Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجِيءُ الدَّجَّالُ فَيَطَأُ الْأَرْضَ إِلَّا مَكَّةَ وَالْمَدِينَةَ فَيَأْتِي الْمَدِينَةَ فَيَجِدُ بِكُلِّ نَقْبٍ مِنْ نِقَابِهَا صُفُوفًا مِنْ الْمَلَائِكَةِ فَيَأْتِي سَبْخَةَ الْجَرْفِ فَيَضْرِبُ رِوَاقَهُ فَتَرْجُفُ الْمَدِينَةُ ثَلَاثَ رَجَفَاتٍ فَيَخْرُجُ إِلَيْهِ كُلُّ مُنَافِقٍ وَمُنَافِقَةٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Dajjol kelib, Makka va Madinadan boshqa yerlarni bosib oʻtadi. Soʻng Madinaga keladi va uning har bir dovonida farishtalardan saflarni topadi. Shunda u Jurfning shoʻrxok yeriga kelib, chodirini tikadi. Bas, Madina uch marta silkinadi va unga (qarab) har bir munofiq erkak va munofiq ayol chiqib ketadi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Дажжол келиб, Макка ва Мадинадан бошқа ерларни босиб ўтади. Сўнг Мадинага келади ва унинг ҳар бир довонида фаришталардан сафларни топади. Шунда у Журфнинг шўрхок ерига келиб, чодирини тикади. Бас, Мадина уч марта силкинади ва унга (қараб) ҳар бир мунофиқ эркак ва мунофиқ аёл чиқиб кетади».

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar hijrat boʻlmaganida edi, men ansorlardan bir kishi boʻlardim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар ҳижрат бўлмаганида эди, мен ансорлардан бир киши бўлардим», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ قَالَ أَيُّكُمْ الْقَائِلُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَأَرَمَّ الْقَوْمُ قَالَ فَأَعَادَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا قُلْتُهَا وَمَا أَرَدْتُ بِهَا إِلَّا الْخَيْرَ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا اثْنَا عَشَرَ مَلَكًا فَمَا دَرَوْا كَيْفَ يَكْتُبُونَهَا حَتَّى سَأَلُوا رَبَّهُمْ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ اكْتُبُوهَا كَمَا قَالَ عَبْدِي

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi keldi, Nabiy ﷺ esa namozda edilar. U: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban muborakan fih», dedi. Nabiy ﷺ namozni tugatgach: «Ana shunday-ana shunday deb aytgan qaysingiz?» dedilar. (Anas) dedi: Qavm jim qoldi. (Anas) dedi: U zot buni uch marta takrorladilar. Shunda bir kishi: «Uni men aytdim va u bilan yaxshilikdan boshqasini koʻzlaganim yoʻq», dedi. (Anas) dedi: Nabiy ﷺ: «Uni oʻn ikki farishta olishga shoshildi, ammo ular uni qanday yozishni bilmay, aziz va ulugʻ Robblaridan soʻrashdi. U: ‹Uni bandam aytganidek yozinglar›, dedi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши келди, Набий ﷺ эса намозда эдилар. У: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳ», деди. Набий ﷺ намозни тугатгач: «Ана шундай-ана шундай деб айтган қайсингиз?» дедилар. (Анас) деди: Қавм жим қолди. (Анас) деди: У зот буни уч марта такрорладилар. Шунда бир киши: «Уни мен айтдим ва у билан яхшиликдан бошқасини кўзлаганим йўқ», деди. (Анас) деди: Набий ﷺ: «Уни ўн икки фаришта олишга шошилди, аммо улар уни қандай ёзишни билмай, азиз ва улуғ Роббларидан сўрашди. У: ‹Уни бандам айтганидек ёзинглар›, деди», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا أَسِيرُ فِي الْجَنَّةِ فَإِذَا أَنَا بِنَهَرٍ حَافَّتَاهُ قِبَابُ الدُّرِّ الْمُجَوَّفِ قَالَ فَقُلْتُ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا الْكَوْثَرُ الَّذِي أَعْطَاكَ رَبُّكَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَضَرَبْتُ بِيَدِي فَإِذَا طِينُهُ مِسْكٌ أَذْفَرُ وَقَالَ عَفَّانُ الْمُجَوَّفُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Men jannatda yurib turganimda, birdan ikki qirgʻogʻi ichi boʻsh durdan (yasalgan) gumbazlar boʻlgan bir daryoga (yoʻliqdim). Men: ‹Bu nima, ey Jibril?› dedim. U: ‹Bu — aziz va ulugʻ Robbing senga ato etgan Kavsardir›, dedi. Bas, men qoʻlimni urdim (tegizdim), qarasam, uning loyi qatiq (kuchli) misk ekan». Affon esa: «al-mujavvaf», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Мен жаннатда юриб турганимда, бирдан икки қирғоғи ичи бўш дурдан (ясалган) гумбазлар бўлган бир дарёга (йўлиқдим). Мен: ‹Бу нима, эй Жибрил?› дедим. У: ‹Бу — азиз ва улуғ Роббинг сенга ато этган Кавсардир›, деди. Бас, мен қўлимни урдим (тегиздим), қарасам, унинг лойи қатиқ (кучли) миск экан». Аффон эса: «ал-мужавваф», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي قَتَادَةُ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَنَتَ شَهْرًا ثُمَّ تَرَكَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir oy qunut tutdilar, soʻng uni tark etdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир ой қунут тутдилар, сўнг уни тарк этдилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ و حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَبْسُطْ أَحَدُكُمْ ذِرَاعَيْهِ كَالْكَلْبِ وَلَا يَبْزُقْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ فَإِنَّمَا يُنَاجِي رَبَّهُ وَلَكِنْ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sajdada meʼyorni saqlanglar, biringiz ikki bilagini it (choʻzganday) yozmasin. Va oldiga ham, oʻng tomoniga ham tupurmasin — chunki u Robbi bilan munojot qiladi — balki chap tomoniga yoki oyogʻi ostiga (tupursin)».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Саждада меъёрни сақланглар, бирингиз икки билагини ит (чўзгандай) ёзмасин. Ва олдига ҳам, ўнг томонига ҳам тупурмасин — чунки у Робби билан муножот қилади — балки чап томонига ёки оёғи остига (тупурсин)».

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ عَفَّانُ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ أَنَسًا أَخْبَرَهُأَنَّ الزُّبَيْرَ وَعَبْدَ الَّرحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ شَكَوَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَمْلَ فَاسْتَأْذَنَا فِي غَزَاةٍ لَهُمَا فَرَخَّصَ لَهُمَا فِي قَمِيصِ الْحَرِيرِقَالَ بَهْزٌ قَالَ أَنَسٌ فَرَأَيْتُ عَلَى كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا قَمِيصًا مِنْ حَرِيرٍ

Anas (roziyallohu anhu) xabar berdiki, Zubayr va Abdurrahmon ibn Avf Nabiy ﷺ ga bit (koʻpayganidan) shikoyat qildilar va oʻzlarining bir gʻazotlarida (ipak kiyishga) izn soʻradilar. Bas, u zot ikkoviga ipak koʻylak (kiyishga) ruxsat berdilar. Bahz dedi: Anas: «Men ikkovining har birining ustida ipakdan bir koʻylak koʻrdim», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) хабар бердики, Зубайр ва Абдурраҳмон ибн Авф Набий ﷺ га бит (кўпайганидан) шикоят қилдилар ва ўзларининг бир ғазотларида (ипак кийишга) изн сўрадилар. Бас, у зот икковига ипак кўйлак (кийишга) рухсат бердилар. Баҳз деди: Анас: «Мен икковининг ҳар бирининг устида ипакдан бир кўйлак кўрдим», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَا أَنْبَأَنَا هَمَّامٌ قَالَ عَفَّانُ حَدَّثَنَا وَقَالَ بَهْزٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ وَيْلَكَ وَمَا أَعْدَدْتَ لِلسَّاعَةِ قَالَ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا شَيْئًا إِلَّا أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّكَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ قَالَ قَالَ أَصْحَابُهُ نَحْنُ كَذَلِكَ قَالَ نَعَمْ وَأَنْتُمْ كَذَلِكَ قَالَ فَفَرِحُوا يَوْمَئِذٍ فَرَحًا شَدِيدًا قَالَ فَمَرَّ غُلَامٌ لِلْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَنَسٌ وَكَانَ مِنْ أَقْرَانِي قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ يُؤَخَّرْ هَذَا فَلَنْ يُدْرِكَهُ الْهَرَمُ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ وَقَالَ عَفَّانُ فَفَرِحْنَا بِهِ يَوْمَئِذٍ فَرَحًا شَدِيدًا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Sahro ahlidan bir kishi Nabiy ﷺ ning oldilariga kelib: «Qiyomat qachon (boʻladi)?» dedi. U zot: «Voy senga, sen qiyomat uchun nima tayyorlading?» dedilar. U: «Men uning uchun hech narsa tayyorlaganim yoʻq, faqat men Alloh va Uning Rasulini sevaman», dedi. (Anas) dedi: Nabiy ﷺ: «Bas, sen sevgan kishing bilan birgasan», dedilar. (Anas) dedi: Sahobalar: «Biz ham shundaymizmi?» deyishdi. U zot: «Ha, sizlar ham shundaysizlar», dedilar. (Anas) dedi: Oʻsha kuni ular qattiq xursand