Abdulloh ibn Abbos al-Hoshimiy

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا عُثْمَانُ , نا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ , نا شَرِيكٌ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ، عَنِ الضَّحَّاكِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " أَشْهُرُ الْحَجِّ شَوَّالٌ , وَذُو الْقَعْدَةِ , وَعَشْرٌ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Haj oylari — Shavvol, Zulqaʼda va Zulhijjadan oʻn (kun)dir».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ҳаж ойлари — Шаввол, Зулқаъда ва Зулҳижжадан ўн (кун)дир».

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ ، نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ يَعْنِي ابْنَ الْحَكَمِ , نا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ , نا شُعْبَةُ . ح وَثنا عَبْدُ اللَّهِ , نا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ , نا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ , نا شُعْبَةُ , أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ , قَالَ : سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ , يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ , يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ بِعَرَفَاتٍ , يَقُولُ : " مَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ , وَمَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ " . نا أبُو بَكْرٍ , نا أحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ السُّلَمِيُّ , نا عارِمٌ , نا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ عَمْرٍو , مِثْلَهُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺning Arafotda xutba qilib turib: «Kim ikki oyoq kiyim topa olmasa, ikki maxsi kiysin; kim izor topa olmasa, ishton kiysin», deyayotganlarini eshitdim.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг Арафотда хутба қилиб туриб: «Ким икки оёқ кийим топа олмаса, икки махси кийсин; ким изор топа олмаса, иштон кийсин», деяётганларини эшитдим.

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا ابْنُ زَنْجُوَيْهِ , نا أَبُو مَعْمَرٍ ، نا عَبْدُ الْوَارِثِ , نا أَيُّوبُ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " فِي الْمُحْرِمِ إِذَا لَمْ يَجِدِ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ , وَمَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسِ السَّرَاوِيلَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ muhrim haqida: «Ikki oyoq kiyim topa olmasa, ikki maxsi kiysin; kim izor topa olmasa, ishton kiysin», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ муҳрим ҳақида: «Икки оёқ кийим топа олмаса, икки махси кийсин; ким изор топа олмаса, иштон кийсин», дедилар.

نا ابْنُ صَاعِدٍ , نا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاءِ , نا سُفْيَانُ , عَنْ عَمْرٍو , عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ , يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ : " مَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ , وَمَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسْ سَرَاوِيلَ "

Abu Shaʼso Jobir ibn Zayd aytdi: Ibn Abbosning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺning xutba qilib turib: «Kim ikki oyoq kiyim topa olmasa, ikki maxsi kiysin; kim izor topa olmasa, ishton kiysin», deyayotganlarini eshitdim.Абу Шаъсо Жобир ибн Зайд айтди: Ибн Аббоснинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺнинг хутба қилиб туриб: «Ким икки оёқ кийим топа олмаса, икки махси кийсин; ким изор топа олмаса, иштон кийсин», деяётганларини эшитдим.

نا ابْنُ مَخْلَدٍ , نا ابْنُ زَنْجُوَيْهِ , نا الْفِرْيَابِيُّ ، نا سُفْيَانُ , عَنْ عَمْرٍو , عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ إِزَارٌ فَلْيَلْبَسِ السَّرَاوِيلَ , وَمَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ نَعْلانِ فَلْيَلْبَسِ الْخُفَّيْنِ " . سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيَّ , يَقُولُ فِي حَدِيثِ ابْنِ جُرَيْجٍ , وَلَيْثِ بْنِ سَعْدٍ , وَجُوَيْرِيَةَ بْنِ أَسْمَاءَ , عَنْ نَافِعٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : نَادَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ : مَاذَا يَتْرُكُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ ؟ وَهَذَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّهُ قَبْلَ الإِحْرَامِ بِالْمَدِينَةِ . وَحَدِيثُ شُعْبَةَ , وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ بِعَرَفَاتٍ هَذَا بَعْدَ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kimning izori boʻlmasa, ishton kiysin; kimning ikki oyoq kiyimi boʻlmasa, ikki maxsi kiysin», dedilar. Abu Bakr an-Naysoburiyning Ibn Jurayj, Lays ibn Saʼd va Juvayriya ibn Asmoning Nofeʼdan, u Ibn Umardan qilgan hadisi haqida shunday deganini eshitdim: Ibn Umar aytdi: Bir kishi masjidda Rasululloh ﷺga: Muhrim kiyimlardan nimani tark qiladi, deb nido qildi. Bu esa (voqea) Madinada, ehromdan oldin boʻlganiga dalolat qiladi. Shuʼba va Saʼid ibn Zaydning Amr ibn Dinordan, u Abu Shaʼsodan, u Ibn Abbosdan — u Nabiy ﷺning Arafotda xutba qilayotganlarini eshitgani (haqidagi) hadisi esa Ibn Umarning hadisidan keyindir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг изори бўлмаса, иштон кийсин; кимнинг икки оёқ кийими бўлмаса, икки махси кийсин», дедилар. Абу Бакр ан-Найсобурийнинг Ибн Журайж, Лайс ибн Саъд ва Жувайрия ибн Асмонинг Нофеъдан, у Ибн Умардан қилган ҳадиси ҳақида шундай деганини эшитдим: Ибн Умар айтди: Бир киши масжидда Расулуллоҳ ﷺга: Муҳрим кийимлардан нимани тарк қилади, деб нидо қилди. Бу эса (воқеа) Мадинада, эҳромдан олдин бўлганига далолат қилади. Шуъба ва Саъид ибн Зайднинг Амр ибн Динордан, у Абу Шаъсодан, у Ибн Аббосдан — у Набий ﷺнинг Арафотда хутба қилаётганларини эшитгани (ҳақидаги) ҳадиси эса Ибн Умарнинг ҳадисидан кейиндир.

