حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الِاثْنَيْنِ كَشَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتْرَ الْحُجْرَةِ فَرَأَى أَبَا بَكْرٍ وَهُوَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَى وَجْهِهِ كَأَنَّهُ وَرَقَةُ مُصْحَفٍ وَهُوَ يَتَبَسَّمُ قَالَ وَكِدْنَا أَنْ نُفْتَتَنَ فِي صَلَاتِنَا فَرَحًا لِرُؤْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرَادَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَنْكُصَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنْ كَمَا أَنْتَ ثُمَّ أَرْخَى السِّتْرَ فَقُبِضَ مِنْ يَوْمِهِ ذَلِكَ فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ رَبَّهُ أَرْسَلَ إِلَيْهِ كَمَا أَرْسَلَ إِلَى مُوسَى فَمَكَثَ عَنْ قَوْمِهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَعِيشَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَقْطَعَ أَيْدِي رِجَالٍ مِنْ الْمُنَافِقِينَ وَأَلْسِنَتَهُمْ يَزْعُمُونَ أَوْ قَالَ يَقُولُونَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَاتَحَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَكَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَدَمَهُ وَصَحِبَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ يُصَلِّي لَهُمْ فِي وَجَعِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ الِاثْنَيْنِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ يُصَلِّي بِهِمْ فِي
Zuhriy aytdi: Menga Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) xabar berdi: Dushanba kuni boʻlganida Rasululloh ﷺ hujra pardasini koʻtardilar va Abu Bakrning odamlarga namoz oʻqib berayotganini koʻrdilar. Men u zotning yuzlariga qaradim, goʻyo mushaf varagʻidek edi, u zot tabassum qilardilar. Biz Rasululloh ﷺ ni koʻrganimizdan xursand boʻlib, namozimizda fitnaga tushayozdik. Abu Bakr orqaga chekinmoqchi boʻldi, u zot unga: «Turgan joyingda tur», deb ishora qildilar, soʻng pardani tushirdilar. Bas, u zot oʻsha kuni vafot etdilar. Shunda Umar turib: «Rasululloh ﷺ vafot etganlari yoʻq, balki Robbisi Musoga yuborganidek unga ham yubordi, u qavmidan qirq kecha gʻoyib boʻlgan edi. Allohga qasamki, men Rasululloh ﷺ tirik qolib, munofiqlardan Rasululloh ﷺ vafot etdi deb daʼvo qilayotgan — yoki: deb aytayotgan — kishilarning qoʻllarini va tillarini kesishlarini umid qilaman», dedi. Abul-Yamon Shuʼaybdan, u Zuhriydan rivoyat qildi: Menga Nabiy ﷺ bilan birga boʻlgan, u zotga xizmat qilgan va suhbatlarida boʻlgan Anas ibn Molik xabar berdiki, Nabiy ﷺ vafot etgan kasalliklarida Abu Bakr ularga namoz oʻqib berardi, toki dushanba kuni boʻlganida — soʻng (roviy) hadisni zikr qildi. Yaʼqub otasidan, u Solih ibn Kaysondan rivoyat qildi: Ibn Shihob aytdi: Menga Anas ibn Molik xabar berdiki, Abu Bakr ularga namoz oʻqib berardi…Зуҳрий айтди: Менга Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) хабар берди: Душанба куни бўлганида Расулуллоҳ ﷺ ҳужра пардасини кўтардилар ва Абу Бакрнинг одамларга намоз ўқиб бераётганини кўрдилар. Мен у зотнинг юзларига қарадим, гўё мушаф варағидек эди, у зот табассум қилардилар. Биз Расулуллоҳ ﷺ ни кўрганимиздан хурсанд бўлиб, намозимизда фитнага тушаёздик. Абу Бакр орқага чекинмоқчи бўлди, у зот унга: «Турган жойингда тур», деб ишора қилдилар, сўнг пардани туширдилар. Бас, у зот ўша куни вафот этдилар. Шунда Умар туриб: «Расулуллоҳ ﷺ вафот этганлари йўқ, балки Роббиси Мусога юборганидек унга ҳам юборди, у қавмидан қирқ кеча ғойиб бўлган эди. Аллоҳга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺ тирик қолиб, мунофиқлардан Расулуллоҳ ﷺ вафот этди деб даъво қилаётган — ёки: деб айтаётган — кишиларнинг қўлларини ва тилларини кесишларини умид қиламан», деди. Абул-Ямон Шуъайбдан, у Зуҳрийдан ривоят қилди: Менга Набий ﷺ билан бирга бўлган, у зотга хизмат қилган ва суҳбатларида бўлган Анас ибн Молик хабар бердики, Набий ﷺ вафот этган касалликларида Абу Бакр уларга намоз ўқиб берарди, токи душанба куни бўлганида — сўнг (ровий) ҳадисни зикр қилди. Яъқуб отасидан, у Солиҳ ибн Кайсондан ривоят қилди: Ибн Шиҳоб айтди: Менга Анас ибн Молик хабар бердики, Абу Бакр уларга намоз ўқиб берарди…
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ فَاطِمَةَ بَكَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا أَبَتَاهُ مِنْ رَبِّهِ مَا أَدْنَاهُ يَا أَبَتَاهُ إِلَى جِبْرِيلَ يَنْعَاهُ يَا أَبَتَاهُ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Fotima (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺga yigʻlab: «Ey otajonim, u Robbisiga naqadar yaqin boʻldi! Ey otajonim, uning vafoti xabarini Jibrilga yetkazamiz! Ey otajonim, Firdavs jannati uning maskani boʻldi!» dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Фотима (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺга йиғлаб: «Эй отажоним, у Роббисига нақадар яқин бўлди! Эй отажоним, унинг вафоти хабарини Жибрилга етказамиз! Эй отажоним, Фирдавс жаннати унинг маскани бўлди!» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى النِّسَاءِ حِينَ بَايَعَهُنَّ أَنْ لَا يَنُحْنَ فَقُلْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءً أَسْعَدْنَنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَفَنُسْعِدُهُنَّ فِي الْإِسْلَامِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا إِسْعَادَ فِي الْإِسْلَامِ وَلَا شِغَارَ وَلَا عَقْرَ فِي الْإِسْلَامِ وَلَا جَلَبَ فِي الْإِسْلَامِ وَلَا جَنَبَ وَمَنْ انْتَهَبَ فَلَيْسَ مِنَّا
