حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ نَجْرَانِيٌّ غَلِيظُ الْحَاشِيَةِ وَأَعْرَابِيٌّ يَسْأَلُهُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ حَتَّى انْتَهَى إِلَى بَعْضِ حُجَرِهِ فَجَذَبَهُ جَذْبَةً حَتَّى انْشَقَّ الْبُرْدُ وَحَتَّى تَغَيَّبَتْ حَاشِيَتُهُ فِي عُنُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ مِنْ تَغْيِيرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَمَرَ لَهُ بِشَيْءٍ فَأُعْطِيَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺ bilan yurar edim, u zotning egnilarida chekkasi qoʻpol najroniy rido bor edi. Choʻl ahlidan boʻlgan bir aʼrobiy u zotdan (biror narsa) soʻrardi — to u zot hujralaridan biriga yetib borgunlaricha. Bas, u (aʼrobiy) u zotni shunday qattiq tortdiki, rido yirtildi va uning chekkasi Rasululloh ﷺning boʻyinlarida (iz qoldirib) botib ketdi. Rasululloh ﷺning (yuzlari) oʻzgarishi shu boʻldiki, u zot unga biror narsa berishni buyurdilar va unga berildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺ билан юрар эдим, у зотнинг эгниларида чеккаси қўпол нажроний ридо бор эди. Чўл аҳлидан бўлган бир аъробий у зотдан (бирор нарса) сўрарди — то у зот ҳужраларидан бирига етиб боргунларича. Бас, у (аъробий) у зотни шундай қаттиқ тортдики, ридо йиртилди ва унинг чеккаси Расулуллоҳ ﷺнинг бўйинларида (из қолдириб) ботиб кетди. Расулуллоҳ ﷺнинг (юзлари) ўзгариши шу бўлдики, у зот унга бирор нарса беришни буюрдилар ва унга берилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ حَرَامًا خَالَهُ أَخَا أُمِّ سُلَيْمٍ فِي سَبْعِينَ رَجُلًا فَقُتِلُوا يَوْمَ بِئْرِ مَعُونَةَ وَكَانَ رَئِيسُ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَئِذٍ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ وَكَانَ هُوَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اخْتَرْ مِنِّي ثَلَاثَ خِصَالٍ يَكُونُ لَكَ أَهْلُ السَّهْلِ وَيَكُونُ لِي أَهْلُ الْوَبَرِ أَوْ أَكُونُ خَلِيفَةً مِنْ بَعْدِكَ أَوْ أَغْزُوكَ بِغَطَفَانَ أَلْفِ أَشْقَرَ وَأَلْفِ شَقْرَاءَ قَالَ فَطُعِنَ فِي بَيْتِ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي فُلَانٍ فَقَالَ غُدَّةٌ كَغُدَّةِ الْبَعِيرِ فِي بَيْتِ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي فُلَانٍ ائْتُونِي بِفَرَسِي فَأُتِيَ بِهِ فَرَكِبَهُ فَمَاتَ وَهُوَ عَلَى ظَهْرِهِ فَانْطَلَقَ حَرَامٌ أَخُو أُمِّ سُلَيْمٍ وَرَجُلَانِ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي أُمَيَّةَ وَرَجُلٌ أَعْرَجُ فَقَالَ لَهُمْ كُونُوا قَرِيبًا مِنِّي حَتَّى آتِيَهُمْ فَإِنْ آمَنُونِي وَإِلَّا كُنْتُمْ قَرِيبًا فَإِنْ قَتَلُونِي أَعْلَمْتُمْ أَصْحَابَكُمْ قَالَ فَأَتَاهُمْ حَرَامٌ فَقَالَ أَتُؤْمِنُونِي أُبَلِّغْكُمْ رِسَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْكُمْ قَالُوا نَعَمْ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُمْ وَأَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ مِنْ خَلْفِهِ فَطَعَنَهُ حَتَّى أَنْفَذَهُ بِالرُّمْحِ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ قَالَ ثُمَّ قَتَلُوهُمْ كُلَّهُمْ غَيْرَ الْأَعْرَجِ كَانَ فِي رَأْسِ جَبَلٍ قَالَ أَنَسٌ فَأُنْزِلَ عَلَيْنَا وَكَانَ مِمَّا يُقْرَأُ فَنُسِخَ أَنْ بَلِّغُوا قَوْمَنَا أَنَّا لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا قَالَ فَدَعَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ummu Sulaymning akasi — (Anasning) togʻasi — Haromni yetmish kishi bilan yuborganlarida, ular Biʼri Maʼuna kuni oʻldirildilar. Oʻsha kuni mushriklarning boshligʻi Omir ibn Tufayl edi. U Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Mendan uch xislatning birini tanla: tekislik ahli senga boʻlsin, jun (chodir) ahli menga boʻlsin; yoki men sendan keyin xalifa boʻlay; yoki Gʻatafon bilan sening ustingga ming qizgʻish aygʻir va ming qizgʻish biya bilan gʻazot qilay», dedi. (Roʻviy) dedi: Soʻng u falon oʻgʻillaridan boʻlgan bir ayolning uyida (oʻlat bilan) urildi va: «Falon oʻgʻillaridan boʻlgan bir ayolning uyida tuyaning beziday bezmi? Otimni keltiringlar», dedi. Oti keltirildi, u mindi va otining ustida oʻldi. Ummu Sulaymning akasi Harom va u bilan birga ikki kishi — Bani Umayyadan bir kishi va oqsoq bir kishi — yoʻlga chiqdilar. U ularga: «Menga yaqin turinglar, men ularning oldilariga borayin. Agar meni omon qilsalar (yaxshi), aks holda sizlar yaqin turgan boʻlasizlar; agar meni oʻldirsalar, sheriklaringizga xabar berasizlar», dedi. (Roʻviy) dedi: Harom ularning oldilariga kelib: «Meni omon qilasizlarmi, men sizlarga Rasululloh ﷺning risolatini yetkazayin?», dedi. Ular: «Ha», deyishdi. U ularga gapira boshladi, ular esa oʻzlaridan boʻlgan bir kishiga uning ortidan (kelishga) ishora qildilar. U (kishi) uni nayza bilan sanchdi va (nayza) uni teshib oʻtdi. U: «Allohu akbar! Kaʼbaning Robbiga qasamki, yutdim (najot topdim)», dedi. (Roʻviy) dedi: Soʻng ular ularning hammasini oʻldirdilar, faqat oqsoqdan boʻlak — u togʻ boshida edi. Anas dedi: Bizga (Qurʼonda) nozil qilindi va oʻqilar edi, keyin mansux boʻldi: «Qavmimizga yetkazinglarki, biz Robbimizga yoʻliqdik, U bizdan rozi boʻldi va bizni rozi qildi». (Roʻviy) dedi: Soʻng duo qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Умму Сулаймнинг акаси — (Анаснинг) тоғаси — Ҳаромни етмиш киши билан юборганларида, улар Биъри Маъуна куни ўлдирилдилар. Ўша куни мушрикларнинг бошлиғи Омир ибн Туфайл эди. У Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Мендан уч хислатнинг бирини танла: текислик аҳли сенга бўлсин, жун (чодир) аҳли менга бўлсин; ёки мен сендан кейин халифа бўлай; ёки Ғатафон билан сенинг устингга минг қизғиш айғир ва минг қизғиш бия билан ғазот қилай», деди. (Рўвий) деди: Сўнг у фалон ўғилларидан бўлган бир аёлнинг уйида (ўлат билан) урилди ва: «Фалон ўғилларидан бўлган бир аёлнинг уйида туянинг безидай безми? Отимни келтиринглар», деди. Оти келтирилди, у