boʻldilar. (Anas) dedi: Soʻng Mugʻira ibn Shuʼbaning bir yosh xizmatkori oʻtdi — Anas: «U mening tengdoshlarimdan edi», dedi. Nabiy ﷺ: «Agar bu (bolaning ajali) kechiktirilsa, qiyomat qoim boʻlmaguncha unga qarilik yetmaydi», dedilar. Affon esa: «Oʻsha kuni biz bundan qattiq xursand boʻldik», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Саҳро аҳлидан бир киши Набий ﷺ нинг олдиларига келиб: «Қиёмат қачон (бўлади)?» деди. У зот: «Вой сенга, сен қиёмат учун нима тайёрладинг?» дедилар. У: «Мен унинг учун ҳеч нарса тайёрлаганим йўқ, фақат мен Аллоҳ ва Унинг Расулини севаман», деди. (Анас) деди: Набий ﷺ: «Бас, сен севган кишинг билан биргасан», дедилар. (Анас) деди: Саҳобалар: «Биз ҳам шундаймизми?» дейишди. У зот: «Ҳа, сизлар ҳам шундайсизлар», дедилар. (Анас) деди: Ўша куни улар қаттиқ хурсанд бўлдилар. (Анас) деди: Сўнг Муғира ибн Шуъбанинг бир ёш хизматкори ўтди — Анас: «У менинг тенгдошларимдан эди», деди. Набий ﷺ: «Агар бу (боланинг ажали) кечиктирилса, қиёмат қоим бўлмагунча унга қарилик етмайди», дедилар. Аффон эса: «Ўша куни биз бундан қаттиқ хурсанд бўлдик», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَسَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَخَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمْ يَبْلُغْ ذَلِكَ إِنَّمَا كَانَ شَيْءٌ فِي صُدْغَيْهِوَلَكِنْ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ خَضَبَ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ

Qatoda aytdi: Men Anas ibn Molikdan: «Rasululloh ﷺ (sochlariga) xino qoʻyganmilar?» deb soʻradim. U: «U (bunga) yetmagan edi, faqat ikki chakkalarida ozgina (oq soch) bor edi. Lekin Abu Bakr (roziyallohu anhu) xina va katam bilan boʻyagan», dedi.Қатода айтди: Мен Анас ибн Моликдан: «Расулуллоҳ ﷺ (сочларига) хино қўйганмилар?» деб сўрадим. У: «У (бунга) етмаган эди, фақат икки чаккаларида озгина (оқ соч) бор эди. Лекин Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) хина ва катам билан бўяган», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ يَهُودِيًّا مَرَّ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكُمْ فَرَدَّ عَلَيْهِ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا قَالَ السَّامُ عَلَيْكُمْ فَأُخِذَ الْيَهُودِيُّ فَجِيءَ بِهِ فَاعْتَرَفَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيْهِمْ مَا قَالُوا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir yahudiy Nabiy ﷺ va ashoblarining yonidan oʻtib: ‹As-somu alaykum›, dedi. Nabiy ﷺ ning ashoblari unga (salomni) qaytardilar. Shunda Nabiy ﷺ: «U ‹as-somu alaykum› dedi, xolos», dedilar. Bas, oʻsha yahudiy tutilib keltirildi va u iqror boʻldi. Nabiy ﷺ: «Ular aytgan narsani ularga qaytaringlar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир яҳудий Набий ﷺ ва ашобларининг ёнидан ўтиб: ‹Ас-сому алайкум›, деди. Набий ﷺ нинг ашоблари унга (саломни) қайтардилар. Шунда Набий ﷺ: «У ‹ас-сому алайкум› деди, холос», дедилар. Бас, ўша яҳудий тутилиб келтирилди ва у иқрор бўлди. Набий ﷺ: «Улар айтган нарсани уларга қайтаринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَيْنِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ قَالَ عَفَّانُ ثُمَّ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ قَتَادَةَ عَنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَيْنِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Agar Odam bolasiga moldan ikki vodiy boʻlsa, u albatta uchinchi vodiyni istardi. Odam bolasining ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi», der edilar. Affon: «Soʻng Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», deb qoʻshdi. Boshqa sanad bilan Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qildi: Rasululloh ﷺ: «Agar Odam bolasiga ikki vodiy boʻlsa edi», dedilar — soʻng (roviy) shuning misolini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Агар Одам боласига молдан икки водий бўлса, у албатта учинчи водийни истарди. Одам боласининг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди», дер эдилар. Аффон: «Сўнг Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», деб қўшди. Бошқа санад билан Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Одам боласига икки водий бўлса эди», дедилар — сўнг (ровий) шунинг мисолини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَحَدَّثَنِي بَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَقَالَ عَفَّانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَيَشِبُّ مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ وَالْحِرْصُ عَلَى الْعُمُرِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Odam bolasi qariydi, biroq undagi ikki narsa yosharib boraveradi: molga boʻlgan hirs va umrga boʻlgan hirs», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Одам боласи қарийди, бироқ ундаги икки нарса ёшариб бораверади: молга бўлган ҳирс ва умрга бўлган ҳирс», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ نَخْلًا لِأُمِّ مُبَشِّرٍ امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ مَنْ غَرَسَ هَذَا الْغَرْسَ أَمُسْلِمٌ أَمْ كَافِرٌ قَالُوا مُسْلِمٌ قَالَ لَا يَغْرِسُ مُسْلِمٌ غَرْسًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ إِنْسَانٌ أَوْ دَابَّةٌ أَوْ طَائِرٌ إِلَّا كَانَ لَهُ صَدَقَةً

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlardan boʻlgan Ummu Mubashshir degan ayolning xurmozoriga kirdilar va: «Bu koʻchatni kim ekkan — musulmonmi yoki kofirmi?» dedilar. Ular: «Musulmon», dedilar. U zot: «Qaysi bir musulmon bir koʻchat eksa-yu, undan inson yoki hayvon yoki qush yesa, bu unga sadaqa boʻlmay qolmaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бўлган Умму Мубашшир деган аёлнинг хурмозорига кирдилар ва: «Бу кўчатни ким эккан — мусулмонми ёки кофирми?» дедилар. Улар: «Мусулмон», дедилар. У зот: «Қайси бир мусулмон бир кўчат экса-ю, ундан инсон ёки ҳайвон ёки қуш еса, бу унга садақа бўлмай қолмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَوَّامِ الْقَطَّانُ قَالَ أَبِي وَهُوَ عِمْرَانُ بْنُ دَاوَرَ وَهُوَ أَعْمَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَخْلَفَ ابْنَ أُمِّ مَكْتُومٍ عَلَى الْمَدِينَةِ مَرَّتَيْنِ يُصَلِّي بِهِمْ وَهُوَ أَعْمَى

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ibn Ummu Maktumni ikki marta Madinaga oʻrinbosar qilib qoldirdilar, u koʻzi ojiz boʻlgani holda ularga namoz oʻqib berardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ибн Умму Мактумни икки марта Мадинага ўринбосар қилиб қолдирдилар, у кўзи ожиз бўлгани ҳолда уларга намоз ўқиб берарди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْتَجِمُ ثَلَاثًا وَاحِدَةً عَلَى كَاهِلِهِ وَاثْنَتَيْنِ عَلَى الْأَخْدَعَيْنِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ uch joydan qon oldirar edilar: bittasi yelkalari orasidan, ikkitasi boʻyinlarining ikki yon tomiridan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ уч жойдан қон олдирар эдилар: биттаси елкалари орасидан, иккитаси бўйинларининг икки ён томиридан.