حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَخَلْتُ الْجَنَّةَ، فَإِذَا أَنَا بِقَصْرٍ مِنْ ذَهَبٍ، فَقُلْتُ: لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ؟ قَالُوا: لِشَابٍّ مِنْ قُرَيْشٍ. قُلْتُ: لِمَنْ؟ قَالُوا: لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ». قَالَ: «فَلَوْلَا مَا عَلِمْتُ مِنْ غَيْرَتِكَ لَدَخَلْتُهُ». فَقَالَ عُمَرُ: عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغَارُ؟
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Men jannatga kirdim, mana, oltindan (yasalgan) bir qasr (oldida) edim. Men: ‹Bu qasr kimniki?› dedim. Ular: ‹Qurayshdan bir yigitniki›, dedilar. Men: ‹Kimniki?› dedim. Ular: ‹Umar ibn Xattobniki›, dedilar». Soʻng u zot: «Sening gʻayrating (rashking)ni bilmaganimda edi, unga kirgan boʻlardim», dedilar. Shunda Umar: «Sizdan rashk qilamanmi, yo Rasululloh?!» dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Мен жаннатга кирдим, мана, олтиндан (ясалган) бир қаср (олдида) эдим. Мен: ‹Бу қаср кимники?› дедим. Улар: ‹Қурайшдан бир йигитники›, дедилар. Мен: ‹Кимники?› дедим. Улар: ‹Умар ибн Хаттобники›, дедилар». Сўнг у зот: «Сенинг ғайратинг (рашкинг)ни билмаганимда эди, унга кирган бўлардим», дедилар. Шунда Умар: «Сиздан рашк қиламанми, ё Расулуллоҳ?!» деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ، وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ». قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، كُلُّنَا نَكْرَهُ الْمَوْتَ. قَالَ: «لَيْسَ ذَاكَ كَرَاهِيَةَ الْمَوْتِ، وَلَكِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا حُضِرَ جَاءَهُ الْبَشِيرُ مِنَ اللَّهِ بِمَا هُوَ صَائِرٌ إِلَيْهِ، فَلَيْسَ شَيْءٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَكُونَ قَدْ لَقِيَ اللَّهَ، فَأَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ. وَإِنَّ الْفَاجِرَ أَوِ الْكَافِرَ إِذَا حُضِرَ جَاءَهُ بِمَا هُوَ صَائِرٌ إِلَيْهِ مِنَ الشَّرِّ، فَكَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ، وَكَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni sevsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni sevadi; kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», dedilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, barchamiz oʻlimni yomon koʻramiz-ku», dedik. U zot: «Bu oʻlimni yomon koʻrish (degani) emas. Balki moʻminning (ajali) hozir boʻlganda, unga Allohdan qaytadigan joyi haqida xushxabar beruvchi keladi, shunda unga Allohga roʻbaroʻ boʻlishdan koʻra sevimliroq narsa boʻlmaydi, bas, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni sevadi. Fojir yoki kofirning (ajali) hozir boʻlganda esa, unga qaytadigan yomonligi haqida (xabar) keladi, shunda u Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни севса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни севади; ким Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», дедилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, барчамиз ўлимни ёмон кўрамиз-ку», дедик. У зот: «Бу ўлимни ёмон кўриш (дегани) эмас. Балки мўминнинг (ажали) ҳозир бўлганда, унга Аллоҳдан қайтадиган жойи ҳақида хушхабар берувчи келади, шунда унга Аллоҳга рўбарў бўлишдан кўра севимлироқ нарса бўлмайди, бас, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни севади. Фожир ёки кофирнинг (ажали) ҳозир бўлганда эса, унга қайтадиган ёмонлиги ҳақида (хабар) келади, шунда у Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўради, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ: قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ: «مَا مَسِسْتُ شَيْئًا قَطُّ خَزًّا وَلَا حَرِيرًا أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) dedi: «Men hech qachon na diboni, na ipakni Rasululloh ﷺning kaftlaridan koʻra yumshoqroq qilib ushlaganman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) деди: «Мен ҳеч қачон на дибони, на ипакни Расулуллоҳ ﷺнинг кафтларидан кўра юмшоқроқ қилиб ушлаганман».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «كَانَ الرَّجُلُ يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسْلِمُ لِشَيْءٍ يُعْطَاهُ مِنَ الدُّنْيَا، فَمَا يُمْسِي حَتَّى يَكُونَ الْإِسْلَامُ أَحَبَّ إِلَيْهِ وَأَعَزَّ عَلَيْهِ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, oʻziga beriladigan dunyoviy bir narsa uchun Islomga kirar edi, ammo kechga yetmasdanoq Islom uning uchun dunyo va undagi barcha narsadan sevimliroq va azizroq boʻlib qolar edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, ўзига бериладиган дунёвий бир нарса учун Исломга кирар эди, аммо кечга етмасданоқ Ислом унинг учун дунё ва ундаги барча нарсадан севимлироқ ва азизроқ бўлиб қолар эди».