минди ва отининг устида ўлди. Умму Сулаймнинг акаси Ҳаром ва у билан бирга икки киши — Бани Умайядан бир киши ва оқсоқ бир киши — йўлга чиқдилар. У уларга: «Менга яқин туринглар, мен уларнинг олдиларига борайин. Агар мени омон қилсалар (яхши), акс ҳолда сизлар яқин турган бўласизлар; агар мени ўлдирсалар, шерикларингизга хабар берасизлар», деди. (Рўвий) деди: Ҳаром уларнинг олдиларига келиб: «Мени омон қиласизларми, мен сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг рисолатини етказайин?», деди. Улар: «Ҳа», дейишди. У уларга гапира бошлади, улар эса ўзларидан бўлган бир кишига унинг ортидан (келишга) ишора қилдилар. У (киши) уни найза билан санчди ва (найза) уни тешиб ўтди. У: «Аллоҳу акбар! Каъбанинг Роббига қасамки, ютдим (нажот топдим)», деди. (Рўвий) деди: Сўнг улар уларнинг ҳаммасини ўлдирдилар, фақат оқсоқдан бўлак — у тоғ бошида эди. Анас деди: Бизга (Қуръонда) нозил қилинди ва ўқилар эди, кейин мансух бўлди: «Қавмимизга етказингларки, биз Роббимизга йўлиқдик, У биздан рози бўлди ва бизни рози қилди». (Рўвий) деди: Сўнг дуо қилдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُنْبَذَ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ جَمِيعًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xurmo gʻoʻrasi bilan quruq xurmoni birga (aralashtirib) nabiz qilishdan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хурмо ғўраси билан қуруқ хурмони бирга (аралаштириб) набиз қилишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Agar siz men bilgan (narsa)ni bilsangiz, oz kular, koʻp yigʻlar edingiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар сиз мен билган (нарса)ни билсангиз, оз кулар, кўп йиғлар эдингиз», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ بِخَيْرٍ مَا لَمْ يَسْتَعْجِلْ قَالُوا وَكَيْفَ يَسْتَعْجِلُ قَالَ يَقُولُ قَدْ دَعَوْتُ رَبِّي فَلَمْ يَسْتَجِبْ لِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Banda shoshilmas ekan, doimo yaxshilikda boʻladi», dedilar. Ular: «Qanday shoshiladi?», deyishdi. U zot: «(Banda): ‹Men Robbimga duo qildim, U menga ijobat qilmadi›, deydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Банда шошилмас экан, доимо яхшиликда бўлади», дедилар. Улар: «Қандай шошилади?», дейишди. У зот: «(Банда): ‹Мен Роббимга дуо қилдим, У менга ижобат қилмади›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَحَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَا خَطَبَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا قَالَ لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ وَلَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizga xutba qilganlarida deyarli har safar: «Kimda omonat boʻlmasa, unda iymon yoʻq; kimda ahdga vafo boʻlmasa, unda din yoʻq», derdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизга хутба қилганларида деярли ҳар сафар: «Кимда омонат бўлмаса, унда иймон йўқ; кимда аҳдга вафо бўлмаса, унда дин йўқ», дердилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أُمَّ حَارِثَةَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ حَارِثَةُ أَصَابَ خَيْرًا وَإِلَّا أَكْثَرْتُ الْبُكَاءَ قَالَ يَا أُمَّ حَارِثَةَ إِنَّهَا جِنَانٌ كَثِيرَةٌ وَإِنَّهُ لَفِي الْفِرْدَوْسِ الْأَعْلَى
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ummu Horisa: «Ey Allohning Rasuli, agar Horisa yaxshilikka erishgan boʻlsa (sabr qilaman), aks holda koʻp yigʻlayman», dedi. Nabiy ﷺ: «Ey Ummu Horisa, albatta u (yerda) koʻp jannatlar bor va u Firdavsi aʼlodadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Умму Ҳориса: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар Ҳориса яхшиликка эришган бўлса (сабр қиламан), акс ҳолда кўп йиғлайман», деди. Набий ﷺ: «Эй Умму Ҳориса, албатта у (ерда) кўп жаннатлар бор ва у Фирдавси аълодадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ يَهُودِيًّا دَعَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خُبْزِ شَعِيرٍ وَإِهَالَةٍ سَنِخَةٍ فَأَجَابَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir yahudiy Nabiy ﷺni arpa noni va sasib qolgan yogʻga taklif qildi, u zot esa uning (taklifini) qabul qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир яҳудий Набий ﷺни арпа нони ва сасиб қолган ёғга таклиф қилди, у зот эса унинг (таклифини) қабул қилдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُضَحِّي بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ يَذْبَحُهُمَا بِيَدِهِ وَيَضَعُ رِجْلَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَا وَيُسَمِّي وَيُكَبِّرُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ oq-qora rangli, shoxli ikkita qoʻchqorni qurbonlik qilar, ularni oʻz qoʻllari bilan boʻgʻizlar, oyoqlarini ularning yon tomonlariga qoʻyar, (Allohning) nomini zikr qilar va takbir aytar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ оқ-қора рангли, шохли иккита қўчқорни қурбонлик қилар, уларни ўз қўллари билан бўғизлар, оёқларини уларнинг ён томонларига қўяр, (Аллоҳнинг) номини зикр қилар ва такбир айтар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَمُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجِنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ وَمُرَّ بِجِنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ وَجَبَتْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning yonlaridan bir janoza oʻtkazildi va uni yaxshilikda maqtashdi. U zot: «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng yana bir janoza oʻtkazilib, uni yomonlikda tilga olishdi. U zot: «Vojib boʻldi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ёнларидан бир жаноза ўтказилди ва уни яхшиликда мақташди. У зот: «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг яна бир жаноза ўтказилиб, уни ёмонликда тилга олишди. У зот: «Вожиб