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ قَالَقُلْتُ لِأَنَسٍ كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ يَمُدُّ صَوْتَهُ مَدًّا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qatoda undan: «Rasululloh ﷺ ning qiroatlari qanday edi?» deb soʻradi. U: «Ovozlarini choʻzib oʻqirdilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қатода ундан: «Расулуллоҳ ﷺ нинг қироатлари қандай эди?» деб сўради. У: «Овозларини чўзиб ўқирдилар», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ قَوْلٍ لَا يُسْمَعُ وَعَمَلٍ لَا يُرْفَعُ وَقَلْبٍ لَا يَخْشَعُ وَعِلْمٍ لَا يَنْفَعُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohumma, men Sendan eshitilmaydigan soʻzdan, koʻtarilmaydigan amaldan, xushuʼ qilmaydigan qalbdan va foyda bermaydigan ilmdan panoh soʻrayman», der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан эшитилмайдиган сўздан, кўтарилмайдиган амалдан, хушуъ қилмайдиган қалбдан ва фойда бермайдиган илмдан паноҳ сўрайман», дер эдилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْبَرَصِ وَالْجُنُونِ وَالْجُذَامِ وَمِنْ سَيِّئِ الْأَسْقَامِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma, men Sendan pesdan, junundan, moxovdan va yomon kasalliklardan panoh soʻrayman», der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан песдан, жунундан, моховдан ва ёмон касалликлардан паноҳ сўрайман», дер эдилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمُرُّ بِالتَّمْرَةِ فَمَا يَمْنَعُهُ مِنْ أَخْذِهَا إِلَّا مَخَافَةُ أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xurmoning yonidan oʻtardilar, uni olishdan faqat sadaqa boʻlib qolish xavfigina u zotni toʻsib turardi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хурмонинг ёнидан ўтардилар, уни олишдан фақат садақа бўлиб қолиш хавфигина у зотни тўсиб турарди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ جَارِيَةً وُجِدَ رَأْسُهَا بَيْنَ حَجَرَيْنِ فَقِيلَ لَهَا مَنْ فَعَلَ بِكِ هَذَا أَفُلَانٌ أَفُلَانٌ حَتَّى سَمَّى الْيَهُودِيَّ فَأَوْمَأَتْ بِرَأْسِهَا نَعَمْ فَأُخِذَ الْيَهُودِيُّ فَاعْتَرَفَ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُضَّ رَأْسُهُ بِالْحِجَارَةِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir choʻri qizning boshi ikki tosh orasida topildi. Undan: «Senga buni kim qildi — falonmi, falonmi?» deb soʻraldi, toki yahudiyning ismi aytilganda, u boshi bilan: «Ha», deb ishora qildi. Bas, yahudiy tutildi va u iqror boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ buyurdilar va uning boshi toshlar bilan ezildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир чўри қизнинг боши икки тош орасида топилди. Ундан: «Сенга буни ким қилди — фалонми, фалонми?» деб сўралди, токи яҳудийнинг исми айтилганда, у боши билан: «Ҳа», деб ишора қилди. Бас, яҳудий тутилди ва у иқрор бўлди. Шунда Набий ﷺ буюрдилар ва унинг боши тошлар билан эзилди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَعَدَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُدْخِلَ مِنْ أُمَّتِي الْجَنَّةَ مِائَةَ أَلْفٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ زِدْنَا قَالَ لَهُ وَهَكَذَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ زِدْنَا فَقَالَ وَهَكَذَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ زِدْنَا فَقَالَ وَهَكَذَا فَقَالَ عُمَرُ قَطْكَ يَا أَبَا بَكْرٍ قَالَ مَا لَنَا وَلَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قَالَ لَهُ عُمَرُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَادِرٌ أَنْ يُدْخِلَ النَّاسَ الْجَنَّةَ كُلَّهُمْ بِحَفْنَةٍ وَاحِدَةٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ عُمَرُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Robbim azza va jalla menga ummatimdan yuz ming kishini jannatga kiritishni vaʼda qildi», dedilar. Abu Bakr: «Yo Rasululloh, bizga yana ziyoda qiling», dedi. U zot unga: «Mana bunchani ham», dedilar va qoʻllari bilan ishora qildilar. U: «Ey Allohning Nabiysi, bizga yana ziyoda qiling», dedi. U zot: «Mana bunchani ham», dedilar va qoʻllari bilan ishora qildilar. U: «Ey Allohning Nabiysi, bizga yana ziyoda qiling», dedi. U zot: «Mana bunchani ham», dedilar. Shunda Umar: «Boʻldi qil, ey Abu Bakr», dedi. (Abu Bakr): «Bizni qoʻy, senga nima, ey Xattobning oʻgʻli!» dedi. Umar unga: «Alloh azza va jalla hamma odamlarni bir hovuch bilan jannatga kiritishga qodir», dedi. Nabiy ﷺ: «Umar rost aytdi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Роббим азза ва жалла менга умматимдан юз минг кишини жаннатга киритишни ваъда қилди», дедилар. Абу Бакр: «Ё Расулуллоҳ, бизга яна зиёда қилинг», деди. У зот унга: «Мана бунчани ҳам», дедилар ва қўллари билан ишора қилдилар. У: «Эй Аллоҳнинг Набийси, бизга яна зиёда қилинг», деди. У зот: «Мана бунчани ҳам», дедилар ва қўллари билан ишора қилдилар. У: «Эй Аллоҳнинг Набийси, бизга яна зиёда қилинг», деди. У зот: «Мана бунчани ҳам», дедилар. Шунда Умар: «Бўлди қил, эй Абу Бакр», деди. (Абу Бакр): «Бизни қўй, сенга нима, эй Хаттобнинг ўғли!» деди. Умар унга: «Аллоҳ азза ва жалла ҳамма одамларни бир ҳовуч билан жаннатга киритишга қодир», деди. Набий ﷺ: «Умар рост айтди», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ بِخَيْرٍ مَا لَمْ يَسْتَعْجِلْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ يَسْتَعْجِلُ قَالَ يَقُولُ دَعَوْتُ رَبِّي فَلَمْ يَسْتَجِبْ لِي

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Banda shoshilmas ekan, doim yaxshilikda boʻladi», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, qanday shoshiladi?» dedilar. U zot: «‹Men Robbimga duo qildim, U menga ijobat qilmadi›, deydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Банда шошилмас экан, доим яхшиликда бўлади», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, қандай шошилади?» дедилар. У зот: «‹Мен Роббимга дуо қилдим, У менга ижобат қилмади›, дейди», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar men bilgan narsani bilsangiz edi, oz kulib, koʻp yigʻlar edingiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар мен билган нарсани билсангиз эди, оз кулиб, кўп йиғлар эдингиз», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةُ كَهَاتَيْنِ وَرَفَعَ أُصْبُعَيْهِ السَّبَّابَةَ وَالْوُسْطَى فَضَّلَ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Men va qiyomat mana shu ikkisi kabi yuborildik», der edilar va koʻrsatkich hamda oʻrta barmoqlarini koʻtardilar — biri ikkinchisidan uzunroq edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Мен ва қиёмат мана шу иккиси каби юборилдик», дер эдилар ва кўрсаткич ҳамда ўрта бармоқларини кўтардилар — бири иккинчисидан узунроқ эди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ عَفَّانُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ قَالَ أَنَسٌكُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ قَالَ وَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ يَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ وَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ عَفَّانُ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ عَفَّانُ ثُمَّ وَلَّى ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ وَلَا أَنْتَقِصُ مِنْهُنَّ شَيْئًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Qurʼonda Rasululloh ﷺdan biror narsa soʻrashdan man qilingan edik. Shu sababli choʻl ahlidan aqlli bir kishi kelib, Rasululloh ﷺdan soʻrashi bizni xursand qilardi. Bir kishi kelib: «Ey Muhammad, bizga elching keldi va sen oʻzingni Alloh azza va jalla yuborgan deb daʼvo qilayotganingni bizga aytdi», dedi. U zot: «Rost aytibdi», dedilar. U: «Osmonni kim yaratgan?» dedi. U zot: «Alloh», dedilar. U: «Yerni kim yaratgan?» dedi. U zot: «Alloh», dedilar. U: «Bu togʻlarni kim oʻrnatgan?» dedi. U zot: «Alloh», dedilar. U: «Osmonni yaratgan, yerni yaratgan va togʻlarni oʻrnatgan Zotga qasam — seni Alloh yuborganmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Elching kunimizu tunimizda besh vaqt namoz zimmamizda ekanini daʼvo qildi», dedi. U zot: «Rost aytibdi», dedilar. U: «Seni yuborgan Zotga qasam — senga buni Alloh buyurganmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Elching mollarimizda zakot borligini daʼvo qildi», dedi. U zot: «Rost aytibdi», dedilar. U: «Seni yuborgan Zotga qasam — senga buni Alloh buyurganmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Elching yilimizda Ramazon oyi roʻzasi zimmamizda ekanini daʼvo qildi», dedi. Affon (rivoyatida): U zot: «Rost aytibdi», dedilar. U: «Seni yuborgan Zotga qasam — senga buni Alloh buyurganmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Elching yoʻl topa olgan kishiga haj borligini daʼvo qildi», dedi. U zot: «Rost aytibdi», dedilar. U: «Seni yuborgan Zotga qasam — senga buni Alloh buyurganmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Affon (rivoyatida): Soʻng u orqasiga burildi-da: «Seni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men