وَلِجَمَالِهَا وَلِدِينِهَا ‏.‏ فَاظْفَرْ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ayolga toʻrt narsa uchun uylaniladi: moli uchun, nasab-nasli uchun, goʻzalligi uchun va dini uchun. Sen dindorini tanla, qoʻllaring tuproqqa belansin!» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аёлга тўрт нарса учун уйланилади: моли учун, насаб-насли учун, гўзаллиги учун ва дини учун. Сен диндорини танла, қўлларинг тупроққа белансин!» дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْمُحَارِبِيُّ، وَجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، عَنِ الإِفْرِيقِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تَزَوَّجُوا النِّسَاءَ لِحُسْنِهِنَّ فَعَسَى حُسْنُهُنَّ أَنْ يُرْدِيَهُنَّ وَلاَ تَزَوَّجُوهُنَّ لأَمْوَالِهِنَّ فَعَسَى أَمْوَالُهُنَّ أَنْ تُطْغِيَهُنَّ وَلَكِنْ تَزَوَّجُوهُنَّ عَلَى الدِّينِ وَلأَمَةٌ خَرْمَاءُ سَوْدَاءُ ذَاتُ دِينٍ أَفْضَلُ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayollarni goʻzalligi uchun nikohlab olmanglar, chunki goʻzalliklari ularni halok qilishi mumkin. Ularni mollari uchun ham nikohlab olmanglar, chunki mollari ularni tugʻyonga solishi mumkin. Balki ularni dini uchun nikohlab olinglar. Diyonatli, quloq-burni teshilgan qora choʻri ham (dinsiz goʻzaldan) afzaldir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлларни гўзаллиги учун никоҳлаб олманглар, чунки гўзалликлари уларни ҳалок қилиши мумкин. Уларни моллари учун ҳам никоҳлаб олманглар, чунки моллари уларни туғёнга солиши мумкин. Балки уларни дини учун никоҳлаб олинглар. Диёнатли, қулоқ-бурни тешилган қора чўри ҳам (динсиз гўзалдан) афзалдир», дедилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَلَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ أَتَزَوَّجْتَ يَا جَابِرُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَبِكْرًا أَوْ ثَيِّبًا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ ثَيِّبًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلاَّ بِكْرًا تُلاَعِبُهَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ كُنَّ لِي أَخَوَاتٌ فَخَشِيتُ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُنَّ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَذَاكَ إِذًا ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir ayolga uylandim. Soʻng Rasulullohga ﷺ yoʻliqib qoldim. U zot: «Ey Jobir, uylandingmi?», dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Bokira qizgami yoki tul ayolgami?», dedilar. Men: «Tul ayolga», dedim. U zot: «Nega bokira qizga uylanmadingki, u bilan oʻynashib yayrasang?», dedilar. Men: «Menga singillarim bor edi, u ular bilan mening oramga tushib qolishidan qoʻrqdim», dedim. U zot: «Unday boʻlsa, mayli», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир аёлга уйландим. Сўнг Расулуллоҳга ﷺ йўлиқиб қолдим. У зот: «Эй Жобир, уйландингми?», дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Бокира қизгами ёки тул аёлгами?», дедилар. Мен: «Тул аёлга», дедим. У зот: «Нега бокира қизга уйланмадингки, у билан ўйнашиб яйрасанг?», дедилар. Мен: «Менга сингилларим бор эди, у улар билан менинг орамга тушиб қолишидан қўрқдим», дедим. У зот: «Ундай бўлса, майли», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَالِمِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ عُوَيْمِ بْنِ سَاعِدَةَ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِالأَبْكَارِ فَإِنَّهُنَّ أَعْذَبُ أَفْوَاهًا وَأَنْتَقُ أَرْحَامًا وَأَرْضَى بِالْيَسِيرِ ‏"‏ ‏.‏

Uvaym ibn Soida (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bokira qizlarga uylanishni oʻzingizga lozim tuting, chunki ular ogʻzi shirinroq, bachadoni serfarzandroq va ozgina narsaga qanoat qiluvchiroqdir», dedilar.Увайм ибн Соида (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бокира қизларга уйланишни ўзингизга лозим тутинг, чунки улар оғзи ширинроқ, бачадони серфарзандроқ ва озгина нарсага қаноат қилувчироқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سَلاَّمُ بْنُ سَوَّارٍ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ سَلِيمٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ مُزَاحِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَلْقَى اللَّهَ طَاهِرًا مُطَهَّرًا فَلْيَتَزَوَّجِ الْحَرَائِرَ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasulullohni ﷺ shunday deganlarini eshitdim: «Kim Allohga pok va tozalangan holda yoʻliqishni istasa, hur ayollarga uylansin».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳни ﷺ шундай деганларини эшитдим: «Ким Аллоҳга пок ва тозаланган ҳолда йўлиқишни истаса, ҳур аёлларга уйлансин».

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمَخْزُومِيُّ، عَنْ طَلْحَةَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ انْكِحُوا فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uylaninglar, chunki men (qiyomatda) sizlarning koʻpligingiz bilan faxrlanaman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уйланинглар, чунки мен (қиёматда) сизларнинг кўплигингиз билан фахрланаман», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَمِّهِ، سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ، قَالَ خَطَبْتُ امْرَأَةً فَجَعَلْتُ أَتَخَبَّأُ لَهَا حَتَّى نَظَرْتُ إِلَيْهَا فِي نَخْلٍ لَهَا فَقِيلَ لَهُ أَتَفْعَلُ هَذَا وَأَنْتَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ إِذَا أَلْقَى اللَّهُ فِي قَلْبِ امْرِئٍ خِطْبَةَ امْرَأَةٍ فَلاَ بَأْسَ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏

Muhammad ibn Maslama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men bir ayolga sovchi qoʻydim va uni koʻrmaguncha yashirinib poylab yurdim, nihoyat uni oʻzining xurmozorida koʻrib oldim. Unga: «Rasulullohning ﷺ sahobasi boʻla turib shunday qilasanmi?», deyildi. U: «Men Rasulullohni ﷺ: ‹Alloh bir kishining qalbiga bir ayolga sovchilik solsa, unga qarab olishida ziyon yoʻq›, deb aytayotganlarini eshitganman», dedi.Муҳаммад ибн Маслама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен бир аёлга совчи қўйдим ва уни кўрмагунча яшириниб пойлаб юрдим, ниҳоят уни ўзининг хурмозорида кўриб олдим. Унга: «Расулуллоҳнинг ﷺ саҳобаси бўла туриб шундай қиласанми?», дейилди. У: «Мен Расулуллоҳни ﷺ: ‹Аллоҳ бир кишининг қалбига бир аёлга совчилик солса, унга қараб олишида зиён йўқ›, деб айтаётганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، وَزُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ، أَرَادَ أَنْ يَتَزَوَّجَ، امْرَأَةً فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَكُمَا ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلَ فَتَزَوَّجَهَا فَذَكَرَ مِنْ مُوَافَقَتِهَا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mugʻiyra ibn Shuʼba bir ayolga uylanmoqchi boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Borib, unga qarab ol, chunki bu ikkovingiz oʻrtangizda mehr-ulfat paydo boʻlishiga yaqinroqdir», dedilar. U shunday qildi va unga uylandi hamda u bilan ahil boʻlib yashaganini eslab oʻtdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муғийра ибн Шуъба бир аёлга уйланмоқчи бўлди. Шунда Набий ﷺ унга: «Бориб, унга қараб ол, чунки бу икковингиз ўртангизда меҳр-улфат пайдо бўлишига яқинроқдир», дедилар. У шундай қилди ва унга уйланди ҳамда у билан аҳил бўлиб яшаганини эслаб ўтди.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي الرَّبِيعِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذَكَرْتُ لَهُ امْرَأَةً أَخْطُبُهَا فَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّهُ أَجْدَرُ أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَكُمَا ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ فَخَطَبْتُهَا إِلَى أَبَوَيْهَا وَأَخْبَرْتُهُمَا بِقَوْلِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَكَأَنَّهُمَا كَرِهَا ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ فَسَمِعَتْ ذَلِكَ الْمَرْأَةُ وَهِيَ فِي خِدْرِهَا فَقَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَكَ أَنْ تَنْظُرَ فَانْظُرْ ‏.‏ وَإِلاَّ فَإِنِّي أَنْشُدُكَ كَأَنَّهَا أَعْظَمَتْ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَيْهَا فَتَزَوَّجْتُهَا ‏.‏ فَذَكَرَ مِنْ مُوَافَقَتِهَا ‏.‏

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiyning ﷺ oldilariga keldim va oʻzim sovchi qoʻymoqchi boʻlgan bir ayol haqida gapirdim. U zot: «Borib, unga qarab ol, chunki bu ikkovingiz oʻrtangizda mehr-ulfat paydo boʻlishiga yaqinroqdir», dedilar. Men ansorlardan boʻlgan bir ayolning oldiga borib, ota-onasidan uni sovchilik qildim va ularga Nabiyning ﷺ soʻzlarini xabar qildim. Goʻyo ular buni yoqtirmadilar. Oʻsha ayol pardasi ortida turib buni eshitib qoldi va: «Agar Rasululloh ﷺ senga qarashni buyurgan boʻlsalar, qara. Aks holda, men seni Alloh nomi bilan qasam ichiraman», dedi. Goʻyo u buni ulkan ish deb bildi. Men unga qarab oldim va u ga uylandim, soʻng u bilan ahil boʻlib yashaganini eslab oʻtdi.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набийнинг ﷺ олдиларига келдим ва ўзим совчи қўймоқчи бўлган бир аёл ҳақида гапирдим. У зот: «Бориб, унга қараб ол, чунки бу икковингиз ўртангизда меҳр-улфат пайдо бўлишига яқинроқдир», дедилар. Мен ансорлардан бўлган бир аёлнинг олдига бориб, ота-онасидан уни совчилик қилдим ва уларга Набийнинг ﷺ сўзларини хабар қилдим. Гўё улар буни ёқтирмадилар. Ўша аёл пардаси ортида туриб буни эшитиб қолди ва: «Агар Расулуллоҳ ﷺ сенга қарашни буюрган бўлсалар, қара. Акс ҳолда, мен сени Аллоҳ номи билан қасам ичираман», деди. Гўё у буни улкан иш деб билди. Мен унга қараб олдим ва у га уйландим, сўнг у билан аҳил бўлиб яшаганини эслаб ўтди.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَسَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ يَخْطُبِ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻz birodari sovchi qoʻygan ayolga sovchi qoʻymasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўз биродари совчи қўйган аёлга совчи қўймасин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ يَخْطُبِ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻz birodari sovchi qoʻygan ayolga sovchi qoʻymasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўз биродари совчи қўйган аёлга совчи қўймасин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي الْجَهْمِ بْنِ صُخَيْرٍ الْعَدَوِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ، تَقُولُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِذَا حَلَلْتِ فَآذِنِينِي ‏"‏ ‏.‏ فَآذَنَتْهُ فَخَطَبَهَا مُعَاوِيَةُ وَأَبُو الْجَهْمِ بْنُ صُخَيْرٍ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَمَّا مُعَاوِيَةُ فَرَجُلٌ تَرِبٌ لاَ مَالَ لَهُ وَأَمَّا أَبُو الْجَهْمِ فَرَجُلٌ ضَرَّابٌ لِلنِّسَاءِ وَلَكِنْ أُسَامَةُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ بِيَدِهَا هَكَذَا أُسَامَةُ أُسَامَةُ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ طَاعَةُ اللَّهِ وَطَاعَةُ رَسُولِهِ خَيْرٌ لَكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَتَزَوَّجْتُهُ فَاغْتَبَطْتُ بِهِ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Iddang tugab, senga (turmush qurish) halol boʻlsa, menga bildir», dedilar. Men u zotga bildirdim. Shunda Muoviya, Abul Jahm ibn Suxayr va Usoma ibn Zayd menga sovchi qoʻydilar. Rasululloh ﷺ: «Muoviyaga kelsak, u kambagʻal, mol-mulki yoʻq kishi. Abul Jahmga kelsak, u ayollarni koʻp uradigan kishi. Balki Usoma (yaxshiroq)», dedilar. Men qoʻlim bilan: «Usoma-ya, Usoma-ya!?», deb ishora qildim. Rasululloh ﷺ menga: «Allohga va Uning Rasuliga itoat qilish sen uchun yaxshiroqdir», dedilar. U (ayol): «Men unga uylandim va u bilan baxtli boʻldim», dedi.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Идданг тугаб, сенга (турмуш қуриш) ҳалол бўлса, менга билдир», дедилар. Мен у зотга билдирдим. Шунда Муовия, Абул Жаҳм ибн Сухайр ва Усома ибн Зайд менга совчи қўйдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Муовияга келсак, у камбағал, мол-мулки йўқ киши. Абул Жаҳмга келсак, у аёлларни кўп урадиган киши. Балки Усома (яхшироқ)», дедилар. Мен қўлим билан: «Усома-я, Усома-я!?», деб ишора қилдим. Расулуллоҳ ﷺ менга: «Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилиш сен учун яхшироқдир», дедилар. У (аёл): «Мен унга уйландим ва у билан бахтли бўлдим», деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى السُّدِّيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ الْهَاشِمِيِّ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الأَيِّمُ أَوْلَى بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْبِكْرَ تَسْتَحْيِي أَنْ تَتَكَلَّمَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِذْنُهَا سُكُوتُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tul ayol oʻzi haqida valiysidan koʻra haqliroqdir, bokira qizdan esa oʻzi toʻgʻrisida izn soʻraladi», dedilar. «Ey Rasululloh, bokira qiz gapirishdan uyaladi-ku», deyildi. U zot: «Uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тул аёл ўзи ҳақида валийсидан кўра ҳақлироқдир, бокира қиздан эса ўзи тўғрисида изн сўралади», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, бокира қиз гапиришдан уялади-ку», дейилди. У зот: «Унинг изни жим туришидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الثَّيِّبُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَلاَ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ وَإِذْنُهَا الصُّمُوتُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Tul ayol izni soʻralmaguncha nikohlanmaydi, bokira qiz ham izni olinmaguncha nikohlanmaydi. Uning izni esa jim turishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Тул аёл изни сўралмагунча никоҳланмайди, бокира қиз ҳам изни олинмагунча никоҳланмайди. Унинг изни эса жим туришидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ عَدِيٍّ الْكِنْدِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الثَّيِّبُ تُعْرِبُ عَنْ نَفْسِهَا وَالْبِكْرُ رِضَاهَا صَمْتُهَا ‏"‏ ‏.‏

Adiy al-Kindiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tul ayol oʻzi haqida oʻzi gapiradi, bokira qizning roziligi esa jim turishidir», dedilar.Адий ал-Киндий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тул аёл ўзи ҳақида ўзи гапиради, бокира қизнинг розилиги эса жим туришидир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ وَمُجَمِّعَ بْنَ يَزِيدَ الأَنْصَارِيَّيْنِ أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلاً مِنْهُمْ يُدْعَى خِذَامًا أَنْكَحَ ابْنَةً لَهُ فَكَرِهَتْ نِكَاحَ أَبِيهَا فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذَكَرَتْ لَهُ فَرَدَّ عَلَيْهَا نِكَاحَ أَبِيهَا فَنَكَحَتْ أَبَا لُبَابَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُنْذِرِ ‏.‏ وَذَكَرَ يَحْيَى أَنَّهَا كَانَتْ ثَيِّبًا ‏.‏

Xansa binti Xizom (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, otasi uni turmushga bergan edi, u esa otasi qilgan bu nikohni yoqtirmadi. Shunda u Rasululloh ﷺ huzurlariga keldi va bu haqda arz qildi. U zot otasi qilgan nikohni bekor qildilar. Soʻng u Abu Lubaba ibn Abdulmunzirga turmushga chiqdi. Yahyo aytdiki, u ayol tul edi.Ханса бинти Хизом (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, отаси уни турмушга берган эди, у эса отаси қилган бу никоҳни ёқтирмади. Шунда у Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келди ва бу ҳақда арз қилди. У зот отаси қилган никоҳни бекор қилдилар. Сўнг у Абу Лубаба ибн Абдулмунзирга турмушга чиқди. Яҳё айтдики, у аёл тул эди.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَتْ فَتَاةٌ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي زَوَّجَنِي ابْنَ أَخِيهِ لِيَرْفَعَ بِي خَسِيسَتَهُ ‏.‏ قَالَ فَجَعَلَ الأَمْرَ إِلَيْهَا ‏.‏ فَقَالَتْ قَدْ أَجَزْتُ مَا صَنَعَ أَبِي وَلَكِنْ أَرَدْتُ أَنْ تَعْلَمَ النِّسَاءُ أَنْ لَيْسَ إِلَى الآبَاءِ مِنَ الأَمْرِ شَىْءٌ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir qiz Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib: «Otam meni ozod boʻlishi uchun (yaʼni oʻz mavqeini koʻtarishi uchun) ukasining oʻgʻliga turmushga berdi», dedi. U zot bu ishni qizning oʻz ixtiyoriga topshirdilar. Shunda qiz: «Otam qilgan ishga rozi boʻldim, lekin men ayollar otalarning bu ishda hech qanday haqqi yoʻqligini bilishlarini istadim», dedi.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир қиз Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб: «Отам мени озод бўлиши учун (яъни ўз мавқеини кўтариши учун) укасининг ўғлига турмушга берди», деди. У зот бу ишни қизнинг ўз ихтиёрига топширдилар. Шунда қиз: «Отам қилган ишга рози бўлдим, лекин мен аёллар оталарнинг бу ишда ҳеч қандай ҳаққи йўқлигини билишларини истадим», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو السَّقْرِ، يَحْيَى بْنُ يَزْدَادَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرُّوذِيُّ، حَدَّثَنِي جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏.‏ أَنَّ جَارِيَةً، بِكْرًا أَتَتِ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذَكَرَتْ لَهُ أَنَّ أَبَاهَا زَوَّجَهَا وَهِيَ كَارِهَةٌ ‏.‏ فَخَيَّرَهَا النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا مُعَمَّرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّقِّيُّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ حِبَّانَ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِثْلَهُ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bokira bir qiz Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib, otasi uni oʻzi yoqtirmagan holda turmushga berganini arz qildi. Shunda Paygʻambar ﷺ uni ixtiyor qilishga qoʻydilar (yaʼni oʻz ixtiyoriga topshirdilar).Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бокира бир қиз Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб, отаси уни ўзи ёқтирмаган ҳолда турмушга берганини арз қилди. Шунда Пайғамбар ﷺ уни ихтиёр қилишга қўйдилар (яъни ўз ихтиёрига топширдилар).

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَنَا بِنْتُ سِتِّ سِنِينَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَنَزَلْنَا فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَوُعِكْتُ فَتَمَرَّقَ شَعَرِي حَتَّى وَفَى لَهُ جُمَيْمَةٌ فَأَتَتْنِي أُمِّي أُمُّ رُومَانَ وَإِنِّي لَفِي أُرْجُوحَةٍ وَمَعِي صَوَاحِبَاتٌ لِي فَصَرَخَتْ بِي فَأَتَيْتُهَا وَمَا أَدْرِي مَا تُرِيدُ فَأَخَذَتْ بِيَدِي فَأَوْقَفَتْنِي عَلَى بَابِ الدَّارِ وَإِنِّي لأَنْهَجُ حَتَّى سَكَنَ بَعْضُ نَفَسِي ثُمَّ أَخَذَتْ شَيْئًا مِنْ مَاءٍ فَمَسَحَتْ بِهِ عَلَى وَجْهِي وَرَأْسِي ثُمَّ أَدْخَلَتْنِي الدَّارَ فَإِذَا نِسْوَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فِي بَيْتٍ فَقُلْنَ عَلَى الْخَيْرِ وَالْبَرَكَةِ وَعَلَى خَيْرِ طَائِرٍ ‏.‏ فَأَسْلَمَتْنِي إِلَيْهِنَّ فَأَصْلَحْنَ مِنْ شَأْنِي فَلَمْ يَرُعْنِي إِلاَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ضُحًى ‏.‏ فَأَسْلَمَتْنِي إِلَيْهِ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ men olti yoshda ekanimda menga uylandilar. Soʻng biz Madinaga keldik va Banu Horis ibn Xazraj orasiga tushdik. Men kasal boʻlib qoldim va sochim toʻkilib ketdi, keyin qaytadan oʻsib qalinlashdi. Onam Ummu Ruman huzurimga keldi, men esa oʻrtoqlarim bilan salinchakda edim. U meni chaqirdi, men esa nima istayotganini bilmay uning oldiga bordim. U qoʻlimdan ushlab, meni uy eshigi oldiga olib kelib toʻxtatdi. Men esa hansirab nafas olardim, toki nafasim biroz oromlashdi. Soʻng u bir oz suv olib, yuzim va boshimga surtdi, keyin meni uyga kiritdi. Uyda ansorlik ayollar bor edi. Ular: ‹Yaxshilik va baraka bilan, yaxshi qut bilan›, dedilar. Onam meni ularga topshirdi, ular esa mening holimni tuzatdilar. Meni Rasululloh ﷺdan boshqa hech kim choshgoh paytida choʻchitmadi. Onam meni u zotga topshirdi, men esa oʻsha kuni toʻqqiz yoshda edim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ мен олти ёшда эканимда менга уйландилар. Сўнг биз Мадинага келдик ва Бану Ҳорис ибн Хазраж орасига тушдик. Мен касал бўлиб қолдим ва сочим тўкилиб кетди, кейин қайтадан ўсиб қалинлашди. Онам Умму Руман ҳузуримга келди, мен эса ўртоқларим билан салинчакда эдим. У мени чақирди, мен эса нима истаётганини билмай унинг олдига бордим. У қўлимдан ушлаб, мени уй эшиги олдига олиб келиб тўхтатди. Мен эса ҳансираб нафас олардим, токи нафасим бироз оромлашди. Сўнг у бир оз сув олиб, юзим ва бошимга суртди, кейин мени уйга киритди. Уйда ансорлик аёллар бор эди. Улар: ‹Яхшилик ва барака билан, яхши қут билан›, дедилар. Онам мени уларга топширди, улар эса менинг ҳолимни тузатдилар. Мени Расулуллоҳ ﷺдан бошқа ҳеч ким чошгоҳ пайтида чўчитмади. Онам мени у зотга топширди, мен эса ўша куни тўққиз ёшда эдим».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ تَزَوَّجَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَائِشَةَ وَهِيَ بِنْتُ سَبْعٍ وَبَنَى بِهَا وَهِيَ بِنْتُ تِسْعٍ وَتُوُفِّيَ عَنْهَا وَهِيَ بِنْتُ ثَمَانِي عَشْرَةَ سَنَةً ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Paygʻambar ﷺ Oishaga u yetti yoshda ekanida uylandilar, u toʻqqiz yoshda ekanida u bilan qoʻshildilar va u oʻn sakkiz yoshda ekanida u zot vafot etdilar».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Пайғамбар ﷺ Оишага у етти ёшда эканида уйландилар, у тўққиз ёшда эканида у билан қўшилдилар ва у ўн саккиз ёшда эканида у зот вафот этдилар».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، ‏.‏ أَنَّهُ حِينَ هَلَكَ عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ تَرَكَ ابْنَةً لَهُ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَزَوَّجَنِيهَا خَالِي قُدَامَةُ وَهُوَ عَمُّهَا وَلَمْ يُشَاوِرْهَا وَذَلِكَ بَعْدَ مَا هَلَكَ أَبُوهَا فَكَرِهَتْ نِكَاحَهُ وَأَحَبَّتِ الْجَارِيَةُ أَنْ يُزَوِّجَهَا الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ فَزَوَّجَهَا إِيَّاهُ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Usmon ibn Mazʼun vafot etganida ortidan bir qizini qoldirgan edi. Ibn Umar aytdi: «Togʻam Qudoma — u qizning amakisi edi — qiz bilan maslahatlashmay meni unga uylantirdi. Bu qizning otasi vafot etganidan keyin boʻlgan edi. Qiz bu nikohni yoqtirmadi va Mugʻiyra ibn Shuʼbaga turmushga chiqishni istadi. Shunda uni unga turmushga berdi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Усмон ибн Мазъун вафот этганида ортидан бир қизини қолдирган эди. Ибн Умар айтди: «Тоғам Қудома — у қизнинг амакиси эди — қиз билан маслаҳатлашмай мени унга уйлантирди. Бу қизнинг отаси вафот этганидан кейин бўлган эди. Қиз бу никоҳни ёқтирмади ва Муғийра ибн Шуъбага турмушга чиқишни истади. Шунда уни унга турмушга берди».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَيُّمَا امْرَأَةٍ لَمْ يُنْكِحْهَا الْوَلِيُّ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ فَإِنْ أَصَابَهَا فَلَهَا مَهْرُهَا بِمَا أَصَابَ مِنْهَا فَإِنِ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لاَ وَلِيَّ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayolni valiysi turmushga bermagan boʻlsa, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir. Agar (er) unga yaqinlik qilgan boʻlsa, undan bahramand boʻlgani evaziga unga mahri tegishlidir. Agar ular tortishib qolsalar, valiysi yoʻq kishining valiysi sultondir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёлни валийси турмушга бермаган бўлса, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир. Агар (эр) унга яқинлик қилган бўлса, ундан баҳраманд бўлгани эвазига унга маҳри тегишлидир. Агар улар тортишиб қолсалар, валийси йўқ кишининг валийси султондир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَعَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏.‏ قَالاَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ نِكَاحَ إِلاَّ بِوَلِيٍّ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ عَائِشَةَ ‏"‏ وَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لاَ وَلِيَّ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Valiysiz nikoh boʻlmaydi», dedilar. Oisha hadisida: «Valiysi yoʻq kishining valiysi sultondir», deb kelgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Валийсиз никоҳ бўлмайди», дедилар. Оиша ҳадисида: «Валийси йўқ кишининг валийси султондир», деб келган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ نِكَاحَ إِلاَّ بِوَلِيٍّ ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Valiysiz nikoh boʻlmaydi», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Валийсиз никоҳ бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا جَمِيلُ بْنُ الْحَسَنِ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَرْوَانَ الْعُقَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تُزَوِّجُ الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ وَلاَ تُزَوِّجُ الْمَرْأَةُ نَفْسَهَا فَإِنَّ الزَّانِيَةَ هِيَ الَّتِي تُزَوِّجُ نَفْسَهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol ayolni turmushga bermaydi va ayol oʻzini oʻzi turmushga bermaydi. Chunki oʻzini oʻzi turmushga beradigan ayol zinokordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл аёлни турмушга бермайди ва аёл ўзини ўзи турмушга бермайди. Чунки ўзини ўзи турмушга берадиган аёл зинокордир», дедилар.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الشِّغَارِ وَالشِّغَارُ أَنْ يَقُولَ الرَّجُلُ لِلرَّجُلِ زَوِّجْنِي ابْنَتَكَ أَوْ أُخْتَكَ عَلَى أَنْ أُزَوِّجَكَ ابْنَتِي أَوْ أُخْتِي ‏.‏ وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا صَدَاقٌ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shigʻordan qaytardilar. Shigʻor — bu bir kishi boshqa bir kishiga: «Men qizimni yoki singlimni senga uylantirishim evaziga sen qizingni yoki singlingni menga uylantir», deyishidir. Va ular oʻrtasida hech qanday mahr boʻlmaydi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шиғордан қайтардилар. Шиғор — бу бир киши бошқа бир кишига: «Мен қизимни ёки синглимни сенга уйлантиришим эвазига сен қизингни ёки синглингни менга уйлантир», дейишидир. Ва улар ўртасида ҳеч қандай маҳр бўлмайди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الشِّغَارِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shigʻordan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шиғордан қайтардилар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَهْدِيٍّ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَاَ مَعْمَرٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ شِغَارَ فِي الإِسْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda shigʻor yoʻq», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда шиғор йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ كَمْ كَانَ صَدَاقُ نِسَاءِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ كَانَ صَدَاقُهُ فِي أَزْوَاجِهِ اثْنَتَىْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَنَشًّا هَلْ تَدْرِي مَا النَّشُّ هُوَ نِصْفُ أُوقِيَّةٍ وَذَلِكَ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama aytdi: «Men Oishadan: ‹Paygʻambar ﷺning ayollarining mahri qancha edi?› deb soʻradim. U: ‹Uning oʻz ayollariga bergan mahri oʻn ikki uqiya va bir nash edi. Nash nima ekanini bilasanmi? U yarim uqiyadir. Bu esa besh yuz dirhamga teng edi›, dedi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Салама айтди: «Мен Оишадан: ‹Пайғамбар ﷺнинг аёлларининг маҳри қанча эди?› деб сўрадим. У: ‹Унинг ўз аёлларига берган маҳри ўн икки уқия ва бир наш эди. Наш нима эканини биласанми? У ярим уқиядир. Бу эса беш юз дирҳамга тенг эди›, деди».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، ح وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ، قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لاَ تُغَالُوا صَدَاقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوًى عِنْدَ اللَّهِ كَانَ أَوْلاَكُمْ وَأَحَقَّكُمْ بِهَا مُحَمَّدٌ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَا أَصْدَقَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ وَلاَ أُصْدِقَتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ أَكْثَرَ مِنِ اثْنَتَىْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُثَقِّلُ صَدَقَةَ امْرَأَتِهِ حَتَّى يَكُونَ لَهَا عَدَاوَةٌ فِي نَفْسِهِ وَيَقُولُ قَدْ كَلِفْتُ إِلَيْكِ عَلَقَ الْقِرْبَةِ أَوْ عَرَقَ الْقِرْبَةِ ‏.‏ وَكُنْتُ رَجُلاً عَرَبِيًّا مُوَلَّدًا مَا أَدْرِي مَا عَلَقُ الْقِرْبَةِ أَوْ عَرَقُ الْقِرْبَةِ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ayollarning mahrida haddan oshmanglar. Zero, agar u dunyoda sharaf yoki Alloh huzurida taqvo boʻlganida, unga eng loyiq va haqli boʻlganingiz Muhammad ﷺ boʻlar edilar. U zot ayollaridan birortasiga oʻn ikki uqiyadan ortiq mahr bermadilar va qizlaridan birortasiga ham oʻn ikki uqiyadan ortiq mahr berilmadi. Kishi ayolining mahrini shu qadar ogʻirlashtiradiki, oqibatda unga nisbatan koʻnglida adovat paydo boʻladi va: ‹Sen tufayli menga meshning bogʻichi (yaʼni har bir narsa) yuklandi›, deydi».Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аёлларнинг маҳрида ҳаддан ошманглар. Зеро, агар у дунёда шараф ёки Аллоҳ ҳузурида тақво бўлганида, унга энг лойиқ ва ҳақли бўлганингиз Муҳаммад ﷺ бўлар эдилар. У зот аёлларидан бирортасига ўн икки уқиядан ортиқ маҳр бермадилар ва қизларидан бирортасига ҳам ўн икки уқиядан ортиқ маҳр берилмади. Киши аёлининг маҳрини шу қадар оғирлаштирадики, оқибатда унга нисбатан кўнглида адоват пайдо бўлади ва: ‹Сен туфайли менга мешнинг боғичи (яъни ҳар бир нарса) юкланди›, дейди».

حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ الضَّرِيرُ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ بَنِي فَزَارَةَ تَزَوَّجَ عَلَى نَعْلَيْنِ فَأَجَازَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نِكَاحَهُ ‏.‏

Amir ibn Rabiʼa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Banu Fazoradan bir kishi bir juft kavush (choriq) evaziga uylandi. Shunda Paygʻambar ﷺ uning nikohini joiz qildilar.Амир ибн Рабиъа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бану Фазорадан бир киши бир жуфт кавуш (чориқ) эвазига уйланди. Шунда Пайғамбар ﷺ унинг никоҳини жоиз қилдилар.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ مَنْ يَتَزَوَّجُهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَعْطِهَا وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لَيْسَ مَعِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قَدْ زَوَّجْتُكَهَا عَلَى مَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Paygʻambar ﷺ huzurlariga keldi. U zot: «Uni kim nikohiga oladi?» dedilar. Bir kishi: «Men», dedi. Paygʻambar ﷺ unga: «Unga temirdan boʻlgan uzuk boʻlsa ham ber», dedilar. U: «Menda hech narsa yoʻq», dedi. U zot: «Bas, seni unga oʻzingdagi Qurʼon evaziga uylantirdim», dedilar.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келди. У зот: «Уни ким никоҳига олади?» дедилар. Бир киши: «Мен», деди. Пайғамбар ﷺ унга: «Унга темирдан бўлган узук бўлса ҳам бер», дедилар. У: «Менда ҳеч нарса йўқ», деди. У зот: «Бас, сени унга ўзингдаги Қуръон эвазига уйлантирдим», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ، مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، حَدَّثَنَا الأَغَرُّ الرَّقَاشِيُّ، عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَزَوَّجَ عَائِشَةَ عَلَى مَتَاعِ بَيْتٍ قِيمَتُهُ خَمْسُونَ دِرْهَمًا ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Oishaga qiymati ellik dirham boʻlgan uy anjomlari evaziga uylandilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Оишага қиймати эллик дирҳам бўлган уй анжомлари эвазига уйландилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ فِرَاسٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ، تَزَوَّجَ امْرَأَةً فَمَاتَ عَنْهَا وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا ‏.‏ قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَهَا الصَّدَاقُ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ ‏.‏ فَقَالَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ الأَشْجَعِيُّ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَضَى فِي بَرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ بِمِثْلِ ذَلِكَ ‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، مِثْلَهُ ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Undan bir ayolga uylanib, u bilan qoʻshilmasdan va unga mahr belgilamasdan vafot etgan kishi haqida soʻraldi. Abdulloh: «Unga mahr bor, unga meros bor va u iddani oʻtkazadi», dedi. Shunda Maʼqil ibn Sinon al-Ashjaʼiy: «Men Rasululloh ﷺ Barvaʼ bint Voshiq haqida xuddi shunday hukm qilganlarini koʻrganman», dedi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ундан бир аёлга уйланиб, у билан қўшилмасдан ва унга маҳр белгиламасдан вафот этган киши ҳақида сўралди. Абдуллоҳ: «Унга маҳр бор, унга мерос бор ва у иддани ўтказади», деди. Шунда Маъқил ибн Синон ал-Ашжаъий: «Мен Расулуллоҳ ﷺ Барваъ бинт Вошиқ ҳақида худди шундай ҳукм қилганларини кўрганман», деди.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ أُوتِيَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ جَوَامِعَ الْخَيْرِ وَخَوَاتِمَهُ - أَوْ قَالَ فَوَاتِحَ الْخَيْرِ - فَعَلَّمَنَا خُطْبَةَ الصَّلاَةِ وَخُطْبَةَ الْحَاجَةِ خُطْبَةُ الصَّلاَةِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ‏.‏ وَخُطْبَةُ الْحَاجَةِ إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ‏.‏ ثُمَّ تَصِلُ خُطْبَتَكَ بِثَلاَثِ آيَاتٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏{‏ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏{‏اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلاً سَدِيدًا يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ga yaxshilikning jamlovchi va yakunlovchi (yoki: ochuvchi) soʻzlari berildi. Bas, u zot bizga namoz duosini va hojat xutbasini oʻrgatdilar. Namoz duosi: «At-tahiyyatu lillahi vas-salavatu vat-tayyibat. As-salamu alayka ayyuhan-Nabiyyu va rahmatullohi va barakatuhu. As-salamu alayna va ala ibadillahis-solihin. Ash-hadu an la ilaha illalloh va ash-hadu anna Muhammadan abduhu va rasuluhu». Hojat xutbasi esa: «Innal-hamda lillahi nahmaduhu va nastaʼinuhu va nastagʻfiruhu va naʼuzu billahi min shururi anfusina va min sayyiati aʼmalina, man yahdihillahu fala mudilla lahu, va man yudlil fala hadiya lahu. Va ash-hadu an la ilaha illallohu vahdahu la sharika lahu, va ash-hadu anna Muhammadan abduhu va rasuluhu». Soʻng xutbangni Allohning kitobidan uch oyat bilan ulaysan: {Ey iymon keltirganlar! Allohdan haqiqiy taqvo bilan qoʻrqinglar} oyat oxirigacha (Oli Imron 102), {Va oʻzaro bir-biringizdan (haq) soʻraydigan Allohdan va qarindoshlik rishtalaridan qoʻrqinglar} oyat oxirigacha (Niso 1), {Allohdan qoʻrqinglar va toʻgʻri soʻz aytinglar. (Shunda) U sizlarning amallaringizni tuzatadi va gunohlaringizni magʻfirat qiladi} oyat oxirigacha (Ahzob 70-71).Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ га яхшиликнинг жамловчи ва якунловчи (ёки: очувчи) сўзлари берилди. Бас, у зот бизга намоз дуосини ва ҳожат хутбасини ўргатдилар. Намоз дуоси: «Ат-таҳийяту лиллаҳи вас-салавату ват-таййибат. Ас-саламу алайка айюҳан-Набийю ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳу. Ас-саламу алайна ва ала ибадиллаҳис-солиҳин. Аш-ҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва аш-ҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу». Ҳожат хутбаси эса: «Иннал-ҳамда лиллаҳи наҳмадуҳу ва настаъинуҳу ва настағфируҳу ва наъузу биллаҳи мин шурури анфусина ва мин саййиати аъмалина, ман яҳдиҳиллаҳу фала мудилла лаҳу, ва ман юдлил фала ҳадия лаҳу. Ва аш-ҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳу, ва аш-ҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу». Сўнг хутбангни Аллоҳнинг китобидан уч оят билан улайсан: {Эй иймон келтирганлар! Аллоҳдан ҳақиқий тақво билан қўрқинглар} оят охиригача (Оли Имрон 102), {Ва ўзаро бир-бирингиздан (ҳақ) сўрайдиган Аллоҳдан ва қариндошлик ришталаридан қўрқинглар} оят охиригача (Нисо 1), {Аллоҳдан қўрқинглар ва тўғри сўз айтинглар. (Шунда) У сизларнинг амалларингизни тузатади ва гуноҳларингизни мағфират қилади} оят охиригача (Аҳзоб 70-71).

حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ أَبُو بِشْرٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ‏.‏ أَمَّا بَعْدُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ shunday dedilar: «Al-hamdu lillahi nahmaduhu va nastaʼinuhu va naʼuzu billahi min shururi anfusina va min sayyiati aʼmalina, man yahdihillahu fala mudilla lahu, va man yudlil fala hadiya lahu. Va ash-hadu an la ilaha illallohu vahdahu la sharika lahu, va anna Muhammadan abduhu va rasuluhu. Amma baʼd».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ шундай дедилар: «Ал-ҳамду лиллаҳи наҳмадуҳу ва настаъинуҳу ва наъузу биллаҳи мин шурури анфусина ва мин саййиати аъмалина, ман яҳдиҳиллаҳу фала мудилла лаҳу, ва ман юдлил фала ҳадия лаҳу. Ва аш-ҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳу, ва анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу. Амма баъд».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ خَلَفٍ الْعَسْقَلاَنِيُّ، قَالُوا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ قُرَّةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ كُلُّ أَمْرٍ ذِي بَالٍ لاَ يُبْدَأُ فِيهِ بِالْحَمْدِ أَقْطَعُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Hamd bilan boshlanmagan har qanday muhim ish oxiri kesik (barakasiz) boʻladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ҳамд билан бошланмаган ҳар қандай муҳим иш охири кесик (баракасиз) бўлади».

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَالْخَلِيلُ بْنُ عَمْرٍو، قَالاَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ خَالِدِ بْنِ إِلْيَاسَ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ أَعْلِنُوا هَذَا النِّكَاحَ وَاضْرِبُوا عَلَيْهِ بِالْغِرْبَالِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ shunday dedilar: «Bu nikohni eʼlon qilinglar va uning uchun gʻirbol (elak) chalinglar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ шундай дедилар: «Бу никоҳни эълон қилинглар ва унинг учун ғирбол (элак) чалинглар».

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بَلْجٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَاطِبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ فَصْلُ مَا بَيْنَ الْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ الدُّفُّ وَالصَّوْتُ فِي النِّكَاحِ ‏"‏ ‏.‏

Muhammad ibn Hotib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Halol bilan haromni ajratib turadigan narsa nikohda childirma chalish va ovoz chiqarishdir».Муҳаммад ибн Ҳотиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ҳалол билан ҳаромни ажратиб турадиган нарса никоҳда чилдирма чалиш ва овоз чиқаришдир».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي الْحُسَيْنِ، - اسْمُهُ خَالِدٌ الْمَدَنِيُّ - قَالَ كُنَّا بِالْمَدِينَةِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَالْجَوَارِي يَضْرِبْنَ بِالدُّفِّ وَيَتَغَنَّيْنَ فَدَخَلْنَا عَلَى الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهَا ‏.‏ فَقَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَبِيحَةَ عُرْسِي وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ وَتَنْدُبَانِ آبَائِي الَّذِينَ قُتِلُوا يَوْمَ بَدْرٍ وَتَقُولاَنِ فِيمَا تَقُولاَنِ وَفِينَا نَبِيٌّ يَعْلَمُ مَا فِي غَدٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَمَّا هَذَا فَلاَ تَقُولُوهُ مَا يَعْلَمُ مَا فِي غَدٍ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Rubayyiʼ bint Muavviz (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ toʻyimning ertasi kuni ertalab huzurimga kirdilar. Yonimda ikki qiz Badr kuni shahid boʻlgan otalarimni tilga olib, kuylab oʻtirishar edi. Ular kuylaganlari orasida: «Bizning ichimizda ertaga nima boʻlishini biladigan Paygʻambar bor», deyishdi. Shunda u zot: «Buni aytmanglar. Ertaga nima boʻlishini Allohdan boshqa hech kim bilmaydi», dedilar.Рубаййиъ бинт Муаввиз (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тўйимнинг эртаси куни эрталаб ҳузуримга кирдилар. Ёнимда икки қиз Бадр куни шаҳид бўлган оталаримни тилга олиб, куйлаб ўтиришар эди. Улар куйлаганлари орасида: «Бизнинг ичимизда эртага нима бўлишини биладиган Пайғамбар бор», дейишди. Шунда у зот: «Буни айтманглар. Эртага нима бўлишини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ أَبُو بَكْرٍ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ مِنْ جَوَارِي الأَنْصَارِ تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتْ بِهِ الأَنْصَارُ فِي يَوْمِ بُعَاثٍ ‏.‏ قَالَتْ وَلَيْسَتَا بِمُغَنِّيَتَيْنِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَبِمَزْمُورِ الشَّيْطَانِ فِي بَيْتِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَذَلِكَ فِي يَوْمِ عِيدِ الْفِطْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَهَذَا عِيدُنَا ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Huzurimga Abu Bakr kirdi, yonimda ansorlarning qizlaridan ikki qiz Buʼas kuni ansorlar oʻzaro aytishgan narsalarni kuylab oʻtirar edi. U ikkovi ashulachi ham emas edi. Abu Bakr: «Paygʻambar ﷺ ning uyida shaytonning nay chalishimi?!» dedi. Bu Fitr hayiti kunida edi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Ey Abu Bakr, har bir qavmning hayiti bor, bu esa bizning hayitimizdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳузуримга Абу Бакр кирди, ёнимда ансорларнинг қизларидан икки қиз Буъас куни ансорлар ўзаро айтишган нарсаларни куйлаб ўтирар эди. У иккови ашулачи ҳам эмас эди. Абу Бакр: «Пайғамбар ﷺ нинг уйида шайтоннинг най чалишими?!» деди. Бу Фитр ҳайити кунида эди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Эй Абу Бакр, ҳар бир қавмнинг ҳайити бор, бу эса бизнинг ҳайитимиздир», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مَرَّ بِبَعْضِ الْمَدِينَةِ فَإِذَا هُوَ بِجَوَارٍ يَضْرِبْنَ بِدُفِّهِنَّ وَيَتَغَنَّيْنَ وَيَقُلْنَ نَحْنُ جَوَارٍ مِنْ بَنِي النَّجَّارِ يَا حَبَّذَا مُحَمَّدٌ مِنْ جَارِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ يَعْلَمُ اللَّهُ إِنِّي لأُحِبُّكُنَّ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Madinaning bir tomonidan oʻtdilar. Shunda childirmalarini chalib, kuylayotgan bir qancha qizlarni koʻrdilar. Ular: «Biz Banu Najjordan boʻlgan qizlarmiz, Muhammad qanday ajoyib qoʻshni!» deb kuylashardi. Paygʻambar ﷺ: «Alloh biladiki, men sizlarni sevaman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Мадинанинг бир томонидан ўтдилар. Шунда чилдирмаларини чалиб, куйлаётган бир қанча қизларни кўрдилар. Улар: «Биз Бану Нажжордан бўлган қизлармиз, Муҳаммад қандай ажойиб қўшни!» деб куйлашарди. Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ биладики, мен сизларни севаман», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَنْبَأَنَا الأَجْلَحُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَنْكَحَتْ عَائِشَةُ ذَاتَ قَرَابَةٍ لَهَا مِنَ الأَنْصَارِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ أَهْدَيْتُمُ الْفَتَاةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَرْسَلْتُمْ مَعَهَا مَنْ يُغَنِّي قَالَتْ لاَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ الأَنْصَارَ قَوْمٌ فِيهِمْ غَزَلٌ فَلَوْ بَعَثْتُمْ مَعَهَا مَنْ يَقُولُ أَتَيْنَاكُمْ أَتَيْنَاكُمْ فَحَيَّانَا وَحَيَّاكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Oisha ansorlardan boʻlgan bir qarindoshini nikohlab berdi. Rasululloh ﷺ kelib: «Qizni (kuyov uyiga) uzatdinglarmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «U bilan birga kuylaydigan birovni yubordinglarmi?» dedilar. U (Oisha): «Yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ansorlar ichida shirin soʻzlik boʻlgan qavmdir. U bilan birga: ‹Sizlarga keldik, sizlarga keldik, Alloh bizni ham, sizlarni ham yashnatsin›, deydigan birovni yuborsangiz boʻlar edi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Оиша ансорлардан бўлган бир қариндошини никоҳлаб берди. Расулуллоҳ ﷺ келиб: «Қизни (куёв уйига) узатдингларми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «У билан бирга куйлайдиган бировни юбордингларми?» дедилар. У (Оиша): «Йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ансорлар ичида ширин сўзлик бўлган қавмдир. У билан бирга: ‹Сизларга келдик, сизларга келдик, Аллоҳ бизни ҳам, сизларни ҳам яшнатсин›, дейдиган бировни юборсангиз бўлар эди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ أَبِي مَالِكٍ التَّمِيمِيِّ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ فَسَمِعَ صَوْتَ، طَبْلٍ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ ثُمَّ تَنَحَّى حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: (Mujohid aytadi:) Men Ibn Umar bilan birga edim. U nogʻora ovozini eshitib qoldi-da, ikki barmogʻini quloqlariga tiqib, chetga oʻtdi. Buni uch marta takrorladi. Soʻng: «Rasululloh ﷺ ana shunday qilar edilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: (Мужоҳид айтади:) Мен Ибн Умар билан бирга эдим. У ноғора овозини эшитиб қолди-да, икки бармоғини қулоқларига тиқиб, четга ўтди. Буни уч марта такрорлади. Сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ ана шундай қилар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ دَخَلَ عَلَيْهَا فَسَمِعَ مُخَنَّثًا وَهُوَ يَقُولُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ إِنْ يَفْتَحِ اللَّهُ الطَّائِفَ غَدًا دَلَلْتُكَ عَلَى امْرَأَةٍ تُقْبِلُ بِأَرْبَعٍ وَتُدْبِرُ بِثَمَانٍ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَخْرِجُوهُ مِنْ بُيُوتِكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uning oldiga kirdilar. Shu payt bir muxannas (ayolsifat erkak) Abdulloh ibn Abu Umayyaga: «Agar Alloh ertaga Toifni fath qilib bersa, men senga toʻrt (chandiq) bilan yuzlanib, sakkiz (chandiq) bilan orqa oʻgiradigan bir ayolni koʻrsatib qoʻyaman», deb aytayotganini eshitdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bularni uylaringizdan chiqarib yuboringlar», dedilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унинг олдига кирдилар. Шу пайт бир муханнас (аёлсифат эркак) Абдуллоҳ ибн Абу Умайяга: «Агар Аллоҳ эртага Тоифни фатҳ қилиб берса, мен сенга тўрт (чандиқ) билан юзланиб, саккиз (чандиқ) билан орқа ўгирадиган бир аёлни кўрсатиб қўяман», деб айтаётганини эшитдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Буларни уйларингиздан чиқариб юборинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ حُمَيْدِ بْنِ كَاسِبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَعَنَ الْمَرْأَةَ تَتَشَبَّهُ بِالرِّجَالِ وَالرَّجُلَ يَتَشَبَّهُ بِالنِّسَاءِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ erkaklarga oʻxshab oladigan ayolni va ayollarga oʻxshab oladigan erkakni laʼnatladilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ эркакларга ўхшаб оладиган аёлни ва аёлларга ўхшаб оладиган эркакни лаънатладилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَعَنَ الْمُتَشَبِّهِينَ مِنَ الرِّجَالِ بِالنِّسَاءِ وَلَعَنَ الْمُتَشَبِّهَاتِ مِنَ النِّسَاءِ بِالرِّجَالِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ayollarga oʻxshab oladigan erkaklarni laʼnatladilar va erkaklarga oʻxshab oladigan ayollarni laʼnatladilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ аёлларга ўхшаб оладиган эркакларни лаънатладилар ва эркакларга ўхшаб оладиган аёлларни лаънатладилар.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا رَفَّأَ قَالَ ‏"‏ بَارَكَ اللَّهُ لَكُمْ وَبَارَكَ عَلَيْكُمْ وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ (nikoh munosabati bilan) tabrik aytganlarida: «Alloh sizlarga baraka bersin, sizlarga barakotini yogʻdirsin va ikkovingizni yaxshilik ila jamlasin», der edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ (никоҳ муносабати билан) табрик айтганларида: «Аллоҳ сизларга барака берсин, сизларга баракотини ёғдирсин ва икковингизни яхшилик ила жамласин», дер эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَشْعَثُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّهُ تَزَوَّجَ امْرَأَةً مِنْ بَنِي جُشَمٍ فَقَالُوا بِالرِّفَاءِ وَالْبَنِينَ فَقَالَ لاَ تَقُولُوا هَكَذَا وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ وَبَارِكْ عَلَيْهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Aqil ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Banu Jusham qabilasidan bir ayolga uylandi. Odamlar: «Totuvlik va oʻgʻil-ushoq nasib etsin», deyishdi. U: «Bunday demanglar, balki Rasululloh ﷺ aytganlaridek ayting: ‹Allohumma, ularga baraka ber va ularga barakotingni yogʻdir›», dedi.Ақил ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Бану Жушам қабиласидан бир аёлга уйланди. Одамлар: «Тотувлик ва ўғил-ушоқ насиб этсин», дейишди. У: «Бундай деманглар, балки Расулуллоҳ ﷺ айтганларидек айтинг: ‹Аллоҳумма, уларга барака бер ва уларга баракотингни ёғдир›», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَأَى عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَثَرَ صُفْرَةٍ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا أَوْ مَهْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً عَلَى وَزْنِ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Abdurrahmon ibn Avfda sariq (xushboʻylik) izini koʻrib: «Bu nima?» dedilar. U: «Yo Rasululloh, men bir ayolga bir danak vaznidagi oltin (mahr) evaziga uylandim», dedi. Shunda: «Alloh senga baraka bersin. Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Абдурраҳмон ибн Авфда сариқ (хушбўйлик) изини кўриб: «Бу нима?» дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мен бир аёлга бир данак вазнидаги олтин (маҳр) эвазига уйландим», деди. Шунда: «Аллоҳ сенга барака берсин. Бир қўй билан бўлса ҳам, валима бер», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَوْلَمَ عَلَى شَىْءٍ مِنْ نِسَائِهِ مَا أَوْلَمَ عَلَى زَيْنَبَ فَإِنَّهُ ذَبَحَ شَاةً ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning ayollaridan biri uchun Zaynabga bergan valimalaridek valima berganlarini koʻrmaganman; u zot uning uchun bir qoʻy soʻydilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг аёлларидан бири учун Зайнабга берган валималаридек валима берганларини кўрмаганман; у зот унинг учун бир қўй сўйдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْعَدَنِيُّ، وَغِيَاثُ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّحَبِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا وَائِلُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِهِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَوْلَمَ عَلَى صَفِيَّةَ بِسَوِيقٍ وَتَمْرٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Safiyya uchun savidan (talqon) va xurmodan valima berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Сафийя учун савидан (талқон) ва хурмодан валима бердилар.

