أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ بْنُ يَعِيشَ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ هُوَ ابْنُ بُكَيْرٍ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ إِسْحَاق ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : كَانَتْ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَهَا زَوْجٌ تَاجِرٌ يَخْتَلِفُ، فَكَانَتْ تَرَى رُؤْيَا كُلَّمَا غَابَ عَنْهَا زَوْجُهَا، وَقَلَّمَا يَغِيبُ إِلَّا تَرَكَهَا حَامِلًا، فَتَأْتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَتَقُولُ : إِنَّ زَوْجِي خَرَجَ تَاجِرًا فَتَرَكَنِي حَامِلًا، فَرَأَيْتُ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ : أَنَّ سَارِيَةَ بَيْتِي انْكَسَرَتْ، وَأَنِّي وَلَدْتُ غُلَامًا أَعْوَرَ.
فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " خَيْرٌ، يَرْجِعُ زَوْجُكِ عَلَيْكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى صَالِحًا، وَتَلِدِينَ غُلَامًا بَرًّا ".
فَكَانَتْ تَرَاهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا، كُلُّ ذَلِكَ تَأْتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَيَقُولُ ذَلِكَ لَهَا فَيَرْجِعُ زَوْجُهَا، وَتَلِدُ غُلَامًا، فَجَاءَتْ يَوْمًا كَمَا كَانَتْ تَأْتِيهِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَائِبٌ، وَقَدْ رَأَتْ تِلْكَ الرُّؤْيَا، فَقُلْتُ لَهَا : عَمَّ تَسْأَلِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَمَةَ اللَّهِ؟ فَقَالَتْ : رُؤْيَا كُنْتُ أُرَاهَا، فَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَسْأَلُهُ عَنْهَا فَيَقُولُ خَيْرًا، فَيَكُونُ كَمَا قَالَ.
فَقُلْتُ : فَأَخْبِرِينِي مَا هِيَ.
قَالَتْ : حَتَّى يَأْتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَعْرِضَهَا عَلَيْهِ كَمَا كُنْتُ أَعْرِضُ.
فَوَاللَّهِ مَا تَرَكْتُهَا حَتَّى أَخْبَرَتْنِي، فَقُلْتُ : وَاللَّهِ لَئِنْ صَدَقَتْ رُؤْيَاكِ، لَيَمُوتَنَّ زَوْجُكِ وَتَلِدِينَ غُلَامًا فَاجِرًا، فَقَعَدَتْ تَبْكِي، وَقَالَتْ مَا لِي حِينَ عَرَضْتُ عَلَيْكِ رُؤْيَايَ؟ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ تَبْكِي، فَقَالَ لَهَا : مَا لَهَا يَا عَائِشَةُ ؟ فَأَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ وَمَا تَأَوَّلْتُ لَهَا.
فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَهْ يَا عَائِشَةُ ، إِذَا عَبَرْتُمْ لِلْمُسْلِمِ الرُّؤْيَا، فَاعْبُرُوهَا عَلَى الْخَيْرِ، فَإِنَّ الرُّؤْيَا تَكُونُ عَلَى مَا يَعْبُرُهَا صَاحِبُهَا " .
فَمَاتَ وَاللَّهِ زَوْجُهَا، وَلَا أُرَاهَا إِلَّا وَلَدَتْ غُلَامًا فَاجِرًا
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Madina ahlidan bir ayolning savdogar eri bor edi, u tez-tez safarga chiqardi. Eri undan gʻoyib boʻlgan har safar u bir tush koʻrardi; eri esa uni koʻpincha homilador holida qoldirardi. U Rasululloh ﷺning oldilariga kelib: «Erim savdo uchun chiqib, meni homilador qoldirdi. Men uxlagan kishi koʻradigan tushda koʻrdimki, uyimning ustuni sinibdi va men koʻzi koʻr bir oʻgʻil tugʻibman», derdi. Rasululloh ﷺ: «Yaxshilikdir. Ering, inshaalloh, sen tomon solih holda qaytadi va sen yaxshi oʻgʻil tugʻasan», dedilar. U bu tushni ikki yoki uch marta koʻrdi va har safar Rasululloh ﷺning oldilariga kelar, u zot unga shuni aytardilar; eri qaytar va u oʻgʻil tugʻar edi. Bir kuni u odatdagidek keldi, Rasululloh ﷺ esa yoʻq edilar; u oʻsha tushni koʻrgan edi. Men unga: «Ey Allohning choʻrisi, Rasululloh ﷺdan nima haqda soʻramoqchisan?» dedim. U: «Men bir tush koʻrardim, soʻng Rasululloh ﷺning oldilariga kelib, undan soʻrardim; u zot yaxshilik der edilar va u zot aytganday boʻlardi», dedi. Men: «Menga ayt-chi, u qanday tush?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ kelsinlar, men uni ilgari qanday arz qilgan boʻlsam, shunday arz qilaman», dedi. Allohga qasamki, men u aytmaguncha uni qoʻymadim. Soʻng men: «Allohga qasamki, agar tushing rost chiqsa, ering albatta oʻladi va sen fojir bir oʻgʻil tugʻasan», dedim. U oʻtirib yigʻladi va: «Tushimni senga arz qilganimda, menga nima boʻldi?» dedi. Shu payt Rasululloh ﷺ kirdilar, u esa yigʻlab oʻtirardi. U zot unga: «Bunga nima boʻldi, ey Oisha?» dedilar. Men xabarni va unga qanday taʼbir qilganimni aytdim. Rasululloh ﷺ: «Sekin, ey Oisha! Musulmonga tushni taʼbir qilsangiz, uni yaxshilikka taʼbir qilinglar. Chunki tush — uni taʼbir qilgan kishining taʼbiriga koʻra boʻladi», dedilar. Allohga qasamki, uning eri vafot etdi va men uni fojir bir oʻgʻil tugʻgan, deb bilaman.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мадина аҳлидан бир аёлнинг савдогар эри бор эди, у тез-тез сафарга чиқарди. Эри ундан ғойиб бўлган ҳар сафар у бир туш кўрарди; эри эса уни кўпинча ҳомиладор ҳолида қолдирарди. У Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб: «Эрим савдо учун чиқиб, мени ҳомиладор қолдирди. Мен ухлаган киши кўрадиган тушда кўрдимки, уйимнинг устуни синибди ва мен кўзи кўр бир ўғил туғибман», дерди. Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшиликдир. Эринг, иншааллоҳ, сен томон солиҳ ҳолда қайтади ва сен яхши ўғил туғасан», дедилар. У бу тушни икки ёки уч марта кўрди ва ҳар сафар Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келар, у зот унга шуни айтардилар; эри қайтар ва у ўғил туғар эди. Бир куни у одатдагидек келди, Расулуллоҳ ﷺ эса йўқ эдилар; у ўша тушни кўрган эди. Мен унга: «Эй Аллоҳнинг чўриси, Расулуллоҳ ﷺдан нима ҳақда сўрамоқчисан?» дедим. У: «Мен бир туш кўрардим, сўнг Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига келиб, ундан сўрардим; у зот яхшилик дер эдилар ва у зот айтгандай бўларди», деди. Мен: «Менга айт-чи, у қандай туш?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ келсинлар, мен уни илгари қандай арз қилган бўлсам, шундай арз қиламан», деди. Аллоҳга қасамки, мен у айтмагунча уни қўймадим. Сўнг мен: «Аллоҳга қасамки, агар тушинг рост чиқса, эринг албатта ўлади ва сен фожир бир ўғил туғасан», дедим. У ўтириб йиғлади ва: «Тушимни сенга арз қилганимда, менга нима бўлди?» деди. Шу пайт Расулуллоҳ ﷺ кирдилар, у эса йиғлаб ўтирарди. У зот унга: «Бунга нима бўлди, эй Оиша?» дедилар. Мен хабарни ва унга қандай таъбир қилганимни айтдим. Расулуллоҳ ﷺ: «Секин, эй Оиша! Мусулмонга тушни таъбир қилсангиз, уни яхшиликка таъбир қилинглар. Чунки туш — уни таъбир қилган кишининг таъбирига кўра бўлади», дедилар. Аллоҳга қасамки, унинг эри вафот этди ва мен уни фожир бир ўғил туғган, деб биламан.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ ، حَدَّثَنَا الْأَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ التَّبَتُّلِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tabattuldan (uylanishni tark etishdan) qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ табаттулдан (уйланишни тарк этишдан) қайтардилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُمَرَ بْنِ كَيْسَانَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ وَهْبِ بْنِ أَبِي مُغِيثٍ ، حَدَّثَتْنِي أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " أَنْكِحُوا الصَّالِحِينَ وَالصَّالِحَاتِ " .
قَالَ أَبُو مُحَمَّد : وَسَقَطَ عَلَيَّ مِنَ الْحَدِيثِ " فَمَا تَبِعَهُمْ بَعْدُ فَحَسَنٌ "
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Solih erkaklarni va soliha ayollarni nikohlab qoʻyinglar», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Hadisdan menga «Bas, undan keyin ularga ergashgan narsa yaxshidir» (degan qism) tushib qolgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Солиҳ эркакларни ва солиҳа аёлларни никоҳлаб қўйинглар», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Ҳадисдан менга «Бас, ундан кейин уларга эргашган нарса яхшидир» (деган қисм) тушиб қолган.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " أَيُّمَا امْرَأَةٍ نُكِحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ وَلِيِّهَا، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ، فَإِنْ اشْتَجَرُوا، قَالَ أَبُو عَاصِمٍ، وَقَالَ مَرَّةً : فَإِنْ تَشَاجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ، فَإِنْ أَصَابَهَا، فَلَهَا الْمَهْرُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ فَرْجِهَا " .
قَالَ أَبُو عَاصِمٍ : أَمْلَاهُ عَلَيَّ سَنَةَ سِتٍّ وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Qaysi bir ayol oʻz valiysining iznisiz nikohlansa, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir. Agar (valiylari) ixtilof qilsalar — Abu Osim: bir marta ‹agar tortishib qolsalar› dedi — valiysi boʻlmagan kishining valiysi sultondir. Agar (eri) unga qoʻshilgan boʻlsa, undan (jinsiy aloqani) halol qilib olgani evaziga unga mahr (vojib) boʻladi», dedilar. Abu Osim aytdi: Buni menga bir yuz qirq oltinchi yilda aytib yozdirgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Қайси бир аёл ўз валийсининг изнисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир. Агар (валийлари) ихтилоф қилсалар — Абу Осим: бир марта ‹агар тортишиб қолсалар› деди — валийси бўлмаган кишининг валийси султондир. Агар (эри) унга қўшилган бўлса, ундан (жинсий алоқани) ҳалол қилиб олгани эвазига унга маҳр (вожиб) бўлади», дедилар. Абу Осим айтди: Буни менга бир юз қирқ олтинчи йилда айтиб ёздирган.
أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ هُوَ : ابْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ كَمْ كَانَ صَدَاقُ أَزْوَاجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : " كَانَ صَدَاقُهُ لِأَزْوَاجِهِ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً، وَنَشًّا "، وَقَالَتْ : أَتَدْرِي مَا النَّشُّ؟.
