Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ عَلَى نِسَائِهِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir gʻusl bilan ayollarini aylanib chiqdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир ғусл билан аёлларини айланиб чиқдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ عَلَى نِسَائِهِ فِي لَيْلَةٍ وَاحِدَةٍ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kechada, bir gʻusl bilan ayollarini aylanib chiqdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кечада, бир ғусл билан аёлларини айланиб чиқдилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ سَمِعْتُ مَرْوَانَ الْأَصْغَرَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ عَلِيًّا قَدِمَ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَ أَهْلَلْتَ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ فَإِنِّي لَوْلَا أَنَّ مَعِي الْهَدْيَ لَأَحْلَلْتُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ali Yamandan keldi. Nabiy ﷺ unga: «Nima (niyat) bilan ehrom bogʻlading?» dedilar. U: «Rasululloh ﷺ nima bilan ehrom bogʻlagan boʻlsalar, oʻshanga ehrom bogʻladim», dedi. U zot: «Agar yonimda qurbonlik (hadyi) boʻlmaganida edi, ehromdan chiqar edim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Али Ямандан келди. Набий ﷺ унга: «Нима (ният) билан эҳром боғладинг?» дедилар. У: «Расулуллоҳ ﷺ нима билан эҳром боғлаган бўлсалар, ўшанга эҳром боғладим», деди. У зот: «Агар ёнимда қурбонлик (ҳадйи) бўлмаганида эди, эҳромдан чиқар эдим», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ شَجَرَةً يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّهَا مِائَةَ عَامٍ لَا يَقْطَعُهَاقَالَ فَحَدَّثْتُ بِهِ أَبِي قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, jannatda shunday bir daraxt borki, otliq kishi uning soyasida yuz yil yursa ham uni kesib oʻta olmaydi», dedilar. (Roviy) dedi: Men buni otamga aytib berdim. U: «Men Abu Hurayraning (ham shuni) rivoyat qilayotganini eshitganman», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, жаннатда шундай бир дарахт борки, отлиқ киши унинг соясида юз йил юрса ҳам уни кесиб ўта олмайди», дедилар. (Ровий) деди: Мен буни отамга айтиб бердим. У: «Мен Абу Ҳурайранинг (ҳам шуни) ривоят қилаётганини эшитганман», деди.

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ قَالَدَخَلْنَا عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بَعْدَ الظُّهْرِ فَقَامَ يُصَلِّي الْعَصْرَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ ذَكَرْنَا تَعْجِيلَ الصَّلَاةِ أَوْ ذَكَرَهَا فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِينَ تِلْكَ صَلَاةُ الْمُنَافِقِينَ يَجْلِسُ أَحَدُهُمْ حَتَّى إِذَا اصْفَرَّتْ الشَّمْسُ وَكَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ أَوْ عَلَى قَرْنِ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا

Men Abdurrahmonga oʻqidim: Molik Aloʼ ibn Abdurrahmondan (rivoyat qildi), u aytdi: Biz peshindan keyin Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning huzuriga kirdik. U turib asr namozini oʻqidi. Namozidan boʻshagach, biz namozni erta oʻqishni eslatdik yoki uning oʻzi buni eslatdi. Shunda u aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Mana shu munofiqlarning namozi, mana shu munofiqlarning namozi: ulardan biri oʻtiraveradi, toki quyosh sargʻayib, shaytonning ikki shoxi orasida — yoki shaytonning shoxi ustida — boʻlganida, turib toʻrt (rakaʼat)ni chuqilab oʻqiydi, ularda Allohni juda oz zikr qiladi».Мен Абдурраҳмонга ўқидим: Молик Алў ибн Абдурраҳмондан (ривоят қилди), у айтди: Биз пешиндан кейин Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига кирдик. У туриб аср намозини ўқиди. Намозидан бўшагач, биз намозни эрта ўқишни эслатдик ёки унинг ўзи буни эслатди. Шунда у айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Мана шу мунофиқларнинг намози, мана шу мунофиқларнинг намози: улардан бири ўтираверади, токи қуёш сарғайиб, шайтоннинг икки шохи орасида — ёки шайтоннинг шохи устида — бўлганида, туриб тўрт (ракаъат)ни чуқилаб ўқийди, уларда Аллоҳни жуда оз зикр қилади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ وَعَلَى رَأْسِهِ الْمِغْفَرُ فَلَمَّا نَزَعَهُ جَاءَهُ رَجُلٌ وَقَالَ ابْنُ خَطَلٍ مُتَعَلِّقٌ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ فَقَالَ اقْتُلُوهُقَالَ مَالِكٌ وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ مُحْرِمًا وَاللَّهُ أَعْلَمُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Fath yili boshlarida temir dubulgʻa (migʻfar) kiyib Makkaga kirdilar. Uni yechganlarida bir kishi kelib: «Ibn Xatal Kaʼba pardalariga yopishib olibdi», dedi. U zot: «Uni oʻldiringlar», dedilar. Molik aytdi: Rasululloh ﷺ oʻsha kuni ehromda emas edilar. Alloh bilguvchiroqdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йили бошларида темир дубулға (миғфар) кийиб Маккага кирдилар. Уни ечганларида бир киши келиб: «Ибн Хатал Каъба пардаларига ёпишиб олибди», деди. У зот: «Уни ўлдиринглар», дедилар. Молик айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўша куни эҳромда эмас эдилар. Аллоҳ билгувчироқдир.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَتَزَوَّجَهَاقَالَ فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va u bilan uylandilar. (Abdulaziz) dedi: Sobit unga: «Uning mahri nima edi?» dedi. U: «Oʻzining ozodligi; u zot uni ozod qildilar va u bilan uylandilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва у билан уйландилар. (Абдулазиз) деди: Собит унга: «Унинг маҳри нима эди?» деди. У: «Ўзининг озодлиги; у зот уни озод қилдилар ва у билан уйландилар», деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Madinada peshin namozining toʻrt rakatini, Zulhulayfada esa asr namozining ikki rakatini oʻqidilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинада пешин намозининг тўрт ракатини, Зулҳулайфада эса аср намозининг икки ракатини ўқидилар».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى عَلَى أَزْوَاجِهِ وَسَوَّاقٌ يَسُوقُ بِهِنَّ يُقَالُ لَهُ أَنْجَشَةُ فَقَالَ وَيْحَكَ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدَكَ سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِقَالَ أَبُو قِلَابَةَ تَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَلِمَةٍ لَوْ تَكَلَّمَ بِهَا بَعْضُكُمْ لَعِبْتُمُوهَا عَلَيْهِ يَعْنِي قَوْلَهُ سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ayollarining oldiga keldilar, Anjasha deb ataladigan bir haydovchi ularning (tuyalarini) haydab borardi. Shunda (u zot): «Voy senga, ey Anjasha! Shisha idishlarni (asta) hayda», dedilar. Abu Qiloba dedi: Rasululloh ﷺ shunday bir soʻzni aytdilarki, agar uni sizlardan biringiz aytganida, uni ayblagan boʻlardingiz — yaʼni u zotning: «Shisha idishlarni (asta) hayda» degan soʻzlarini (nazarda tutdi).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аёлларининг олдига келдилар, Анжаша деб аталадиган бир ҳайдовчи уларнинг (туяларини) ҳайдаб борарди. Шунда (у зот): «Вой сенга, эй Анжаша! Шиша идишларни (аста) ҳайда», дедилар. Абу Қилоба деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай бир сўзни айтдиларки, агар уни сизлардан бирингиз айтганида, уни айблаган бўлардингиз — яъни у зотнинг: «Шиша идишларни (аста) ҳайда» деган сўзларини (назарда тутди).