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا سَعْدَانُ بْنُ نَصْرٍ , نا أَبُو مُعَاوِيَةَ الضَّرِيرُ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيُّ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " الْمُحْرِمُ يَشُمُّ الرَّيْحَانَ , وَيَدْخُلُ الْحَمَّامَ , وَيَنْزِعُ ضِرْسَهُ , وَيَفْقَأُ الْقُرْحَةَ , وَإِذَا انْكَسَرَ ظَفْرَةُ أَمَاطَ عَنْهُ الأَذَى "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Muhrim rayhon hidlaydi, hammomga kiradi, tishini oldiradi, yarani yoradi va tirnogʻi sinsa, ozorni oʻzidan ketkazadi».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Муҳрим райҳон ҳидлайди, ҳаммомга киради, тишини олдиради, ярани ёради ва тирноғи синса, озорни ўзидан кетказади».

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا مُحْرِزُ بْنُ عَوْنٍ , نا شَرِيكٌ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ السَّبِيعِيِّ ، عَنْ عَطَاءٍ , وَرُبَّمَا ذَكَرَهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " لا بَأْسَ بِالْهِمْيَانِ , وَالْخَاتَمِ لِلْمُحْرِمِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Muhrim uchun hamyon ham, uzuk ham zarar emas».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Муҳрим учун ҳамён ҳам, узук ҳам зарар эмас».

نا الْقَاسِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ أَبُو عُبَيْدٍ , وَأَبُو بَكْرٍ الشَّافِعِيُّ ، قَالا : حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ بْنُ بُرْدٍ ، نا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ , نا شَرِيكٌ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ، عَنْ عَطَاءٍ , وَسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " رُخِّصَ لِلْمُحْرِمِ فِي الْخَاتَمِ وَالْهِمْيَانِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Muhrimga uzuk va hamyonda ruxsat berildi».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Муҳримга узук ва ҳамёнда рухсат берилди».

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الصَّنْعَانِيُّ , نا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ , نا شَرِيكٌ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ، عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " لا بَأْسَ بِالْخَاتَمِ لِلْمُحْرِمِ " . نا ابْنُ مَخْلَدٍ , نا الرَّمَادِيُّ , نا يَزِيدُ الْعَدَنِيُّ , نا سفْيَانُ , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ , عَنْ عَطَاءٍ , مِثْلَهُ . وَلَمْ يَذْكُرِ ابْنَ عَبَّاسٍ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Muhrim uchun uzuk zarar emas». Sufyon ham Abu Ishoqdan, u Atodan shu kabi (rivoyat qildi), ammo Ibn Abbosni zikr qilmadi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Муҳрим учун узук зарар эмас». Суфён ҳам Абу Ишоқдан, у Атодан шу каби (ривоят қилди), аммо Ибн Аббосни зикр қилмади.

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ , ثنا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ , عَنِ الْحَجَّاجِ , عَنِ الْحَكَمِ , عَنْ أَبِي الْقَاسِمِ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " إِنَّ مِنْ سُنَّةِ الْحَجِّ أَنْ لا يُحْرَمُ بِالْحَجِّ إِلا فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ " . قَالَ : تَابَعَهُ شُعْبَةُ , وَحَمْزَةُ الزَّيَّاتُ , وَأَبُو الْقَاسِمِ , هُوَ مِقْسَمٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Albatta, hajning sunnatidan — hajga faqat haj oylarida ehrom bogʻlanishidir». (Roviy) aytdi: Unga Shuʼba va Hamza az-Zayyot mutobaat qildilar. Abul-Qosim — u Miqsam boʻlib, Abdulloh ibn al-Horis ibn Navfalning mavlosidir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Албатта, ҳажнинг суннатидан — ҳажга фақат ҳаж ойларида эҳром боғланишидир». (Ровий) айтди: Унга Шуъба ва Ҳамза аз-Зайёт мутобаат қилдилар. Абул-Қосим — у Миқсам бўлиб, Абдуллоҳ ибн ал-Ҳорис ибн Навфалнинг мавлосидир.