قَالَ : قُلْتُ : لَا، قَالَتْ : " نِصْفُ أُوقِيَّةٍ، فَهَذَا صَدَاقُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَزْوَاجِهِ "
Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺning ayollariga bergan mahrlari qancha boʻlganini soʻradim. U: «U zotning ayollariga bergan mahrlari oʻn ikki uqiya va bir nashsh edi», dedi. Soʻng: «Nashsh nima ekanini bilasanmi?» dedi. Men: «Yoʻq», dedim. U: «Yarim uqiya. Mana shu Rasululloh ﷺning ayollariga bergan mahrlaridir», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг аёлларига берган маҳрлари қанча бўлганини сўрадим. У: «У зотнинг аёлларига берган маҳрлари ўн икки уқия ва бир нашш эди», деди. Сўнг: «Нашш нима эканини биласанми?» деди. Мен: «Йўқ», дедим. У: «Ярим уқия. Мана шу Расулуллоҳ ﷺнинг аёлларига берган маҳрларидир», деди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْخَطْمِيِّ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْسِمُ فَيَعْدِلُ وَيَقُولُ : " اللَّهُمَّ هَذِهِ قِسْمَتِي فِيمَا أَمْلِكُ، فَلَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ (kunlarini) taqsim qilib, adolat qilar va: «Allohim, bu mening qoʻlimda boʻlgan narsadagi taqsimimdir. Sen ega boʻlib, men ega boʻlmagan narsada meni malomat qilma», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (кунларини) тақсим қилиб, адолат қилар ва: «Аллоҳим, бу менинг қўлимда бўлган нарсадаги тақсимимдир. Сен эга бўлиб, мен эга бўлмаган нарсада мени маломат қилма», деб айтар эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَافَرَ، أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا، خَرَجَ بِهَا مَعَهُ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ safarga chiqqanlarida, ayollari oʻrtasida qurʼa tashlar edilar; qaysi birining qurʼasi chiqsa, oʻsha bilan birga chiqar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиққанларида, аёллари ўртасида қуръа ташлар эдилар; қайси бирининг қуръаси чиқса, ўша билан бирга чиқар эдилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ أُمَيَّةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَوَّالٍ، وَأُدْخِلْتُ عَلَيْهِ فِي شَوَّالٍ، فَأَيُّ نِسَائِهِ كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي؟ " قَالَت : " وَكَانَتْ تَسْتَحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ عَلَى النِّسَاءِ فِي شَوَّالٍ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Rasululloh ﷺ menga Shavvol oyida nikohlandilar va men Shavvol oyida u zotning huzurlariga kelin boʻlib kirdim. U zotning ayollaridan qay biri mendan koʻra u zotning huzurlarida suyukliroq boʻlgan?» (Rovi) aytdi: U ayollarni Shavvolda kelin qilib kiritishni yaxshi koʻrar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менга Шаввол ойида никоҳландилар ва мен Шаввол ойида у зотнинг ҳузурларига келин бўлиб кирдим. У зотнинг аёлларидан қай бири мендан кўра у зотнинг ҳузурларида суюклироқ бўлган?» (Рови) айтди: У аёлларни Шавволда келин қилиб киритишни яхши кўрар эди.
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ: " مَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَادِمًا قَطُّ، وَلَا ضَرَبَ بِيَدِهِ شَيْئًا قَطُّ إِلَّا أَنْ يُجَاهِدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عز وجل "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ hech qachon xizmatkorni urmaganlar va Alloh yoʻlida jihod qilishdan boshqa hech qachon qoʻllari bilan biror narsani urmaganlar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон хизматкорни урмаганлар ва Аллоҳ йўлида жиҳод қилишдан бошқа ҳеч қачон қўллари билан бирор нарсани урмаганлар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ "
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bola toʻshak (egasi)nikidir», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бола тўшак (эгаси)никидир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ : أَنْ يَقْبِضَ إِلَيْهِ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، فَقَالَ عُتْبَةُ : إِنَّهُ ابْنِي، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْفَتْحِ، أَخَذَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ ، فَإِذَا هُوَ أَشْبَهُ النَّاسِ بِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِيهِ "، وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " احْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ مِمَّا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، وَسَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ "
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Utba ibn Abu Vaqqos oʻz akasi Saʼd ibn Abu Vaqqosga Zamʼaning choʻrisining oʻgʻlini oʻz qaramogʻiga olishni vasiyat qilgan va Utba: «U mening oʻgʻlim», degan edi. Nabiy ﷺ fath paytida (Makkaga) kelganlarida, Saʼd ibn Abu Vaqqos Zamʼaning choʻrisining oʻgʻlini oldi; u esa odamlar ichida Utba ibn Abu Vaqqosga eng koʻp oʻxshaydigani edi. Nabiy ﷺ: «U — sen uchundir, ey Abd ibn Zamʼa; chunki u otangning toʻshagida tugʻilgan», dedilar. Yana Nabiy ﷺ — bolaning Utba ibn Abu Vaqqosga oʻxshashligini koʻrganlari uchun — «Ey Savda bint Zamʼa, undan (oʻzingni) toʻsib yur», dedilar. Savda bint Zamʼa esa (u zotning zavjalari edi).Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Утба ибн Абу Ваққос ўз акаси Саъд ибн Абу Ваққосга Замъанинг чўрисининг ўғлини ўз қарамоғига олишни васият қилган ва Утба: «У менинг ўғлим», деган эди. Набий ﷺ фатҳ пайтида (Маккага) келганларида, Саъд ибн Абу Ваққос Замъанинг чўрисининг ўғлини олди; у эса одамлар ичида Утба ибн Абу Ваққосга энг кўп ўхшайдигани эди. Набий ﷺ: «У — сен учундир, эй Абд ибн Замъа; чунки у отангнинг тўшагида туғилган», дедилар. Яна Набий ﷺ — боланинг Утба ибн Абу Ваққосга ўхшашлигини кўрганлари учун — «Эй Савда бинт Замъа, ундан (ўзингни) тўсиб юр», дедилар. Савда бинт Замъа эса (у зотнинг завжалари эди).
أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " مَا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَحَلَّ اللَّهُ لَهُ أَنْ يَتَزَوَّجَ مِنَ النِّسَاءِ مَا شَاءَ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Alloh Rasululloh ﷺga xohlagan ayollaridan uylanishni halol qilmaguncha, u zot vafot etmadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Аллоҳ Расулуллоҳ ﷺга хоҳлаган аёлларидан уйланишни ҳалол қилмагунча, у зот вафот этмадилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ ، عَنْ عَمْرَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنَّهَا كَانَتْ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ ، فَسَمِعَتْ صَوْتَ إِنْسَانٍ، قَالَتْ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، سَمِعْتُ صَوْتَ إِنْسَانٍ فِي بَيْتِكَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أُرَاهُ فُلَانًا لِعَمِّ حَفْصَةَ مِنَ الرَّضَاعَةِ "، قَالَتْ عَائِشَةُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَلَوْ كَانَ فُلَانٌ حَيًّا لِعَمِّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ دَخَلَ عَلَيَّ؟، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " نَعَمْ، يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ bilan birga Hafsaning uyida edi. U bir kishining ovozini eshitdi va: «Ey Allohning Rasuli, uyingizda bir kishining ovozini eshitdim», dedi. Rasululloh ﷺ Hafsaning emikdosh amakisini nazarda tutib: «Uni falonchi deb oʻylayman», dedilar. Oisha: «Ey Allohning Rasuli, agar falonchi — mening emikdosh amakim — tirik boʻlganida, oldimga kirarmidi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha; emizish tugʻishlik orqali harom boʻlgan narsani harom qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ билан бирга Ҳафсанинг уйида эди. У бир кишининг овозини эшитди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, уйингизда бир кишининг овозини эшитдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ Ҳафсанинг эмикдош амакисини назарда тутиб: «Уни фалончи деб ўйлайман», дедилар. Оиша: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар фалончи — менинг эмикдош амаким — тирик бўлганида, олдимга кирармиди?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа; эмизиш туғишлик орқали ҳаром бўлган нарсани ҳаром қилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ : أَنَّ عَمَّهَا أَخَا أَبِي الْقُعَيْسِ جَاءَ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهَا بَعْدَمَا ضُرِبَ الْحِجَابُ، فَأَبَتْ أَنْ تَأْذَنَ لَهُ حَتَّى يَأْتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْتَأْذِنَهُ، فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَتْ : جَاءَ عَمِّي أَخُو أَبِي الْقُعَيْسِ فَرَدَدْتُهُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَكَ، قَالَ : " أَوَ لَيْسَ بِعَمِّكِ؟ "، قَالَتْ : إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِيَ الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ، فَقَالَ : " إِنَّهُ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ " ، قَالَ : وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ : يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ
Oisha (roziyallohu anho) xabar berdiki, uning amakisi — Abu Quʼaysning akasi — hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin uning huzuriga kirishga izn soʻrab keldi. U esa Rasululloh ﷺ kelib, u zotdan izn soʻramagunicha, deb unga izn berishdan bosh tortdi. Nabiy ﷺ kelganlarida, u buni u zotga aytib: «Amakim — Abu Quʼaysning akasi — keldi, men esa sizdan izn soʻragunimcha uni qaytardim», dedi. U zot: «U sening amaking emasmi?» dedilar. U: «Meni ayol emizgan, erkak emizmagan-ku», dedi. U zot: «U sening amakingdir, huzuringga kiraversin», dedilar. (Rovi) aytdi: Oisha: Tugʻilish orqali harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi, der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар бердики, унинг амакиси — Абу Қуъайснинг акаси — ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин унинг ҳузурига киришга изн сўраб келди. У эса Расулуллоҳ ﷺ келиб, у зотдан изн сўрамагунича, деб унга изн беришдан бош тортди. Набий ﷺ келганларида, у буни у зотга айтиб: «Амаким — Абу Қуъайснинг акаси — келди, мен эса сиздан изн сўрагунимча уни қайтардим», деди. У зот: «У сенинг амакинг эмасми?» дедилар. У: «Мени аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку», деди. У зот: «У сенинг амакингдир, ҳузурингга кираверсин», дедилар. (Рови) айтди: Оиша: Туғилиш орқали ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади, дер эди.
أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ مَالِكٍ ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ " .
قَالَ مَالِكٌ : وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَمْرَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Tugʻilish sababli harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi», dedilar. Molik aytdi: Menga Abdulloh ibn Abu Bakr Amradan, u Oishadan, u Nabiy ﷺdan shuning oʻxshashini hadis aytdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Туғилиш сабабли ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади», дедилар. Молик айтди: Менга Абдуллоҳ ибн Абу Бакр Амрадан, у Оишадан, у Набий ﷺдан шунинг ўхшашини ҳадис айтди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يُونُسُ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، أَخْبَرَنَا رَوْحٌ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَمْرَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " نَزَلَ الْقُرْآنُ بِعَشْرِ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ يُحَرِّمْنَ، ثُمَّ نُسِخْنَ بِخَمْسٍ مَعْلُومَاتٍ، فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُنَّ مِمَّا يُقْرَأُ مِنَ الْقُرْآنِ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Qurʼonda «oʻn marta maʼlum emish (nikohni) harom qiladi» (degani) nozil boʻlgan edi. Soʻngra u «beshta maʼlum (emish)» bilan nasx qilindi. Rasululloh ﷺ vafot etganlarida ham ular Qurʼondan oʻqiladigan (narsalar) orasida edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Қуръонда «ўн марта маълум эмиш (никоҳни) ҳаром қилади» (дегани) нозил бўлган эди. Сўнгра у «бешта маълум (эмиш)» билан насх қилинди. Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида ҳам улар Қуръондан ўқиладиган (нарсалар) орасида эди.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سُلَيْمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا رَجُلٌ فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ، وَكَأَنَّهُ كَرِهَ ذَلِكَ، فَقُلْتُ : إِنَّهُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ، فَقَالَ : " انْظُرْنَ مَا إِخْوَانُكُنَّ فَإِنَّمَا الرَّضَاعَةُ مِنَ الْمَجَاعَةِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uning huzuriga kirdilar, uning yonida bir erkak bor edi. U zotning yuzlari oʻzgardi, goʻyo bu u zotga yoqmagandek boʻldi. Men: «U mening sut akam», dedim. U zot: «Kimlar sizlarning (sut) birodarlaringiz ekanini diqqat bilan koʻrib olinglar. Chunki emizish (sut qarindoshligi) faqat ochlik (chaqaloqlik chogʻidagi emizish) tufaylidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурига кирдилар, унинг ёнида бир эркак бор эди. У зотнинг юзлари ўзгарди, гўё бу у зотга ёқмагандек бўлди. Мен: «У менинг сут акам», дедим. У зот: «Кимлар сизларнинг (сут) биродарларингиз эканини диққат билан кўриб олинглар. Чунки эмизиш (сут қариндошлиги) фақат очлик (чақалоқлик чоғидаги эмизиш) туфайлидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ ، عَنْ الزُّهْرِيّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : جَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو وَكَانَتْ تَحْتَ أَبِي حُذَيْفَةَ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ، رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : إِنَّ سَالِمًا مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ يَدْخُلُ عَلَيْنَا وَأَنَا فُضُلٌ وَإِنَّمَا نَرَاهُ وَلَدًا، وَكَانَ أَبُو حُذَيْفَةَ تَبَنَّاهُ كَمَا تَبَنَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْدًا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : # ادْعُوهُمْ لآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ سورة الأحزاب آية 5 # " فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ أَنْ تُرْضِعَ سَالِمًا " .
قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ : هَذَا لِسَالِمٍ خَاصَّةً
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Sahla bint Suhayl ibn Amr — u Abu Huzayfa ibn Utba ibn Rabiʼaning nikohida edi — Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Abu Huzayfaning ozod qilgan quli Solim huzurimizga kirib turadi, men esa yengil kiyimda boʻlaman; biz uni farzand deb bilar edik», dedi. Abu Huzayfa uni — Nabiy ﷺ Zaydni farzandlikka olganlaridek — farzandlikka olgan edi. Shunda Alloh taolo: {Ularni otalariga nisbat berib chaqiringlar, bu Alloh nazdida adolatliroqdir} (oyatini) nozil qildi. Oʻshanda Nabiy ﷺ unga Solimni emizishni buyurdilar. Abu Muhammad aytdi: Bu — Solimga xosdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Саҳла бинт Суҳайл ибн Амр — у Абу Ҳузайфа ибн Утба ибн Рабиъанинг никоҳида эди — Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Абу Ҳузайфанинг озод қилган қули Солим ҳузуримизга кириб туради, мен эса енгил кийимда бўламан; биз уни фарзанд деб билар эдик», деди. Абу Ҳузайфа уни — Набий ﷺ Зайдни фарзандликка олганларидек — фарзандликка олган эди. Шунда Аллоҳ таоло: {Уларни оталарига нисбат бериб чақиринглар, бу Аллоҳ наздида адолатлироқдир} (оятини) нозил қилди. Ўшанда Набий ﷺ унга Солимни эмизишни буюрдилар. Абу Муҳаммад айтди: Бу — Солимга хосдир.
أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنَّ هِنْدًا أُمَّ مُعَاوِيَةَ امْرَأَةَ أَبِي سُفْيَانَ أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ وَإِنَّهُ لَا يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَبَنِيَّ إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْهُ، وَهُوَ لَا يَعْلَمُ، فَهَلْ عَلَيَّ فِي ذَلِكَ جُنَاحٌ؟ فَقَالَ : " خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ بِالْمَعْرُوفِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Muoviyaning onasi, Abu Sufyonning xotini Hind Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, Abu Sufyon baxil kishi; u menga oʻzimga va bolalarimga yetadigan narsani bermaydi — faqat men undan u bilmagan holda olganimgina (bor). Shunda menga gunoh boʻladimi?» dedi. U zot: «Oʻzingga va bolangga yetadigan narsani maʼruf (odat) doirasida ol», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Муовиянинг онаси, Абу Суфённинг хотини Ҳинд Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Суфён бахил киши; у менга ўзимга ва болаларимга етадиган нарсани бермайди — фақат мен ундан у билмаган ҳолда олганимгина (бор). Шунда менга гуноҳ бўладими?» деди. У зот: «Ўзингга ва болангга етадиган нарсани маъруф (одат) доирасида ол», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ، وَإِذَا مَاتَ صَاحِبُكُمْ، فَدَعُوهُ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz ahliga eng yaxshi boʻlganingizdir. Sherigingiz vafot etsa, uni (yomonlikni eslamasdan) qoʻyib yuboringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз аҳлига энг яхши бўлганингиздир. Шеригингиз вафот этса, уни (ёмонликни эсламасдан) қўйиб юборинглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ خَلِيلٍ ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا بِنْتُ سِتِّ سِنِينَ، فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ ، فَنَزَلْنَا فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَوُعِكْتُ، فَتَمزَّقَ رَأْسِي، فَأَوْفَى جُمَيْمَةً، فَأَتَتْنِي أُمُّ رُومَانَ وَإِنِّي لَفِي أُرْجُوحَةٍ وَمَعِي صَوَاحِبَاتٌ لِي، فَصَرَخَتْ بِي فَأَتَيْتُهَا وَمَا أَدْرِي مَا تُرِيدُ، فَأَخَذَتْ بِيَدِي حَتَّى أَوْقَفَتْنِي عَلَى بَابِ الدَّارِ، وَإِنِّي لَأَنْهَجُ حَتَّى سَكَنَ بَعْضُ نَفَسِي، ثُمَّ أَخَذَتْ شَيْئًا مِنْ مَاءٍ، فَمَسَحَتْ بِهِ وَجْهِي وَرَأْسِي، ثُمَّ أَدْخَلَتْنِي الدَّارَ، فَإِذَا نِسْوَةٌ مِنَ الْأَنْصَارِ فِي بَيْتِ، فَقُلْنَ : عَلَى الْخَيْرِ وَالْبَرَكَةِ، وَعَلَى خَيْرِ طَائِرٍ، فَأَسْلَمَتْنِي إِلَيْهِنَّ، فَأَصْلَحْنَ مِنْ شَأْنِي، فَلَمْ يَرُعْنِي إِلَّا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحى، فَأَسْلَمَتْنِي إِلَيْهِ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ men olti yoshda ekanimda menga uylandilar. Soʻng biz Madinaga keldik va Banu Horis ibn Xazraj orasiga tushdik. Men kasal boʻlib qoldim va sochim toʻkilib ketdi, keyin qaytadan oʻsib qalinlashdi. Ummu Ruman huzurimga keldi, men esa oʻrtoqlarim bilan salinchakda edim. U meni chaqirdi, men esa nima istayotganini bilmay uning oldiga bordim. U qoʻlimdan ushlab, meni uy eshigi oldiga olib kelib toʻxtatdi. Men esa hansirab nafas olardim, toki nafasim biroz oromlashdi. Soʻng u bir oz suv olib, yuzim va boshimga surtdi, keyin meni uyga kiritdi. Uyda ansorlik ayollar bor edi. Ular: «Yaxshilik va baraka bilan, yaxshi qut bilan», dedilar. U meni ularga topshirdi, ular esa mening holimni tuzatdilar. Meni choshgoh paytida Rasululloh ﷺdan boshqa hech kim choʻchitmadi. U meni u zotga topshirdi, men esa oʻsha kuni toʻqqiz yoshda edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мен олти ёшда эканимда менга уйландилар. Сўнг биз Мадинага келдик ва Бану Ҳорис ибн Хазраж орасига тушдик. Мен касал бўлиб қолдим ва сочим тўкилиб кетди, кейин қайтадан ўсиб қалинлашди. Умму Руман ҳузуримга келди, мен эса ўртоқларим билан салинчакда эдим. У мени чақирди, мен эса нима истаётганини билмай унинг олдига бордим. У қўлимдан ушлаб, мени уй эшиги олдига олиб келиб тўхтатди. Мен эса ҳансираб нафас олардим, токи нафасим бироз оромлашди. Сўнг у бир оз сув олиб, юзим ва бошимга суртди, кейин мени уйга киритди. Уйда ансорлик аёллар бор эди. Улар: «Яхшилик ва барака билан, яхши қут билан», дедилар. У мени уларга топширди, улар эса менинг ҳолимни тузатдилар. Мени чошгоҳ пайтида Расулуллоҳ ﷺдан бошқа ҳеч ким чўчитмади. У мени у зотга топширди, мен эса ўша куни тўққиз ёшда эдим.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : جَاءَتِ امْرَأَةُ رِفَاعَةَ الْقُرَظِيِّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَخَالِدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ عَلَى الْبَابِ يَنْتَظِرُ أَنْ يُؤْذَنَ لَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي كُنْتُ عِنْدَ رِفَاعَةَ فَطَلَّقَنِي فَبَتَّ طَلَاقِي، قَالَ : " أَتُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ؟ لَا، حَتَّى يَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ، وَتَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ " .
فَنَادَى خَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ أَبَا بَكْرٍ : أَلَا تَرَى مَا تَجْهَرُ بِهِ هَذِهِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rifoa al-Quraziyning xotini Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi; u zotning yonlarida Abu Bakr, eshik oldida esa Xolid ibn Said ibn Os — Rasululloh ﷺning huzurlariga kirishga izn berilishini kutib turgan — edi. U (ayol): «Ey Allohning Rasuli, men Rifoaning nikohida edim, u meni taloq qildi va taloqimni qatʼiy qildi», dedi. U zot: «Rifoaga qaytishni istayapsanmi? Yoʻq — toki u sening shirinligingni totib, sen ham uning shirinligini totmaguncha», dedilar. Shunda Xolid ibn Said Abu Bakrni chaqirib: «Bu (ayol)ning Rasululloh ﷺning huzurlarida oshkora aytayotgan narsasini koʻrmaysanmi?» dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Рифоа ал-Қуразийнинг хотини Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди; у зотнинг ёнларида Абу Бакр, эшик олдида эса Холид ибн Саид ибн Ос — Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига киришга изн берилишини кутиб турган — эди. У (аёл): «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Рифоанинг никоҳида эдим, у мени талоқ қилди ва талоқимни қатъий қилди», деди. У зот: «Рифоага қайтишни истаяпсанми? Йўқ — токи у сенинг ширинлигингни тотиб, сен ҳам унинг ширинлигини тотмагунча», дедилар. Шунда Холид ибн Саид Абу Бакрни чақириб: «Бу (аёл)нинг Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида ошкора айтаётган нарсасини кўрмайсанми?» деди.
حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَة ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : طَلَّقَ رِفَاعَة رَجُلٌ مِنْ بَنِي قُرَيْظَةَ امْرَأَتَهُ فَتَزَوَّجَهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الزُّبَيْرِ، فَدَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَاللَّهِ إِنْ مَعَهُ إِلَّا مِثْلُ هُدْبَتِي هَذِهِ، فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَعَلَّكِ تُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ؟ لَا، حَتَّى يَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ أَوْ قَالَ تَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Banu Qurayzadan boʻlgan Rifoa degan bir kishi xotinini taloq qildi, soʻng unga Abdurrahmon ibn Zabir uylandi. U (ayol) Rasululloh ﷺning huzurlariga kirib: «Ey Allohning Rasuli, Allohga qasamki, unda mana shu popugimga oʻxshagan narsadan boshqa hech vaqo yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sen Rifoaga qaytishni istayotgandirsan? Yoʻq — toki u sening shirinligingni totmaguncha», yoki: «sen uning shirinligini totmaguncha», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бану Қурайзадан бўлган Рифоа деган бир киши хотинини талоқ қилди, сўнг унга Абдурраҳмон ибн Забир уйланди. У (аёл) Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кириб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга қасамки, унда мана шу попугимга ўхшаган нарсадан бошқа ҳеч вақо йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен Рифоага қайтишни истаётгандирсан? Йўқ — токи у сенинг ширинлигингни тотмагунча», ёки: «сен унинг ширинлигини тотмагунча», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبِي خَالِدٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنِ الْخِيَرَةِ، فَقَالَتْ : " قَدْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفَكَانَ طَلَاقًا؟ "
Masruq aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan ixtiyor (berish) haqida soʻradim. U: «Rasululloh ﷺ bizni ixtiyor qilishga (qoʻydilar); axir bu taloq boʻlganmidi?» dedi.Масруқ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ихтиёр (бериш) ҳақида сўрадим. У: «Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёр қилишга (қўйдилар); ахир бу талоқ бўлганмиди?» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " لَا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَوْ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ أَنْ تَحِدَّ عَلَى أَحَدٍ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ، إِلَّا عَلَى زَوْجِهَا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan — yoki Allohga iymon keltirgan — ayolga hech kim uchun uch kundan ortiq aza tutishi halol emas, eri uchungina (aza tutadi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган — ёки Аллоҳга иймон келтирган — аёлга ҳеч ким учун уч кундан ортиқ аза тутиши ҳалол эмас, эри учунгина (аза тутади)», дедилар.
أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ الْحَكَمِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ ، فَأَرَادَ مَوَالِيهَا أَنْ يَشْتَرِطُوا وَلَاءَهَا، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : " اشْتَرِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ "، فَاشْتَرَتْهَا فَأَعْتَقَتْهَا، وَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا وَكَانَ حُرًّا وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِلَحْمٍ، فَقَالَ : " مِنْ أَيْنَ هَذَا؟ " قِيلَ : تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ ، فَقَالَ : " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ، وَلَنَا هَدِيَّةٌ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Barirani sotib olmoqchi boʻldi, uning egalari esa valosini (ozod qiluvchiga tegishli merosini) oʻzlariga shart qilib qoʻymoqchi boʻlishdi. Oisha buni Rasululloh ﷺga aytdi, u zot: «Uni sotib ol, chunki valo ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar. Bas, u uni sotib olib, ozod qildi va (Rasululloh ﷺ) uni eri haqida ixtiyorli qildilar; eri esa hur edi. Nabiy ﷺga goʻsht keltirildi, u zot: «Bu qayerdan?» dedilar. «U Bariraga sadaqa qilingan edi», deyildi. Shunda u zot: «U (Barira) uchun sadaqa, biz uchun esa hadyadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Барирани сотиб олмоқчи бўлди, унинг эгалари эса валосини (озод қилувчига тегишли меросини) ўзларига шарт қилиб қўймоқчи бўлишди. Оиша буни Расулуллоҳ ﷺга айтди, у зот: «Уни сотиб ол, чунки вало озод қилган кишига тегишлидир», дедилар. Бас, у уни сотиб олиб, озод қилди ва (Расулуллоҳ ﷺ) уни эри ҳақида ихтиёрли қилдилар; эри эса ҳур эди. Набий ﷺга гўшт келтирилди, у зот: «Бу қаердан?» дедилар. «У Барирага садақа қилинган эди», дейилди. Шунда у зот: «У (Барира) учун садақа, биз учун эса ҳадядир», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ خَلِيلٍ ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ فَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ طَعَامًا لَيْسَ فِيهِ لَحْمٌ، فَقَالَ : " أَلَمْ أَرَ لَكُمْ قِدْرًا مَنْصُوبَةً؟ " قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَذَا لَحْمٌ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ ، فَأَهْدَتْ لَنَا، قَالَ : " هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ، وَهُوَ لَنَا مِنْهَا هَدِيَّةٌ "، وَكَانَ لَهَا زَوْجٌ، فَلَمَّا عُتِقَتْ، خُيِّرَتْ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ huzurimga kirdilar, men u zotga goʻshtsiz taom yaqinlashtirdim. U zot: «Sizlarnikida (oʻchoqqa) qoʻyilgan bir qozonni koʻrmadimmi?» dedilar. Men: «Yo Rasululloh, u — Bariraga sadaqa qilingan goʻsht; u bizga hadya qildi», dedim. U zot: «U (Barira) uchun sadaqa, bizga esa undan hadyadir», dedilar. Uning eri bor edi; ozod qilinganida, (erini tanlashda) ixtiyorli qilindi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ ҳузуримга кирдилар, мен у зотга гўштсиз таом яқинлаштирдим. У зот: «Сизларникида (ўчоққа) қўйилган бир қозонни кўрмадимми?» дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, у — Барирага садақа қилинган гўшт; у бизга ҳадя қилди», дедим. У зот: «У (Барира) учун садақа, бизга эса ундан ҳадядир», дедилар. Унинг эри бор эди; озод қилинганида, (эрини танлашда) ихтиёрли қилинди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الضَّحَّاكِ ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيِّ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ : " أَنَّ بَرِيرَةَ حِينَ أَعْتَقَتْهَا عَائِشَةُ ، كَانَ زَوْجُهَا عَبْدًا، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُضُّهَا عَلَيْهِ، فَجَعَلَتْ تَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَيْسَ لِي أَنْ أُفَارِقَهُ؟ قَالَ : " بَلَى " ، قَالَتْ : فَقَدْ فَارَقْتُهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Oisha Barirani ozod qilganida, uning eri qul edi. Rasululloh ﷺ uni (eriga qaytishga) undar edilar. U esa Rasululloh ﷺga: «Undan ajralishim (huquqim) yoʻqmi?» deyaverdi. U zot: «Bor», dedilar. U: «Unda men undan ajraldim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Оиша Барирани озод қилганида, унинг эри қул эди. Расулуллоҳ ﷺ уни (эрига қайтишга) ундар эдилар. У эса Расулуллоҳ ﷺга: «Ундан ажралишим (ҳуқуқим) йўқми?» деяверди. У зот: «Бор», дедилар. У: «Унда мен ундан ажралдим», деди.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ، أَخْبَرَنِي مُظَاهِرٌ وَهُوَ ابْنُ أَسْلَمَ ، أَنَّهُ سَمِعَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " لِلْأَمَةِ تَطْلِيقَتَانِ وَقُرْؤُهَا حَيْضَتَانِ " .
قَالَ أَبُو عَاصِمٍ : سَمِعْتُهُ مِنْ مُظَاهِرٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: u zot: «Choʻriga ikki taloq (aytiladi), uning qurʼi (idda muddati) esa ikki hayzdir», dedilar. Abu Osim aytdi: Men buni Muzohirdan eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: у зот: «Чўрига икки талоқ (айтилади), унинг қуръи (идда муддати) эса икки ҳайздир», дедилар. Абу Осим айтди: Мен буни Музоҳирдан эшитдим.
أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلَاثَةٍ : عَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الصَّغِيرِ حَتَّى يَحْتَلِمَ، وَعَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَعْقِلَ " .
وَقَدْ قَالَ حَمَّادٌ أَيْضًا : " وَعَنْ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَعْقِلَ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uch kishidan qalam koʻtarilgan: uxlab yotgandan — toki uygʻongunicha, yosh boladan — toki balogʻatga yetgunicha va aqldan ozgandan — toki aqli joyiga kelgunicha», dedilar. Hammod yana: «Va aqli zaifdan — toki aqli joyiga kelgunicha», degan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уч кишидан қалам кўтарилган: ухлаб ётгандан — токи уйғонгунича, ёш боладан — токи балоғатга етгунича ва ақлдан озгандан — токи ақли жойига келгунича», дедилар. Ҳаммод яна: «Ва ақли заифдан — токи ақли жойига келгунича», деган.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ ، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " تُقْطَعُ الْيَدُ فِي رُبْعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qoʻl chorak dinorda va undan yuqori (miqdor)da kesiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қўл чорак динорда ва ундан юқори (миқдор)да кесилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنَّ قُرَيْشًا أَهَمَّهُمْ شَأْنُ الْمَرْأَةِ الْمَخْزُومِيَّةِ الَّتِي سَرَقَتْ، فَقَالُوا : مَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟، قَالُوا : وَمَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ فَكَلَّمَهُ أُسَامَةُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَتَشْفَعُ فِي حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ؟ " ثُمَّ قَامَ فَاخْتَطَبَ، فَقَالَ : " إِنَّمَا هَلَكَ الَّذِينَ قَبْلَكُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا إِذَا سَرَقَ فِيهُمُ الشَّرِيفُ، تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الضَّعِيفُ، أَقَامُوا عَلَيْهِ الْحَدَّ، وَايْمُ اللَّهِ، لَوْ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَرَقَتْ، لَقَطَعْتُ يَدَهَا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Quraysh oʻgʻirlik qilgan maxzumiylik ayolning ishidan tashvishga tushdi va: «Uning haqida Rasululloh ﷺ bilan kim gaplashadi?» dedilar. «Rasululloh ﷺning sevimlisi Usoma ibn Zayddan boshqa kim buni qilishga jurʼat eta oladi?» dedilar. Bas, Usoma u zot bilan gaplashdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohning hadlaridan bir hadda shafoat qilyapsanmi?!» dedilar. Soʻng oʻrinlaridan turib xutba qildilar va: «Sizlardan avvalgilar shu sababdan halok boʻldilar: ular orasida obroʻli kishi oʻgʻirlik qilsa, uni qoʻyib yuborardilar, oralaridagi ojiz kishi oʻgʻirlik qilsa, unga hadni ijro etardilar. Alloh nomiga qasam, agar Muhammadning qizi Fotima oʻgʻirlik qilganida ham, albatta uning qoʻlini kesardim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Қурайш ўғирлик қилган махзумийлик аёлнинг ишидан ташвишга тушди ва: «Унинг ҳақида Расулуллоҳ ﷺ билан ким гаплашади?» дедилар. «Расулуллоҳ ﷺнинг севимлиси Усома ибн Зайддан бошқа ким буни қилишга журъат эта олади?» дедилар. Бас, Усома у зот билан гаплашди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг ҳадларидан бир ҳадда шафоат қиляпсанми?!» дедилар. Сўнг ўринларидан туриб хутба қилдилар ва: «Сизлардан аввалгилар шу сабабдан ҳалок бўлдилар: улар орасида обрўли киши ўғирлик қилса, уни қўйиб юборардилар, ораларидаги ожиз киши ўғирлик қилса, унга ҳадни ижро этардилар. Аллоҳ номига қасам, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима ўғирлик қилганида ҳам, албатта унинг қўлини кесардим», дедилар.
