Anas ibn Molik al-Ansoriy

عَنْ أَنَسٍ قَالَ: خَدَمْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ فَمَا قَالَ لِي: أُفٍّ وَلَا: لِمَ صَنَعْتَ؟ وَلَا: أَلَّا صَنَعْتَ؟ مُتَّفق عَلَيْهِ

(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺga oʻn yil xizmat qildim; u zot menga hech qachon na «uf», na «nega bunday qilding», na «nega unday qilmading» demadilar.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺга ўн йил хизмат қилдим; у зот менга ҳеч қачон на «уф», на «нега бундай қилдинг», на «нега ундай қилмадинг» демадилар.

وَعَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا فَأَرْسَلَنِي يَوْمًا لِحَاجَةٍ فَقُلْتُ: وَاللَّهِ لَا أَذْهَبُ وَفِي نَفْسِي أَنْ أَذْهَبَ لِمَا أَمَرَنِي بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجْتُ حَتَّى أَمُرَّ عَلَى صِبْيَانٍ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فِي السُّوقِ فَإِذَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَبَضَ بِقَفَايَ مِنْ وَرَائِي قَالَ: فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقَالَ: «يَا أُنَيْسُ ذَهَبْتَ حَيْثُ أَمَرْتُكَ؟» . قُلْتُ: نَعَمْ أَنَا أَذْهَبُ يَا رَسُول الله. رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlarning eng goʻzal axloqlisi edilar. Bir kuni u zot meni bir ish (hojat) uchun yubordilar. Men: «Vallohi, bormayman» dedim, lekin koʻnglimda Allohning Nabiysi ﷺ buyurgan narsa uchun borish (niyati) bor edi. Soʻng chiqdim va bozorda oʻynayotgan bolalar yonidan oʻtdim. Shunda Rasululloh ﷺ orqamdan kelib, gardanimdan ushlab oldilar. Men u zotga qaradim, kular edilar. Soʻng: «Ey Unays! Buyurgan joyimga bordingmi?» dedilar. «Ha, boryapman, yo Rasululloh» dedim. Vallohi, men u zotga toʻqqiz yil xizmat qildim. Bilishimcha, men qilgan biror narsa uchun: «Nega bundoq-bundoq qilding?» yoki men qoldirgan biror narsa uchun: «Nega bundoq-bundoq qilmading?» demadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг энг гўзал ахлоқлиси эдилар. Бир куни у зот мени бир иш (ҳожат) учун юбордилар. Мен: «Валлоҳи, бормайман» дедим, лекин кўнглимда Аллоҳнинг Набийси ﷺ буюрган нарса учун бориш (нияти) бор эди. Сўнг чиқдим ва бозорда ўйнаётган болалар ёнидан ўтдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ орқамдан келиб, гарданимдан ушлаб олдилар. Мен у зотга қарадим, кулар эдилар. Сўнг: «Эй Унайс! Буюрган жойимга бордингми?» дедилар. «Ҳа, боряпман, ё Расулуллоҳ» дедим. Валлоҳи, мен у зотга тўққиз йил хизмат қилдим. Билишимча, мен қилган бирор нарса учун: «Нега бундоқ-бундоқ қилдинг?» ёки мен қолдирган бирор нарса учун: «Нега бундоқ-бундоқ қилмадинг?» демадилар.

وعنه قال : كنت أمشي مع رسول الله صلى الله عليه وسلم وعليه برد نجراني غليظ الحاشية فأدركه أعرابي فجبذه جبذة شديدة ورجع نبي الله صلى الله عليه وسلم في نحر الأعرابي حتى نظرت إلى صفحة عاتق رسول الله صلى الله عليه وسلم قد أثرت به حاشية البرد من شدة جبذته ثم قال : يا محمد مر لي من مال الله الذي عندك فالتفت إليه رسول الله صلى الله عليه وسلم ثم ضحك ثم أمر له بعطاء . متفق عليه

(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺ bilan yurib borardim, egnilarida chetlari (hoshiyasi) qalin (dagʻal) najroniy burd bor edi. Shunda bir aʼrobiy u zotga yetib olib, ridolaridan shunday qattiq tortdiki, men Rasululloh ﷺning yelka-boʻyinlarida burdning hoshiyasi tortishning zoʻridan iz qoldirganini koʻrdim. Soʻng (u aʼrobiy): «Ey Muhammad, oldingdagi Allohning molidan menga (berishni) buyur» dedi. Rasululloh ﷺ unga oʻgirilib qaradilar, soʻng kuldilar, soʻng unga bir ato (inʼom) berishni buyurdilar.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺ билан юриб борардим, эгниларида четлари (ҳошияси) қалин (дағал) нажроний бурд бор эди. Шунда бир аъробий у зотга етиб олиб, ридоларидан шундай қаттиқ тортдики, мен Расулуллоҳ ﷺнинг елка-бўйинларида бурднинг ҳошияси тортишнинг зўридан из қолдирганини кўрдим. Сўнг (у аъробий): «Эй Муҳаммад, олдингдаги Аллоҳнинг молидан менга (беришни) буюр» деди. Расулуллоҳ ﷺ унга ўгирилиб қарадилар, сўнг кулдилар, сўнг унга бир ато (инъом) беришни буюрдилар.

وَعَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسَنَ النَّاسِ وَأَجْوَدَ النَّاسِ وَأَشْجَعَ النَّاسِ وَلَقَدْ فَزِعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَانْطَلَقَ النَّاسُ قِبَلَ الصَّوْتِ فَاسْتَقْبَلَهُمُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ سَبَقَ النَّاس إِلَى الصَّوْت هُوَ يَقُولُ: «لَمْ تُرَاعُوا لَمْ تُرَاعُوا» وَهُوَ عَلَى فَرَسٍ لِأَبِي طَلْحَةَ عُرْيٍ مَا عَلَيْهِ سَرْجٌ وَفِي عُنُقِهِ سَيْفٌ. فَقَالَ: «لَقَدْ وَجَدْتُهُ بَحْرًا» . مُتَّفق عَلَيْهِ

(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ odamlarning eng goʻzali, eng saxiysi va eng botiri edilar. Bir kechasi Madina ahli choʻchib ketdi, odamlar (qoʻrqinchli) tovush tomon yoʻl oldilar; Paygʻambar ﷺ esa ularni — odamlardan oldin oʻsha tovush tomon (borib kelgan holda) — qarshi oldilar va: «Qoʻrqmanglar, qoʻrqmanglar» der edilar. (U zot) Abu Talhaning egarsiz — ustida egar yoʻq — otida, boʻyinlarida qilich (osigʻliq) holda edilar va: «Men uni (otni) (xuddi) dengiz (kabi tez) topdim» — yoki «Albatta, u (xuddi) dengizdir» — dedilar.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ одамларнинг энг гўзали, энг сахийси ва энг ботири эдилар. Бир кечаси Мадина аҳли чўчиб кетди, одамлар (қўрқинчли) товуш томон йўл олдилар; Пайғамбар ﷺ эса уларни — одамлардан олдин ўша товуш томон (бориб келган ҳолда) — қарши олдилар ва: «Қўрқманглар, қўрқманглар» дер эдилар. (У зот) Абу Талҳанинг эгарсиз — устида эгар йўқ — отида, бўйинларида қилич (осиғлиқ) ҳолда эдилар ва: «Мен уни (отни) (худди) денгиз (каби тез) топдим» — ёки «Албатта, у (худди) денгиздир» — дедилар.

وَعَن أنس إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم غَنَمًا بَيْنَ جَبَلَيْنِ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ فَأَتَى قَوْمَهُ فَقَالَ: أَي قوم أَسْلمُوا فو الله إِنَّ مُحَمَّدًا لَيُعْطِي عَطَاءً مَا يَخَافُ الْفَقْرَ. رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ dan ikki togʻ orasini toʻldirgan qoʻyni soʻradi, u zot unga oʻshani berdilar. Soʻng u qavmiga kelib: «Ey qavmim! Islomga kiringlar! Vallohi, Muhammad faqirlikdan qoʻrqmaganday saxiylik bilan beradi», dedi. Anas dedi: Bir kishi dunyoni xohlabgina Islomga kirsa-da, koʻp oʻtmay Islom unga dunyodan va undagi narsalardan koʻra suyukliroq boʻlib qolardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ дан икки тоғ орасини тўлдирган қўйни сўради, у зот унга ўшани бердилар. Сўнг у қавмига келиб: «Эй қавмим! Исломга киринглар! Валлоҳи, Муҳаммад фақирликдан қўрқмагандай сахийлик билан беради», деди. Анас деди: Бир киши дунёни хоҳлабгина Исломга кирса-да, кўп ўтмай Ислом унга дунёдан ва ундаги нарсалардан кўра суюклироқ бўлиб қоларди.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْغَدَاةَ جَاءَ خَدَمُ الْمَدِينَةِ بِآنِيَتِهِمْ فِيهَا الْمَاءُ فَمَا يَأْتُونَ بإناءٍ إِلَّا غمسَ يدَه فِيهَا فرُبما جاؤوهُ بِالْغَدَاةِ الْبَارِدَةِ فَيَغْمِسُ يَدَهُ فِيهَا. رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdod namozini oʻqib boʻlganlarida, Madina xizmatkorlari idishlarida suv olib kelishar edi. Qaysi idish keltirilsa, u zot ﷺ albatta qoʻllarini unga botirardilar. Baʼzan ular sovuq tongda kelishsa-da, u zot ﷺ qoʻllarini unga botirardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозини ўқиб бўлганларида, Мадина хизматкорлари идишларида сув олиб келишар эди. Қайси идиш келтирилса, у зот ﷺ албатта қўлларини унга ботирардилар. Баъзан улар совуқ тонгда келишса-да, у зот ﷺ қўлларини унга ботирардилар.

وَعَنْهُ قَالَ: كَانَتْ أَمَةٌ مِنْ إِمَاءِ أَهْلِ الْمَدِينَةِ تَأْخُذُ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَنْطَلِقُ بِهِ حَيْثُ شَاءَتْ. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Madina ahlining choʻrilaridan biror choʻri Rasululloh ﷺning qoʻllaridan ushlab, u zotni xohlagan joyiga olib borardi.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мадина аҳлининг чўриларидан бирор чўри Расулуллоҳ ﷺнинг қўлларидан ушлаб, у зотни хоҳлаган жойига олиб борарди.

وَعَنْهُ أَنَّ امْرَأَةً كَانَتْ فِي عَقْلِهَا شَيْءٌ فَقَالَت: يَا رَسُول الله إِنِّي لِي إِلَيْكَ حَاجَّةً فَقَالَ: «يَا أُمَّ فُلَانٍ انْظُرِي أَيَّ السِّكَكِ شِئْتِ حَتَّى أَقْضِيَ لَكِ حَاجَتَكِ» فَخَلَا مَعَهَا فِي بَعْضِ الطُّرُقِ حَتَّى فرغت من حَاجَتهَا. رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: aqlida biroz nuqsoni boʻlgan bir ayol: «Yo Rasululloh! Sizdan menga bir hojat (bor)», dedi. Shunda u zot ﷺ: «Ey falonchining onasi, qaysi koʻchani xohlasang qarab tur, hojatingni bajaray», dedilar. Soʻng yoʻllardan birida u bilan (xilvatda) turdilar, toki u hojatini ado etib boʻlguncha.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ақлида бироз нуқсони бўлган бир аёл: «Ё Расулуллоҳ! Сиздан менга бир ҳожат (бор)», деди. Шунда у зот ﷺ: «Эй фалончининг онаси, қайси кўчани хоҳласанг қараб тур, ҳожатингни бажарай», дедилар. Сўнг йўллардан бирида у билан (хилватда) турдилар, токи у ҳожатини адо этиб бўлгунча.

وَعَنْهُ قَالَ: لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاحِشًا وَلَا لَعَّانًا وَلَا سَبَّابًا كَانَ يَقُولُ عِنْدَ الْمَعْتَبَةِ: «مَا لَهُ تربَ جَبينُه؟» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ na fohish (qoʻpol soʻzli), na laʼnat aytuvchi, na soʻkadigan (kishi) edilar. (U zot) tanbeh berish (oʻrinli) paytida: «Unga nima boʻldi, peshanasi tuproqqa belansin» der edilar.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ на фоҳиш (қўпол сўзли), на лаънат айтувчи, на сўкадиган (киши) эдилар. (У зот) танбеҳ бериш (ўринли) пайтида: «Унга нима бўлди, пешанаси тупроққа белансин» дер эдилар.

عَنْ أَنَسٍ قَالَ: خَدَمْتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا ابْنُ ثَمَانِ سِنِينَ خَدَمْتُهُ عَشْرَ سِنِينَ فَمَا لَامَنِي عَلَى شَيْءٍ قَطُّ أَتَى فِيهِ عَلَى يَدَيَّ فَإِنْ لَامَنِي لَائِمٌ مِنْ أَهْلِهِ قَالَ: «دَعُوهُ فَإِنَّهُ لَوْ قُضِيَ شَيْءٌ كَانَ» . هَذَا لَفَظُ «الْمَصَابِيحِ» وَرَوَى الْبَيْهَقِيُّ فِي «شُعَبِ الْإِيمَانِ» . مَعَ تَغْيِيرٍ يَسِيرٍ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga toʻqqiz yil xizmat qildim. Bilishimcha, u zot menga hech qachon: «Nega bundoq-bundoq qilding?» demadilar va meni hech narsada aybga ham qoʻymadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га тўққиз йил хизмат қилдим. Билишимча, у зот менга ҳеч қачон: «Нега бундоқ-бундоқ қилдинг?» демадилар ва мени ҳеч нарсада айбга ҳам қўймадилар.