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنِي أَبُو رَجَاءٍ مَوْلَى أَبِي قِلَابَةَ قَالَ أَنَا أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ إِيَّايَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَفَرًا مِنْ عُكْلٍ ثَمَانِيَةً قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَايَعُوهُ عَلَى الْإِسْلَامِ فَاسْتَوْخَمُوا الْأَرْضَ فَسَقِمَتْ أَجْسَامُهُمْ فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا تَخْرُجُونَ مَعَ رَاعِينَا فِي إِبِلِهِ فَتُصِيبُونَ مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا قَالُوا بَلَى فَخَرَجُوا فَشَرِبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا فَصَحُّوا فَقَتَلُوا الرَّاعِيَ وَأَطْرَدُوا النَّعَمَ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَ فِي آثَارِهِمْ فَأُدْرِكُوا فَجِيءَ بِهِمْ فَأَمَرَ بِهِمْ فَقُطِّعَتْ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ وَسُمِرَتْ أَعْيُنُهُمْ ثُمَّ نُبِذُوا فِي الشَّمْسِ حَتَّى مَاتُوا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ukl (qabilasi)dan sakkiz kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga keldilar va Islom uzra u zotga bayʼat qildilar. Soʻng (Madina) yeri ularga yoqmadi va badanlari kasal boʻlib qoldi. Ular buni Rasululloh ﷺ ga shikoyat qildilar. U zot: «Choʻponimiz bilan birga uning tuyalari oldiga chiqib, ularning siydigi va sutidan isteʼmol qilmaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha (mayli)», dedilar. Soʻng ular chiqib, (tuyalar)ning siydigi va sutidan ichdilar va sogʻaydilar. Keyin choʻponni oʻldirib, tuyalarni haydab ketdilar. Bu (xabar) Rasululloh ﷺ ga yetdi. U zot ularning izidan (odam) yubordilar va ular topib olinib, olib kelindi. U zot ular haqida buyruq berdilar, shunda ularning qoʻl-oyoqlari kesildi, koʻzlariga mil tortildi, soʻng quyoshda oʻlguncha tashlab qoʻyildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Укл (қабиласи)дан саккиз киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдилар ва Ислом узра у зотга байъат қилдилар. Сўнг (Мадина) ери уларга ёқмади ва баданлари касал бўлиб қолди. Улар буни Расулуллоҳ ﷺ га шикоят қилдилар. У зот: «Чўпонимиз билан бирга унинг туялари олдига чиқиб, уларнинг сийдиги ва сутидан истеъмол қилмайсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа (майли)», дедилар. Сўнг улар чиқиб, (туялар)нинг сийдиги ва сутидан ичдилар ва соғайдилар. Кейин чўпонни ўлдириб, туяларни ҳайдаб кетдилар. Бу (хабар) Расулуллоҳ ﷺ га етди. У зот уларнинг изидан (одам) юбордилар ва улар топиб олиниб, олиб келинди. У зот улар ҳақида буйруқ бердилар, шунда уларнинг қўл-оёқлари кесилди, кўзларига мил тортилди, сўнг қуёшда ўлгунча ташлаб қўйилди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ قَالَسُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ الثُّومِ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ شَيْئًا فَلَا يَقْرَبَنَّ أَوْ لَا يُصَلِّيَنَّ مَعَنَا