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ الْأَيْلِيِّ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ نَذَرَ أَنْ يَطِيعَ اللَّهَ، فَلْيُطِعْهُ، وَمَنْ نَذَرَ أَنْ يَعْصِيَ اللَّهَ، فَلَا يَعْصِهِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga itoat qilishga nazr qilsa, Unga itoat qilsin. Kim Allohga isyon qilishga nazr qilsa, Unga isyon qilmasin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга итоат қилишга назр қилса, Унга итоат қилсин. Ким Аллоҳга исён қилишга назр қилса, Унга исён қилмасин», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ ، قَالَ : حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ، أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَطَارَتْ الْقُرْعَةُ عَلَى عَائِشَةَ وَحَفْصَةَ ، فَخَرَجَتَا مَعَهُ جَمِيعًا "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Rasululloh ﷺ (safarga) chiqmoqchi boʻlganlarida, ayollari oʻrtasida qurʼa tashlar edilar. (Bir safar) qurʼa Oisha bilan Hafsaga chiqdi va ikkovlari u zot bilan birga chiqdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ (сафарга) чиқмоқчи бўлганларида, аёллари ўртасида қуръа ташлар эдилар. (Бир сафар) қуръа Оиша билан Ҳафсага чиқди ва икковлари у зот билан бирга чиқдилар».
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِيَار ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِنَّا لَا نَسْتَعِينُ بِمُشْرِكٍ " .
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، عَنْ رَوْحٍ ، عَنْ مَالِكٍ ، عَنْ فُضَيْلٍ هُوَ : ابْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، هُوَ : الْخَطْمِي ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نِيَارٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَطْوَلُ مِنْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biz mushrikdan yordam olmaymiz», dedilar. Ishoq bizga Ravhdan, u Molikdan, u Fuzayl — yaʼni Ibn Abu Abdulloh al-Xatmiy — dan, u Abdulloh ibn Niyordan, u Urvadan, u Oishadan bundan uzunrogʻini xabar berdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Биз мушрикдан ёрдам олмаймиз», дедилар. Ишоқ бизга Равҳдан, у Моликдан, у Фузайл — яъни Ибн Абу Абдуллоҳ ал-Хатмий — дан, у Абдуллоҳ ибн Ниёрдан, у Урвадан, у Оишадан бундан узунроғини хабар берди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ سُلَيْمَانَ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : قَالَتْ عَائِشَةُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَا تَسُبُّوا الْأَمْوَاتَ، فَإِنَّهُمْ قَدْ أَفْضَوْا إِلَى مَا قَدَّمُوا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlganlarni soʻkmanglar, chunki ular oʻzlari qilgan amallariga yetib boʻldilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлганларни сўкманглар, чунки улар ўзлари қилган амалларига етиб бўлдилар», дедилар.
أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ عَمَّتِهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ أَحَقَّ مَا يَأْكُلُ الرَّجُلُ مِنْ أَطْيَبِ كَسْبِهِ، وَإِنَّ وَلَدَهُ مِنْ أَطْيَبِ كَسْبِهِ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, kishi yeydigan eng haqli narsa oʻz kasbining eng pokidandir. Albatta, uning farzandi ham uning eng pok kasbidandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, киши ейдиган энг ҳақли нарса ўз касбининг энг покидандир. Албатта, унинг фарзанди ҳам унинг энг пок касбидандир», дедилар.
أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ مُسْلِمٍ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : لَمَّا نَزَلَتِ الْآيَةُ فِي آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي الرِّبَا، " خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَلَاهُنَّ عَلَى النَّاسِ، ثُمَّ حَرَّمَ التِّجَارَةَ فِي الْخَمْرِ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Baqara surasining oxiridagi ribo haqidagi oyat nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ chiqib, ularni odamlarga tilovat qilib berdilar, soʻng xamr savdosini harom qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бақара сурасининг охиридаги рибо ҳақидаги оят нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, уларни одамларга тиловат қилиб бердилар, сўнг хамр савдосини ҳаром қилдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ أَبِي الضُّحَى ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : لَمَّا نَزَلَتِ الْآيَاتُ مِنْ أَوَاخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ، " خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاقْتَرَأَهُنَّ عَلَى النَّاسِ، ثُمَّ نَهَى عَنِ التِّجَارَةِ فِي الْخَمْرِ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Baqara surasining oxiridagi oyatlar nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ chiqib, ularni odamlarga oʻqib berdilar, soʻng xamr bilan savdo qilishni man qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бақара сурасининг охиридаги оятлар нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, уларни одамларга ўқиб бердилар, сўнг хамр билан савдо қилишни ман қилдилар.