وَعَنْ أَنَسٍ يُحَدِّثَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كانَ يعودُ المريضَ وَيتبع الْجِنَازَة ويجيب دَعْوَة الْمَمْلُوك ويركب الْحمار لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَوْمَ خَيْبَرَ عَلَى حِمَارٍ خِطَامُهُ لِيفٌ. رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي «شُعَبِ الْإِيمَانِ»

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bemorni koʻrgani borar, jinozaga ergashar, qulning taklifini qabul qilar va eshakka minar edilar. Men u zotni Xaybar kuni jilovi xurmo tolasidan boʻlgan eshak ustida koʻrganman. Ibn Moja va Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ беморни кўргани борар, жинозага эргашар, қулнинг таклифини қабул қилар ва эшакка минар эдилар. Мен у зотни Хайбар куни жилови хурмо толасидан бўлган эшак устида кўрганман. Ибн Можа ва Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган.

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا صَافَحَ الرَّجُلَ لَمْ يَنْزِعْ يَدَهُ مِنْ يَدِهِ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الَّذِي يَنْزِعُ يَدَهُ وَلَا يَصْرِفُ وَجْهَهُ عَنْ وَجْهِهِ حَتَّى يَكُونَ هُوَ الَّذِي يَصْرِفُ وَجْهَهُ عَن وَجهه وَلم يُرَ مقدِّماً رُكْبَتَيْهِ بَين يَدي جليس لَهُ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishi bilan qoʻl berib koʻrishganlarida, u kishining oʻzi qoʻlini tortmaguncha, u zot qoʻllarini uning qoʻlidan tortib olmas edilar. Uning oʻzi yuzini burmaguncha, u zot yuzlarini uning yuzidan burmas edilar. Va u zot oʻzlari bilan oʻtirgan hamsuhbatining oldida tizzalarini oldinga chiqarib oʻtirgan holda koʻrilmaganlar. Termiziy rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир киши билан қўл бериб кўришганларида, у кишининг ўзи қўлини тортмагунча, у зот қўлларини унинг қўлидан тортиб олмас эдилар. Унинг ўзи юзини бурмагунча, у зот юзларини унинг юзидан бурмас эдилар. Ва у зот ўзлари билан ўтирган ҳамсуҳбатининг олдида тиззаларини олдинга чиқариб ўтирган ҳолда кўрилмаганлар. Термизий ривоят қилган.

وَعَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَدَّخِرُ شَيْئًا لِغَدٍ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ertaga uchun hech narsani saqlab qoʻymas edilar. Termiziy rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эртага учун ҳеч нарсани сақлаб қўймас эдилар. Термизий ривоят қилган.

عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ: مَا رَأَيْتُ أَحَدًا كَانَ أَرْحَمَ بِالْعِيَالِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِبْرَاهِيمُ ابْنُهُ مُسْتَرْضَعًا فِي عَوَالِي الْمَدِينَةِ فَكَانَ يَنْطَلِقُ وَنَحْنُ مَعَهُ فَيَدْخُلُ الْبَيْتَ وَإِنَّهُ لَيُدَّخَنُ وَكَانَ ظِئْرُهُ قَيْنًا فَيَأْخُذُهُ فَيُقَبِّلُهُ ثُمَّ يَرْجِعُ. قَالَ عَمْرٌو: فَلَمَّا تُوُفِّيَ إِبْرَاهِيمُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ إِبْرَاهِيمَ ابْنِي وَإِنَّهُ مَاتَ فِي الثَّدْيِ وَإِنَّ لَهُ لَظِئْرَيْنِ تُكْمِلَانِ رَضَاعَهُ فِي الْجَنَّةِ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan koʻra oilaga mehribonroq biror kishini koʻrmadim. Ibrohim Madinaning chekka joylarida emizib berilayotgan edi. U zot borardilar, biz ham u zot bilan birga edik, u zot uyga kirardilar, u (uy) tutunlab turar edi. Uni emizguvchining (eri) temirchi edi. U zot uni olib, oʻpardilar, soʻng qaytardilar. Amr dedi: Ibrohim vafot etganida Rasululloh ﷺ: «Albatta Ibrohim mening oʻgʻlim, u (hali) emadigan chogʻda vafot etdi. Albatta jannatda uning emizishini toʻldiradigan ikki emizguvchisi bor», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан кўра оилага меҳрибонроқ бирор кишини кўрмадим. Иброҳим Мадинанинг чекка жойларида эмизиб берилаётган эди. У зот борардилар, биз ҳам у зот билан бирга эдик, у зот уйга кирардилар, у (уй) тутунлаб турар эди. Уни эмизгувчининг (эри) темирчи эди. У зот уни олиб, ўпардилар, сўнг қайтардилар. Амр деди: Иброҳим вафот этганида Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Иброҳим менинг ўғлим, у (ҳали) эмадиган чоғда вафот этди. Албатта жаннатда унинг эмизишини тўлдирадиган икки эмизгувчиси бор», дедилар.

وَعَن عَليّ أَنَّ يهوديّاً يُقَالُ لَهُ: فُلَانٌ حَبْرٌ كَانَ لَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَنَانِيرُ فَتَقَاضَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ: «يَا يَهُودِيُّ مَا عِنْدِي مَا أُعْطِيكَ» . قَالَ: فَإِنِّي لَا أُفَارِقُكَ يَا مُحَمَّدُ حَتَّى تُعْطِيَنِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذًا أَجْلِسُ مَعَكَ» فَجَلَسَ مَعَهُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ الْآخِرَةَ وَالْغَدَاةَ وَكَانَ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَهَدَّدُونَهُ وَيَتَوَعَّدُونَهُ فَفَطِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا الَّذِي يَصْنَعُونَ بِهِ. فَقَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ يَهُودِيٌّ يَحْبِسُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنَعَنِي رَبِّي أَنْ أَظْلِمَ مُعَاهِدًا وَغَيْرَهُ» فَلَمَّا تَرَجَّلَ النَّهَارُ قَالَ الْيَهُودِيُّ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ وَشَطْرُ مَالِي فِي سبيلِ الله أَمَا وَاللَّهِ مَا فَعَلْتُ بِكَ الَّذِي فَعَلْتُ بِكَ إِلَّا لِأَنْظُرَ إِلَى نَعْتِكَ فِي التَّوْرَاةِ: مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَوْلِدُهُ بِمَكَّةَ وَمُهَاجَرُهُ بِطَيْبَةَ وَمُلْكُهُ بِالشَّامِ لَيْسَ بِفَظٍّ وَلَا غَلِيظٍ وَلَا سَخَّابٍ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا مُتَزَيٍّ بِالْفُحْشِ وَلَا قَوْلِ الْخَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ وَهَذَا مَالِي فَاحْكُمْ فِيهِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَكَانَ الْيَهُودِيُّ كَثِيرَ المالِ. رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي «دَلَائِل النُّبُوَّة»

(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Abdulloh ibn Salom Rasululloh ﷺning (Madinaga) kelganini — u (oʻ z) yerida meva terayotgan paytida — eshitdi va Paygʻambar ﷺning oldiga keldi. U: «Men sendan — faqat paygʻambar biladigan — uch (narsa) haqida soʻrayman: Soatning (qiyomatning) birinchi alomati nima? Jannat ahlining birinchi taomi nima? Bola (nasl) otasiga yoki onasiga nimadan tortadi (oʻxshaydi)?» dedi. U zot: «Bularni menga hozirgina Jibril xabar berdi», dedilar. U (Abdulloh): «Jibril(mi)?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «U — farishtalar ichidan yahudiylarning dushmanidir», dedi. Shunda u zot: «Kim Jibrilga dushman boʻ lsa (bilsinki), albatta u (Qurʼonni) sening qalbingga nozil qildi...» (Baqara surasi, 97) degan oyatni qiroat qildilar. (Soʻng u zot:) «Soatning birinchi alomatiga kelsak — u (odamlarni) mashriqdan magʻribga toʻplaydigan bir olovdir; jannat ahlining birinchi taomiga kelsak — baliq jigarining ortiqcha (lazzatli) boʻ lagi; bola(ning oʻxshashiga) kelsak — erkak suvi (nutfasi) ayol suvidan oʻ zib ketsa, bola (otasiga) tortadi; ayol suvi (ernikidan) oʻ zib ketsa, (onasiga) tortadi», dedilar. U: «Ashhadu allaa ilaaha illalloh va ashhadu annaka Rasululloh (Guvohlik beramanki, Allohdan boshqa iloh yoʻq va sen — Allohning Rasulisan). Ey Allohning Rasuli, albatta yahudiylar — buhton (tuhmat) qiluvchi qavm; sen ulardan (men haqda) soʻrashingdan oldin ular mening islomimni bilsalar, meni tuhmat qiladilar», dedi. Soʻng yahudiylar keldi. Paygʻambar ﷺ: «Abdulloh sizlarning ichingizda qanaqa kishi?» dedilar. Ular: «Bizning eng yaxshimiz va eng yaxshimizninng oʻgʻ li, sayyidimiz va sayyidimizning oʻgʻ li», dedi. U zot: «Agar Abdulloh ibn Salom islom (qabul) qilsa, (nima) deysizlar?» dedilar. Ular: «Alloh uni bundan saqlasin (asrasin)!» dedi. Shunda Abdulloh (oldiga) chiqib: «Ashhadu allaa ilaaha illalloh va anna Muhammadan Rasululloh (Guvohlik beramanki, Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad — Allohning Rasuli)», dedi. Ular: «(Bu) — bizning eng yomonimiz va eng yomonimizning oʻgʻ li», dedi va uni kamsita boshladi. U: «Mana shu — men qoʻrqayotgan (narsa) edi, ey Allohning Rasuli», dedi.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Абдуллоҳ ибн Салом Расулуллоҳ ﷺнинг (Мадинага) келганини — у (ў з) ерида мева тераётган пайтида — эшитди ва Пайғамбар ﷺнинг олдига келди. У: «Мен сендан — фақат пайғамбар биладиган — уч (нарса) ҳақида сўрайман: Соатнинг (қиёматнинг) биринчи аломати нима? Жаннат аҳлининг биринчи таоми нима? Бола (насл) отасига ёки онасига нимадан тортади (ўхшайди)?» деди. У зот: «Буларни менга ҳозиргина Жибрил хабар берди», дедилар. У (Абдуллоҳ): «Жибрил(ми)?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «У — фаришталар ичидан яҳудийларнинг душманидир», деди. Шунда у зот: «Ким Жибрилга душман бў лса (билсинки), албатта у (Қуръонни) сенинг қалбингга нозил қилди...» (Бақара сураси, 97) деган оятни қироат қилдилар. (Сўнг у зот:) «Соатнинг биринчи аломатига келсак — у (одамларни) машриқдан мағрибга тўплайдиган бир оловдир; жаннат аҳлининг биринчи таомига келсак — балиқ жигарининг ортиқча (лаззатли) бў лаги; бола(нинг ўхшашига) келсак — эркак суви (нутфаси) аёл сувидан ў зиб кеца, бола (отасига) тортади; аёл суви (эрникидан) ў зиб кеца, (онасига) тортади», дедилар. У: «Ашҳаду аллаа илааҳа иллаллоҳ ва ашҳаду аннака Расулуллоҳ (Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва сен — Аллоҳнинг Расулисан). Эй Аллоҳнинг Расули, албатта яҳудийлар — буҳтон (туҳмат) қилувчи қавм; сен улардан (мен ҳақда) сўрашингдан олдин улар менинг исломимни билсалар, мени туҳмат қиладилар», деди. Сўнг яҳудийлар келди. Пайғамбар ﷺ: «Абдуллоҳ сизларнинг ичингизда қанақа киши?» дедилар. Улар: «Бизнинг энг яхшимиз ва энг яхшимизниннг ўғ ли, саййидимиз ва саййидимизнинг ўғ ли», деди. У зот: «Агар Абдуллоҳ ибн Салом ислом (қабул) қилса, (нима) дейсизлар?» дедилар. Улар: «Аллоҳ уни бундан сақласин (асрасин)!» деди. Шунда Абдуллоҳ (олдига) чиқиб: «Ашҳаду аллаа илааҳа иллаллоҳ ва анна Муҳаммадан Расулуллоҳ (Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва Муҳаммад — Аллоҳнинг Расули)», деди. Улар: «(Бу) — бизнинг энг ёмонимиз ва энг ёмонимизнинг ўғ ли», деди ва уни камсита бошлади. У: «Мана шу — мен қўрқаётган (нарса) эди, эй Аллоҳнинг Расули», деди.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: تَوَفَّاهُ اللَّهُ على رَأس سِتِّينَ سنة. مُتَّفق عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Alloh u zotni oltmish yoshga kirganlarida vafot ettirdi. Muttafaqun alayh.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳ у зотни олтмиш ёшга кирганларида вафот эттирди. Муттафақун алайҳ.

وَعَنْهُ قَالَ: قُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَسِتِّينَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَسِتِّينَ وَعُمَرُ وَهُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَسِتِّينَ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيل البُخَارِيّ: ثَلَاث وَسِتِّينَ أَكثر

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oltmish uch yoshda vafot etdilar, Abu Bakr ham oltmish uch yoshda (vafot etdi), Umar ham oltmish uch yoshda (vafot etdi).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ олтмиш уч ёшда вафот этдилар, Абу Бакр ҳам олтмиш уч ёшда (вафот этди), Умар ҳам олтмиш уч ёшда (вафот этди).

