أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ : أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " يَا عَائِشُ هَذَا جِبْرِيلُ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلَامَ ".
قَالَتْ : وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكاتُهُ .
قَالَتْ : وَهُوَ يَرَى مَا لَا أَرَى
Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Yo Oish! Mana bu Jibril senga salom yoʻllayapti», dedilar. (Oisha) dedi: Men: «Unga ham Allohning salomi, rahmati va barakotlari boʻlsin», dedim. (Oisha) dedi: U zot men koʻrmagan narsani koʻrar edilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ё Оиш! Мана бу Жибрил сенга салом йўллаяпти», дедилар. (Оиша) деди: Мен: «Унга ҳам Аллоҳнинг саломи, раҳмати ва баракотлари бўлсин», дедим. (Оиша) деди: У зот мен кўрмаган нарсани кўрар эдилар.
أَخْبَرَنَا يَعْلَى، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، قَالَ: دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ نِسْوَةٌ مِنْ أَهْلِ حِمْصَ يَسْتَفْتِينَهَا، فَقَالَتْ: لَعَلَّكُنَّ مِنَ النِّسْوَةِ اللَّاتِي يَدْخُلْنَ الْحَمَّامَاتِ؟.
قُلْنَ: نَعَمْ.
قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ: " مَا مِنْ امْرَأَةٍ تَضَعُ ثِيَابَهَا فِي غَيْرِ بَيْتِ زَوْجِهَا، إِلَّا هَتَكَتْ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ عز وجل ".
قَالَ أَبُو مُحَمَّد: أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ، عَنْ عَائِشَةَ، هَذَا الْحَدِيثَ
Solim ibn Abul-Jaʼd aytadi: Oishaning huzuriga Hims ahlidan bir necha ayol fatvo soʻrab kirdi. U: «Sizlar hammomlarga kiradigan ayollardan boʻlsangiz kerak?» dedi. Ular: «Ha», deyishdi. U: «Rasululloh ﷺ: ‹Qaysi bir ayol eri uyidan boshqa joyda kiyimini yechsa, oʻzi bilan Alloh oʻrtasidagini yirtgan boʻladi›, deganlarini eshitganman», dedi. Abu Muhammad aytdi: Bizga Ubaydulloh, unga Isroil, unga Mansur, unga Solim, unga Abul-Malih, unga Oisha bu hadisni rivoyat qildi.Солим ибн Абул-Жаъд айтади: Оишанинг ҳузурига Ҳимс аҳлидан бир неча аёл фатво сўраб кирди. У: «Сизлар ҳаммомларга кирадиган аёллардан бўлсангиз керак?» деди. Улар: «Ҳа», дейишди. У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қайси бир аёл эри уйидан бошқа жойда кийимини ечса, ўзи билан Аллоҳ ўртасидагини йиртган бўлади›, деганларини эшитганман», деди. Абу Муҳаммад айтди: Бизга Убайдуллоҳ, унга Исроил, унга Мансур, унга Солим, унга Абул-Малиҳ, унга Оиша бу ҳадисни ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قَالَتْ عَائِشَةُ : " كَانَ لَنَا ثَوْبٌ فِيهِ تَصَاوِيرُ، فَجَعَلْتُهُ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي، فَنَهَانِي أَوْ قَالَتْ : فَكَرِهَهُ ، قَالَتْ : فَجَعَلْتُهُ وَسَائِدَ "
Qosim otasidan rivoyat qiladi: Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bizda suratlar tushirilgan bir mato bor edi. Men uni Nabiy ﷺ namoz oʻqiyotganlarida u zotning oldilariga qoʻydim. U zot meni qaytardilar — yoki: buni yoqtirmadilar, dedi. (Oisha) aytdi: Shundan soʻng men uni yostiqlar qilib qoʻydim.Қосим отасидан ривоят қилади: Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бизда суратлар туширилган бир мато бор эди. Мен уни Набий ﷺ намоз ўқиётганларида у зотнинг олдиларига қўйдим. У зот мени қайтардилар — ёки: буни ёқтирмадилар, деди. (Оиша) айтди: Шундан сўнг мен уни ёстиқлар қилиб қўйдим.
أَخْبَرَنَا مَنْصُورُ بْنُ سَلَمَةَ ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ هُوَ : ابْنُ مُسْلِمِ بْنِ بَانَكَ ، عَنْ مَالِكٍ ، عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عَوْفِ بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " يَا عَائِشُ، إِيَّاكِ وَمُحَقَّرَاتِ الذُّنُوبِ، فَإِنَّ لَهَا مِنَ اللَّهِ طَالِبًا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Oish! Kichik sanaladigan gunohlardan ehtiyot boʻl, chunki ularni Alloh tomonidan soʻrovchi bordir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Оиш! Кичик саналадиган гуноҳлардан эҳтиёт бўл, чунки уларни Аллоҳ томонидан сўровчи бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الرِّفْقَ فِي الْأَمْرِ كُلِّهِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh har bir ishda mehribonlikni sevadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ ҳар бир ишда меҳрибонликни севади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ ، عَنْ دَاوُدَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، قَالَ : قُلْتُ لِعَائِشَةَ : يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ، أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى : # يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ سورة إبراهيم آية 48 # أَيْنَ النَّاسُ يَوْمَئِذٍ؟ قَالَتْ : سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ، فَقَالَ : " عَلَى الصِّرَاطِ "
Masruq aytdi: Men Oishaga: «Ey moʻminlarning onasi, Allohning: {Yer boshqa yerga, osmonlar (ham boshqasiga) almashtiriladigan va (barcha xaloyiq) yagona, Qahhor Alloh (huzurida) hozir boʻladigan kunda} (Ibrohim surasi, 48) degan soʻzi haqida ayting-chi, oʻsha kuni odamlar qayerda boʻladi?» dedim. U: «Men bu haqda Rasululloh ﷺ dan soʻragan edim, u zot: ‹Sirot ustida›, dedilar», dedi.Масруқ айтди: Мен Оишага: «Эй мўминларнинг онаси, Аллоҳнинг: {Ер бошқа ерга, осмонлар (ҳам бошқасига) алмаштириладиган ва (барча халойиқ) ягона, Қаҳҳор Аллоҳ (ҳузурида) ҳозир бўладиган кунда} (Иброҳим сураси, 48) деган сўзи ҳақида айтинг-чи, ўша куни одамлар қаерда бўлади?» дедим. У: «Мен бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ дан сўраган эдим, у зот: ‹Сирот устида›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَائِشَةَ : " أَنَّهَا كَانَتْ تُشَرِّكُ بَيْنَ ابْنَتَيْنِ وَابْنَةِ ابْن، وَابْنِ ابْن : تُعْطِي الِابْنَتَيْنِ الثُّلُثَيْنِ، وَمَا بَقِيَ فَشَرِيكُهُمْ
Masruq Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qildi: «U ikki qiz, oʻgʻilning qizi va oʻgʻilning oʻgʻli (qolgan holat)da sherik qilar edi: ikki qizga uchdan ikkini berar, qolganida esa (oʻgʻilning qizi bilan oʻgʻilning oʻgʻli) sherik boʻlar edi».Масруқ Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилди: «У икки қиз, ўғилнинг қизи ва ўғилнинг ўғли (қолган ҳолат)да шерик қилар эди: икки қизга учдан иккини берар, қолганида эса (ўғилнинг қизи билан ўғилнинг ўғли) шерик бўлар эди».
أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " اللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَى مَنْ لَا مَوْلَى لَهُ، وَالْخَالُ وَارِثُ مَنْ لَا وَارِثَ لَهُ "
Tovus Oisha (roziyallohu anho)dan (rivoyat qiladi): u: «Alloh va Uning Rasuli — mavlosi yoʻq kishining mavlosidir; togʻa esa — vorisi yoʻq kishining vorisidir», — dedi.Товус Оиша (розияллоҳу анҳо)дан (ривоят қилади): у: «Аллоҳ ва Унинг Расули — мавлоси йўқ кишининг мавлосидир; тоға эса — вориси йўқ кишининг ворисидир», — деди.
أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ ، وَهَمَّامٌ ، قَالَا : حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَهُوَ مَاهِرٌ بِهِ، فَهُوَ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ، وَالَّذِي يَقْرَؤُهُ وَهُوَ يَشْتَدُّ عَلَيْهِ، فَلَهُ أَجْرَانِ "
Muslim ibn Ibrohim bizga Hishom va Hammomdan, ular Qatodadan, u Zuroro ibn Avfodan, u Saʼd ibn Hishomdan, u Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildiki, u zot dedilar: «Qurʼonni oʻqiydigan va unda mohir boʻlgan kishi sharafli, taqvodor (farishta) elchilar bilan birga boʻladi. Qurʼonni oʻqiydigan, ammo unga (oʻqish) ogʻir keladigan kishiga esa ikki ajr bordir».Муслим ибн Иброҳим бизга Ҳишом ва Ҳаммомдан, улар Қатодадан, у Зуроро ибн Авфодан, у Саъд ибн Ҳишомдан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилдики, у зот дедилар: «Қуръонни ўқийдиган ва унда моҳир бўлган киши шарафли, тақводор (фаришта) элчилар билан бирга бўлади. Қуръонни ўқийдиган, аммо унга (ўқиш) оғир келадиган кишига эса икки ажр бордир».
ثنا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّدَفِيُّ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ ، أَنَّ مَالِكًا حَدَّثَهُ ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ : كَيْفَ كَانَتْ صَلاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ؟ فَقَالَتْ : مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلا فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي أَرْبَعًا ، فَلا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ، ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاثًا ، قَالَتْ عَائِشَةُ : فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ ؟ فَقَالَ : " يَا عَائِشَةُ ، إِنَّ عَيْنَيَّ تَنَامَانِ وَلا يَنَامُ قَلْبِي "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U (Abu Salama) Oishadan: «Rasululloh ﷺ ning namozlari qanday boʻlardi?» deb soʻragan edi. (Oisha): «Rasululloh ﷺ Ramazonda ham, undan boshqa (oylar)da ham oʻn bir rakʼatdan ortiq oʻqimas edilar. Toʻrt (rakʼat) oʻqirdilar — ularning goʻzalligi va uzunligi haqida soʻrama; soʻng yana toʻrt (rakʼat) oʻqirdilar — ularning goʻzalligi va uzunligi haqida soʻrama; soʻng uch (rakʼat) oʻqirdilar», dedi. Oisha dedi: «Men: ‹Yo Rasululloh! Vitrni oʻqishdan oldin uxlaysizmi?› dedim. U zot: ‹Ey Oisha! Koʻzlarim uxlaydi, lekin qalbim uxlamaydi›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У (Абу Салама) Оишадан: «Расулуллоҳ ﷺ нинг намозлари қандай бўларди?» деб сўраган эди. (Оиша): «Расулуллоҳ ﷺ Рамазонда ҳам, ундан бошқа (ойлар)да ҳам ўн бир ракъатдан ортиқ ўқимас эдилар. Тўрт (ракъат) ўқирдилар — уларнинг гўзаллиги ва узунлиги ҳақида сўрама; сўнг яна тўрт (ракъат) ўқирдилар — уларнинг гўзаллиги ва узунлиги ҳақида сўрама; сўнг уч (ракъат) ўқирдилар», деди. Оиша деди: «Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Витрни ўқишдан олдин ухлайсизми?› дедим. У зот: ‹Эй Оиша! Кўзларим ухлайди, лекин қалбим ухламайди›, дедилар».