نا عَبْدُ الْبَاقِي بْنُ قَانِعٍ ، وَآخَرُونَ ، قَالُوا : نا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ , نا الْحَسَنُ بْنُ سَهْلٍ , نا مُصْعَبُ بْنُ سَلامٍ , عَنْ حَمْزَةَ الزَّيَّاتِ , عَنِ الْحَكَمِ , عَنْ مِقْسَمٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , " فِي الرَّجُلِ أَحْرَمَ بِالْحَجِّ فِي غَيْرِ أَشْهُرِ الْحَجِّ , قَالَ : لَيْسَ ذَاكَ مِنَ السُّنَّةِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan haj oylaridan boshqasida hajga ehrom bogʻlagan kishi haqida (soʻralganda), u: «Bu sunnatdan emas», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ҳаж ойларидан бошқасида ҳажга эҳром боғлаган киши ҳақида (сўралганда), у: «Бу суннатдан эмас», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ , ثنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أَنْبَأَ ابْنُ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ ، أَنَّ طَاوُسًا ، وعِكْرِمَةَ أَخْبَرَاهُ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : جَاءَتْ ضُبَاعَةُ بِنْتُ الزُّبَيْرِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَتْ : إِنِّي امْرَأَةٌ ثَقِيلَةٌ , وَإِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ , فَكَيْفَ تَأْمُرُنِي أَنْ أُهِلَّ ؟ قَالَ : " أَهِلِّي وَاشْتَرِطِي أَنَّ مَحِلِّي حَيْثُ حَبَسْتَنِي " . قَالَ : فَأَدْرَكَتْ . حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا يَزِيدُ بْنُ سِنَانٍ , نا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ ، أَنَّ طَاوُسًا ، وعِكْرِمَةَ أَخْبَرَاهُ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , مِثْلَهُ . حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، نا أَبُو الأَزْهَرِ ، ومُحَمَّدُ بْنُ مَنْخَلٍ ، قَالا : نا مَكِّيُّ , نا ابْنُ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ , بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Zuboʼa binti Zubayr Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Men vazmin ayolman va haj qilmoqchiman, menga qanday talbiya aytishni buyurasiz?» dedi. U zot: «Talbiya ayt va: meni qayerda toʻxtatsang, ehromdan chiqar joyim oʻsha, deb shart qoʻy», dedilar. (Roviy) aytdi: Bas, u (hajga) yetishdi. Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan shu kabi (boshqa yoʻllar bilan ham) rivoyat qilinadi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Зубўа бинти Зубайр Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Мен вазмин аёлман ва ҳаж қилмоқчиман, менга қандай талбия айтишни буюрасиз?» деди. У зот: «Талбия айт ва: мени қаерда тўхтатсанг, эҳромдан чиқар жойим ўша, деб шарт қўй», дедилар. (Ровий) айтди: Бас, у (ҳажга) етишди. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан шу каби (бошқа йўллар билан ҳам) ривоят қилинади.

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ , نا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ عَمْرٍو , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ , عَنْ أَبِيهِ , رَفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أَنَّهُ وَقَّتَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ , وَلأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ , وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا " . قَالَ ابْنُ طَاوُسٍ : " قَرْنٌ الْمَنَازِلُ وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمُ " , أَوْ قَالَ : " أَلَمْلَمُ " , قَالَ : " فَهِيَ لَهُمْ , وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِهِمْ مِمَّنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ , فَمَنْ كَانَ دُونَهُنَّ " . وَقَالَ عَمْرٌو : " مِنْ أَهْلِهِ " . وَقَالَ ابْنُ طَاوُسٍ : " مِنْ حَيْثُ أَنْشَأَ كَذَلِكَ , فَكَذَاكَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ يُهِلُّونَ مِنْهَا " . تَابَعَهُ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ , وَغَيْرُ وَاحِدٍ , وَخَالَفَهُمْ يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ , فَأَسْنَدَهُ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ . نا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى , نا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ , نا وُهَيْبٌ , وَحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ

Tovus Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, hamda Abdulloh ibn Tovus otasidan rivoyat qilib, ikkalasi ham buni Nabiy ﷺ ga koʻtardilar: u zot Madina ahliga Zul-Hulayfani, Shom ahliga Juhfani, Najd ahliga Qarnni belgilab berdilar. Ibn Tovus: «Qarn — bu Qarnul-Manozildir; Yaman ahliga esa Yalamlam», dedi — yoki: «Alamlam», dedi. U dedi: «Bas, bu joylar oʻsha yurt ahli uchun ham, ulardan boʻlmagan, ammo haj yoki umrani iroda qilib oʻsha joylardan oʻtuvchilar uchun ham (mezondir); kim ulardan berida boʻlsa — ». Amr: «oʻz ahli (turgan joyi)dan», dedi. Ibn Tovus esa: «qayerdan yoʻlga chiqqan boʻlsa, oʻsha yerdan; shu tariqa, hatto Makka ahli ham oʻz joylaridan ehromga kiradilar», dedi. Unga Sulaymon ibn Harb va boshqa bir necha kishi mutobaat qildilar. Yahyo ibn Hasson esa ularga muxolafat qilib, uni Ibn Tovusdan, u otasidan, u Ibn Abbosdan (deb) musnad qildi. Abu Bakr an-Naysoburiy bizga aytdi: Yunus ibn Abdulaʼlo, undan Yahyo ibn Hasson, undan Vuhayb va Hammod ibn Zayd, ular Ibn Tovusdan, u otasidan, u Ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshash rivoyat qildilar.Товус Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, ҳамда Абдуллоҳ ибн Товус отасидан ривоят қилиб, иккаласи ҳам буни Набий ﷺ га кўтардилар: у зот Мадина аҳлига Зул-Ҳулайфани, Шом аҳлига Жуҳфани, Нажд аҳлига Қарнни белгилаб бердилар. Ибн Товус: «Қарн — бу Қарнул-Манозилдир; Яман аҳлига эса Яламлам», деди — ёки: «Аламлам», деди. У деди: «Бас, бу жойлар ўша юрт аҳли учун ҳам, улардан бўлмаган, аммо ҳаж ёки умрани ирода қилиб ўша жойлардан ўтувчилар учун ҳам (мезондир); ким улардан берида бўлса — ». Амр: «ўз аҳли (турган жойи)дан», деди. Ибн Товус эса: «қаердан йўлга чиққан бўлса, ўша ердан; шу тариқа, ҳатто Макка аҳли ҳам ўз жойларидан эҳромга кирадилар», деди. Унга Сулаймон ибн Ҳарб ва бошқа бир неча киши мутобаат қилдилар. Яҳё ибн Ҳассон эса уларга мухолафат қилиб, уни Ибн Товусдан, у отасидан, у Ибн Аббосдан (деб) муснад қилди. Абу Бакр ан-Найсобурий бизга айтди: Юнус ибн Абдулаъло, ундан Яҳё ибн Ҳассон, ундан Вуҳайб ва Ҳаммод ибн Зайд, улар Ибн Товусдан, у отасидан, у Ибн Аббосдан, у Набий ﷺ дан шунга ўхшаш ривоят қилдилар.