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ يَوْمَ أُحُدٍ وَشُجَّ رَأْسِهِ فَجَعَلَ يَسْلُتُ الدَّمَ عَنْهُ وَيَقُولُ: «كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ شَجُّوا رَأْسَ نَبِيِّهِمْ وَكَسَرُوا رَبَاعِيَتَهُ» . رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uhud kuni Rasululloh ﷺ ning oldingi tishi singan va boshlari yorilgan edi. U zot yuzlaridan qonni artar va: «Oʻz Paygʻambarini yaralab, tishini sindirgan qavm, u esa ularni Allohga (iymonga) chorlab turgan bir holda, qanday najot topadi?», — der edilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Bu ishda sening qoʻlingda hech narsa yoʻq} (Oli Imron 128) (oyatini) nozil qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уҳуд куни Расулуллоҳ ﷺ нинг олдинги тиши синган ва бошлари ёрилган эди. У зот юзларидан қонни артар ва: «Ўз Пайғамбарини яралаб, тишини синдирган қавм, у эса уларни Аллоҳга (иймонга) чорлаб турган бир ҳолда, қандай нажот топади?», — дер эдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Бу ишда сенинг қўлингда ҳеч нарса йўқ} (Оли Имрон 128) (оятини) нозил қилди.

عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَهُ فَصَرَعَهُ فَشَقَّ عَنْ قَلْبِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ عَلَقَةً. فَقَالَ: هَذَا حَظُّ الشَّيْطَانِ مِنْكَ ثُمَّ غَسَلَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ لَأَمَهُ وَأَعَادَهُ فِي مَكَانِهِ وَجَاءَ الْغِلْمَانُ يَسْعَوْنَ إِلَى أُمِّهِ يَعْنِي ظِئْرَهُ. فَقَالُوا: إِنْ مُحَمَّدًا قَدْ قُتِلَ فَاسْتَقْبَلُوهُ وَهُوَ مُنْتَقَعُ اللَّوْنِ قَالَ أَنَسٌ: فَكُنْتُ أَرَى أَثَرَ الْمِخْيَطِ فِي صَدْرِهِ. رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning oldilariga — U Zot (bolalar bilan) oʻynab yurgan paytlarida — Jibril — alayhissalom — keldi-da, uni (Paygʻambarni) olib, yerga yotqizdi, soʻng qalbini yorib, qalbni (tashqariga) chiqardi va undan bir laxta qon chiqardi-da: ‹Bu — sendagi shaytonning ulushi›, dedi. Soʻng uni oltindan boʻlgan bir tovoqda Zamzam suvi bilan yuvdi, keyin uni (tikib) yopdi va oʻrniga qaytardi. Bolalar esa onasining — yaʼni enagasining — oldiga yugurib kelib: ‹Muhammad oʻldirildi!› dedilar. Shunda ular uning oldiga peshvoz chiqdilar — u rangi oʻzgargan holda edi. Anas dedi: «Men oʻsha tikuv (igna) izini uning koʻkragida koʻrar edim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига — У Зот (болалар билан) ўйнаб юрган пайтларида — Жибрил — алайҳиссалом — келди-да, уни (Пайғамбарни) олиб, ерга ётқизди, сўнг қалбини ёриб, қалбни (ташқарига) чиқарди ва ундан бир лахта қон чиқарди-да: ‹Бу — сендаги шайтоннинг улуши›, деди. Сўнг уни олтиндан бўлган бир товоқда Замзам суви билан ювди, кейин уни (тикиб) ёпди ва ўрнига қайтарди. Болалар эса онасининг — яъни энагасининг — олдига югуриб келиб: ‹Муҳаммад ўлдирилди!› дедилар. Шунда улар унинг олдига пешвоз чиқдилар — у ранги ўзгарган ҳолда эди. Анас деди: «Мен ўша тикув (игна) изини унинг кўкрагида кўрар эдим».

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ ثُمَّ جَلَسَتْ تَفْلِي رَأسه فَنَامَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَتْ: فَقُلْتُ: مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ مُلُوكًا عَلَى الْأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الْأَسِرَّةِ» . فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَدَعَا لَهَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُضْحِكُكَ؟ قَالَ: «نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَيَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ» . كَمَا قَالَ فِي الأولى. فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ: «أَنْتِ مِنَ الْأَوَّلِينَ» . فَرَكِبَتْ أُمُّ حَرَامٍ الْبَحْرَ فِي زَمَنِ مُعَاوِيَةَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ فَهَلَكَتْ. مُتَّفق عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Harom binti Milhonning oldiga kirar, u esa (u zotga) taom yedirar edi. Ummu Harom Uboda ibn as-Somitning (xotini) edi. Bir kuni Rasululloh ﷺ uning oldiga kirdilar, u (u zotga) taom yedirdi, soʻng oʻtirib u zotning boshini taradi (kovladi). Shunda Rasululloh ﷺ uxlab qoldilar, soʻng kulgan holda uygʻondilar. (Ummu Harom) aytdi: men: «Yo Rasululloh! Sizni nima kuldirdi?» dedim. (U zot): «Ummatimdan baʼzi kishilar menga koʻrsatildi — ular Alloh yoʻlida gʻozot qilib, bu dengizning oʻrtasini taxtlar ustidagi podshohlar misol, yoki taxtlar ustidagi podshohlarga oʻxshab kema bilan kesib oʻtmoqdalar», dedilar — (roviy) bularning qaysi birini aytganida shubha qiladi. (Ummu Harom) aytdi: men: «Yo Rasululloh! Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. U zot unga duo qildilar. Soʻng boshlarini qoʻyib uxladilar, soʻng kulgan holda uygʻondilar. Men: «Yo Rasululloh! Sizni nima kuldirdi?» dedim. (U zot) birinchi marta aytgani kabi: «Ummatimdan baʼzi kishilar menga koʻrsatildi — ular Alloh yoʻlida gʻozot qilmoqdalar», dedilar. Men: «Yo Rasululloh! Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. (U zot): «Sen avvalgilardansan», dedilar. Soʻng Ummu Harom binti Milhon Muoviya zamonida dengizda (safarda) kema bilan suzdi, dengizdan chiqqach ulovidan yiqilib halok boʻldi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Ҳаром бинти Милҳоннинг олдига кирар, у эса (у зотга) таом едирар эди. Умму Ҳаром Убода ибн ас-Сомитнинг (хотини) эди. Бир куни Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига кирдилар, у (у зотга) таом едирди, сўнг ўтириб у зотнинг бошини таради (ковлади). Шунда Расулуллоҳ ﷺ ухлаб қолдилар, сўнг кулган ҳолда уйғондилар. (Умму Ҳаром) айтди: мен: «Ё Расулуллоҳ! Сизни нима кулдирди?» дедим. (У зот): «Умматимдан баъзи кишилар менга кўрсатилди — улар Аллоҳ йўлида ғозот қилиб, бу денгизнинг ўртасини тахтлар устидаги подшоҳлар мисол, ёки тахтлар устидаги подшоҳларга ўхшаб кема билан кесиб ўтмоқдалар», дедилар — (ровий) буларнинг қайси бирини айтганида шубҳа қилади. (Умму Ҳаром) айтди: мен: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. У зот унга дуо қилдилар. Сўнг бошларини қўйиб ухладилар, сўнг кулган ҳолда уйғондилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Сизни нима кулдирди?» дедим. (У зот) биринчи марта айтгани каби: «Умматимдан баъзи кишилар менга кўрсатилди — улар Аллоҳ йўлида ғозот қилмоқдалар», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. (У зот): «Сен аввалгилардансан», дедилар. Сўнг Умму Ҳаром бинти Милҳон Муовия замонида денгизда (сафарда) кема билан сузди, денгиздан чиққач уловидан йиқилиб ҳалок бўлди.