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: بَعَثَتْ مَعِي أُمُّ سُلَيْمٍ بِمِكْتَلٍ فِيهِ رُطَبٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمْ أَجِدْهُ، وَخَرَجَ قَرِيبًا إِلَى مَوْلًى لَهُ دَعَاهُ صَنَعَ لَهُ طَعَامًا. فَأَتَيْتُهُ فَإِذَا هُوَ يَأْكُلُ فَدَعَانِي لِآكُلَ مَعَهُ. وَصَنَعَ لَهُ ثَرِيدًا بِلَحْمٍ وَقَرْعٍ، وَإِذَا هُوَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُ، فَجَعَلْتُ أَجْمَعُهُ وَأُدْنِيهِ مِنْهُ. فَلَمَّا طَعِمَ رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ. وَوَضَعْتُ لَهُ الْمِكْتَلَ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَجَعَلَ يَأْكُلُ وَيَقْسِمُ حَتَّى فَرَغَ مِنْ آخِرِهِ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaym men bilan ichida yangi xurmo boʻlgan bir savatni Rasululloh ﷺga joʻnatdi. Men u zotni topmadim, chunki u zot oʻzlarini taklif qilib, taom tayyorlagan bir ozod qilingan qullarining huzuriga chiqib ketgan edilar. Men u zotning oldilariga bordim, u zot taom yeyayotgan edilar va meni oʻzlari bilan birga yeyishga chaqirdilar. U kishi u zotga goʻshtli va qovoqli tarid tayyorlagan edi. U zot qovoqni yoqtirar edilar, shuning uchun men qovoqni yigʻib, u zotning oldilariga yaqinlashtira boshladim. U zot taomdan yeb boʻlgach, uylariga qaytdilar. Men savatni u zotning oldilariga qoʻydim. U zot undan yeb va ulashib, oxirigacha tugatdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Сулайм мен билан ичида янги хурмо бўлган бир саватни Расулуллоҳ ﷺга жўнатди. Мен у зотни топмадим, чунки у зот ўзларини таклиф қилиб, таом тайёрлаган бир озод қилинган қулларининг ҳузурига чиқиб кетган эдилар. Мен у зотнинг олдиларига бордим, у зот таом еяётган эдилар ва мени ўзлари билан бирга ейишга чақирдилар. У киши у зотга гўштли ва қовоқли тарид тайёрлаган эди. У зот қовоқни ёқтирар эдилар, шунинг учун мен қовоқни йиғиб, у зотнинг олдиларига яқинлаштира бошладим. У зот таомдан еб бўлгач, уйларига қайтдилар. Мен саватни у зотнинг олдиларига қўйдим. У зот ундан еб ва улашиб, охиригача тугатдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أُمِّ سُلَيْمٍ، فَأَتَتْهُ بِتَمْرٍ وَسَمْنٍ، وَكَانَ صَائِمًا، فَقَالَ: «أَعِيدُوا تَمْرَكُمْ فِي وِعَائِهِ وَسَمْنَكُمْ فِي سِقَائِهِ». ثُمَّ قَامَ إِلَى نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، وَصَلَّيْنَا مَعَهُ، ثُمَّ دَعَا لِأُمِّ سُلَيْمٍ وَلِأَهْلِهَا بِخَيْرٍ. فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ لِي خُوَيْصَّةً. قَالَ: «مَا هِيَ؟» قَالَتْ: خَادِمُكَ أَنَسٌ. فَمَا تَرَكَ خَيْرَ آخِرَةٍ وَلَا دُنْيَا إِلَّا دَعَا لِي بِهِ، وَقَالَ: «اللَّهُمَّ ارْزُقْهُ مَالًا وَوَلَدًا وَبَارِكْ لَهُ فِيهِ». قَالَ: فَمَا مِنَ الْأَنْصَارِ إِنْسَانٌ أَكْثَرُ مَالًا مِنِّي. وَذَكَرَ أَنَّهُ لَا يَمْلِكُ ذَهَبًا وَلَا فِضَّةً غَيْرَ خَاتَمِهِ. وَذَكَرَ أَنَّ ابْنَتَهُ الْكُبْرَى أُمَيْنَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ دُفِنَ مِنْ صُلْبِهِ إِلَى مَقْدَمِ الْحَجَّاجِ نَيِّفًا عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Sulaymning huzuriga kirdilar. U u zotga xurmo va sariyogʻ keltirdi, u zot esa roʻzador edilar. Shunda u zot: «Xurmoyingizni idishiga, yogʻingizni meshiga qaytaringlar», dedilar. Soʻng uyning bir chekkasiga turib, ikki rakat namoz oʻqidilar, biz ham u zot bilan birga oʻqidik. Keyin Ummu Sulaymga va uning ahliga yaxshilik (soʻrab) duo qildilar. Ummu Sulaym: «Ey Allohning Rasuli, mening kichkina bir hojatim bor», dedi. U zot: «U nima?» dedilar. U: «Xizmatkoringiz Anas», dedi. Bas, u zot menga na oxirat va na dunyo yaxshiligini qoldirmay, hammasini soʻrab duo qildilar va: «Allohim, unga mol va farzand ato et hamda unga baraka ber», dedilar. (Anas) dedi: Ansorlar orasida mendan koʻra koʻproq moli boʻlgan odam yoʻq edi. U yana uzugidan boshqa na oltini, na kumushi yoʻqligini aytdi. Va katta qizi Umina unga xabar berdiki, Hajjoj (Basraga) kelgunga qadar uning oʻz pushtidan boʻlgan bir yuz yigirmadan ortiq (farzandi) dafn etilgan edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Сулаймнинг ҳузурига кирдилар. У у зотга хурмо ва сариёғ келтирди, у зот эса рўзадор эдилар. Шунда у зот: «Хурмойингизни идишига, ёғингизни мешига қайтаринглар», дедилар. Сўнг уйнинг бир чеккасига туриб, икки ракат намоз ўқидилар, биз ҳам у зот билан бирга ўқидик. Кейин Умму Сулаймга ва унинг аҳлига яхшилик (сўраб) дуо қилдилар. Умму Сулайм: «Эй Аллоҳнинг Расули, менинг кичкина бир ҳожатим бор», деди. У зот: «У нима?» дедилар. У: «Хизматкорингиз Анас», деди. Бас, у зот менга на охират ва на дунё яхшилигини қолдирмай, ҳаммасини сўраб дуо қилдилар ва: «Аллоҳим, унга мол ва фарзанд ато эт ҳамда унга барака бер», дедилар. (Анас) деди: Ансорлар орасида мендан кўра кўпроқ моли бўлган одам йўқ эди. У яна узугидан бошқа на олтини, на кумуши йўқлигини айтди. Ва катта қизи Умина унга хабар бердики, Ҳажжож (Басрага) келгунга қадар унинг ўз пуштидан бўлган бир юз йигирмадан ортиқ (фарзанди) дафн этилган эди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ قَالَ: سُئِلَ أَنَسٌ: هَلْ خَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَ: «إِنَّهُ لَمْ يَرَ مِنَ الشَّيْبِ إِلَّا نَحْوًا مِنْ سَبْعَ عَشْرَةَ أَوْ عِشْرِينَ شَعْرَةً فِي مُقَدَّمِ لِحْيَتِهِ». وَقَالَ: «إِنَّهُ لَمْ يَشِنْ بِالشَّيْبِ». فَقِيلَ لِأَنَسٍ: أَشَيْنٌ هُوَ؟ قَالَ: «كُلُّكُمْ يَكْرَهُهُ، وَلَكِنْ خَضَبَ أَبُو بَكْرٍ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ، وَخَضَبَ عُمَرُ بِالْحِنَّاءِ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Anasdan: «Rasululloh ﷺ (sochlarini) boʻyaganmilar?» deb soʻralganda, u: «U zotda soqollarining old tomonidagi taxminan oʻn yetti yoki yigirmatacha oq sochdan boshqa oqargan soch koʻrinmagan», dedi. Va u: «Oq soch u zotni ayblab (nuqson qilib) qoʻymagan», dedi. Anasga: «Bu ayb (nuqson)mi?» deyildi. U: «Barchangiz uni yomon koʻrasiz. Lekin Abu Bakr xina va katam bilan boʻyagan, Umar esa xina bilan boʻyagan», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Анасдан: «Расулуллоҳ ﷺ (сочларини) бўяганмилар?» деб сўралганда, у: «У зотда соқолларининг олд томонидаги тахминан ўн етти ёки йигирматача оқ сочдан бошқа оқарган соч кўринмаган», деди. Ва у: «Оқ соч у зотни айблаб (нуқсон қилиб) қўймаган», деди. Анасга: «Бу айб (нуқсон)ми?» дейилди. У: «Барчангиз уни ёмон кўрасиз. Лекин Абу Бакр хина ва катам билан бўяган, Умар эса хина билан бўяган», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِهِ، فَاطَّلَعَ عَلَيْهِ رَجُلٌ، فَأَهْوَى إِلَيْهِ بِمِشْقَصٍ مَعَهُ، فَتَأَخَّرَ الرَّجُلُ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ uylarida edilar, bir kishi u zotga (teshikdan) moʻraladi. Shunda u zot oʻzlaridagi keng paykon bilan unga qarab intildilar, u kishi esa orqaga chekindi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ уйларида эдилар, бир киши у зотга (тешикдан) мўралади. Шунда у зот ўзларидаги кенг пайкон билан унга қараб интилдилар, у киши эса орқага чекинди».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ أَبَا مُوسَى اسْتَحْمَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَوَافَقَ مِنْهُ شُغْلًا، فَقَالَ: «وَاللَّهِ لَا أَحْمِلُكَ». فَلَمَّا قَفَّى دَعَاهُ فَحَمَلَهُ، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لَا تَحْمِلَنِي. قَالَ: «فَأَنَا أَحْلِفُ لَأَحْمِلَنَّكَ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Muso Nabiy ﷺdan ulov soʻradi, ammo u zotni band boʻlgan paytlarida uchratdi. Shunda u zot: «Allohga qasamki, senga ulov bermayman», dedilar. U orqasiga qaytib ketayotganida uni chaqirib, unga ulov berdilar. U: «Ey Allohning Rasuli, siz menga ulov bermaslikka qasam ichgan edingiz», dedi. U zot: «Men esa senga albatta ulov berishga qasam ichaman», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Мусо Набий ﷺдан улов сўради, аммо у зотни банд бўлган пайтларида учратди. Шунда у зот: «Аллоҳга қасамки, сенга улов бермайман», дедилар. У орқасига қайтиб кетаётганида уни чақириб, унга улов бердилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз менга улов бермасликка қасам ичган эдингиз», деди. У зот: «Мен эса сенга албатта улов беришга қасам ичаман», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقْدَمَهُ الْمَدِينَةَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ ثَلَاثِ خِصَالٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا نَبِيٌّ. قَالَ: «سَلْ». قَالَ: مَا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ؟ وَمَا أَوَّلُ مَا يَأْكُلُ مِنْهُ أَهْلُ الْجَنَّةِ؟ وَمِنْ أَيْنَ يُشْبِهُ الْوَلَدُ أَبَاهُ وَأُمَّهُ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَخْبَرَنِي بِهِنَّ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَامُ آنِفًا». قَالَ: ذَلِكَ عَدُوُّ الْيَهُودِ مِنَ الْمَلَائِكَةِ. قَالَ: «أَمَّا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ فَنَارٌ تَخْرُجُ مِنَ الْمَشْرِقِ فَتَحْشُرُ النَّاسَ إِلَى الْمَغْرِبِ. وَأَمَّا أَوَّلُ مَا يَأْكُلُ مِنْهُ أَهْلُ الْجَنَّةِ فَزِيَادَةُ كَبِدِ حُوتٍ. وَأَمَّا شَبَهُ الْوَلَدِ أَبَاهُ وَأُمَّهُ، فَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الرَّجُلِ مَاءَ الْمَرْأَةِ نَزَعَ إِلَيْهِ الْوَلَدُ، وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الْمَرْأَةِ مَاءَ الرَّجُلِ نَزَعَ إِلَيْهَا». قَالَ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ. وَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ الْيَهُودَ قَوْمٌ بُهْتٌ، وَإِنَّهُمْ إِنْ يَعْلَمُوا بِإِسْلَامِي يَبْهَتُونِي عِنْدَكَ، فَأَرْسِلْ إِلَيْهِمْ فَاسْأَلْهُمْ عَنِّي. فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ: «أَيُّ رَجُلٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فِيكُمْ؟» قَالُوا: خَيْرُنَا وَابْنُ خَيْرِنَا، وَعَالِمُنَا وَابْنُ عَالِمِنَا، وَأَفْقَهُنَا وَابْنُ أَفْقَهِنَا. قَالَ: «أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ تُسْلِمُونَ؟» قَالُوا: أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ. فَخَرَجَ ابْنُ سَلَامٍ فَقَالَ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ. قَالُوا: شَرُّنَا وَابْنُ شَرِّنَا، وَجَاهِلُنَا وَابْنُ جَاهِلِنَا. فَقَالَ ابْنُ سَلَامٍ: هَذَا الَّذِي كُنْتُ أَتَخَوَّفُ مِنْكُمْ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Salom Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida u zotning huzurlariga keldi va: «Ey Allohning Rasuli, men sizdan uch narsa haqida soʻrayman, ularni faqat nabiygina biladi», dedi. U zot: «Soʻra», dedilar. U: «Qiyomatning birinchi alomati nima? Jannat ahli birinchi boʻlib nimadan yeydi? Farzand nimadan otasiga yoki onasiga oʻxshaydi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Bularni menga hozirgina Jibril alayhissalom xabar berdi», dedilar. U: «U — farishtalar ichida yahudiylarning dushmani boʻlgan (zot)», dedi. U zot: «Qiyomatning birinchi alomatiga kelsak, u mashriqdan chiqib, odamlarni magʻribga toʻplaydigan olovdir. Jannat ahli birinchi boʻlib yeydigan narsa esa baliq jigarining ortiqcha (boʻlagi)dir. Farzandning otasiga yoki onasiga oʻxshashiga kelsak, agar erkakning suvi