Abdulaziz ibn Suhayb aytdi: Anas ibn Molikdan sarimsoq haqida soʻraldi. U: Rasululloh ﷺ: «Kim bu daraxtdan bir narsa yegan boʻlsa, bizga yaqinlashmasin — yoki: biz bilan namoz oʻqimasin», dedilar, dedi.Абдулазиз ибн Суҳайб айтди: Анас ибн Моликдан саримсоқ ҳақида сўралди. У: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бу дарахтдан бир нарса еган бўлса, бизга яқинлашмасин — ёки: биз билан намоз ўқимасин», дедилар, деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَرُّوا بِجِنَازَةٍ فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَمَرُّوا بِجَنَازَةٍ فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ فَقَالَ عُمَرُ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرًا فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَمُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرًّا فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ فَقَالَ مَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ خَيْرًا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ شَرًّا وَجَبَتْ لَهُ النَّارُ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir janoza oʻtkazilganda uni yaxshilik bilan maqtashdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi», dedilar. Yana boshqa bir janoza oʻtkazilganda uni yomonlik bilan tilga olishdi. Nabiy ﷺ: «Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi», dedilar. Umar: «Otam va onam sizga fido boʻlsin, bir janoza oʻtkazilganda uni yaxshilik bilan maqtashdi, siz: ‹Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi›, dedingiz. Yana bir janoza oʻtkazilganda uni yomonlik bilan tilga olishdi, siz yana: ‹Vojib boʻldi, vojib boʻldi, vojib boʻldi›, dedingiz», dedi. U zot: «Kimni yaxshilik bilan maqtasangiz, unga jannat vojib boʻldi. Kimni yomonlik bilan tilga olsangiz, unga doʻzax vojib boʻldi. Sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz, sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz, sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир жаноза ўтказилганда уни яхшилик билан мақташди. Шунда Набий ﷺ: «Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди», дедилар. Яна бошқа бир жаноза ўтказилганда уни ёмонлик билан тилга олишди. Набий ﷺ: «Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди», дедилар. Умар: «Отам ва онам сизга фидо бўлсин, бир жаноза ўтказилганда уни яхшилик билан мақташди, сиз: ‹Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди›, дедингиз. Яна бир жаноза ўтказилганда уни ёмонлик билан тилга олишди, сиз яна: ‹Вожиб бўлди, вожиб бўлди, вожиб бўлди›, дедингиз», деди. У зот: «Кимни яхшилик билан мақтасангиз, унга жаннат вожиб бўлди. Кимни ёмонлик билан тилга олсангиз, унга дўзах вожиб бўлди. Сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз, сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз, сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَمُرَّ بِجِنَازَةٍ فَأَثْنَى الْقَوْمُ خَيْرًا فَقَالَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ بِجَنَازَةٍ أُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ وَجَبَتْ فَقَالُوا قُلْتَ لِهَذَا وَجَبَتْ وَلِهَذَا وَجَبَتْ قَالَ شَهَادَةُ الْقَوْمِ وَالْمُؤْمِنُونَ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir janoza oʻtkazildi va qavm uni yaxshilik bilan maqtadi. Shunda (u zot): «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng boshqa bir janoza oʻtkazildi va uni yomonlik bilan tilga olishdi. (U zot yana): «Vojib boʻldi», dedilar. Ular: «Siz bunga ham ‹vojib boʻldi›, bunga ham ‹vojib boʻldi› dedingiz-ku», deyishdi. U zot: «Qavmning guvohligi (shunday). Moʻminlar yer yuzida Allohning guvohlaridir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир жаноза ўтказилди ва қавм уни яхшилик билан мақтади. Шунда (у зот): «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг бошқа бир жаноза ўтказилди ва уни ёмонлик билан тилга олишди. (У зот яна): «Вожиб бўлди», дедилар. Улар: «Сиз бунга ҳам ‹вожиб бўлди›, бунга ҳам ‹вожиб бўлди› дедингиз-ку», дейишди. У зот: «Қавмнинг гувоҳлиги (шундай). Мўминлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ بِغَلَسٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ قَالَ فَخَرَجُوا يَسْعَوْنَ فِي السِّكَكِ وَهُمْ يَقُولُونَ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ قَالَ فَظَهَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَقَتَلَ مُقَاتِلَتَهُمْ وَسَبَى ذَرَارِيَّهُمْ وَصَارَتْ صَفِيَّةُ لِدِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ ثُمَّ صَارَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ فَتَزَوَّجَهَا وَجَعَلَ صَدَاقَهَا عِتْقَهَاقَالَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَنْتَ سَأَلْتَ أَنَسًا مَا أَمْهَرَهَا فَقَالَ لَكَ أَنَسٌ أَمْهَرَهَا نَفْسَهَا فَضَحِكَ ثَابِتٌ وَقَالَ نَعَمْ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdod namozini qorongʻilikda oʻqidilar, soʻng: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi qanday yomon (tong)dir!» dedilar. (Anas) dedi: Shunda ular koʻchalarga yugurib chiqishdi va: «Muhammad va qoʻshin!» deyishardi. (Anas) dedi: Rasululloh ﷺ ularning ustidan gʻolib keldilar, jangchilarini oʻldirdilar va zurriyotlarini asir oldilar. Safiyya Dihya al-Kalbiyga tegdi, soʻng u Rasululloh ﷺ ga oʻtdi va u zot unga uylandilar hamda uni ozod qilishni mahri qildilar. (Roviy) dedi: Abdulaziz ibn Suhayb unga: «Ey Abu Muhammad, sen Anasdan: ‹U zot unga qanday mahr berdilar?› deb soʻraganingda, Anas senga: ‹Uning oʻzini unga mahr qildilar› degan edimi?» dedi. Sobit kulib: «Ha», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозини қоронғиликда ўқидилар, сўнг: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги қандай ёмон (тонг)дир!» дедилар. (Анас) деди: Шунда улар кўчаларга югуриб чиқишди ва: «Муҳаммад ва қўшин!» дейишарди. (Анас) деди: Расулуллоҳ ﷺ уларнинг устидан ғолиб келдилар, жангчиларини ўлдирдилар ва зурриётларини асир олдилар. Сафийя Диҳя ал-Калбийга тегди, сўнг у Расулуллоҳ ﷺ га ўтди ва у зот унга уйландилар ҳамда уни озод қилишни маҳри қилдилар. (Ровий) деди: Абдулазиз ибн Суҳайб унга: «Эй Абу Муҳаммад, сен Анасдан: ‹У зот унга қандай маҳр бердилар?› деб сўраганингда, Анас сенга: ‹Унинг ўзини унга маҳр қилдилар› деган эдими?» деди. Собит кулиб: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ وَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي قَدْ اتَّخَذْتُ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ وَنَقَشْتُ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَلَا تَنْقُشُوا عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kumushdan uzuk oldilar va unga «Muhammadun Rasululloh» deb naqsh oʻydilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Men kumushdan uzuk oldim va unga ‹Muhammadun Rasululloh› deb naqsh oʻydim; bas, unga (oʻxshatib) naqsh oʻymanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кумушдан узук олдилар ва унга «Муҳаммадун Расулуллоҳ» деб нақш ўйдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Мен кумушдан узук олдим ва унга ‹Муҳаммадун Расулуллоҳ› деб нақш ўйдим; бас, унга (ўхшатиб) нақш ўйманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرِّجَالَ عَنْ الْمُزَعْفَرِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ erkaklarni zaʼfaron surtishdan qaytardilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ эркакларни заъфарон суртишдан қайтардилар», деди.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعِيدٍ حَدَّثَنَا مَكْحُولٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى نَدَعُ الِائْتِمَارَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيَ عَنْ الْمُنْكَرِ قَالَ إِذَا ظَهَرَ فِيكُمْ مَا ظَهَرَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذَا كَانَتْ الْفَاحِشَةُ فِي كِبَارِكُمْ وَالْمُلْكُ فِي صِغَارِكُمْ وَالْعِلْمُ فِي رُذَالِكُمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, qachon yaxshilikka buyurish va yomonlikdan qaytarishni tark etamiz?» deyildi. U zot: «Sizlarda Bani Isroilda paydo boʻlgan narsa paydo boʻlganida: fahsh ulugʻlaringizda, podshohlik kichiklaringizda va ilm razillaringizda boʻlganida», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, қачон яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтаришни тарк этамиз?» дейилди. У зот: «Сизларда Бани Исроилда пайдо бўлган нарса пайдо бўлганида: фаҳш улуғларингизда, подшоҳлик кичикларингизда ва илм разилларингизда бўлганида», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي الْمَسِيرِ وَكَانَ حَادٍ يَحْدُو بِنِسَائِهِ أَوْ سَائِقٌ قَالَ فَكَانَ نِسَاؤُهُ يَتَقَدَّمْنَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا أَنْجَشَةُ وَيْحَكَ ارْفُقْ بِالْقَوَارِيرِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safarda edilar. U zotning ayollarini haydab, huda aytayotgan bir kishi — yoki haydovchi — bor edi. (Anas) dedi: U zotning ayollari oldilarida borar edi. Shunda u zot: «Ey Anjasha, voy senga, shisha idishlarga muloyim boʻl!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафарда эдилар. У зотнинг аёлларини ҳайдаб, ҳуда айтаётган бир киши — ёки ҳайдовчи — бор эди. (Анас) деди: У зотнинг аёллари олдиларида борар эди. Шунда у зот: «Эй Анжаша, вой сенга, шиша идишларга мулойим бўл!» дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ فَجَعَلَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعَقَالَ يَحْيَى فَقُلْتُ لِأَنَسٍ كَمْ أَقَامَ قَالَ عَشْرًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Madinadan chiqdik. U zot qaytib kelgunimizga qadar ikki rakatdan oʻqiy boshladilar». Yahyo dedi: Men Anasdan: «U zot qancha (muddat) turdilar?» deb soʻradim. U: «Oʻn (kun)», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У шундай деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Мадинадан чиқдик. У зот қайтиб келгунимизга қадар икки ракатдан ўқий бошладилар». Яҳё деди: Мен Анасдан: «У зот қанча (муддат) турдилар?» деб сўрадим. У: «Ўн (кун)», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ يَحْيَى عَنْ أَنَسٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى مَكَّةَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجَّةً

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Makkaga tomon yoʻlga chiqdik. Men u zotning: ‹Labbayka umratan va hajjatan (Mana men, ey Alloh, umra va haj uchun keldim)›, deyayotganini eshitdim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У шундай деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Маккага томон йўлга чиқдик. Мен у зотнинг: ‹Лаббайка умратан ва ҳажжатан (Мана мен, эй Аллоҳ, умра ва ҳаж учун келдим)›, деяётганини эшитдим».

عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَنَسٍ قَالَأَقْبَلْنَا مِنْ خَيْبَرَ أَنَا وَأَبُو طَلْحَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفِيَّةُ رَدِيفَتُهُ قَالَ فَعَثَرَتْ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصُرِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصُرِعَتْ صَفِيَّةُ قَالَ فَاقْتَحَمَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاكَ قَالَ أَشُكُّ قَالَ ذَاكَ أَمْ لَا أَضُرِرْتَ قَالَ لَا عَلَيْكَ الْمَرْأَةَ قَالَ فَأَلْقَى أَبُو طَلْحَةَ عَلَى وَجْهِهِ الثَّوْبَ فَانْطَلَقَ إِلَيْهَا فَمَدَّ ثَوْبَهُ عَلَيْهَا ثُمَّ أَصْلَحَ لَهَا رَحْلَهَا فَرَكِبْنَا ثُمَّ اكْتَنَفْنَاهُ أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَلَمَّا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ أَوْ كُنَّا بِظَهْرِ الْحَرَّةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيِبُونَ عَابِدُونَ تَائِبُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ فَلَمْ يَزَلْ يَقُولُهُنَّ حَتَّى دَخَلْنَا الْمَدِينَةَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men, Abu Talha va Rasululloh ﷺ Xaybardan qaytdik, Safiyya esa u zotning orqalarida mingashib kelar edi. (Anas) dedi: Rasululloh ﷺ ning tuyalari qoqilib ketdi va Rasululloh ﷺ ham, Safiyya ham yiqildilar. (Anas) dedi: Abu Talha (tuyasidan) sakrab tushdi va: «Ey Allohning Rasuli, Alloh meni sizga fido qilsin!» dedi — (roviy) dedi: U shunday dedimi yoki yoʻqmi, shubha qilaman — «Sizga shikast yetdimi?» dedi. U zot: «Yoʻq, sen ayolga qara», dedilar. (Anas) dedi: Shunda Abu Talha oʻz yuziga kiyimini tashladi va u (ayol) tomon bordi, kiyimini uning ustiga yozdi, soʻng unga ulov jihozini toʻgʻriladi. Bas, biz mindik, soʻng u zotni oʻrtaga oldik: birimiz oʻng tomonlarida, boshqamiz chap tomonlarida (bordik). Madinaga yaqinlashganimizda — yoki Harraning ortida boʻlganimizda — Rasululloh ﷺ: «Qaytguvchimiz, ibodat qilguvchimiz, tavba qilguvchimiz, Robbimizga hamd aytguvchimiz», dedilar. U zot Madinaga kirgunimizcha shuni takror aytib bordilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен, Абу Талҳа ва Расулуллоҳ ﷺ Хайбардан қайтдик, Сафийя эса у зотнинг орқаларида мингашиб келар эди. (Анас) деди: Расулуллоҳ ﷺ нинг туялари қоқилиб кетди ва Расулуллоҳ ﷺ ҳам, Сафийя ҳам йиқилдилар. (Анас) деди: Абу Талҳа (туясидан) сакраб тушди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ мени сизга фидо қилсин!» деди — (ровий) деди: У шундай дедими ёки йўқми, шубҳа қиламан — «Сизга шикаст етдими?» деди. У зот: «Йўқ, сен аёлга қара», дедилар. (Анас) деди: Шунда Абу Талҳа ўз юзига кийимини ташлади ва у (аёл) томон борди, кийимини унинг устига ёзди, сўнг унга улов жиҳозини тўғрилади. Бас, биз миндик, сўнг у зотни ўртага олдик: биримиз ўнг томонларида, бошқамиз чап томонларида (бордик). Мадинага яқинлашганимизда — ёки Ҳарранинг ортида бўлганимизда — Расулуллоҳ ﷺ: «Қайтгувчимиз, ибодат қилгувчимиз, тавба қилгувчимиз, Роббимизга ҳамд айтгувчимиз», дедилар. У зот Мадинага киргунимизча шуни такрор айтиб бордилар.

حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ حَسَّانَ قَالَكُنَّا عِنْدَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَدَعَا بِإِنَاءٍ وَفِيهِ ثَلَاثُ ضِبَابٍ حَدِيدٍ وَحَلْقَةٌ مِنْ حَدِيدٍ فَأُخْرِجَ مِنْ غِلَافٍ أَسْوَدَ وَهُوَ دُونَ الرُّبُعِ وَفَوْقَ نِصْفِ الرُّبُعِ فَأَمَرَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَجُعِلَ لَنَا فِيهِ مَاءٌ فَأُتِينَا بِهِ فَشَرِبْنَا وَصَبَبْنَا عَلَى رُءُوسِنَا وَوُجُوهِنَا وَصَلَّيْنَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Hajjoj ibn Hasson aytdi: Biz Anas ibn Molikning huzurida edik. U bir idishni keltirishni buyurdi — unda uchta temir halqa va temirdan bir halqa bor edi. U qora gʻilofdan chiqarildi; u chorak (mud)dan kamroq va chorakning yarmidan koʻproq (sigʻardi). Anas ibn Molik buyurdi, bizga uning ichiga suv quyildi. Bas, u bizga keltirildi, biz undan ichdik, boshlarimiz va yuzlarimizga quydik hamda Nabiy ﷺ ga salavot aytdik.Ҳажжож ибн Ҳассон айтди: Биз Анас ибн Моликнинг ҳузурида эдик. У бир идишни келтиришни буюрди — унда учта темир ҳалқа ва темирдан бир ҳалқа бор эди. У қора ғилофдан чиқарилди; у чорак (муд)дан камроқ ва чоракнинг ярмидан кўпроқ (сиғарди). Анас ибн Молик буюрди, бизга унинг ичига сув қуйилди. Бас, у бизга келтирилди, биз ундан ичдик, бошларимиз ва юзларимизга қуйдик ҳамда Набий ﷺ га салавот айтдик.

حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ قَالَسُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ رَفْعِ الْأَيْدِي فَقَالَ قَامَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَحَطَ الْمَطَرُ وَأَجْدَبَتْ الْأَرْضُ هَلَكَ الْمَالُ قَالَ فَاسْتَسْقَى فَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ سَحَابَةً فَقَامَ فَصَلَّى حَتَّى جَعَلَ يَهُمُّ الْقَرِيبُ الدَّارِ الرُّجُوعَ إِلَى أَهْلِهِ مِنْ شِدَّةِ الْمَطَرِ قَالَ فَمَكَثْنَا سَبْعًا فَلَمَّا كَانَتْ الْجُمُعَةُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تَهَدَّمَتْ الْبُيُوتُ وَاحْتَبَسَ الرُّكْبَانُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا قَالَ فَتَكَشَّفَتْ عَنْ الْمَدِينَةِ

Humayd at-Taviyl aytdi: Anas ibn Molikdan qoʻllarni koʻtarish haqida soʻraldi. U dedi: Juma kuni musulmonlardan biri Rasululloh ﷺ ga qarab turdi va: «Ey Allohning Rasuli, yomgʻir yogʻmay qoldi, yer qurib qoldi, mol-hol halok boʻldi», dedi. (Anas) dedi: Shunda u zot yomgʻir soʻradilar va qoʻllarini koʻtardilar, hatto men qoʻltiqlarining oqini koʻrdim, holbuki osmonda bir parcha bulut ham koʻrmas edik. U zot turib namoz oʻqidilar, hatto yomgʻirning qattiqligidan uyi yaqin kishi ham ahliga qaytishga qiynala boshladi. (Anas) dedi: Biz yetti (kun) shu holda turdik. Juma boʻlganda ular: «Ey Allohning Rasuli, uylar buzildi, yoʻlovchilar toʻxtab qoldi», deyishdi. (Anas) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohim, atrofimizga (yogʻdir), ustimizga emas», dedilar. (Anas) dedi: Bas, (bulut) Madinadan tarqadi.Ҳумайд ат-Тавийл айтди: Анас ибн Моликдан қўлларни кўтариш ҳақида сўралди. У деди: Жума куни мусулмонлардан бири Расулуллоҳ ﷺ га қараб турди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, ёмғир ёғмай қолди, ер қуриб қолди, мол-ҳол ҳалок бўлди», деди. (Анас) деди: Шунда у зот ёмғир сўрадилар ва қўлларини кўтардилар, ҳатто мен қўлтиқларининг оқини кўрдим, ҳолбуки осмонда бир парча булут ҳам кўрмас эдик. У зот туриб намоз ўқидилар, ҳатто ёмғирнинг қаттиқлигидан уйи яқин киши ҳам аҳлига қайтишга қийнала бошлади. (Анас) деди: Биз етти (кун) шу ҳолда турдик. Жума бўлганда улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, уйлар бузилди, йўловчилар тўхтаб қолди», дейишди. (Анас) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, атрофимизга (ёғдир), устимизга эмас», дедилар. (Анас) деди: Бас, (булут) Мадинадан тарқади.

حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَلَقَّتْهُ الْأَنْصَارُ بَيْنَهُمْ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنِّي لَأُحِبُّكُمْ إِنَّ الْأَنْصَارَ قَدْ قَضَوْا مَا عَلَيْهِمْ وَبَقِيَ الَّذِي عَلَيْكُمْ فَأَحْسِنُوا إِلَى مُحْسِنِهِمْ وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ chiqdilar, ansorlar u zotni oʻz oralarida kutib oldilar. Shunda u zot: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men sizlarni albatta sevaman. Albatta, ansorlar oʻz zimmalaridagini ado etdilar, sizlarning zimmangizdagi esa qoldi. Bas, ularning yaxshilik qiluvchisiga yaxshilik qilinglar va yomonlik qiluvchisini avf etinglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ чиқдилар, ансорлар у зотни ўз ораларида кутиб олдилар. Шунда у зот: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, мен сизларни албатта севаман. Албатта, ансорлар ўз зиммаларидагини адо этдилар, сизларнинг зиммангиздаги эса қолди. Бас, уларнинг яхшилик қилувчисига яхшилик қилинглар ва ёмонлик қилувчисини авф этинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَدَاةٍ قَرَّةٍ أَوْ بَارِدَةٍ فَإِذَا الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ يَحْفِرُونَ الْخَنْدَقَ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنَّ الْخَيْرَ خَيْرُ الْآخِرَهْفَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْفَأَجَابُوهُ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدًاعَلَى الْجِهَادِ مَا بَقِينَا أَبَدًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ sovuq bir tongda chiqdilar — muhojirlar va ansorlar xandaq qazishar edi. Shunda u zot: «Allohim, albatta (haqiqiy) yaxshilik — oxirat yaxshiligidir; bas, ansorlar va muhojirlarni magʻfirat qil!» dedilar. Ular u zotga javob berdilar: «Biz — Muhammadga bayʼat qilganlarmiz: toki tirik ekanmiz, jihod uzra, abadiy!»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ совуқ бир тонгда чиқдилар — муҳожирлар ва ансорлар хандақ қазишар эди. Шунда у зот: «Аллоҳим, албатта (ҳақиқий) яхшилик — охират яхшилигидир; бас, ансорлар ва муҳожирларни мағфират қил!» дедилар. Улар у зотга жавоб бердилар: «Биз — Муҳаммадга байъат қилганлармиз: токи тирик эканмиз, жиҳод узра, абадий!»

حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَعْطَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَنَائِمِ حُنَيْنٍ عُيَيْنَةَ وَالْأَقْرَعَ وَغَيْرَهُمَا فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ أَيُعْطِي غَنَائِمَنَا مَنْ تَقْطُرُ سُيُوفُنَا مِنْ دِمَائِهِمْ أَوْ تَقْطُرُ دِمَاؤُهُمْ مِنْ سُيُوفِنَا فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا الْأَنْصَارَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَذْهَبُونَ بِمُحَمَّدٍ إِلَى دِيَارِكُمْ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَسَلَكْتُ شِعْبَ الْأَنْصَارِ الْأَنْصَارُ كَرِشِي وَعَيْبَتِي وَلَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Hunayn oʻljalaridan Uyayna va Aqraʼga hamda boshqalarga berdilar. Shunda ansorlar: «Qilichlarimizdan qonlari tomib turgan kishilarga oʻljalarimizni beryaptilarmi?» deyishdi — yoki: «qonlari qilichlarimizdan tomib turgan» (deyishdi). Bu (gap) Nabiy ﷺ ga yetdi. U zot ansorlarni chaqirib: «Ey ansorlar jamoasi, odamlar dunyoni olib ketishlariga, sizlar esa Muhammadni oʻz diyorlaringizga olib ketishingizga rozi emasmisizlar?» dedilar. Ular: «Ha, ey Allohning Rasuli», deyishdi. U zot: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar odamlar bir vodiydan yursalar-u, ansorlar bir togʻ yoʻlidan yursalar, men albatta ansorlarning togʻ yoʻlidan yurar edim. Ansorlar — mening ichki (yaqin)larim va sirdoshlarimdir. Agar hijrat boʻlmaganida edi, men ansorlardan bir kishi boʻlardim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ҳунайн ўлжаларидан Уяйна ва Ақраъга ҳамда бошқаларга бердилар. Шунда ансорлар: «Қиличларимиздан қонлари томиб турган кишиларга ўлжаларимизни беряптиларми?» дейишди — ёки: «қонлари қиличларимиздан томиб турган» (дейишди). Бу (гап) Набий ﷺ га етди. У зот ансорларни чақириб: «Эй ансорлар жамоаси, одамлар дунёни олиб кетишларига, сизлар эса Муҳаммадни ўз диёрларингизга олиб кетишингизга рози эмасмисизлар?» дедилар. Улар: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дейишди. У зот: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, агар одамлар бир водийдан юрсалар-у, ансорлар бир тоғ йўлидан юрсалар, мен албатта ансорларнинг тоғ йўлидан юрар эдим. Ансорлар — менинг ички (яқин)ларим ва сирдошларимдир. Агар ҳижрат бўлмаганида эди, мен ансорлардан бир киши бўлардим», дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ فَقَرَّبَتْ إِلَيْهِ سَمْنًا وَتَمْرًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعِيدُوا سَمْنَكُمْ فِي سِقَائِكُمْ وَتَمْرَكُمْ فِي وِعَائِكُمْ فَإِنِّي صَائِمٌ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَصَلَّيْنَا بِصَلَاتِهِ ثُمَّ دَعَا لِأُمِّ سُلَيْمٍ وَأَهْلِهَا ثُمَّ قَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي خُوَيْصَّةً قَالَ وَمَا هِيَ قَالَتْ أَنَسٌ قَالَ فَمَا تَرَكَ يَوْمَئِذٍ مِنْ خَيْرِ آخِرَةٍ وَلَا دُنْيَا إِلَّا دَعَا بِهِ مِنْ قَوْلِهِ اللَّهُمَّ ارْزُقْهُ مَالًا وَوَلَدًا وَبَارِكْ لَهُ فِيهِمْقَالَ فَقَالَ أَنَسٌ حَدَّثَتْنِي ابْنَتِي أَنَّهُ دُفِنَ مِنْ صُلْبِي عِشْرُونَ وَمِائَةٌ وَنَيِّفٌ وَإِنِّي لَمِنْ أَكْثَرِ الْأَنْصَارِ مَالًا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Ummu Sulaymning oldiga keldilar. U zotga sariyogʻ va xurmo taqdim qildi. Nabiy ﷺ: «Sariyogʻingizni meshingizga, xurmoyingizni idishingizga qaytaringlar, chunki men roʻzadorman», dedilar. Soʻng turib, uyning bir chekkasida namoz oʻqidilar, biz ham u zotning namozlariga (iqtido qilib) oʻqidik. Soʻng Ummu Sulaym va uning ahliga duo qildilar. Keyin Ummu Sulaym: «Ey Allohning Rasuli, mening bir kichkina hojatim bor», dedi. U zot: «U nima?» dedilar. U: «Anas», dedi. (Anas) dedi: Oʻsha kuni u zot oxirat va dunyo yaxshiligidan biror narsani qoldirmay, menga duo qildilar; jumladan: «Allohim, unga mol va farzand ato et va ularda unga baraka ber», dedilar. (Roviy) dedi: Anas: «Qizim menga xabar berdiki, mening pushtimdan boʻlgan bir yuz yigirma nechta (farzand) dafn qilingan. Va men ansorlarning eng mol-mulkka boylaridanman», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Умму Сулаймнинг олдига келдилар. У зотга сариёғ ва хурмо тақдим қилди. Набий ﷺ: «Сариёғингизни мешингизга, хурмойингизни идишингизга қайтаринглар, чунки мен рўзадорман», дедилар. Сўнг туриб, уйнинг бир чеккасида намоз ўқидилар, биз ҳам у зотнинг намозларига (иқтидо қилиб) ўқидик. Сўнг Умму Сулайм ва унинг аҳлига дуо қилдилар. Кейин Умму Сулайм: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг бир кичкина ҳожатим бор», деди. У зот: «У нима?» дедилар. У: «Анас», деди. (Анас) деди: Ўша куни у зот охират ва дунё яхшилигидан бирор нарсани қолдирмай, менга дуо қилдилар; жумладан: «Аллоҳим, унга мол ва фарзанд ато эт ва уларда унга барака бер», дедилар. (Ровий) деди: Анас: «Қизим менга хабар бердики, менинг пуштимдан бўлган бир юз йигирма нечта (фарзанд) дафн қилинган. Ва мен ансорларнинг энг мол-мулкка бойлариданман», деди.

حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَاسْتَشَارَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَخْرَجَهُ إِلَى بَدْرٍ فَأَشَارَ عَلَيْهِ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ اسْتَشَارَ عُمَرَ فَأَشَارَ عَلَيْهِ عُمَرُ ثُمَّ اسْتَشَارَهُمْ فَقَالَ بَعْضُ الْأَنْصَارِ إِيَّاكُمْ يُرِيدُ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ فَقَالَ قَائِلُ الْأَنْصَارِ تَسْتَشِيرُنَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا لَا نَقُولُ لَكَ كَمَا قَالَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ لِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام اذْهَبْ أَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَا إِنَّا هَاهُنَا قَاعِدُونَ وَلَكِنْ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَوْ ضَرَبْتَ أَكْبَادَهَا إِلَى بَرْكٍ قَالَ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ إِلَى بَرْكِ الْغِمَادِ لَاتَّبَعْنَاكَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Badrga chiqishlari haqida (odamlar bilan) maslahatlashdilar. Abu Bakr u zotga oʻz fikrini aytdi, soʻng Umar bilan maslahatlashdilar, Umar ham oʻz fikrini aytdi. Soʻng ular bilan (yana) maslahatlashdilar. Shunda ansorlardan biri: «Ey ansorlar jamoasi, Allohning Nabiysi ﷺ sizlarni nazarda tutyaptilar», dedi. Ansorlarning soʻzlovchisi: «Ey Allohning Nabiysi, bizdan maslahat soʻrayapsizmi? Biz sizga Bani Isroil Muso (alayhissalom)ga aytganday: ‹Sen Robbing bilan borib jang qilinglar, biz mana shu yerda oʻtiruvchilarmiz›, demaymiz. Balki, sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, agar (ulovlarning) bagʻirlarini Barkka qadar ursangiz — Ibn Abu Adiy: ‹Barkul-Gʻimodga qadar› dedi — biz albatta sizga ergashamiz», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Бадрга чиқишлари ҳақида (одамлар билан) маслаҳатлашдилар. Абу Бакр у зотга ўз фикрини айтди, сўнг Умар билан маслаҳатлашдилар, Умар ҳам ўз фикрини айтди. Сўнг улар билан (яна) маслаҳатлашдилар. Шунда ансорлардан бири: «Эй ансорлар жамоаси, Аллоҳнинг Набийси ﷺ сизларни назарда тутяптилар», деди. Ансорларнинг сўзловчиси: «Эй Аллоҳнинг Набийси, биздан маслаҳат сўраяпсизми? Биз сизга Бани Исроил Мусо (алайҳиссалом)га айтгандай: ‹Сен Роббинг билан бориб жанг қилинглар, биз мана шу ерда ўтирувчилармиз›, демаймиз. Балки, сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, агар (уловларнинг) бағирларини Баркка қадар урсангиз — Ибн Абу Адий: ‹Баркул-Ғимодга қадар› деди — биз албатта сизга эргашамиз», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي الْأَنْصَارِيَّ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِدَاءَ صَبِيٍّ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ فَخَفَّفَ فَظَنَنَّا أَنَّهُ إِنَّمَا فَعَلَ ذَلِكَ رَحْمَةً لِلصَّبِيِّ إِذْ عَلِمَ أَنَّ أُمَّهُ مَعَهُ فِي الصَّلَاةِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozda ekanlarida bir bolaning yigʻlaganini eshitdilar va (namozni) yengil qildilar. Biz u zot buni bolaga rahm qilib qilganlar, chunki uning onasi u zot bilan namozda ekanini bilar edilar, deb oʻyladik.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозда эканларида бир боланинг йиғлаганини эшитдилар ва (намозни) енгил қилдилар. Биз у зот буни болага раҳм қилиб қилганлар, чунки унинг онаси у зот билан намозда эканини билар эдилар, деб ўйладик.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّهُ سُئِلَ اخْتَضَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمْ يَشِنْهُ الشَّيْبُ