бўлди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَذَهَبَ أَبُو بَكْرٍ يَتَقَدَّمُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحِجَابِ فَرَفَعَهُ فَلَمَّا وَضَحَ لَنَا وَجْهُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا نَظَرْنَا مَنْظَرًا قَطُّ كَانَ أَعْجَبَ إِلَيْنَا مِنْ وَجْهِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَضَحَ لَنَا فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَتَقَدَّمَ وَأَرْخَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحِجَابَ فَلَنْ يَقْدِرَ عَلَيْهِ حَتَّى مَاتَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ uch (kun) bizning oldimizga chiqmadilar. Namoz uchun iqomat aytildi, Abu Bakr (imomlikka) oldinga oʻtmoqchi boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ pardaga (ishora qilib) uni koʻtardilar. Nabiy ﷺning yuzlari bizga koʻringanida, biz hech qachon Allohning Nabiysi ﷺning bizga koʻringan yuzlaridan koʻra yoqimliroq manzarani koʻrmagan edik. Bas, u zot ﷺ qoʻllari bilan Abu Bakrga oldinga oʻtishni ishora qildilar va Allohning Nabiysi ﷺ pardani tushirdilar. Soʻng u zot vafot etgunlaricha (qaytib) unga muyassar boʻlmadik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ уч (кун) бизнинг олдимизга чиқмадилар. Намоз учун иқомат айтилди, Абу Бакр (имомликка) олдинга ўтмоқчи бўлди. Шунда Набий ﷺ пардага (ишора қилиб) уни кўтардилар. Набий ﷺнинг юзлари бизга кўринганида, биз ҳеч қачон Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг бизга кўринган юзларидан кўра ёқимлироқ манзарани кўрмаган эдик. Бас, у зот ﷺ қўллари билан Абу Бакрга олдинга ўтишни ишора қилдилар ва Аллоҳнинг Набийси ﷺ пардани туширдилар. Сўнг у зот вафот этгунларича (қайтиб) унга муяссар бўлмадик.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَأَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ وَهُوَ مُرْدِفٌ أَبَا بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ شَيْخٌ يُعْرَفُ وَنَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَابٌّ لَا يُعْرَفُ قَالَ فَيَلْقَى الرَّجُلُ أَبَا بَكْرٍ فَيَقُولُ يَا أَبَا بَكْرٍ مَنْ هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْكَ فَيَقُولُ هَذَا الرَّجُلُ يَهْدِينِي إِلَى السَّبِيلِ فَيَحْسِبُ الْحَاسِبُ أَنَّهُ إِنَّمَا يَهْدِيهِ الطَّرِيقَ وَإِنَّمَا يَعْنِي سَبِيلَ الْخَيْرِ فَالْتَفَتَ أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هُوَ بِفَارِسٍ قَدْ لَحِقَهُمْ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَذَا فَارِسٌ قَدْ لَحِقَ بِنَا قَالَ فَالْتَفَتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اصْرَعْهُ فَصَرَعَتْهُ فَرَسُهُ ثُمَّ قَامَتْ تُحَمْحِمُ قَالَ ثُمَّ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مُرْنِي بِمَا شِئْتَ قَالَ قِفْ مَكَانَكَ لَا تَتْرُكَنَّ أَحَدًا يَلْحَقُ بِنَا قَالَ فَكَانَ أَوَّلُ النَّهَارِ جَاهِدًا عَلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ آخِرُ النَّهَارِ مَسْلَحَةً لَهُ قَالَ فَنَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَانِبَ الْحَرَّةِ ثُمَّ بَعَثَ إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَاءُوا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمُوا عَلَيْهِمَا وَقَالُوا ارْكَبَا آمِنَيْنِ مُطْمَئِنَّيْنِ قَالَ فَرَكِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَحَفُّوا حَوْلَهُمَا بِالسِّلَاحِ قَالَ فَقِيلَ بِالْمَدِينَةِ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ فَاسْتَشْرَفُوا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ Madinaga (yoʻl olib) keldilar, u zot Abu Bakrni (ulovning) ortlariga mindirgan edilar. Abu Bakr tanilgan (keksa) chol edi, Allohning Nabiysi ﷺ esa tanilmaydigan yigit edilar. (Anas) aytdi: Bir kishi Abu Bakrga yoʻliqib: «Ey Abu Bakr, oldingdagi bu kishi kim?», derdi. U: «Bu kishi menga yoʻl koʻrsatadi», derdi. Eshituvchi u (oddiy) yoʻlni nazarda tutyapti, deb oʻylardi, holbuki u yaxshilik yoʻlini nazarda tutardi. Abu Bakr (ortiga) qaradi, birdan ularga yetib kelgan bir otliqni koʻrdi. U: «Ey Allohning Nabiysi, mana bu otliq bizga yetib keldi», dedi. (Anas) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ (ortga) qarab: «Allohim, uni (yerga) yiq», dedilar. Shunda oti uni yiqitdi, soʻng ot kishnab tik turdi. (Anas) aytdi: Soʻng u: «Ey Allohning Nabiysi, menga xohlaganingni buyur», dedi. U zot: «Joyingda turaver, hech kimni bizga yetib kelishiga qoʻyma», dedilar. (Anas) aytdi: U kunning avvalida Allohning Nabiysi ﷺga qarshi tirishuvchi edi, kunning oxirida esa u zot uchun qoʻriqchi boʻldi. (Anas) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ harraning bir tomonida (mehmon) tushdilar, soʻng ansorlarga (odam) yubordilar. Ular Allohning Nabiysi ﷺning oldilariga kelib, ikkoviga salom berishdi va: «Omon va xotirjam holda mininglar», deyishdi. (Anas) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ va Abu Bakr (ulovga) mindilar, (ansorlar) qurol bilan ikkovlarini oʻrab olishdi. (Anas) aytdi: Madinada: «Allohning Nabiysi keldi!», deyildi va odamlar Allohning Nabiysi ﷺni koʻrish uchun (boʻylarini choʻzib) qarashdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ Мадинага (йўл олиб) келдилар, у зот Абу Бакрни (уловнинг) ортларига миндирган эдилар. Абу Бакр танилган (кекса) чол эди, Аллоҳнинг Набийси ﷺ эса танилмайдиган йигит эдилар. (Анас) айтди: Бир киши Абу Бакрга йўлиқиб: «Эй Абу Бакр, олдингдаги бу киши ким?», дерди. У: «Бу киши менга йўл кўрсатади», дерди. Эшитувчи у (оддий) йўлни назарда тутяпти, деб ўйларди, ҳолбуки у яхшилик йўлини назарда тутарди. Абу Бакр (ортига) қаради, бирдан уларга етиб келган бир отлиқни кўрди. У: «Эй Аллоҳнинг Набийси, мана бу отлиқ бизга етиб келди», деди. (Анас) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ (ортга) қараб: «Аллоҳим, уни (ерга) йиқ», дедилар. Шунда оти уни йиқитди, сўнг от кишнаб тик турди. (Анас) айтди: Сўнг у: «Эй Аллоҳнинг Набийси, менга хоҳлаганингни буюр», деди. У зот: «Жойингда туравер, ҳеч кимни бизга етиб келишига қўйма», дедилар. (Анас) айтди: У куннинг аввалида Аллоҳнинг Набийси ﷺга қарши тиришувчи эди, куннинг охирида эса у зот учун қўриқчи бўлди. (Анас) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ ҳарранинг бир томонида (меҳмон) тушдилар, сўнг ансорларга (одам) юбордилар. Улар Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг олдиларига келиб, икковига салом беришди ва: «Омон ва хотиржам ҳолда мининглар», дейишди. (Анас) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ ва Абу Бакр (уловга) миндилар, (ансорлар) қурол билан икковларини ўраб олишди. (Анас) айтди: Мадинада: «Аллоҳнинг Набийси келди!», дейилди ва одамлар Аллоҳнинг Набийси ﷺни кўриш учун (бўйларини чўзиб) қарашди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ الْحَبْحَابِ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الدَّجَّالُ مَمْسُوحُ الْعَيْنِ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ ك ف ر يُهَجَّاهَا يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُسْلِمٍ ك ف ر
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Dajjolning koʻzi oʻchgan (mahv qilingan) boʻladi, ikki koʻzi orasiga esa ‹k f r› deb, harflab yozib qoʻyilgan boʻladi. Uni har bir musulmon oʻqiydi: ‹k f r›», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Дажжолнинг кўзи ўчган (маҳв қилинган) бўлади, икки кўзи орасига эса ‹к ф р› деб, ҳарфлаб ёзиб қўйилган бўлади. Уни ҳар бир мусулмон ўқийди: ‹к ф р›», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو عِصَامٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَنَفَّسُ فِي الشَّرَابِ ثَلَاثًا وَيَقُولُ إِنَّهُ أَدْوَأُ وَأَبْرَأُ وَأَمْرَأُقَالَ أَنَسٌ وَأَنَا أَتَنَفَّسُ ثَلَاثًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ ichimlikda uch marta nafas olar va: ‹Albatta, bu chanqoqni qondiruvchiroq, sogʻlomroq va yoqimliroqdir›, derdilar». Anas: «Men ham uch marta nafas olaman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ ичимликда уч марта нафас олар ва: ‹Албатта, бу чанқоқни қондирувчироқ, соғломроқ ва ёқимлироқдир›, дердилар». Анас: «Мен ҳам уч марта нафас оламан», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ الضُّبَعِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ فِي عُلُوِّ الْمَدِينَةِ فِي حَيٍّ يُقَالُ لَهُ بَنُو عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فَأَقَامَ فِيهِمْ أَرْبَعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً ثُمَّ إِنَّهُ أَرْسَلَ إِلَى مَلَإٍ مِنْ بَنِي النَّجَّارِ قَالَ فَجَاءُوا مُتَقَلِّدِينَ سُيُوفَهُمْ قَالَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَبُو بَكْرٍ رِدْفُهُ وَمَلَأُ بَنِي النَّجَّارِ حَوْلَهُ حَتَّى أَلْقَى بِفِنَاءِ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ فَكَانَ يُصَلِّي حَيْثُ أَدْرَكَتْهُ الصَّلَاةُ وَيُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ ثُمَّ إِنَّهُ أَمَرَ بِالْمَسْجِدِ فَأَرْسَلَ إِلَى مَلَإٍ مِنْ بَنِي النَّجَّارِ فَجَاءُوا فَقَالَ يَا بَنِي النَّجَّارِ ثَامِنُونِي حَائِطَكُمْ هَذَا فَقَالُوا وَاللَّهِ لَا نَطْلُبُ ثَمَنَهُ إِلَّا إِلَى اللَّهِ قَالَ وَكَانَ فِيهِ مَا أَقُولُ لَكُمْ كَانَتْ فِيهِ قُبُورُ الْمُشْرِكِينَ وَكَانَ فِيهِ حَرْثٌ وَكَانَ فِيهِ نَخْلٌ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُبُورِ الْمُشْرِكِينَ فَنُبِشَتْ وَبِالْحَرْثِ فَسُوِّيَتْ وَبِالنَّخْلِ فَقُطِعَ قَالَ فَصَفُّوا النَّخْلَ إِلَى قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ وَجَعَلُوا عِضَادَتَيْهِ حِجَارَةً قَالَ وَجَعَلُوا يَنْقُلُونَ ذَلِكَ الصَّخْرَ وَهُمْ يَرْتَجِزُونَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُمْ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَا خَيْرَ إِلَّا خَيْرُ الْآخِرَهْفَانْصُرْ الْأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرَهْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ (Madinaga) kelganlarida, Madinaning yuqori qismida Bani Amr ibn Avf deb ataladigan bir mahallada (mehmon) tushdilar va ular ichida oʻn toʻrt kecha turdilar. Soʻng Bani Najjor jamoasiga (odam) yubordilar. (Anas) aytdi: Ular qilichlarini taqqan holda keldilar. (Anas) aytdi: Goʻyo men Rasululloh ﷺni ulovlari ustida, Abu Bakr esa ortlarida mingashgan, Bani Najjor jamoasi atroflarida boʻlgan holda koʻrib turgandekman — to u zot Abu Ayyubning hovlisiga tushgunlaricha. (Anas) aytdi: U zot namoz (vaqti) qayerda yetib kelsa, oʻsha yerda namoz oʻqir, qoʻy qoʻtonlarida ham namoz oʻqir edilar. Soʻng u zot masjid (qurish)ni buyurdilar va Bani Najjor jamoasiga (odam) yubordilar, ular kelishdi. U zot: «Ey Bani Najjor, mana bu bogʻingizning narxini menga aytinglar», dedilar. Ular: «Allohga qasamki, biz uning narxini faqat Allohdan talab qilamiz», deyishdi. (Anas) aytdi: Unda men sizlarga aytadigan narsalar bor edi: unda mushriklarning qabrlari bor edi, unda ekinzor bor edi va unda xurmolar bor edi. Rasululloh ﷺ mushriklarning qabrlari (haqida) buyurdilar — ular koʻchirildi; ekinzor (haqida buyurdilar) — u tekislandi; xurmolar (haqida buyurdilar) — ular kesildi. (Anas) aytdi: Ular xurmo (ustunlari)ni masjidning qiblasi tomonida saf qilib tizdilar va uning ikki kesakisini toshdan qildilar. (Anas) aytdi: Ular oʻsha toshlarni tashir va rajaz aytar edilar, Rasululloh ﷺ ham ular bilan birga: «Allohim, oxirat yaxshiligidan boʻlak yaxshilik yoʻq, bas, ansorlar va muhojirlarga yordam ber», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (Мадинага) келганларида, Мадинанинг юқори қисмида Бани Амр ибн Авф деб аталадиган бир маҳаллада (меҳмон) тушдилар ва улар ичида ўн тўрт кеча турдилар. Сўнг Бани Нажжор жамоасига (одам) юбордилар. (Анас) айтди: Улар қиличларини таққан ҳолда келдилар. (Анас) айтди: Гўё мен Расулуллоҳ ﷺни уловлари