bularga na qoʻshaman, na ulardan kamaytiraman», dedi. Rasululloh ﷺ…Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Қуръонда Расулуллоҳ ﷺдан бирор нарса сўрашдан ман қилинган эдик. Шу сабабли чўл аҳлидан ақлли бир киши келиб, Расулуллоҳ ﷺдан сўраши бизни хурсанд қиларди. Бир киши келиб: «Эй Муҳаммад, бизга элчинг келди ва сен ўзингни Аллоҳ азза ва жалла юборган деб даъво қилаётганингни бизга айтди», деди. У зот: «Рост айтибди», дедилар. У: «Осмонни ким яратган?» деди. У зот: «Аллоҳ», дедилар. У: «Ерни ким яратган?» деди. У зот: «Аллоҳ», дедилар. У: «Бу тоғларни ким ўрнатган?» деди. У зот: «Аллоҳ», дедилар. У: «Осмонни яратган, ерни яратган ва тоғларни ўрнатган Зотга қасам — сени Аллоҳ юборганми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Элчинг кунимизу тунимизда беш вақт намоз зиммамизда эканини даъво қилди», деди. У зот: «Рост айтибди», дедилар. У: «Сени юборган Зотга қасам — сенга буни Аллоҳ буюрганми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Элчинг молларимизда закот борлигини даъво қилди», деди. У зот: «Рост айтибди», дедилар. У: «Сени юборган Зотга қасам — сенга буни Аллоҳ буюрганми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Элчинг йилимизда Рамазон ойи рўзаси зиммамизда эканини даъво қилди», деди. Аффон (ривоятида): У зот: «Рост айтибди», дедилар. У: «Сени юборган Зотга қасам — сенга буни Аллоҳ буюрганми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Элчинг йўл топа олган кишига ҳаж борлигини даъво қилди», деди. У зот: «Рост айтибди», дедилар. У: «Сени юборган Зотга қасам — сенга буни Аллоҳ буюрганми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Аффон (ривоятида): Сўнг у орқасига бурилди-да: «Сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен буларга на қўшаман, на улардан камайтираман», деди. Расулуллоҳ ﷺ…

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَجَّاجٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ الْمَعْنَى عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي رَمَضَانَ فَجِئْتُ فَقُمْتُ خَلْفَهُ قَالَ وَجَاءَ رَجُلٌ فَقَامَ إِلَى جَنْبِي ثُمَّ جَاءَ آخَرُ حَتَّى كُنَّا رَهْطًا فَلَمَّا أَحَسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّا خَلْفَهُ تَجَوَّزَ فِي الصَّلَاةِ ثُمَّ قَامَ فَدَخَلَ مَنْزِلَهُ فَصَلَّى صَلَاةً لَمْ يُصَلِّهَا عِنْدَنَا قَالَ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَطِنْتَ بِنَا اللَّيْلَةَ قَالَ نَعَمْ فَذَاكَ الَّذِي حَمَلَنِي عَلَى الَّذِي صَنَعْتُ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ يُوَاصِلُ وَذَاكَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ قَالَ فَأَخَذَ رِجَالٌ يُوَاصِلُونَ مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَالُ رِجَالٍ يُوَاصِلُونَ إِنَّكُمْ لَسْتُمْ مِثْلِي أَمَا وَاللَّهِ لَوْ مُدَّ لِي الشَّهْرُ لَوَاصَلْتُ وِصَالًا يَدَعُ الْمُتَعَمِّقُونَ تَعَمُّقَهُمْ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ Ramazonda namoz oʻqiyotgan edilar, men kelib, u zotning ortlarida turdim. Yana bir kishi kelib yonimda turdi, soʻng boshqasi keldi, hatto bir guruh boʻldik. Rasululloh ﷺ bizning ortlarida ekanimizni sezganlarida, namozni yengillashtirdilar, soʻng turib uylariga kirdilar va bizning oldimizda oʻqimagan namozni oʻqidilar. Tongga chiqqanimizda: «Yo Rasululloh, kecha bizni sezdingizmi?» dedik. U zot: «Ha, oʻsha meni qilgan ishimga undadi», dedilar. Soʻng u zot visol tuta boshladilar, bu oyning oxirida edi. Ashoblaridan baʼzi kishilar ham visol tuta boshladilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Visol tutayotgan kishilarga nima boʻldi? Sizlar menga oʻxshamaysizlar. Ogoh boʻlinglar, Allohga qasamki, agar oy menga uzaytirilsa edi, shunday visol tutardimki, ifrotga ketuvchilar oʻz ifrotlarini tark qilardilar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ Рамазонда намоз ўқиётган эдилар, мен келиб, у зотнинг ортларида турдим. Яна бир киши келиб ёнимда турди, сўнг бошқаси келди, ҳатто бир гуруҳ бўлдик. Расулуллоҳ ﷺ бизнинг ортларида эканимизни сезганларида, намозни енгиллаштирдилар, сўнг туриб уйларига кирдилар ва бизнинг олдимизда ўқимаган намозни ўқидилар. Тонгга чиққанимизда: «Ё Расулуллоҳ, кеча бизни сездингизми?» дедик. У зот: «Ҳа, ўша мени қилган ишимга ундади», дедилар. Сўнг у зот висол тута бошладилар, бу ойнинг охирида эди. Ашобларидан баъзи кишилар ҳам висол тута бошладилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Висол тутаётган кишиларга нима бўлди? Сизлар менга ўхшамайсизлар. Огоҳ бўлинглар, Аллоҳга қасамки, агар ой менга узайтирилса эди, шундай висол тутардимки, ифротга кетувчилар ўз ифротларини тарк қилардилар», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍدَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا هُوَ إِلَّا أَنَا وَأُمِّي وَأُمُّ حَرَامٍ خَالَتِي قَالَ فَقَالَ قُومُوا فَلِأُصَلِّي لَكُمْ فِي غَيْرِ وَقْتِ صَلَاةٍ قَالَ حَجَّاجٌ قَالَ فَصَلَّى بِنَا صَلَاةً قَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ لِثَابِتٍ أَيْنَ جَعَلَ أَنَسًا قَالَ جَعَلَهُ عَلَى يَمِينِهِ قَالَ ثُمَّ دَعَا لَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ بِكُلِّ خَيْرٍ مِنْ خَيْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ قَالَ قَالَتْ أُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ خُوَيْدِمُكَ ادْعُ اللَّهَ لَهُ ثُمَّ قَالَ فَدَعَا لِي بِكُلِّ خَيْرٍ قَالَ بَهْزٌ وَكَانَ فِي آخِرِ مَا دَعَا بِهِ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ وَبَارِكْ لَهُ فِيهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizning oldimizga kirdilar, uyda mendan, onamdan va xolam Ummu Haromdan boshqa hech kim yoʻq edi. U zot: «Turinglar, sizlarga namoz oʻqib beray», dedilar — namoz vaqti boʻlmagan paytda. Hajjoj (rivoyatida): Bas, u zot bizga namoz oʻqib berdilar. Qavmdan bir kishi Sobitga: «Anasni qayerga turgʻizdilar?» dedi. U: «Oʻng tomonlariga turgʻizdilar», dedi. Soʻng u zot biz — ahli baytga dunyo va oxirat yaxshiliklaridan har bir yaxshilikni tilab duo qildilar. Onam: «Yo Rasululloh, kichik xizmatkoringizga Allohdan duo qiling», dedi. Bas, u zot menga har bir yaxshilikni tilab duo qildilar. Bahz (rivoyatida): U zotning qilgan eng oxirgi duolari: «Allohumma, uning molini va farzandini koʻpaytir hamda unga shularda baraka ber», degan duo edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизнинг олдимизга кирдилар, уйда мендан, онамдан ва холам Умму Ҳаромдан бошқа ҳеч ким йўқ эди. У зот: «Туринглар, сизларга намоз ўқиб берай», дедилар — намоз вақти бўлмаган пайтда. Ҳажжож (ривоятида): Бас, у зот бизга намоз ўқиб бердилар. Қавмдан бир киши Собитга: «Анасни қаерга турғиздилар?» деди. У: «Ўнг томонларига турғиздилар», деди. Сўнг у зот биз — аҳли байтга дунё ва охират яхшиликларидан ҳар бир яхшиликни тилаб дуо қилдилар. Онам: «Ё Расулуллоҳ, кичик хизматкорингизга Аллоҳдан дуо қилинг», деди. Бас, у зот менга ҳар бир яхшиликни тилаб дуо қилдилар. Баҳз (ривоятида): У зотнинг қилган энг охирги дуолари: «Аллоҳумма, унинг молини ва фарзандини кўпайтир ҳамда унга шуларда барака бер», деган дуо эди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ وَحَدَّثَنَا هَاشِمٌ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ قَالَ عَفَّانُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وُلِدَ لِي اللَّيْلَةَ غُلَامٌ فَسَمَّيْتُهُ بِاسْمِ أَبِي إِبْرَاهِيمَ قَالَ ثُمَّ دَفَعَهُ إِلَى أُمِّ سَيْفٍ امْرَأَةِ قَيْنٍ يُقَالُ لَهُ أَبُو سَيْفٍ بِالْمَدِينَةِ قَالَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِيهِ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَانْتَهَيْتُ إِلَى أَبِي سَيْفٍ وَهُوَ يَنْفُخُ بِكِيرِهِ وَقَدْ امْتَلَأَ الْبَيْتُ دُخَانًا قَالَ فَأَسْرَعْتُ الْمَشْيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقُلْتُ يَا أَبَا سَيْفٍ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَمْسَكَ قَالَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِالصَّبِيِّ فَضَمَّهُ إِلَيْهِ قَالَ أَنَسٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَكِيدُ بِنَفْسِهِ قَالَ فَدَمَعَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَدْمَعُ الْعَيْنُ وَيَحْزَنُ الْقَلْبُ وَلَا نَقُولُ إِلَّا مَا يُرْضِي رَبَّنَا عَزَّ وَجَلَّ وَاللَّهِ إِنَّا بِكَ يَا إِبْرَاهِيمُ لَمَحْزُونُونَ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bu kecha menga bir oʻgʻil tugʻildi, men unga otam Ibrohimning ismini qoʻydim», dedilar. Soʻng u zot uni Madinada Abu Sayf deyilguvchi temirchining xotini Ummu Sayfga topshirdilar. Rasululloh ﷺ uni koʻrgani bordilar, men ham u zot bilan bordim. Abu Sayfning oldiga yetganimizda, u koʻrigini puflayotgan, uy esa tutunga toʻlgan edi. Men Rasululloh ﷺ ning oldilariga oʻzib yurdim-da: «Ey Abu Sayf, Rasululloh ﷺ keldilar», dedim. U toʻxtadi. Soʻng Rasululloh ﷺ kelib, chaqaloqni soʻradilar va uni bagʻirlariga bosdilar. Anas dedi: Men uni Rasululloh ﷺ ning huzurlarida jon talvasasida yotganini koʻrdim. Shunda Rasululloh ﷺ ning koʻzlaridan yosh oqdi va u zot: «Koʻz yosh toʻkadi, qalb gʻamgin boʻladi, biz esa Robbimiz azza va jalla rozi boʻladigan soʻzdan boshqasini aytmaymiz. Vallohi, ey Ibrohim, biz sen uchun gʻamginmiz», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кеча менга бир ўғил туғилди, мен унга отам Иброҳимнинг исмини қўйдим», дедилар. Сўнг у зот уни Мадинада Абу Сайф дейилгувчи темирчининг хотини Умму Сайфга топширдилар. Расулуллоҳ ﷺ уни кўргани бордилар, мен ҳам у зот билан бордим. Абу Сайфнинг олдига етганимизда, у кўригини пуфлаётган, уй эса тутунга тўлган эди. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига ўзиб юрдим-да: «Эй Абу Сайф, Расулуллоҳ ﷺ келдилар», дедим. У тўхтади. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ келиб, чақалоқни сўрадилар ва уни бағирларига босдилар. Анас деди: Мен уни Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида жон талвасасида ётганини кўрдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг кўзларидан ёш оқди ва у зот: «Кўз ёш тўкади, қалб ғамгин бўлади, биз эса Роббимиз азза ва жалла рози бўладиган сўздан бошқасини айтмаймиз. Валлоҳи, эй Иброҳим, биз сен учун ғамгинмиз», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَقَالَ أَنَسٌ عَمِّي قَالَ هَاشِمٌ أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ سُمِّيتُ بِهِ لَمْ يَشْهَدْ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ بَدْرٍ قَالَ فَشَقَّ عَلَيْهِ وَقَالَ فِي أَوَّلِ مَشْهَدٍ شَهِدَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِبْتُ عَنْهُ لَئِنْ أَرَانِي اللَّهُ مَشْهَدًا فِيمَا بَعْدُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أَصْنَعُ قَالَ فَهَابَ أَنْ يَقُولَ غَيْرَهَا قَالَ فَشَهِدَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ فَاسْتَقْبَلَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ قَالَ فَقَالَ لَهُ أَنَسٌ يَا أَبَا عَمْرٍو أَيْنَ قَالَ وَاهًا لِرِيحِ الْجَنَّةِ أَجِدُهُ دُونَ أُحُدٍ قَالَ فَقَاتَلَهُمْ حَتَّى قُتِلَ فَوُجِدَ فِي جَسَدِهِ بِضْعٌ وَثَمَانُونَ مِنْ ضَرْبَةٍ وَطَعْنَةٍ وَرَمْيَةٍ قَالَ فَقَالَتْ أُخْتُهُ عَمَّتِي الرُّبَيِّعُ بِنْتُ النَّضْرِ فَمَا عَرَفْتُ أَخِي إِلَّا بِبَنَانِهِ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا} قَالَ فَكَانُوا يَرَوْنَ أَنَّهَا نَزَلَتْ فِيهِ وَفِي أَصْحَابِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men oʻz nomini olgan amakim Rasululloh ﷺ bilan birga Badrda qatnashmagan edi». (Anas) dedi: «Bu unga ogʻir botdi. U: ‹Rasululloh ﷺ qatnashgan birinchi jangdan men chetda qoldim. Agar Alloh menga bundan keyin Rasululloh ﷺ bilan birga (kirishadigan) bir jangni koʻrsatsa, Alloh men nima qilishimni albatta koʻradi›, dedi». (Anas) dedi: «U bundan boshqa soʻz aytishdan choʻchidi». (Anas) dedi: «Soʻng u Rasululloh ﷺ bilan birga Uhud kuni jangda qatnashdi». (Anas) dedi: «U Saʼd ibn Muozni roʻparasida koʻrib qoldi. Anas (yaʼni amakim) unga: ‹Yo Abu Amr, qayoqqa?› dedi. (Saʼd): ‹Voh, jannat hidi-ya! Men uni Uhud yonidan topyapman›, dedi». (Anas) dedi: «Soʻng u ular bilan oʻldirilguncha jang qildi». (Anas) dedi: «Uning jasadidan qilich zarbasi, nayza sanchigʻi va oʻq yarasidan iborat sakson nechta yara topildi». (Anas) dedi: «Uning singlisi, mening ammam Rubayyiʼ binti Nazr: ‹Men akamni faqat barmoq uchlaridangina tanidim›, dedi». Va bu oyat nozil boʻldi: {Moʻminlar orasida Allohga bergan ahdlarida sodiq qolgan kishilar bordir. Bas, ulardan baʼzilari (shahid boʻlib) oʻz ahdini bajardi, baʼzilari esa (shahidlikni) kutmoqda. Ular (ahdlarini) sira oʻzgartirmadilar} (Ahzob 23). (Sobit) dedi: «Bu oyat u (Anas ibn Nazr) va uning sheriklari haqida nozil boʻlgan deb hisoblar edilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен ўз номини олган амаким Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Бадрда қатнашмаган эди». (Анас) деди: «Бу унга оғир ботди. У: ‹Расулуллоҳ ﷺ қатнашган биринчи жангдан мен четда қолдим. Агар Аллоҳ менга бундан кейин Расулуллоҳ ﷺ билан бирга (киришадиган) бир жангни кўрсатса, Аллоҳ мен нима қилишимни албатта кўради›, деди». (Анас) деди: «У бундан бошқа сўз айтишдан чўчиди». (Анас) деди: «Сўнг у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Уҳуд куни жангда қатнашди». (Анас) деди: «У Саъд ибн Муозни рўпарасида кўриб қолди. Анас (яъни амаким) унга: ‹Ё Абу Амр, қаёққа?› деди. (Саъд): ‹Воҳ, жаннат ҳиди-я! Мен уни Уҳуд ёнидан топяпман›, деди». (Анас) деди: «Сўнг у улар билан ўлдирилгунча жанг қилди». (Анас) деди: «Унинг жасадидан қилич зарбаси, найза санчиғи ва ўқ ярасидан иборат саксон нечта яра топилди». (Анас) деди: «Унинг синглиси, менинг аммам Рубаййиъ бинти Назр: ‹Мен акамни фақат бармоқ учларидангина танидим›, деди». Ва бу оят нозил бўлди: {Мўминлар орасида Аллоҳга берган аҳдларида содиқ қолган кишилар бордир. Бас, улардан баъзилари (шаҳид бўлиб) ўз аҳдини бажарди, баъзилари эса (шаҳидликни) кутмоқда. Улар (аҳдларини) сира ўзгартирмадилар} (Аҳзоб 23). (Собит) деди: «Бу оят у (Анас ибн Назр) ва унинг шериклари ҳақида нозил бўлган деб ҳисоблар эдилар».

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌإِنِّي لَقَاعِدٌ عِنْدَ الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ إِذْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْمَسْجِدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ حُبِسَ الْمَطَرُ هَلَكَتْ الْمَوَاشِي ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَسْقِيَنَا قَالَ أَنَسٌ فَرَفَعَ يَدَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا أَرَى فِي السَّمَاءِ مِنْ سَحَابٍ فَأُلِّفَ بَيْنَ السَّحَابِ قَالَ حَجَّاجٌ فَأَلَّفَ اللَّهُ بَيْنَ السَّحَابِ فَوَأَلْنَا قَالَ حَجَّاجٌ سَعَيْنَا حَتَّى رَأَيْتُ الرَّجُلَ الشَّدِيدَ تَهُمُّهُ نَفْسُهُ أَنْ يَأْتِيَ أَهْلَهُ فَمُطِرْنَا سَبْعًا وَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ فِي الْجُمُعَةِ الْمُقْبِلَةِ إِذْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْمَسْجِدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَهَدَّمَتْ الْبُيُوتُ حُبِسَ السِّفَارُ ادْعُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَرْفَعَهَا عَنَّا قَالَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا قَالَ فَتَقَوَّرَ مَا فَوْقَ رَأْسِنَا مِنْهَا حَتَّى كَأَنَّا فِي إِكْلِيلٍ يُمْطَرُ مَا حَوْلَنَا وَلَا نُمْطَرُ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men juma kuni minbar yonida oʻtirgan, Rasululloh ﷺ esa xutba qilayotgan edilar. Shunda masjid ahlidan biri: «Yo Rasululloh, yomgʻir toʻxtab qoldi, chorvalar halok boʻldi, bizga yomgʻir yogʻdirishini Allohdan soʻrang», dedi. Anas dedi: Rasululloh ﷺ qoʻllarini koʻtardilar, men osmonda bir parcha bulut ham koʻrmasdim. Bas, bulutlar bir-biriga jam qilindi — Hajjoj (rivoyatida): Alloh bulutlarni jam qildi — va biz yugurdik. Hajjoj (rivoyatida): Hatto men kuchli kishining ham oilasi oldiga yetib olishni oʻylab qiynalayotganini koʻrdim. Bizga yetti (kun) yomgʻir yogʻdi. Keyingi jumada Rasululloh ﷺ xutba qilish uchun chiqqanlarida, masjid ahlidan biri: «Yo Rasululloh, uylar buzildi, safarga chiquvchilar toʻxtab qoldi, uni bizdan koʻtarishini Alloh azza va jalladan soʻrang», dedi. Bas, u zot qoʻllarini koʻtarib: «Allohumma, atrofimizga, ustimizga emas», dedilar. Shunda boshimiz ustidagi bulut yorilib ochildi, hatto biz goʻyo bir gulchambar ichida boʻlib qoldik — atrofimizga yomgʻir yogʻar, bizga esa yogʻmasdi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен жума куни минбар ёнида ўтирган, Расулуллоҳ ﷺ эса хутба қилаётган эдилар. Шунда масжид аҳлидан бири: «Ё Расулуллоҳ, ёмғир тўхтаб қолди, чорвалар ҳалок бўлди, бизга ёмғир ёғдиришини Аллоҳдан сўранг», деди. Анас деди: Расулуллоҳ ﷺ қўлларини кўтардилар, мен осмонда бир парча булут ҳам кўрмасдим. Бас, булутлар бир-бирига жам қилинди — Ҳажжож (ривоятида): Аллоҳ булутларни жам қилди — ва биз югурдик. Ҳажжож (ривоятида): Ҳатто мен кучли кишининг ҳам оиласи олдига етиб олишни ўйлаб қийналаётганини кўрдим. Бизга етти (кун) ёмғир ёғди. Кейинги жумада Расулуллоҳ ﷺ хутба қилиш учун чиққанларида, масжид аҳлидан бири: «Ё Расулуллоҳ, уйлар бузилди, сафарга чиқувчилар тўхтаб қолди, уни биздан кўтаришини Аллоҳ азза ва жалладан сўранг», деди. Бас, у зот қўлларини кўтариб: «Аллоҳумма, атрофимизга, устимизга эмас», дедилар. Шунда бошимиз устидаги булут ёрилиб очилди, ҳатто биз гўё бир гулчамбар ичида бўлиб қолдик — атрофимизга ёмғир ёғар, бизга эса ёғмасди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ قَالَ فَقُلْتُ لِأَنَسٍ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ فَأَنْتُمْ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ قَالَ ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ مَا لَمْ نُحْدِثْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺga bir kosa suv keltirildi, u zot tahorat qildilar. (Amr ibn Omir) dedi: Men Anasdan: «Rasululloh ﷺ har namoz vaqtida tahorat qilar edilarmi?» deb soʻradim. U: «Ha», dedi. Men: «Sizlar-chi?» dedim. U: «Biz bir tahorat bilan namozlarni oʻqir edik», dedi. Soʻng men undan shundan keyin yana soʻradim, u: «Tahoratimizni buzmagan boʻlsak», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺга бир коса сув келтирилди, у зот таҳорат қилдилар. (Амр ибн Омир) деди: Мен Анасдан: «Расулуллоҳ ﷺ ҳар намоз вақтида таҳорат қилар эдиларми?» деб сўрадим. У: «Ҳа», деди. Мен: «Сизлар-чи?» дедим. У: «Биз бир таҳорат билан намозларни ўқир эдик», деди. Сўнг мен ундан шундан кейин яна сўрадим, у: «Таҳоратимизни бузмаган бўлсак», деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ يَبْنِيَ الْمَسْجِدَ يُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ masjid qurilishidan oldin qoʻy qoʻtonlarida namoz oʻqir edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ масжид қурилишидан олдин қўй қўтонларида намоз ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُخْتَارِ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍأَنَّهُ كَانَ هُوَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُمُّهُ وَخَالَتُهُ فَصَلَّى بِهِمْ فَجُعِلَ أَنَسٌ عَنْ يَمِينِهِ وَأُمُّهُ وَخَالَتُهُ خَلْفَهُمَاقَالَ شُعْبَةُ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُخْتَارِ أَشَبَّ مِنِّي

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U, Rasululloh ﷺ, uning onasi va xolasi birga edilar. U zot ularga namoz oʻqib berdilar va Anasni oʻng tomonlariga, onasi bilan xolasini esa ularning ortiga turgʻizdilar. Shuʼba dedi: Abdulloh ibn Muxtor mendan yoshroq edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У, Расулуллоҳ ﷺ, унинг онаси ва холаси бирга эдилар. У зот уларга намоз ўқиб бердилар ва Анасни ўнг томонларига, онаси билан холасини эса уларнинг ортига турғиздилар. Шуъба деди: Абдуллоҳ ибн Мухтор мендан ёшроқ эди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَتَمَنَّى أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ لِضُرٍّ أَصَابَهُ فَإِنْ كَانَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Sizlardan birortangiz oʻziga yetgan zarar sababli oʻlimni tilamasin. Agar tilash muqarrar boʻlsa: ‹Allohumma ahyini mo konatil-hayotu xayran li, va tavaffani izo konatil-vafotu xayran li (Allohim, hayot men uchun yaxshi boʻlsa, meni tirik tut; oʻlim men uchun yaxshi boʻlsa, meni vafot ettir)›, desin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Сизлардан бирортангиз ўзига етган зарар сабабли ўлимни тиламасин. Агар тилаш муқаррар бўлса: ‹Аллоҳумма аҳйини мо конатил-ҳаёту хайран ли, ва таваффани изо конатил-вафоту хайран ли (Аллоҳим, ҳаёт мен учун яхши бўлса, мени тирик тут; ўлим мен учун яхши бўлса, мени вафот эттир)›, десин», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ وَمَا كُلُّ أَمْرِي كَمَا يُحِبُّ صَاحِبِي أَنْ يَكُونَ مَا قَالَ لِي فِيهَا أُفٍّ وَلَا قَالَ لِي لِمَ فَعَلْتَ هَذَا وَأَلَّا فَعَلْتَ هَذَا

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺga oʻn yil xizmat qildim, mening har bir ishim ham sohibim istagandek boʻlmasdi. Shunga qaramay, u zot menga shu (yillar) davomida na «uf» dedilar, na: «Nega buni qilding?» yoki: «Nega buni qilmading?» dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга ўн йил хизмат қилдим, менинг ҳар бир ишим ҳам соҳибим истагандек бўлмасди. Шунга қарамай, у зот менга шу (йиллар) давомида на «уф» дедилар, на: «Нега буни қилдинг?» ёки: «Нега буни қилмадинг?» дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهَاشِمٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا حَتَّى إِذَا رَأَيْتُ أَنِّي قَدْ فَرَغْتُ مِنْ خِدْمَتِهِ قُلْتُ يَقِيلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجْتُ إِلَى صِبْيَانٍ يَلْعَبُونَ قَالَ فَجِئْتُ أَنْظُرُ إِلَى لَعِبِهِمْ قَالَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَى الصِّبْيَانِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَنِي إِلَى حَاجَةٍ لَهُ فَذَهَبْتُ فِيهَا وَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي فَيْءٍ حَتَّى أَتَيْتُهُ وَاحْتَبَسْتُ عَنْ أُمِّي عَنْ الْإِتْيَانِ الَّذِي كُنْتُ آتِيهَا فِيهِ فَلَمَّا أَتَيْتُهَا قَالَتْ مَا حَبَسَكَ قُلْتُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ لَهُ قَالَتْ وَمَا هِيَ قُلْتُ هُوَ سِرٌّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَاحْفَظْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِرَّهُقَالَ ثَابِتٌ قَالَ لِي أَنَسٌ لَوْ حَدَّثْتُ بِهِ أَحَدًا مِنْ النَّاسِ أَوْ لَوْ كُنْتُ مُحَدِّثًا بِهِ لَحَدَّثْتُكَ بِهِ يَا ثَابِتُ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kuni men Rasululloh ﷺga xizmat qildim, xizmatlaridan boʻshadim deb bilganimda: «Rasululloh ﷺ endi qaylula qiladilar», dedim-da, oʻynayotgan bolalarning oldiga chiqdim. Men ularning oʻyiniga qarab turgan edim, Rasululloh ﷺ kelib, oʻynab turgan bolalarga salom berdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ meni chaqirib, bir hojatlari uchun yubordilar. Men u yoqqa ketdim, Rasululloh ﷺ esa men qaytib kelgunimcha soyada oʻtirdilar. Men odatda onamning oldiga boradigan vaqtdan kechikdim. Uning oldiga kelganimda: «Nega kechikding?» dedi. Men: «Rasululloh ﷺ meni bir hojatlari uchun yubordilar», dedim. U: «U nima edi?» dedi. Men: «U Rasululloh ﷺ ning siri», dedim. U: «Unday boʻlsa, Rasululloh ﷺ ning sirini saqla», dedi. Sobit dedi: Anas menga: «Agar men uni odamlardan birortasiga aytadigan boʻlsam yoki uni aytuvchi boʻlsam edim, albatta senga aytardim, ey Sobit», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир куни мен Расулуллоҳ ﷺга хизмат қилдим, хизматларидан бўшадим деб билганимда: «Расулуллоҳ ﷺ энди қайлула қиладилар», дедим-да, ўйнаётган болаларнинг олдига чиқдим. Мен уларнинг ўйинига қараб турган эдим, Расулуллоҳ ﷺ келиб, ўйнаб турган болаларга салом бердилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ мени чақириб, бир ҳожатлари учун юбордилар. Мен у ёққа кетдим, Расулуллоҳ ﷺ эса мен қайтиб келгунимча сояда ўтирдилар. Мен одатда онамнинг олдига борадиган вақтдан кечикдим. Унинг олдига келганимда: «Нега