Humayd (Anasdan) rivoyat qiladi: Anasdan: «Nabiy ﷺ (sochlarini) boʻyaganmilar?» deb soʻralganda, u: «Oq soch u zotni ayb qilmagan edi», dedi.Ҳумайд (Анасдан) ривоят қилади: Анасдан: «Набий ﷺ (сочларини) бўяганмилар?» деб сўралганда, у: «Оқ соч у зотни айб қилмаган эди», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ سُلَيْمٍ وَلَهَا ابْنٌ مِنْ أَبِي طَلْحَةَ يُكْنَى أَبَا عُمَيْرٍ وَكَانَ يُمَازِحُهُ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَرَآهُ حَزِينًا فَقَالَ مَالِي أَرَى أَبَا عُمَيْرٍ حَزِينًا فَقَالُوا مَاتَ نُغَرُهُ الَّذِي كَانَ يَلْعَبُ بِهِ قَالَ فَجَعَلَ يَقُولُ أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Ummu Sulaymning oldiga kirib turar edilar. Uning Abu Talhadan Abu Umayr deb kunyalanadigan bir oʻgʻli bor edi va u zot u bilan hazillashar edilar. Bir kuni u zot uning oldiga kirdilar va uni gʻamgin koʻrdilar. Shunda: «Nega Abu Umayrni gʻamgin koʻryapman?» dedilar. Ular: «U oʻynab yuradigan chumchugʻi oʻldi», deyishdi. (Anas) dedi: Bas, u zot: «Ey Abu Umayr, chumchuqcha nima qildi?» deya boshladilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Умму Сулаймнинг олдига кириб турар эдилар. Унинг Абу Талҳадан Абу Умайр деб куняланадиган бир ўғли бор эди ва у зот у билан ҳазиллашар эдилар. Бир куни у зот унинг олдига кирдилар ва уни ғамгин кўрдилар. Шунда: «Нега Абу Умайрни ғамгин кўряпман?» дедилар. Улар: «У ўйнаб юрадиган чумчуғи ўлди», дейишди. (Анас) деди: Бас, у зот: «Эй Абу Умайр, чумчуқча нима қилди?» дея бошладилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ وَلَدَتْ غُلَامًا مِنْ أَبِي طَلْحَةَ فَبَعَثَتْ بِهِ مَعَ ابْنِهَا أَنَسٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَنَّكَهُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym Abu Talhadan bir oʻgʻil tugʻdi va uni oʻgʻli Anas bilan Rasululloh ﷺ ga yubordi. U zot unga tahniq qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм Абу Талҳадан бир ўғил туғди ва уни ўғли Анас билан Расулуллоҳ ﷺ га юборди. У зот унга таҳниқ қилдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَرَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَشَقَّ عَلَيْهِ حَتَّى عُرِفَ ذَاكَ فِي وَجْهِهِ فَحَكَّهُ وَقَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ الْمَرْءَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُنَاجِي رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَوْ رَبَّهُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَلْيَبْزُقْ إِذَا بَزَقَ عَنْ يَسَارِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ وَأَوْمَأَ هَكَذَا كَأَنَّهُ فِي ثَوْبِهِقَالَ وَكُنَّا نَقُولُ لِحُمَيْدٍ فَيَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ مَنْ هُوَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَزِيدُنَا عَلَيْهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Nabiy ﷺ) masjidning qiblasida bir tupuk koʻrdilar va bu u zotga shu qadar ogʻir botdiki, hatto yuzlarida bu bilinib turdi. U zot uni qirib tashladilar va: «Albatta, biringiz — yoki kishi — namozga turganda, aziz va ulugʻ Robbi bilan munojot qiladi — yoki: Robbi u bilan qibla oʻrtasidadir. Bas, tupursa, chap tomoniga yoki oyogʻi ostiga tupursin», dedilar va goʻyo kiyimlariga (tupuradigandek) mana bunday ishora qildilar. (Roviy) dedi: Biz Humaydga (bu kim edi, deb) aytardik, u: «Subhanalloh, u kim boʻlardi — yaʼni Nabiy ﷺ», der va bizga bundan ortiq (soʻz) qoʻshmas edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Набий ﷺ) масжиднинг қибласида бир тупук кўрдилар ва бу у зотга шу қадар оғир ботдики, ҳатто юзларида бу билиниб турди. У зот уни қириб ташладилар ва: «Албатта, бирингиз — ёки киши — намозга турганда, азиз ва улуғ Робби билан муножот қилади — ёки: Робби у билан қибла ўртасидадир. Бас, тупурса, чап томонига ёки оёғи остига тупурсин», дедилар ва гўё кийимларига (тупурадигандек) мана бундай ишора қилдилар. (Ровий) деди: Биз Ҳумайдга (бу ким эди, деб) айтардик, у: «Субҳаналлоҳ, у ким бўларди — яъни Набий ﷺ», дер ва бизга бундан ортиқ (сўз) қўшмас эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ أَسْرَعَ الْمَشْيَ فَانْتَهَى إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ انْبَهَرَ فَقَالَ حِينَ قَامَ فِي الصَّلَاةِ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ قَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ أَوْ مَنْ الْقَائِلُ قَالَ فَسَكَتَ الْقَوْمُ فَقَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ أَوْ مَنْ الْقَائِلُ فَإِنَّهُ قَالَ خَيْرًا أَوْ لَمْ يَقُلْ بَأْسًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي انْتَهَيْتُ إِلَى الصَّفِّ وَقَدْ انْبَهَرْتُ أَوْ حَفَزَنِي النَّفَسُ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ رَأَيْتُ اثْنَيْ عَشَرَ مَلَكًا يَبْتَدِرُونَهَا أَيُّهُمْ يَرْفَعُهَا ثُمَّ قَالَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلْيَمْشِ عَلَى هِينَتِهِ فَلْيُصَلِّ مَا أَدْرَكَ وَيَقْضِ مَا سَبَقَهُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi yurishni tezlatib keldi va nafasi siqilgan holda qavmga yetib keldi. Namozga turganda: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban muborakan fih», dedi. Nabiy ﷺ namozni tugatgach: «Kim gapirdi — yoki: kim aytdi?» dedilar. (Anas) dedi: Qavm jim qoldi. U zot (yana): «Kim gapirdi — yoki: kim aytdi? Zero u yaxshi (soʻz) aytdi — yoki: yomon narsa aytgani yoʻq», dedilar. Shunda (oʻsha kishi): «Ey Allohning Rasuli, men safga nafasim siqilgan holda — yoki: nafasim boʻgʻilgan holda — yetib keldim», dedi. U zot ﷺ: «Men oʻn ikki farishtani koʻrdim, ular uni qaysi biri koʻtarib chiqishi uchun bir-birlaridan oʻzmoqchi boʻlishardi», dedilar. Soʻng: «Biringiz namozga kelsa, vazminlik bilan yursin, yetgan (rakat)ini oʻqisin, oʻtkazib yuborganini esa (keyin) qazo qilsin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши юришни тезлатиб келди ва нафаси сиқилган ҳолда қавмга етиб келди. Намозга турганда: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳ», деди. Набий ﷺ намозни тугатгач: «Ким гапирди — ёки: ким айтди?» дедилар. (Анас) деди: Қавм жим қолди. У зот (яна): «Ким гапирди — ёки: ким айтди? Зеро у яхши (сўз) айтди — ёки: ёмон нарса айтгани йўқ», дедилар. Шунда (ўша киши): «Эй Аллоҳнинг Расули, мен сафга нафасим сиқилган ҳолда — ёки: нафасим бўғилган ҳолда — етиб келдим», деди. У зот ﷺ: «Мен ўн икки фариштани кўрдим, улар уни қайси бири кўтариб чиқиши учун бир-бирларидан ўзмоқчи бўлишарди», дедилар. Сўнг: «Бирингиз намозга келса, вазминлик билан юрсин, етган (ракат)ини ўқисин, ўтказиб юборганини эса (кейин) қазо қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَنَادَى رَجُلٌ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ أَعْنِكَ إِنَّمَا دَعَوْتُ فُلَانًا قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Abulqosim!» deb chaqirdi. Nabiy ﷺ unga oʻgirildilar. Shunda u: «Ey Allohning Rasuli, men sizni nazarda tutmadim, faqat falonchini chaqirdim», dedi. U zot: «Mening ismim bilan atanglar, lekin mening kunyam bilan kunyalamanglar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Абулқосим!» деб чақирди. Набий ﷺ унга ўгирилдилар. Шунда у: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен сизни назарда тутмадим, фақат фалончини чақирдим», деди. У зот: «Менинг исмим билан атанглар, лекин менинг куням билан куняламанглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ هَلْ اتَّخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا قَالَ نَعَمْ أَخَّرَ لَيْلَةً صَلَاةَ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ إِلَى قُرْبٍ مِنْ شَطْرِ اللَّيْلِ فَلَمَّا صَلَّى أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ صَلَّوْا وَنَامُوا وَلَمْ تَزَالُوا فِي صَلَاةٍ مَا انْتَظَرْتُمُوهَا قَالَ أَنَسٌ كَأَنِّي أَنْظُرُ الْآنَ إِلَى وَبِيصِ خَاتَمِهِ