устида, Абу Бакр эса ортларида мингашган, Бани Нажжор жамоаси атрофларида бўлган ҳолда кўриб тургандекман — то у зот Абу Айюбнинг ҳовлисига тушгунларича. (Анас) айтди: У зот намоз (вақти) қаерда етиб келса, ўша ерда намоз ўқир, қўй қўтонларида ҳам намоз ўқир эдилар. Сўнг у зот масжид (қуриш)ни буюрдилар ва Бани Нажжор жамоасига (одам) юбордилар, улар келишди. У зот: «Эй Бани Нажжор, мана бу боғингизнинг нархини менга айтинглар», дедилар. Улар: «Аллоҳга қасамки, биз унинг нархини фақат Аллоҳдан талаб қиламиз», дейишди. (Анас) айтди: Унда мен сизларга айтадиган нарсалар бор эди: унда мушрикларнинг қабрлари бор эди, унда экинзор бор эди ва унда хурмолар бор эди. Расулуллоҳ ﷺ мушрикларнинг қабрлари (ҳақида) буюрдилар — улар кўчирилди; экинзор (ҳақида буюрдилар) — у текисланди; хурмолар (ҳақида буюрдилар) — улар кесилди. (Анас) айтди: Улар хурмо (устунлари)ни масжиднинг қибласи томонида саф қилиб тиздилар ва унинг икки кесакисини тошдан қилдилар. (Анас) айтди: Улар ўша тошларни ташир ва ражаз айтар эдилар, Расулуллоҳ ﷺ ҳам улар билан бирга: «Аллоҳим, охират яхшилигидан бўлак яхшилик йўқ, бас, ансорлар ва муҳожирларга ёрдам бер», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو التَّيَّاحِ حَدَّثَنَا أَنَسٌ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسَنَ النَّاسِ خُلُقًا وَكَانَ لِي أَخٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو عُمَيْرٍ قَالَ أَحْسِبُهُ قَالَ فَطِيمًا فَقَالَ وَكَانَ إِذَا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَآهُ قَالَ أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ قَالَ نُغَرٌ كَانَ يَلْعَبُ بِهِ قَالَ فَرُبَّمَا تَحْضُرُهُ الصَّلَاةُ وَهُوَ فِي بَيْتِنَا فَيَأْمُرُ بِالْبِسَاطِ الَّذِي تَحْتَهُ فَيُكْنَسُ ثُمَّ يُنْضَحُ بِالْمَاءِ ثُمَّ يَقُومُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَقُومُ خَلْفَهُ فَيُصَلِّي بِنَا قَالَ وَكَانَ بِسَاطُهُمْ مِنْ جَرِيدِ النَّخْلِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ odamlarning xulqi eng goʻzali edilar. Mening Abu Umayr deb ataladigan bir ukam bor edi. (Roʻviy) dedi: Oʻylaymanki, (Anas) uni sutdan ajratilgan edi, dedi. (Anas) dedi: Rasululloh ﷺ kelib uni koʻrganlarida: «Ey Abu Umayr, nugʻayr (kichkina chumchuq) nima qildi?», der edilar — u (bola) oʻsha chumchuq bilan oʻynar edi. (Anas) dedi: Baʼzan u zot bizning uyimizda boʻlganlarida namoz vaqti kirib qolar, shunda u zot ostilaridagi boʻyrani (supurishga) buyurar edilar, u supurilib, soʻng suv sepilar edi. Soʻng Rasululloh ﷺ turar, biz ham u zotning ortlarida turar edik va u zot bizga imom boʻlib namoz oʻqir edilar. (Anas) dedi: Ularning boʻyrasi xurmo shoxlaridan (toʻqilgan) edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг хулқи энг гўзали эдилар. Менинг Абу Умайр деб аталадиган бир укам бор эди. (Рўвий) деди: Ўйлайманки, (Анас) уни сутдан ажратилган эди, деди. (Анас) деди: Расулуллоҳ ﷺ келиб уни кўрганларида: «Эй Абу Умайр, нуғайр (кичкина чумчуқ) нима қилди?», дер эдилар — у (бола) ўша чумчуқ билан ўйнар эди. (Анас) деди: Баъзан у зот бизнинг уйимизда бўлганларида намоз вақти кириб қолар, шунда у зот остиларидаги бўйрани (супуришга) буюрар эдилар, у супурилиб, сўнг сув сепилар эди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ турар, биз ҳам у зотнинг ортларида турар эдик ва у зот бизга имом бўлиб намоз ўқир эдилар. (Анас) деди: Уларнинг бўйраси хурмо шохларидан (тўқилган) эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ حِينَ وُلِدَ وَهُوَ يَهْنَأُ بَعِيرًا لَهُ وَعَلَيْهِ عَبَاءَةٌ فَقَالَ مَعَكَ تَمْرٌ فَنَاوَلْتُهُ تَمَرَاتٍ فَأَلْقَاهُنَّ فِي فِيهِ فَلَاكَهُنَّ ثُمَّ فَغَرَ فَاهُ ثُمَّ أَوْجَرَهُنَّ إِيَّاهُ فَجَعَلَ يَتَلَمَّظُ الصَّبِيُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُبُّ الْأَنْصَارِ التَّمْرَ وَسَمَّاهُ عَبْدَ اللَّهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Abdulloh ibn Abu Talhani tugʻilgan paytida Nabiy ﷺning huzurlariga olib bordim. U zot jun choponda boʻlib, oʻz tuyalariga qatron surtayotgan edilar. U zot: «Yoningda xurmo bormi?», dedilar. Bas, men u zotga bir nechta xurmo uzatdim. U zot ularni ogʻizlariga solib chaynadilar, soʻng (goʻdakning) ogʻzini ochib, uni uning ogʻziga soldilar. Bas, goʻdak (ogʻzini) yalay boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ansorlarning sevimlisi xurmodir», dedilar va unga Abdulloh deb nom qoʻydilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Абу Талҳани туғилган пайтида Набий ﷺнинг ҳузурларига олиб бордим. У зот жун чопонда бўлиб, ўз туяларига қатрон суртаётган эдилар. У зот: «Ёнингда хурмо борми?», дедилар. Бас, мен у зотга бир нечта хурмо узатдим. У зот уларни оғизларига солиб чайнадилар, сўнг (гўдакнинг) оғзини очиб, уни унинг оғзига солдилар. Бас, гўдак (оғзини) ялай бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ансорларнинг севимлиси хурмодир», дедилар ва унга Абдуллоҳ деб ном қўйдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ وَالْقَاسِمِ جَمِيعًا عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَقُولُوا عَلَيْكُمْ وَقَالَ الْآخَرُ وَعَلَيْكُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ahli kitob sizlarga salom bersa, sizlar: ‹Alaykum›, denglar», dedilar. Boshqasi esa: «Va alaykum», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аҳли китоб сизларга салом берса, сизлар: ‹Алайкум›, денглар», дедилар. Бошқаси эса: «Ва алайкум», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ وَهُمْ أَرَقُّ قُلُوبًا مِنْكُمْ وَهُمْ أَوَّلُ مَنْ جَاءَ بِالْمُصَافَحَةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlarning oldingizga Yaman ahli keldi, ular qalblari sizlarnikidan koʻra yumshoqroqdir. Musofahani birinchi boʻlib olib kelganlar ham ulardir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг олдингизга Яман аҳли келди, улар қалблари сизларникидан кўра юмшоқроқдир. Мусофаҳани биринчи бўлиб олиб келганлар ҳам улардир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَوْهُ لَيْلَةً فِي رَمَضَانَ وَصَلَّى لَهُمْ فَخَفَّفَ ثُمَّ دَخَلَ فَأَطَالَ الصَّلَاةَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى بِهِمْ ثُمَّ دَخَلَ فَأَطَالَ الصَّلَاةَ فَفَعَلَ ذَلِكَ مِرَارًا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَيْنَاكَ فَفَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ مِنْ أَجْلِكُمْ فَعَلْتُ ذَلِكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺning sahobalari ramazonning bir kechasida u zotning oldilariga keldilar. U zot ularga (imom boʻlib) namoz oʻqidilar va yengil qildilar. Soʻng (uyga) kirib, namozni choʻzdilar. Soʻng chiqib, ularga namoz oʻqidilar, soʻng (yana) kirib, namozni choʻzdilar. Bas, buni bir necha marta qildilar. Tong otganida ular: «Ey Allohning Rasuli, biz sizning oldingizga keldik, siz esa mana shunday-mana shunday qildingiz», deyishdi. U zot: «Buni sizlar uchun qildim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари рамазоннинг бир кечасида у зотнинг олдиларига келдилар. У зот уларга (имом бўлиб) намоз ўқидилар ва енгил қилдилар. Сўнг (уйга) кириб, намозни чўздилар. Сўнг чиқиб, уларга намоз ўқидилар, сўнг (яна) кириб, намозни чўздилар. Бас, буни бир неча марта қилдилар. Тонг отганида улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз сизнинг олдингизга келдик, сиз эса мана шундай-мана шундай қилдингиз», дейишди. У зот: «Буни сизлар учун қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ الْمَعْنَى عَنْ سِمَاكٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بِبَرَاءَةٌ مَعَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَمَّا بَلَغَ ذَا الْحُلَيْفَةِ قَالَ عَفَّانُ لَا يُبَلِّغُهَا إِلَّا أَنَا أَوْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي فَبَعَثَ بِهَا مَعَ عَلِيٍّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Baroat (Tavba surasi)ni Abu Bakr Siddiq (roziyallohu anhu) bilan yubordilar. U Zul-Hulayfaga yetganida, u zot — Affon (shunday) dedi —: «Uni mendan yoki ahli baytimdan boʻlgan bir kishidan boʻlak hech kim yetkazmaydi», dedilar va uni Ali bilan yubordilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Бароат (Тавба сураси)ни Абу Бакр Сиддиқ (розияллоҳу анҳу) билан юбордилар. У Зул-Ҳулайфага етганида, у зот — Аффон (шундай) деди —: «Уни мендан ёки аҳли байтимдан бўлган бир кишидан бўлак ҳеч ким етказмайди», дедилар ва уни Али билан юбордилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أُمَّ أَيْمَنَ بَكَتْ لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهَا مَا يُبْكِيكِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَمُوتُ وَلَكِنْ إِنَّمَا أَبْكِي عَلَى الْوَحْيِ الَّذِي رُفِعَ عَنَّا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ vafot etganlarida Ummu Ayman yigʻladi. Unga: «Rasululloh ﷺ uchun seni nima yigʻlatyapti?», deyildi. U: «Men Nabiy ﷺ albatta vafot etishlarini bilar edim. Lekin men bizdan koʻtarilgan vahiy uchun yigʻlayapman, xolos», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида Умму Айман йиғлади. Унга: «Расулуллоҳ ﷺ учун сени нима йиғлатяпти?», дейилди. У: «Мен Набий ﷺ албатта вафот этишларини билар эдим. Лекин мен биздан кўтарилган ваҳий учун йиғлаяпман, холос», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَكَّهَا بِيَدِهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidning qiblasida balgʻam koʻrib qoldilar va uni qoʻllari bilan qirib tashladilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг қибласида балғам кўриб қолдилар ва уни қўллари билан қириб ташладилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ أَهْلُ الْيَمَنِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا ابْعَثْ مَعَنَا رَجُلًا يُعَلِّمُنَا كِتَابَ رَبِّنَا وَالسُّنَّةَ قَالَ فَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَدَفَعَهُ إِلَيْهِمْ وَقَالَ هَذَا أَمِينُ هَذِهِ الْأُمَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Yaman ahli Nabiy ﷺning oldilariga kelganlarida: «Biz bilan birga bizga Robbimizning Kitobini va Sunnatni oʻrgatadigan bir kishini yuboring», deyishdi. (Anas) dedi: Shunda Nabiy ﷺ Abu Ubaydaning qoʻlidan ushlab, uni ularga topshirdilar va: «Bu — mana shu ummatning aminidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Яман аҳли Набий ﷺнинг олдиларига келганларида: «Биз билан бирга бизга Роббимизнинг Китобини ва Суннатни ўргатадиган бир кишини юборинг», дейишди. (Анас) деди: Шунда Набий ﷺ Абу Убайданинг қўлидан ушлаб, уни уларга топширдилар ва: «Бу — мана шу умматнинг аминидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَحْلِقَ رَأْسَهُ قَبَضَ أَبُو طَلْحَةَ عَلَى أَحَدِ شِقَّيْ رَأْسِهِ فَلَمَّا حَلَقَهُ الْحَجَّامُ أَخَذَهُ فَجَاءَ بِهِ أُمَّ سُلَيْمٍ فَجَعَلَتْ تَجْعَلُهُ فِي طِيبِهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ boshlarini oldirmoqchi boʻlganlarida, Abu Talha u zotning boshlarining bir tomonini ushlab turdi. Sartarosh uni oldirganida, u (sochni) olib, Ummu Sulaymning oldiga keltirdi. Bas, u (Ummu Sulaym) uni oʻz atriga sola boshladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бошларини олдирмоқчи бўлганларида, Абу Талҳа у зотнинг бошларининг бир томонини ушлаб турди. Сартарош уни олдирганида, у (сочни) олиб, Умму Сулаймнинг олдига келтирди. Бас, у (Умму Сулайм) уни ўз атрига сола бошлади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ وَحَسَنٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ كَأَنِّي اللَّيْلَةَ فِي دَارِ رَافِعِ بْنِ عُقْبَةَ قَالَ حَسَنٌ فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ فَأُوتِينَا بِتَمْرٍ مِنْ تَمْرِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ أَنَّ لَنَا الرِّفْعَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bu kecha (tushimda) goʻyo Rofeʼ ibn Uqbaning uyida boʻlgandek koʻrdim — Hasan: ‹Uqba ibn Rofeʼning uyida›, dedi — bizga Ibn Tobning xurmosidan keltirildi. Men buni dunyoda biz uchun martaba, oxiratda esa yaxshi oqibat boʻlishi va dinimiz albatta pokiza boʻlgani deb taʼbir qildim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кеча (тушимда) гўё Рофеъ ибн Уқбанинг уйида бўлгандек кўрдим — Ҳасан: ‹Уқба ибн Рофеънинг уйида›, деди — бизга Ибн Тобнинг хурмосидан келтирилди. Мен буни дунёда биз учун мартаба, охиратда эса яхши оқибат бўлиши ва динимиз албатта покиза бўлгани деб таъбир қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي بَكْرٍ الْمُزَنِيَّ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ أَبِي مَيْمُونَةَ قَالَ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا عَنْ أَنَسٍ قَالَمَا رُفِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْرٌ فِيهِ الْقِصَاصُ إِلَّا أَمَرَ فِيهِ بِالْعَفْوِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺning huzurlariga ichida qasos boʻlgan biror ish koʻtarilsa, u zot albatta unda avf qilishga buyurar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига ичида қасос бўлган бирор иш кўтарилса, у зот албатта унда авф қилишга буюрар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ ثُمَامَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ رَدَّدَهَا ثَلَاثًا وَإِذَا أَتَى قَوْمًا فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلَاثًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ biror soʻz aytganlarida, uni uch marta takrorlar edilar; bir qavmning oldiga kelib salom berganlarida esa, ularga uch marta salom berar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бирор сўз айтганларида, уни уч марта такрорлар эдилар; бир қавмнинг олдига келиб салом берганларида эса, уларга уч марта салом берар эдилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا بِسْطَامُ بْنُ حُرَيْثٍ عَنْ أَشْعَثَ الْحَرَّانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَفَاعَتِي لِأَهْلِ الْكَبَائِرِ مِنْ أُمَّتِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Mening shafoatim ummatimdan katta gunoh qilganlar uchundir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг шафоатим умматимдан катта гуноҳ қилганлар учундир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَمَّارٌ أَبُو هَاشِمٍ صَاحِبُ الزَّعْفَرَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ فَاطِمَةَ نَاوَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِسْرَةً مِنْ خُبْزِ شَعِيرٍ فَقَالَ هَذَا أَوَّلُ طَعَامٍ أَكَلَهُ أَبُوكِ مِنْ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Fotima Rasululloh ﷺga arpa nonidan bir burda uzatdi. Shunda u zot: «Bu — otang uch kundan beri yegan birinchi taomdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Фотима Расулуллоҳ ﷺга арпа нонидан бир бурда узатди. Шунда у зот: «Бу — отанг уч кундан бери еган биринчи таомдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَعْرَابِيًّا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قِيَامِ السَّاعَةِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَعْدَدْتَ لَهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ وَثَمَّ غُلَامٌ فَقَالَ إِنْ يَعِشْ هَذَا فَلَنْ يَبْلُغَ الْهَرَمَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir aʼrobiy Rasululloh ﷺdan qiyomatning qoyim boʻlishi haqida soʻradi. Nabiy ﷺ unga: «Sen unga nima tayyorlading?», dedilar. U: «Yoʻq (koʻp narsa tayyorlaganim yoʻq), faqat men Alloh va Uning Rasulini sevaman», dedi. U zot: «Kishi oʻzi sevgan bilan birgadir», dedilar. Soʻng: «Qiyomat haqida soʻragan kishi qani?», dedilar. (Roʻviy) dedi: Oʻsha yerda bir bola bor edi. U zot: «Agar bu (bola) yashasa, keksalikka yetmasidan qiyomat qoyim boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аъробий Расулуллоҳ ﷺдан қиёматнинг қойим бўлиши ҳақида сўради. Набий ﷺ унга: «Сен унга нима тайёрладинг?», дедилар. У: «Йўқ (кўп нарса тайёрлаганим йўқ), фақат мен Аллоҳ ва Унинг Расулини севаман», деди. У зот: «Киши ўзи севган билан биргадир», дедилар. Сўнг: «Қиёмат ҳақида сўраган киши қани?», дедилар. (Рўвий) деди: Ўша ерда бир бола бор эди. У зот: «Агар бу (бола) яшаса, кексаликка етмасидан қиёмат қойим бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ عَمْرُو بْنُ زُنَيْبٍ الْعَنْبَرِيُّ إِنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُأَنَّ مُعَاذًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ لَا يَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِكَ وَلَا يَأْخُذُونَ بِأَمْرِكَ فَمَا تَأْمُرُ فِي أَمْرِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا طَاعَةَ لِمَنْ لَمْ يُطِعْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Muoz: «Ey Allohning Rasuli, agar bizning ustimizda sizning sunnatingizga ergashmaydigan va buyrugʻingizni olmaydigan amirlar boʻlsa, ularning ishida nima buyurasiz?», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jallaga itoat qilmagan kishiga itoat yoʻq», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Муоз: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар бизнинг устимизда сизнинг суннатингизга эргашмайдиган ва буйруғингизни олмайдиган амирлар бўлса, уларнинг ишида нима буюрасиз?», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жаллага итоат қилмаган кишига итоат йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ أَنَسٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِأَنَّ الْأَنْصَارَ اشْتَدَّتْ عَلَيْهِمْ السَّوَانِي فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَدْعُوَ لَهُمْ أَوْ يَحْفِرَ لَهُمْ نَهْرًا فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَا يَسْأَلُونِي الْيَوْمَ شَيْئًا إِلَّا أُعْطُوهُ فَأُخْبِرَتْ الْأَنْصَارُ بِذَلِكَ فَلَمَّا سَمِعُوا مَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا ادْعُ اللَّهَ لَنَا بِالْمَغْفِرَةِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ أَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ansorlarga suv tashuvchi tuyalar (bilan sugʻorish) ogʻir kelib qoldi. Bas, ular Nabiy ﷺning oldilariga — u zot ular uchun duo qilsinlar yoki ular uchun bir ariq qazdirsinlar, deb — keldilar. Nabiy ﷺga bu haqda xabar berildi. Shunda u zot: «Bugun mendan nima soʻrashsa, albatta beriladi», dedilar. Ansorlarga bu xabar yetkazildi. Ular Nabiy ﷺning aytganlarini eshitganlarida: «Biz uchun Allohdan magʻfirat soʻrang», deyishdi. U zot: «Allohim, ansorlarni, ansorlarning oʻgʻillarini va ansorlar oʻgʻillarining oʻgʻillarini magʻfirat qil», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, ансорларга сув ташувчи туялар (билан суғориш) оғир келиб қолди. Бас, улар Набий ﷺнинг олдиларига — у зот улар учун дуо қилсинлар ёки улар учун бир ариқ қаздирсинлар, деб — келдилар. Набий ﷺга бу ҳақда хабар берилди. Шунда у зот: «Бугун мендан нима сўрашса, албатта берилади», дедилар. Ансорларга бу хабар етказилди. Улар Набий ﷺнинг айтганларини эшитганларида: «Биз учун Аллоҳдан мағфират сўранг», дейишди. У зот: «Аллоҳим, ансорларни, ансорларнинг ўғилларини ва ансорлар ўғилларининг ўғилларини мағфират қил», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ أَنْ يَسْقُطَ عَلَى بَعِيرِهِ وَقَدْ أَضَلَّهُ بِأَرْضٍ فَلَاةٍوَحَدَّثَ بِذَلِكَ شَهْرٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Alloh bandasining tavbasidan, sizlardan biringiz ovloq bir yerda yoʻqotib qoʻygan tuyasining ustidan (toʻsatdan) chiqib qolganidan koʻra qattiqroq quvonadi», dedilar. Buni Shahr Abu Hurayradan (ham) rivoyat qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳ бандасининг тавбасидан, сизлардан бирингиз овлоқ бир ерда йўқотиб қўйган туясининг устидан (тўсатдан) чиқиб қолганидан кўра қаттиқроқ қувонади», дедилар. Буни Шаҳр Абу Ҳурайрадан (ҳам) ривоят қилди.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا الْبُنَانِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَعْرِضُ لَهُ الرَّجُلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْدَمَا يَنْزِلُ مِنْ الْمِنْبَرِ فَيُكَلِّمُهُ ثُمَّ يَدْخُلُ فِي الصَّلَاةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, juma kuni Nabiy ﷺ minbardan tushganlaridan keyin bir kishi u zotning yoʻlida uchrar va u zot bilan gaplashar, soʻng u zot namozga kirar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, жума куни Набий ﷺ минбардан тушганларидан кейин бир киши у зотнинг йўлида учрар ва у зот билан гаплашар, сўнг у зот намозга кирар эдилар.
حَدَّثَنَا وَهْبٌ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى غُبَارِ مَوْكِبِ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام سَاطِعًا فِي سِكَّةِ بَنِي غَنْمٍ حِينَ سَارَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Goʻyo men Jibril (alayhissalom) mavkibining changini — u Bani Qurayzaga yurgan paytda Bani Gʻanm koʻchasida koʻtarilib turgan holda — koʻrib turgandekman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Гўё мен Жибрил (алайҳиссалом) мавкибининг чангини — у Бани Қурайзага юрган пайтда Бани Ғанм кўчасида кўтарилиб турган ҳолда — кўриб тургандекман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ سَنْبَرٍ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ بِحَدِيثٍ لَا يُحَدِّثُكُمُوهُ أَحَدٌ بَعْدِي سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَظْهَرَ الزِّنَا وَتَقِلَّ الرِّجَالُ وَيَكْثُرَ النِّسَاءُ حَتَّى يَكُونَ فِي الْخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men sizlarga bir hadis aytib beray — mendan keyin uni sizlarga hech kim aytib bermaydi. Men uni Rasululloh ﷺdan eshitganman. Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Qiyomat alomatlaridan (biri) shuki, ilm koʻtariladi, jaholat zohir boʻladi, xamr ichiladi, zino oshkor boʻladi, erkaklar kamayib, ayollar koʻpayadi — hatto ellik ayolga bitta gʻamxoʻr (erkak) boʻlib qoladi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен сизларга бир ҳадис айтиб берай — мендан кейин уни сизларга ҳеч ким айтиб бермайди. Мен уни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганман. Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Қиёмат аломатларидан (бири) шуки, илм кўтарилади, жаҳолат зоҳир бўлади, хамр ичилади, зино ошкор бўлади, эркаклар камайиб, аёллар кўпаяди — ҳатто эллик аёлга битта ғамхўр (эркак) бўлиб қолади».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِمًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ kishining tik turgan holda ichishidan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ кишининг тик турган ҳолда ичишидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اعْتَدِلُوا فِي السُّجُودِ وَلَا يَسْجُدْ أَحَدُكُمْ بَاسِطًا ذِرَاعَيْهِ كَالْكَلْبِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Sajdada muʼtadil boʻlinglar. Biringiz itga oʻxshab bilaklarini yozgan holda sajda qilmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Саждада муътадил бўлинглар. Бирингиз итга ўхшаб билакларини ёзган ҳолда сажда қилмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَالْهَرَمِ وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men ojizlikdan, dangasalikdan, qoʻrqoqlikdan, baxillikdan va keksalikdan, qabr azobidan hamda hayot va mamot fitnasidan Senga panoh keltiraman». Abdulvahhob: «Baxillikdan va qoʻrqoqlikdan», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен ожизликдан, дангасаликдан, қўрқоқликдан, бахилликдан ва кексаликдан, қабр азобидан ҳамда ҳаёт ва мамот фитнасидан Сенга паноҳ келтираман». Абдулваҳҳоб: «Бахилликдан ва қўрқоқликдан», деди.