ثنا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَعْنِي الطُّفَاوِيَّ ، ثنا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : كَانَتْ سَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ امْرَأَةً جَسِيمَةً ، فَكَانَتْ إِذَا خَرَجَتْ لِحَاجَتِهَا بِاللَّيْلِ أشرَفَتْ عَلَى النِّسَاءِ ، فَرَآهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ، فَقَالَ : انْظُرِي كَيْفَ تَخْرُجِينَ ؟ فَإِنَّكَ وَاللَّهِ مَا تَخْفَيْنَ عَلَيْنَا إِذَا خَرَجْتِ ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ سَوْدَةُ لِنَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَفِي يَدِهِ عِرْقٌ ، فَمَا رَدَّ الْعِرْقَ مِنْ يَدِهِ حَتَّى فَرَغَ الْوَحْيُ ، فَقَالَ : " إِنَّ اللَّهَ قَدْ جَعَلَ لَكُنَّ رُخْصَةً أَنْ تَخْرُجْنَ لِحَوَائِجِكُنَّ " . حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ هِشَامٍ ، بِنَحْوِهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Savda binti Zamʼa jussador ayol edi. U kechasi hojati uchun chiqqanida, (boshqa) ayollardan ajralib koʻrinib turar edi. Uni Umar ibn al-Xattob koʻrib: «Qarab yur, qanday chiqayotganingga! Allohga qasamki, sen chiqqaningda bizdan yashirin qolmaysan», dedi. Savda buni Allohning Nabiysi ﷺga aytdi; u zotning qoʻllarida suyakdagi goʻsht bor edi. U zot vahiy tugagunicha suyakni qoʻllaridan qoʻymadilar-da: «Albatta Alloh sizlarga hojatlaringiz uchun chiqishga ruxsat berdi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Савда бинти Замъа жуссадор аёл эди. У кечаси ҳожати учун чиққанида, (бошқа) аёллардан ажралиб кўриниб турар эди. Уни Умар ибн ал-Хаттоб кўриб: «Қараб юр, қандай чиқаётганингга! Аллоҳга қасамки, сен чиққанингда биздан яширин қолмайсан», деди. Савда буни Аллоҳнинг Набийси ﷺга айтди; у зотнинг қўлларида суякдаги гўшт бор эди. У зот ваҳий тугагунича суякни қўлларидан қўймадилар-да: «Албатта Аллоҳ сизларга ҳожатларингиз учун чиқишга рухсат берди», дедилар.
ثنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ ، أَخْبَرَنَا سُلَيْمٌ يَعْنِي ابْنَ أَخْضَرَ ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنِ الأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كُنْتُ مُسْنِدَةً النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى صَدْرِي ، دَعَا بِطَسْتٍ فَبَالَ فِيهَا ، ثُمَّ مَالَ فَمَاتَ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Nabiy ﷺ ni koʻkragimga suyab turgan edim; u zot tos keltirishni soʻrab, unga siydilar, soʻng bir tomonga ogʻdilar va vafot etdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Набий ﷺ ни кўкрагимга суяб турган эдим; у зот тос келтиришни сўраб, унга сийдилар, сўнг бир томонга оғдилар ва вафот этдилар».
نا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ . ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ، نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ . ح وَحَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ، قَالُوا : حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا وَهُوَ ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ ، نا مُصْعَبُ بْنُ شَيْبَةَ ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ، أَنَّ عَائِشَةَ ، حَدَّثَتْهُ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " عَشْرٌ مِنَ الْفِطْرَةِ : قَصُّ الشَّارِبِ ، وَاسْتِنْشَاقُ الْمَاءِ ، وَالسِّوَاكُ ، وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ ، وَنَتْفُ الإِبْطِ ، وَحَلْقُ الْعَانَةِ ، وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ ، وَقَصُّ الأَظْفَارِ ، وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ " . قَالَ عَبْدَةُ فِي حَدِيثِهِ : وَالْعَاشِرَةُ لا أَدْرِي مَا هِيَ إِلا أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ . وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ ، قَالَ مُصْعَبٌ : نَسِيتُ الْعَاشِرَةَ إِلا أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ . قَالَ وَكِيعٌ : انْتِقَاصُ الْمَاءِ إِذَا نَضَحَهُ بِالْمَاءِ نَقَصَ . وَلَمْ يَذْكُرِ ابْنُ رَافِعٍ الْعَاشِرَةَ ، وَلا سُفْيَانُ وَلا شَكَّ
Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Nabiy ﷺ: «Oʻntasi fitratdandir: moʻylovni qirqish, burunga suv tortish, misvok, soqolni qoʻyish, qoʻltiq (tuki)ni yulish, qov (tuki)ni olish, suv bilan tozalanish, tirnoqlarni olish va barmoq boʻgʻimlarini yuvish», dedilar. Abda oʻz hadisida: «Oʻninchisi nima ekanini bilmayman — magar ogʻizni chayish boʻlsa», dedi. Vakiʼning hadisida esa Musʼab: «Oʻninchisini unutdim — magar ogʻizni chayish boʻlsa», dedi. Vakiʼ aytdi: intiqosul-mo — uni suv bilan yuvganda kamayadi (degani). Ibn Rofeʼ oʻninchisini zikr qilmadi; Sufyon ham (zikr qilmadi) va shak ham keltirmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Набий ﷺ: «Ўнтаси фитратдандир: мўйловни қирқиш, бурунга сув тортиш, мисвок, соқолни қўйиш, қўлтиқ (туки)ни юлиш, қов (туки)ни олиш, сув билан тозаланиш, тирноқларни олиш ва бармоқ бўғимларини ювиш», дедилар. Абда ўз ҳадисида: «Ўнинчиси нима эканини билмайман — магар оғизни чайиш бўлса», деди. Вакиънинг ҳадисида эса Мусъаб: «Ўнинчисини унутдим — магар оғизни чайиш бўлса», деди. Вакиъ айтди: интиқосул-мо — уни сув билан ювганда камаяди (дегани). Ибн Рофеъ ўнинчисини зикр қилмади; Суфён ҳам (зикр қилмади) ва шак ҳам келтирмади.
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى ، نا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ ، نا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَسَمِعْتُهَا ، تَقُولُ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنَ الْغَائِطِ ، قَالَ : " غُفْرَانَكَ " . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَسْلَمَ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، بِهَذَا مِثْلَهُ
Abu Burda aytdi: Men Oishaning huzuriga kirdim va uning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ hojatxonadan chiqsalar: «Gʻufronaka (Sendan magʻfirat soʻrayman)», der edilar.Абу Бурда айтди: Мен Оишанинг ҳузурига кирдим ва унинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонадан чиқсалар: «Ғуфронака (Сендан мағфират сўрайман)», дер эдилар.
نا أَبُو حَاتِمٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُسَافِعِ بْنِ شَيْبَةَ الْحَجَبِيُّ ، قَالَ : سَمِعْتُ مَنْصُورَ ابْنَ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ ، يُحَدِّثُ ، عَنْ أُمَّهِ صَفِيَّةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ لَهُمْ : " إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ ، هِيَ كَبَعْضِ أَهْلِ الْبَيْتِ " . يَعْنِي : الْهِرَّةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ularga: «U najas emas, u uy ahlining biriday», dedilar — yaʼni mushukni (nazarda tutdilar).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уларга: «У нажас эмас, у уй аҳлининг биридай», дедилар — яъни мушукни (назарда тутдилар).