وَعَن ثابتٍ البُنانيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أُتيتُ بالبُراق وَهُوَ دابَّة أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَقَعُ حَافِرُهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي تَرْبُطُ بِهَا الْأَنْبِيَاءُ» . قَالَ: " ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثمَّ خرجتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لبن فاختَرتُ اللَّبن فَقَالَ جِبْرِيل: اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ ". وَسَاقَ مِثْلَ مَعْنَاهُ قَالَ: «فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فرحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ» . وَقَالَ فِي السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ: «فَإِذا أَنا بِيُوسُف إِذا أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ» . وَلَمْ يَذْكُرْ بُكَاءَ مُوسَى وَقَالَ فِي السَّمَاءِ السَّابِعَةِ: " فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثمَّ ذهب بِي إِلَى سِدْرَة الْمُنْتَهى فَإِذا وَرقهَا كآذان الفيلة وَإِذا ثمارها كَالْقِلَالِ فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشَّى تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا وَأَوْحَى إِلَيَّ مَا أوحى فَفرض عَليّ خمسين صَلَاة كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ: مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ؟ قُلْتُ: خَمْسِينَ صَلَاة كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ. قَالَ: ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَسَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ فَإِنِّي بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ. قَالَ: " فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ: يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ: حَطَّ عَنِّي خَمْسًا. قَالَ: إِنَّ أُمَّتَكَ لَا تُطِيقُ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَسَلْهُ التَّخْفِيفَ ". قَالَ: " فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي وَبَيْنَ مُوسَى حَتَّى قَالَ: يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلَاةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلَاةً مَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ لَهُ شَيْئًا فَإِنَّ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ سَيِّئَةً وَاحِدَةً ". قَالَ: " فَنَزَلْتُ حَتَّى انتهيتُ إِلى مُوسَى فَأَخْبَرته فَقَالَ: ارجعْ إِلى رَبِّكَ فَسَلْهُ التَّخْفِيفَ " فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " فَقُلْتُ: قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى استحييت مِنْهُ ". رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga Buroq keltirildi — u eshakdan kattaroq, xachirdan kichikroq, oq, uzun (boʻyli) bir jonivor boʻlib, tuyogʻini koʻzi yetgan (nuqta)ning oxiriga qoʻyar edi —. (Paygʻambar) dedilar: Men unga mindim-da, toki Baytul-Maqdisga (Quddusga) yetib bordim. (Paygʻambar) dedilar: Soʻng uni paygʻambarlar (ulovlarini) bogʻlaydigan halqaga bogʻladim. (Paygʻambar) dedilar: Soʻng masjidga kirib, unda ikki rakaat namoz oʻqidim, keyin chiqdim. Shunda menga Jibril — alayhissalom — bir idish xamr (may) va bir idish sut (bilan) keldi. Men sutni tanladim. Jibril — alayhissalom —: ‹Sen fitratni (toza, asl yoʻlni) tanlading›, dedi. Soʻng u biz bilan osmonga koʻtarildi. Jibril (eshikni) ochishni soʻradi. ‹Sen kimsan?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga (paygʻambarlik uchun) yuborilganmi (chaqirilganmi)?› deyildi. U: ‹Unga yuborilgan›, dedi. Bas, bizga ochildi. Shunda men Odam (alayhissalom) bilan (uchrashdim); u menga marhabo (xush kelibsiz) aytdi va men uchun yaxshilik (bilan) duo qildi. Soʻng u biz bilan ikkinchi osmonga koʻtarildi. Jibril — alayhissalom — (eshikni) ochishni soʻradi. ‹Sen kimsan?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Yuborilgan›, dedi. Bas, bizga ochildi. Shunda men ikki xolavachcha — Iso ibn Maryam va Yahyo ibn Zakariyo, Allohning salavotlari ularga boʻlsin — bilan (uchrashdim); ular marhabo aytdilar va men uchun yaxshilik (bilan) duo qildilar. Soʻng u meni uchinchi osmonga koʻtardi. Jibril (eshikni) ochishni soʻradi. ‹Sen kimsan?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad ﷺ›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Yuborilgan›, dedi. Bas, bizga ochildi. Shunda men Yusuf (alayhissalom) bilan (uchrashdim) — u goʻzallikning yarmi(ni) berilgan edi —; u marhabo aytdi va men uchun yaxshilik (bilan) duo qildi. Soʻng u biz bilan toʻrtinchi osmonga koʻtarildi. Jibril — alayhissalom — (eshikni) ochishni soʻradi. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Yuborilgan›, dedi. Bas, bizga ochildi. Shunda men Idris (alayhissalom) bilan (uchrashdim); u marhabo aytdi va men uchun yaxshilik (bilan) duo qildi. Alloh azza va jalla: {Va Biz uni baland bir maqomga koʻtardik} dedi. Soʻng u biz bilan beshinchi osmonga koʻtarildi. Jibril (eshikni) ochishni soʻradi. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Yuborilgan›, dedi. Bas, bizga ochildi. Shunda men Horun (alayhissalom) bilan (uchrashdim); u marhabo aytdi va men uchun yaxshilik (bilan) duo qildi. Soʻng u biz bilan oltinchi osmonga koʻtarildi. Jibril — alayhissalom — (eshikni) ochishni soʻradi. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Yuborilgan›, dedi. Bas, bizga ochildi. Shunda men Muso (alayhissalom) bilan (uchrashdim); u marhabo aytdi va men uchun yaxshilik (bilan) duo qildi. Soʻng u biz bilan yettinchi osmonga koʻtarildi. Jibril (eshikni) ochishni soʻradi. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad ﷺ›, dedi. ‹Unga yuborilganmi?› deyildi. U: ‹Yuborilgan›, dedi. Bas, bizga ochildi. Shunda men Ibrohim (alayhissalom) bilan (uchrashdim) — u orqasini Baytul-Maʼmurga suyab (oʻtirgan) edi; unga har kuni yetmish ming farishta kiradi-yu, (ortiq) unga qaytmaydi —. Soʻng u meni Sidratul-Muntahoga olib bordi — uning yaproqlari fil quloqlari kabi, mevasi esa (katta) kulollar (xum)lari kabi edi —. (Paygʻambar) dedilar: Allohning amridan unga (Sidraga) nimaiki qoplagan boʻlsa, u (shu sababdan) oʻzgardi; bas, Allohning xalqidan (mavjudotidan) hech kim uning goʻzalligini (toʻla) taʼriflashga qodir emas. Shunda Alloh menga nimaiki vahiy qilgan boʻlsa, vahiy qildi va menga har kecha-kunduzda ellik (vaqt) namozni farz qildi. Soʻng men Muso (alayhissalom)ning oldiga tushdim. U: ‹Rabbing ummatingga nimani farz qildi?› dedi. Men: ‹Ellik (vaqt) namozni›, dedim. U: ‹Rabbingning oldiga qayt-da, Undan yengillik soʻra; chunki ummating bunga toqat qila olmaydi. Men Bani Isroilni sinaganman va ularni tajriba qilganman (bilaman)›, dedi. (Paygʻambar) dedilar: Men Rabbimning oldiga qaytib: ‹Ey Rabbim, ummatimga yengillik qil›, dedim. Shunda (Alloh) mendan beshtasini tushirdi (kamaytirdi). Men Musoning oldiga qaytib: ‹(Alloh) mendan beshtasini tushirdi›, dedim. U: ‹Albatta ummating bunga toqat qila olmaydi; Rabbingning oldiga qayt-da, Undan yengillik soʻra›, dedi. (Paygʻambar) dedilar: Men Rabbim — tabaroka va taolo — bilan Muso — alayhissalom — orasida qatnayverdim — toki (Alloh): ‹Ey Muhammad, albatta ular har kecha-kunduzda besh (vaqt) namozdir; har bir namoz uchun oʻn (savob bor); bas, mana shu ellik (vaqt) namoz(ning savobi)dir. Kim bir yaxshilikni niyat qilib, uni qilmasa, unga bitta yaxshilik yoziladi; agar uni qilsa, unga oʻn (yaxshilik) yoziladi. Kim bir yomonlikni niyat qilib, uni qilmasa, (hech narsa) yozilmaydi; agar uni qilsa, bitta yomonlik yoziladi›, degunicha. (Paygʻambar) dedilar: Soʻng men tushdim — toki Muso (alayhissalom)ning oldiga yetib, unga xabar berdim. U: ‹Rabbingning oldiga qayt-da, Undan yengillik soʻra›, dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Men: «Rabbimning oldiga (shunchalik) qaytaverdimki, hatto Undan uyaldim», dedim›, dedilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга Буроқ келтирилди — у эшакдан каттароқ, хачирдан кичикроқ, оқ, узун (бўйли) бир жонивор бўлиб, туёғини кўзи етган (нуқта)нинг охирига қўяр эди —. (Пайғамбар) дедилар: Мен унга миндим-да, токи Байтул-Мақдисга (Қуддусга) етиб бордим. (Пайғамбар) дедилар: Сўнг уни пайғамбарлар (уловларини) боғлайдиган ҳалқага боғладим. (Пайғамбар) дедилар: Сўнг масжидга кириб, унда икки ракаат намоз ўқидим, кейин чиқдим. Шунда менга Жибрил — алайҳиссалом — бир идиш хамр (май) ва бир идиш сут (билан) келди. Мен сутни танладим. Жибрил — алайҳиссалом —: ‹Сен фитратни (тоза, асл йўлни) танладинг›, деди. Сўнг у биз билан осмонга кўтарилди. Жибрил (эшикни) очишни сўради. ‹Сен кимсан?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга (пайғамбарлик учун) юборилганми (чақирилганми)?› дейилди. У: ‹Унга юборилган›, деди. Бас, бизга очилди. Шунда мен Одам (алайҳиссалом) билан (учрашдим); у менга марҳабо (хуш келибсиз) айтди ва мен учун яхшилик (билан) дуо қилди. Сўнг у биз билан иккинчи осмонга кўтарилди. Жибрил — алайҳиссалом — (эшикни) очишни сўради. ‹Сен кимсан?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Юборилган›, деди. Бас, бизга очилди. Шунда мен икки холавачча — Исо ибн Марям ва Яҳё ибн Закариё, Аллоҳнинг салавотлари уларга бўлсин — билан (учрашдим); улар марҳабо айтдилар ва мен учун яхшилик (билан) дуо қилдилар. Сўнг у мени учинчи осмонга кўтарди. Жибрил (эшикни) очишни сўради. ‹Сен кимсан?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад ﷺ›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Юборилган›, деди. Бас, бизга очилди. Шунда мен Юсуф (алайҳиссалом) билан (учрашдим) — у гўзалликнинг ярми(ни) берилган эди —; у марҳабо айтди ва мен учун яхшилик (билан) дуо қилди. Сўнг у биз билан тўртинчи осмонга кўтарилди. Жибрил — алайҳиссалом — (эшикни) очишни сўради. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Юборилган›, деди. Бас, бизга очилди. Шунда мен Идрис (алайҳиссалом) билан (учрашдим); у марҳабо айтди ва мен учун яхшилик (билан) дуо қилди. Аллоҳ азза ва жалла: {Ва Биз уни баланд бир мақомга кўтардик} деди. Сўнг у биз билан бешинчи осмонга кўтарилди. Жибрил (эшикни) очишни сўради. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Юборилган›, деди. Бас, бизга очилди. Шунда мен Ҳорун (алайҳиссалом) билан (учрашдим); у марҳабо айтди ва мен учун яхшилик (билан) дуо қилди. Сўнг у биз билан олтинчи осмонга кўтарилди. Жибрил — алайҳиссалом — (эшикни) очишни сўради. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Юборилган›, деди. Бас, бизга очилди. Шунда мен Мусо (алайҳиссалом) билан (учрашдим); у марҳабо айтди ва мен учун яхшилик (билан) дуо қилди. Сўнг у биз билан еттинчи осмонга кўтарилди. Жибрил (эшикни) очишни сўради. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад ﷺ›, деди. ‹Унга юборилганми?› дейилди. У: ‹Юборилган›, деди. Бас, бизга очилди. Шунда мен Иброҳим (алайҳиссалом) билан (учрашдим) — у орқасини Байтул-Маъмурга суяб (ўтирган) эди; унга ҳар куни етмиш минг фаришта киради-ю, (ортиқ) унга қайтмайди —. Сўнг у мени Сидратул-Мунтаҳога олиб борди — унинг япроқлари фил қулоқлари каби, меваси эса (катта) кулоллар (хум)лари каби эди —. (Пайғамбар) дедилар: Аллоҳнинг амридан унга (Сидрага) нимаики қоплаган бўлса, у (шу сабабдан) ўзгарди; бас, Аллоҳнинг халқидан (мавжудотидан) ҳеч ким унинг гўзаллигини (тўла) таърифлашга қодир эмас. Шунда Аллоҳ менга нимаики ваҳий қилган бўлса, ваҳий қилди ва менга ҳар кеча-кундузда эллик (вақт) намозни фарз қилди. Сўнг мен Мусо (алайҳиссалом)нинг олдига тушдим. У: ‹Раббинг умматингга нимани фарз қилди?› деди. Мен: ‹Эллик (вақт) намозни›, дедим. У: ‹Раббингнинг олдига қайт-да, Ундан енгиллик сўра; чунки умматинг бунга тоқат қила олмайди. Мен Бани Исроилни синаганман ва уларни тажриба қилганман (биламан)›, деди. (Пайғамбар) дедилар: Мен Раббимнинг олдига қайтиб: ‹Эй Раббим, умматимга енгиллик қил›, дедим. Шунда (Аллоҳ) мендан бештасини туширди (камайтирди). Мен Мусонинг олдига қайтиб: ‹(Аллоҳ) мендан бештасини туширди›, дедим. У: ‹Албатта умматинг бунга тоқат қила олмайди; Раббингнинг олдига қайт-да, Ундан енгиллик сўра›, деди. (Пайғамбар) дедилар: Мен Раббим — табарока ва таоло — билан Мусо — алайҳиссалом — орасида қатнайвердим — токи (Аллоҳ): ‹Эй Муҳаммад, албатта улар ҳар кеча-кундузда беш (вақт) намоздир; ҳар бир намоз учун ўн (савоб бор); бас, мана шу эллик (вақт) намоз(нинг савоби)дир. Ким бир яхшиликни ният қилиб, уни қилмаса, унга битта яхшилик ёзилади; агар уни қилса, унга ўн (яхшилик) ёзилади. Ким бир ёмонликни ният қилиб, уни қилмаса, (ҳеч нарса) ёзилмайди; агар уни қилса, битта ёмонлик ёзилади›, дегунича. (Пайғамбар) дедилар: Сўнг мен тушдим — токи Мусо (алайҳиссалом)нинг олдига етиб, унга хабар бердим. У: ‹Раббингнинг олдига қайт-да, Ундан енгиллик сўра›, деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мен: «Раббимнинг олдига (шунчалик) қайтавердимки, ҳатто Ундан уялдим», дедим›, дедилар», дедилар.

وَعَن أنس قا ل سَمِعَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ بِمَقْدَمِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي أَرْضٍ يَخْتَرِفُ فَأَتَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ ثَلَاثٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا نَبِيٌّ: فَمَا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ وَمَا أَوَّلُ طَعَامِ أَهْلِ الْجَنَّةِ؟ وَمَا يَنْزِعُ الولدُ إِلَى أبيهِ أَو إِلَى أمه؟ قا ل: «أَخْبرنِي بهنَّ جِبْرِيلُ آنِفًا أَمَّا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ فَنَارٌ تَحْشُرُ النَّاسَ مِنَ الْمَشْرِقِ إِلَى الْمَغْرِبِ وَأَمَّا أَوَّلُ طَعَامٍ يَأْكُلُهُ أَهْلُ الْجَنَّةِ فَزِيَادَةُ كَبِدِ الْحُوت وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الرَّجُلِ مَاءَ الْمَرْأَةِ نَزْعَ الْوَلَدَ وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الْمَرْأَةِ نَزَعَتْ» . قَالَ: أشهد أَن لاإله إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ قَوْمٌ بُهْتٌ وَإِنَّهُمْ إِنْ يعلمُوا بِإِسْلَامِي من قبل أَن تَسْأَلهُمْ يبهتوني فَجَاءَتِ الْيَهُودُ فَقَالَ: «أَيُّ رَجُلٍ عَبْدُ اللَّهِ فِيكُمْ؟» قَالُوا: خَيْرُنَا وَابْنُ خَيْرِنَا وَسَيِّدُنَا وَابْنُ سيدِنا فَقَالَ: «أرأَيتم إِنْ أَسْلَمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ؟» قَالُوا أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ. فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَقَالُوا: شَرُّنَا وَابْنُ شَرِّنَا فَانْتَقَصُوهُ قَالَ: هَذَا الَّذِي كُنْتُ أَخَافُ يَا رسولَ الله رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Abdulloh ibn Salom Rasululloh ﷺning (Madinaga) kelganini — u (oʻ z) yerida meva terayotgan paytida — eshitdi va Paygʻambar ﷺning oldiga keldi. U: «Men sendan — faqat paygʻambar biladigan — uch (narsa) haqida soʻrayman: Soatning (qiyomatning) birinchi alomati nima? Jannat ahlining birinchi taomi nima? Bola (nasl) otasiga yoki onasiga nimadan tortadi (oʻxshaydi)?» dedi. U zot: «Bularni menga hozirgina Jibril xabar berdi», dedilar. U (Abdulloh): «Jibril(mi)?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «U — farishtalar ichidan yahudiylarning dushmanidir», dedi. Shunda u zot: «Kim Jibrilga dushman boʻ lsa (bilsinki), albatta u (Qurʼonni) sening qalbingga nozil qildi...» (Baqara surasi, 97) degan oyatni qiroat qildilar. (Soʻng u zot:) «Soatning birinchi alomatiga kelsak — u (odamlarni) mashriqdan magʻribga toʻplaydigan bir olovdir; jannat ahlining birinchi taomiga kelsak — baliq jigarining ortiqcha (lazzatli) boʻ lagi; bola(ning oʻxshashiga) kelsak — erkak suvi (nutfasi) ayol suvidan oʻ zib ketsa, bola (otasiga) tortadi; ayol suvi (ernikidan) oʻ zib ketsa, (onasiga) tortadi», dedilar. U: «Ashhadu allaa ilaaha illalloh va ashhadu annaka Rasululloh (Guvohlik beramanki, Allohdan boshqa iloh yoʻq va sen — Allohning Rasulisan). Ey Allohning Rasuli, albatta yahudiylar — buhton (tuhmat) qiluvchi qavm; sen ulardan (men haqda) soʻrashingdan oldin ular mening islomimni bilsalar, meni tuhmat qiladilar», dedi. Soʻng yahudiylar keldi. Paygʻambar ﷺ: «Abdulloh sizlarning ichingizda qanaqa kishi?» dedilar. Ular: «Bizning eng yaxshimiz va eng yaxshimizninng oʻgʻ li, sayyidimiz va sayyidimizning oʻgʻ li», dedi. U zot: «Agar Abdulloh ibn Salom islom (qabul) qilsa, (nima) deysizlar?» dedilar. Ular: «Alloh uni bundan saqlasin (asrasin)!» dedi. Shunda Abdulloh (oldiga) chiqib: «Ashhadu allaa ilaaha illalloh va anna Muhammadan Rasululloh (Guvohlik beramanki, Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad — Allohning Rasuli)», dedi. Ular: «(Bu) — bizning eng yomonimiz va eng yomonimizning oʻgʻ li», dedi va uni kamsita boshladi. U: «Mana shu — men qoʻrqayotgan (narsa) edi, ey Allohning Rasuli», dedi.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Абдуллоҳ ибн Салом Расулуллоҳ ﷺнинг (Мадинага) келганини — у (ў з) ерида мева тераётган пайтида — эшитди ва Пайғамбар ﷺнинг олдига келди. У: «Мен сендан — фақат пайғамбар биладиган — уч (нарса) ҳақида сўрайман: Соатнинг (қиёматнинг) биринчи аломати нима? Жаннат аҳлининг биринчи таоми нима? Бола (насл) отасига ёки онасига нимадан тортади (ўхшайди)?» деди. У зот: «Буларни менга ҳозиргина Жибрил хабар берди», дедилар. У (Абдуллоҳ): «Жибрил(ми)?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «У — фаришталар ичидан яҳудийларнинг душманидир», деди. Шунда у зот: «Ким Жибрилга душман бў лса (билсинки), албатта у (Қуръонни) сенинг қалбингга нозил қилди...» (Бақара сураси, 97) деган оятни қироат қилдилар. (Сўнг у зот:) «Соатнинг биринчи аломатига келсак — у (одамларни) машриқдан мағрибга тўплайдиган бир оловдир; жаннат аҳлининг биринчи таомига келсак — балиқ жигарининг ортиқча (лаззатли) бў лаги; бола(нинг ўхшашига) келсак — эркак суви (нутфаси) аёл сувидан ў зиб кеца, бола (отасига) тортади; аёл суви (эрникидан) ў зиб кеца, (онасига) тортади», дедилар. У: «Ашҳаду аллаа илааҳа иллаллоҳ ва ашҳаду аннака Расулуллоҳ (Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва сен — Аллоҳнинг Расулисан). Эй Аллоҳнинг Расули, албатта яҳудийлар — буҳтон (туҳмат) қилувчи қавм; сен улардан (мен ҳақда) сўрашингдан олдин улар менинг исломимни билсалар, мени туҳмат қиладилар», деди. Сўнг яҳудийлар келди. Пайғамбар ﷺ: «Абдуллоҳ сизларнинг ичингизда қанақа киши?» дедилар. Улар: «Бизнинг энг яхшимиз ва энг яхшимизниннг ўғ ли, саййидимиз ва саййидимизнинг ўғ ли», деди. У зот: «Агар Абдуллоҳ ибн Салом ислом (қабул) қилса, (нима) дейсизлар?» дедилар. Улар: «Аллоҳ уни бундан сақласин (асрасин)!» деди. Шунда Абдуллоҳ (олдига) чиқиб: «Ашҳаду аллаа илааҳа иллаллоҳ ва анна Муҳаммадан Расулуллоҳ (Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва Муҳаммад — Аллоҳнинг Расули)», деди. Улар: «(Бу) — бизнинг энг ёмонимиз ва энг ёмонимизнинг ўғ ли», деди ва уни камсита бошлади. У: «Мана шу — мен қўрқаётган (нарса) эди, эй Аллоҳнинг Расули», деди.