кечикдинг?» деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ мени бир ҳожатлари учун юбордилар», дедим. У: «У нима эди?» деди. Мен: «У Расулуллоҳ ﷺ нинг сири», дедим. У: «Ундай бўлса, Расулуллоҳ ﷺ нинг сирини сақла», деди. Собит деди: Анас менга: «Агар мен уни одамлардан бирортасига айтадиган бўлсам ёки уни айтувчи бўлсам эдим, албатта сенга айтардим, эй Собит», деди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَصَارَتْ صَفِيَّةُ لِدِحْيَةَ فِي مَقْسَمِهِ وَجَعَلُوا يَمْدَحُونَهَا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيَقُولُونَ مَا رَأَيْنَا فِي السَّبْيِ مِثْلَهَا قَالَ فَبَعَثَ إِلَى دِحْيَةَ فَأَعْطَاهُ بِهَا مَا أَرَادَ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّي فَقَالَ أَصْلِحِيهَا قَالَ ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ حَتَّى إِذَا جَعَلَهَا فِي ظَهْرِهِ نَزَلَ ثُمَّ ضَرَبَ عَلَيْهَا الْقُبَّةَ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ زَادٍ فَلْيَأْتِنَا بِهِ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِفَضْلِ التَّمْرِ وَفَضْلِ السَّوِيقِ وَبِفَضْلِ السَّمْنِ حَتَّى جَعَلُوا مِنْ ذَلِكَ سَوَادًا حَيْسًا فَجَعَلُوا يَأْكُلُونَ مِنْ ذَلِكَ الْحَيْسِ وَيَشْرَبُونَ مِنْ حِيَاضٍ إِلَى جَنْبِهِمْ مِنْ مَاءِ السَّمَاءِ قَالَ فَقَالَ أَنَسٌ فَكَانَتْ تِلْكَ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهَا وَانْطَلَقْنَا حَتَّى إِذَا رَأَيْنَا جُدُرَ الْمَدِينَةِ هَشِشْنَا إِلَيْهَا فَرَفَعْنَا مَطِيَّنَا وَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَطِيَّتَهُ قَالَ وَصَفِيَّةُ خَلْفَهُ قَدْ أَرْدَفَهَا قَالَ فَعَثَرَتْ مَطِيَّةُ رَسُولِ اللَّهِ فَصُرِعَ وَصُرِعَتْ قَالَ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ النَّاسِ يَنْظُرُ إِلَيْهِ وَلَا إِلَيْهَا حَتَّى قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَتَرَهَا قَالَ فَأَتَيْنَاهُ فَقَالَ لَمْ تُضَرَّ قَالَ فَدَخَلَ الْمَدِينَةَ فَخَرَجَ جَوَارِي نِسَائِهِ يَتَرَاءَيْنَهَا وَيَشْمَتْنَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Safiyya taqsim chogʻida Dihyaning ulushiga tushdi. Ular Rasululloh ﷺ ning huzurida uni maqtay boshlashdi. Ular: «Asirlar orasida bunday (goʻzal) ayolni koʻrmaganmiz», deyishardi. (U zot) Dihyaga (kishi) yuborib, uning evaziga oʻzi istagan narsani berdilar, soʻng uni onamga topshirib: «Uni orasta qil», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ Xaybardan chiqdilar. Uni (Xaybarni) orqalariga olganlarida (uzoqlashganlarida) tushdilar, soʻng uning (Safiyyaning) ustiga chodir tikdilar. Tong otganda Rasululloh ﷺ: «Kimning yonida ortiqcha ozuqasi boʻlsa, uni bizga keltirsin», dedilar. Soʻng kimdir ortiqcha xurmo, kimdir ortiqcha qovurilgan un (saviq) keltira boshladi, hatto ular shundan koʻp miqdorda xays tayyorlashdi. Ular oʻsha xaysdan yeya boshlashdi va yonlaridagi yomgʻir suvi toʻplangan hovuzlardan icha boshlashdi. Anas: «Bu (taom) Rasululloh ﷺ ning unga (Safiyyaga uylanishi) munosabati bilan qilgan valimasi boʻldi», dedi. Biz yoʻlga tushdik, hatto Madina devorlarini koʻrganimizda unga (intilib) shod boʻldik va ulovlarimizni tezlatdik, Rasululloh ﷺ ham ulovlarini tezlatdilar. Safiyya u zotning orqasida edi, Rasululloh ﷺ uni orqalariga mingashtirgan edilar. Rasululloh ﷺ ning ulovi qoqilib ketdi, (u zot) ham, u (Safiyya) ham yiqildilar. Odamlardan hech kim u zotga ham, unga (Safiyyaga) ham qaramasdi, toki Rasululloh ﷺ oʻrnidan turib uni (Safiyyani) toʻsmaguncha. Biz u zotning oldiga keldik, (u zot): «Bizga shikast yetmadi», dedilar. Biz Madinaga kirdik. Shunda u zotning ayollarining xizmatchi qizlari chiqib, uni (Safiyyani) koʻrib, yiqilgani uchun (taʼna qilib) shamotat qilishdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сафийя тақсим чоғида Диҳянинг улушига тушди. Улар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурида уни мақтай бошлашди. Улар: «Асирлар орасида бундай (гўзал) аёлни кўрмаганмиз», дейишарди. (У зот) Диҳяга (киши) юбориб, унинг эвазига ўзи истаган нарсани бердилар, сўнг уни онамга топшириб: «Уни ораста қил», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ Хайбардан чиқдилар. Уни (Хайбарни) орқаларига олганларида (узоқлашганларида) тушдилар, сўнг унинг (Сафийянинг) устига чодир тикдилар. Тонг отганда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг ёнида ортиқча озуқаси бўлса, уни бизга келтирсин», дедилар. Сўнг кимдир ортиқча хурмо, кимдир ортиқча қовурилган ун (савиқ) келтира бошлади, ҳатто улар шундан кўп миқдорда хайс тайёрлашди. Улар ўша хайсдан ея бошлашди ва ёнларидаги ёмғир суви тўпланган ҳовузлардан ича бошлашди. Анас: «Бу (таом) Расулуллоҳ ﷺ нинг унга (Сафийяга уйланиши) муносабати билан қилган валимаси бўлди», деди. Биз йўлга тушдик, ҳатто Мадина деворларини кўрганимизда унга (интилиб) шод бўлдик ва уловларимизни тезлатдик, Расулуллоҳ ﷺ ҳам уловларини тезлатдилар. Сафийя у зотнинг орқасида эди, Расулуллоҳ ﷺ уни орқаларига мингаштирган эдилар. Расулуллоҳ ﷺ нинг улови қоқилиб кетди, (у зот) ҳам, у (Сафийя) ҳам йиқилдилар. Одамлардан ҳеч ким у зотга ҳам, унга (Сафийяга) ҳам қарамасди, токи Расулуллоҳ ﷺ ўрнидан туриб уни (Сафийяни) тўсмагунча. Биз у зотнинг олдига келдик, (у зот): «Бизга шикаст етмади», дедилар. Биз Мадинага кирдик. Шунда у зотнинг аёлларининг хизматчи қизлари чиқиб, уни (Сафийяни) кўриб, йиқилгани учун (таъна қилиб) шамотат қилишди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَحَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنِ ثَابِتٍ عَنِ أَنَسٍ قَالَلَمَّا انْقَضَتْ عِدَّةُ زَيْنَبَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِزَيْدٍ اذْهَبْ فَاذْكُرْهَا عَلَيَّ قَالَ فَانْطَلَقَ حَتَّى أَتَاهَا قَالَ وَهِيَ تُخَمِّرُ عَجِينَهَا فَلَمَّا رَأَيْتُهَا عَظُمَتْ فِي صَدْرِي حَتَّى مَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَنْظُرَ إِلَيْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَهَا فَوَلَّيْتُهَا ظَهْرِي وَرَكَضْتُ عَلَى عَقِبَيَّ فَقُلْتُ يَا زَيْنَبُ أَبْشِرِي أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُكِ قَالَتْ مَا أَنَا بِصَانِعَةٍ شَيْئًا حَتَّى أُؤَامِرَ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَقَامَتْ إِلَى مَسْجِدِهَا وَنَزَلَ يَعْنِي الْقُرْآنَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ عَلَيْهَا بِغَيْرِ إِذْنٍ قَالَ وَلَقَدْ رَأَيْتُنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطْعَمَنَا الْخُبْزَ وَاللَّحْمَ قَالَ هَاشِمٌ حِينَ عَرَفْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَهَا قَالَ هَاشِمٌ فِي حَدِيثِهِ لَقَدْ رَأَيْتُنَا حِينَ أُدْخِلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُطْعِمْنَا الْخُبْزَ وَاللَّحْمَ فَخَرَجَ النَّاسُ وَبَقِيَ رِجَالٌ يَتَحَدَّثُونَ فِي الْبَيْتِ بَعْدَ الطَّعَامِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاتَّبَعْتُهُ فَجَعَلَ يَتَتَبَّعُ حُجَرَ نِسَائِهِ فَجَعَلَ يُسَلِّمُ عَلَيْهِنَّ وَيَقُلْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ وَجَدْتَ أَهْلَكَ قَالَ فَمَا أَدْرِي أَنَا أَخْبَرْتُهُ أَنَّ الْقَوْمَ قَدْ خَرَجُوا أَوْ أُخْبِرَ قَالَ فَانْطَلَقَ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Zaynabning iddasi tugaganda Rasululloh ﷺ Zaydga: «Bor, uni men uchun tilga ol», dedilar. Bas, u yoʻlga tushib, uning oldiga keldi, u xamirini achitayotgan edi. (Zayd dedi:) Men uni koʻrganimda, Rasululloh ﷺ uni tilga olganlari sababli, u koʻksimda shu qadar ulugʻ boʻlib ketdiki, unga qaray olmadim. Shu sababli unga orqamni oʻgirib, ortimga tisarildim-da: «Ey Zaynab, suyunchi! Rasululloh ﷺ seni tilga olib, meni yubordilar», dedim. U: «Robbim azza va jalla bilan maslahatlashmagunimcha men hech narsa qilmayman», dedi. Soʻng u oʻzining namozgohiga turdi va Qurʼon nozil boʻldi, Rasululloh ﷺ kelib, uning huzuriga iznsiz kirdilar. (Anas) dedi: Men koʻrdimki, Rasululloh ﷺ bizni non va goʻsht bilan toʻydirdilar. Hoshim (rivoyatida): Nabiy ﷺ unga sovchi qoʻyganlarini bilganimda. Hoshim oʻz hadisida: U Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kiritilganida bizni non va