نا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، نا جَرِيرٌ ، عَنْ مِسْعَرِ بْنِ كِدَامٍ ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْتَى بِالإِنَاءِ فَأَبْدَأُ فَأَشْرَبُ وَأَنَا حَائِضٌ ، ثُمَّ يَأْخُذُ الإِنَاءَ فَيَضَعُ فَاهُ عَلَى مَوْضِعِ فِيَّ ، وَآخُذُ الْعِرْقَ فَأَعُضُّهُ ، ثُمَّ يَضَعُ فَاهُ عَلَى مَوْضِعِ فِيَّ " . نا سَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ ، نا وَكِيعٌ ، عَنْ مِسْعَرٍ ، وَسُفْيَانَ ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺga idish keltirilar edi, men hayzli holimda avval boshlab (undan) ichardim, soʻng u zot idishni olib, ogʻizlarini men ogʻiz tekkizgan joyga qoʻyar edilar. Men goʻshtli suyakni olib tishlardim, soʻng u zot ogʻizlarini men ogʻiz tekkizgan joyga qoʻyar edilar. Bizga Salm ibn Junoda aytdi: Bizga Vakeʼ Misʼar va Sufyondan, ular al-Miqdom ibn Shurayhdan shu isnod bilan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺга идиш келтирилар эди, мен ҳайзли ҳолимда аввал бошлаб (ундан) ичардим, сўнг у зот идишни олиб, оғизларини мен оғиз теккизган жойга қўяр эдилар. Мен гўштли суякни олиб тишлардим, сўнг у зот оғизларини мен оғиз теккизган жойга қўяр эдилар. Бизга Салм ибн Жунода айтди: Бизга Вакеъ Мисъар ва Суфёндан, улар ал-Миқдом ибн Шурайҳдан шу иснод билан шунга ўхшашини ривоят қилди.
نا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ، نا مَعْمَرٌ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا ، قَالَتْ : " كُنْتُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَتَوَضَّأُ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men va Rasululloh ﷺ bir idishdan tahorat qilar edik.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен ва Расулуллоҳ ﷺ бир идишдан таҳорат қилар эдик.
نا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ، قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّزَّاقِ ، وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ : نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ : " صُبُّوا عَلَيَّ مِنْ سَبْعِ قِرَبٍ لَمْ تُحْلَلْ أَوْكِيَتُهُنَّ لَعَلِّي أَسْتَرِيحُ ، فَأَعْهَدُ إِلَى النَّاسِ " . قَالَتْ عَائِشَةُ : فَأَجْلَسْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ مِنْ نُحَاسٍ ، وَسَكَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ مِنْهُنَّ ، حَتَّى طَفِقَ يُشِيرُ إِلَيْنَا أَنْ قَدْ فَعَلْتُنَّ ، ثُمَّ خَرَجَ . حَدَّثَنَا بِهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى مَرَّةً ، نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ مَرَّةً ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ بِمِثْلِهِ ، غَيْرُ أَنَّهُ لَمْ يَقُلْ مِنْ نُحَاسٍ ، وَلَمْ يَقُلْ ثُمَّ خَرَجَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasalliklarida: «Ustimga ogʻzi yechilmagan yettita meshdan (suv) quyinglar, shoyad rohat topsam-da, odamlarga vasiyat qilsam», dedilar. Oisha aytdi: Biz u zotni Hafsaning misdan (yasalgan) togʻorasiga oʻtqazdik va oʻsha (mesh)lardan ustlariga suv quydik, toki u zot bizga: «Qildingiz (yetar)», deb ishora qila boshladilar. Soʻng chiqdilar. Buni bizga Muhammad ibn Yahyo bir marta aytib berdi; Abdurrazzoq (aytdi): Bizga Maʼmar Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan xuddi shunga oʻxshash xabar berdi — faqat u: ‹misdan›, demadi va: ‹soʻng chiqdilar›, ham demadi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликларида: «Устимга оғзи ечилмаган еттита мешдан (сув) қуйинглар, шояд роҳат топсам-да, одамларга васият қилсам», дедилар. Оиша айтди: Биз у зотни Ҳафсанинг мисдан (ясалган) тоғорасига ўтқаздик ва ўша (меш)лардан устларига сув қуйдик, токи у зот бизга: «Қилдингиз (етар)», деб ишора қила бошладилар. Сўнг чиқдилар. Буни бизга Муҳаммад ибн Яҳё бир марта айтиб берди; Абдурраззоқ (айтди): Бизга Маъмар Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан худди шунга ўхшаш хабар берди — фақат у: ‹мисдан›, демади ва: ‹сўнг чиқдилар›, ҳам демади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ ، نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ . ح وَنا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ، قَالا : حَدَّثَنَا سُفْيَانُ . ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ ، نا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ ، أَخْبَرَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ يُونُسَ ، عَنْ مِسْعَرٍ كِلاهُمَا ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قُلْتُ لِعَائِشَةَ : " بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْدَأُ إِذَا دَخَلَ الْبَيْتَ ؟ قَالَتْ : بِالسِّوَاكِ " . وَقَالَ يُوسُفُ : إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ
Al-Miqdom ibn Shurayh otasidan rivoyat qiladi. U aytdi: Men Oishaga: «Nabiy ﷺ uyga kirganlarida nima bilan boshlar edilar?» dedim. U: «Misvok bilan», dedi. Yusuf esa: ‹oʻz uylariga kirganlarida›, dedi.Ал-Миқдом ибн Шурайҳ отасидан ривоят қилади. У айтди: Мен Оишага: «Набий ﷺ уйга кирганларида нима билан бошлар эдилар?» дедим. У: «Мисвок билан», деди. Юсуф эса: ‹ўз уйларига кирганларида›, деди.
نا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ بْنِ عُبَيْدٍ الْهَاشِمِيُّ ، نا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ ، مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Misvok ogʻiz uchun tozalovchi, Rabb uchun rozilikdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мисвок оғиз учун тозаловчи, Рабб учун розиликдир», дедилар.