ayolning suvidan oʻzib ketsa, farzand unga tortadi; agar ayolning suvi erkakning suvidan oʻzib ketsa, farzand unga tortadi», dedilar. U: «Ashhadu an la ilaha illalloh va annaka Rasululloh», dedi. Soʻng: «Ey Allohning Rasuli, yahudiylar bugʻtonchi qavmdir. Agar ular mening Islomga kirganimni bilsalar, huzuringizda menga bugʻton qiladilar. Ularga (odam) yuboring va mening haqimda soʻrang», dedi. Bas, u zot ularga (odam) yubordilar va: «Abdulloh ibn Salom sizlarning oranglarda qanday kishi?» dedilar. Ular: «Bizning eng yaxshimiz va eng yaxshimizning oʻgʻli, olimimiz va olimimizning oʻgʻli, eng fahmlimiz va eng fahmlimizning oʻgʻli», dedilar. U zot: «Aytinglar-chi, agar u Islomga kirsa, sizlar ham kirasizmi?» dedilar. Ular: «Alloh uni bundan asrasin», dedilar. Shunda Ibn Salom chiqib: «Ashhadu an la ilaha illalloh va anna Muhammadan Rasululloh», dedi. Ular: «Bizning eng yomonimiz va eng yomonimizning oʻgʻli, johilimiz va johilimizning oʻgʻli», dedilar. Ibn Salom: «Men sizlardan mana shundan qoʻrqar edim», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Салом Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида у зотнинг ҳузурларига келди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен сиздан уч нарса ҳақида сўрайман, уларни фақат набийгина билади», деди. У зот: «Сўра», дедилар. У: «Қиёматнинг биринчи аломати нима? Жаннат аҳли биринчи бўлиб нимадан ейди? Фарзанд нимадан отасига ёки онасига ўхшайди?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Буларни менга ҳозиргина Жибрил алайҳиссалом хабар берди», дедилар. У: «У — фаришталар ичида яҳудийларнинг душмани бўлган (зот)», деди. У зот: «Қиёматнинг биринчи аломатига келсак, у машриқдан чиқиб, одамларни мағрибга тўплайдиган оловдир. Жаннат аҳли биринчи бўлиб ейдиган нарса эса балиқ жигарининг ортиқча (бўлаги)дир. Фарзанднинг отасига ёки онасига ўхшашига келсак, агар эркакнинг суви аёлнинг сувидан ўзиб кетса, фарзанд унга тортади; агар аёлнинг суви эркакнинг сувидан ўзиб кетса, фарзанд унга тортади», дедилар. У: «Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва аннака Расулуллоҳ», деди. Сўнг: «Эй Аллоҳнинг Расули, яҳудийлар буғтончи қавмдир. Агар улар менинг Исломга кирганимни билсалар, ҳузурингизда менга буғтон қиладилар. Уларга (одам) юборинг ва менинг ҳақимда сўранг», деди. Бас, у зот уларга (одам) юбордилар ва: «Абдуллоҳ ибн Салом сизларнинг орангларда қандай киши?» дедилар. Улар: «Бизнинг энг яхшимиз ва энг яхшимизнинг ўғли, олимимиз ва олимимизнинг ўғли, энг фаҳмлимиз ва энг фаҳмлимизнинг ўғли», дедилар. У зот: «Айтинглар-чи, агар у Исломга кирса, сизлар ҳам кирасизми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ уни бундан асрасин», дедилар. Шунда Ибн Салом чиқиб: «Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва анна Муҳаммадан Расулуллоҳ», деди. Улар: «Бизнинг энг ёмонимиз ва энг ёмонимизнинг ўғли, жоҳилимиз ва жоҳилимизнинг ўғли», дедилар. Ибн Салом: «Мен сизлардан мана шундан қўрқар эдим», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: لَمَّا انْهَزَمَ الْمُسْلِمُونَ يَوْمَ حُنَيْنٍ نَادَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، اقْتُلْ مَنْ بَعْدَنَا انْهَزَمُوا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا أُمَّ سُلَيْمٍ، إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ كَفَى». فَأَتَاهَا أَبُو طَلْحَةَ وَمَعَهَا مِعْوَلٌ، فَقَالَ: مَا هَذَا يَا أُمَّ سُلَيْمٍ؟ قَالَتْ: إِنْ دَنَا مِنِّي أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ بَعَجْتُهُ. فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، انْظُرْ مَا تَقُولُ أُمُّ سُلَيْمٍ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hunayn kuni musulmonlar magʻlub boʻlib chekinganlarida, Ummu Sulaym: «Ey Allohning Rasuli, ortimizdan qochib ketganlarni oʻldiring», deb nido qildi. Rasululloh ﷺ: «Ey Ummu Sulaym, albatta Alloh azza va jalla kifoya qildi», dedilar. Soʻng Abu Talha uning oldiga keldi, uning qoʻlida ketmon bor edi. U: «Bu nima, ey Ummu Sulaym?» dedi. U: «Agar mushriklardan biri menga yaqinlashsa, uning qornini yorib tashlayman», dedi. Shunda Abu Talha: «Ey Allohning Rasuli, Ummu Sulaym nima deyayotganiga qarang», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳунайн куни мусулмонлар мағлуб бўлиб чекинганларида, Умму Сулайм: «Эй Аллоҳнинг Расули, ортимиздан қочиб кетганларни ўлдиринг», деб нидо қилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Умму Сулайм, албатта Аллоҳ азза ва жалла кифоя қилди», дедилар. Сўнг Абу Талҳа унинг олдига келди, унинг қўлида кетмон бор эди. У: «Бу нима, эй Умму Сулайм?» деди. У: «Агар мушриклардан бири менга яқинлашса, унинг қорнини ёриб ташлайман», деди. Шунда Абу Талҳа: «Эй Аллоҳнинг Расули, Умму Сулайм нима деяётганига қаранг», деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، وَيَزِيدُ قَالَا: أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: كُنْتُ أَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ قَالَ يَزِيدُ فِي حَدِيثِهِ: عَلَيْنَا وَأَخَذَ بِيَدِي فَبَعَثَنِي فِي حَاجَةٍ، وَقَعَدَ فِي ظِلِّ حَائِطٍ أَوْ جِدَارٍ حَتَّى رَجَعْتُ إِلَيْهِ، فَبَلَّغْتُ الرِّسَالَةَ الَّتِي بَعَثَنِي فِيهَا. فَلَمَّا أَتَيْتُ أُمَّ سُلَيْمٍ قَالَتْ: مَا حَبَسَكَ؟ قُلْتُ: بَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ لَهُ. قَالَتْ: وَمَا هِيَ؟ قُلْتُ: سِرٌّ. قَالَتْ: احْفَظْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِرَّهُ. قَالَ: فَمَا حَدَّثْتُ بِهِ أَحَدًا بَعْدُ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men bolalar bilan oʻynayotgan edim, Rasululloh ﷺ oldimizga keldilar va salom berdilar — Yazid oʻz hadisida: «bizga (salom berdilar)», dedi — soʻng qoʻlimdan ushlab, meni bir hojat bilan yubordilar va men qaytib kelgunimcha bir bogʻ yoki devor soyasida oʻtirdilar. Men meni yuborgan xabarni yetkazdim. Ummu Sulaymning oldiga kelganimda, u: «Nima seni ushlab qoldi?» dedi. Men: «Nabiy ﷺ meni bir hojatlari bilan yubordilar», dedim. U: «U nima?» dedi. Men: «Sir», dedim. U: «Rasululloh ﷺning sirini saqla», dedi. (Anas) dedi: Bas, men undan keyin uni hech kimga aytmadim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен болалар билан ўйнаётган эдим, Расулуллоҳ ﷺ олдимизга келдилар ва салом бердилар — Язид ўз ҳадисида: «бизга (салом бердилар)», деди — сўнг қўлимдан ушлаб, мени бир ҳожат билан юбордилар ва мен қайтиб келгунимча бир боғ ёки девор соясида ўтирдилар. Мен мени юборган хабарни етказдим. Умму Сулаймнинг олдига келганимда, у: «Нима сени ушлаб қолди?» деди. Мен: «Набий ﷺ мени бир ҳожатлари билан юбордилар», дедим. У: «У нима?» деди. Мен: «Сир», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺнинг сирини сақла», деди. (Анас) деди: Бас, мен ундан кейин уни ҳеч кимга айтмадим.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ، وَأَنْ يُنْبَذَ فِيهَا.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qovoq (idish)dan va smola surilgan idishdan hamda ularda nabiz tayyorlashdan qaytardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қовоқ (идиш)дан ва смола сурилган идишдан ҳамда уларда набиз тайёрлашдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «آخِرُ نَظْرَةٍ نَظَرْتُهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ، كَشَفَ السِّتَارَةَ وَالنَّاسُ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ، فَنَظَرْتُ إِلَى وَجْهِهِ كَأَنَّهُ وَرَقَةُ مُصْحَفٍ، فَأَرَادَ النَّاسُ أَنْ يَتَحَرَّكُوا، فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنِ اثْبُتُوا، وَأَلْقَى السَّجْفَ، وَتُوُفِّيَ فِي آخِرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺga qaragan eng soʻnggi qarashim dushanba kuni boʻldi. U zot pardani koʻtardilar, odamlar esa Abu Bakrning orqasida (namozda) edilar. Men u zotning yuzlariga qaradim, goʻyo u mushafning varagʻidek edi. Odamlar qimirlamoqchi boʻldilar, ammo u zot ularga: ‹Joyingizda turinglar›, deb ishora qildilar va pardani tashladilar. U zot oʻsha kunning oxirida vafot etdilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺга қараган энг сўнгги қарашим душанба куни бўлди. У зот пардани кўтардилар, одамлар эса Абу Бакрнинг орқасида (намозда) эдилар. Мен у зотнинг юзларига қарадим, гўё у мушафнинг варағидек эди. Одамлар қимирламоқчи бўлдилар, аммо у зот уларга: ‹Жойингизда туринглар›, деб ишора қилдилар ва пардани ташладилар. У зот ўша куннинг охирида вафот этдилар».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، سَمِعَهُ مِنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَقَاطَعُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا تَحَاسَدُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا، وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ».
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Bir-biringiz bilan aloqani uzmanglar, bir-biringizni yomon koʻrmanglar, bir-biringizga orqa oʻgirmanglar, bir-biringizga hasad qilmanglar. Ey Allohning bandalari, birodar boʻlinglar! Musulmonga oʻz birodaridan uch (kun)dan ortiq yuz oʻgirib yurishi halol emas».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Бир-бирингиз билан алоқани узманглар, бир-бирингизни ёмон кўрманглар, бир-бирингизга орқа ўгирманглар, бир-бирингизга ҳасад қилманглар. Эй Аллоҳнинг бандалари, биродар бўлинглар! Мусулмонга ўз биродаридан уч (кун)дан ортиқ юз ўгириб юриши ҳалол эмас».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، سَمِعَهُ مِنْ أَنَسٍ قَالَ: سَقَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ فَرَسٍ، فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ نَعُودُهُ، فَحَضَرَتِ الصَّلَاةُ، فَصَلَّى قَاعِدًا وَصَلَّيْنَا قُعُودًا. فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ: «إِنَّمَا الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا، وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا». وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً: «وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا، وَإِذَا قَالَ: سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا: رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ، وَإِنْ صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ otdan yiqildilar va (badanlarining) oʻng tomoni shikastlandi. Biz u zotning ahvollarini soʻrab kirdik; shu orada namoz vaqti kirdi va u zot oʻtirgan holda namoz oʻqidilar, biz ham oʻtirgan holda oʻqidik. Namozni tugatgach: «Imom faqat unga ergashish uchun (imom) qilingan. U takbir aytsa, takbir aytinglar; rukuʼ qilsa, rukuʼ qilinglar», dedilar. Sufyon bir marta (shunday) dedi: «Sajda qilsa, sajda qilinglar; ‹Samiʼallohu liman hamidah› desa, ‹Robbana va lakal-hamd› denglar; oʻtirgan holda namoz oʻqisa, barchangiz oʻtirgan holda oʻqinglar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ отдан йиқилдилар ва (баданларининг) ўнг томони шикастланди. Биз у зотнинг аҳволларини сўраб кирдик; шу орада намоз вақти кирди ва у зот ўтирган ҳолда намоз ўқидилар, биз ҳам ўтирган ҳолда ўқидик. Намозни тугатгач: «Имом фақат унга эргашиш учун (имом) қилинган. У такбир айтса, такбир айтинглар; рукуъ қилса, рукуъ қилинглар», дедилар. Суфён бир марта (шундай) деди: «Сажда қилса, сажда қилинглар; ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деса, ‹Роббана ва лакал-ҳамд› денглар; ўтирган ҳолда намоз ўқиса, барчангиз ўтирган ҳолда ўқинглар».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ السَّاعَةِ، فَقَالَ: «مَا أَعْدَدْتَ لَهَا؟» قَالَ: مَا أَعْدَدْتُ لَهَا كَبِيرَ شَيْءٍ وَلَكِنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. قَالَ: «الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ». وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً أُخْرَى: «أَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺdan qiyomat haqida soʻradi. U zot: «Unga nima tayyorlading?» dedilar. U: «Unga katta bir narsa tayyorlaganim yoʻq, lekin men Allohni va Uning Rasulini sevaman», dedi. U zot: «Kishi oʻzi sevgan (zot) bilan birga boʻladi», dedilar. Sufyon boshqa bir marta: «Sen oʻzing sevgan (zot) bilan birgasan», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺдан қиёмат ҳақида сўради. У зот: «Унга нима тайёрладинг?» дедилар. У: «Унга катта бир нарса тайёрлаганим йўқ, лекин мен Аллоҳни ва Унинг Расулини севаман», деди. У зот: «Киши ўзи севган (зот) билан бирга бўлади», дедилар. Суфён бошқа бир марта: «Сен ўзинг севган (зот) билан биргасан», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتِ الصَّلَاةُ، فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kechki ovqat tortilib, namozga iqoma aytilsa, avval kechki ovqatdan boshlanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кечки овқат тортилиб, намозга иқома айтилса, аввал кечки овқатдан бошланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، سَمِعَهُ مِنْ أَنَسٍ قَالَ: قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا ابْنُ عَشْرٍ، وَمَاتَ وَأَنَا ابْنُ عِشْرِينَ، وَكُنَّ أُمَّهَاتِي تَحُثُّنِي عَلَى خِدْمَتِهِ. فَدَخَلَ عَلَيْنَا، فَحَلَبْنَا لَهُ مِنْ شَاةٍ دَاجِنٍ، وَشِيبَ لَهُ مِنْ بِئْرٍ فِي الدَّارِ، وَأَعْرَابِيٌّ عَنْ يَمِينِهِ وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ يَسَارِهِ وَعُمَرُ نَاحِيَةً. فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. فَقَالَ عُمَرُ: أَعْطِ أَبَا بَكْرٍ. فَنَاوَلَ الْأَعْرَابِيَّ، وَقَالَ: «الْأَيْمَنُ فَالْأَيْمَنُ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (Madinaga) kelganlarida men oʻn yoshda edim, u zot vafot etganlarida esa yigirma yoshda edim. Onalarim meni u zotga xizmat qilishga undar edilar. Bas, u zot bizning huzurimizga kirdilar, biz u zotga uy hayvoni boʻlgan bir qoʻydan sut sogʻdik va uydagi quduqdan olingan suv unga aralashtirildi. U zotning oʻng tomonlarida bir aʼrobiy, chap tomonlarida Abu Bakr, bir chetda esa Umar bor edi. Rasululloh ﷺ ichdilar. Shunda Umar: «Abu Bakrga bering», dedi. Ammo u zot (idishni) aʼrobiyga uzatdilar va: «Oʻngdagiga, keyin oʻngdagiga», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (Мадинага) келганларида мен ўн ёшда эдим, у зот вафот этганларида эса йигирма ёшда эдим. Оналарим мени у зотга хизмат қилишга ундар эдилар. Бас, у зот бизнинг ҳузуримизга кирдилар, биз у зотга уй ҳайвони бўлган бир қўйдан сут соғдик ва уйдаги қудуқдан олинган сув унга аралаштирилди. У зотнинг ўнг томонларида бир аъробий, чап томонларида Абу Бакр, бир четда эса Умар бор эди. Расулуллоҳ ﷺ ичдилар. Шунда Умар: «Абу Бакрга беринг», деди. Аммо у зот (идишни) аъробийга узатдилар ва: «Ўнгдагига, кейин ўнгдагига», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْلَمَ عَلَى صَفِيَّةَ بِتَمْرٍ وَسَوِيقٍ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Safiyya uchun xurmo va saviq (qovurilgan un) bilan valima qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Сафийя учун хурмо ва савиқ (қовурилган ун) билан валима қилдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ: سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ مَيْسَرَةَ، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعْتُهُمَا يَقُولَانِ: سَمِعْنَا أَنَسًا يَقُولُ: «صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَبِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺ bilan Madinada toʻrt (rakat), Zulhulayfada esa ikki rakat namoz oʻqidim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺ билан Мадинада тўрт (ракат), Зулҳулайфада эса икки ракат намоз ўқидим».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، سَمِعَ أَنَسًا يُحَدِّثُ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ: «يَتْبَعُ الْمَيِّتَ ثَلَاثٌ: أَهْلُهُ، وَمَالُهُ، وَعَمَلُهُ، فَيَرْجِعُ اثْنَانِ وَيَبْقَى وَاحِدٌ: يَرْجِعُ أَهْلُهُ وَمَالُهُ، وَيَبْقَى عَمَلُهُ».