نا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ , نا الْفِرْيَابِيُّ ، نا سُفْيَانُ , عَنِ ابْنِ خَيْثَمٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " احْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ " , قَالَ :

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ ehromda boʻlgan holda qon oldirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлган ҳолда қон олдирдилар.

قَالَ : وَنا سُفْيَانُ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ , عَنْ مِقْسَمٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسِ , قَالَ : " احْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَهُوَ صَائِمٌ مُحْرِمٌ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Makka bilan Madina orasida, roʻzador va ehromda boʻlgan holatlarida qon oldirdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Макка билан Мадина орасида, рўзадор ва эҳромда бўлган ҳолатларида қон олдирдилар.

نا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْيَقْطِينِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ قُتَيْبَةَ , نا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الْغَزِّيُّ , نا يَحْيَى بْنُ عِيسَى , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَدْرَكَ عَرَفَاتٍ فَوَقَفَ بِهَا , وَالْمُزْدَلِفَةَ , فَقَدْ تَمَّ حَجُّهُ , وَمَنْ فَاتَهُ عَرَفَاتٌ فَقَدْ فَاتَهُ الْحَجُّ , فَلْيَحِلَّ بِعُمْرَةٍ , وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim Arafotga yetishib, u yerda va Muzdalifada vuquf qilsa, uning haji tugal boʻlibdi. Kimdan Arafot oʻtib ketsa, hajni qoʻldan boy beribdi. Bas, u umra bilan ehromdan chiqsin va keyingi yili haj qilishi zimmasidadir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Арафотга етишиб, у ерда ва Муздалифада вуқуф қилса, унинг ҳажи тугал бўлибди. Кимдан Арафот ўтиб кетса, ҳажни қўлдан бой берибди. Бас, у умра билан эҳромдан чиқсин ва кейинги йили ҳаж қилиши зиммасидадир», дедилар.

حَدَّثَنِي أَبُو طَالِبٍ أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ ، ثنا هَاشِمُ بْنُ يُونُسَ , نا أَبُو صَالِحٍ كَاتِبُ اللَّيْثِ , نا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ , عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ , وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ , وَابْنِ جُرَيْجٍ , حَدَّثُوهُ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّهُ قَالَ : " مَنْ نَسِيَ شَيْئًا مِنْ نُسُكِهِ أَوْ تَرَكَهُ فَلْيُهْرِقْ دَمًا " . وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ , وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ ، وَغَيْرُهُمْ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ . وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْحَسَّانِيُّ , نا ابْنُ نُمَيْرٍ , نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , مِثْلَهُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Kim haj amallaridan birortasini unutsa yoki tark qilsa, qon toʻksin (qurbonlik soʻysin). Buni Ubaydulloh ibn Umar, Molik ibn Anas, Sufyon as-Savriy va boshqalar ham Ayyubdan, u Said ibn Jubayrdan, u Ibn Abbosdan shunday rivoyat qildilar. Husayn ibn Ismoil bizga Muhammad ibn Ismoil al-Hassoniydan, u Ibn Numayrdan, u Ubaydulloh ibn Umardan, u Ayyub as-Saxtiyoniydan, u Said ibn Jubayrdan, u Ibn Abbosdan shuning oʻzini rivoyat qildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Ким ҳаж амалларидан бирортасини унутса ёки тарк қилса, қон тўксин (қурбонлик сўйсин). Буни Убайдуллоҳ ибн Умар, Молик ибн Анас, Суфён ас-Саврий ва бошқалар ҳам Айюбдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан шундай ривоят қилдилар. Ҳусайн ибн Исмоил бизга Муҳаммад ибн Исмоил ал-Ҳассонийдан, у Ибн Нумайрдан, у Убайдуллоҳ ибн Умардан, у Айюб ас-Сахтиёнийдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан шунинг ўзини ривоят қилди.

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ الْفَلاسُ الْحَافِظُ , حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُونُسَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ , نا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ , عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ , عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " مَنْ تَرَكَ مِنْ نُسُكِهِ شَيْئًا فَلْيُهْرِقْ دَمًا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Kim haj amallaridan birortasini tark qilsa, qon toʻksin.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Ким ҳаж амалларидан бирортасини тарк қилса, қон тўксин.

نا أَبُو عَلِيٍّ الصَّفَّارُ ، نا الدَّقِيقِيُّ ، نا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , أنا شَرِيكٌ , عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : " إِنَّمَا التَّكْفِيرُ فِي الْعَمْدِ , وَإِنَّمَا غَلَّظُوا فِي الْخَطَأِ لِئَلا يَعُودُوا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Kaffarat faqat qasddagidadir; xatoda esa, qaytarmasinlar deb, (odamlar) qattiqlik qilganlar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Каффарат фақат қасддагидадир; хатода эса, қайтармасинлар деб, (одамлар) қаттиқлик қилганлар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْحُسَيْنِ الْقِرْمِيسِينِيُّ , نا الْوَلِيدُ بْنُ حَمَّادٍ الرَّمْلِيُّ , نا ابْنُ أَبِي السَّرِيِّ , نا الْوَلِيدُ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو , عَنِ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الضَّبُعُ صَيْدٌ " , وَجَعَلَ فِيهَا كَبْشًا

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sirtlon — ovdir», dedilar va unga bir qoʻchni (jazo qilib) belgiladilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сиртлон — овдир», дедилар ва унга бир қўчни (жазо қилиб) белгиладилар.

نا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا ، نا عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ , نا أَبُو مَلَكٍ الْجَنْبِيُّ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , فِي حَمَامِ الْحَرَمِ , " فِي الْحَمَامَةِ شَاةٌ , وَفِي بَيْضَتَيْنِ دِرْهَمٌ , وَفِي النَّعَامَةِ جَزُورٌ , وَفِي الْبَقَرَةِ بَقَرَةٌ , وَفِي الْحِمَارِ بَقَرَةٌ "

Ato Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan Haram kaptarlari haqida rivoyat qiladi: «Kaptarda bir qoʻy, ikki tuxumda bir dirham, tuyaqushda bir tuya, sigirda bir sigir, yovvoyi eshakda bir sigir (jazo bordir)».Ато Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан Ҳарам каптарлари ҳақида ривоят қилади: «Каптарда бир қўй, икки тухумда бир дирҳам, туяқушда бир туя, сигирда бир сигир, ёввойи эшакда бир сигир (жазо бордир)».

نا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نا إبْرَاهِيمُ بْنُ هَانِئٍ , ثنا عَفَّانُ , ثنا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ مُجَالِدٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , فِي قَوْمٍ أَصَابُوا ضَبُعًا , قَالَ : " عَلَيْهِمْ كَبْشٌ يَتَخَارَجُونَهُ بَيْنَهُمْ "

Mujolid Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan sirtlonni oʻldirgan bir qavm haqida rivoyat qiladi. U: «Ularning zimmasida bir qoʻch boʻlib, uni oʻzaro boʻlishib chiqaradilar», dedi.Мужолид Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан сиртлонни ўлдирган бир қавм ҳақида ривоят қилади. У: «Уларнинг зиммасида бир қўч бўлиб, уни ўзаро бўлишиб чиқарадилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا رَوْحٌ , نا هِشَامٌ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ يَوْمَ النَّحْرِ عَنْ رَجُلٍ حَلَقَ قَبْلَ أَنْ يَرْمِيَ أَوْ ذَبَحَ أَوْ نَحَرَ , وَأَشْبَاهِ هَذَا فِي التَّقْدِيمِ وَالتَّأْخِيرِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا حَرَجَ لا حَرَجَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan nahr kunida tosh otishdan oldin sochini oldirgan yoki (qurbonlikni) soʻygan kishi haqida va shunga oʻxshash oldin-keyin qilishlar haqida soʻraldi. Rasululloh ﷺ: «Zarari yoʻq, zarari yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан наҳр кунида тош отишдан олдин сочини олдирган ёки (қурбонликни) сўйган киши ҳақида ва шунга ўхшаш олдин-кейин қилишлар ҳақида сўралди. Расулуллоҳ ﷺ: «Зарари йўқ, зарари йўқ», дедилар.

نا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الْفَحَّامُ , نا ابْنُ عُيَيْنَةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , إِنْ شَاءَ اللَّهُ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ يَوْمَ النَّحْرِ عَنْ مَنْ قَدَّمَ شَيْئًا قَبْلَ شَيْءٍ وَشَيْئًا قَبْلَ شَيْءٍ , قَالَ : فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَيْهِ " لا حَرَجَ لا حَرَجَ "

Ikrima Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan — inshaalloh — rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ dan nahr kunida bir narsani boshqasidan oldin, yana bir narsani boshqasidan oldin qilgan kishi haqida soʻraldi. U (roviy) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ qoʻllarini koʻtarib: «Zarari yoʻq, zarari yoʻq», dedilar.Икрима Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан — иншааллоҳ — ривоят қилади: Набий ﷺ дан наҳр кунида бир нарсани бошқасидан олдин, яна бир нарсани бошқасидан олдин қилган киши ҳақида сўралди. У (ровий) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ қўлларини кўтариб: «Зарари йўқ, зарари йўқ», дедилар.

