حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهِ النَّاسُ فِي مَرَضِهِ يَعُودُونَهُ فَصَلَّى بِهِمْ جَالِسًا فَجَعَلُوا يُصَلُّونَ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ اجْلِسُوا فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِنْ صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص kasalliklarida u zotning oldiga odamlar yoʻqlab kirishdi. U zot ularga oʻtirgan holda namoz oʻqib berdilar, ular esa tik turgan holda oʻqiy boshladilar. Shunda u zot ularga oʻtirishlari uchun ishora qildilar. Namozdan boʻshaganlarida: «Albatta, imom unga iqtido qilinishi uchun (imom) qilingan. Bas, u rukuʼga borsa, sizlar ham rukuʼga boringlar; u boshini koʻtarsa, sizlar ham koʻtaringlar; agar u oʻtirgan holda oʻqisa, sizlar ham oʻtirgan holda oʻqinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص касалликларида у зотнинг олдига одамлар йўқлаб киришди. У зот уларга ўтирган ҳолда намоз ўқиб бердилар, улар эса тик турган ҳолда ўқий бошладилар. Шунда у зот уларга ўтиришлари учун ишора қилдилар. Намоздан бўшаганларида: «Албатта, имом унга иқтидо қилиниши учун (имом) қилинган. Бас, у рукуъга борса, сизлар ҳам рукуъга боринглар; у бошини кўтарса, сизлар ҳам кўтаринглар; агар у ўтирган ҳолда ўқиса, сизлар ҳам ўтирган ҳолда ўқинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَرَى إِلَّا أَنَّهُ الْحَجُّ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ أَنْ يَمْضِيَ عَلَى إِحْرَامِهِ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ أَنْ يُحِلَّ إِذَا طَافَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ دُخِلَ عَلَيَّ بِلَحْمِ بَقَرٍ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالُوا ذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نِسَائِهِقَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ فَذَكَرْتُ ذَاكَ لِلقَاسِمِ فَقَالَ جَاءَتْكَ بِالْحَدِيثِ عَلَى وَجْهِهِ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ لِخَمْسٍ بَقِيَتْ مِنْ ذِي الْقِعْدَةِ لَا نَرَى إِلَّا الْحَجَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ص bilan faqat hajni koʻzlab yoʻlga chiqdik. Rasululloh ص oʻzi bilan hadiy (qurbonlik) bor kishilarni ihromida davom etishga, oʻzi bilan hadiy boʻlmagan kishilarni esa tavof qilganda ihromdan chiqishga buyurdilar. Nahr kuni boʻlganda, oldimga mol goʻshti kiritildi. Men: «Bu nima?» dedim. Ular: «Rasululloh ص ayollari nomidan (qurbonlik) soʻydilar», deyishdi. Yahyo aytdi: Shuʼba aytdi: Men buni Qosimga zikr qildim. U: «U senga hadisni oʻz holicha yetkazibdi», dedi. Ibn Numayr: «Zulqaʼdadan besh kun qolganda, biz faqat hajni koʻzlagan holda», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ص билан фақат ҳажни кўзлаб йўлга чиқдик. Расулуллоҳ ص ўзи билан ҳадий (қурбонлик) бор кишиларни иҳромида давом этишга, ўзи билан ҳадий бўлмаган кишиларни эса тавоф қилганда иҳромдан чиқишга буюрдилар. Наҳр куни бўлганда, олдимга мол гўшти киритилди. Мен: «Бу нима?» дедим. Улар: «Расулуллоҳ ص аёллари номидан (қурбонлик) сўйдилар», дейишди. Яҳё айтди: Шуъба айтди: Мен буни Қосимга зикр қилдим. У: «У сенга ҳадисни ўз ҳолича етказибди», деди. Ибн Нумайр: «Зулқаъдадан беш кун қолганда, биз фақат ҳажни кўзлаган ҳолда», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْجَاءَنِي عَمِّي مِنْ الرَّضَاعَةِ يَسْتَأْذِنُ عَلَيَّ بَعْدَمَا ضُرِبَ الْحِجَابُ قُلْتُ لَا آذَنُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِيَلِجْ عَلَيْكِ عَمُّكِ قُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hijob (parda hukmi) tushirilganidan keyin emikdosh amakim oldimga kirishga izn soʻrab keldi. Men: «Rasululloh صdan izn soʻramagunimcha izn bermayman», dedim. Soʻng buni Rasululloh صga zikr qildim. U zot: «Amaking oldingga kirsin», dedilar. Men: «Meni ayol emizgan, erkak emizmagan-ku», dedim. Rasululloh ص: «U sening amaking, bas, oldingga kirsin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳижоб (парда ҳукми) туширилганидан кейин эмикдош амаким олдимга киришга изн сўраб келди. Мен: «Расулуллоҳ صдан изн сўрамагунимча изн бермайман», дедим. Сўнг буни Расулуллоҳ صга зикр қилдим. У зот: «Амакинг олдингга кирсин», дедилар. Мен: «Мени аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку», дедим. Расулуллоҳ ص: «У сенинг амакинг, бас, олдингга кирсин», дедилар.
حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ وَقَالَ وَكِيعٌ إِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ وَالْعَشَاءُ وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh صning: «Kechki taom qoʻyilib, namozga iqoma aytilsa, avval taomdan boshlanglar», deganlarini eshitganman. Vakiʼ: «Namoz va kechki taom bir vaqtda kelib qolsa», dedi. Ibn Uyayna esa: «Kechki taom qoʻyilsa», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ صнинг: «Кечки таом қўйилиб, намозга иқома айтилса, аввал таомдан бошланглар», деганларини эшитганман. Вакиъ: «Намоз ва кечки таом бир вақтда келиб қолса», деди. Ибн Уяйна эса: «Кечки таом қўйилса», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ وَوَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ جَاءَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ قَالَ وَكِيعٌ قَالَ لَا قَالَ يَحْيَى لَيْسَ ذَلِكَ الْحَيْضُ إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ فَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّيقَالَ يَحْيَى قُلْتُ لِهِشَامٍ أَغُسْلٌ وَاحِدٌ تَغْتَسِلُ وَتَوَضُّؤٌ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ قَالَ نَعَمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Fotima binti Abu Hubaysh Nabiy ص huzurlariga kelib: «Men istihoza (qoni) koʻraman va pok boʻlmayman; namozni tark qilaymi?» dedi. Vakiʼ (rivoyatida) u zot: «Yoʻq», dedilar. Yahyo (rivoyatida): «Bu hayz emas, bu faqat bir tomirdir. Hayz kelganda namozni tark qil, u ketganda oʻzingdan qonni yuv va namoz oʻqi», dedilar. Yahyo aytdi: Men Hishomga: «U bir marta gʻusl qiladimi va har namoz uchun tahorat oladimi?» dedim. U: «Ha», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Фотима бинти Абу Ҳубайш Набий ص ҳузурларига келиб: «Мен истиҳоза (қони) кўраман ва пок бўлмайман; намозни тарк қилайми?» деди. Вакиъ (ривоятида) у зот: «Йўқ», дедилар. Яҳё (ривоятида): «Бу ҳайз эмас, бу фақат бир томирдир. Ҳайз келганда намозни тарк қил, у кетганда ўзингдан қонни юв ва намоз ўқи», дедилар. Яҳё айтди: Мен Ҳишомга: «У бир марта ғусл қиладими ва ҳар намоз учун таҳорат оладими?» дедим. У: «Ҳа», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي بِطَائِفَةٍ مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ بَعْدَمَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأَنْزِلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدٌ مِنْ جَزْعِ ظَفَارٍ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَاحْتَبَسَنِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biror safarga chiqmoqchi boʻlsalar, ayollari oʻrtasida qurʼa (chek) tashlar, qaysi biriga qurʼasi chiqsa, Rasululloh ﷺ oʻsha (ayolni) oʻzlari bilan birga olib chiqar edilar. Oisha dedi: U zot bir gʻazotda biz oʻrtamizda qurʼa tashlaganlarida, unda mening qurʼam chiqdi va men Rasululloh ﷺ bilan birga chiqdim. Bu hijob (parda hukmi) nozil qilingandan keyin edi. Men hovdaj (kajava)da koʻtarilar va unda (yerga) tushirilar edim. Yoʻlimizda davom etdik, hatto Rasululloh ﷺ gʻazotlaridan boʻshab qaytdilar va biz Madinaga yaqinlashganimizda, (u zot) bir kecha (yoʻlga) joʻnashni eʼlon qildilar. Men joʻnashga (chaqiriq) eʼlon qilinganda turdim va yurib, qoʻshindan oʻtib ketdim. Hojatimni bitirib, ulovim tomon qaytdim, koʻkragimni paypaslasam, Zafor (yodida tayyorlangan) marjon (munchoqlar)dan boʻlgan marjonim uzilib qolibdi. Men qaytib, marjonimni qidirdim, uni izlash meni ushlab qoldi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бирор сафарга чиқмоқчи бўлсалар, аёллари ўртасида қуръа (чек) ташлар, қайси бирига қуръаси чиқса, Расулуллоҳ ﷺ ўша (аёлни) ўзлари билан бирга олиб чиқар эдилар. Оиша деди: У зот бир ғазотда биз ўртамизда қуръа ташлаганларида, унда менинг қуръам чиқди ва мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга чиқдим. Бу ҳижоб (парда ҳукми) нозил қилингандан кейин эди. Мен ҳовдаж (кажава)да кўтарилар ва унда (ерга) туширилар эдим. Йўлимизда давом этдик, ҳатто Расулуллоҳ ﷺ ғазотларидан бўшаб қайтдилар ва биз Мадинага яқинлашганимизда, (у зот) бир кеча (йўлга) жўнашни эълон қилдилар. Мен жўнашга (чақириқ) эълон қилинганда турдим ва юриб, қўшиндан ўтиб кетдим. Ҳожатимни битириб, уловим томон қайтдим, кўкрагимни пайпасласам, Зафор (ёдида тайёрланган) маржон (мунчоқлар)дан бўлган маржоним узилиб қолибди. Мен қайтиб, маржонимни қидирдим, уни излаш мени ушлаб қолди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْلَمْ أَعْقِلْ أَبَوَايَ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَلَمْ يَمْرُرْ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلَّا يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَفَيْ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا قِبَلَ أَرْضِ الْحَبَشَةِ حَتَّى إِذَا بَلَغَ بِرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ وَهُوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ فَقَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُسْلِمِينَ قَدْ رَأَيْتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ أُرِيتُ سَبْخَةً ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لَابَتَيْنِ وَهُمَا حَرَّتَانِ فَخَرَجَ مَنْ كَانَ مُهَاجِرًا قِبَلَ الْمَدِينَةِ حِينَ ذَكَرَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ بَعْضُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ إِلَى أَرْضِ الْحَبَشَةِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَوَ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي قَالَ نَعَمْ فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصُحْبَتِهِ وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ مِنْ وَرَقِ السَّمُرِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَبَيْنَا نَحْنُ يَوْمًا جُلُوسًا فِي بَيْتِنَا فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ قَالَ قَائِلَانٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men ota-onamni faqat dinga (Islomga) itoat qilayotgan holda tanidim. Rasululloh ص kunning ikki tomonida — ertalab va kechqurun — bizning oldimizga