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Mayyitga uchta (narsa) ergashadi: ahli, moli va amali. Ulardan ikkitasi qaytadi, bittasi qoladi: ahli va moli qaytadi, amali esa qoladi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Маййитга учта (нарса) эргашади: аҳли, моли ва амали. Улардан иккитаси қайтади, биттаси қолади: аҳли ва моли қайтади, амали эса қолади».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ عَمِّهِ أَنَسٍ قَالَ: «صَلَّيْتُ أَنَا وَيَتِيمٌ كَانَ عِنْدَنَا فِي الْبَيْتِ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً: فِي بَيْتِنَا خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَارِهِمْ، وَصَلَّتْ أُمُّ سُلَيْمٍ خَلْفَنَا».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men va uyimizda boʻlgan bir yetim — Sufyon bir marta: «bizning uyimizda», dedi — Rasululloh ﷺning orqalarida namoz oʻqidik. Rasululloh ﷺ ularning uylariga kelgan edilar. Ummu Sulaym esa bizning orqamizda namoz oʻqidi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен ва уйимизда бўлган бир етим — Суфён бир марта: «бизнинг уйимизда», деди — Расулуллоҳ ﷺнинг орқаларида намоз ўқидик. Расулуллоҳ ﷺ уларнинг уйларига келган эдилар. Умму Сулайм эса бизнинг орқамизда намоз ўқиди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَبَالَ فِي الْمَسْجِدِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَهْرِيقُوا عَلَيْهِ ذَنُوبًا أَوْ سَجْلًا مِنَ الْمَاءِ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir aʼrobiy kelib, masjidga siydi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uning ustiga bir chelak yoki bir idish suv toʻkinglar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аъробий келиб, масжидга сийди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг устига бир челак ёки бир идиш сув тўкинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: دَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَالَ، فَنَهَوْهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَعُوهُ»، وَأَمَرَ أَنْ يُصَبَّ عَلَيْهِ أَوْ أُهَرِيقَ الْمَاءُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir aʼrobiy masjidga kirib siydi, odamlar esa uni toʻxtatmoqchi boʻldilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qoʻyib beringlar», dedilar va uning ustiga suv quyishni buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир аъробий масжидга кириб сийди, одамлар эса уни тўхтатмоқчи бўлдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қўйиб беринглар», дедилар ва унинг устига сув қуйишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «مَا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سَرِيَّةٍ مَا وَجَدَ عَلَيْهِمْ، كَانُوا يُسَمَّوْنَ الْقُرَّاءَ». قَالَ سُفْيَانُ: «نَزَلَ فِيهِمْ: ‹بَلِّغُوا قَوْمَنَا عَنَّا أَنَّا قَدْ رَضِينَا وَرَضِيَ عَنَّا›». قِيلَ لِسُفْيَانَ: فِيمَنْ نَزَلَتْ؟ قَالَ: «فِي أَهْلِ بِئْرِ مَعُونَةَ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ hech bir sariyya uchun ular uchun qaygʻurganchalik qaygʻurmadilar; ular ‹qurro› deb atalar edi». Sufyon aytdi: «Ular haqida: ‹Qavmimizga bizdan yetkazinglar: biz rozi boʻldik va U bizdan rozi boʻldi› (degan soʻz) nozil boʻlgan». Sufyondan: «U kimlar haqida nozil boʻlgan?» deb soʻralganda, u: «Biʼri Maʼuna ahli haqida», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ҳеч бир сарийя учун улар учун қайғурганчалик қайғурмадилар; улар ‹қурро› деб аталар эди». Суфён айтди: «Улар ҳақида: ‹Қавмимизга биздан етказинглар: биз рози бўлдик ва У биздан рози бўлди› (деган сўз) нозил бўлган». Суфёндан: «У кимлар ҳақида нозил бўлган?» деб сўралганда, у: «Биъри Маъуна аҳли ҳақида», деди.
قُرِئَ عَلَى سُفْيَانَ: سَمِعْتُ عَاصِمًا قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ: «مَا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ مَا وَجَدَ عَلَى السَّبْعِينَ الَّذِينَ أُصِيبُوا بِبِئْرِ مَعُونَةَ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Biʼri Maʼunada halok boʻlgan yetmish (kishi) uchun qaygʻurganchalik hech narsa uchun qaygʻurmadilar».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Биъри Маъунада ҳалок бўлган етмиш (киши) учун қайғурганчалик ҳеч нарса учун қайғурмадилар».
قُرِئَ عَلَى سُفْيَانَ: سَمِعْتُ عَاصِمًا، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «حَالَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ فِي دَارِنَا». قَالَ سُفْيَانُ: «كَأَنَّهُ يَقُولُ: آخَى».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bizning uyimizda muhojirlar bilan ansorlar oʻrtasida ittifoq (hilf) tuzdilar». Sufyon aytdi: «Goʻyo u: ‹birodar qildilar›, demoqchi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бизнинг уйимизда муҳожирлар билан ансорлар ўртасида иттифоқ (ҳилф) туздилар». Суфён айтди: «Гўё у: ‹биродар қилдилар›, демоқчи».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَنَسٍ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ، وَكَانَ لَهُ حَادٍ يُقَالُ لَهُ: أَنْجَشَةُ، وَكَانَتْ أُمُّ أَنَسٍ مَعَهُمْ. فَقَالَ: «يَا أَنْجَشَةُ، رُوَيْدَكَ بِالْقَوَارِيرِ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safarda edilar, u zotning Anjasha deb ataladigan hidosi (tuya haydovchisi) bor edi. Anasning onasi ham ular bilan birga edi. Shunda u zot: «Ey Anjasha, shisha idishlarni (asta) hayda», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафарда эдилар, у зотнинг Анжаша деб аталадиган ҳидоси (туя ҳайдовчиси) бор эди. Анаснинг онаси ҳам улар билан бирга эди. Шунда у зот: «Эй Анжаша, шиша идишларни (аста) ҳайда», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ: سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي بِالْبَيْدَاءِ: «لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ مَعًا».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺning Baydoda: «Labbayka biʼumratin va hajjatan maʼan» (Umra va haj bilan birga, labbayk), deb talbiya aytayotganlarini eshitdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺнинг Байдода: «Лаббайка биъумратин ва ҳажжатан маъан» (Умра ва ҳаж билан бирга, лаббайк), деб талбия айтаётганларини эшитди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُدْعَانَ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: أَهْدَى أُكَيْدِرُ دُومَةَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي حُلَّةً فَعَجِبَ النَّاسُ مِنْ حُسْنِهَا. فَقَالَ: «لَمَنَادِيلُ سَعْدٍ فِي الْجَنَّةِ خَيْرٌ أَوْ أَحْسَنُ مِنْهَا».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Dumaning (hokimi) Ukaydir Nabiy ﷺga bir hulla (kiyim) hadya qildi, odamlar uning goʻzalligidan hayratlandilar. Shunda u zot: «Saʼdning jannatdagi roʻmolchalari bundan yaxshiroq — yoki goʻzalroqdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Думанинг (ҳокими) Укайдир Набий ﷺга бир ҳулла (кийим) ҳадя қилди, одамлар унинг гўзаллигидан ҳайратландилар. Шунда у зот: «Саъднинг жаннатдаги рўмолчалари бундан яхшироқ — ёки гўзалроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُدْعَانَ قَالَ: قَالَ ثَابِتٌ لِأَنَسٍ: يَا أَنَسُ، مَسِسْتَ يَدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِكَ؟ قَالَ: «نَعَمْ». قَالَ: «أَرِنِي أُقَبِّلُهَا».