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ ayollardan bayat olayotganlarida ulardan dodu faryod qilib yigʻlamaslikka ahd oldilar. Ular: «Yo Rasululloh, johiliyatda motamda bizga yordam bergan ayollar bor edi, biz ham islomda ularga yordam beraylikmi?» dedilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Islomda motamda yordamlashish yoʻq, shigʻor yoʻq, islomda aqr yoʻq, islomda jalab yoʻq, janab ham yoʻq. Kim talon-toroj qilsa, u bizdan emas», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ аёллардан баят олаётганларида улардан доду фарёд қилиб йиғламасликка аҳд олдилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, жоҳилиятда мотамда бизга ёрдам берган аёллар бор эди, биз ҳам исломда уларга ёрдам берайликми?» дедилар. Шунда Набий ﷺ: «Исломда мотамда ёрдамлашиш йўқ, шиғор йўқ, исломда ақр йўқ, исломда жалаб йўқ, жанаб ҳам йўқ. Ким талон-торож қилса, у биздан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ فِي السَّحَرِ يَا أَنَسُ إِنِّي أُرِيدُ الصِّيَامَ فَأَطْعِمْنِي شَيْئًا قَالَ فَجِئْتُهُ بِتَمْرٍ وَإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ بَعْدَ مَا أَذَّنَ بِلَالٌ فَقَالَ يَا أَنَسُ انْظُرْ إِنْسَانًا يَأْكُلُ مَعِي قَالَ فَدَعَوْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي شَرِبْتُ شَرْبَةَ سَوِيقٍ وَأَنَا أُرِيدُ الصِّيَامَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أُرِيدُ الصِّيَامَ فَتَسَحَّرَ مَعَهُ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجَ فَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga sahar paytida: «Ey Anas, men roʻza tutmoqchiman, menga biror narsa yedirgin», dedilar. Men u zotga xurmo va ichida suvi bor bir idish keltirdim, bu Bilol azon aytganidan keyin edi. U zot: «Ey Anas, men bilan birga yeydigan bir kishini qara», dedilar. Men Zayd ibn Sobitni chaqirdim. U: «Yo Rasululloh, men savuq ichgan edim, roʻza tutmoqchiman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Men ham roʻza tutmoqchiman», dedilar. Bas, u zot bilan saharlik qildi. Soʻng u zot ikki rakaat namoz oʻqidilar, keyin chiqdilar va namozga iqoma aytildi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга саҳар пайтида: «Эй Анас, мен рўза тутмоқчиман, менга бирор нарса едиргин», дедилар. Мен у зотга хурмо ва ичида суви бор бир идиш келтирдим, бу Билол азон айтганидан кейин эди. У зот: «Эй Анас, мен билан бирга ейдиган бир кишини қара», дедилар. Мен Зайд ибн Собитни чақирдим. У: «Ё Расулуллоҳ, мен савуқ ичган эдим, рўза тутмоқчиман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳам рўза тутмоқчиман», дедилар. Бас, у зот билан саҳарлик қилди. Сўнг у зот икки ракаат намоз ўқидилар, кейин чиқдилар ва намозга иқома айтилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ثَابِتٍ عَنِ أَنَسٍ قَالَخَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ لَا وَاللَّهِ مَا سَبَّنِي سَبَّةً قَطُّ وَلَا قَالَ لِي أُفٍّ قَطُّ وَلَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ فَعَلْتُهُ لِمَ فَعَلْتَهُ وَلَا لِشَيْءٍ لَمْ أَفْعَلْهُ أَلَّا فَعَلْتَهُ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺga oʻn yil xizmat qildim. Yoʻq, Allohga qasamki, u zot menga hech qachon birorta soʻkish soʻzini aytmadilar, hech qachon menga «uf» demadilar, qilgan ishim uchun: «Nega buni qilding?», qilmagan ishim uchun: «Nega buni qilmading?» demadilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга ўн йил хизмат қилдим. Йўқ, Аллоҳга қасамки, у зот менга ҳеч қачон бирорта сўкиш сўзини айтмадилар, ҳеч қачон менга «уф» демадилар, қилган ишим учун: «Нега буни қилдинг?», қилмаган ишим учун: «Нега буни қилмадинг?» демадилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَنَزَلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ} مَرْجِعَنَا مِنْ الْحُدَيْبِيَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آيَةٌ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ قَرَأَهَا عَلَيْهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا هَنِيئًا مَرِيئًا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ بَيَّنَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَكَ مَاذَا يَفْعَلُ بِكَ فَمَاذَا يَفْعَلُ بِنَا فَنَزَلَتْ عَلَيْهِمْ {لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ حَتَّى بَلَغَ فَوْزًا عَظِيمًا}