ثنا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا أَبُو الأَشْعَثِ ، نا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ , حَدَّثَنِي خَالِدٌ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ , فَيَقُولُ : " لا حَرَجَ " , فَقَالَ : حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ , قَالَ : " لا حَرَجَ " , قَالَ : رَمَيْتُ بَعْدَمَا أَمْسَيْتُ , قَالَ : " لا حَرَجَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ dan soʻralar, u zot esa: «Zarari yoʻq», der edilar. Kimdir: «Men soʻyishdan oldin sochimni oldirdim», dedi. U zot: «Zarari yoʻq», dedilar. U: «Men kech kirgandan keyin tosh otdim», dedi. U zot: «Zarari yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ дан сўралар, у зот эса: «Зарари йўқ», дер эдилар. Кимдир: «Мен сўйишдан олдин сочимни олдирдим», деди. У зот: «Зарари йўқ», дедилар. У: «Мен кеч киргандан кейин тош отдим», деди. У зот: «Зарари йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , ثنا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ , نا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ ، نا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , إِنِّي زُرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ , فَقَالَ : " ارْمِ وَلا حَرَجَ " , قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ , قَالَ : " ارْمِ وَلا حَرَجَ " , قَالَ : إِنِّي ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ , قَالَ : " ارْمِ وَلا حَرَجَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ ning oldilariga bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, men tosh otishdan oldin ziyorat (tavofini) qildim», dedi. U zot: «Tosh ot, zarari yoʻq», dedilar. U: «Yo Rasululloh, men tosh otishdan oldin sochimni oldirdim», dedi. U zot: «Tosh ot, zarari yoʻq», dedilar. U: «Men tosh otishdan oldin soʻydim», dedi. U zot: «Tosh ot, zarari yoʻq», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ нинг олдиларига бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен тош отишдан олдин зиёрат (тавофини) қилдим», деди. У зот: «Тош от, зарари йўқ», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мен тош отишдан олдин сочимни олдирдим», деди. У зот: «Тош от, зарари йўқ», дедилар. У: «Мен тош отишдан олдин сўйдим», деди. У зот: «Тош от, зарари йўқ», дедилар.

نا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ النَّسَائِيُّ , نا صِلَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ حَجَّ عَنْ أَبَوَيْهِ أَوْ قَضَى عَنْهُمَا مَغْرَمًا بُعِثَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ الأَبْرَارِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim ota-onasi nomidan haj qilsa yoki ular tomonidan qarzni ado etsa, qiyomat kuni yaxshilar bilan birga qayta tiriltiriladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ота-онаси номидан ҳаж қилса ёки улар томонидан қарзни адо этса, қиёмат куни яхшилар билан бирга қайта тирилтирилади», дедилар.

نا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نا جَدِّي , نا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , عَنْ شَرِيكٍ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ , فَقَالَ لَهُ : إِنَّ أَبِي مَاتَ وَعَلَيْهِ حَجَّةُ الإِسْلامِ , أَفَأَحُجُّ عَنْهُ ؟ قَالَ : " أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ أَبَاكَ تَرَكَ دَيْنًا عَلَيْهِ أَقَضَيْتَهُ عَنْهُ ؟ " ، قَالَ : نَعَمْ , قَالَ : " فَاحْجُجْ عَنْ أَبِيكَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ ning oldilariga bir kishi kelib: «Otam vafot etdi, zimmasida esa islom haji bor edi. Men uning nomidan haj qilaymi?» dedi. U zot: «Ayting-chi, agar otangiz zimmasida qarz qoldirgan boʻlsa, uni u tomondan ado etarmidingiz?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, otangiz nomidan haj qiling», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига бир киши келиб: «Отам вафот этди, зиммасида эса ислом ҳажи бор эди. Мен унинг номидан ҳаж қилайми?» деди. У зот: «Айтинг-чи, агар отангиз зиммасида қарз қолдирган бўлса, уни у томондан адо этармидингиз?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ундай бўлса, отангиз номидан ҳаж қилинг», дедилар.

نا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ , نا عَمِّي , نا أَبِي , عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ ، حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ كَثِيرٍ , أَنَّ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْحَجِّ عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : " احْجُجْ عَنْهُ , أَلا تَرَى أَنَّهُ لَوْ كَانَ عَلَيْهِ دَيْنٌ فَقَضَيْتَهُ عَنْهُ أَنَّ ذَلِكَ يُجْزِي عَنْهُ ؟ " ، قَالَ : بَلَى , قَالَ : " فَحَقُّ اللَّهِ أَحَقُّ "

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki, bir kishi Rasululloh ﷺ dan otasi nomidan haj qilish haqida soʻradi. U zot: «Uning nomidan haj qil. Koʻrmayapsanmi, agar uning zimmasida qarz boʻlsayu, sen uni u tomondan ado etsang, bu undan kifoya qilardi-ku?» dedilar. U: «Ha, albatta», dedi. U zot: «Allohning haqqi bunga koʻproq haqlidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики, бир киши Расулуллоҳ ﷺ дан отаси номидан ҳаж қилиш ҳақида сўради. У зот: «Унинг номидан ҳаж қил. Кўрмаяпсанми, агар унинг зиммасида қарз бўлсаю, сен уни у томондан адо этсанг, бу ундан кифоя қиларди-ку?» дедилар. У: «Ҳа, албатта», деди. У зот: «Аллоҳнинг ҳаққи бунга кўпроқ ҳақлидир», дедилар.

نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْبَغَوِيُّ , نا دَاوُدُ بْنُ عَمْرٍو الْمُسَيَّبِيُّ , نا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " طَافَ طَوَافًا وَاحِدًا لِحَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajlari va umralari uchun bitta tavof qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажлари ва умралари учун битта тавоф қилдилар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَهْمِ , نا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ , عَنِ الْحَجَّاجِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " طَافَ لِحَجَّتِهِ وَعُمْرَتِهِ طَوَافًا وَاحِدًا لَمْ يَزِدْ عَلَيْهِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hajlari va umralari uchun bitta tavof qildilar, undan ziyoda qilmadilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳажлари ва умралари учун битта тавоф қилдилар, ундан зиёда қилмадилар.