kelmagan birorta kun ham oʻtmas edi. Musulmonlar sinovga uchraganlarida, Abu Bakr Habasha yurti tomon hijrat qilib chiqdi. U Birku-l-Gʻimodga yetganda, unga Qora (qabilasi)ning sayyidi Ibnud-Dagʻina duch keldi. Ibnud-Dagʻina: «Qayoqqa yoʻl olding, ey Abu Bakr?» dedi. Abu Bakr: «Meni qavmim yurtimdan chiqardi», dedi. Soʻng (roviy) hadisni zikr qildi. Rasululloh ص musulmonlarga: «Men hijrat qiladigan yurtingizni koʻrdim; menga ikki qora toshloq oraligʻidagi xurmozor shoʻrxok yer koʻrsatildi», dedilar. Rasululloh ص buni zikr qilganlarida, hijrat qiluvchilar Madina tomon chiqdilar va Habasha yurtiga hijrat qilgan musulmonlarning baʼzilari Madinaga qaytdi. Abu Bakr ham hijratga hozirlik koʻrdi. Shunda Rasululloh ص unga: «Shoshilma, men menga izn berilishidan umidvorman», dedilar. Abu Bakr: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, shuni umid qilyapsizmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Shunday qilib, Abu Bakr u zotga hamroh boʻlish uchun oʻzini ushlab qoldi va oʻzidagi ikki ulovni toʻrt oy samur bargi bilan boqdi. Zuhriy aytdi: Urva aytdi: Oisha aytdi: Bir kuni biz uyimizda tush chogʻida oʻtirgan edik, shunda bir soʻzlovchi (shunday) dedi…Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ота-онамни фақат динга (Исломга) итоат қилаётган ҳолда танидим. Расулуллоҳ ص куннинг икки томонида — эрталаб ва кечқурун — бизнинг олдимизга келмаган бирорта кун ҳам ўтмас эди. Мусулмонлар синовга учраганларида, Абу Бакр Ҳабаша юрти томон ҳижрат қилиб чиқди. У Бирку-л-Ғимодга етганда, унга Қора (қабиласи)нинг саййиди Ибнуд-Дағина дуч келди. Ибнуд-Дағина: «Қаёққа йўл олдинг, эй Абу Бакр?» деди. Абу Бакр: «Мени қавмим юртимдан чиқарди», деди. Сўнг (ровий) ҳадисни зикр қилди. Расулуллоҳ ص мусулмонларга: «Мен ҳижрат қиладиган юртингизни кўрдим; менга икки қора тошлоқ оралиғидаги хурмозор шўрхок ер кўрсатилди», дедилар. Расулуллоҳ ص буни зикр қилганларида, ҳижрат қилувчилар Мадина томон чиқдилар ва Ҳабаша юртига ҳижрат қилган мусулмонларнинг баъзилари Мадинага қайтди. Абу Бакр ҳам ҳижратга ҳозирлик кўрди. Шунда Расулуллоҳ ص унга: «Шошилма, мен менга изн берилишидан умидворман», дедилар. Абу Бакр: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, шуни умид қиляпсизми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Шундай қилиб, Абу Бакр у зотга ҳамроҳ бўлиш учун ўзини ушлаб қолди ва ўзидаги икки уловни тўрт ой самур барги билан боқди. Зуҳрий айтди: Урва айтди: Оиша айтди: Бир куни биз уйимизда туш чоғида ўтирган эдик, шунда бир сўзловчи (шундай) деди…
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ أَبِي مَلِيحٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَيُّمَا امْرَأَةٍ وَضَعَتْ ثِيَابَهَا فِي غَيْرِ بَيْتِهَا فَقَدْ هَتَكَتْ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَوْ سِتْرَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh صning: «Qaysi bir ayol oʻz uyidan boshqa joyda kiyimini yechsa, u oʻzi bilan Alloh azza va jalla oʻrtasidagi (pardani) — yoki oʻzi bilan Alloh azza va jalla oʻrtasidagi pardani — yirtibdi», deganlarini eshitganman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ صнинг: «Қайси бир аёл ўз уйидан бошқа жойда кийимини ечса, у ўзи билан Аллоҳ азза ва жалла ўртасидаги (пардани) — ёки ўзи билан Аллоҳ азза ва жалла ўртасидаги пардани — йиртибди», деганларини эшитганман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي وَعَلَيْهِ مِرْطٌ مِنْ هَذِهِ الْمُرَحَّلَاتِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَعَلَيْهِ بَعْضُهُ وَعَلَيَّ بَعْضُهُ وَالْمِرْطُ مِنْ أَكْسِيَةٍ سُودٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص ustlarida ana shu naqshli choyshablardan boʻlgan mirt (junma choyshab) bilan namoz oʻqir edilar. Rasululloh ص namoz oʻqiyotganlarida uning bir qismi u zotning ustlarida, bir qismi mening ustimda boʻlar edi. Mirt esa qora junma kiyimlardan (toʻqilgan) edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص устларида ана шу нақшли чойшаблардан бўлган мирт (жунма чойшаб) билан намоз ўқир эдилар. Расулуллоҳ ص намоз ўқиётганларида унинг бир қисми у зотнинг устларида, бир қисми менинг устимда бўлар эди. Мирт эса қора жунма кийимлардан (тўқилган) эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ صَفِيَّةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَبِعْنَا مِنْ الْأَسْوَدَيْنِ التَّمْرِ وَالْمَاءِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ص vafot etdilar, holbuki biz ikki qora narsa — xurmo va suvdan toʻyardik».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ص вафот этдилар, ҳолбуки биз икки қора нарса — хурмо ва сувдан тўярдик».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَادَاهُ عُمَرُ فَقَالَ الصَّلَاةَ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ قَالَتْ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا يَنْتَظِرُهَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَدْيَانِ غَيْرُكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص (xufton namozini) kechiktirdilar, hatto Umar u zotni chaqirib: «Namoz! Ayollar ham, bolalar ham uxlab qoldi», dedi. U aytdi: Shunda Rasululloh ص chiqib: «Din ahlidan sizlardan boshqa hech kim buni kutmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص (хуфтон намозини) кечиктирдилар, ҳатто Умар у зотни чақириб: «Намоз! Аёллар ҳам, болалар ҳам ухлаб қолди», деди. У айтди: Шунда Расулуллоҳ ص чиқиб: «Дин аҳлидан сизлардан бошқа ҳеч ким буни кутмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَهِيَ مُسْتَتِرَةٌ بِقِرَامٍ فِيهِ صُورَةُ تَمَاثِيلَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُهُ ثُمَّ أَهْوَى إِلَى الْقِرَامِ فَهَتَكَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُشَبِّهُونَ بِخَلْقِ اللَّهِ