goʻsht bilan toʻydirishgan edi, dedi. Odamlar chiqib ketishdi, baʼzi kishilar esa taomdan keyin uyda gaplashib qolishdi. Rasululloh ﷺ chiqdilar, men ham u zotga ergashdim. U zot ayollarining hujralarini birma-bir aylanib, ularga salom bera boshladilar, ular esa: «Yo Rasululloh, ahlingizni qanday topdingiz?» derdilar. (Anas) dedi: Bilmayman, qavmning chiqib ketganini men u zotga xabar berdimmi yoki u zotga xabar berildimi. Soʻng u zot yurib ketdilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Зайнабнинг иддаси тугаганда Расулуллоҳ ﷺ Зайдга: «Бор, уни мен учун тилга ол», дедилар. Бас, у йўлга тушиб, унинг олдига келди, у хамирини ачитаётган эди. (Зайд деди:) Мен уни кўрганимда, Расулуллоҳ ﷺ уни тилга олганлари сабабли, у кўксимда шу қадар улуғ бўлиб кетдики, унга қарай олмадим. Шу сабабли унга орқамни ўгириб, ортимга тисарилдим-да: «Эй Зайнаб, суюнчи! Расулуллоҳ ﷺ сени тилга олиб, мени юбордилар», дедим. У: «Роббим азза ва жалла билан маслаҳатлашмагунимча мен ҳеч нарса қилмайман», деди. Сўнг у ўзининг намозгоҳига турди ва Қуръон нозил бўлди, Расулуллоҳ ﷺ келиб, унинг ҳузурига изнсиз кирдилар. (Анас) деди: Мен кўрдимки, Расулуллоҳ ﷺ бизни нон ва гўшт билан тўйдирдилар. Ҳошим (ривоятида): Набий ﷺ унга совчи қўйганларини билганимда. Ҳошим ўз ҳадисида: У Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига киритилганида бизни нон ва гўшт билан тўйдиришган эди, деди. Одамлар чиқиб кетишди, баъзи кишилар эса таомдан кейин уйда гаплашиб қолишди. Расулуллоҳ ﷺ чиқдилар, мен ҳам у зотга эргашдим. У зот аёлларининг ҳужраларини бирма-бир айланиб, уларга салом бера бошладилар, улар эса: «Ё Расулуллоҳ, аҳлингизни қандай топдингиз?» дердилар. (Анас) деди: Билмайман, қавмнинг чиқиб кетганини мен у зотга хабар бердимми ёки у зотга хабар берилдими. Сўнг у зот юриб кетдилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَاتَ ابْنٌ لِأَبِي طَلْحَةَ مِنْ أُمِّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ لِأَهْلِهَا لَا تُحَدِّثُوا أَبَا طَلْحَةَ بِابْنِهِ حَتَّى أَكُونَ أَنَا أُحَدِّثُهُ قَالَ فَجَاءَ فَقَرَّبَتْ إِلَيْهِ عَشَاءً فَأَكَلَ وَشَرِبَ قَالَ ثُمَّ تَصَنَّعَتْ لَهُ أَحْسَنَ مَا كَانَتْ تَصَنَّعُ قَبْلَ ذَلِكَ فَوَقَعَ بِهَا فَلَمَّا رَأَتْ أَنَّهُ قَدْ شَبِعَ وَأَصَابَ مِنْهَا قَالَتْ يَا أَبَا طَلْحَةَ أَرَأَيْتَ أَنَّ قَوْمًا أَعَارُوا عَارِيَتَهُمْ أَهْلَ بَيْتٍ وَطَلَبُوا عَارِيَتَهُمْ أَلَهُمْ أَنْ يَمْنَعُوهُمْ قَالَ لَا قَالَتْ فَاحْتَسِبْ ابْنَكَ فَانْطَلَقَ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ بِمَا كَانَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارَكَ اللَّهُ لَكُمَا فِي غَابِرِ لَيْلَتِكُمَا قَالَ فَحَمَلَتْ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ وَهِيَ مَعَهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَى الْمَدِينَةَ مِنْ سَفَرٍ لَا يَطْرُقُهَا طُرُوقًا فَدَنَوْا مِنْ الْمَدِينَةِ فَضَرَبَهَا الْمَخَاضُ وَاحْتَبَسَ عَلَيْهَا أَبُو طَلْحَةَ وَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَبِّ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ أَنَّهُ يُعْجِبُنِي أَنْ أَخْرُجَ مَعَ رَسُولِكَ إِذَا خَرَجَ وَأَدْخُلَ مَعَهُ إِذَا دَخَلَ وَقَدْ احْتَبَسْتُ بِمَا تَرَى قَالَ تَقُولُ أُمُّ سُلَيْمٍ يَا أَبَا طَلْحَةَ مَا أَجِدُ الَّذِي كُنْتُ أَجِدُ فَانْطَلَقْنَا قَالَ وَضَرَبَهَا الْمَخَاضُ حِينَ قَدِمُوا فَوَلَدَتْ غُلَامًا فَقَالَتْ لِي أُمِّي يَا أَنَسُ لَا يُرْضِعَنَّهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talhaning Umm Sulaymdan boʻlgan oʻgʻli vafot etdi. (Umm Sulaym) oʻz oilasidagilarga: «Abu Talhaga oʻgʻli haqida men gapirmagunimcha gapirmanglar», dedi. (Abu Talha) keldi, (Umm Sulaym) unga kechki ovqat keltirdi, u yedi va ichdi. Soʻng (Umm Sulaym) u uchun ilgari hech qachon yasanmaganidek goʻzal yasandi, shunda (Abu Talha) u bilan yaqinlik qildi. (Umm Sulaym) uning toʻyib, oʻzidan murodiga yetganini koʻrgach: «Ey Abu Talha, qaranglar-chi, agar bir qavm bir oilaga oʻz omonatlarini bersayu, soʻng omonatlarini qaytarib soʻrasalar, ular (oila) buni rad eta oladimi?» dedi. U: «Yoʻq», dedi. U: «Unday boʻlsa, oʻgʻlingni (sabr bilan, Alloh ajrini deb) hisobga ol», dedi. Soʻng u joʻnab, Rasululloh ﷺ ning oldiga keldi va boʻlgan voqeani u zotga xabar qildi. Rasululloh ﷺ: «Alloh ikkovingizning kechangizda baraka bersin», dedilar. Shunda u (Umm Sulaym) homilador boʻldi. Rasululloh ﷺ bir safarda edilar, u (Umm Sulaym) ham u zot bilan birga edi. Rasululloh ﷺ safardan Madinaga kelganlarida, unga tunda (kutilmaganda) kirmas edilar. Ular Madinaga yaqinlashdilar, shunda unga toʻlgʻoq tutdi va Abu Talha uning oldida ushlanib qoldi, Rasululloh ﷺ esa (yoʻlda) ketdilar. Abu Talha: «Ey Robbim, Sen bilasanki, Rasuling chiqqanida u bilan birga chiqishim va kirganida u bilan birga kirishim menga yoqadi, lekin men Oʻzing koʻrib turgan (sabab) bilan ushlanib qoldim», derdi. Umm Sulaym: «Ey Abu Talha, men ilgari sezgan (ogʻriqni) endi sezmayapman, yur», dedi. Biz joʻnadik. Ular (Madinaga) yetib kelganlarida unga toʻlgʻoq tutdi va u bir oʻgʻil tugʻdi. Onam menga: «Ey Anas, uni hech kim emizmasin», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳанинг Умм Сулаймдан бўлган ўғли вафот этди. (Умм Сулайм) ўз оиласидагиларга: «Абу Талҳага ўғли ҳақида мен гапирмагунимча гапирманглар», деди. (Абу Талҳа) келди, (Умм Сулайм) унга кечки овқат келтирди, у еди ва ичди. Сўнг (Умм Сулайм) у учун илгари ҳеч қачон ясанмаганидек гўзал ясанди, шунда (Абу Талҳа) у билан яқинлик қилди. (Умм Сулайм) унинг тўйиб, ўзидан муродига етганини кўргач: «Эй Абу Талҳа, қаранглар-чи, агар бир қавм бир оилага ўз омонатларини берсаю, сўнг омонатларини қайтариб сўрасалар, улар (оила) буни рад эта оладими?» деди. У: «Йўқ», деди. У: «Ундай бўлса, ўғлингни (сабр билан, Аллоҳ ажрини деб) ҳисобга ол», деди. Сўнг у жўнаб, Расулуллоҳ ﷺ нинг олдига келди ва бўлган воқеани у зотга хабар қилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ икковингизнинг кечангизда барака берсин», дедилар. Шунда у (Умм Сулайм) ҳомиладор бўлди. Расулуллоҳ ﷺ бир сафарда эдилар, у (Умм Сулайм) ҳам у зот билан бирга эди. Расулуллоҳ ﷺ сафардан Мадинага келганларида, унга тунда (кутилмаганда) кирмас эдилар. Улар Мадинага яқинлашдилар, шунда унга тўлғоқ тутди ва Абу Талҳа унинг олдида ушланиб қолди, Расулуллоҳ ﷺ эса (йўлда) кетдилар. Абу Талҳа: «Эй Роббим, Сен биласанки, Расулинг чиққанида у билан бирга чиқишим ва кирганида у билан бирга киришим менга ёқади, лекин мен Ўзинг кўриб турган (сабаб) билан ушланиб қолдим», дерди. Умм Сулайм: «Эй Абу Талҳа, мен илгари сезган (оғриқни) энди сезмаяпман, юр», деди. Биз жўнадик. Улар (Мадинага) етиб келганларида унга тўлғоқ тутди ва у бир ўғил туғди. Онам менга: «Эй Анас, уни ҳеч ким эмизмасин», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّازَّقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ أَخْبَرَنِي عَاصِمُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ عَلَى شَيْءٍ قَطُّ مَا وَجَدَ عَلَى أَصْحَابِ بِئْرِ مَعُونَةَ أَصْحَابِ سَرِيَّةِ الْمُنْذِرِ بْنِ عَمْرٍو فَمَكَثَ شَهْرًا يَدْعُو عَلَى الَّذِينَ أَصَابُوهُمْ فِي قُنُوتِ صَلَاةِ الْغَدَاةِ يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَلِحْيَانَ وَهُمْ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ni Biʼri Maʼuna ahli — Munzir ibn Amrning sariyyasidagi kishilar uchun qaygʻurganlaridek hech bir narsa uchun qaygʻurganlarini koʻrmadim. U zot bir oy davomida bomdod namozining qunutida ularni oʻldirganlarga qargʻab duo qildilar — Riʼl, Zakvon, Usayya va Lihyonga qargʻab duo qilardilar, ular Banu Sulaymdan edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни Биъри Маъуна аҳли — Мунзир ибн Амрнинг сарийясидаги кишилар учун қайғурганларидек ҳеч бир нарса учун қайғурганларини кўрмадим. У зот бир ой давомида бомдод намозининг қунутида уларни ўлдирганларга қарғаб дуо қилдилар — Риъл, Заквон, Усайя ва Лиҳёнга қарғаб дуо қилардилар, улар Бану Сулаймдан эдилар.