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ أَبُو خَيْثَمَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ شَهِدْتُ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَلِيمَةً مَا فِيهَا لَحْمٌ وَلاَ خُبْزٌ ‏.‏ قَالَ ابْنُ مَاجَهْ لَمْ يُحَدِّثْ بِهِ إِلاَّ ابْنُ عُيَيْنَةَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning shunday valimalarida hozir boʻldimki, unda na goʻsht, na non bor edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг шундай валималарида ҳозир бўлдимки, унда на гўшт, на нон бор эди.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَتَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ نُجَهِّزَ فَاطِمَةَ حَتَّى نُدْخِلَهَا عَلَى عَلِيٍّ فَعَمَدْنَا إِلَى الْبَيْتِ فَفَرَشْنَاهُ تُرَابًا لَيِّنًا مِنْ أَعْرَاضِ الْبَطْحَاءِ ثُمَّ حَشَوْنَا مِرْفَقَتَيْنِ لِيفًا فَنَفَشْنَاهُ بِأَيْدِينَا ثُمَّ أَطْعَمْنَا تَمْرًا وَزَبِيبًا وَسَقَيْنَا مَاءً عَذْبًا وَعَمَدْنَا إِلَى عُودٍ فَعَرَضْنَاهُ فِي جَانِبِ الْبَيْتِ لِيُلْقَى عَلَيْهِ الثَّوْبُ وَيُعَلَّقَ عَلَيْهِ السِّقَاءُ فَمَا رَأَيْنَا عُرْسًا أَحْسَنَ مِنْ عُرْسِ فَاطِمَةَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga Fotimani Alining huzuriga kelin qilib olib borishimiz uchun tayyorlashni buyurdilar. Biz uyga borib, uni Batho tuprogʻining yumshoq qismidan olib toʻshadik. Soʻng ikki yostiqni xurmo tolasi bilan toʻldirib, qoʻllarimiz bilan yumshatdik. Keyin xurmo va mayiz bilan taomlantirdik, chuchuk suv ichirdik. Bir yogʻochni olib, kiyim tashlash va meshni ilib qoʻyish uchun uyning bir chekkasiga oʻrnatdik. Biz Fotimaning toʻyidan koʻra chiroyliroq toʻyni koʻrmadik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга Фотимани Алининг ҳузурига келин қилиб олиб боришимиз учун тайёрлашни буюрдилар. Биз уйга бориб, уни Батҳо тупроғининг юмшоқ қисмидан олиб тўшадик. Сўнг икки ёстиқни хурмо толаси билан тўлдириб, қўлларимиз билан юмшатдик. Кейин хурмо ва майиз билан таомлантирдик, чучук сув ичирдик. Бир ёғочни олиб, кийим ташлаш ва мешни илиб қўйиш учун уйнинг бир чеккасига ўрнатдик. Биз Фотиманинг тўйидан кўра чиройлироқ тўйни кўрмадик.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ دَعَا أَبُو أُسَيْدٍ السَّاعِدِيُّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى عُرْسِهِ فَكَانَتْ خَادِمَهُمُ الْعَرُوسُ ‏.‏ قَالَتْ تَدْرِي مَا سَقَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ أَنْقَعْتُ تَمَرَاتٍ مِنَ اللَّيْلِ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ صَفَّيْتُهُنَّ فَأَسْقَيْتُهُنَّ إِيَّاهُ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd as-Soidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Usayd as-Soidiy Rasululloh ﷺni oʻz toʻyiga taklif qildi. Kelinning oʻzi ularga xizmat qildi. U (kelin): «Rasululloh ﷺga nima ichirganimni bilasizmi? Men kechasi bir necha dona xurmoni suvga solib qoʻygan edim, tong otgach, uni suzib olib, u zotga ichirdim», dedi.Саҳл ибн Саъд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Усайд ас-Соидий Расулуллоҳ ﷺни ўз тўйига таклиф қилди. Келиннинг ўзи уларга хизмат қилди. У (келин): «Расулуллоҳ ﷺга нима ичирганимни биласизми? Мен кечаси бир неча дона хурмони сувга солиб қўйган эдим, тонг отгач, уни сузиб олиб, у зотга ичирдим», деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ شَرُّ الطَّعَامِ طَعَامُ الْوَلِيمَةِ يُدْعَى لَهَا الأَغْنِيَاءُ وَيُتْرَكُ الْفُقَرَاءُ وَمَنْ لَمْ يُجِبْ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Taomning eng yomoni valima taomidirki, unga boylar chaqirilib, kambagʻallar tashlab qoʻyiladi. Kim (taklifni) qabul qilmasa, u Alloh va Uning Rasuliga osiylik qilibdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Таомнинг энг ёмони валима таомидирки, унга бойлар чақирилиб, камбағаллар ташлаб қўйилади. Ким (таклифни) қабул қилмаса, у Аллоҳ ва Унинг Расулига осийлик қилибди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى وَلِيمَةِ عُرْسٍ فَلْيُجِبْ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz toʻy valimasiga chaqirilsa, uni qabul qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз тўй валимасига чақирилса, уни қабул қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ حُسَيْنٍ أَبُو مَالِكٍ النَّخَعِيُّ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الْوَلِيمَةُ أَوَّلَ يَوْمٍ حَقٌّ وَالثَّانِي مَعْرُوفٌ وَالثَّالِثُ رِيَاءٌ وَسُمْعَةٌ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻy taomi birinchi kuni haq, ikkinchi kuni yaxshilik, uchinchi kuni esa riyo va shuhratparastlikdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўй таоми биринчи куни ҳақ, иккинчи куни яхшилик, учинчи куни эса риё ва шуҳратпарастликдир», дедилар.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ لِلثَّيِّبِ ثَلاَثًا وَلِلْبِكْرِ سَبْعًا ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tul ayol uchun uch kun, boki qiz uchun esa yetti kun (turiladi)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тул аёл учун уч кун, боки қиз учун эса етти кун (турилади)», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي بَكْرِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَمَّا تَزَوَّجَ أُمَّ سَلَمَةَ أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلاَثًا وَقَالَ ‏"‏ لَيْسَ بِكِ عَلَى أَهْلِكِ هَوَانٌ إِنْ شِئْتِ سَبَّعْتُ لَكِ وَإِنْ سَبَّعْتُ لَكِ سَبَّعْتُ لِنِسَائِي ‏"‏ ‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ummu Salamaga uylanganlarida uning huzurida uch kun turdilar va: «Sen erning oldida xor emassan. Istasang, sen bilan yetti kun turaman, biroq sen bilan yetti kun tursam, boshqa ayollarim bilan ham yetti kundan turaman», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Умму Саламага уйланганларида унинг ҳузурида уч кун турдилар ва: «Сен эрнинг олдида хор эмассан. Истасанг, сен билан етти кун тураман, бироқ сен билан етти кун турсам, бошқа аёлларим билан ҳам етти кундан тураман», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَصَالِحُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْقَطَّانُ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِذَا أَفَادَ أَحَدُكُمُ امْرَأَةً أَوْ خَادِمًا أَوْ دَابَّةً فَلْيَأْخُذْ بِنَاصِيَتِهَا وَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِهَا وَخَيْرِ مَا جُبِلَتْ عَلَيْهِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَشَرِّ مَا جُبِلَتْ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz bir ayolga yoki xizmatchiga yoxud ulovga ega boʻlsa, uning peshona sochidan ushlab: ‹Allohim, men Sendan uning yaxshiligini va u yaratilgan xislatning yaxshiligini soʻrayman, uning yomonligidan va u yaratilgan xislatning yomonligidan Senga sigʻinaman›, deb aytsin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз бир аёлга ёки хизматчига ёхуд уловга эга бўлса, унинг пешона сочидан ушлаб: ‹Аллоҳим, мен Сендан унинг яхшилигини ва у яратилган хислатнинг яхшилигини сўрайман, унинг ёмонлигидан ва у яратилган хислатнинг ёмонлигидан Сенга сиғинаман›, деб айтсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا أَتَى امْرَأَتَهُ قَالَ اللَّهُمَّ جَنِّبْنِي الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنِي ثُمَّ كَانَ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ لَمْ يُسَلِّطِ اللَّهُ عَلَيْهِ الشَّيْطَانَ - أَوْ لَمْ يَضُرَّهُ - ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar biringiz ayoli oldiga kelayotganda: ‹Allohim, meni shaytondan yiroq qil va menga rizq qilib bergan narsangdan shaytonni yiroq qil›, desa, soʻng ular oʻrtasida farzand boʻlsa, Alloh unga shaytonni musallat qilmaydi — yoki unga zarar yetkazmaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар бирингиз аёли олдига келаётганда: ‹Аллоҳим, мени шайтондан йироқ қил ва менга ризқ қилиб берган нарсангдан шайтонни йироқ қил›, деса, сўнг улар ўртасида фарзанд бўлса, Аллоҳ унга шайтонни мусаллат қилмайди — ёки унга зарар етказмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، وَأَبُو أُسَامَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَوْرَاتُنَا مَا نَأْتِي مِنْهَا وَمَا نَذَرُ قَالَ ‏"‏ احْفَظْ عَوْرَتَكَ إِلاَّ مِنْ زَوْجَتِكَ أَوْ مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ فِي بَعْضٍ قَالَ ‏"‏ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لاَ تُرِيَهَا أَحَدًا فَلاَ تُرِيَنَّهَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنْ كَانَ أَحَدُنَا خَالِيًا قَالَ ‏"‏ فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ يُسْتَحْيَى مِنْهُ مِنَ النَّاسِ ‏"‏ ‏.‏

Muoviya ibn Hayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Rasululloh, avratlarimizning qaysisini ochamiz va qaysisini yopamiz?» dedim. U zot: «Xotiningdan yoki qoʻl ostingdagi choʻridan boshqa hammadan avratingni saqla», dedilar. «Ey Rasululloh, agar odamlar bir joyda birga boʻlsalar-chi?» dedim. U zot: «Uni hech kimga koʻrsatmaslikka qodir boʻlsang, aslo koʻrsatma», dedilar. «Ey Rasululloh, agar birimiz yolgʻiz boʻlsa-chi?» dedim. U zot: «Alloh — undan uyalishga odamlardan koʻra haqliroqdir», dedilar.Муовия ибн Ҳайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Расулуллоҳ, авратларимизнинг қайсисини очамиз ва қайсисини ёпамиз?» дедим. У зот: «Хотинингдан ёки қўл остингдаги чўридан бошқа ҳаммадан авратингни сақла», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, агар одамлар бир жойда бирга бўлсалар-чи?» дедим. У зот: «Уни ҳеч кимга кўрсатмасликка қодир бўлсанг, асло кўрсатма», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, агар биримиз ёлғиз бўлса-чи?» дедим. У зот: «Аллоҳ — ундан уялишга одамлардан кўра ҳақлироқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ وَهْبٍ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا الأَحْوَصُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَرَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ، وَعَبْدِ الأَعْلَى بْنِ عَدِيٍّ، عَنْ عُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِذَا أَتَى أَحَدُكُمْ أَهْلَهُ فَلْيَسْتَتِرْ وَلاَ يَتَجَرَّدْ تَجَرُّدَ الْعَيْرَيْنِ ‏"‏ ‏.‏

Utba ibn Abd as-Sulamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz ayoli oldiga kelsa, berkinsin va ikki eshak singari yalangʻoch boʻlmasin», dedilar.Утба ибн Абд ас-Суламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз аёли олдига келса, беркинсин ва икки эшак сингари яланғоч бўлмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ مَوْلًى، لِعَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا نَظَرْتُ - أَوْ مَا رَأَيْتُ - فَرْجَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَطُّ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ مَوْلاَةٍ لِعَائِشَةَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺning avratlariga aslo qaramadim — yoki koʻrmadim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг авратларига асло қарамадим — ёки кўрмадим», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ مُخَلَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى رَجُلٍ جَامَعَ امْرَأَتَهُ فِي دُبُرِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh ayoliga orqasidan yaqinlik qilgan erkakka nazar solmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ аёлига орқасидан яқинлик қилган эркакка назар солмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هَرَمِيٍّ، عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ لاَ تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَدْبَارِهِنَّ ‏"‏ ‏.‏

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh haqni aytishdan uyalmaydi», deb uch marta aytdilar. Soʻng: «Ayollarga orqasidan yaqinlik qilmanglar», dedilar.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ ҳақни айтишдан уялмайди», деб уч марта айтдилар. Сўнг: «Аёлларга орқасидан яқинлик қилманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ، وَجَمِيلُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كَانَتْ يَهُودُ تَقُولُ مَنْ أَتَى امْرَأَةً فِي قُبُلِهَا مِنْ دُبُرِهَا كَانَ الْوَلَدُ أَحْوَلَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ ‏{نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ}‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u: «Yahudiylar: ‹Kim ayoliga orqa tomonidan oldiga yaqinlik qilsa, farzand gʻilay boʻladi›, der edilar. Shunda Alloh subhonahu: {Ayollaringiz sizlar uchun ekinzordir, bas, ekinzoringizga xohlagan tarzda kelaveringlar} degan (oyatni) nozil qildi», der edi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у: «Яҳудийлар: ‹Ким аёлига орқа томонидан олдига яқинлик қилса, фарзанд ғилай бўлади›, дер эдилар. Шунда Аллоҳ субҳонаҳу: {Аёлларингиз сизлар учун экинзордир, бас, экинзорингизга хоҳлаган тарзда келаверинглар} деган (оятни) нозил қилди», дер эди.

حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعُثْمَانِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِ الْعَزْلِ فَقَالَ ‏"‏ أَوَتَفْعَلُونَ لاَ عَلَيْكُمْ أَنْ لاَ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْ نَسَمَةٍ قَضَى اللَّهُ لَهَا أَنْ تَكُونَ إِلاَّ هِيَ كَائِنَةٌ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan azl (jimoʻni oxiriga yetkazmaslik) haqida soʻradi. Shunda u zot: «Sizlar shunday qilasizlarmi? Buni qilmasangizlar ham sizlarga zarar yoʻq. Zero, Alloh boʻlishiga hukm qilgan hech bir jon boʻlmaski, u albatta vujudga keladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан азл (жимўни охирига етказмаслик) ҳақида сўради. Шунда у зот: «Сизлар шундай қиласизларми? Буни қилмасангизлар ҳам сизларга зарар йўқ. Зеро, Аллоҳ бўлишига ҳукм қилган ҳеч бир жон бўлмаски, у албатта вужудга келади», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كُنَّا نَعْزِلُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَالْقُرْآنُ يَنْزِلُ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ davrida, Qurʼon nozil boʻlib turgan paytda azl qilar edik», dedi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ даврида, Қуръон нозил бўлиб турган пайтда азл қилар эдик», деди.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ الْمُحَرَّرِ بْنِ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنْ يُعْزَلَ عَنِ الْحُرَّةِ إِلاَّ بِإِذْنِهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ayol ammasi bilan birga ham, xolasi bilan birga ham nikohlanmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аёл аммаси билан бирга ҳам, холаси билан бирга ҳам никоҳланмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَلاَ عَلَى خَالَتِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ayol ammasi bilan birga ham, xolasi bilan birga ham nikohlanmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аёл аммаси билан бирга ҳам, холаси билан бирга ҳам никоҳланмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَنْهَى عَنْ نِكَاحَيْنِ أَنْ يَجْمَعَ الرَّجُلُ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَبَيْنَ الْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ikki xil nikohdan qaytarayotganlarini eshitdim: erkakning bir ayol bilan uning ammasini birga, hamda bir ayol bilan uning xolasini birga nikohiga olishidan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ икки хил никоҳдан қайтараётганларини эшитдим: эркакнинг бир аёл билан унинг аммасини бирга, ҳамда бир аёл билан унинг холасини бирга никоҳига олишидан.

حَدَّثَنَا جُبَارَةُ بْنُ الْمُغَلِّسِ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّهْشَلِيُّ، حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَلاَ عَلَى خَالَتِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol ammasi bilan birga ham, xolasi bilan birga ham nikohlanmaydi», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл аммаси билан бирга ҳам, холаси билан бирга ҳам никоҳланмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ امْرَأَةَ، رِفَاعَةَ الْقُرَظِيِّ جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ إِنِّي كُنْتُ عِنْدَ رِفَاعَةَ فَطَلَّقَنِي فَبَتَّ طَلاَقِي فَتَزَوَّجْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزَّبِيرِ وَإِنَّ مَا مَعَهُ مِثْلُ هُدْبَةِ الثَّوْبِ ‏.‏ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ أَتُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ لاَ حَتَّى تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ وَيَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rifoa al-Quraziyning xotini Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Men Rifoaning nikohida edim, u meni taloq qildi va talogʻimni butunlay uzdi. Soʻng men Abdurrahmon ibn Zabirga turmushga chiqdim, biroq uning narsasi kiyimning popugidek», dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ tabassum qilib: «Rifoaga qaytmoqchimisan? Yoʻq, toki sen uning shirinligini, u sening shirinligingni totmagunlaringizcha (qayta olmaysan)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Рифоа ал-Қуразийнинг хотини Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен Рифоанинг никоҳида эдим, у мени талоқ қилди ва талоғимни бутунлай узди. Сўнг мен Абдурраҳмон ибн Забирга турмушга чиқдим, бироқ унинг нарсаси кийимнинг попугидек», деди. Шунда Пайғамбар ﷺ табассум қилиб: «Рифоага қайтмоқчимисан? Йўқ, токи сен унинг ширинлигини, у сенинг ширинлигингни тотмагунларингизча (қайта олмайсан)», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ رَزِينٍ، يُحَدِّثُ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْمَرْأَةُ فَيُطَلِّقُهَا فَيَتَزَوَّجُهَا رَجُلٌ فَيُطَلِّقُهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا أَتَرْجِعُ إِلَى الأَوَّلِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏.‏ حَتَّى يَذُوقَ الْعُسَيْلَةَ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishining xotini boʻlib, uni taloq qilsa, soʻng boshqa bir kishi uni nikohlab, qoʻshilishdan avval taloq qilsa, u birinchi eriga qaytadimi, deb Paygʻambar ﷺdan soʻralganida, u zot: «Yoʻq, toki u uning shirinligini totmagunicha (qaytmaydi)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир кишининг хотини бўлиб, уни талоқ қилса, сўнг бошқа бир киши уни никоҳлаб, қўшилишдан аввал талоқ қилса, у биринчи эрига қайтадими, деб Пайғамбар ﷺдан сўралганида, у зот: «Йўқ, токи у унинг ширинлигини тотмагунича (қайтмайди)», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، عَنْ زَمْعَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمُحَلِّلَ وَالْمُحَلَّلَ لَهُ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muhallil (halollovchi)ni ham, muhallal lahu (kimning uchun halollansa, oʻshani) ham laʼnatladilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ муҳаллил (ҳалолловчи)ни ҳам, муҳаллал лаҳу (кимнинг учун ҳалолланса, ўшани) ҳам лаънатладилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ الْبَخْتَرِيِّ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، وَمُجَالِدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمُحَلِّلَ وَالْمُحَلَّلَ لَهُ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muhallil (halollovchi)ni ham, muhallal lahu (kimning uchun halollansa, oʻshani) ham laʼnatladilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ муҳаллил (ҳалолловчи)ни ҳам, муҳаллал лаҳу (кимнинг учун ҳалолланса, ўшани) ҳам лаънатладилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ بْنِ صَالِحٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ اللَّيْثَ بْنَ سَعْدٍ، يَقُولُ قَالَ لِي أَبُو مُصْعَبٍ مِشْرَحُ بْنُ هَاعَانَ قَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِالتَّيْسِ الْمُسْتَعَارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ هُوَ الْمُحَلِّلُ لَعَنَ اللَّهُ الْمُحَلِّلَ وَالْمُحَلَّلَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga qarzga olingan taka haqida xabar bermaymi?» dedilar. Ular: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedilar. U zot: «U muhallildir. Alloh muhallilni ham, muhallal lahuni ham laʼnatlasin», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга қарзга олинган така ҳақида хабар бермайми?» дедилар. Улар: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар. У зот: «У муҳаллилдир. Аллоҳ муҳаллилни ҳам, муҳаллал лаҳуни ҳам лаънатласин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنِ الْحَجَّاجِ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Emizishdan nasabdan harom boʻladigan narsa harom boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эмизишдан насабдан ҳаром бўладиган нарса ҳаром бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أُرِيدَ عَلَى بِنْتِ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ وَإِنَّهُ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga Hamza ibn Abdulmuttalibning qizini (nikohga olishlarini) taklif qilinganda, u zot: «U mening emizishdan boʻlgan akamning qizidir, emizishdan esa nasabdan harom boʻladigan narsa harom boʻladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга Ҳамза ибн Абдулмутталибнинг қизини (никоҳга олишларини) таклиф қилинганда, у зот: «У менинг эмизишдан бўлган акамнинг қизидир, эмизишдан эса насабдан ҳаром бўладиган нарса ҳаром бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ حَدَّثَتْهَا أَنَّهَا، قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ انْكِحْ أُخْتِي عَزَّةَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَتُحِبِّينَ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ وَأَحَقُّ مَنْ شَرِكَنِي فِي خَيْرٍ أُخْتِي ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ فَإِنَّ ذَلِكَ لاَ يَحِلُّ لِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَإِنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّكَ تُرِيدُ أَنْ تَنْكِحَ دُرَّةَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ فَإِنَّهَا لَوْ لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي فِي حِجْرِي مَا حَلَّتْ لِي إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ أَرْضَعَتْنِي وَأَبَاهَا ثُوَيْبَةُ فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ أَخَوَاتِكُنَّ وَلاَ بَنَاتِكُنَّ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَحْوَهُ ‏.‏