Oisha (roziyallohu anho) xabar berishicha, Rasululloh ص uning oldiga kirdilar, u esa ichida suratlar boʻlgan parda bilan toʻsilib turgan edi. Shunda u zotning yuzlari oʻzgardi, soʻng pardaga qoʻl uzatib, uni oʻz qoʻllari bilan yirtib tashladilar va: «Albatta, qiyomat kuni odamlarning eng qattiq azoblanadiganlari — Allohning yaratganiga oʻxshatuvchilardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар беришича, Расулуллоҳ ص унинг олдига кирдилар, у эса ичида суратлар бўлган парда билан тўсилиб турган эди. Шунда у зотнинг юзлари ўзгарди, сўнг пардага қўл узатиб, уни ўз қўллари билан йиртиб ташладилар ва: «Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадиганлари — Аллоҳнинг яратганига ўхшатувчилардир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدِي امْرَأَةٌ حَسَنَةُ الْهَيْئَةِ فَقَالَ مَنْ هَذِهِ فَقُلْتُ هَذِهِ فُلَانَةُ بِنْتُ فُلَانٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ هِيَ لَا تَنَامُ اللَّيْلَ فَقَالَ مَهْ مَهْ خُذُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا وَأَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ وَإِنْ قَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص oldimga kirdilar, huzurimda koʻrinishi chiroyli bir ayol bor edi. U zot: «Bu kim?» dedilar. Men: «Bu falonchining qizi falonchi, yo Rasululloh; u kechasi uxlamaydi», dedim. U zot: «Bas, bas! Amaldan kuchingiz yetadiganini olinglar. Chunki Alloh azza va jalla sizlar zerikmagunlaringizcha zerikmaydi. Alloh azza va jallaga amallarning eng suyukligi — egasi doimiy qiladigani, garchi oz boʻlsa ham», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص олдимга кирдилар, ҳузуримда кўриниши чиройли бир аёл бор эди. У зот: «Бу ким?» дедилар. Мен: «Бу фалончининг қизи фалончи, ё Расулуллоҳ; у кечаси ухламайди», дедим. У зот: «Бас, бас! Амалдан кучингиз етадиганини олинглар. Чунки Аллоҳ азза ва жалла сизлар зерикмагунларингизча зерикмайди. Аллоҳ азза ва жаллага амалларнинг энг суюклиги — эгаси доимий қиладигани, гарчи оз бўлса ҳам», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ رَهْطٌ مِنْ الْيَهُودِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا السَّامُ عَلَيْكُمْ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَفَهِمْتُهَا فَقُلْتُ وَعَلَيْكُمْ السَّامُ وَاللَّعْنَةُ فَقَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَهْلًا يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُحِبُّ الرِّفْقَ فِي الْأَمْرِ كُلِّهِ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدْ قُلْتُ وَعَلَيْكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylardan bir guruh Rasululloh صning huzurlariga kirib: «As-somu alaykum (sizlarga oʻlim boʻlsin)», dedilar. Oisha aytdi: Men buni tushundim va: «Va alaykumus-somu val-laʼna (sizlarga ham oʻlim va laʼnat boʻlsin)», dedim. U aytdi: Shunda Rasululloh ص: «Sekinroq, ey Oisha! Albatta, Alloh azza va jalla har bir ishda yumshoqlikni yaxshi koʻradi», dedilar. U aytdi: Men: «Yo Rasululloh, ular nima deganini eshitmadingizmi?» dedim. Rasululloh ص: «Men ‹Va alaykum (sizlarga ham)› dedim-ku», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Яҳудийлардан бир гуруҳ Расулуллоҳ صнинг ҳузурларига кириб: «Ас-сому алайкум (сизларга ўлим бўлсин)», дедилар. Оиша айтди: Мен буни тушундим ва: «Ва алайкумус-сому вал-лаъна (сизларга ҳам ўлим ва лаънат бўлсин)», дедим. У айтди: Шунда Расулуллоҳ ص: «Секинроқ, эй Оиша! Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ҳар бир ишда юмшоқликни яхши кўради», дедилар. У айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, улар нима деганини эшитмадингизми?» дедим. Расулуллоҳ ص: «Мен ‹Ва алайкум (сизларга ҳам)› дедим-ку», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ وَابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ فِيهِ قَدْرُ الْفَرَقِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ص bilan faraq chamasidagi bitta idishdan gʻusl qilardim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ص билан фарақ чамасидаги битта идишдан ғусл қилардим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي خَمِيصَةٍ ذَاتِ عَلَمٍ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ اذْهَبُوا بِهَذِهِ الْخَمِيصَةِ إِلَى أَبِي جَهْمٍ وَأْتُونِي بِأَنْبِجَانِيَّتِهِ فَإِنَّهَا أَلْهَتْنِي آنِفًا عَنْ صَلَاتِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص naqshli xamisa (kiyim)da namoz oʻqidilar. Namozlarini tugatgach: «Bu xamisani Abu Jahmga olib boringlar va menga uning anbijoniyasini keltiringlar. Chunki u hozirgina meni namozimdan chalgʻitdi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص нақшли хамиса (кийим)да намоз ўқидилар. Намозларини тугатгач: «Бу хамисани Абу Жаҳмга олиб боринглар ва менга унинг анбижониясини келтиринглар. Чунки у ҳозиргина мени намозимдан чалғитди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْعَصْرَ قَبْلَ أَنْ تَخْرُجَ الشَّمْسُ مِنْ حُجْرَتِي طَالِعَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص quyosh hujramdan koʻtarilib chiqib ketmasidan burun asr namozini oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص қуёш ҳужрамдан кўтарилиб чиқиб кетмасидан бурун аср намозини ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ كَاعْتِرَاضِ الْجِنَازَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص namoz oʻqir edilar, men esa u zot bilan qibla orasida janoza (qoʻyilgani) kabi koʻndalang boʻlar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص намоз ўқир эдилар, мен эса у зот билан қибла орасида жаноза (қўйилгани) каби кўндаланг бўлар эдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي سُجُودِهِ أَوْ رُكُوعِهِ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ص sajdalarida yoki rukuʼlarida: «Subbuhun Quddusun Robbul-maloikati var-ruh», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ص саждаларида ёки рукуъларида: «Суббуҳун Қуддусун Роббул-малоикати вар-руҳ», дер эдилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْلَمْ يَدَعْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ص asrdan keyingi ikki rakʼatni tark qilmaganlar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ص асрдан кейинги икки ракъатни тарк қилмаганлар».