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺga biz Hudaybiyadan qaytayotganimizda {Alloh sening avvalgi va keyingi gunohlaringni magʻfirat qilishi uchun} (oyati) nozil boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ: «Menga yer yuzidagi har narsadan koʻra sevimliroq boʻlgan bir oyat nozil qilindi», dedilar. Soʻng Nabiy ﷺ uni ularga oʻqib berdilar. Ular: «Sizga muborak va xush boʻlsin, yo Rasululloh! Alloh azza va jalla sizga oʻzingizga nima qilishini bayon qildi, bizga nima qiladi?» dedilar. Shunda ularga: {Moʻmin erkaklar va moʻmina ayollarni jannatlarga kiritishi uchun} (oyati) {ulugʻ yutuq} (degan joygacha) nozil boʻldi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺга биз Ҳудайбиядан қайтаётганимизда {Аллоҳ сенинг аввалги ва кейинги гуноҳларингни мағфират қилиши учун} (ояти) нозил бўлди. Шунда Набий ﷺ: «Менга ер юзидаги ҳар нарсадан кўра севимлироқ бўлган бир оят нозил қилинди», дедилар. Сўнг Набий ﷺ уни уларга ўқиб бердилар. Улар: «Сизга муборак ва хуш бўлсин, ё Расулуллоҳ! Аллоҳ азза ва жалла сизга ўзингизга нима қилишини баён қилди, бизга нима қилади?» дедилар. Шунда уларга: {Мўмин эркаклар ва мўмина аёлларни жаннатларга киритиши учун} (ояти) {улуғ ютуқ} (деган жойгача) нозил бўлди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَكُونُ فِي أُمَّتِي اخْتِلَافٌ وَفُرْقَةٌ يَخْرُجُ مِنْهُمْ قَوْمٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ سِيمَاهُمْ الْحَلْقُ وَالتَّسْبِيتُ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمْ فَأَنِيمُوهُمْ التَّسْبِيتُ يَعْنِي اسْتِئْصَالَ الشَّعْرِ الْقَصِيرِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ummatimda ixtilof va boʻlinish boʻladi. Ulardan bir qavm chiqadiki, Qurʼon oʻqiydilar, (lekin u) boʻgʻizlaridan nariga oʻtmaydi. Ularning belgisi — sochni oldirish va tasbitdir. Ularni koʻrsangiz, oʻldiringlar», dedilar. Tasbit — sochni qirqib, kalta qilib tashlashdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимда ихтилоф ва бўлиниш бўлади. Улардан бир қавм чиқадики, Қуръон ўқийдилар, (лекин у) бўғизларидан нарига ўтмайди. Уларнинг белгиси — сочни олдириш ва тасбитдир. Уларни кўрсангиз, ўлдиринглар», дедилар. Тасбит — сочни қирқиб, калта қилиб ташлашдир.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَلَا أُصَلِّي لَكُمْ صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهِمْ صَلَاةً حَسَنَةً لَمْ يُطَوِّلْ فِيهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: «Sizlarga Rasululloh ﷺ ning namozlaridek namoz oʻqib bermaymanmi?» Bas, u ularga chiroyli namoz oʻqib berdi, uni choʻzmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: «Сизларга Расулуллоҳ ﷺ нинг намозларидек намоз ўқиб бермайманми?» Бас, у уларга чиройли намоз ўқиб берди, уни чўзмади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَارِنَا فَحُلِبَ لَهُ دَاجِنٌ فَشَابُوا لَبَنَهَا بِمَاءِ الدَّارِ ثُمَّ نَاوَلُوهُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَرِبَ وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ يَسَارِهِ وَأَعْرَابِيٌّ عَنْ يَمِينِهِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ أَبَا بَكْرٍ عِنْدَكَ وَخَشِيَ أَنْ يُعْطِيَهُ الْأَعْرَابِيَّ قَالَ فَأَعْطَاهُ الْأَعْرَابِيَّ ثُمَّ قَالَ الْأَيْمَنَ فَالْأَيْمَنَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizning uyimizda edilar, u zot uchun uy qoʻyi sogʻildi va uning sutiga uy suvidan aralashtirdilar, soʻng uni Nabiy ﷺga uzatdilar, u zot ichdilar. Abu Bakr chap tomonlarida, bir aʼrobiy esa oʻng tomonlarida edi. Umar u zotga: «Yo Rasululloh, yoningizdagi Abu Bakrga bering», dedi — u zot uni aʼrobiyga berishlaridan qoʻrqib. Bas, u zot uni aʼrobiyga berdilar, soʻng: «Oʻngdagi, keyin oʻngdagi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизнинг уйимизда эдилар, у зот учун уй қўйи соғилди ва унинг сутига уй сувидан аралаштирдилар, сўнг уни Набий ﷺга узатдилар, у зот ичдилар. Абу Бакр чап томонларида, бир аъробий эса ўнг томонларида эди. Умар у зотга: «Ё Расулуллоҳ, ёнингиздаги Абу Бакрга беринг», деди — у зот уни аъробийга беришларидан қўрқиб. Бас, у зот уни аъробийга бердилар, сўнг: «Ўнгдаги, кейин ўнгдаги», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَمُرَّ بِجِنَازَةٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَثْنُوا عَلَيْهَا فَقَالُوا كَانَ مَا عَلِمْنَا يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَأَثْنَوْا عَلَيْهِ خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ عَلَيْهِ بِجِنَازَةٍ أُخْرَى فَقَالَ أَثْنُوا عَلَيْهَا فَقَالُوا بِئْسَ الْمَرْءُ كَانَ فِي دِينِ اللَّهِ فَقَالَ وَجَبَتْ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ning yonlaridan bir janoza oʻtkazildi. U zot: «Uni taʼriflanglar», dedilar. Ular: «U biz bilganimizcha Alloh va Rasulini sevar edi», deb, uni yaxshilik bilan taʼrifladilar. U zot: «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng u zotning yonlaridan boshqa bir janoza oʻtkazildi. U zot: «Uni taʼriflanglar», dedilar. Ular: «U Allohning dinida yomon kishi edi», dedilar. U zot: «Vojib boʻldi. Sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisizlar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнларидан бир жаноза ўтказилди. У зот: «Уни таърифланглар», дедилар. Улар: «У биз билганимизча Аллоҳ ва Расулини севар эди», деб, уни яхшилик билан таърифладилар. У зот: «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг у зотнинг ёнларидан бошқа бир жаноза ўтказилди. У зот: «Уни таърифланглар», дедилар. Улар: «У Аллоҳнинг динида ёмон киши эди», дедилар. У зот: «Вожиб бўлди. Сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисизлар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ مَرْوَانَ مَوْلَى هِنْدِ ابْنَةِ الْمُهَلَّبِ قَالَ رَوْحٌأَرْسَلَتْنِي هِنْدٌ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَلَمْ يَقُلْ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَسَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ أَصْحَابَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْوِصَالِ
Hind binti Muhallabning mavlosi Marvon aytdi: Meni Hind bir hojat bilan Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning oldiga yubordi — (Ravh) «Nabiy ﷺ ning zavjasi» demadi — men uning oʻz ashoblariga Nabiy ﷺ visoldan qaytarganlarini eshitganini soʻzlab berayotganini eshitdim.Ҳинд бинти Муҳаллабнинг мавлоси Марвон айтди: Мени Ҳинд бир ҳожат билан Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг олдига юборди — (Равҳ) «Набий ﷺ нинг завжаси» демади — мен унинг ўз ашобларига Набий ﷺ висолдан қайтарганларини эшитганини сўзлаб бераётганини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أَيُّوبَ الْإِفْرِيقِيُّ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ مَنْ تَفَرَّدَ بِدَمِ رَجُلٍ فَقَتَلَهُ فَلَهُ سَلَبُهُقَالَ فَجَاءَ أَبُو طَلْحَةَ بِسَلَبِ أَحَدٍ وَعِشْرِينَ رَجُلًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Hunayn kuni: «Kim bir kishining qonini yolgʻiz oʻz zimmasiga olib, uni oʻldirsa, uning oʻljasi oʻshaniki», dedilar. Bas, Abu Talha yigirma bir kishining oʻljasini keltirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн куни: «Ким бир кишининг қонини ёлғиз ўз зиммасига олиб, уни ўлдирса, унинг ўлжаси ўшаники», дедилар. Бас, Абу Талҳа йигирма бир кишининг ўлжасини келтирди.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَاءَ أَبُو طَلْحَةَ يَوْمَ حُنَيْنٍ يُضْحِكُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أُمِّ سُلَيْمٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ تَرَ إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ مُتَقَلِّدَةً خِنْجَرًا فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَصْنَعِينَ بِهِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَالَتْ أَرَدْتُ إِنْ دَنَا مِنِّي أَحَدٌ مِنْهُمْ طَعَنْتُهُ بِهِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Hunayn kuni Abu Talha kelib, Ummu Sulaym haqida Rasululloh ﷺ ni kuldirdi. U: «Yo Rasululloh, Ummu Sulaymni koʻrmadingizmi — xanjar taqib olibdi», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Uni nima qilasan, ey Ummu Sulaym?» dedilar. U: «Agar ulardan biri menga yaqinlashsa, uni shu bilan sanchmoqchi edim», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Ҳунайн куни Абу Талҳа келиб, Умму Сулайм ҳақида Расулуллоҳ ﷺ ни кулдирди. У: «Ё Расулуллоҳ, Умму Сулаймни кўрмадингизми — ханжар тақиб олибди», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Уни нима қиласан, эй Умму Сулайм?» дедилар. У: «Агар улардан бири менга яқинлашса, уни шу билан санчмоқчи эдим», деди.
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي هِلَالُ بْنُ سُوَيْدٍ أَبُو مُعَلَّى قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَهُوَ يَقُولُأُهْدِيَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةُ طَوَائِرَ فَأَطْعَمَ خَادِمَهُ طَائِرًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ الْغَدِ أَتَتْهُ بِهِ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ أَنْهَكِ أَنْ تَرْفَعِي شَيْئًا فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْتِي بِرِزْقِ كُلِّ غَدٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺga uchta qush hadya qilindi, u zot xizmatkorlariga bir qushni yedirdilar. Ertasi kuni u zotga uni keltirdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Men seni biror narsani saqlab qoʻyishdan qaytarmaganmidim? Albatta Alloh azza va jalla har bir ertangi kunning rizqini keltiradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺга учта қуш ҳадя қилинди, у зот хизматкорларига бир қушни едирдилар. Эртаси куни у зотга уни келтирди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Мен сени бирор нарсани сақлаб қўйишдан қайтармаганмидим? Албатта Аллоҳ азза ва жалла ҳар бир эртанги куннинг ризқини келтиради», дедилар.
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّدُوسِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدُنَا يَلْقَى صَدِيقَهُ أَيَنْحَنِي لَهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا قَالَ فَيَلْتَزِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ قَالَ لَا قَالَ فَيُصَافِحُهُ قَالَ نَعَمْ إِنْ شَاءَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, birimiz doʻstini uchratsa, unga engashsinmi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Yoʻq», dedilar. U: «Uni quchoqlab oʻpsinmi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. U: «Unga qoʻl bersinmi?» dedi. U zot: «Ha, xohlasa», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, биримиз дўстини учратса, унга энгашсинми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ», дедилар. У: «Уни қучоқлаб ўпсинми?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. У: «Унга қўл берсинми?» деди. У зот: «Ҳа, хоҳласа», дедилар.
حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَ الْجَرْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَمَانِيَةُ نَفَرٍ مِنْ عُكْلٍ فَأَسْلَمُوا فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْتُوا إِبِلَ الصَّدَقَةِ فَيَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَفَعَلُوا فَصَحُّوا فَارْتَدُّوا وَقَتَلُوا رُعَاتَهَا أَوْ رِعَاءَهَا وَسَاقُوهَا فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَلَبِهِمْ قَافَةً فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَلَمْ يَحْسِمْهُمْ حَتَّى مَاتُوا وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ ning huzurlariga Ukldan sakkiz kishi keldi va islomni qabul qildilar. Soʻng Madina (havosi) ularga yoqmadi. Bas, Rasululloh ﷺ ularga sadaqa tuyalarining oldiga borib, ularning siydigi va sutidan ichishni buyurdilar. Ular shunday qildilar va sogʻaydilar. Soʻng murtad boʻlib, choʻponlarini oʻldirdilar va (tuyalarni) haydab ketdilar. Rasululloh ﷺ ularni izlab, iz kesarlarni yubordilar, bas, ular keltirildi. U zot ularning qoʻl-oyoqlarini kesdilar, oʻlguncha (qonlarini) kuydirib toʻxtatmadilar va koʻzlariga mil tortdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ нинг ҳузурларига Уклдан саккиз киши келди ва исломни қабул қилдилар. Сўнг Мадина (ҳавоси) уларга ёқмади. Бас, Расулуллоҳ ﷺ уларга садақа туяларининг олдига бориб, уларнинг сийдиги ва сутидан ичишни буюрдилар. Улар шундай қилдилар ва соғайдилар. Сўнг муртад бўлиб, чўпонларини ўлдирдилар ва (туяларни) ҳайдаб кетдилар. Расулуллоҳ ﷺ уларни излаб, из кесарларни юбордилар, бас, улар келтирилди. У зот уларнинг қўл-оёқларини кесдилар, ўлгунча (қонларини) куйдириб тўхтатмадилар ва кўзларига мил тортдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الْأَعَاجِمِ فَقِيلَ إِنَّهُمْ لَا يَقْبَلُونَ كِتَابًا إِلَّا بِنَقْشٍ فَاتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ وَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u ularga soʻzlab berdi: Rasululloh ﷺ ajamlarga xat yozmoqchi boʻldilar. Shunda: «Ular muhrsiz xatni qabul qilmaydilar», deyildi. Bas, Rasululloh ﷺ kumushdan uzuk yasattirib, unga «Muhammad Rasululloh» deb naqsh oʻydirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у уларга сўзлаб берди: Расулуллоҳ ﷺ ажамларга хат ёзмоқчи бўлдилар. Шунда: «Улар муҳрсиз хатни қабул қилмайдилар», дейилди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ кумушдан узук ясаттириб, унга «Муҳаммад Расулуллоҳ» деб нақш ўйдирдилар.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا قَدَّمْتَ لَهَا قَالَ حُبَّ اللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ أَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon?» dedi. U zot: «Sen unga nima tayyorlading?» dedilar. U: «Alloh va Rasulining muhabbatini», dedi. U zot: «Sen sevgan kishing bilan birgasan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон?» деди. У зот: «Сен унга нима тайёрладинг?» дедилар. У: «Аллоҳ ва Расулининг муҳаббатини», деди. У зот: «Сен севган кишинг билан биргасан», дедилар.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَاهِلِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَسْتَقِيمُ إِيمَانُ عَبْدٍ حَتَّى يَسْتَقِيمَ قَلْبُهُ وَلَا يَسْتَقِيمُ قَلْبُهُ حَتَّى يَسْتَقِيمَ لِسَانُهُ وَلَا يَدْخُلُ رَجُلٌ الْجَنَّةَ لَا يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bandaning iymoni qalbi toʻgʻri boʻlmaguncha toʻgʻri boʻlmaydi, qalbi esa tili toʻgʻri boʻlmaguncha toʻgʻri boʻlmaydi. Qoʻshnisi uning yomonliklaridan omon boʻlmagan kishi jannatga kirmaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Банданинг иймони қалби тўғри бўлмагунча тўғри бўлмайди, қалби эса тили тўғри бўлмагунча тўғри бўлмайди. Қўшниси унинг ёмонликларидан омон бўлмаган киши жаннатга кирмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَاهِلِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ ابْنِ آدَمَ خَطَّاءٌ فَخَيْرُ الْخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ وَلَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَيْنِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى لَهُمَا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir Odam bolasi xatokordir, xatokorlarning eng yaxshisi esa tavba qiluvchilardir. Agar Odam bolasiga moldan ikki vodiy boʻlsa, u ularga uchinchisini istardi. Odam bolasining ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир Одам боласи хатокордир, хатокорларнинг энг яхшиси эса тавба қилувчилардир. Агар Одам боласига молдан икки водий бўлса, у уларга учинчисини истарди. Одам боласининг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ حَدَّثَنِي جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ الْأَزْدِيُّ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ قِرَاءَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ مَدًّا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ning qiroatlari choʻzib oʻqish bilan boʻlar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ нинг қироатлари чўзиб ўқиш билан бўлар эди.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ أَبُو أَحْمَدَ الطَّالَقَانِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ قَالَ سَمِعْتُ مَكْحُولًا يُحَدِّثُ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمْ يَبْلُغْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الشَّيْبِ مَا يَخْضِبُوَلَكِنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ يَخْضِبُ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ حَتَّى يَقْنَأَ شَعَرُهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ning sochlaridagi oqlik xizob qoʻyadigan darajaga yetmagan edi. Lekin Abu Bakr xina va katam bilan xizob qoʻyar, hatto sochi toʻq qizil tusga kirardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ нинг сочларидаги оқлик хизоб қўядиган даражага етмаган эди. Лекин Абу Бакр хина ва катам билан хизоб қўяр, ҳатто сочи тўқ қизил тусга кирарди.