Ibn Judʼondan rivoyat qilinadi: Sobit Anasga: «Ey Anas, sen Rasululloh ﷺning qoʻllarini oʻz qoʻling bilan ushlaganmisan?» dedi. U: «Ha», dedi. (Sobit): «Uni menga koʻrsat, oʻpay», dedi.Ибн Жудъондан ривоят қилинади: Собит Анасга: «Эй Анас, сен Расулуллоҳ ﷺнинг қўлларини ўз қўлинг билан ушлаганмисан?» деди. У: «Ҳа», деди. (Собит): «Уни менга кўрсат, ўпай», деди.
قُرِئَ عَلَى سُفْيَانَ: سَمِعْتُ ابْنَ جُدْعَانَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَصَوْتُ أَبِي طَلْحَةَ فِي الْجَيْشِ خَيْرٌ مِنْ فِئَةٍ».
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Abu Talhaning qoʻshindagi ovozi bir jamoadan yaxshiroqdir».Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Абу Талҳанинг қўшиндаги овози бир жамоадан яхшироқдир».
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ: سَمِعَ قَاسِمٌ الرَّحَّالُ أَنَسًا يَقُولُ: دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرِبًا لِبَنِي النَّجَّارِ كَأَنَّهُ يَقْضِي فِيهَا حَاجَةً، فَخَرَجَ إِلَيْنَا مَذْعُورًا أَوْ فَزِعًا، وَقَالَ: «لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا، لَسَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ أَهْلِ الْقُبُورِ مَا أَسْمَعَنِي».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Banun Najjorga tegishli bir vayronaga, goʻyo hojat chiqarish uchun kirdilar. Soʻng bizning oldimizga qoʻrqqan yoki hovliqqan holda chiqdilar va: «Agar bir-biringizni dafn qilmay qoʻyishingizdan (qoʻrqmaganimda), Allohdan qabr ahlining azobidan menga eshittirgan narsasini sizlarga ham eshittirishini soʻragan boʻlardim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Банун Нажжорга тегишли бир вайронага, гўё ҳожат чиқариш учун кирдилар. Сўнг бизнинг олдимизга қўрққан ёки ҳовлиққан ҳолда чиқдилар ва: «Агар бир-бирингизни дафн қилмай қўйишингиздан (қўрқмаганимда), Аллоҳдан қабр аҳлининг азобидан менга эшиттирган нарсасини сизларга ҳам эшиттиришини сўраган бўлардим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ قَالَ: سَمِعْتُ الْمُخْتَارَ بْنَ فُلْفُلٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنِ الشُّرْبِ فِي الْأَوْعِيَةِ، فَقَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْمُزَفَّتَةِ، وَقَالَ: «كُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ». قُلْتُ: وَمَا الْمُزَفَّتَةُ؟ قَالَ: «الْمُقَيَّرَةُ».
Muxtor ibn Fulfuldan rivoyat qilinadi: Men Anas ibn Molikdan idishlarda ichish haqida soʻradim. U: Rasululloh ﷺ muzaffatadan qaytardilar va: «Har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar, dedi. Men: «Muzaffata nima?» dedim. U: «Ichi qora smola bilan suvalgan (idish)», dedi.Мухтор ибн Фулфулдан ривоят қилинади: Мен Анас ибн Моликдан идишларда ичиш ҳақида сўрадим. У: Расулуллоҳ ﷺ музаффатадан қайтардилар ва: «Ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар, деди. Мен: «Музаффата нима?» дедим. У: «Ичи қора смола билан сувалган (идиш)», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga atayin yolgʻon nisbat bersa, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга атайин ёлғон нисбат берса, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ التَّيْمِيِّ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ مُتَعَمِّدًا» قَالَهُ مَرَّتَيْنِ وَقَالَ مَرَّةً: «مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga yolgʻon nisbat bersa, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin — atayin (qilgan boʻlsa)», dedilar. Buni ikki marta aytdilar. Bir marta esa: «Kim menga atayin yolgʻon nisbat bersa», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга ёлғон нисбат берса, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин — атайин (қилган бўлса)», дедилар. Буни икки марта айтдилар. Бир марта эса: «Ким менга атайин ёлғон нисбат берса», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا مِسْحَاجٌ الضَّبِّيُّ قَالَ: سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُ: «كُنَّا إِذَا كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ، فَقُلْنَا: زَالَتِ الشَّمْسُ أَوْ لَمْ تَزُلْ، صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ ارْتَحَلَ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ bilan safarda boʻlganimizda, biz: ‹Quyosh ogʻdimi yoki ogʻmadimi?› desak (ham), u zot peshinni oʻqib, soʻng yoʻlga tushar edilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ билан сафарда бўлганимизда, биз: ‹Қуёш оғдими ёки оғмадими?› десак (ҳам), у зот пешинни ўқиб, сўнг йўлга тушар эдилар».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْهَرَمِ، وَالْبُخْلِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ».
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men ojizlikdan va dangasalikdan, qoʻrqoqlikdan va keksalikdan, baxillikdan va qabr azobidan Senga panoh keltiraman; hayot va mamot fitnasidan ham Senga panoh keltiraman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен ожизликдан ва дангасаликдан, қўрқоқликдан ва кексаликдан, бахилликдан ва қабр азобидан Сенга паноҳ келтираман; ҳаёт ва мамот фитнасидан ҳам Сенга паноҳ келтираман».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ قَالَ: «كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَقَارِبَةً وَصَلَاةُ أَبِي بَكْرٍ، حَتَّى مَدَّ عُمَرُ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ».
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺning namozlari bilan Abu Bakrning namozi bir-biriga yaqin edi, toki Umar bomdod namozini choʻzgunicha».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари билан Абу Бакрнинг намози бир-бирига яқин эди, токи Умар бомдод намозини чўзгунича».