قَالَتْ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَتَحَرَّوْا طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلَا غُرُوبَهَا فَتُصَلُّوا عِنْدَ ذَلِكَ
(Oisha) aytdi: Rasululloh ص: «Quyoshning chiqishi va botishini koʻzlab, oʻsha paytda namoz oʻqimanglar», dedilar.(Оиша) айтди: Расулуллоҳ ص: «Қуёшнинг чиқиши ва ботишини кўзлаб, ўша пайтда намоз ўқиманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قُبِضَ مُسْنِدٌ ظَهْرَهُ إِلَيَّ قَالَتْ فَدَخَلَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ وَفِي يَدِهِ سِوَاكٌ فَدَعَا بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذْتُ السِّوَاكَ فَطَيَّبْتُهُ ثُمَّ دَفَعْتُهُ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَسْتَنُّ بِهِ فَثَقُلَتْ يَدُهُ وَثَقُلَ عَلَيَّ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ فِي الرَّفِيقِ الْأَعْلَى اللَّهُمَّ فِي الرَّفِيقِ الْأَعْلَى مَرَّتَيْنِ قَالَتْ ثُمَّ قُبِضَ تَقُولُ عَائِشَةُ قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بَيْنَ سَحْرِي وَنَحْرِي
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ص vafot etayotganlarida bellarini menga suyab turgan edilar. U aytdi: Shunda Abdurahmon ibn Abu Bakr qoʻlida misvok bilan kirdi. Nabiy ص uni soʻradilar. Men misvokni olib, uni yumshatdim, soʻng u zotga uzatdim. U zot u bilan tishlarini tozalay boshladilar. Soʻng qoʻllari ogʻirlashdi va menga ogʻirlik soldilar, u zot: «Allohumma, ar-Rafiqul aʼlo bilan! Allohumma, ar-Rafiqul aʼlo bilan!» — ikki marta — der edilar. U aytdi: Soʻng jonlari olindi. Oisha aytadi: Rasululloh ص mening koʻkragim bilan boʻgʻzim orasida vafot etdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ص вафот этаётганларида белларини менга суяб турган эдилар. У айтди: Шунда Абдураҳмон ибн Абу Бакр қўлида мисвок билан кирди. Набий ص уни сўрадилар. Мен мисвокни олиб, уни юмшатдим, сўнг у зотга узатдим. У зот у билан тишларини тозалай бошладилар. Сўнг қўллари оғирлашди ва менга оғирлик солдилар, у зот: «Аллоҳумма, ар-Рафиқул аъло билан! Аллоҳумма, ар-Рафиқул аъло билан!» — икки марта — дер эдилар. У айтди: Сўнг жонлари олинди. Оиша айтади: Расулуллоҳ ص менинг кўкрагим билан бўғзим орасида вафот этдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ وَالْأَنْصَارِيُّ قَالَا أَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ وَالْقَاسِمَ يُخْبِرَانِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْطَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِي بِذَرِيرَةٍ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ لِلْحِلِّ وَالْإِحْرَامِ وَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Vidoʼ hajida Rasululloh صga ihromdan chiqishlari va ihromga kirishlari uchun oʻz qoʻlim bilan zarira (atri) surdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Видў ҳажида Расулуллоҳ صга иҳромдан чиқишлари ва иҳромга киришлари учун ўз қўлим билан зарира (атри) сурдим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ عُرْوَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْلَقَدْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ يَبْعَثُ بِهِ وَيُقِيمُ فَمَا يَتَّقِي مِنْ شَيْءٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh صning hadiylari uchun marjonlar eshar edim, soʻng u zot uni (Makkaga) joʻnatar, oʻzlari esa (uyda) qolar va hech narsadan parhez qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ صнинг ҳадийлари учун маржонлар эшар эдим, сўнг у зот уни (Маккага) жўнатар, ўзлари эса (уйда) қолар ва ҳеч нарсадан парҳез қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ أَنَّ نَافِعًا مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اقْتُلُوا الْوَزَغَ فَإِنَّهُ كَانَ يَنْفُخُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام النَّارَقَالَ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقْتُلُهُنَّ
Oisha (roziyallohu anho) xabar berishicha, Nabiy ص: «Vazagʻ (kaltakesak)ni oʻldiringlar, chunki u Ibrohim alayhissalomga olovni puflagan edi», dedilar. (Roviy) aytdi: Oisha ularni oʻldirar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар беришича, Набий ص: «Вазағ (калтакесак)ни ўлдиринглар, чунки у Иброҳим алайҳиссаломга оловни пуфлаган эди», дедилар. (Ровий) айтди: Оиша уларни ўлдирар эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْاخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فَهُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Abu Vaqqos bilan Abd ibn Zamʼa daʼvolashdilar. Soʻng (roviy) hadisni zikr qildi. Va u zot: «U senikidir, ey Abd ibn Zamʼa; bola toʻshak (egasi)nikidir, zinokorga esa tosh (mahrumlik)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Абу Ваққос билан Абд ибн Замъа даъволашдилар. Сўнг (ровий) ҳадисни зикр қилди. Ва у зот: «У сеникидир, эй Абд ибн Замъа; бола тўшак (эгаси)никидир, зинокорга эса тош (маҳрумлик)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخُو يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ عَمْرَةَ بِنْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَتْهُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَاسَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَسْرَ عَظْمِ الْمَيِّتِ مَيْتًا كَمِثْلِ كَسْرِهِ حَيًّا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy صning: «Oʻlikning suyagini sindirish uni tirikligida sindirish kabidir», deganlarini eshitgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий صнинг: «Ўликнинг суягини синдириш уни тириклигида синдириш кабидир», деганларини эшитган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ص junub holda uxlamoqchi boʻlganlarida, namoz uchun qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ص жунуб ҳолда ухламоқчи бўлганларида, намоз учун қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар эдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُقَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ عَلَى السَّرِيرِ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ قُلْتُ أَبَيْنَهُمَا جُدُرُ الْمَسْجِدِ قَالَتْ لَا فِي الْبَيْتِ إِلَى جُدُرِهِ
Oisha (roziyallohu anho) xabar berdi. U aytdi: Nabiy ص namoz oʻqir edilar, men esa u zot bilan qibla orasida karavotda koʻndalang boʻlar edim. Men: «Ikkovingiz orasida masjidning devorlari bormidi?» dedim. U: «Yoʻq, uyning ichida, uning devorlariga qadar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар берди. У айтди: Набий ص намоз ўқир эдилар, мен эса у зот билан қибла орасида каравотда кўндаланг бўлар эдим. Мен: «Икковингиз орасида масжиднинг деворлари бормиди?» дедим. У: «Йўқ, уйнинг ичида, унинг деворларига қадар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ التَّشَهُّدِ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ كَلِمَاتٍ كَانَ يُعَظِّمُهُنَّ جِدًّا يَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ قَالَ كَانَ يُعَظِّمُهُنَّوَيَذْكُرُهُنَّ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ibn Tovus otasidan rivoyat qiladiki, u oxirgi xufton (namozi)da tashahhuddan keyin oʻzi juda ulugʻlaydigan kalimalarni aytar edi. U: «Aʼuzu billahi min azabi jahannam, va aʼuzu billahi min sharril-Masihid-Dajjol, va aʼuzu billahi min azabil-qabr, va aʼuzu billahi min fitnatil-mahya val-mamat», der edi. (Roviy) aytdi: U bularni ulugʻlar va ularni Oishadan, u Nabiy صdan (rivoyat qilib) zikr qilar edi.Ибн Товус отасидан ривоят қиладики, у охирги хуфтон (намози)да ташаҳҳуддан кейин ўзи жуда улуғлайдиган калималарни айтар эди. У: «Аъузу биллаҳи мин азаби жаҳаннам, ва аъузу биллаҳи мин шаррил-Масиҳид-Дажжол, ва аъузу биллаҳи мин азабил-қабр, ва аъузу биллаҳи мин фитнатил-маҳя вал-мамат», дер эди. (Ровий) айтди: У буларни улуғлар ва уларни Оишадан, у Набий صдан (ривоят қилиб) зикр қилар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَرَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ سَهْلَةَ بِنْتَ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ سَالِمًا لِسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ مَعَنَا فِي بَيْتِنَا وَقَدْ بَلَغَ مَا يَبْلُغُ الرِّجَالُ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَعَلِمَ مَا يَعْلَمُ الرِّجَالُ قَالَ أَرْضِعِيهِ تَحْرُمِي عَلَيْهِقَالَ فَمَكَثْتُ سَنَةً أَوْ قَرِيبًا مِنْهَا لَا أُحَدِّثُ بِهِ رَهْبَةً ثُمَّ لَقِيتُ الْقَاسِمَ فَقُلْتُ لَقَدْ حَدَّثَنِي حَدِيثًا مَا حَدَّثْتُهُ بَعْدُ قَالَ مَا هُوَ فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ فَحَدَّثَهُ عَنِّي أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْنِيهِ
Oisha (roziyallohu anho) xabar berishicha, Sahla binti Suhayl ibn Amr Nabiy ص huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh! Solim — Abu Huzayfaning ozod qilgani Solim — biz bilan uyimizda (birga), u erkaklar yetadigan (yosh)ga yetdi», dedi. Abdurrazzoq: «va erkaklar biladigan narsalarni bildi», dedi. U zot: «Uni emiz, unga harom boʻlasan», dedilar. (Roviy) aytdi: Men bir yil yoki shunga yaqin (muddat) qoʻrqib, buni hech kimga aytmadim. Soʻng Qosim bilan uchrashib: «Menga bir hadis aytilgan edi, men uni keyin hech kimga aytmadim», dedim. U: «U nima edi?» dedi. Men unga xabar berdim. U: «Buni mendan rivoyat qil: Oisha buni menga xabar bergan», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар беришича, Саҳла бинти Суҳайл ибн Амр Набий ص ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ! Солим — Абу Ҳузайфанинг озод қилгани Солим — биз билан уйимизда (бирга), у эркаклар етадиган (ёш)га етди», деди. Абдурраззоқ: «ва эркаклар биладиган нарсаларни билди», деди. У зот: «Уни эмиз, унга ҳаром бўласан», дедилар. (Ровий) айтди: Мен бир йил ёки шунга яқин (муддат) қўрқиб, буни ҳеч кимга айтмадим. Сўнг Қосим билан учрашиб: «Менга бир ҳадис айтилган эди, мен