قَالَ عَبْد اللَّهِ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا خَلَفٌ أَبُو الرَّبِيعِ إِمَامُ مَسْجِدِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ هَذَا الدِّينَ مَتِينٌ فَأَوْغِلُوا فِيهِ بِرِفْقٍ
Abdulloh aytdi: Otamning kitobidan uning oʻz qoʻl yozuvi bilan yozilganini topdim: Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bu din matindir, unga muloyimlik bilan kiringlar», dedilar.Абдуллоҳ айтди: Отамнинг китобидан унинг ўз қўл ёзуви билан ёзилганини топдим: Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу дин матиндир, унга мулойимлик билан киринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَقَاطَعُوا وَلَا تَدَابَرُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bir-biringizni yomon koʻrmanglar, bir-biringizdan aloqani uzmanglar, bir-biringizga orqa oʻgirmanglar, bir-biringizga hasad qilmanglar; ey Allohning bandalari, birodar boʻlinglar! Musulmonga oʻz birodarini uch kundan ortiq tashlab qoʻyishi halol emas», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирингизни ёмон кўрманглар, бир-бирингиздан алоқани узманглар, бир-бирингизга орқа ўгирманглар, бир-бирингизга ҳасад қилманглар; эй Аллоҳнинг бандалари, биродар бўлинглар! Мусулмонга ўз биродарини уч кундан ортиқ ташлаб қўйиши ҳалол эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنِ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ أَشْبَهَهُمْ وَجْهًا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Hasan ibn Ali ularning ichida yuzi Rasululloh ﷺga eng oʻxshagani edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Ҳасан ибн Али уларнинг ичида юзи Расулуллоҳ ﷺга энг ўхшагани эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ تَرَى الْمَرْأَةُ مَا يَرَى الرَّجُلُ فِي مَنَامِهَا فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَتْ مَا يَرَى الرَّجُلُ يَعْنِي الْمَاءَ فَلْتَغْتَسِلْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ أَوَيَكُونُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ مَاءُ الرَّجُلِ غَلِيظٌ أَبْيَضُ وَمَاءُ الْمَرْأَةِ رَقِيقٌ أَصْفَرُ فَمِنْ أَيِّهِمَا سَبَقَ أَوْ عَلَاقَالَ سَعِيدٌ نَحْنُ نَشُكُّ يَكُونُ الشَّبَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ummu Sulaym Nabiy ﷺdan soʻrab: «Ayol tushida erkak koʻradigan narsani koʻradimi?» dedi. Allohning Nabiysi ﷺ: «Agar erkak koʻradigan narsani — yaʼni suvni — koʻrsa, gʻusl qilsin», dedilar. Ummu Salama: «Bu ham boʻladimi?» dedi. Nabiy ﷺ: «Ha. Erkakning suvi quyuq va oq, ayolning suvi esa suyuq va sariq boʻladi. Qay birining suvi oʻzsa yoki gʻolib kelsa», dedilar. Said dedi: Biz shubha qilamiz — oʻxshashlik shundan boʻladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Умму Сулайм Набий ﷺдан сўраб: «Аёл тушида эркак кўрадиган нарсани кўрадими?» деди. Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Агар эркак кўрадиган нарсани — яъни сувни — кўрса, ғусл қилсин», дедилар. Умму Салама: «Бу ҳам бўладими?» деди. Набий ﷺ: «Ҳа. Эркакнинг суви қуюқ ва оқ, аёлнинг суви эса суюқ ва сариқ бўлади. Қай бирининг суви ўзса ёки ғолиб келса», дедилар. Саид деди: Биз шубҳа қиламиз — ўхшашлик шундан бўлади.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَإِذَا شَهِدُوا وَاسْتَقْبَلُوا قِبْلَتَنَا وَأَكَلُوا ذَبِيحَتَنَا وَصَلَّوْا صَلَاتَنَا فَقَدْ حَرُمَتْ عَلَيْنَا دِمَاؤُهُمْ وَأَمْوَالُهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا لَهُمْ مَا لِلْمُسْلِمِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَيْهِمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va Muhammad Allohning elchisi ekaniga guvohlik bermagunlaricha ular bilan jang qilishga buyurildim. Bas, ular Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga va Muhammad Allohning elchisi ekaniga guvohlik berib, qiblamizga yuzlansalar, soʻygan hayvonlarimizni yesalar va bizning namozimizday namoz oʻqisalar, ularning qonlari va mollari bizga harom boʻladi, faqat haq bilangina (halol boʻladi). Musulmonlarga tegishli narsalar ularga ham tegishli, musulmonlarning zimmasidagi narsalar ularning zimmasida ham boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Аллоҳнинг элчиси эканига гувоҳлик бермагунларича улар билан жанг қилишга буюрилдим. Бас, улар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига ва Муҳаммад Аллоҳнинг элчиси эканига гувоҳлик бериб, қибламизга юзлансалар, сўйган ҳайвонларимизни есалар ва бизнинг намозимиздай намоз ўқисалар, уларнинг қонлари ва моллари бизга ҳаром бўлади, фақат ҳақ билангина (ҳалол бўлади). Мусулмонларга тегишли нарсалар уларга ҳам тегишли, мусулмонларнинг зиммасидаги нарсалар уларнинг зиммасида ҳам бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ أَبُو عُبَيْدَةَ عَنْ سَلَّامٍ أَبِي الْمُنْذِرِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حُبِّبَ إِلَيَّ النِّسَاءُ وَالطِّيبُ وَجُعِلَ قُرَّةُ عَيْنِي فِي الصَّلَاةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Menga ayollar va xushboʻylik sevimli qilindi, koʻzimning quvvati esa namozda qilindi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Менга аёллар ва хушбўйлик севимли қилинди, кўзимнинг қуввати эса намозда қилинди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ أَبُو عُبَيْدَةَ الْحَدَّادُ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ جَابِرٍ يَعْنِي اللَّقِيطِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ إِذَا قَامَ الْمُؤَذِّنُ فَأَذَّنَ صَلَاةَ الْمَغْرِبِ فِي مَسْجِدٍ بِالْمَدِينَةِ قَامَ مَنْ شَاءَ فَصَلَّى حَتَّى تُقَامَ الصَّلَاةُ وَمَنْ شَاءَ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَعَدَ وَذَلِكَ بِعَيْنَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Madinadagi masjidda muazzin turib, shom namoziga azon aytganida, xohlagan kishi turib, iqoma aytilguncha namoz oʻqirdi; xohlagan kishi ikki rakaat oʻqib, soʻng