وَعنهُ قا ل: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاوَرَ حِينَ بَلَغَنَا إِقْبَالُ أَبِي سُفْيَانَ وَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نُخِيضَهَا الْبَحْرَ لَأَخَضْنَاهَا وَلَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نَضْرِبَ أَكْبَادَهَا إِلَى بَرْكِ الْغِمَادِ لَفَعَلْنَا. قَالَ: فَنَدَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسُ فَانْطَلَقُوا حَتَّى نَزَلُوا بَدْرًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ» وَيَضَعُ يدَه على الأرضِ هَهُنَا وَهَهُنَا قا ل: فَمَا مَاطَ أَحَدُهُمْ عَنْ مَوْضِعِ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Sufyonning (Shomdan) kelayotgani haqidagi xabar yetganida (sahobalar bilan) maslahatlashdilar. (Anas) dedi: Abu Bakr soʻzladi, ammo u zot undan yuz oʻgirdilar; soʻng Umar soʻzladi, undan ham yuz oʻgirdilar. Shunda Saʼd ibn Uboda turib: «Bizni nazarda tutyapsizmi, yo Rasululloh? Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, agar bizga ularni (otlarni) dengizga solishni buyursangiz, albatta solar edik; agar bizga otlarning jigarini (yelib borib) Birkul-Gʻimodgacha urishni buyursangiz, albatta qilar edik», dedi. (Anas) dedi: shunda Rasululloh ﷺ odamlarni (chiqishga) chaqirdilar, ular yoʻlga chiqib, Badrga tushdilar. Ularga Quraysh suvchilari kelib qoldi, ular ichida Banul-Hajjojga tegishli bir qora qul bor edi. Uni ushlab oldilar va Rasululloh ﷺ ning sahobalari undan Abu Sufyon va uning hamrohlari haqida soʻrardilar. U esa: «Mening Abu Sufyon haqida xabarim yoʻq, lekin mana bular — Abu Jahl, Utba, Shayba va Umayya ibn Xalaf (bor)», derdi. U buni aytganda, uni urardilar. Shunda u: «Ha, men sizlarga xabar beraman, mana bu — Abu Sufyon», derdi. Uni qoʻyib yuborib, soʻng (yana) soʻraganlarida esa: «Mening Abu Sufyon haqida xabarim yoʻq, lekin mana bular — Abu Jahl, Utba va Umayya ibn Xalaf odamlar ichida (bor)», derdi. U yana shuni aytganda, uni urardilar. Rasululloh ﷺ esa turib namoz oʻqiyotgan edilar. U zot buni koʻrganlarida, (namozdan) boʻshab: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u sizlarga rost gapirsa urasiz, yolgʻon gapirsa qoʻyib yuborasizlar», dedilar. (Anas) dedi: soʻng Rasululloh ﷺ: «Bu — falonchining halok boʻladigan joyi», dedilar. (Anas) dedi: u zot qoʻllarini yerga — bu yerga, bu yerga qoʻyardilar. (Anas) dedi: ulardan birortasi Rasululloh ﷺ qoʻllarini qoʻygan joydan nariga siljimadi (oʻsha yerda halok boʻldilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Суфённинг (Шомдан) келаётгани ҳақидаги хабар етганида (саҳобалар билан) маслаҳатлашдилар. (Анас) деди: Абу Бакр сўзлади, аммо у зот ундан юз ўгирдилар; сўнг Умар сўзлади, ундан ҳам юз ўгирдилар. Шунда Саъд ибн Убода туриб: «Бизни назарда тутяпсизми, ё Расулуллоҳ? Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, агар бизга уларни (отларни) денгизга солишни буюрсангиз, албатта солар эдик; агар бизга отларнинг жигарини (елиб бориб) Биркул-Ғимодгача уришни буюрсангиз, албатта қилар эдик», деди. (Анас) деди: шунда Расулуллоҳ ﷺ одамларни (чиқишга) чақирдилар, улар йўлга чиқиб, Бадрга тушдилар. Уларга Қурайш сувчилари келиб қолди, улар ичида Банул-Ҳажжожга тегишли бир қора қул бор эди. Уни ушлаб олдилар ва Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобалари ундан Абу Суфён ва унинг ҳамроҳлари ҳақида сўрардилар. У эса: «Менинг Абу Суфён ҳақида хабарим йўқ, лекин мана булар — Абу Жаҳл, Утба, Шайба ва Умайя ибн Халаф (бор)», дерди. У буни айтганда, уни урардилар. Шунда у: «Ҳа, мен сизларга хабар бераман, мана бу — Абу Суфён», дерди. Уни қўйиб юбориб, сўнг (яна) сўраганларида эса: «Менинг Абу Суфён ҳақида хабарим йўқ, лекин мана булар — Абу Жаҳл, Утба ва Умайя ибн Халаф одамлар ичида (бор)», дерди. У яна шуни айтганда, уни урардилар. Расулуллоҳ ﷺ эса туриб намоз ўқиётган эдилар. У зот буни кўрганларида, (намоздан) бўшаб: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, у сизларга рост гапирса урасиз, ёлғон гапирса қўйиб юборасизлар», дедилар. (Анас) деди: сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — фалончининг ҳалок бўладиган жойи», дедилар. (Анас) деди: у зот қўлларини ерга — бу ерга, бу ерга қўярдилар. (Анас) деди: улардан бирортаси Расулуллоҳ ﷺ қўлларини қўйган жойдан нарига силжимади (ўша ерда ҳалок бўлдилар).

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ نَعَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْدًا وَجَعْفَرًا وَابْنَ رَوَاحَةَ لِلنَّاسِ قَبْلَ أَن يَأْتِيهِ خَبَرُهُمْ فَقَالَ أَخْذَ الرَّايَةَ زِيدٌ فَأُصِيبَ ثُمَّ أَخَذَ جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ ثُمَّ أَخَذَ ابْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ وَعَيْنَاهُ تَذْرِفَانِ حَتَّى أَخَذَ الرَّايَةَ سَيْفٌ من سيوف الله حَتَّى فتح الله عَلَيْهِم. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Anas (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ Zayd, Jaʼfar va Ibn Ravoha (oʻlimi)ni odamlarga — ularning xabari kelmasdan oldin — eʼlon qildilar va: «Bayroqni Zayd oldi, (shahid) boʻ ldi; soʻng Jaʼfar oldi, (shahid) boʻ ldi; soʻng Ibn Ravoha oldi, (shahid) boʻ ldi» — koʻzlari yosh toʻkayotgan holda — «to Allohning qilichlaridan bir qilich (Xolid ibnul-Valid) bayroqni oldi va Alloh ularga (gʻalaba) fath qildi», dedilar.(Анас (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ Зайд, Жаъфар ва Ибн Равоҳа (ўлими)ни одамларга — уларнинг хабари келмасдан олдин — эълон қилдилар ва: «Байроқни Зайд олди, (шаҳид) бў лди; сўнг Жаъфар олди, (шаҳид) бў лди; сўнг Ибн Равоҳа олди, (шаҳид) бў лди» — кўзлари ёш тўкаётган ҳолда — «то Аллоҳнинг қиличларидан бир қилич (Холид ибнул-Валид) байроқни олди ва Аллоҳ уларга (ғалаба) фатҳ қилди», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: إِنَّ رَجُلًا كَانَ يَكْتُبُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَدَّ عَنِ الْإِسْلَامِ وَلَحِقَ بِالْمُشْرِكِينَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَقْبَلُهُ» . فَأَخْبَرَنِي أَبُو طَلْحَةَ أَنَّهُ أَتَى الْأَرْضَ الَّتِي مَاتَ فِيهَا فَوَجَدَهُ مَنْبُوذًا فَقَالَ: مَا شَأْنُ هَذَا؟ فَقَالُوا: دَفَنَّاهُ مِرَارًا فَلَمْ تَقْبَلْهُ الأَرْض. مُتَّفق عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uchun kotiblik qiladigan bir kishi Islomdan qaytib, mushriklarga qoʻshilib ketdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Yer uni qabul qilmaydi», dedilar. Abu Talha menga xabar berishicha, u oʻsha kishi vafot etgan yerga borib, uni yer ustiga tashlab qoʻyilgan holda koʻribdi. ‹Bu qanday hol?› deb soʻraganda, ular: ‹Biz uni bir necha marta koʻmdik, ammo yer uni qabul qilmadi›, deb javob berishibdi. Muttafaqun alayh.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ учун котиблик қиладиган бир киши Исломдан қайтиб, мушрикларга қўшилиб кетди. Шунда Набий ﷺ: «Ер уни қабул қилмайди», дедилар. Абу Талҳа менга хабар беришича, у ўша киши вафот этган ерга бориб, уни ер устига ташлаб қўйилган ҳолда кўрибди. ‹Бу қандай ҳол?› деб сўраганда, улар: ‹Биз уни бир неча марта кўмдик, аммо ер уни қабул қилмади›, деб жавоб беришибди. Муттафақун алайҳ.