уни кейин ҳеч кимга айтмадим», дедим. У: «У нима эди?» деди. Мен унга хабар бердим. У: «Буни мендан ривоят қил: Оиша буни менга хабар берган», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أَبَا حُذَيْفَةَ تَبَنَّى سَالِمًا وَهُوَ مَوْلًى لِامْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ كَمَا تَبَنَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْدًا وَكَانَ مَنْ تَبَنَّى رَجُلًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ دَعَاهُ النَّاسُ ابْنَهُ وَوَرِثَ مِنْ مِيرَاثِهِ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آبَاءَهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَمَوَالِيكُمْ} فَرُدُّوا إِلَى آبَائِهِمْ فَمَنْ لَمْ يُعْلَمْ لَهُ أَبٌ فَمَوْلًى وَأَخٌ فِي الدِّينِ فَجَاءَتْ سَهْلَةُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنَّا نَرَى سَالِمًا وَلَدًا يَأْوِي مَعِي وَمَعَ أَبِي حُذَيْفَةَ وَيَرَانِي فُضُلًا وَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِمْ مَا قَدْ عَلِمْتَ فَقَالَ أَرْضِعِيهِ خَمْسَ رَضَعَاتٍ فَكَانَ بِمَنْزِلَةِ وَلَدِهِ مِنْ الرَّضَاعَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Huzayfa Solimni oʻziga oʻgʻil qilib olgan edi — u ansorlardan boʻlgan bir ayolning ozod qilgani edi — xuddi Nabiy ص Zaydni oʻzlariga oʻgʻil qilib olganlaridek. Johiliyatda kim bir kishini oʻziga oʻgʻil qilib olsa, odamlar uni uning oʻgʻli deb chaqirar va u undan meros olar edi. To Alloh azza va jalla {Ularni otalariga nisbat berib chaqiringlar, shu Alloh huzurida adolatliroqdir. Agar otalarini bilmasangiz, ular dindagi birodarlaringiz va doʻstlaringizdir} (oyatini) nozil qilgunga qadar (shunday edi). Shunda ular otalariga qaytarildi; otasi bilinmagan kishi esa doʻst va dindagi birodar (boʻldi). Soʻng Sahla kelib: «Yo Rasululloh! Biz Solimni farzand deb bilar edik, u men bilan va Abu Huzayfa bilan birga turar, meni uy kiyimida koʻrar edi. Alloh azza va jalla ular haqida siz bilgan narsani nozil qildi», dedi. U zot: «Uni besh marta emiz», dedilar. Shundan keyin u (Sahlaning) emikdosh oʻgʻli maqomida boʻldi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Ҳузайфа Солимни ўзига ўғил қилиб олган эди — у ансорлардан бўлган бир аёлнинг озод қилгани эди — худди Набий ص Зайдни ўзларига ўғил қилиб олганларидек. Жоҳилиятда ким бир кишини ўзига ўғил қилиб олса, одамлар уни унинг ўғли деб чақирар ва у ундан мерос олар эди. То Аллоҳ азза ва жалла {Уларни оталарига нисбат бериб чақиринглар, шу Аллоҳ ҳузурида адолатлироқдир. Агар оталарини билмасангиз, улар диндаги биродарларингиз ва дўстларингиздир} (оятини) нозил қилгунга қадар (шундай эди). Шунда улар оталарига қайтарилди; отаси билинмаган киши эса дўст ва диндаги биродар (бўлди). Сўнг Саҳла келиб: «Ё Расулуллоҳ! Биз Солимни фарзанд деб билар эдик, у мен билан ва Абу Ҳузайфа билан бирга турар, мени уй кийимида кўрар эди. Аллоҳ азза ва жалла улар ҳақида сиз билган нарсани нозил қилди», деди. У зот: «Уни беш марта эмиз», дедилар. Шундан кейин у (Саҳланинг) эмикдош ўғли мақомида бўлди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْاسْتَأْذَنَ عَلَيَّ عَمِّي مِنْ الرَّضَاعَةِ أَبُو الْجَعْدِ قَالَ رَوْحٌ أَبُو الْجُعَيْدِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ يَعْنِي ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ لَهُ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ فَرَدَدْتُهُ فَقَالَ لِي هِشَامٌ إِنَّمَا هُوَ أَبُو الْقُعَيْسِ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرْتُهُ ذَلِكَ قَالَ فَهَلَّا أَذِنْتِ لَهُ تَرِبَتْ يَمِينُكِ أَوْ يَدُكِ
Oisha (roziyallohu anho) xabar berdi. U aytdi: Emish orqali amakim Abul-Jaʼd oldimga kirishga izn soʻradi — Ravh: «Abul-Juʼayd», dedi — men uni qaytardim. Hishom menga: «U aslida Abul-Quaysdir», dedi. Nabiy ص kelganlarida, men buni u zotga xabar berdim. U zot: «Nega unga izn bermading?! Oʻng qoʻling — yoki qoʻling — tuproqqa belansin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар берди. У айтди: Эмиш орқали амаким Абул-Жаъд олдимга киришга изн сўради — Равҳ: «Абул-Жуъайд», деди — мен уни қайтардим. Ҳишом менга: «У аслида Абул-Қуайсдир», деди. Набий ص келганларида, мен буни у зотга хабар бердим. У зот: «Нега унга изн бермадинг?! Ўнг қўлинг — ёки қўлинг — тупроққа белансин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ وَزَعَمَ عَطَاءٌ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْمَا مَاتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَحَلَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ أَنْ يَنْكِحَ مَا شَاءَقُلْتُ عَمَّنْ تَأْثُرُ هَذَا قَالَ لَا أَدْرِي حَسِبْتُ أَنِّي سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ ذَلِكَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ص, Alloh azza va jalla u zotga xohlagan (ayoli)ga uylanishni halol qilmagunicha vafot etmadilar. Men: «Buni kimdan rivoyat qilyapsan?» dedim. U: «Bilmayman; Ubayd ibn Umayrning shunday deganini eshitgan boʻlsam kerak», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ص, Аллоҳ азза ва жалла у зотга хоҳлаган (аёли)га уйланишни ҳалол қилмагунича вафот этмадилар. Мен: «Буни кимдан ривоят қиляпсан?» дедим. У: «Билмайман; Убайд ибн Умайрнинг шундай деганини эшитган бўлсам керак», деди.