نا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى ، نا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعِيدٍ ، نا أَبِي ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ ، قَالَ : فَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَضْلُ الصَّلاةِ الَّتِي يُسْتَاكُ لَهَا عَلَى الصَّلاةِ الَّتِي لا يُسْتَاكُ لَهَا سَبْعِينَ ضِعْفًا " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ : أَنَا اسْتَثْنَيْتُ صِحَّةَ هَذَا الْخَبَرِ لأَنِّي خَائِفٌ أَنْ يَكُونَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ ، وَإِنَّمَا دَلَّسَهُ عَنْهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Misvok ishlatib oʻqilgan namozning misvoksiz oʻqilgan namozdan afzalligi yetmish barobardir», dedilar. Abu Bakr aytdi: Men bu xabarning sahihligini istisno qildim, chunki Muhammad ibn Ishoq Muhammad ibn Muslimdan eshitmagan boʻlishidan va uni undan tadlis qilgan boʻlishidan qoʻrqaman.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мисвок ишлатиб ўқилган намознинг мисвоксиз ўқилган намоздан афзаллиги етмиш баробардир», дедилар. Абу Бакр айтди: Мен бу хабарнинг саҳиҳлигини истисно қилдим, чунки Муҳаммад ибн Ишоқ Муҳаммад ибн Муслимдан эшитмаган бўлишидан ва уни ундан тадлис қилган бўлишидан қўрқаман.
نا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ ، نا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ ، نا شُعْبَةُ ، قَالَ الأَشْعَثُ وَهُوَ ابْنُ سُلَيْمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبِي ، يُحَدِّثُ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ عَنْهَا ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يُحِبُّ التَّيَامُنَ مَا اسْتَطَاعَ فِي طُهُورِهِ وَنَعْلِهِ وَتَرَجُّلِهِ " ، قَالَ شُعْبَةُ : ثُمَّ سَمِعْتُ الأَشْعَثَ بِوَاسِطَ ، يَقُولُ : " يُحِبُّ التَّيَامُنَ ذَكَرَ شَأْنَهُ كُلَّهُ " ، قَالَ : ثُمَّ سَمِعْتُهُ بِالْكُوفَةِ ، يَقُولُ : " يُحِبُّ التَّيَامُنَ مَا اسْتَطَاعَ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ tahoratlarida, oyoq kiyimlarini kiyishlarida va sochlarini tarashlarida imkon boricha oʻng tomondan boshlashni yaxshi koʻrar edilar. Shuʼba aytdi: Soʻng men al-Ashʼasning Vositda: «Oʻng tomondan boshlashni yaxshi koʻrardilar», deb u zotning barcha ishlarini zikr qilganini eshitdim. (Yana) aytdi: Soʻng uning Kufada: «Imkon boricha oʻng tomondan boshlashni yaxshi koʻrardilar», deganini eshitdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ таҳоратларида, оёқ кийимларини кийишларида ва сочларини тарашларида имкон борича ўнг томондан бошлашни яхши кўрар эдилар. Шуъба айтди: Сўнг мен ал-Ашъаснинг Воситда: «Ўнг томондан бошлашни яхши кўрардилар», деб у зотнинг барча ишларини зикр қилганини эшитдим. (Яна) айтди: Сўнг унинг Куфада: «Имкон борича ўнг томондан бошлашни яхши кўрардилар», деганини эшитдим.
نا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاءِ بْنِ كُرَيْبٍ الْهَمْدَانِيُّ ، وَعَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ ، قَالا : حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَلَمَةَ ، عَنِ الْبَهِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ اللَّهَ عَلَى كُلِّ أَحْيَانِهِ " . هَذَا لَفْظُ حَدِيثِ أَبِي كُرَيْبٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ barcha holatlarida Allohni zikr qilar edilar». Bu Abu Kuraybning hadisi lafzidir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ барча ҳолатларида Аллоҳни зикр қилар эдилар». Бу Абу Курайбнинг ҳадиси лафзидир.
نا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاءِ ، نا سُفْيَانُ ، قَالَ : حَفِظْنَاهُ مِنَ الزُّهْرِيِّ ، أَخْبَرَنَا أَبُو سَلَمَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ ، تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاةِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ junub holatlarida uxlamoqchi boʻlsalar, namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолатларида ухламоқчи бўлсалар, намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар эдилар.
نا سَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ ، نا وَكِيعٌ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنِ الْحَكَمِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنِ الأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " إِذَا أَرَادَ أَنْ يَأْكُلَ أَوْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ تَوَضَّأَ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ junub holatlarida yemoqchi yoki uxlamoqchi boʻlsalar, tahorat olar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ жунуб ҳолатларида емоқчи ёки ухламоқчи бўлсалар, таҳорат олар эдилар.
نا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ ، أَخْبَرَنَا عِيسَى يَعْنِي ابْنَ يُونُسَ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ الأَيْلِيِّ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " إِذَا أَرَادَ أَنْ يَطْعَمَ وَهُوَ جُنُبٌ ، غَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ طَعِمَ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ junub holatlarida taom yemoqchi boʻlsalar, ikki qoʻllarini yuvar, soʻng taom yer edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ жунуб ҳолатларида таом емоқчи бўлсалар, икки қўлларини ювар, сўнг таом ер эдилар.
نا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ ، نا سُفْيَانُ ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ . ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاءِ ، نا سُفْيَانُ ، نا عَاصِمُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلُ ، عَنْ مُعَاذَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا ، قَالَتْ : " كُنْتُ أَغْتَسِلُ أنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ , فَأَقُولُ : أَبْقِ لِي ، أَبْقِ لِي "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺ bilan bitta idishdan gʻusl qilardim va: ‹Menga qoldiring, menga qoldiring›, der edim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺ билан битта идишдан ғусл қилардим ва: ‹Менга қолдиринг, менга қолдиринг›, дер эдим».
نا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ ، نا الْفُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ ، حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحَجَبِيُّ ، حَدَّثَتْنِي أُمِّي ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كُنْتُ أُنَازِعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطَّسَّ الْوَاحِدَ نَغْتَسِلُ مِنْهُ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ bilan bitta tosni talashar edim — undan gʻusl qilardik».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан битта тосни талашар эдим — ундан ғусл қилардик».