وَعَن أنسٍ قَالَ أَصَابَت النَّاس سنَةٌ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسلم يخْطب فِي يَوْم جُمُعَة قَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَ الْمَالُ وَجَاعَ الْعِيَالُ فَادْعُ اللَّهَ لَنَا فَرَفَعَ يَدَيْهِ وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا وَضَعَهَا حَتَّى ثَارَ السَّحَابُ أَمْثَالَ الْجِبَالِ ثُمَّ لَمْ يَنْزِلْ عَنْ مِنْبَرِهِ حَتَّى رَأَيْت الْمَطَر يتحادر على لحيته صلى الله عَلَيْهِ وَسلم فمطرنا يَوْمنَا ذَلِك وَمن الْغَد وَبعد الْغَد وَالَّذِي يَلِيهِ حَتَّى الْجُمُعَةِ الْأُخْرَى وَقَامَ ذَلِكَ الْأَعْرَابِيُّ أَوْ قَالَ غَيْرُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَهَدَّمَ الْبِنَاءُ وَغَرِقَ الْمَالُ فَادْعُ اللَّهَ لَنَا فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا فَمَا يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ السَّحَابِ إِلَّا انْفَرَجَتْ وَصَارَتِ الْمَدِينَةُ مِثْلَ الْجَوْبَةِ وَسَالَ الْوَادِي قَنَاةُ شَهْرًا وَلَمْ يَجِئْ أَحَدٌ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلَّا حَدَّثَ بِالْجَوْدِ وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلَا عَلَيْنَا اللَّهُمَّ عَلَى الْآكَامِ وَالظِّرَابِ وَبُطُونِ الْأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ» . قَالَ: فَأَقْلَعَتْ وَخَرَجْنَا نَمْشِي فِي الشّمسِ مُتَّفق عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Paygʻambar ﷺ hayotlik paytlarida odamlar qurgʻoqchilik (qahatchilik)ga giriftor boʻldi. Paygʻambar ﷺ juma kuni xutba qilayotgan paytda, bir badaviy turib: «Yo Rasululloh, mol-mulkimiz halok boʻlyapti va bolalar och; bas, (yomgʻir uchun) Allohga duo qiling», — dedi. Bas, Paygʻambar ﷺ qoʻllarini koʻtardilar. Oʻsha paytda osmonda (bironta) bulut asari yoʻq edi. Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u zot qoʻllarini tushirishi bilanoq, togʻlar(dek) bulutlar toʻplandi; va u zot minbardan tushmasdan, men yomgʻir(ning) Paygʻambar ﷺ ning soqollariga tomayotganini koʻrdim. Oʻsha kuni, ertasi kuni, uchinchi kuni, toʻrtinchi kuni — keyingi jumagacha — yomgʻir yogʻdi. Oʻsha badaviy — yoki boshqa bir kishi — turib: «Yo Rasululloh, uylar quladi, mol-mulkimiz va mollarimiz (suvda) gʻarq boʻldi; bas, (bizni himoya qilishi uchun) Allohga duo qiling», — dedi. Bas, Paygʻambar ﷺ ikki qoʻllarini koʻtarib: «Allohim, atrofimizga (yogʻdir), ustimizga emas», — dedilar. Bas, u zot qoʻllari bilan qaysi tomonga ishora qilsalar, oʻsha (tomondagi) bulutlar tarqab, ochilar edi; va Madina (osmoni) bulutlar orasidagi teshikdek (ochiq) boʻldi. Qanot vodiysi bir oy (davomida) toshib oqdi; tashqaridan kelgan har bir kishi (faqat) moʻl yomgʻir haqida gapirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Пайғамбар ﷺ ҳаётлик пайтларида одамлар қурғоқчилик (қаҳатчилик)га гирифтор бўлди. Пайғамбар ﷺ жума куни хутба қилаётган пайтда, бир бадавий туриб: «Ё Расулуллоҳ, мол-мулкимиз ҳалок бўляпти ва болалар оч; бас, (ёмғир учун) Аллоҳга дуо қилинг», — деди. Бас, Пайғамбар ﷺ қўлларини кўтардилар. Ўша пайтда осмонда (биронта) булут асари йўқ эди. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у зот қўлларини тушириши биланоқ, тоғлар(дек) булутлар тўпланди; ва у зот минбардан тушмасдан, мен ёмғир(нинг) Пайғамбар ﷺ нинг соқолларига томаётганини кўрдим. Ўша куни, эртаси куни, учинчи куни, тўртинчи куни — кейинги жумагача — ёмғир ёғди. Ўша бадавий — ёки бошқа бир киши — туриб: «Ё Расулуллоҳ, уйлар қулади, мол-мулкимиз ва молларимиз (сувда) ғарқ бўлди; бас, (бизни ҳимоя қилиши учун) Аллоҳга дуо қилинг», — деди. Бас, Пайғамбар ﷺ икки қўлларини кўтариб: «Аллоҳим, атрофимизга (ёғдир), устимизга эмас», — дедилар. Бас, у зот қўллари билан қайси томонга ишора қилсалар, ўша (томондаги) булутлар тарқаб, очилар эди; ва Мадина (осмони) булутлар орасидаги тешикдек (очиқ) бўлди. Қанот водийси бир ой (давомида) тошиб оқди; ташқаридан келган ҳар бир киши (фақат) мўл ёмғир ҳақида гапирди.

وَعَن أنسٍ أَنَّ أَهْلَ الْمَدِينَةِ فَزِعُوا مَرَّةً فَرَكِبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَسًا لِأَبِي طَلْحَةَ بَطِيئًا وَكَانَ يَقْطِفُ فَلَمَّا رَجَعَ قَالَ: «وَجَدْنَا فَرَسَكُمْ هَذَا بَحْرًا» . فَكَانَ بَعْدَ ذَلِكَ لَا يُجَارَى وَفِي رِوَايَةٍ: فَمَا سُبِقَ بَعْدَ ذَلِكَ الْيَوْم. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir marta Madina ahli qoʻrqib ketdi; bas, Paygʻambar ﷺ Abu Talhaga tegishli bir otga mindi — u sekin yurar yoki tor (qisqa) qadamli edi. U zot qaytganda: «Men sening (Abu Talhaning) otingni juda tez (chopadigan) topdim», — dedi. Shundan keyin oʻsha ot — (oʻta) tez (chopadigan boʻlib qoldi va) undan oʻzib boʻlmas (edi).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир марта Мадина аҳли қўрқиб кетди; бас, Пайғамбар ﷺ Абу Талҳага тегишли бир отга минди — у секин юрар ёки тор (қисқа) қадамли эди. У зот қайтганда: «Мен сенинг (Абу Талҳанинг) отингни жуда тез (чопадиган) топдим», — деди. Шундан кейин ўша от — (ўта) тез (чопадиган бўлиб қолди ва) ундан ўзиб бўлмас (эди).

وَعَن أنسٍ قَالَ: قَالَ أَبُو طَلْحَةَ لِأُمِّ سُلَيْمٍ لَقَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَعِيفًا أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ من شَيْء؟ فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ ثُمَّ أَخْرَجَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتِ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ يَدِي وَلَاثَتْنِي بِبَعْضِهِ ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ؟» قُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ مَعَهُ قُومُوا فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْت أَبَا طَلْحَة فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مَا نُطْعِمُهُمْ فَقَالَتْ اللَّهُ وَرَسُوله أعلم قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلُمِّي يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا عِنْدَكِ فَأَتَتْ بذلك الْخبز فَأمر بِهِ ففت وعصرت أم سليم عكة لَهَا فأدمته ثمَّ قَالَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثمَّ خَرجُوا ثمَّ أذن لِعَشَرَةٍ فَأَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ أَوْ ثَمَانُونَ رَجُلًا. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ وَفِي رِوَايَةٍ لمُسلم أَنه قَالَ: «أذن لِعَشَرَةٍ» فَدَخَلُوا فَقَالَ: «كُلُوا وَسَمُّوا اللَّهَ» . فَأَكَلُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلًا ثُمَّ أَكَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكَ سُؤْرًا وَفِي رِوَايَةٍ لِلْبُخَارِيِّ قَالَ: «أَدْخِلْ عَلَيَّ عَشَرَةً» . حَتَّى عَدَّ أَرْبَعِينَ ثُمَّ أَكَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ هَلْ نَقَصَ مِنْهَا شَيْءٌ؟ وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: ثُمَّ أَخَذَ مَا بَقِيَ فَجَمَعَهُ ثُمَّ دَعَا فِيهِ با لبركة فَعَاد كَمَا كَانَ فَقَالَ: «دونكم هَذَا»

(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Abu Talha Ummu Sulaymga: «Men Rasululloh ﷺning ovozini — ojiz (holda), unda ochlikni sezadigan (darajada) — eshitdim; sening yoningda biror narsa bormi?» dedi. (Ummu Sulaym) arpa (non)laridan bir necha qursni (yumaloq non) chiqardi, soʻng oʻ z roʻ molini (ximor) chiqarib, nonni uning bir qismiga oʻ radi, soʻng uni mening kiyimim ostiga tiqdi va uning bir qismi bilan meni (yopib) qaytardi (yoʻ lladi); soʻng meni Rasululloh ﷺning oldiga yubordi. (Anas:) Men uni olib bordim va Rasululloh ﷺni masjidda — yonlarida odamlar bilan (birga) — topdim; men ularning oldida tik turdim. Rasululloh ﷺ menga: «Seni Abu Talha yubordimi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. U zot: «Taom bilanmi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ yonlaridagi (odamlar)ga: «Turinglar» dedilar. Ular (yoʻ lga) chiqdi; men ularning oldida (yurib) chiqdim — to Abu Talhaning oldiga keldim. Abu Talha: «Ey Ummu Sulaym, Rasululloh ﷺ odamlar bilan (birga) keldilar; bizning yonimizda esa ularni taomlantiradigan taom yoʻq» dedi. U (Ummu Sulaym): «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biluvchi» dedi. (Anas:) Abu Talha (yoʻ lga) chiqib, Rasululloh ﷺni kutib oldi; Rasululloh ﷺ u bilan (birga) keldilar — to ikkovi (uyga) kirdilar. Rasululloh ﷺ: «Ey Ummu Sulaym, yoningdagi (narsa)ni keltir» dedilar. U oʻ sha nonni keltirdi; u zot uni (maydalab) toʻ gʻ rashni buyurdilar; u toʻ gʻ randi. Ummu Sulaym oʻ z koʻ zasini (yogʻ -idishini) siqib, uni (nonga) noxoʻ rish (yogʻ ) qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ — Alloh aytishni xohlagan (duo-baraka soʻzlarini) — unda (taomda) aytdilar. Soʻng: «Oʻ n (kishi)ga izn ber» dedilar; (Abu Talha) ularga izn berdi; ular toʻ yguncha yedi, soʻng chiqdi. Soʻng u zot: «(Yana) oʻ n (kishi)ga izn ber» dedilar; (Abu Talha) ularga izn berdi; ular toʻ yguncha yedi, soʻng chiqdi. Soʻng u zot: «(Yana) oʻ n (kishi)ga izn ber» dedilar; (Abu Talha) ularga izn berdi; ular toʻ yguncha yedi, soʻng chiqdi. Soʻng (yana) oʻ n (kishi)ga izn berdi. Bas, butun qavm yedi va toʻ ydi — qavm sekson (80) kishi edi.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Абу Талҳа Умму Сулаймга: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг овозини — ожиз (ҳолда), унда очликни сезадиган (даражада) — эшитдим; сенинг ёнингда бирор нарса борми?» деди. (Умму Сулайм) арпа (нон)ларидан бир неча қурсни (юмалоқ нон) чиқарди, сўнг ў з рў молини (химор) чиқариб, нонни унинг бир қисмига ў ради, сўнг уни менинг кийимим остига тиқди ва унинг бир қисми билан мени (ёпиб) қайтарди (йў ллади); сўнг мени Расулуллоҳ ﷺнинг олдига юборди. (Анас:) Мен уни олиб бордим ва Расулуллоҳ ﷺни масжидда — ёнларида одамлар билан (бирга) — топдим; мен уларнинг олдида тик турдим. Расулуллоҳ ﷺ менга: «Сени Абу Талҳа юбордими?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. У зот: «Таом биланми?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ёнларидаги (одамлар)га: «Туринглар» дедилар. Улар (йў лга) чиқди; мен уларнинг олдида (юриб) чиқдим — то Абу Талҳанинг олдига келдим. Абу Талҳа: «Эй Умму Сулайм, Расулуллоҳ ﷺ одамлар билан (бирга) келдилар; бизнинг ёнимизда эса уларни таомлантирадиган таом йўқ» деди. У (Умму Сулайм): «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билувчи» деди. (Анас:) Абу Талҳа (йў лга) чиқиб, Расулуллоҳ ﷺни кутиб олди; Расулуллоҳ ﷺ у билан (бирга) келдилар — то иккови (уйга) кирдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Умму Сулайм, ёнингдаги (нарса)ни келтир» дедилар. У ў ша нонни келтирди; у зот уни (майдалаб) тў ғ рашни буюрдилар; у тў ғ ранди. Умму Сулайм ў з кў засини (ёғ -идишини) сиқиб, уни (нонга) нохў риш (ёғ ) қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ — Аллоҳ айтишни хоҳлаган (дуо-барака сўзларини) — унда (таомда) айтдилар. Сўнг: «Ў н (киши)га изн бер» дедилар; (Абу Талҳа) уларга изн берди; улар тў йгунча еди, сўнг чиқди. Сўнг у зот: «(Яна) ў н (киши)га изн бер» дедилар; (Абу Талҳа) уларга изн берди; улар тў йгунча еди, сўнг чиқди. Сўнг у зот: «(Яна) ў н (киши)га изн бер» дедилар; (Абу Талҳа) уларга изн берди; улар тў йгунча еди, сўнг чиқди. Сўнг (яна) ў н (киши)га изн берди. Бас, бутун қавм еди ва тў йди — қавм сексон (80) киши эди.

وَعنهُ قا ل: أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِنَاءٍ وَهُوَ بِالزَّوْرَاءِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَجَعَلَ الْمَاءُ يَنْبُعُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ فَتَوَضَّأَ الْقَوْمُ قَالَ قَتَادَةُ: قُلْتُ لِأَنَسٍ: كَمْ كُنْتُمْ؟ قَالَ: ثلاثمائةٍ أَو زهاءَ ثلاثمائةٍ. مُتَّفق عَلَيْهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ az-Zavroda ekanida, unga bir kosa suv keltirildi. U qoʻlini uning ichiga qoʻydi va suv uning barmoqlari orasidan oqa boshladi. Barcha odamlar (oʻsha suv bilan) tahorat oldi. Qatoda Anasdan: «Sizlar necha kishi edingiz?» — deb soʻradi. Anas: «Uch yuz yoki uch yuzga yaqin», — deb javob berdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ аз-Заврода эканида, унга бир коса сув келтирилди. У қўлини унинг ичига қўйди ва сув унинг бармоқлари орасидан оқа бошлади. Барча одамлар (ўша сув билан) таҳорат олди. Қатода Анасдан: «Сизлар неча киши эдингиз?» — деб сўради. Анас: «Уч юз ёки уч юзга яқин», — деб жавоб берди.