نا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ , حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنَّهُ قَالَ : " مَا طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلا طَوَافًا وَاحِدًا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ haj va umra uchun faqat bitta tavof qildilar.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ ҳаж ва умра учун фақат битта тавоф қилдилар.»

نا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نا أبِي , نا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ , عَنْ طَاوُسٍ , قَالَ : سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ , يَقُولُ : " لا وَاللَّهِ مَا طَافَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلا طَوَافًا وَاحِدًا , فَهَاتُوا مَنْ هَذَا الَّذِي يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ لَهُمَا طَوَافَيْنِ ؟ " ،

Tovus aytdi: Men Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdim: «Yoʻq, Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ ikkovi uchun faqat bitta tavof qildilar. Rasululloh ﷺ ikkovi uchun ikki marta tavof qildilar, deb hadis aytayotgan bu kishi kim — uni keltiringlar-chi!»Товус айтди: Мен Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитдим: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ иккови учун фақат битта тавоф қилдилар. Расулуллоҳ ﷺ иккови учун икки марта тавоф қилдилар, деб ҳадис айтаётган бу киши ким — уни келтиринглар-чи!»

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّقْرِ , نا ابْنُ أَبِي عُمَرَ . ح وَثنا أَبُو عَلِيِّ بْنُ الصَّوَّافِ , نا هَارُونُ بْنُ يُوسُفَ , نا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمُعَدَّلُ , نا هِشَامُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ لِعَائِشَةَ : " يَكْفِيكِ طَوَافُكِ الأَوَّلُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِلْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ " . وَقَالَ ابْنُ مَخْلَدٍ : إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ لِعَائِشَةَ : " يَكْفِيكِ طَوَافُكِ الأَوَّلُ بِحَجَّتِكِ وَعُمْرَتِكِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Oishaga: «Senga Safo bilan Marva orasidagi birinchi tavofing haj va umra uchun kifoya qiladi», dedilar. Ibn Maxlad esa: Nabiy ﷺ Oishaga: «Senga birinchi tavofing hajing va umrang uchun kifoya qiladi», dedilar, deb aytdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Оишага: «Сенга Сафо билан Марва орасидаги биринчи тавофинг ҳаж ва умра учун кифоя қилади», дедилар. Ибн Махлад эса: Набий ﷺ Оишага: «Сенга биринчи тавофинг ҳажинг ва умранг учун кифоя қилади», дедилар, деб айтди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرِ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ شُبْرُمَةَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَدَعَاهُ , فَقَالَ : " أَحَجَجْتَ قَطُّ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " فَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ , ثُمَّ حُجَّ عَنْ شُبْرُمَةَ " . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ النَّقَّاشِ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَحْمُودٍ , نا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ , نا خَالِدُ بْنُ صُبَيْحٍ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَمْرٍو , بِهَذَا وَقَالَ : " هَلْ حَجَجْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " هَذِهِ عَنْكَ وَحُجَّ عَنْ شُبْرُمَةَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining Shubruma nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va unga odam yuborib, uni chaqirdilar-da: «Sen hech haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda oʻzing uchun haj qil, soʻng Shubruma nomidan haj qil», dedilar. Yana bir yoʻldan shu rivoyat keltirilib, unda: «Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Bu sen uchun boʻlsin, Shubruma nomidan (keyin) haj qil», dedilar, deyilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг Шубрума номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва унга одам юбориб, уни чақирдилар-да: «Сен ҳеч ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда ўзинг учун ҳаж қил, сўнг Шубрума номидан ҳаж қил», дедилар. Яна бир йўлдан шу ривоят келтирилиб, унда: «Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Бу сен учун бўлсин, Шубрума номидан (кейин) ҳаж қил», дедилар, дейилган.

حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ مُوسَى بْنُ إِسْحَاقَ الأَنْصَارِيُّ ، نا إِسْحَاقُ بْنُ صَدَقَةَ , نا صَالِحُ بْنُ بَيَانٍ , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ رَجُلٍ , فَقَالَ لَهُ : " أَيُّهَا الْمُلَبِّي عَنْ فُلانٍ , إِنْ كُنْتَ حَجَجْتَ حَجَّةَ الإِسْلامِ فَلَبِّ عَنْ شُبْرُمَةَ , وَإِلا فَلَبِّ عَنْ نَفْسِكَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishining boshqa bir kishi nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va unga: «Ey falonchi nomidan talbiya aytayotgan kishi! Agar islom hajini qilgan boʻlsang, Shubruma nomidan talbiya ayt; boʻlmasa, oʻzing uchun talbiya ayt», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг бошқа бир киши номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва унга: «Эй фалончи номидан талбия айтаётган киши! Агар ислом ҳажини қилган бўлсанг, Шубрума номидан талбия айт; бўлмаса, ўзинг учун талбия айт», дедилар.