نا بُنْدَارٌ ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ ، قَالا : حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى ، نا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كَانَ يُوضَعُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِي هَذَا الْمِرْكَنُ ، فَنَشْرَعُ فِيهِ جَمِيعًا "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ uchun ham, men uchun ham mana shu tos qoʻyilar edi; biz undan birga (suv) olardik».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ учун ҳам, мен учун ҳам мана шу тос қўйилар эди; биз ундан бирга (сув) олардик».
نا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ ، أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ ، يَصُبُّ مِنَ الإِنَاءِ عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى فَيُفْرِغُ عَلَيْهَا ، فَيَغْسِلُهَا ، ثُمَّ يَصُبُّ عَلَى شِمَالِهِ فَيَغْسِلُ فَرْجَهُ , وَيَتَوَضَّأُ كوُضُوئِهِ لِلصَّلاةِ ، ثُمَّ يُدْخِلُ كَفَّهُ فِي الإِنَاءِ فَيَقُولُ بِيَدِهِ فِي شَعْرِهِ هَكَذَا ، يُخَلِّلُهُ بِيَدِهِ ، حَتَّى إِذَا رَأَى أَنَّهُ قَدْ مَسَّ الْمَاءُ بَشَرَتَهُ حَثَى الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلاثَ حَثَيَاتٍ ، وَأَفْضَلَ فِي الإِنَاءِ فَضْلا ، يَصُبُّهُ عَلَيْهِ بَعْدَمَا يَفْرُغُ "
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ janobatdan gʻusl qilsalar, idishdan oʻng qoʻllariga (suv) quyar va uni yuvar edilar; soʻng chap qoʻllariga quyib, farjlarini yuvar edilar; namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar edilar; soʻng kaftlarini idishga kiritib, qoʻllari bilan sochlariga mana bunday qilar — qoʻllari bilan uni xilollar edilar; suv terilariga yetganini koʻrsalar, boshlariga uch hovuch suv quyar edilar; idishda esa bir qoldiq qoldirib, (gʻusldan) boʻlganlaridan keyin uni oʻzlariga quyar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан ғусл қилсалар, идишдан ўнг қўлларига (сув) қуяр ва уни ювар эдилар; сўнг чап қўлларига қуйиб, фаржларини ювар эдилар; намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар эдилар; сўнг кафтларини идишга киритиб, қўллари билан сочларига мана бундай қилар — қўллари билан уни хилоллар эдилар; сув териларига етганини кўрсалар, бошларига уч ҳовуч сув қуяр эдилар; идишда эса бир қолдиқ қолдириб, (ғуслдан) бўлганларидан кейин уни ўзларига қуяр эдилар.
نا بُنْدَارٌ ، نا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سُلَيْمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يُحِبُّ التَّيَامُنَ فِي شَأْنِهِ ، حَتَّى فِي تَرَجُّلِهِ ، وَنَعْلِهِ وَطُهُورِهِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ishlarida oʻngdan boshlashni yaxshi koʻrar edilar — hatto sochlarini tarashda, kavush kiyishda va tahoratlarida ham.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ишларида ўнгдан бошлашни яхши кўрар эдилар — ҳатто сочларини тарашда, кавуш кийишда ва таҳоратларида ҳам.
نا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ ، نا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْقَاسِمَ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ عَائِشَةَ ، تَقُولُ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَغْتَسِلُ مِنْ حِلابٍ ، فَيَأْخُذُ بِكَفَّيْهِ فَيَجْعَلُهُ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ ، وَيَأْخُذُ بِكَفَّيْهِ فَيَجْعَلُهُ عَلَى شِقِّهِ الأَيْسَرِ ، ثُمَّ يَأْخُذُ بِكَفَّيْهِ فَيَجْعَلُهُ فِي وَسَطِ رَأْسِهِ "
Oisha (roziyallohu anho) shunday der edi: Rasululloh ﷺ bir hilobdan gʻusl qilar edilar: ikki kaftlari bilan (suv) olib, uni oʻng yonlariga quyar, yana ikki kaftlari bilan olib, uni chap yonlariga quyar, soʻng ikki kaftlari bilan olib, uni boshlarining oʻrtasiga quyar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) шундай дер эди: Расулуллоҳ ﷺ бир ҳилобдан ғусл қилар эдилар: икки кафтлари билан (сув) олиб, уни ўнг ёнларига қуяр, яна икки кафтлари билан олиб, уни чап ёнларига қуяр, сўнг икки кафтлари билан олиб, уни бошларининг ўртасига қуяр эдилар.