Humayd aytdi: Anasdan: «Nabiy ﷺ uzuk olganmilar?» deb soʻraldi. U: «Ha», dedi va: «U zot bir kechasi oxirgi xufton namozini kechaning yarmiga yaqin vaqtgacha keyinga surdilar. Namozni oʻqib boʻlgach, yuzlari bilan bizga qarab: ‹Odamlar namoz oʻqib uxladilar, sizlar esa uni kutganingizcha hamon namozdasiz›, dedilar», dedi. Anas: «Uning uzugining yaltirashini hozir ham koʻrib turgandekman», dedi.Ҳумайд айтди: Анасдан: «Набий ﷺ узук олганмилар?» деб сўралди. У: «Ҳа», деди ва: «У зот бир кечаси охирги хуфтон намозини кечанинг ярмига яқин вақтгача кейинга сурдилар. Намозни ўқиб бўлгач, юзлари билан бизга қараб: ‹Одамлар намоз ўқиб ухладилар, сизлар эса уни кутганингизча ҳамон намоздасиз›, дедилар», деди. Анас: «Унинг узугининг ялтирашини ҳозир ҳам кўриб тургандекман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ وَقْتِ صَلَاةِ الْغَدَاةِ فَصَلَّى حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ أَسْفَرَ بِهِمْ حَتَّى أَسْفَرَ فَقَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ وَقْتِ صَلَاةِ الْغَدَاةِ قَالَ مَا بَيْنَ هَذَيْنِ وَقْتٌ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan bomdod namozining vaqti haqida soʻraldi. Bas, u zot tong otganda namoz oʻqidilar. Soʻng (ertasi kuni) ular bilan yorishguncha kechiktirib oʻqidilar va: «Bomdod namozining vaqti haqida soʻragan kishi qani? Mana shu ikkisining orasi — (namoz) vaqtidir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан бомдод намозининг вақти ҳақида сўралди. Бас, у зот тонг отганда намоз ўқидилар. Сўнг (эртаси куни) улар билан ёришгунча кечиктириб ўқидилар ва: «Бомдод намозининг вақти ҳақида сўраган киши қани? Мана шу иккисининг ораси — (намоз) вақтидир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نُصَلِّي الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَنْطَلِقُ الْمُنْطَلِقُ مِنَّا إِلَى بَنِي سَلِمَةَ وَهُوَ يَرَى مَوَاقِعَ نَبْلِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz shom namozini oʻqir edik, soʻng bizdan biri Bani Salimaga yoʻl olar va (hamon) oʻqi tushgan joyni koʻrib turardi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз шом намозини ўқир эдик, сўнг биздан бири Бани Салимага йўл олар ва (ҳамон) ўқи тушган жойни кўриб турарди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ وَهُوَ أَبُو سَلَمَةَ قَالَقُلْتُ لِأَنَسٍ أَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَعْلَيْهِ قَالَ نَعَمْ

Said ibn Yazid — u Abu Salamadir — aytdi: Men Anasga: «Nabiy ﷺ kovushlarida namoz oʻqiganmilar?» dedim. U: «Ha», dedi.Саид ибн Язид — у Абу Саламадир — айтди: Мен Анасга: «Набий ﷺ ковушларида намоз ўқиганмилар?» дедим. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ قَالَ أَنَسٌقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَمِينًا وَإِنَّ أَمِينَنَا أَيُّهَا الْأُمَّةُ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir ummatning bir omini (ishonchli kishisi) boʻladi. Bizning ominimiz esa, ey ummat, Abu Ubayda ibn al-Jarrohdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир умматнинг бир омини (ишончли кишиси) бўлади. Бизнинг оминимиз эса, эй уммат, Абу Убайда ибн ал-Жарроҳдир», дедилар.