وَعَن أَنَسٍ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَرُوسًا بِزَيْنَبَ فَعَمَدَتْ أُمِّي أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى تَمْرٍ وَسَمْنٍ وَأَقِطٍ فَصَنَعَتْ حَيْسًا فَجَعَلَتْهُ فِي تَوْرٍ فَقَالَتْ يَا أَنَسُ اذْهَبْ بِهَذَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْ بَعَثَتْ بِهَذَا إِلَيْكَ أُمِّي وَهِيَ تُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَتَقُولُ إِنَّ هَذَا لَكَ مِنَّا قَلِيلٌ يَا رَسُولَ الله قَالَ فَذَهَبْتُ فَقُلْتُ فَقَالَ ضَعْهُ ثُمَّ قَالَ اذْهَبْ فَادْعُ لِي فُلَانًا وَفُلَانًا وَفُلَانًا رِجَالًا سَمَّاهُمْ وَادْعُ مَنْ لَقِيتَ فَدَعَوْتُ مَنْ سَمَّى وَمَنْ لَقِيتُ فَرَجَعْتُ فَإِذَا الْبَيْتُ غَاصٌّ بِأَهْلِهِ قِيلَ لأنس عدد كم كَانُوا؟ قَالَ زهاء ثَلَاث مائَة. فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى تِلْكَ الْحَيْسَةِ وَتَكَلَّمَ بِمَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَعَلَ يَدْعُو عَشَرَةً عَشَرَةً يَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَقُول لَهُم: «اذْكروا اسْم الله وليأكلْ كُلُّ رَجُلٍ مِمَّا يَلِيهِ» قَالَ: فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا. فَخَرَجَتْ طَائِفَةٌ وَدَخَلَتْ طَائِفَةٌ حَتَّى أَكَلُوا كُلُّهُمْ قَالَ لِي يَا أَنَسُ ارْفَعْ. فَرَفَعْتُ فَمَا أَدْرِي حِينَ وَضَعْتُ كَانَ أَكْثَرَ أَمْ حِين رفعت. مُتَّفق عَلَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylanib, ahli (xotini)ning huzuriga kirdilar. Onam Ummu Sulaym xays tayyorlab, uni bir idishga soldi va: «Ey Anas! Buni Rasululloh ﷺ ga olib borib: ‹Buni Sizga onam yubordi va u Sizga salom yoʻllamoqda hamda: Yo Rasululloh, bu biz tomondan Sizga oz (hadya), demoqda›, deb ayt», dedi. Men uni Rasululloh ﷺ ga olib bordim va: «Onam Sizga salom yoʻllamoqda va: ‹Yo Rasululloh, bu biz tomondan Sizga oz (hadya)›, demoqda», dedim. (U zot): «Uni qoʻy», dedilar, soʻng: «Borib, men uchun falonchi, falonchi va falonchini hamda uchratganlaringni chaqir», dedilar va baʼzi kishilarning ismlarini aytdilar. Men (u zot) nom oʻzgan kishilarni va uchratganlarimni chaqirdim. (Rovi) dedi: Men Anasdan: «Ular qancha (kishi) edi?» deb soʻradim. (Anas): «Taxminan uch yuz (kishi) edi», dedi. Rasululloh ﷺ menga: «Ey Anas! Idishni keltir», dedilar. Soʻng ular kira boshlashdi, hatto suffa va hujra toʻlib ketdi. Rasululloh ﷺ: «Oʻntadan-oʻntadan halqa (doira) qilib oʻtirsin va har bir kishi oʻzining oldidan yesin», dedilar. Ular toʻyib yeyishdi. Bir guruh chiqdi, bir guruh kirdi, toki ularning hammasi yeb boʻlguncha. Soʻng (u zot) menga: «Ey Anas! (Idishni) koʻtar», dedilar. Men koʻtardim va bilolmadim — qoʻygan paytimda koʻproq edimi yoki koʻtargan paytimda. Ulardan bir necha guruh Rasululloh ﷺ ning uyida suhbatlashib oʻtirdi, Rasululloh ﷺ oʻtirgan edilar, ayollari (Zaynab) yuzini devorga oʻgirgan edi. Ular Rasululloh ﷺ ga ogʻir botdi (bezovta qildi). Shunda Rasululloh ﷺ chiqib, ayollariga salom berdilar, soʻng qaytdilar. Ular Rasululloh ﷺ ning qaytganlarini koʻrishganda, oʻzlari (u zotga) ogʻir botganlarini anglab yetishdi. Ular eshikka oshiqishdi va hammasi chiqib ketishdi. Rasululloh ﷺ kelib, parda tushirdilar va kirdilar, men esa hujrada oʻtirgan edim. (U zot) ozgina (fursat) qolib, oldimga chiqdilar. Bu oyat nozil qilingan edi. Rasululloh ﷺ chiqib, ularni odamlarga oʻqib berdilar: {Ey iymon keltirganlar! Nabiy uylariga taomga taklif etilmaguningizcha va (taom) pishishini kutib oʻtirmagan holda kirmanglar, lekin taklif etilganingizda kiringlar, taom yeb boʻlgach esa tarqalinglar hamda (oʻzaro) suhbatga berilib oʻtirib qolmanglar. Albatta bu Nabiyga ozor beradi} oyatning oxirigacha. Al-Jaʼd dedi: Anas ibn Molik: «Men bu oyatlardan odamlar orasida eng yaqin (vaqtda) xabar topganman», dedi. Va Nabiy ﷺ ning ayollari (hijob bilan) toʻsildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйланиб, аҳли (хотини)нинг ҳузурига кирдилар. Онам Умму Сулайм хайс тайёрлаб, уни бир идишга солди ва: «Эй Анас! Буни Расулуллоҳ ﷺ га олиб бориб: ‹Буни Сизга онам юборди ва у Сизга салом йўлламоқда ҳамда: Ё Расулуллоҳ, бу биз томондан Сизга оз (ҳадя), демоқда›, деб айт», деди. Мен уни Расулуллоҳ ﷺ га олиб бордим ва: «Онам Сизга салом йўлламоқда ва: ‹Ё Расулуллоҳ, бу биз томондан Сизга оз (ҳадя)›, демоқда», дедим. (У зот): «Уни қўй», дедилар, сўнг: «Бориб, мен учун фалончи, фалончи ва фалончини ҳамда учратганларингни чақир», дедилар ва баъзи кишиларнинг исмларини айтдилар. Мен (у зот) ном ўзган кишиларни ва учратганларимни чақирдим. (Рови) деди: Мен Анасдан: «Улар қанча (киши) эди?» деб сўрадим. (Анас): «Тахминан уч юз (киши) эди», деди. Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Анас! Идишни келтир», дедилар. Сўнг улар кира бошлашди, ҳатто суффа ва ҳужра тўлиб кетди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўнтадан-ўнтадан ҳалқа (доира) қилиб ўтирсин ва ҳар бир киши ўзининг олдидан есин», дедилар. Улар тўйиб ейишди. Бир гуруҳ чиқди, бир гуруҳ кирди, токи уларнинг ҳаммаси еб бўлгунча. Сўнг (у зот) менга: «Эй Анас! (Идишни) кўтар», дедилар. Мен кўтардим ва билолмадим — қўйган пайтимда кўпроқ эдими ёки кўтарган пайтимда. Улардан бир неча гуруҳ Расулуллоҳ ﷺ нинг уйида суҳбатлашиб ўтирди, Расулуллоҳ ﷺ ўтирган эдилар, аёллари (Зайнаб) юзини деворга ўгирган эди. Улар Расулуллоҳ ﷺ га оғир ботди (безовта қилди). Шунда Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, аёлларига салом бердилар, сўнг қайтдилар. Улар Расулуллоҳ ﷺ нинг қайтганларини кўришганда, ўзлари (у зотга) оғир ботганларини англаб етишди. Улар эшикка ошиқишди ва ҳаммаси чиқиб кетишди. Расулуллоҳ ﷺ келиб, парда туширдилар ва кирдилар, мен эса ҳужрада ўтирган эдим. (У зот) озгина (фурсат) қолиб, олдимга чиқдилар. Бу оят нозил қилинган эди. Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, уларни одамларга ўқиб бердилар: {Эй иймон келтирганлар! Набий уйларига таомга таклиф этилмагунингизча ва (таом) пишишини кутиб ўтирмаган ҳолда кирманглар, лекин таклиф этилганингизда киринглар, таом еб бўлгач эса тарқалинглар ҳамда (ўзаро) суҳбатга берилиб ўтириб қолманглар. Албатта бу Набийга озор беради} оятнинг охиригача. Ал-Жаъд деди: Анас ибн Молик: «Мен бу оятлардан одамлар орасида энг яқин (вақтда) хабар топганман», деди. Ва Набий ﷺ нинг аёллари (ҳижоб билан) тўсилди.

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِالْبُرَاقِ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ مُلْجَمًا مُسْرجاً فاستصعب عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ جِبْرِيل: أَبِمُحَمَّدٍ تَفْعَلُ هَذَا؟ قَالَ: فَمَا رَكِبَكَ أَحَدٌ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ مِنْهُ قَالَ: فَارْفَضَّ عَرَقًا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Isro kechasi Nabiy ﷺga lijomlangan va egarlangan holda Buroq keltirildi. Buroq u zotga itoatsizlik qildi (boʻyin tovladi). Shunda Jibril unga: «Sen Muhammadga shunday qilyapsanmi? Senga Alloh nazdida undan koʻra ulugʻroq biror kishi minmagan-ku», dedi. U zot: «Shunda u (Buroq) duvva-duvva ter toʻkdi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir va biz uni faqat Abdurazzoqning hadisidan bilamiz.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исро кечаси Набий ﷺга лижомланган ва эгарланган ҳолда Буроқ келтирилди. Буроқ у зотга итоатсизлик қилди (бўйин товлади). Шунда Жибрил унга: «Сен Муҳаммадга шундай қиляпсанми? Сенга Аллоҳ наздида ундан кўра улуғроқ бирор киши минмаган-ку», деди. У зот: «Шунда у (Буроқ) дувва-дувва тер тўкди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир ва биз уни фақат Абдураззоқнинг ҳадисидан биламиз.

وَعَن أنس بن مَالك قَالَ جَاءَ جِبْرِيلُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالس حَزِين وَقد تخضب بِالدَّمِ من فعل أهل مَكَّة من قُرَيْش فَقَالَ جِبْرِيل يَا رَسُول الله هَل تحب أَن أريك آيَةً قَالَ نَعَمْ فَنَظَرَ إِلَى شَجَرَةٍ مِنْ وَرَائِهِ فَقَالَ ادْعُ بِهَا فَدَعَا بِهَا فَجَاءَتْ وَقَامَت بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ مُرْهَا فَلْتَرْجِعْ فَأَمَرَهَا فَرَجَعَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حسبي حسبي. رَوَاهُ الدَّارمِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Jibril Nabiy ﷺning oldiga keldi. U zot gʻamgin oʻtirar, Makka ahli — Quraysh qilgan ish sababidan qonga boʻyalgan edilar. Jibril: «Ey Allohning Rasuli, senga bir oyat (belgi) koʻrsatishimni istaysanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Shunda u ortidagi bir daraxtga qarab: «Uni chaqir», dedi. U zot uni chaqirdilar, u kelib u zotning oldida turdi. U: «Unga qaytishni buyur», dedi. U zot buyurdilar, u qaytdi. Rasululloh ﷺ: «Menga kifoya, menga kifoya», dedilar. Darimiy rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жибрил Набий ﷺнинг олдига келди. У зот ғамгин ўтирар, Макка аҳли — Қурайш қилган иш сабабидан қонга бўялган эдилар. Жибрил: «Эй Аллоҳнинг Расули, сенга бир оят (белги) кўрсатишимни истайсанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Шунда у ортидаги бир дарахтга қараб: «Уни чақир», деди. У зот уни чақирдилар, у келиб у зотнинг олдида турди. У: «Унга қайтишни буюр», деди. У зот буюрдилар, у қайтди. Расулуллоҳ ﷺ: «Менга кифоя, менга кифоя», дедилар. Даримий ривоят қилган.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ رَجُلًا حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ وَلَيْسَ أَحَدٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَآهُ غَيْرِي قَالَ فجعلتُ أقولُ لعُمر أما ترَاهُ فَجعل لَا يَرَاهُ قَالَ يَقُولُ عُمَرُ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بدر فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرِينَا مَصَارِعَ أَهْلِ بَدْرٍ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ الله قَالَ فَقَالَ عمر فوالذي بَعثه بِالْحَقِّ مَا أخطئوا الْحُدُود الَّتِي حد رَسُول الله صلى الله عَلَيْهِ وَسلم قَالَ فَجُعِلُوا فِي بِئْرٍ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ فَانْطَلَقَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ وَيَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ حَقًّا فَإِنِّي قَدْ وَجَدْتُ مَا وَعَدَني الله حَقًا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تُكَلِّمُ أَجْسَادًا لَا أَرْوَاحَ فِيهَا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَن يَردُّوا عليَّ شَيْئا ". رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Umar bilan Makka va Madina oraligʻida edik. Biz hilolni (yangi oyni) koʻrishga harakat qildik. Men koʻzi oʻtkir kishi edim, shu sababli uni koʻrdim, mendan boshqa hech kim uni koʻrganini daʼvo qilmasdi». U dedi: «Men Umarga: ‹Uni koʻrmayapsizmi?› deya boshladim, u esa koʻra olmasdi». U dedi: «Umar: ‹Men uni koʻraman, hatto toʻshagimda chalqancha yotgan holimda ham (koʻraman)›, derdi. Soʻng u bizga Badr ahli haqida hadis aytib bera boshlab dedi: ‹Albatta, Rasululloh ﷺ bizga kechasi (jangdan oldin) Badr ahlining halok boʻladigan joylarini koʻrsatib: «Bu falonchining ertangi kun, Alloh xohlasa, halok boʻladigan joyi», deyar edilar›». U dedi: «Umar dedi: ‹U zotni haq bilan (paygʻambar qilib) yuborgan Zotga qasamki, ular Rasululloh ﷺ belgilab bergan joylardan adashmadilar›». U dedi: «Soʻng ular bir quduqqa biri ustiga biri tashlandilar. Shunda Rasululloh ﷺ ularning oldiga borib, ular yetib kelguncha (toʻxtab) dedilar: ‹Ey falon ibn falon, ey falon ibn falon! Alloh va Rasuli sizlarga vaʼda qilgan narsani haq deb topdingizmi? Men esa Alloh menga vaʼda qilgan narsani haq deb topdim›. Umar: ‹Yo Rasululloh! Ichida ruh boʻlmagan jasadlar bilan qanday gaplashasiz?› dedi. U zot dedilar: ‹Sizlar men aytayotgan narsani ulardan koʻra eshituvchanroq emassiz, faqat ular menga hech narsa bilan javob qaytara olmaydilar, xolos›».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Умар билан Макка ва Мадина оралиғида эдик. Биз ҳилолни (янги ойни) кўришга ҳаракат қилдик. Мен кўзи ўткир киши эдим, шу сабабли уни кўрдим, мендан бошқа ҳеч ким уни кўрганини даъво қилмасди». У деди: «Мен Умарга: ‹Уни кўрмаяпсизми?› дея бошладим, у эса кўра олмасди». У деди: «Умар: ‹Мен уни кўраман, ҳатто тўшагимда чалқанча ётган ҳолимда ҳам (кўраман)›, дерди. Сўнг у бизга Бадр аҳли ҳақида ҳадис айтиб бера бошлаб деди: ‹Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бизга кечаси (жангдан олдин) Бадр аҳлининг ҳалок бўладиган жойларини кўрсатиб: «Бу фалончининг эртанги кун, Аллоҳ хоҳласа, ҳалок бўладиган жойи», деяр эдилар›». У деди: «Умар деди: ‹У зотни ҳақ билан (пайғамбар қилиб) юборган Зотга қасамки, улар Расулуллоҳ ﷺ белгилаб берган жойлардан адашмадилар›». У деди: «Сўнг улар бир қудуққа бири устига бири ташландилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдига бориб, улар етиб келгунча (тўхтаб) дедилар: ‹Эй фалон ибн фалон, эй фалон ибн фалон! Аллоҳ ва Расули сизларга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдингизми? Мен эса Аллоҳ менга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдим›. Умар: ‹Ё Расулуллоҳ! Ичида руҳ бўлмаган жасадлар билан қандай гаплашасиз?› деди. У зот дедилар: ‹Сизлар мен айтаётган нарсани улардан кўра эшитувчанроқ эмассиз, фақат улар менга ҳеч нарса билан жавоб қайтара олмайдилар, холос›».