نا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ ، نا عَبْدُ الْوَارِثِ يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ الْعَنْبَرِيِّ . ح وَحَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ ، قَالَ أَبُو عَمَّارٍ : نا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، وَقَالَ الدَّوْرَقِيُّ : نا ابْنُ عُلَيَّةَ وَهُوَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ ، قَالَ : بَلَغَ عَائِشَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَأْمُرُ نِسَاءَهُ أَنْ يَنْقُضْنَ رُءُوسَهُنَّ إِذَا اغْتَسَلْنَ مِنَ الْجَنَابَةِ ، فَقَالَتْ " يَا عَجَبَاهْ ، لابْنِ عَمْرٍو هَذَا لَقَدْ كَلَّفَهُنَّ تَعَبًا ، أَفَلا يَأْمُرُهُنَّ أَنْ يَحْلِقْنَ رُءُوسَهُنَّ ؟ لَقَدْ كُنْتُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَغْتَسِلُ مِنَ الإِنَاءِ الْوَاحِدِ نَشْرَعُ فِيهِ جَمِيعًا ، فَمَا أَزِيدُ عَلَى ثَلاثِ حَفَنَاتٍ " ، أَوْ قَالَ : " ثَلاثِ غَرَفَاتٍ " . هَذَا حَدِيثُ عَبْدِ الْوَارِثِ ، وَلَيْسَ فِي خَبَرِ ابْنِ عُلَيَّةَ : نَشْرَعُ فِيهِ جَمِيعًا , وَقَالَ فِيهِ : " فَمَا أَزِيدُ عَلَى أَنْ أُفْرِغَ عَلَى رَأْسِي ثَلاثَ إِفْرَاغَاتٍ "
Ubayd ibn Umayr aytdi: Oisha (roziyallohu anho)ga Abdulloh ibn Amr ibn al-Osning oʻz ayollariga janobatdan gʻusl qilganlarida boshlarini yechishni buyurayotgani xabari yetdi. Shunda u: «Ibn Amrning bu (ishi)ga hayronman! U ularni mashaqqatga solibdi. Nega ularga boshlarini qirib tashlashni buyurmaydi? Men Rasululloh ﷺ bilan bitta idishdan gʻusl qilar edim — ikkovimiz undan birga (suv) olardik — va uch hovuchdan ortiq qilmasdim», dedi. Yoki: «uch choʻmichdan», dedi. Bu Abdulvorisning hadisi. Ibn Ulayyaning xabarida: «ikkovimiz undan birga olardik», (degani) yoʻq; unda u: «Boshimga uch marta suv quyishdan ortiq qilmasdim», dedi.Убайд ибн Умайр айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо)га Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Оснинг ўз аёлларига жанобатдан ғусл қилганларида бошларини ечишни буюраётгани хабари етди. Шунда у: «Ибн Амрнинг бу (иши)га ҳайронман! У уларни машаққатга солибди. Нега уларга бошларини қириб ташлашни буюрмайди? Мен Расулуллоҳ ﷺ билан битта идишдан ғусл қилар эдим — икковимиз ундан бирга (сув) олардик — ва уч ҳовучдан ортиқ қилмасдим», деди. Ёки: «уч чўмичдан», деди. Бу Абдулвориснинг ҳадиси. Ибн Улайянинг хабарида: «икковимиз ундан бирга олардик», (дегани) йўқ; унда у: «Бошимга уч марта сув қуйишдан ортиқ қилмасдим», деди.
نا بُنْدَارٌ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ، نا شُعْبَةُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ صَفِيَّةَ ، تُحَدِّثُ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنَّ أَسْمَاءَ سَأَلْتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْغُسْلِ مِنَ الْمَحِيضِ ، فَذَكَرَ بَعْضَ الْحَدِيثِ ، وَسَأَلْتُهُ عَنِ الْغُسْلِ مِنَ الْجَنَابَةِ ، قَالَ : " تَأْخُذُ إِحْدَاكُنَّ مَاءَهَا فَتَطْهُرَ فَتُحْسِنُ الطُّهُورَ ، ثُمَّ تَصُبُّ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا فَتَدْلُكُهُ حَتَّى يَبْلُغَ شُئُونَ رَأْسِهَا ، ثُمَّ تُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهَا " ، فَقَالَتْ عَائِشَةُ : نِعْمَ النِّسَاءُ نِسَاءُ الأَنْصَارِ ، لَمْ يَمْنَعْهُنَّ الْحَيَاءُ أَنْ يَتَفَقَّهْنَ فِي الدِّينِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Asmo Nabiy ﷺdan hayzdan gʻusl qilish haqida soʻradi — soʻng (roviy) hadisning bir qismini zikr qildi — va men u zotdan janobatdan gʻusl qilish haqida soʻradim. U zot: «Sizlardan biringiz suvini olib poklansin va poklanishni chiroyli qilsin, soʻng boshiga suv quyib, sochining tublariga yetguncha uni ishqalasin, soʻng boshiga suv quysin», dedilar. Oisha: «Ansor ayollari qanday yaxshi ayollar! Ularni hayo dinni chuqur oʻrganishdan toʻsmagan», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Асмо Набий ﷺдан ҳайздан ғусл қилиш ҳақида сўради — сўнг (ровий) ҳадиснинг бир қисмини зикр қилди — ва мен у зотдан жанобатдан ғусл қилиш ҳақида сўрадим. У зот: «Сизлардан бирингиз сувини олиб поклансин ва покланишни чиройли қилсин, сўнг бошига сув қуйиб, сочининг тубларига етгунча уни ишқаласин, сўнг бошига сув қуйсин», дедилар. Оиша: «Ансор аёллари қандай яхши аёллар! Уларни ҳаё динни чуқур ўрганишдан тўсмаган», деди.
نا بُنْدَارٌ ، وَأَبُو مُوسَى ، قَالَ بُنْدَارٌ : حَدَّثَنَا ، وَقَالَ أَبُو مُوسَى : حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ، نا شُعْبَةُ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا ، قَالَتْ : " كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنَ الْجَنَابَةِ " . وَقَالَ بُنْدَارٌ : " مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنَ الْجَنَابَةِ "
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: «Men Rasululloh ﷺ bilan bitta idishda janobatdan gʻusl qilar edim». Bundor esa: «bitta idishdan janobatdan», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан битта идишда жанобатдан ғусл қилар эдим». Бундор эса: «битта идишдан жанобатдан», деди.
نا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ ، نا عَبْدُ الْوَارِثِ يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ ، عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ رَشْكٌ ، عَنْ مُعَاذَةَ وَهِيَ الْعَدَوِيَّةُ ، قَالَتْ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ : أَتَغْتَسِلُ الْمَرْأَةُ مَعَ زَوْجِهَا مِنَ الْجَنَابَةِ مِنَ الإِنَاءِ الْوَاحِدِ جَمِيعًا ؟ قَالَتِ : " الْمَاءُ طَهُورٌ وَلا يُجْنِبُ الْمَاءَ شَيْءٌ ، لَقَدْ كُنْتُ أَغْتَسِلُ أنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الإِنَاءِ الْوَاحِدِ " ، قَالَتْ : " أَبْدَأُهُ فَأُفْرِغُ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَغْمِسَهُمَا فِي الْمَاءِ "
Muoza al-Adaviyya aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Ayol eri bilan bitta idishdan birga janobat gʻusli qiladimi?» deb soʻradim. U: «Suv pokdir, uni hech narsa junub qilmaydi. Men Rasululloh ﷺ bilan bitta idishda gʻusl qilar edim», dedi va: «Men undan oldin boshlar, u zot ikki qoʻllarini suvga botirishlaridan avval ularga (suv) quyar edim», dedi.Муоза ал-Адавийя айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Аёл эри билан битта идишдан бирга жанобат ғусли қиладими?» деб сўрадим. У: «Сув покдир, уни ҳеч нарса жунуб қилмайди. Мен Расулуллоҳ ﷺ билан битта идишда ғусл қилар эдим», деди ва: «Мен ундан олдин бошлар, у зот икки қўлларини сувга ботиришларидан аввал уларга (сув) қуяр эдим», деди.