نا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ , نا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , فَقَالَ : " أَيُّهَا الْمُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , هَذِهِ عَنْ نُبَيْشَةَ وَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ " . تَفَرَّدَ بِهِ الْحَسَنُ بْنُ عُمَارَةَ , وَهُوَ مَتْرُوكُ الْحَدِيثِ , وَالْمَحْفُوظُ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثُ شُبْرُمَةَ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining Nubaysha nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va: «Ey Nubaysha nomidan talbiya aytayotgan kishi! Bu Nubaysha uchun boʻlsin, oʻzing uchun (ham) haj qil», dedilar. Buni faqat Hasan ibn Umora yolgʻiz rivoyat qilgan, u esa matruk ul-hadisdir. Ibn Abbosdan mahfuz boʻlgani Shubruma hadisidir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг Нубайша номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва: «Эй Нубайша номидан талбия айтаётган киши! Бу Нубайша учун бўлсин, ўзинг учун (ҳам) ҳаж қил», дедилар. Буни фақат Ҳасан ибн Умора ёлғиз ривоят қилган, у эса матрук ул-ҳадисдир. Ибн Аббосдан маҳфуз бўлгани Шубрума ҳадисидир.

نا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدِ بْنِ حَفْصٍ ، نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدٍ الزُّهْرِيُّ , حَدَّثَنِي عَمِّي , نا أَبِي , عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ , نا الْحُسَيْنُ بْنُ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : مَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَعْنِي بِرَجُلٍ , وَهُوَ يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ نُبَيْشَةَ , فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " يَا هَذَا الْمُهِلُّ عَنْ نُبَيْشَةَ , هِيَ عَنْ نُبَيْشَةَ وَاحْجُجْ عَنْ نَفْسِكَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining yonidan oʻtdilar, u: «Labbayka, Nubaysha nomidan», deyayotgan edi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey Nubaysha nomidan ehrom bogʻlagan kishi! U Nubaysha uchun boʻlsin, oʻzing uchun (ham) haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг ёнидан ўтдилар, у: «Лаббайка, Нубайша номидан», деяётган эди. Шунда Набий ﷺ: «Эй Нубайша номидан эҳром боғлаган киши! У Нубайша учун бўлсин, ўзинг учун (ҳам) ҳаж қил», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمُقْرِئُ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَحْمُودٍ الْمَرْوَزِيُّ , نا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ , نا خَالِدُ بْنُ صُبَيْحٍ , عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلا يُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , فَقَالَ : " أَيُّهَا الْمُلَبِّي عَنْ نُبَيْشَةَ , هَلْ حَجَجْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " فَهَذِهِ عَنْ نُبَيْشَةَ , وَحُجَّ عَنْ نَفْسِكَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ bir kishining Nubaysha nomidan talbiya aytayotganini eshitdilar va: «Ey Nubaysha nomidan talbiya aytayotgan kishi! Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda bu Nubaysha uchun boʻlsin, oʻzing uchun haj qil», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ бир кишининг Нубайша номидан талбия айтаётганини эшитдилар ва: «Эй Нубайша номидан талбия айтаётган киши! Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда бу Нубайша учун бўлсин, ўзинг учун ҳаж қил», дедилар.

نا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ ، نا الْحَسَنُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مِدْرَارٍ , نا عَمِّي طَاهِرُ بْنُ مِدْرَارٍ , نا الْحَسَنُ بْنُ عُمَارَةَ , عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ , عَنْ طَاوُسٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلا يَقُولُ : لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ , فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ شُبْرُمَةُ ؟ " ، قَالَ : أَخٌ لِي , قَالَ : " هَلْ حَجَجْتَ ؟ " ، قَالَ : لا , قَالَ : " حُجَّ عَنْ نَفْسِكَ , ثُمَّ احْجُجْ عَنْ شُبْرُمَةَ " . هَذَا هُوَ الصَّحِيحُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , وَالَّذِي قَبْلَهُ وَهْمٌ , يُقَالُ : إِنَّ الْحَسَنَ بْنَ عُمَارَةَ كَانَ يَرْوِيهِ ثُمَّ رَجَعَ عَنْهُ إِلَى الصَّوَابِ , فَحَدَّثَ بِهِ عَلَى الصَّوَابِ مُوَافِقًا لِرِوَايَةِ غَيْرِهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , وَهُوَ مَتْرُوكُ الْحَدِيثِ عَلَى كُلِّ حَالٍ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishining: «Labbayka, Shubruma nomidan», deyayotganini eshitdilar. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Shubruma kim?» dedilar. U: «Menga birodar boʻladi», dedi. U zot: «Haj qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Oʻzing uchun haj qil, soʻng Shubruma nomidan haj qil», dedilar. Ibn Abbosdan sahih boʻlgani shudir, undan oldingisi esa vahmdir. Aytiladiki, Hasan ibn Umora avval uni (oʻsha tarzda) rivoyat qilar edi, soʻng undan qaytib toʻgʻrisiga oʻtdi va uni boshqalarning Ibn Abbosdan qilgan rivoyatiga muvofiq holda toʻgʻri rivoyat qildi. U har holda matruk ul-hadisdir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг: «Лаббайка, Шубрума номидан», деяётганини эшитдилар. Шунда Набий ﷺ унга: «Шубрума ким?» дедилар. У: «Менга биродар бўлади», деди. У зот: «Ҳаж қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ўзинг учун ҳаж қил, сўнг Шубрума номидан ҳаж қил», дедилар. Ибн Аббосдан саҳиҳ бўлгани шудир, ундан олдингиси эса ваҳмдир. Айтиладики, Ҳасан ибн Умора аввал уни (ўша тарзда) ривоят қилар эди, сўнг ундан қайтиб тўғрисига ўтди ва уни бошқаларнинг Ибн Аббосдан қилган ривоятига мувофиқ ҳолда тўғри ривоят қилди. У ҳар ҳолда матрук ул-ҳадисдир.