عَن أَنس أَنَّ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ وَعَبَّادَ بْنَ بِشْرٍ تَحَدَّثَا عِنْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ لَهُمَا حَتَّى ذَهَبَ مِنَ اللَّيْلِ سَاعَةٌ فِي لَيْلَةٍ شَدِيدَةِ الظُّلْمَةِ ثُمَّ خَرَجَا مِنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ينقلبان وبيد كل مِنْهُمَا عُصَيَّةٌ فَأَضَاءَتْ عصى أَحَدِهِمَا لَهُمَا حَتَّى مَشَيَا فِي ضَوْئِهَا حَتَّى إِذَا افْتَرَقَتْ بِهِمَا الطَّرِيقُ أَضَاءَتْ لِلْآخَرِ عَصَاهُ فَمَشَى كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا فِي ضَوْءِ عَصَاهُ حَتَّى بلغ أَهله رَوَاهُ البُخَارِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Juda qorongʻu bir kechada Usayd ibn Huzayr va Abbod ibn Bishr Nabiy ﷺning huzurida oʻzlariga tegishli bir ish haqida, kechaning bir qismi oʻtguncha suhbatlashdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ huzuridan chiqib ketdilar, har birining qoʻlida kichik bir tayoq bor edi. Ularning birining tayogʻi ularga yorugʻlik sochdi, ular uning yorugʻida yurdilar. Yoʻl ikkiga ajralganda, ikkinchisining tayogʻi unga yorugʻlik sochdi. Bas, har biri oʻz tayogʻining yorugʻida ahliga yetguncha yurdi. Buxoriy rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жуда қоронғу бир кечада Усайд ибн Ҳузайр ва Аббод ибн Бишр Набий ﷺнинг ҳузурида ўзларига тегишли бир иш ҳақида, кечанинг бир қисми ўтгунча суҳбатлашдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузуридан чиқиб кетдилар, ҳар бирининг қўлида кичик бир таёқ бор эди. Уларнинг бирининг таёғи уларга ёруғлик сочди, улар унинг ёруғида юрдилар. Йўл иккига ажралганда, иккинчисининг таёғи унга ёруғлик сочди. Бас, ҳар бири ўз таёғининг ёруғида аҳлига етгунча юрди. Бухорий ривоят қилган.

وَعَن أنس قَالَ: لما ثقل النَّبِي صلى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ يَتَغَشَّاهُ الْكَرْبُ. فَقَالَتْ فَاطِمَةُ: وَاكَرْبَ آبَاهْ فَقَالَ لَهَا: «لَيْسَ عَلَى أَبِيكِ كَرْبٌ بَعْدَ الْيَوْمِ» . فَلَمَّا مَاتَ قَالَتْ: يَا أَبَتَاهُ أَجَابَ رَبًّا دَعَاهُ يَا أَبَتَاهُ مَنْ جَنَّةُ الْفِرْدَوْسِ مَأْوَاهُ يَا أَبَتَاهُ إِلَى جِبْرِيلَ نَنْعَاهُ. فَلَمَّا دُفِنَ قَالَتْ فَاطِمَةُ: يَا أَنَسُ أَطَابَتْ أَنْفُسُكُمْ أَنْ تَحْثُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التُّرَابَ؟ رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ

(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺning (ahvollari) ogʻirlashganida, ularni (bir holsizlik) qoplay boshladi. Shunda Fotima (alayhassalom): «Voy, otamning kurbati (qiynalishi)!» dedi. U zot unga: «Bugundan keyin otangga (boshqa) kurbat (qiyinchilik) yoʻq», dedilar. U zot vafot etganlarida, u (Fotima): «Ey otajonim, oʻzini chaqirgan Robbiga javob berdi! Ey otajonim, Firdavs jannati uning maskanidir! Ey otajonim, Jibrilga (uning vafotini) xabar qilamiz!» dedi. U zot dafn qilinganlarida, Fotima (alayhassalom): «Ey Anas, Rasululloh ﷺning ustiga tuproq tashlashga koʻnglingiz qanday rozi boʻ ldi?» dedi.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг (аҳволлари) оғирлашганида, уларни (бир ҳолсизлик) қоплай бошлади. Шунда Фотима (алайҳассалом): «Вой, отамнинг курбати (қийналиши)!» деди. У зот унга: «Бугундан кейин отангга (бошқа) курбат (қийинчилик) йўқ», дедилар. У зот вафот этганларида, у (Фотима): «Эй отажоним, ўзини чақирган Роббига жавоб берди! Эй отажоним, Фирдавс жаннати унинг масканидир! Эй отажоним, Жибрилга (унинг вафотини) хабар қиламиз!» деди. У зот дафн қилинганларида, Фотима (алайҳассалом): «Эй Анас, Расулуллоҳ ﷺнинг устига тупроқ ташлашга кўнглингиз қандай рози бў лди?» деди.

عَن أَنَسٍ قَالَ: لَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ لَعِبَتِ الْحَبَشَةُ بِحِرَابِهِمْ فَرَحًا لِقُدُومِهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَفِي رِوَايَةِ الدَّارِمِيِّ (صَحِيح) قَالَ: مَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا رَأَيْت يَوْمًا كَانَ أقبح وأظلم مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي رِوَايَةِ التِّرْمِذِيِّ قَالَ: لَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي دَخَلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَضَاءَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَظْلَمَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ وَمَا نَفَضْنَا أَيْدِيَنَا عَنِ التُّرَابِ وَإِنَّا لَفِي دَفْنِهِ حَتَّى أَنْكَرْنَا قُلُوبنَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Madinaga kirgan kunlari undagi har bir narsa nurlanib ketdi. U zot vafot etgan kunlari esa undagi har bir narsa qorongʻulashib qoldi. Biz Rasululloh ﷺni dafn etishdan qoʻllarimizni hali tortmasimizdanoq qalblarimizni notanish (oʻzgargan) holda topib qoldik», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻarib sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинага кирган кунлари ундаги ҳар бир нарса нурланиб кетди. У зот вафот этган кунлари эса ундаги ҳар бир нарса қоронғулашиб қолди. Биз Расулуллоҳ ﷺни дафн этишдан қўлларимизни ҳали тортмасимизданоқ қалбларимизни нотаниш (ўзгарган) ҳолда топиб қолдик», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғариб саҳиҳдир.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: انْطَلِقْ بِنَا إِلَى أُمِّ أَيْمَنَ نَزُورُهَا كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزُورُهَا فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهَا بَكَتْ. فَقَالَا لَهَا: مَا يُبْكِيكِ؟ أَمَا تَعْلَمِينَ أَنَّ مَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ فَقَالَتْ: إِنِّي لَا أَبْكِي أَنِّي لَا أَعْلَمُ أَنَّ مَا عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى خَيْرٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنْ أَبْكِي أَنَّ الْوَحْيَ قَدِ انْقَطَعَ مِنَ السَّمَاءِ فَهَيَّجَتْهُمَا عَلَى الْبُكَاءِ فَجعلَا يَبْكِيَانِ مَعهَا. رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etganlaridan keyin Abu Bakr Umarga: «Yur, Umm Aymanning oldiga boraylik, Rasululloh ﷺ uni ziyorat qilib turganlaridek, biz ham uni ziyorat qilaylik», dedi. Uning oldiga yetib borganimizda u yigʻladi. Ikkovi unga: «Nima seni yigʻlatadi? Allohning huzuridagi narsa Rasuli ﷺ uchun (bu dunyodagidan) yaxshiroqdir-ku», dedi. U: «Men Allohning huzuridagi narsa Rasuli ﷺ uchun yaxshiroq ekanini bilmaganimdan yigʻlayotganim yoʻq, balki osmondan (keladigan) vahiy uzilib qolgani uchun yigʻlayapman», dedi. Shunda u ikkovini ham yigʻlatib yubordi va ikkovi u bilan birga yigʻlay boshlashdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларидан кейин Абу Бакр Умарга: «Юр, Умм Айманнинг олдига борайлик, Расулуллоҳ ﷺ уни зиёрат қилиб турганларидек, биз ҳам уни зиёрат қилайлик», деди. Унинг олдига етиб борганимизда у йиғлади. Иккови унга: «Нима сени йиғлатади? Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса Расули ﷺ учун (бу дунёдагидан) яхшироқдир-ку», деди. У: «Мен Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса Расули ﷺ учун яхшироқ эканини билмаганимдан йиғлаётганим йўқ, балки осмондан (келадиган) ваҳий узилиб қолгани учун йиғлаяпман», деди. Шунда у икковини ҳам йиғлатиб юборди ва иккови у билан бирга йиғлай бошлашди.

وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ‏- رضى الله عنه ‏- قَالَ: { جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَبَالَ فِي طَائِفَةِ اَلْمَسْجِدِ, فَزَجَرَهُ اَلنَّاسُ, فَنَهَاهُمْ اَلنَّبِيُّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-فَلَمَّا قَضَى بَوْلَهُ أَمَرَ اَلنَّبِيُّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-بِذَنُوبٍ مِنْ مَاءٍ; فَأُهْرِيقَ عَلَيْهِ.‏ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1‏ .‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir aʼrobiy kelib, masjidning bir chetiga bavl qildi. Odamlar unga baqirishdi, Nabiy ﷺ esa ularni qaytardilar. U bavlini tugatgach, Nabiy ﷺ bir chelak suv keltirishga buyurdilar, u (bavl ustiga) toʻkildi. Muttafaqun alayh.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аъробий келиб, масжиднинг бир четига бавл қилди. Одамлар унга бақиришди, Набий ﷺ эса уларни қайтардилар. У бавлини тугатгач, Набий ﷺ бир челак сув келтиришга буюрдилар, у (бавл устига) тўкилди. Муттафақун алайҳ.

وَعَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ‏- رضى الله عنه ‏- { أَنَّ قَدَحَ النَّبِيِّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-اِنْكَسَرَ، فَاتَّخَذَ مَكَانَ الشَّعْبِ سِلْسِلَةً مِنْ فِضَّةٍ.‏ } أَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ 1‏ .‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ ning kosasi singanida, u zot uni — yorigʻidan kumush sim bilan — biriktirdi (Rivoyatchi Osim: «Men oʻsha kosani koʻrdim va undan (suv) ichdim», — dedi).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг косаси синганида, у зот уни — ёриғидан кумуш сим билан — бириктирди (Ривоятчи Осим: «Мен ўша косани кўрдим ва ундан (сув) ичдим», — деди).

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ‏- رضى الله عنه ‏- قَالَ: { سُئِلَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-عَنْ اَلْخَمْرِ تُتَّخَذُ خَلًّا? قَالَ: "لَا".‏ } أَخْرَجَهُ مُسْلِم ٌ 1‏ .‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan xamr (sharob) sirkaga aylantirilishi haqida soʻraldi. U zot: «Yoʻq», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан хамр (шароб) сиркага айлантирилиши ҳақида сўралди. У зот: «Йўқ», дедилар. Муслим ривоят қилган.