Umm Habiba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺga: «Singlim Azzani nikohingizga oling», dedi. Rasululloh ﷺ: «Buni xohlaysanmi?» dedilar. U: «Ha, ey Allohning Rasuli, men sizga yolgʻiz emasman va yaxshilikda menga sherik boʻlishga eng haqli kishi singlimdir», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu menga halol emas», dedilar. U: «Bizga aytishlaricha, siz Durra bint Abu Salamani nikohingizga olmoqchi ekansiz», dedi. U zot: «Umm Salamaning qizinimi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Rasululloh ﷺ: «Agar u mening tarbiyamdagi oʻgay qizim boʻlmaganida ham, menga halol boʻlmasdi. Chunki u mening emizishdan boʻlgan akamning qizidir; meni ham, uning otasini ham Suvayba emizgan. Bas, menga singillaringizni ham, qizlaringizni ham taklif qilmanglar», dedilar.Умм Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺга: «Синглим Аззани никоҳингизга олинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Буни хоҳлайсанми?» дедилар. У: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули, мен сизга ёлғиз эмасман ва яхшиликда менга шерик бўлишга энг ҳақли киши синглимдир», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу менга ҳалол эмас», дедилар. У: «Бизга айтишларича, сиз Дурра бинт Абу Саламани никоҳингизга олмоқчи экансиз», деди. У зот: «Умм Саламанинг қизиними?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у менинг тарбиямдаги ўгай қизим бўлмаганида ҳам, менга ҳалол бўлмасди. Чунки у менинг эмизишдан бўлган акамнинг қизидир; мени ҳам, унинг отасини ҳам Сувайба эмизган. Бас, менга сингилларингизни ҳам, қизларингизни ҳам таклиф қилманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ تُحَرِّمُ الرَّضْعَةُ وَلاَ الرَّضْعَتَانِ أَوِ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ ‏"‏ ‏.‏

Umm Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir yoki ikki marta emizish, yoki bir yoki ikki marta soʻrish harom qilmaydi», dedilar.Умм Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир ёки икки марта эмизиш, ёки бир ёки икки марта сўриш ҳаром қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bir yoki ikki marta soʻrish harom qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бир ёки икки марта сўриш ҳаром қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ فِيمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْقُرْآنِ ثُمَّ سَقَطَ لاَ يُحَرِّمُ إِلاَّ عَشْرُ رَضَعَاتٍ أَوْ خَمْسٌ مَعْلُومَاتٌ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh Qurʼonda nozil qilgan, soʻng (tilovati) bekor qilingan narsalardan biri: «Faqat oʻn marta yoki maʼlum besh marta emizishgina harom qiladi», degan (hukm) edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ Қуръонда нозил қилган, сўнг (тиловати) бекор қилинган нарсалардан бири: «Фақат ўн марта ёки маълум беш марта эмизишгина ҳаром қилади», деган (ҳукм) эди.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلٍ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ الْكَرَاهِيَةَ مِنْ دُخُولِ سَالِمٍ عَلَىَّ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَرْضِعِيهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ كَيْفَ أُرْضِعُهُ وَهُوَ رَجُلٌ كَبِيرٌ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَقَالَ ‏"‏ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ رَجُلٌ كَبِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ فَفَعَلَتْ فَأَتَتِ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ مَا رَأَيْتُ فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ شَيْئًا أَكْرَهُهُ بَعْدُ ‏.‏ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sahla bint Suhayl Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, Solim mening oldimga kirganida Abu Huzayfaning yuzida norozilik alomatini koʻryapman», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Uni emiz», dedilar. U: «Uni qanday emizaman, axir u katta odam-ku?» dedi. Rasululloh ﷺ jilmayib: «Uning katta odam ekanini bilaman», dedilar. Bas, u shunday qildi. Soʻng Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Shundan keyin Abu Huzayfaning yuzida menga yoqmaydigan biror narsani koʻrmadim», dedi. U (Abu Huzayfa) Badrda ishtirok etgan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саҳла бинт Суҳайл Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, Солим менинг олдимга кирганида Абу Ҳузайфанинг юзида норозилик аломатини кўряпман», деди. Шунда Набий ﷺ: «Уни эмиз», дедилар. У: «Уни қандай эмизаман, ахир у катта одам-ку?» деди. Расулуллоҳ ﷺ жилмайиб: «Унинг катта одам эканини биламан», дедилар. Бас, у шундай қилди. Сўнг Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Шундан кейин Абу Ҳузайфанинг юзида менга ёқмайдиган бирор нарсани кўрмадим», деди. У (Абу Ҳузайфа) Бадрда иштирок этган эди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، ‏.‏ وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ نَزَلَتْ آيَةُ الرَّجْمِ وَرَضَاعَةُ الْكَبِيرِ عَشْرًا وَلَقَدْ كَانَ فِي صَحِيفَةٍ تَحْتَ سَرِيرِي فَلَمَّا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَتَشَاغَلْنَا بِمَوْتِهِ دَخَلَ دَاجِنٌ فَأَكَلَهَا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Darhaqiqat, rajm (toshboʻron) oyati va katta odamni oʻn marta emizish oyati nozil boʻlgan edi va u karavotimning tagidagi bir sahifada bor edi. Rasululloh ﷺ vafot etib, biz uning vafoti bilan band boʻlib qolganimizda, uy hayvoni kirib uni yeb qoʻydi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Дарҳақиқат, ражм (тошбўрон) ояти ва катта одамни ўн марта эмизиш ояти нозил бўлган эди ва у каравотимнинг тагидаги бир саҳифада бор эди. Расулуллоҳ ﷺ вафот этиб, биз унинг вафоти билан банд бўлиб қолганимизда, уй ҳайвони кириб уни еб қўйди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا رَجُلٌ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ هَذَا أَخِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ انْظُرُوا مَنْ تُدْخِلْنَ عَلَيْكُنَّ فَإِنَّ الرَّضَاعَةَ مِنَ الْمَجَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uning oldiga kirdilar, uning yonida bir kishi bor edi. «Bu kim?» dedilar. U: «Bu mening (emishgan) akam», dedi. U zot: «Oldingizga kimni kiritayotganingizga qaranglar, chunki (mahramlik hosil qiladigan) emizish faqat ochlikni qondiradigan emizishdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унинг олдига кирдилар, унинг ёнида бир киши бор эди. «Бу ким?» дедилар. У: «Бу менинг (эмишган) акам», деди. У зот: «Олдингизга кимни киритаётганингизга қаранглар, чунки (маҳрамлик ҳосил қиладиган) эмизиш фақат очликни қондирадиган эмизишдир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ رَضَاعَ إِلاَّ مَا فَتَقَ الأَمْعَاءَ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Zubayr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Mahramlik hosil qiladigan) emizish faqat ichakni toʻldiradigan emizishdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Зубайр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Маҳрамлик ҳосил қиладиган) эмизиш фақат ичакни тўлдирадиган эмизишдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، وَعُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو عَبِيدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ، عَنْ أُمِّهِ، زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كُلَّهُنَّ خَالَفْنَ عَائِشَةَ وَأَبَيْنَ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ أَحَدٌ بِمِثْلِ رَضَاعَةِ سَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَقُلْنَ وَمَا يُدْرِينَا لَعَلَّ ذَلِكَ كَانَتْ رُخْصَةً لِسَالِمٍ وَحْدَهُ ‏.‏

Zaynab bint Abu Salama (rahimahalloh)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning ayollari — barchasi Oishaga qarshi chiqib, Abu Huzayfaning ozod qilingan quli Solimning emizilishi kabi emizish bilan biror kishining oldilariga kirishidan bosh tortdilar va: «Bilmaymiz, ehtimol bu faqat Solimning oʻziga berilgan ruxsat boʻlgandir», dedilar.Зайнаб бинт Абу Салама (раҳимаҳаллоҳ)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг аёллари — барчаси Оишага қарши чиқиб, Абу Ҳузайфанинг озод қилинган қули Солимнинг эмизилиши каби эмизиш билан бирор кишининг олдиларига киришидан бош тортдилар ва: «Билмаймиз, эҳтимол бу фақат Солимнинг ўзига берилган рухсат бўлгандир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَتَانِي عَمِّي مِنَ الرَّضَاعَةِ أَفْلَحُ بْنُ أَبِي قُعَيْسٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَىَّ بَعْدَ مَا ضُرِبَ الْحِجَابُ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ عَمُّكِ فَأْذَنِي لَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ قَالَ ‏"‏ تَرِبَتْ يَدَاكِ أَوْ يَمِينُكِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hijob (parda tutish) buyrugʻi kelganidan keyin emizishlik amakim Aflah ibn Abu Quays mening oldimga kirishga izn soʻrab keldi. Men unga izn berishdan bosh tortdim, toki Nabiy ﷺ oldimga kirib: «U amaking-ku, unga izn ber», dedilar. Men: «Meni ayol emizgan, erkak emizmagan-ku», dedim. U zot: «Qoʻling tuproqqa belansin» yoki «Oʻng qoʻling tuproqqa belansin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳижоб (парда тутиш) буйруғи келганидан кейин эмизишлик амаким Афлаҳ ибн Абу Қуайс менинг олдимга киришга изн сўраб келди. Мен унга изн беришдан бош тортдим, токи Набий ﷺ олдимга кириб: «У амакинг-ку, унга изн бер», дедилар. Мен: «Мени аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку», дедим. У зот: «Қўлинг тупроққа белансин» ёки «Ўнг қўлинг тупроққа белансин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَ عَمِّي مِنَ الرَّضَاعَةِ يَسْتَأْذِنُ عَلَىَّ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ عَمُّكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّهُ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Emizishlik amakim oldimga kirishga izn soʻrab keldi, men esa unga izn berishdan bosh tortdim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Amaking oldingga kirsin», dedilar. Men: «Meni ayol emizgan, erkak emizmagan-ku», dedim. U zot: «U amaking-ku, oldingga kirsin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Эмизишлик амаким олдимга киришга изн сўраб келди, мен эса унга изн беришдан бош тортдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Амакинг олдингга кирсин», дедилар. Мен: «Мени аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку», дедим. У зот: «У амакинг-ку, олдингга кирсин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي فَرْوَةَ، عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ، عَنْ أَبِي خِرَاشٍ الرُّعَيْنِيِّ، عَنِ الدَّيْلَمِيِّ، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَعِنْدِي أُخْتَانِ تَزَوَّجْتُهُمَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا رَجَعْتَ فَطَلِّقْ إِحْدَاهُمَا ‏"‏ ‏.‏

Fayruz ad-Daylamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim, yonimda johiliyat davrida uylangan ikki opa-singil bor edi. U zot: «Qaytib borsang, ulardan birini taloq qil», dedilar.Файруз ад-Дайламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим, ёнимда жоҳилият даврида уйланган икки опа-сингил бор эди. У зот: «Қайтиб борсанг, улардан бирини талоқ қил», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْجَيْشَانِيِّ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ الضَّحَّاكَ بْنَ فَيْرُوزَ الدَّيْلَمِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْلَمْتُ وَتَحْتِي أُخْتَانِ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لِي ‏"‏ طَلِّقْ أَيَّتَهُمَا شِئْتَ ‏"‏ ‏.‏

Fayruz ad-Daylamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men musulmon boʻldim, nikohimda ikki opa-singil bor», dedim. Rasululloh ﷺ menga: «Ulardan qay birini xohlasang, taloq qil», dedilar.Файруз ад-Дайламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен мусулмон бўлдим, никоҳимда икки опа-сингил бор», дедим. Расулуллоҳ ﷺ менга: «Улардан қай бирини хоҳласанг, талоқ қил», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ حُمَيْضَةَ بِنْتِ الشَّمَرْدَلِ، عَنْ قَيْسِ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ أَسْلَمْتُ وَعِنْدِي ثَمَانِ نِسْوَةٍ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقُلْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ اخْتَرْ مِنْهُنَّ أَرْبَعًا ‏"‏ ‏.‏

Qays ibn al-Horis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men musulmon boʻldim, huzurimda sakkiz ayol bor edi. Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «Ulardan toʻrttasini tanla», dedilar.Қайс ибн ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен мусулмон бўлдим, ҳузуримда саккиз аёл бор эди. Набий ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «Улардан тўрттасини танла», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَسْلَمَ غَيْلاَنُ بْنُ سَلَمَةَ وَتَحْتَهُ عَشْرُ نِسْوَةٍ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ خُذْ مِنْهُنَّ أَرْبَعًا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Gʻaylon ibn Salama musulmon boʻldi, nikohida oʻn ayol bor edi. Nabiy ﷺ unga: «Ulardan toʻrttasini ol», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ғайлон ибн Салама мусулмон бўлди, никоҳида ўн аёл бор эди. Набий ﷺ унга: «Улардан тўрттасини ол», дедилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَحَقَّ الشَّرْطِ أَنْ يُوفَى بِهِ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَ ‏"‏ ‏.‏

Uqba ibn Amir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bajarilishga eng haqli shart, u bilan avratlarni oʻzingizga halol qilib olgan shartdir», dedilar.Уқба ибн Амир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бажарилишга энг ҳақли шарт, у билан авратларни ўзингизга ҳалол қилиб олган шартдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَا كَانَ مِنْ صَدَاقٍ أَوْ حِبَاءٍ أَوْ هِبَةٍ قَبْلَ عِصْمَةِ النِّكَاحِ فَهُوَ لَهَا وَمَا كَانَ بَعْدَ عِصْمَةِ النِّكَاحِ فَهُوَ لِمَنْ أُعْطِيَهُ أَوْ حُبِيَ وَأَحَقُّ مَا يُكْرَمُ الرَّجُلُ بِهِ ابْنَتُهُ أَوْ أُخْتُهُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ muhrim holatlarida (ihromda) uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ муҳрим ҳолатларида (иҳромда) уйландилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحِ بْنِ حَىٍّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ كَانَتْ لَهُ جَارِيَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ وَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَآمَنَ بِمُحَمَّدٍ فَلَهُ أَجْرَانِ وَأَيُّمَا عَبْدٍ مَمْلُوكٍ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ عَلَيْهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ فَلَهُ أَجْرَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَالِحٌ قَالَ الشَّعْبِيُّ قَدْ أَعْطَيْتُكَهَا بِغَيْرِ شَىْءٍ ‏.‏ إِنْ كَانَ الرَّاكِبُ لَيَرْكَبُ فِيمَا دُونَهَا إِلَى الْمَدِينَةِ ‏.‏

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning choʻrisi (qul ayoli) boʻlsa-yu, uni chiroyli tarbiyalab, yaxshi odob bergan boʻlsa, yaxshi taʼlim berib oʻrgatgan boʻlsa, soʻng uni ozod qilib, oʻzi unga uylansa, unga ikki ajr bordir. Ahli kitobdan boʻlgan har qanday kishi oʻz paygʻambariga imon keltirib, Muhammadga ham imon keltirsa, unga ikki ajr bordir. Har qanday qul Allohning oʻ ziga yuklagan haqqini va xoʻjayinlarining haqqini ado etsa, unga ikki ajr bordir», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг чўриси (қул аёли) бўлса-ю, уни чиройли тарбиялаб, яхши одоб берган бўлса, яхши таълим бериб ўргатган бўлса, сўнг уни озод қилиб, ўзи унга уйланса, унга икки ажр бордир. Аҳли китобдан бўлган ҳар қандай киши ўз пайғамбарига имон келтириб, Муҳаммадга ҳам имон келтирса, унга икки ажр бордир. Ҳар қандай қул Аллоҳнинг ў зига юклаган ҳаққини ва хўжайинларининг ҳаққини адо этса, унга икки ажр бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، وَعَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ صَارَتْ صَفِيَّةُ لِدِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ ثُمَّ صَارَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بَعْدُ فَتَزَوَّجَهَا وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا ‏.‏ قَالَ حَمَّادٌ فَقَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ لِثَابِتٍ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَنْتَ سَأَلْتَ أَنَسًا مَا أَمْهَرَهَا قَالَ أَمْهَرَهَا نَفْسَهَا ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Safiyya (avval) Dihya al-Kalbiyning ulushiga tushdi, soʻng u Rasululloh ﷺga oʻtdi. U zot uni ozod qilib, ozod qilinishini uning mahri qildilar va unga uylandilar». Sobitdan «Anasdan uning mahri nima boʻlganini soʻraganmiding?» deb soʻralganda, u: «Uning oʻzini ozod qilishni mahri qildilar», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Сафийя (аввал) Диҳя ал-Калбийнинг улушига тушди, сўнг у Расулуллоҳ ﷺга ўтди. У зот уни озод қилиб, озод қилинишини унинг маҳри қилдилар ва унга уйландилар». Собитдан «Анасдан унинг маҳри нима бўлганини сўраганмидинг?» деб сўралганда, у: «Унинг ўзини озод қилишни маҳри қилдилар», деди.

حَدَّثَنَا حُبَيْشُ بْنُ مُبَشِّرٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا وَتَزَوَّجَهَا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qilib, uni ozod qilishni uning mahri qildilar va unga uylandilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилиб, уни озод қилишни унинг маҳри қилдилар ва унга уйландилар.

حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ مَرْوَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِذَا تَزَوَّجَ الْعَبْدُ بِغَيْرِ إِذْنِ سَيِّدِهِ كَانَ عَاهِرًا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qul xoʻjasining ruxsatisiz uylansa, u zinokordir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қул хўжасининг рухсатисиз уйланса, у зинокордир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَصَالِحُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا مِنْدَلٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَهُوَ زَانٍ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qul xoʻjalarining ruxsatisiz uylansa, u zinokordir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қул хўжаларининг рухсатисиз уйланса, у зинокордир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، وَالْحَسَنِ، ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَهَى عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ يَوْمَ خَيْبَرَ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الإِنْسِيَّةِ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar kuni ayollar bilan mutʼa nikohini va uy eshaklarining goʻshtini man qildilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни аёллар билан мутъа никоҳини ва уй эшакларининг гўштини ман қилдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْعُزْبَةَ قَدِ اشْتَدَّتْ عَلَيْنَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاسْتَمْتِعُوا مِنْ هَذِهِ النِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَيْنَاهُنَّ فَأَبَيْنَ أَنْ يَنْكِحْنَنَا إِلاَّ أَنْ نَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُنَّ أَجَلاً فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ اجْعَلُوا بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُنَّ أَجَلاً ‏"‏ ‏.‏ فَخَرَجْتُ أَنَا وَابْنُ عَمٍّ لِي مَعَهُ بُرْدٌ وَمَعِي بُرْدٌ وَبُرْدُهُ أَجْوَدُ مِنْ بُرْدِي وَأَنَا أَشَبُّ مِنْهُ فَأَتَيْنَا عَلَى امْرَأَةٍ فَقَالَتْ بُرْدٌ كَبُرْدٍ ‏.‏ فَتَزَوَّجْتُهَا فَمَكَثْتُ عِنْدَهَا تِلْكَ اللَّيْلَةَ ثُمَّ غَدَوْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَائِمٌ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْبَابِ وَهُوَ يَقُولُ ‏"‏ أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي قَدْ كُنْتُ أَذِنْتُ لَكُمْ فِي الاِسْتِمْتَاعِ أَلاَ وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ فَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ مِنْهُنَّ شَىْءٌ فَلْيُخَلِّ سَبِيلَهَا وَلاَ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏

Sabra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan Vidolashuv hajida chiqdik. Odamlar: ‹Ey Rasululloh, boʻydoqlik bizga ogʻirlik qildi›, dedilar. U zot: ‹Bu ayollar bilan mutʼa qilinglar›, dedilar. Biz ularning oldiga bordik, ammo ular bilan biz oʻrtamizda muddat belgilamagunimizcha nikohlanishdan bosh tortdilar. Buni Paygʻambar ﷺga aytishganda, u zot: ‹Oʻzlaringiz bilan ular oʻrtangizda muddat belgilanglar›, dedilar. Shunda men amakivachcham bilan chiqdim; uning bir choponi bor edi, mening ham bir choponim bor edi. Uning choponi menikidan yaxshiroq edi, men esa undan yoshroq edim. Biz bir ayolning oldiga keldik, u: ‹Bir chopon boshqa bir chopon kabi›, dedi. Men unga uylandim va oʻsha kechani uning huzurida oʻtkazdim. Soʻng ertalab chiqsam, Rasululloh ﷺ Rukn bilan Eshik oʻrtasida turib: ‹Ey odamlar, men sizlarga mutʼa qilishga ruxsat bergan edim. Bilinglarki, Alloh uni Qiyomat kunigacha harom qildi. Bas, kimning huzurida ulardan biror ayol boʻlsa, uni qoʻyib yuborsin va ularga bergan narsalaringizdan hech nimani qaytarib olmanglar›, deb turardilar», dedi.Сабра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Видолашув ҳажида чиқдик. Одамлар: ‹Эй Расулуллоҳ, бўйдоқлик бизга оғирлик қилди›, дедилар. У зот: ‹Бу аёллар билан мутъа қилинглар›, дедилар. Биз уларнинг олдига бордик, аммо улар билан биз ўртамизда муддат белгиламагунимизча никоҳланишдан бош тортдилар. Буни Пайғамбар ﷺга айтишганда, у зот: ‹Ўзларингиз билан улар ўртангизда муддат белгиланглар›, дедилар. Шунда мен амакиваччам билан чиқдим; унинг бир чопони бор эди, менинг ҳам бир чопоним бор эди. Унинг чопони меникидан яхшироқ эди, мен эса ундан ёшроқ эдим. Биз бир аёлнинг олдига келдик, у: ‹Бир чопон бошқа бир чопон каби›, деди. Мен унга уйландим ва ўша кечани унинг ҳузурида ўтказдим. Сўнг эрталаб чиқсам, Расулуллоҳ ﷺ Рукн билан Эшик ўртасида туриб: ‹Эй одамлар, мен сизларга мутъа қилишга рухсат берган эдим. Билингларки, Аллоҳ уни Қиёмат кунигача ҳаром қилди. Бас, кимнинг ҳузурида улардан бирор аёл бўлса, уни қўйиб юборсин ва уларга берган нарсаларингиздан ҳеч нимани қайтариб олманглар›, деб турардилар», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلَفٍ الْعَسْقَلاَنِيُّ، حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ، عَنْ أَبَانَ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ لَمَّا وَلِيَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَذِنَ لَنَا فِي الْمُتْعَةِ ثَلاَثًا ثُمَّ حَرَّمَهَا وَاللَّهِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا تَمَتَّعَ وَهُوَ مُحْصَنٌ إِلاَّ رَجَمْتُهُ بِالْحِجَارَةِ إِلاَّ أَنْ يَأْتِيَنِي بِأَرْبَعَةٍ يَشْهَدُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ أَحَلَّهَا بَعْدَ إِذْ حَرَّمَهَا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Umar ibn al-Xattob xalifa boʻlganida, odamlarga xutba qilib: ‹Rasululloh ﷺ bizga mutʼani uch marta ruxsat berdilar, soʻng uni harom qildilar. Allohga qasamki, agar biror uylangan kishining mutʼa qilganini bilsam, uni toshboʻron qilaman; magar u menga Rasululloh mutʼani harom qilganidan keyin uni yana halol qilganiga toʻrtta guvoh keltirsa, boshqa gap›, dedi», deydi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Умар ибн ал-Хаттоб халифа бўлганида, одамларга хутба қилиб: ‹Расулуллоҳ ﷺ бизга мутъани уч марта рухсат бердилар, сўнг уни ҳаром қилдилар. Аллоҳга қасамки, агар бирор уйланган кишининг мутъа қилганини билсам, уни тошбўрон қиламан; магар у менга Расулуллоҳ мутъани ҳаром қилганидан кейин уни яна ҳалол қилганига тўртта гувоҳ келтирса, бошқа гап›, деди», дейди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو فَزَارَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ، حَدَّثَتْنِي مَيْمُونَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ، ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَزَوَّجَهَا وَهُوَ حَلاَلٌ ‏.‏ قَالَ وَكَانَتْ خَالَتِي وَخَالَةَ ابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏

Maymuna binti Horis (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga (ihromda emas) halol holatlarida uylandilar. (Roviy) aytdi: «U mening xolam va Ibn Abbosning xolasi edi».Маймуна бинти Ҳорис (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга (иҳромда эмас) ҳалол ҳолатларида уйландилар. (Ровий) айтди: «У менинг холам ва Ибн Аббоснинг холаси эди».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَكَحَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ muhrim holatlarida (ihromda) uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ муҳрим ҳолатларида (иҳромда) уйландилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ الْمَكِّيُّ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ الْمُحْرِمُ لاَ يَنْكِحُ وَلاَ يُنْكِحُ وَلاَ يَخْطُبُ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muhrim (ihromdagi kishi) uylanmaydi, birovni uylantirmaydi va sovchilik ham qilmaydi», dedilar.Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муҳрим (иҳромдаги киши) уйланмайди, бировни уйлантирмайди ва совчилик ҳам қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابُورَ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْصَارِيُّ، أَخُو فُلَيْحٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ ابْنِ وَثِيمَةَ الْمِصْرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِذَا أَتَاكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ خُلُقَهُ وَدِينَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلاَّ تَفْعَلُوا تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ عَرِيضٌ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga axloqi va dinidan rozi boʻladigan kishi (sovchilikka) kelsa, uni uylantiringlar. Agar bunday qilmasangiz, yer yuzida fitna va katta buzuqlik boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга ахлоқи ва динидан рози бўладиган киши (совчиликка) келса, уни уйлантиринглар. Агар бундай қилмасангиз, ер юзида фитна ва катта бузуқлик бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عِمْرَانَ الْجَعْفَرِيُّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ تَخَيَّرُوا لِنُطَفِكُمْ وَانْكِحُوا الأَكْفَاءَ وَأَنْكِحُوا إِلَيْهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nutfalaringiz uchun yaxshisini tanlanglar, oʻzingizga teng boʻlgan (ayol)larga uylaninglar va ularga (qizlaringizni) uzatinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Нутфаларингиз учун яхшисини танланглар, ўзингизга тенг бўлган (аёл)ларга уйланинглар ва уларга (қизларингизни) узатинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ يَمِيلُ مَعَ إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَحَدُ شِقَّيْهِ سَاقِطٌ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning ikkita xotini boʻlib, ulardan biriga boshqasidan koʻra moyil boʻlsa, Qiyomat kuni bir yoni soliq (osilib) holatida keladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг иккита хотини бўлиб, улардан бирига бошқасидан кўра мойил бўлса, Қиёмат куни бир ёни солиқ (осилиб) ҳолатида келади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ كَانَ إِذَا سَافَرَ أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqmoqchi boʻlsalar, xotinlari oʻrtasida qurʼa tashlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқмоқчи бўлсалар, хотинлари ўртасида қуръа ташлар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقْسِمُ بَيْنَ نِسَائِهِ فَيَعْدِلُ ثُمَّ يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ هَذَا فِعْلِي فِيمَا أَمْلِكُ فَلاَ تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلاَ أَمْلِكُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollari orasida navbatni taqsimlar, adolat qilar, soʻngra: «Ey Allohim, bu men qoʻlimda boʻlgan narsadagi ishimdir. Sen egalik qilib, men egalik qilolmagan narsada meni malomat qilmagin», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёллари орасида навбатни тақсимлар, адолат қилар, сўнгра: «Эй Аллоҳим, бу мен қўлимда бўлган нарсадаги ишимдир. Сен эгалик қилиб, мен эгалик қилолмаган нарсада мени маломат қилмагин», дер эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا أَنْ كَبِرَتْ، سَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ وَهَبَتْ يَوْمَهَا لِعَائِشَةَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقْسِمُ لِعَائِشَةَ بِيَوْمِ سَوْدَةَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Savda binti Zamʼa keksayib qolganida, oʻz navbat kunini Oishaga hadya qildi. Shundan soʻng Rasululloh ﷺ Savdaning kuni ham Oisha huzuriga borar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Савда бинти Замъа кексайиб қолганида, ўз навбат кунини Оишага ҳадя қилди. Шундан сўнг Расулуллоҳ ﷺ Савданинг куни ҳам Оиша ҳузурига борар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ سُمَيَّةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَجَدَ عَلَى صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ فِي شَىْءٍ ‏.‏ فَقَالَتْ صَفِيَّةُ يَا عَائِشَةُ هَلْ لَكِ أَنْ تُرْضِي رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَنِّي وَلَكِ يَوْمِي قَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ فَأَخَذَتْ خِمَارًا لَهَا مَصْبُوغًا بِزَعْفَرَانٍ فَرَشَّتْهُ بِالْمَاءِ لِيَفُوحَ رِيحُهُ ثُمَّ قَعَدَتْ إِلَى جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ يَا عَائِشَةُ إِلَيْكِ عَنِّي إِنَّهُ لَيْسَ يَوْمَكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ‏.‏ فَأَخْبَرَتْهُ بِالأَمْرِ فَرَضِيَ عَنْهَا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ish sababli Safiyya binti Huyaydan xafa boʻldilar. Safiyya: «Ey Oisha, Rasulullohni ﷺ mendan rozi qilib qoʻyasanmi? Mening navbat kunim senga boʻlsin», dedi. Oisha: «Ha», dedi. Soʻng Safiyya zaʼfaronga boʻyalgan roʻmolini olib, hidi taralishi uchun unga suv sepdi, keyin Rasululloh ﷺ ning yonlariga oʻtirdi. Nabiy ﷺ: «Ey Oisha, mendan uzoqroq boʻl, bugun sening kuning emas», dedilar. Safiyya: «Bu Allohning fazlidir, uni xohlaganiga beradi», dedi. Soʻng u zotga ish haqida xabar berdi va u zot undan rozi boʻldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир иш сабабли Сафийя бинти Ҳуяйдан хафа бўлдилар. Сафийя: «Эй Оиша, Расулуллоҳни ﷺ мендан рози қилиб қўясанми? Менинг навбат куним сенга бўлсин», деди. Оиша: «Ҳа», деди. Сўнг Сафийя заъфаронга бўялган рўмолини олиб, ҳиди таралиши учун унга сув сепди, кейин Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнларига ўтирди. Набий ﷺ: «Эй Оиша, мендан узоқроқ бўл, бугун сенинг кунинг эмас», дедилар. Сафийя: «Бу Аллоҳнинг фазлидир, уни хоҳлаганига беради», деди. Сўнг у зотга иш ҳақида хабар берди ва у зот ундан рози бўлдилар.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، ‏.‏ أَنَّهَا قَالَتْ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{وَالصُّلْحُ خَيْرٌ}‏ فِي رَجُلٍ كَانَتْ تَحْتَهُ امْرَأَةٌ قَدْ طَالَتْ صُحْبَتُهَا وَوَلَدَتْ مِنْهُ أَوْلاَدًا فَأَرَادَ أَنْ يَسْتَبْدِلَ بِهَا فَرَاضَتْهُ عَلَى أَنْ تُقِيمَ عِنْدَهُ وَلاَ يَقْسِمَ لَهَا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: {Sulh yaxshiroqdir} (Niso 128) degan oyat bir kishi haqida nozil boʻldi. Uning nikohida bir ayol bor edi, u bilan uzoq yashagan va undan bola koʻrgan edi. Keyin u ayolni boshqasiga almashtirmoqchi boʻldi. Shunda ayol: u zotning huzurida qolishiga va oʻziga navbat berilmasligiga rozi boʻlib, u bilan yarashdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: {Сулҳ яхшироқдир} (Нисо 128) деган оят бир киши ҳақида нозил бўлди. Унинг никоҳида бир аёл бор эди, у билан узоқ яшаган ва ундан бола кўрган эди. Кейин у аёлни бошқасига алмаштирмоқчи бўлди. Шунда аёл: у зотнинг ҳузурида қолишига ва ўзига навбат берилмаслигига рози бўлиб, у билан ярашди.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ أَبِي رُهْمٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مِنْ أَفْضَلِ الشَّفَاعَةِ أَنْ يُشَفَّعَ بَيْنَ الاِثْنَيْنِ فِي النِّكَاحِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Ruhm (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Eng afzal shafoatlardan biri ikki kishi orasida nikoh borasida vositachilik qilishdir», dedilar.Абу Руҳм (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Энг афзал шафоатлардан бири икки киши орасида никоҳ борасида воситачилик қилишдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ ذَرِيحٍ، عَنِ الْبَهِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ عَثَرَ أُسَامَةُ بِعَتَبَةِ الْبَابِ فَشُجَّ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ أَمِيطِي عَنْهُ الأَذَى ‏"‏ ‏.‏ فَتَقَذَّرْتُهُ فَجَعَلَ يَمَصُّ عَنْهُ الدَّمَ وَيَمُجُّهُ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لَوْ كَانَ أُسَامَةُ جَارِيَةً لَحَلَّيْتُهُ وَكَسَوْتُهُ حَتَّى أُنَفِّقَهُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Usoma eshik boʻsagʻasiga qoqilib yiqildi va yuzi jarohatlandi. Rasululloh ﷺ: «Undan bu ozorni ket», dedilar. Men esa undan hazar qildim. Shunda u zot ozzatlari qonni soʻrib, yuzidan tuflab tashlay boshladilar, soʻng: «Agar Usoma qiz bola boʻlganida, uni bezar, kiyintirar va turmushga berardim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Усома эшик бўсағасига қоқилиб йиқилди ва юзи жароҳатланди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ундан бу озорни кет», дедилар. Мен эса ундан ҳазар қилдим. Шунда у зот оззатлари қонни сўриб, юзидан туфлаб ташлай бошладилар, сўнг: «Агар Усома қиз бола бўлганида, уни безар, кийинтирар ва турмушга берардим», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ ثَوْبَانَ، عَنْ عَمِّهِ، عُمَارَةَ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لأَهْلِهِ وَأَنَا خَيْرُكُمْ لأَهْلِي ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz ahliga eng yaxshi boʻlganingizdir. Men esa ahlimga sizlarning eng yaxshingizman», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз аҳлига энг яхши бўлганингиздир. Мен эса аҳлимга сизларнинг энг яхшингизман», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ خِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz ayollariga eng yaxshi boʻlganingizdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз аёлларига энг яхши бўлганингиздир», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَابَقَنِي النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَسَبَقْتُهُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ men bilan yugurish musobaqasi qildilar, men u zotdan oʻzib ketdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мен билан югуриш мусобақаси қилдилар, мен у зотдан ўзиб кетдим.

حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، عَبَّادُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْمَدِينَةَ وَهُوَ عَرُوسٌ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ جِئْنَ نِسَاءُ الأَنْصَارِ فَأَخْبَرْنَ عَنْهَا ‏.‏ قَالَتْ فَتَنَكَّرْتُ وَتَنَقَّبْتُ فَذَهَبْتُ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِلَى عَيْنِي فَعَرَفَنِي ‏.‏ قَالَتْ فَالْتَفَتَ فَأَسْرَعْتُ الْمَشْىَ فَأَدْرَكَنِي فَاحْتَضَنَنِي فَقَالَ ‏"‏ كَيْفَ رَأَيْتِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ أَرْسِلْ يَهُودِيَّةٌ وَسْطَ يَهُودِيَّاتٍ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyya binti Huyayga uylanib, kuyov holatida Madinaga kelganlarida, ansor ayollari kelib, u haqida gapirib berishdi. Men esa qiyofamni oʻzgartirib, yuzimni yopib bordim. Rasululloh ﷺ mening koʻzimga qarab, meni tanib qoldilar. Men yuzimni burib, tez yura boshladim. Ammo u zot menga yetib olib, meni bagʻirlariga bosdilar va: «Uni qanday koʻrding?» dedilar. Men: «Meni qoʻyib yubor, yahudiy ayollari orasidagi bir yahudiy ayol ekan», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийя бинти Ҳуяйга уйланиб, куёв ҳолатида Мадинага келганларида, ансор аёллари келиб, у ҳақида гапириб беришди. Мен эса қиёфамни ўзгартириб, юзимни ёпиб бордим. Расулуллоҳ ﷺ менинг кўзимга қараб, мени таниб қолдилар. Мен юзимни буриб, тез юра бошладим. Аммо у зот менга етиб олиб, мени бағирларига босдилар ва: «Уни қандай кўрдинг?» дедилар. Мен: «Мени қўйиб юбор, яҳудий аёллари орасидаги бир яҳудий аёл экан», дедим.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ زَكَرِيَّا، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنِ الْبَهِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا عَلِمْتُ حَتَّى دَخَلَتْ عَلَىَّ زَيْنَبُ بِغَيْرِ إِذْنٍ وَهِيَ غَضْبَى ‏.‏ ثُمَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَسْبُكَ إِذَا قَلَبَتْ لَكَ بُنَيَّةُ أَبِي بَكْرٍ ذُرَيْعَتَيْهَا ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَتْ عَلَىَّ فَأَعْرَضْتُ عَنْهَا حَتَّى قَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ دُونَكِ فَانْتَصِرِي ‏"‏ ‏.‏ فَأَقْبَلْتُ عَلَيْهَا حَتَّى رَأَيْتُهَا وَقَدْ يَبِسَ رِيقُهَا فِي فِيهَا مَا تَرُدُّ عَلَىَّ شَيْئًا فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Zaynab yonimga izsiz kirib kelmaguncha va u gʻazablangan holda: «Ey Rasululloh, Abu Bakrning qizchasi sizga qarab qoʻllarini silkitgani sizga yetarli emasmi?» demaguncha men hech narsani sezmadim. Soʻng u menga yuzlandi, men esa undan yuz oʻgirdim. Nihoyat Nabiy ﷺ: «Oʻzingni himoya qilaver», dedilar. Shunda men unga yuzlandim, hatto ogʻzidagi soʻlagi qurib, menga hech narsa qaytara olmay qolganini koʻrdim. Nabiy ﷺning yuzlari yorishayotganini koʻrdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Зайнаб ёнимга изсиз кириб келмагунча ва у ғазабланган ҳолда: «Эй Расулуллоҳ, Абу Бакрнинг қизчаси сизга қараб қўлларини силкитгани сизга етарли эмасми?» демагунча мен ҳеч нарсани сезмадим. Сўнг у менга юзланди, мен эса ундан юз ўгирдим. Ниҳоят Набий ﷺ: «Ўзингни ҳимоя қилавер», дедилар. Шунда мен унга юзландим, ҳатто оғзидаги сўлаги қуриб, менга ҳеч нарса қайтара олмай қолганини кўрдим. Набий ﷺнинг юзлари ёришаётганини кўрдим.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَبِيبٍ الْقَاضِي، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَلْعَبُ بِالْبَنَاتِ وَأَنَا عِنْدَ، رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَكَانَ يُسَرِّبُ إِلَىَّ صَوَاحِبَاتِي يُلاَعِبْنَنِي ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ huzurida qoʻgʻirchoqlar bilan oʻynardim. U zot dugonalarimni yonimga yuborar, ular men bilan oʻynashardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида қўғирчоқлар билан ўйнардим. У зот дугоналаримни ёнимга юборар, улар мен билан ўйнашарди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ، قَالَ خَطَبَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ثُمَّ ذَكَرَ النِّسَاءَ فَوَعَظَهُمْ فِيهِنَّ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِلاَمَ يَجْلِدُ أَحَدُكُمُ امْرَأَتَهُ جَلْدَ الأَمَةِ وَلَعَلَّهُ أَنْ يُضَاجِعَهَا مِنْ آخِرِ يَوْمِهِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Zamʼa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xutba qildilar, soʻng ayollarni tilga olib, ular haqida nasihat qildilar, keyin: «Qachongacha biringiz xotinini quldek savalab, keyin kun oxirida u bilan yotadi?» dedilar.Абдуллоҳ ибн Замъа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хутба қилдилар, сўнг аёлларни тилга олиб, улар ҳақида насиҳат қилдилар, кейин: «Қачонгача бирингиз хотинини қулдек савалаб, кейин кун охирида у билан ётади?» дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ خَادِمًا لَهُ وَلاَ امْرَأَةً وَلاَ ضَرَبَ بِيَدِهِ شَيْئًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hech qachon na xizmatkorlarini, na ayollarini urganlar, na qoʻllari bilan biror narsani urganlar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон на хизматкорларини, на аёлларини урганлар, на қўллари билан бирор нарсани урганлар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ إِيَاسِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تَضْرِبُوا إِمَاءَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَ عُمَرُ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ ذَئِرَ النِّسَاءُ عَلَى أَزْوَاجِهِنَّ فَأْمُرْ بِضَرْبِهِنَّ ‏.‏ فَضُرِبْنَ فَطَافَ بِآلِ مُحَمَّدٍ ـ صلى الله عليه وسلم ـ طَائِفُ نِسَاءٍ كَثِيرٍ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ ‏"‏ لَقَدْ طَافَ اللَّيْلَةَ بِآلِ مُحَمَّدٍ سَبْعُونَ امْرَأَةً كُلُّ امْرَأَةٍ تَشْتَكِي زَوْجَهَا فَلاَ تَجِدُونَ أُولَئِكَ خِيَارَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Iyos ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning choʻrilarini urmanglar», dedilar. Soʻng Umar Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, ayollar erlariga nisbatan dadil boʻlib ketishdi», dedi. Shunda ularni urishga ruxsat berildi. Keyin Muhammad ﷺ oilalarini koʻplab ayollar oʻrab oldi. Tong otganida u zot: «Bu kecha Muhammad oilasini yetmish ayol oʻrab oldi, har bir ayol eridan shikoyat qilyapti. Bas, ana oʻshalarni yaxshingiz deb topmaysiz», dedilar.Иёс ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг чўриларини урманглар», дедилар. Сўнг Умар Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, аёллар эрларига нисбатан дадил бўлиб кетишди», деди. Шунда уларни уришга рухсат берилди. Кейин Муҳаммад ﷺ оилаларини кўплаб аёллар ўраб олди. Тонг отганида у зот: «Бу кеча Муҳаммад оиласини етмиш аёл ўраб олди, ҳар бир аёл эридан шикоят қиляпти. Бас, ана ўшаларни яхшингиз деб топмайсиз», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَالْحَسَنُ بْنُ مُدْرِكٍ الطَّحَّانُ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الأَوْدِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُسْلِيِّ، عَنِ الأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ ضِفْتُ عُمَرَ لَيْلَةً فَلَمَّا كَانَ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ قَامَ إِلَى امْرَأَتِهِ يَضْرِبُهَا فَحَجَزْتُ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ قَالَ لِي يَا أَشْعَثُ احْفَظْ عَنِّي شَيْئًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ يُسْأَلُ الرَّجُلُ فِيمَ يَضْرِبُ امْرَأَتَهُ وَلاَ تَنَمْ إِلاَّ عَلَى وِتْرٍ ‏"‏ ‏.‏ وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ ‏.‏

Ashʼas ibn Qays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Umarnikida mehmon boʻldim. Tun yarmi boʻlganida u xotinini urgani turdi, men ikkovlarining orasini ajratdim. U oʻrniga yotgach, menga: «Ey Ashʼas, Rasululloh ﷺdan eshitgan bir narsamni mendan yodda saqla: erkak kishidan xotinini nima uchun urgani soʻralmaydi va vitrni oʻqimasdan uxlama», dedi. Uchinchisini esa unutdim.Ашъас ибн Қайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча Умарникида меҳмон бўлдим. Тун ярми бўлганида у хотинини ургани турди, мен икковларининг орасини ажратдим. У ўрнига ётгач, менга: «Эй Ашъас, Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир нарсамни мендан ёдда сақла: эркак кишидан хотинини нима учун ургани сўралмайди ва витрни ўқимасдан ухлама», деди. Учинчисини эса унутдим.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ لَعَنَ الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُسْتَوْشِمَةَ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ soch ulaydigan va soch ulatadigan hamda tatuirlaydigan va tatuirlatadigan ayolni laʼnatladilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ соч улайдиган ва соч улатадиган ҳамда татуирлайдиган ва татуирлатадиган аёлни лаънатладилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ، قَالَتْ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ إِنَّ ابْنَتِي عُرَيِّسٌ وَقَدْ أَصَابَتْهَا الْحَصْبَةُ فَتَمَرَّقَ شَعْرُهَا ‏.‏ فَأَصِلُ لَهَا فِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لَعَنَ اللَّهُ الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ ‏"‏ ‏.‏

Asmo (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Qizim yaqinda kelin boʻladi, uni qizamiq tutgan edi, sochi toʻkilib ketdi. Unga soch ulasam boʻladimi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh soch ulaydigan va soch ulatadigan ayolni laʼnatlagan», dedilar.Асмо (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Қизим яқинда келин бўлади, уни қизамиқ тутган эди, сочи тўкилиб кетди. Унга соч уласам бўладими?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ соч улайдиган ва соч улатадиган аёлни лаънатлаган», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ، حَفْصُ بْنُ عَمْرٍو وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُمَرَ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْوَاشِمَاتِ وَالْمُسْتَوْشِمَاتِ وَالْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ لِلْحُسْنِ الْمُغَيِّرَاتِ لِخَلْقِ اللَّهِ ‏.‏ فَبَلَغَ ذَلِكَ امْرَأَةً مِنْ بَنِي أَسَدٍ يُقَالُ لَهَا أُمُّ يَعْقُوبَ فَجَاءَتْ إِلَيْهِ فَقَالَتْ بَلَغَنِي عَنْكَ أَنَّكَ قُلْتَ كَيْتَ وَكَيْتَ ‏.‏ قَالَ وَمَالِي لاَ أَلْعَنُ مَنْ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَتْ إِنِّي لأَقْرَأُ مَا بَيْنَ لَوْحَيْهِ فَمَا وَجَدْتُهُ ‏.‏ قَالَ إِنْ كُنْتِ قَرَأْتِهِ فَقَدْ وَجَدْتِهِ أَمَا قَرَأْتِ ‏{وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا}‏ قَالَتْ بَلَى ‏.‏ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ نَهَى عَنْهُ ‏.‏ قَالَتْ فَإِنِّي لأَظُنُّ أَهْلَكَ يَفْعَلُونَ ‏.‏ قَالَ اذْهَبِي فَانْظُرِي ‏.‏ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَلَمْ تَرَ مِنْ حَاجَتِهَا شَيْئًا ‏.‏ قَالَتْ مَا رَأَيْتُ شَيْئًا ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولِينَ مَا جَامَعَتْنَا ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tatuirlaydigan va tatuirlatadigan, goʻzallik uchun qoshini yuladigan va tishlarini siyraklashtirib Allohning yaratganini oʻzgartiradigan ayollarni laʼnatladilar. Bu gap Bani Asaddan Ummu Yaʼqub ismli bir ayolga yetdi. U Abdullohning oldiga kelib: «Sen ana-mana debsan, deb menga xabar yetdi», dedi. U: «Nega men Rasululloh ﷺ laʼnatlagan va Allohning Kitobida boʻlgan kimsani laʼnatlamas ekanman?» dedi. Ayol: «Men Mushafning ikki muqovasi orasidagini oʻqiganman, ammo uni topmadim», dedi. U: «Agar oʻqigan boʻlsang, uni topgan boʻlarding. {Paygʻambar sizga nimani bergan boʻlsa, uni oling va u sizni nimadan qaytargan boʻlsa, undan qayting} degan oyatni oʻqimadingmi?» dedi. Ayol: «Ha, oʻqidim», dedi. U: «Rasululloh ﷺ bundan qaytarganlar-ku», dedi. Ayol: «Men sening oilang ham buni qilayotgandir deb oʻylayman», dedi. U: «Borib qaragin», dedi. Ayol borib qaradi, oʻzi izlagan narsadan hech nima koʻrmadi. U: «Hech nima koʻrmadim», dedi. Abdulloh: «Agar u sen aytayotgandek boʻlganida, biz bilan birga yashamas edi», dedi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ татуирлайдиган ва татуирлатадиган, гўзаллик учун қошини юладиган ва тишларини сийраклаштириб Аллоҳнинг яратганини ўзгартирадиган аёлларни лаънатладилар. Бу гап Бани Асаддан Умму Яъқуб исмли бир аёлга етди. У Абдуллоҳнинг олдига келиб: «Сен ана-мана дебсан, деб менга хабар етди», деди. У: «Нега мен Расулуллоҳ ﷺ лаънатлаган ва Аллоҳнинг Китобида бўлган кимсани лаънатламас эканман?» деди. Аёл: «Мен Мушафнинг икки муқоваси орасидагини ўқиганман, аммо уни топмадим», деди. У: «Агар ўқиган бўлсанг, уни топган бўлардинг. {Пайғамбар сизга нимани берган бўлса, уни олинг ва у сизни нимадан қайтарган бўлса, ундан қайтинг} деган оятни ўқимадингми?» деди. Аёл: «Ҳа, ўқидим», деди. У: «Расулуллоҳ ﷺ бундан қайтарганлар-ку», деди. Аёл: «Мен сенинг оиланг ҳам буни қилаётгандир деб ўйлайман», деди. У: «Бориб қарагин», деди. Аёл бориб қаради, ўзи излаган нарсадан ҳеч нима кўрмади. У: «Ҳеч нима кўрмадим», деди. Абдуллоҳ: «Агар у сен айтаётгандек бўлганида, биз билан бирга яшамас эди», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي شَوَّالٍ وَبَنَى بِي فِي شَوَّالٍ ‏.‏ فَأَىُّ نِسَائِهِ كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي ‏.‏ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَسْتَحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ نِسَاءَهَا فِي شَوَّالٍ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ meni Shavvol oyida nikohladilar va Shavvol oyida menga qoʻshildilar. Bas, u zotning ayollari orasida mendan koʻra sevimliroq qaysi biri bor edi? Oisha oʻz qarindosh ayollarini Shavvol oyida turmushga chiqarishni yaxshi koʻrardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мени Шаввол ойида никоҳладилар ва Шаввол ойида менга қўшилдилар. Бас, у зотнинг аёллари орасида мендан кўра севимлироқ қайси бири бор эди? Оиша ўз қариндош аёлларини Шаввол ойида турмушга чиқаришни яхши кўрарди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضي الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَزَوَّجَ أُمَّ سَلَمَةَ فِي شَوَّالٍ وَجَمَعَهَا إِلَيْهِ فِي شَوَّالٍ ‏.‏

Horis ibn Hishom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Ummu Salamani Shavvol oyida nikohladilar va Shavvol oyida unga qoʻshildilar.Ҳорис ибн Ҳишом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Умму Саламани Шаввол ойида никоҳладилар ва Шаввол ойида унга қўшилдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، - أَظُنُّهُ - عَنْ طَلْحَةَ، عَنْ خَيْثَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَمَرَهَا أَنْ تُدْخِلَ عَلَى رَجُلٍ امْرَأَتَهُ قَبْلَ أَنْ يُعْطِيَهَا شَيْئًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga bir kishining xotinini, u hali unga biror narsa (mahr) bermasidan burun, eri huzuriga kirgizishni buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга бир кишининг хотинини, у ҳали унга бирор нарса (маҳр) бермасидан бурун, эри ҳузурига киргизишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ سُلَيْمٍ الْكَلْبِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَمِّهِ، مِخْمَرِ بْنِ مُعَاوِيَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ لاَ شُؤْمَ وَقَدْ يَكُونُ الْيُمْنُ فِي ثَلاَثَةٍ فِي الْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ وَالدَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Mixmar ibn Muoviya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sharaqona (yomon fol) yoʻqdir, baxt esa uch narsada boʻlishi mumkin: ayolda, otda va uyda», deganlarini eshitdim.Михмар ибн Муовия (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шарақона (ёмон фол) йўқдир, бахт эса уч нарсада бўлиши мумкин: аёлда, отда ва уйда», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَ فَفِي الْفَرَسِ وَالْمَرْأَةِ وَالْمَسْكَنِ ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي الشُّؤْمَ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar (u) boʻladigan boʻlsa, otda, ayolda va uyda boʻladi», dedilar. Yaʼni yomon fol.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар (у) бўладиган бўлса, отда, аёлда ва уйда бўлади», дедилар. Яъни ёмон фол.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ أَبُو سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ الشُّؤْمُ فِي ثَلاَثَةٍ فِي الْفَرَسِ وَالْمَرْأَةِ وَالدَّارِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَحَدَّثَنِي أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ، أَنَّ جَدَّتَهُ، زَيْنَبَ حَدَّثَتْهُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا كَانَتْ تَعُدُّ هَؤُلاَءِ الثَّلاَثَةَ وَتَزِيدُ مَعَهُنَّ السَّيْفَ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yomon fol uch narsada boʻladi: otda, ayolda va uyda», dedilar. Ummu Salama bu uchtasini sanardi va ularga qilichni ham qoʻshardi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ёмон фол уч нарсада бўлади: отда, аёлда ва уйда», дедилар. Умму Салама бу учтасини санарди ва уларга қилични ҳам қўшарди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شَيْبَانَ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَهْمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مِنَ الْغَيْرَةِ مَا يُحِبُّ اللَّهُ وَمِنْهَا مَا يَكْرَهُ اللَّهُ فَأَمَّا مَا يُحِبُّ فَالْغَيْرَةُ فِي الرِّيبَةِ وَأَمَّا مَا يَكْرَهُ فَالْغَيْرَةُ فِي غَيْرِ رِيبَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Rashkning Alloh yaxshi koʻradigani ham, yomon koʻradigani ham bordir. Alloh yaxshi koʻradigani shubha oʻrnidagi rashkdir, yomon koʻradigani esa shubha yoʻq oʻrindagi rashkdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рашкнинг Аллоҳ яхши кўрадигани ҳам, ёмон кўрадигани ҳам бордир. Аллоҳ яхши кўрадигани шубҳа ўрнидаги рашкдир, ёмон кўрадигани эса шубҳа йўқ ўриндаги рашкдир», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا غِرْتُ عَلَى امْرَأَةٍ قَطُّ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ مِمَّا رَأَيْتُ مِنْ ذِكْرِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لَهَا وَلَقَدْ أَمَرَهُ رَبُّهُ أَنْ يُبَشِّرَهَا بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبٍ ‏.‏ يَعْنِي مِنْ ذَهَبٍ قَالَهُ ابْنُ مَاجَهْ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xadijani eslaganlarini koʻrganim sababli, men hech bir ayolga Xadijaga rashk qilganchalik rashk qilmaganman. Alloh u zotga Xadijani jannatdagi qasabdan boʻlgan uy bilan xushxabarlashni buyurgan edi. Yaʼni oltindan boʻlgan uy bilan, deydi Ibn Moja.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хадижани эслаганларини кўрганим сабабли, мен ҳеч бир аёлга Хадижага рашк қилганчалик рашк қилмаганман. Аллоҳ у зотга Хадижани жаннатдаги қасабдан бўлган уй билан хушхабарлашни буюрган эди. Яъни олтиндан бўлган уй билан, дейди Ибн Можа.

حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ بَنِي هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ اسْتَأْذَنُونِي أَنْ يُنْكِحُوا ابْنَتَهُمْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَلاَ آذَنُ لَهُمْ ثُمَّ لاَ آذَنُ لَهُمْ ثُمَّ لاَ آذَنُ لَهُمْ إِلاَّ أَنْ يُرِيدَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَنْ يُطَلِّقَ ابْنَتِي وَيَنْكِحَ ابْنَتَهُمْ فَإِنَّمَا هِيَ بَضْعَةٌ مِنِّي يَرِيبُنِي مَا رَابَهَا وَيُؤْذِينِي مَا آذَاهَا ‏"‏ ‏.‏

Miswar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺni minbar ustida turib shunday deganlarini eshitdim: «Albatta, Bani Hishom ibn Mugʻiyra qizlarini Ali ibn Abu Tolibga nikohlab berishga mendan ruxsat soʻrashdi. Bas, men ularga ruxsat bermayman, yana ruxsat bermayman, yana ruxsat bermayman, magar Ali ibn Abu Tolib qizimni taloq qilib, ularning qizini nikohlashni istasagina (boshqa gap). Chunki u (qizim) mendan bir boʻlakdir, uni qiynagan narsa meni qiynaydi va unga ozor bergan narsa menga ozor beradi».Мисwар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺни минбар устида туриб шундай деганларини эшитдим: «Албатта, Бани Ҳишом ибн Муғийра қизларини Али ибн Абу Толибга никоҳлаб беришга мендан рухсат сўрашди. Бас, мен уларга рухсат бермайман, яна рухсат бермайман, яна рухсат бермайман, магар Али ибн Абу Толиб қизимни талоқ қилиб, уларнинг қизини никоҳлашни истасагина (бошқа гап). Чунки у (қизим) мендан бир бўлакдир, уни қийнаган нарса мени қийнайди ва унга озор берган нарса менга озор беради».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ خَطَبَ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ وَعِنْدَهُ فَاطِمَةُ بِنْتُ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَلَمَّا سَمِعَتْ بِذَلِكَ، فَاطِمَةُ أَتَتِ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَتْ إِنَّ قَوْمَكَ يَتَحَدَّثُونَ أَنَّكَ لاَ تَغْضَبُ لِبَنَاتِكَ وَهَذَا عَلِيٌّ نَاكِحًا ابْنَةَ أَبِي جَهْلٍ ‏.‏ قَالَ الْمِسْوَرُ فَقَامَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَسَمِعْتُهُ حِينَ تَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي قَدْ أَنْكَحْتُ أَبَا الْعَاصِ بْنَ الرَّبِيعِ فَحَدَّثَنِي فَصَدَقَنِي وَإِنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ بَضْعَةٌ مِنِّي وَأَنَا أَكْرَهُ أَنْ تَفْتِنُوهَا وَإِنَّهَا وَاللَّهِ لاَ تَجْتَمِعُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ وَبِنْتُ عَدُوِّ اللَّهِ عِنْدَ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَنَزَلَ عَلِيٌّ عَنِ الْخِطْبَةِ ‏.‏

Miswar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ali ibn Abu Tolib Abu Jahlning qizini soʻrab sovchi qoʻydi, uning nikohida esa Nabiy ﷺning qizlari Fotima bor edi. Fotima buni eshitgach, Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Sizning qavmingiz Siz oʻz qizlaringiz uchun gʻazablanmaysiz, deb gapirmoqda. Mana Ali Abu Jahlning qizini nikohiga olmoqchi», dedi. Miswar aytdi: Nabiy ﷺ oʻrinlaridan turdilar, men Ularni tashahhud aytganlarida eshitdim, soʻng: «Ammo baʼd, men Abul-Os ibn Robeʼga qizimni nikohlab bergan edim, u menga gapirganida rost gapirdi. Fotima bint Muhammad mendan bir boʻlakdir, men uni fitnaga qoʻyishlaringizni yomon koʻraman. Allohga qasamki, Rasulullohning qizi bilan Allohning dushmanining qizi bir kishining nikohida hech qachon birlashmaydi», dedilar. Roviy aytdi: Shundan soʻng Ali sovchilikdan qaytdi.Мисwар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Али ибн Абу Толиб Абу Жаҳлнинг қизини сўраб совчи қўйди, унинг никоҳида эса Набий ﷺнинг қизлари Фотима бор эди. Фотима буни эшитгач, Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Сизнинг қавмингиз Сиз ўз қизларингиз учун ғазабланмайсиз, деб гапирмоқда. Мана Али Абу Жаҳлнинг қизини никоҳига олмоқчи», деди. Мисwар айтди: Набий ﷺ ўринларидан турдилар, мен Уларни ташаҳҳуд айтганларида эшитдим, сўнг: «Аммо баъд, мен Абул-Ос ибн Робеъга қизимни никоҳлаб берган эдим, у менга гапирганида рост гапирди. Фотима бинт Муҳаммад мендан бир бўлакдир, мен уни фитнага қўйишларингизни ёмон кўраман. Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳнинг қизи билан Аллоҳнинг душманининг қизи бир кишининг никоҳида ҳеч қачон бирлашмайди», дедилар. Ровий айтди: Шундан сўнг Али совчиликдан қайтди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُ أَمَا تَسْتَحِي الْمَرْأَةُ أَنْ تَهَبَ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ ‏{تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ}‏ ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ إِنَّ رَبَّكَ لَيُسَارِعُ فِي هَوَاكَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Ayol kishi oʻzini Nabiy ﷺga hadya qilishdan uyalmaydimi?» der edi. Nihoyat Alloh: {Ulardan xohlaganingni oʻzingdan uzoqlashtirasan, xohlaganingni oʻzingga yaqin qilasan} (Ahzob 51) oyatini nozil qildi. U aytdi: Shunda men: «Sizning Robbingiz Sizning xohishingizni tez bajo keltirar ekan», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Аёл киши ўзини Набий ﷺга ҳадя қилишдан уялмайдими?» дер эди. Ниҳоят Аллоҳ: {Улардан хоҳлаганингни ўзингдан узоқлаштирасан, хоҳлаганингни ўзингга яқин қиласан} (Аҳзоб 51) оятини нозил қилди. У айтди: Шунда мен: «Сизнинг Роббингиз Сизнинг хоҳишингизни тез бажо келтирар экан», дедим.

حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْحُومُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَعِنْدَهُ ابْنَةٌ لَهُ فَقَالَ أَنَسٌ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَعَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِيَّ حَاجَةٌ فَقَالَتِ ابْنَتُهُ مَا أَقَلَّ حَيَاءَهَا ‏.‏ فَقَالَ هِيَ خَيْرٌ مِنْكِ رَغِبَتْ فِي رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَعَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَيْهِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, oʻzini Ularga taklif qildi va: «Yo Rasululloh, mendan sizga hojatingiz bormi?» dedi. Anasning qizi: «Uning hayosi qanchalik oz ekan!» dedi. Anas: «U sendan yaxshiroqdir, u Rasululloh ﷺni istadi va oʻzini Ularga taklif qildi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, ўзини Уларга таклиф қилди ва: «Ё Расулуллоҳ, мендан сизга ҳожатингиз борми?» деди. Анаснинг қизи: «Унинг ҳаёси қанчалик оз экан!» деди. Анас: «У сендан яхшироқдир, у Расулуллоҳ ﷺни истади ва ўзини Уларга таклиф қилди», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي فَزَارَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ غُلاَمًا أَسْوَدَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ هَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَا أَلْوَانُهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حُمْرٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ فِيهَا مِنْ أَوْرَقَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِنَّ فِيهَا لَوُرْقًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَنَّى أَتَاهَا ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَسَى عِرْقٌ نَزَعَهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَهَذَا لَعَلَّ عِرْقًا نَزَعَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الصَّبَّاحِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Banu Fazoradan bir kishi Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, xotinim qora bola tugʻdi», dedi. Rasululloh ﷺ: «Tuyalaring bormi?» dedilar. U: «Ha», dedi. «Ularning ranglari qanday?» dedilar. U: «Qizil», dedi. «Ularning orasida kulrangi bormi?» dedilar. U: «Ha, ularda kulranglari bor», dedi. «Bu unga qayerdan keldi?» dedilar. U: «Balki uni bir tomir tortgandir», dedi. Ular: «Ehtimol buni ham bir tomir tortgandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бану Фазорадан бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, хотиним қора бола туғди», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Туяларинг борми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. «Уларнинг ранглари қандай?» дедилар. У: «Қизил», деди. «Уларнинг орасида кулранги борми?» дедилар. У: «Ҳа, уларда кулранглари бор», деди. «Бу унга қаердан келди?» дедилар. У: «Балки уни бир томир тортгандир», деди. Улар: «Эҳтимол буни ҳам бир томир тортгандир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبَاءَةُ بْنُ كُلَيْبٍ اللَّيْثِيُّ أَبُو غَسَّانَ، عَنْ جُوَيْرِيَةَ بْنِ أَسْمَاءَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، ‏.‏ أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ أَتَى النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ امْرَأَتِي وَلَدَتْ عَلَى فِرَاشِي غُلاَمًا أَسْوَدَ وَإِنَّا أَهْلُ بَيْتٍ لَمْ يَكُنْ فِينَا أَسْوَدُ قَطُّ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ لَكَ مِنَ إِبِلٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَا أَلْوَانُهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حُمْرٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ فِيهَا أَسْوَدُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلْ فِيهَا أَوْرَقُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَنَّى كَانَ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَسَى أَنْ يَكُونَ نَزَعَهُ عِرْقٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلَعَلَّ ابْنَكَ هَذَا نَزَعَهُ عِرْقٌ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Sahroyi kishilardan bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, xotinim mening toʻshagimda qora bola tugʻdi. Biz esa oiladamizki, orasida hech qachon qora kishi boʻlmagan», dedi. Ular: «Tuyalaring bormi?» dedilar. U: «Ha», dedi. «Ularning ranglari qanday?» dedilar. U: «Qizil», dedi. «Ularning orasida qorasi bormi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. «Ularda kulrangi bormi?» dedilar. U: «Ha», dedi. «Bu qayerdan boʻldi?» dedilar. U: «Balki uni bir tomir tortgandir», dedi. Ular: «Ehtimol bu oʻgʻlingni ham bir tomir tortgandir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Саҳройи кишилардан бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, хотиним менинг тўшагимда қора бола туғди. Биз эса оиладамизки, орасида ҳеч қачон қора киши бўлмаган», деди. Улар: «Туяларинг борми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. «Уларнинг ранглари қандай?» дедилар. У: «Қизил», деди. «Уларнинг орасида қораси борми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. «Уларда кулранги борми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. «Бу қаердан бўлди?» дедилар. У: «Балки уни бир томир тортгандир», деди. Улар: «Эҳтимол бу ўғлингни ҳам бир томир тортгандир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ عَبْدَ بْنَ زَمْعَةَ وَسَعْدًا اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ ‏.‏ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْصَانِي أَخِي إِذَا قَدِمْتُ مَكَّةَ أَنْ أَنْظُرَ إِلَى ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَأَقْبِضَهُ ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ أَمَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي ‏.‏ فَرَأَى النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ شَبَهَهُ بِعُتْبَةَ فَقَالَ ‏"‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ ‏.‏ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَاحْتَجِبِي عَنْهُ يَا سَوْدَةُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abd ibn Zamʼa bilan Saʼd Zamʼaning choʻrisining oʻgʻli haqida Nabiy ﷺning huzurlarida daʼvolashdilar. Saʼd: «Yo Rasululloh, akam menga vasiyat qilgan ediki, Makkaga kelganimda Zamʼaning choʻrisining oʻgʻlini koʻrib, uni oʻz qaramogʻimga olishimni», dedi. Abd ibn Zamʼa esa: «U mening ukam va otamning choʻrisining oʻgʻli, otamning toʻshagida tugʻilgan», dedi. Nabiy ﷺ uning Utbaga oʻxshashligini koʻrdilar-da: «U seniki, ey Abd ibn Zamʼa. Bola toʻshak egasiniki. Sen esa undan pardalan, ey Savda», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абд ибн Замъа билан Саъд Замъанинг чўрисининг ўғли ҳақида Набий ﷺнинг ҳузурларида даъволашдилар. Саъд: «Ё Расулуллоҳ, акам менга васият қилган эдики, Маккага келганимда Замъанинг чўрисининг ўғлини кўриб, уни ўз қарамоғимга олишимни», деди. Абд ибн Замъа эса: «У менинг укам ва отамнинг чўрисининг ўғли, отамнинг тўшагида туғилган», деди. Набий ﷺ унинг Утбага ўхшашлигини кўрдилар-да: «У сеники, эй Абд ибн Замъа. Бола тўшак эгасиники. Сен эса ундан пардалан, эй Савда», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَضَى بِالْوَلَدِ لِلْفِرَاشِ ‏.‏

Umar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bola toʻshak egasiniki, deb hukm qildilar.Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бола тўшак эгасиники, деб ҳукм қилдилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ ‏.‏ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bola toʻshak egasiniki, zinokorga esa tosh (mahrumlik)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бола тўшак эгасиники, зинокорга эса тош (маҳрумлик)», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا شُرَحْبِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Bola toʻshak egasiniki, zinokorga esa tosh (mahrumlik)», deb aytganlarini eshitdim.Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Бола тўшак эгасиники, зинокорга эса тош (маҳрумлик)», деб айтганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ جُمَيْعٍ، حَدَّثَنَا سِمَاكٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَسْلَمَتْ ‏.‏ فَتَزَوَّجَهَا رَجُلٌ ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ زَوْجُهَا الأَوَّلُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كُنْتُ أَسْلَمْتُ مَعَهَا وَعَلِمَتْ بِإِسْلاَمِي ‏.‏ قَالَ فَانْتَزَعَهَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ زَوْجِهَا الآخَرِ وَرَدَّهَا إِلَى زَوْجِهَا الأَوَّلِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, Islomni qabul qildi. Soʻng bir kishi uni nikohiga oldi. Roviy aytdi: Keyin uning avvalgi eri kelib: «Yo Rasululloh, men u bilan birga Islomni qabul qilgan edim, u mening Islomimni bilar edi», dedi. Roviy aytdi: Shunda Rasululloh ﷺ uni ikkinchi eridan tortib olib, avvalgi eriga qaytardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир аёл Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, Исломни қабул қилди. Сўнг бир киши уни никоҳига олди. Ровий айтди: Кейин унинг аввалги эри келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен у билан бирга Исломни қабул қилган эдим, у менинг Исломимни билар эди», деди. Ровий айтди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни иккинчи эридан тортиб олиб, аввалги эрига қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ، وَيَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَدَّ ابْنَتَهُ عَلَى أَبِي الْعَاصِ بْنِ الرَّبِيعِ بَعْدَ سَنَتَيْنِ بِنِكَاحِهَا الأَوَّلِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qizlarini ikki yildan soʻng avvalgi nikohlari asosida Abul-Os ibn Robeʼga qaytardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қизларини икки йилдан сўнг аввалги никоҳлари асосида Абул-Ос ибн Робеъга қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ رَدَّ ابْنَتَهُ زَيْنَبَ عَلَى أَبِي الْعَاصِ بْنِ الرَّبِيعِ بِنِكَاحٍ جَدِيدٍ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qizlari Zaynabni yangi nikoh bilan Abul-Os ibn Robeʼga qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қизлари Зайнабни янги никоҳ билан Абул-Ос ибн Робеъга қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ الْقُرَشِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنْ جُدَامَةَ بِنْتِ وَهْبٍ الأَسَدِيَّةِ، أَنَّهَا قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ قَدْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيَالِ فَإِذَا فَارِسُ وَالرُّومُ يُغِيلُونَ فَلاَ يَقْتُلُونَ أَوْلاَدَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ وَسُئِلَ عَنِ الْعَزْلِ فَقَالَ ‏"‏ هُوَ الْوَأْدُ الْخَفِيُّ ‏"‏ ‏.‏

Judoma bint Vahb al-Asadiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Emizikli ayol bilan jinsiy aloqa qilishni taqiqlamoqchi boʻlgan edim, lekin fors va rumliklar buni qilishadi-yu, farzandlarini oʻldirmayapti (deb koʻrdim)», deb aytganlarini eshitdim. Yana men Ularning azl haqida soʻralganlarida: «U yashirin tiriklayin koʻmishdir», deb aytganlarini ham eshitdim.Жудома бинт Ваҳб ал-Асадийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Эмизикли аёл билан жинсий алоқа қилишни тақиқламоқчи бўлган эдим, лекин форс ва румликлар буни қилишади-ю, фарзандларини ўлдирмаяпти (деб кўрдим)», деб айтганларини эшитдим. Яна мен Уларнинг азл ҳақида сўралганларида: «У яширин тириклайин кўмишдир», деб айтганларини ҳам эшитдим.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُهَاجِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ الْمُهَاجِرَ بْنَ أَبِي مُسْلِمٍ، يُحَدِّثُ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ بْنِ السَّكَنِ، وَكَانَتْ، مَوْلاَتَهُ أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ لاَ تَقْتُلُوا أَوْلاَدَكُمْ سِرًّا فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ الْغَيْلَ لَيُدْرِكُ الْفَارِسَ عَلَى ظَهْرِ فَرَسِهِ حَتَّى يَصْرَعَهُ ‏"‏ ‏.‏

Asmo bint Yazid ibn as-Sakan (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning: «Farzandlaringizni yashirincha oʻldirmanglar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, gʻayl (emizikli davrdagi homiladorlik) chavandozni oti ustida quvib yetib, uni yerga agʻdaradi», deb aytganlarini eshitdi.Асмо бинт Язид ибн ас-Сакан (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг: «Фарзандларингизни яширинча ўлдирманглар. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, ғайл (эмизикли даврдаги ҳомиладорлик) чавандозни оти устида қувиб етиб, уни ерга ағдаради», деб айтганларини эшитди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، قَالَ أَتَتِ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ امْرَأَةٌ مَعَهَا صَبِيَّانِ لَهَا قَدْ حَمَلَتْ أَحَدَهُمَا وَهِيَ تَقُودُ الآخَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ حَامِلاَتٌ وَالِدَاتٌ رَحِيمَاتٌ لَوْلاَ مَا يَأْتِينَ إِلَى أَزْوَاجِهِنَّ دَخَلَ مُصَلِّيَاتُهُنَّ الْجَنَّةَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ huzurlariga bir ayol keldi, yonida ikkita bolasi bor edi, bittasini koʻtarib olgan, ikkinchisini yetaklab yurar edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ular homilador boʻladilar, tugʻadilar va mehribondirlar. Agar erlariga ozor bermasalar, ular orasidan namoz oʻqiganlari jannatga kiradi», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳузурларига бир аёл келди, ёнида иккита боласи бор эди, биттасини кўтариб олган, иккинчисини етаклаб юрар эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Улар ҳомиладор бўладилар, туғадилар ва меҳрибондирлар. Агар эрларига озор бермасалар, улар орасидан намоз ўқиганлари жаннатга киради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ الضَّحَّاكِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لاَ تُؤْذِي امْرَأَةٌ زَوْجَهَا إِلاَّ قَالَتْ زَوْجَتُهُ مِنَ الْحُورِ الْعِينِ لاَ تُؤْذِيهِ قَاتَلَكِ اللَّهُ فَإِنَّمَا هُوَ عِنْدَكِ دَخِيلٌ أَوْشَكَ أَنْ يُفَارِقَكِ إِلَيْنَا ‏"‏ ‏.‏

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayol eriga ozor bersa, albatta hurul-iyndan boʻlgan xotini: ‹Unga ozor berma, Alloh seni halok qilsin! Axir u sening yoningda muvaqqat mehmon, tez orada sendan ajralib bizga qoʻshiladi›, deydi», dedilar.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёл эрига озор берса, албатта ҳурул-ийндан бўлган хотини: ‹Унга озор берма, Аллоҳ сени ҳалок қилсин! Ахир у сенинг ёнингда муваққат меҳмон, тез орада сендан ажралиб бизга қўшилади›, дейди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُعَلَّى بْنِ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَرْوِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ لاَ يُحَرِّمُ الْحَرَامُ الْحَلاَلَ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Harom halolni harom qilmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳаром ҳалолни ҳаром қилмайди», дедилар.