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُ وَهُوَ صَائِمٌ وَيُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ وَكَانَ أَمْلَكَكُمْ لِإِرْبِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ص roʻzador holda oʻpar va roʻzador holda (ayoliga) tegar edilar; u zot sizlarning ichingizda oʻz nafsini eng koʻp idora qiluvchi edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ص рўзадор ҳолда ўпар ва рўзадор ҳолда (аёлига) тегар эдилар; у зот сизларнинг ичингизда ўз нафсини энг кўп идора қилувчи эдилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ عَمَّةٍ لَهُ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَوْلَادَكُمْ مِنْ أَطْيَبِ كَسْبِكُمْ فَكُلُوا مِنْ كَسْبِ أَوْلَادِكُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ص: «Albatta, farzandlaringiz kasblaringizning eng pokidandir; bas, farzandlaringizning kasbidan yenglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ص: «Албатта, фарзандларингиз касбларингизнинг энг покидандир; бас, фарзандларингизнинг касбидан енглар», дедилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْفَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْفِرَاشِ فَالْتَمَسْتُهُ فَوَقَعَتْ يَدِي عَلَى بَطْنِ قَدَمَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ وَهُمَا مَنْصُوبَتَانِ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Bir kecha Rasululloh صni oʻrinlaridan yoʻqotib qoʻydim va uni izlab qidirdim. Qoʻlim uning ikki oyogʻining tagiga tegib qoldi. U masjidda edilar, ikki oyoqlari tik turgan holda: ‹Allohumma, men Sening gʻazabingdan rizoyating bilan, jazoingdan avf etishing bilan panoh soʻrayman va Sendan Senga panoh soʻrayman. Men Senga boʻlgan maqtovni sanab boʻlmayman. Sen Oʻzingni maqtaganingdek Sensan›, deyar edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Бир кеча Расулуллоҳ صни ўринларидан йўқотиб қўйдим ва уни излаб қидирдим. Қўлим унинг икки оёғининг тагига тегиб қолди. У масжидда эдилар, икки оёқлари тик турган ҳолда: ‹Аллоҳумма, мен Сенинг ғазабингдан ризоятинг билан, жазоингдан авф этишинг билан паноҳ сўрайман ва Сендан Сенга паноҳ сўрайман. Мен Сенга бўлган мақтовни санаб бўлмайман. Сен Ўзингни мақтаганингдек Сенсан›, деяр эдилар».
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءَ وَدَخَلَ فِي عُمْرَةٍ مِنْ كُدًى
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ص Fath yili Kadodan kirdilar, umrada esa Kudadan kirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ص Фатҳ йили Кадодан кирдилар, умрада эса Кудадан кирдилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْإِنْ كَانَ لَيَنْزِلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْغَدَاةِ الْبَارِدَةِ فَتَفِيضُ جَبْهَتُهُ عَرَقًا عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sovuq tongda ham Rasululloh صga vahiy nozil boʻlar, soʻng u zotning peshonalari terga toʻlib ketar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Совуқ тонгда ҳам Расулуллоҳ صга ваҳий нозил бўлар, сўнг у зотнинг пешоналари терга тўлиб кетар эди.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا غِرْتُ عَلَى امْرَأَةٍ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ وَلَقَدْ هَلَكَتْ قَبْلَ أَنْ يَتَزَوَّجَنِي بِثَلَاثِ سِنِينَ لِمَا كُنْتُ أَسْمَعُهُ يَذْكُرُهَا وَلَقَدْ أَمَرَهُ رَبُّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يُبَشِّرَهَا بِبَيْتٍ مِنْ قَصَبٍ فِي الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ لَيَذْبَحُ الشَّاةَ ثُمَّ يُهْدِي فِي خَلَائِلِهَا مِنْهَا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men hech bir ayolga Xadijaga rashk qilganimchalik rashk qilmaganman. U meni (Nabiy ص) oʻziga uylanishlaridan uch yil oldin vafot etgan edi, lekin men u zotning uni eslab turishlarini eshitardim. Darhaqiqat, Rabbi — azza va jalla — u zotga uni jannatdagi boʻgʻozli marvariddan (boʻlgan) bir uy bilan xushxabar qilishni buyurgan edi. U zot qachon qoʻy soʻysalar, uning (goʻshtidan) Xadijaning dugonalariga yuborardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ҳеч бир аёлга Хадижага рашк қилганимчалик рашк қилмаганман. У мени (Набий ص) ўзига уйланишларидан уч йил олдин вафот этган эди, лекин мен у зотнинг уни эслаб туришларини эшитардим. Дарҳақиқат, Рабби — азза ва жалла — у зотга уни жаннатдаги бўғозли марвариддан (бўлган) бир уй билан хушхабар қилишни буюрган эди. У зот қачон қўй сўйсалар, унинг (гўштидан) Хадижанинг дугоналарига юборардилар.