oʻtirardi. Bu Nabiy ﷺ ning koʻzlari oldida boʻlardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мадинадаги масжидда муаззин туриб, шом намозига азон айтганида, хоҳлаган киши туриб, иқома айтилгунча намоз ўқирди; хоҳлаган киши икки ракаат ўқиб, сўнг ўтирарди. Бу Набий ﷺ нинг кўзлари олдида бўларди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نُصَلِّي الْمَغْرِبَ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَنْطَلِقُ الرَّجُلُ إِلَى بَنِي سَلِمَةَ وَهُوَ يَرَى مَوْقِعَ سَهْمِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Biz shom namozini Allohning Nabiysi ﷺ bilan birga oʻqir edik, soʻngra kishi Banu Salima (mahallasi)ga qaytib ketar, u (hamon) oʻqi tushgan joyni koʻrar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз шом намозини Аллоҳнинг Набийси ﷺ билан бирга ўқир эдик, сўнгра киши Бану Салима (маҳалласи)га қайтиб кетар, у (ҳамон) ўқи тушган жойни кўрар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَضَ لَهُ رَجُلٌ فَحَبَسَهُ حَتَّى كَادَ بَعْضُ الْقَوْمِ أَنْ يَنْعَسَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Namozga iqomat aytildi va Allohning Nabiysi ﷺ chiqdilar. Shunda bir kishi u zotga roʻbaroʻ boʻlib, u zotni (gaplashib) ushlab qoldi — hatto qavmdan baʼzilari mudrab qolayozdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Намозга иқомат айтилди ва Аллоҳнинг Набийси ﷺ чиқдилар. Шунда бир киши у зотга рўбарў бўлиб, у зотни (гаплашиб) ушлаб қолди — ҳатто қавмдан баъзилари мудраб қолаёзди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَلْمٍ الْعَلَوِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا بُنَيَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga: «Ey oʻgʻilcham», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга: «Эй ўғилчам», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَجَرَ عَنْ الشُّرْبِ قَائِمًاقَالَ فَقِيلَ لِأَنَسٍ فَالْأَكْلُ قَالَ ذَاكَ أَشَدُّ أَوْ أَشَرُّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tik turib ichishdan qaytardilar (zajr qildilar). Anasdan: «Yeyish-chi?» deb soʻraldi. U: «U yanada qattiqroq» — yoki: «yanada yomonroq» — dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тик туриб ичишдан қайтардилар (зажр қилдилар). Анасдан: «Ейиш-чи?» деб сўралди. У: «У янада қаттиқроқ» — ёки: «янада ёмонроқ» — деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا عَاصِمٌ قَالَسَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَحَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ قَالَ نَعَمْ هِيَ حَرَامٌ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ لَا يُخْتَلَى خَلَاهَا فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Osim al-Ahval dedi: men Anasdan: «Rasululloh ﷺ Madinani harom (muqaddas) qilganmilar?» deb soʻradim. U: «Ha, u haromdir, uni Alloh va Uning Rasuli harom qilgan, uning oʻt-oʻlani yulinmaydi. Kim shuni qilsa, unga Allohning, farishtalarning va barcha odamlarning laʼnati boʻlsin», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Осим ал-Аҳвал деди: мен Анасдан: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинани ҳаром (муқаддас) қилганмилар?» деб сўрадим. У: «Ҳа, у ҳаромдир, уни Аллоҳ ва Унинг Расули ҳаром қилган, унинг ўт-ўлани юлинмайди. Ким шуни қилса, унга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва барча одамларнинг лаънати бўлсин», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَنْ يَلِيَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ فِي الصَّلَاةِ لِيَأْخُذُوا عَنْهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namozda muhojirlar va ansorlarning oʻzlariga yaqin turishlarini yaxshi koʻrar edilar — (ilmni) u zotdan olishlari uchun.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намозда муҳожирлар ва ансорларнинг ўзларига яқин туришларини яхши кўрар эдилар — (илмни) у зотдан олишлари учун.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ ذَاتَ لَيْلَةٍ يُصَلِّي فِي حُجْرَتِهِ فَجَاءَ أُنَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَصَلَّوْا بِصَلَاتِهِ فَخَفَّفَ ثُمَّ دَخَلَ الْبَيْتَ ثُمَّ خَرَجَ فَفَعَلَ ذَلِكَ مِرَارًا كُلُّ ذَلِكَ يُصَلِّي وَيَنْصَرِفُ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّيْنَا مَعَكَ الْبَارِحَةَ وَنَحْنُ نُحِبُّ أَنْ تَمُدَّ فِي صَلَاتِكَ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتُ بِمَكَانِكُمْ وَعَمْدًا فَعَلْتُ ذَلِكَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kecha hujralarida namoz oʻqiyotgan edilar. Sahobalaridan bir necha kishi kelib, u zotning namoziga (ergashib) namoz oʻqidi. Shunda u zot (namozni) yengil qildilar, soʻng uyga kirdilar, keyin yana chiqdilar; buni bir necha bor takrorladilar — har safar namoz oʻqir va (uyga) qaytar edilar. Tong otgach, ular: «Yo Rasululloh, kecha siz bilan namoz oʻqidik, biz esa namozingizni uzaytirishingizni yaxshi koʻrardik», dedilar. U zot: «Men sizlarning turganingizni bilar edim va buni ataylab qildim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кеча ҳужраларида намоз ўқиётган эдилар. Саҳобаларидан бир неча киши келиб, у зотнинг намозига (эргашиб) намоз ўқиди. Шунда у зот (намозни) енгил қилдилар, сўнг уйга кирдилар, кейин яна чиқдилар; буни бир неча бор такрорладилар — ҳар сафар намоз ўқир ва (уйга) қайтар эдилар. Тонг отгач, улар: «Ё Расулуллоҳ, кеча сиз билан намоз ўқидик, биз эса намозингизни узайтиришингизни яхши кўрардик», дедилар. У зот: «Мен сизларнинг турганингизни билар эдим ва буни атайлаб қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَكَّهَا فَرُئِيَ فِي وَجْهِهِ شِدَّةُ ذَلِكَ عَلَيْهِ فَقَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّمَا يُنَاجِي رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَإِذَا بَصَقَ أَحَدُكُمْ فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ الْيُسْرَى أَوْ يَفْعَلْ هَكَذَا وَأَخَذَ طَرَفَ رِدَائِهِ فَبَصَقَ فِيهِ ثُمَّ دَلَكَ بَعْضَهُ بِبَعْضٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjidning qibla tomonida bir tupuk koʻrdilar va uni qirib tashladilar. Shunda u zotning yuzlarida bunga qattiq (norozilik) koʻrindi va: «Albatta, banda namozga turganida, oʻzi bilan qibla orasida Robbi azza va jallaga munojot qilayotgan boʻladi. Bas, biringiz tupursa, chap tomoniga yoki chap oyogʻining ostiga tupursin, yoki mana bunday qilsin», dedilar va ridolarining chetini olib, unga tupurdilar, soʻng uning bir qismini boshqasiga ishqadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг қибла томонида бир тупук кўрдилар ва уни қириб ташладилар. Шунда у зотнинг юзларида бунга қаттиқ (норозилик) кўринди ва: «Албатта, банда намозга турганида, ўзи билан қибла орасида Робби азза ва жаллага муножот қилаётган бўлади. Бас, бирингиз тупурса, чап томонига ёки чап оёғининг остига тупурсин, ёки мана бундай қилсин», дедилар ва ридоларининг четини олиб, унга тупурдилар, сўнг унинг бир қисмини бошқасига ишқадилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ أَخَذَتْ بِيَدِهِ مَقْدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَنَسٌ ابْنِي وَهُوَ غُلَامٌ كَاتِبٌ قَالَ أَنَسٌ فَخَدَمْتُهُ تِسْعَ سِنِينَ فَمَا قَالَ لِي لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ أَسَأْتَ أَوْ بِئْسَمَا صَنَعْتَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, Ummu Sulaym uning qoʻlidan ushlab (olib keldi) va: «Yo Rasululloh, mana bu — mening oʻgʻlim Anas, u yozadigan bolakay», dedi. Anas aytdi: Men u zotga toʻqqiz yil xizmat qildim, qilgan biror ishim uchun menga: «Yomon qilding» yoki: «Bu qilganing naqadar yomon», demadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, Умму Сулайм унинг қўлидан ушлаб (олиб келди) ва: «Ё Расулуллоҳ, мана бу — менинг ўғлим Анас, у ёзадиган болакай», деди. Анас айтди: Мен у зотга тўққиз йил хизмат қилдим, қилган бирор ишим учун менга: «Ёмон қилдинг» ёки: «Бу қилганинг нақадар ёмон», демадилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ وَالْأَنْصَارِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الْمَعْنَى عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنْ كَانَ يُعْجِبُنَا الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ يَجِيءُ فَيَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَنَهَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ فَقَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ أَنَا فَقَالَ وَمَا أَعْدَدْتَ لَهَا قَالَ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا مِنْ كَثِيرِ صَلَاةٍ وَلَا صِيَامٍ إِلَّا أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ قَالَ فَمَا رَأَيْتُ الْمُسْلِمِينَ فَرِحُوا بِشَيْءٍ بَعْدَ الْإِسْلَامِ فَرَحَهُمْ بِذَلِكَ وَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ مِنْ كَثِيرِ عَمَلٍ صَلَاةٍ وَلَا صَوْمٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Biz sahro ahlidan bir kishi kelib, Rasululloh ﷺdan (biror narsa) soʻrashini yoqtirar edik. Bir aʼrobiy kelib: «Yo Rasululloh, qiyomat qachon?» dedi. Shu payt namozga iqomat aytildi va Rasululloh ﷺ turib namoz oʻqidilar. Namozni ado etganlarida: «Qiyomat haqida soʻragan kishi qani?» dedilar. U kishi turib: «Men», dedi. U zot: «Unga nima tayyorlading?» dedilar. U: «Unga koʻp namoz ham, roʻza ham tayyorlaganim yoʻq; faqat men Alloh va Uning Rasulini sevaman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻzi sevgan kishi bilan (birga) boʻladi», dedilar. (Anas) aytdi: Men musulmonlarning Islomdan keyin hech narsadan bundan ortiq quvonganini koʻrmadim. Ansoriy: «koʻp amal — na namoz, na roʻza», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз саҳро аҳлидан бир киши келиб, Расулуллоҳ ﷺдан (бирор нарса) сўрашини ёқтирар эдик. Бир аъробий келиб: «Ё Расулуллоҳ, қиёмат қачон?» деди. Шу пайт намозга иқомат айтилди ва Расулуллоҳ ﷺ туриб намоз ўқидилар. Намозни адо этганларида: «Қиёмат ҳақида сўраган киши қани?» дедилар. У киши туриб: «Мен», деди. У зот: «Унга нима тайёрладинг?» дедилар. У: «Унга кўп намоз ҳам, рўза ҳам тайёрлаганим йўқ; фақат мен Аллоҳ ва Унинг Расулини севаман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўзи севган киши билан (бирга) бўлади», дедилар. (Анас) айтди: Мен мусулмонларнинг Исломдан кейин ҳеч нарсадан бундан ортиқ қувонганини кўрмадим. Ансорий: «кўп амал — на намоз, на рўза», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍسُئِلَ هَلْ اصْطَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا قَالَ نَعَمْ أَخَّرَ لَيْلَةً الصَّلَاةَ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا صَلَّى أَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ صَلَّوْا وَنَامُوا وَإِنَّكُمْ لَمْ تَزَالُوا فِي صَلَاةٍ مُنْذُ انْتَظَرْتُمْ الصَّلَاةَ قَالَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ خَاتَمِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan: «Rasululloh ﷺ uzuk yasatganmidilar?» deb soʻraldi. U: «Ha», dedi va (shunday hikoya qildi:) Bir kechasi u zot isho namozini yarim kechagacha kechiktirdilar, soʻng namoz oʻqidilar. Namozni oʻqib boʻlgach, bizga yuzlanib: «Albatta, odamlar namoz oʻqib uxladilar; sizlar esa namozni kutib turar ekansizlar, (toʻxtovsiz) namozdasizlar», dedilar. (Anas) aytdi: Goʻyo men hozir ham u zotning uzuklarining yaltirashiga qarab turgandekman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан: «Расулуллоҳ ﷺ узук ясатганмидилар?» деб сўралди. У: «Ҳа», деди ва (шундай ҳикоя қилди:) Бир кечаси у зот ишо намозини ярим кечагача кечиктирдилар, сўнг намоз ўқидилар. Намозни ўқиб бўлгач, бизга юзланиб: «Албатта, одамлар намоз ўқиб ухладилар; сизлар эса намозни кутиб турар экансизлар, (тўхтовсиз) намоздасизлар», дедилар. (Анас) айтди: Гўё мен ҳозир ҳам у зотнинг узукларининг ялтирашига қараб тургандекман.