نا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ عَنْهَا ، أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " يُغْتَسَلُ مِنْ أَرْبَعٍ : مِنَ الْجَنَابَةِ ، وَيَوْمِ الْجُمُعَةِ ، وَغُسْلِ الْمَيِّتِ ، وَالْحِجَامَةِ "
Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Nabiy ﷺ: «Toʻrt (narsa)dan gʻusl qilinadi: janobatdan, juma kunidan, mayyitni yuvishdan va hijomadan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Набий ﷺ: «Тўрт (нарса)дан ғусл қилинади: жанобатдан, жума кунидан, маййитни ювишдан ва ҳижомадан», дедилар.
نا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى ، نا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو ، قَالَ : نا زَائِدَةُ ، نا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ، فَقُلْتُ : أَلا تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرِضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ؟ فَقَالَتْ : بَلَى ، ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَقَالَ : " أَصَلَّى النَّاسُ ؟ " فَقُلْنَا : لا ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ! فَقَالَ : " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ " ، قَالَتْ : فَفَعَلْنَا ، فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ، ثُمَّ أَفَاقَ ، فَقَالَ : " أَصَلَّى النَّاسُ ؟ " فَقُلْنَا : لا , هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ، فَقَالَ : " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ " فَفَعَلْنَا ، قَالَتْ : فَاغْتَسَلَ ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ , ثُمَّ أَفَاقَ ، فَقَالَ : " أَصَلَّى النَّاسُ ؟ " فَقُلْنَا : لا , هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ، قَالَتْ : وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ ، يَنْتَظِرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَلاةِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ . ثُمَّ ذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ
Ubaydulloh ibn Abdulloh aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdim va: «Menga Rasululloh ﷺning kasalliklari haqida hadis aytib bermaysizmi?» dedim. U: «Ha», dedi. Rasululloh ﷺ ogʻirlashib qoldilar va: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. (Oisha) aytdi: Biz shunday qildik, u zot gʻusl qildilar. Soʻng turmoqchi boʻlganlarida hushdan ketdilar, keyin oʻzlariga keldilar-da: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Biz shunday qildik. (Oisha) aytdi: U zot gʻusl qildilar, soʻng turmoqchi boʻlganlarida hushdan ketdilar, keyin oʻzlariga keldilar-da: «Odamlar namoz oʻqishdimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. (Oisha) aytdi: Odamlar esa masjidda Rasululloh ﷺni oxirgi xufton namozi uchun kutib oʻtirar edilar. Soʻng (roviy) hadisni toʻlaligicha zikr qildi.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдим ва: «Менга Расулуллоҳ ﷺнинг касалликлари ҳақида ҳадис айтиб бермайсизми?» дедим. У: «Ҳа», деди. Расулуллоҳ ﷺ оғирлашиб қолдилар ва: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. (Оиша) айтди: Биз шундай қилдик, у зот ғусл қилдилар. Сўнг турмоқчи бўлганларида ҳушдан кетдилар, кейин ўзларига келдилар-да: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Биз шундай қилдик. (Оиша) айтди: У зот ғусл қилдилар, сўнг турмоқчи бўлганларида ҳушдан кетдилар, кейин ўзларига келдилар-да: «Одамлар намоз ўқишдими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. (Оиша) айтди: Одамлар эса масжидда Расулуллоҳ ﷺни охирги хуфтон намози учун кутиб ўтирар эдилар. Сўнг (ровий) ҳадисни тўлалигича зикр қилди.
نا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ، نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ أَوْ عَمْرَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ : " صُبُّوا عَلَيَّ مِنْ سَبْعِ قِرَبٍ لَمْ تُحْلَلْ أَوْكِيَتُهُنَّ ، لَعَلِّي أَسْتَرِيحُ فَأَعْهَدُ إِلَى النَّاسِ " ، قَالَتْ عَائِشَةُ : فَأَجْلَسْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ مِنْ نُحَاسٍ , وَسَكَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ مِنْهُنَّ حَتَّى طَفِقَ يُشِيرُ إِلَيْنَا أَنْ قَدْ فَعَلْتُنَّ , ثُمَّ خَرَجَ . ح نا بِهِ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى نَحْوَهُ ، وَقَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّزَّاقِ يَذْكُرُهُ ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَهُ ، غَيْرُ أَنَّهُ لَمْ يَقُلْ : " مِنْ نُحَاسٍ " حِينَ جَعَلَ الْحَدِيثَ ، عَنْ عُرْوَةَ بِلا شَكٍّ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ oʻzlari vafot etgan kasalliklarida: «Menga ogʻzi yechilmagan yettita meshdan (suv) quyinglar, shoyad rohatlansam-u, odamlarga (vasiyat) ahd qilsam», dedilar. Oisha aytdi: Biz u zotni Hafsaning misdan (yasalgan) togʻorasiga oʻtqazdik va ulardan u zotga suv quya boshladik, hatto u zot bizga: «Boʻldi, (yetarli) qildingiz», deb ishora qila boshladilar. Soʻng chiqdilar. Muhammad ibn Yahyo ham bizga shunga oʻxshash rivoyat qildi va: «Men Abdurrazzoqning buni Maʼmardan, u Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan shunga oʻxshash zikr qilganini eshitdim», dedi; faqat u hadisni shubhasiz Urvadan (rivoyat) qilganida: «misdan», demadi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари вафот этган касалликларида: «Менга оғзи ечилмаган еттита мешдан (сув) қуйинглар, шояд роҳатлансам-у, одамларга (васият) аҳд қилсам», дедилар. Оиша айтди: Биз у зотни Ҳафсанинг мисдан (ясалган) тоғорасига ўтқаздик ва улардан у зотга сув қуя бошладик, ҳатто у зот бизга: «Бўлди, (етарли) қилдингиз», деб ишора қила бошладилар. Сўнг чиқдилар. Муҳаммад ибн Яҳё ҳам бизга шунга ўхшаш ривоят қилди ва: «Мен Абдурраззоқнинг буни Маъмардан, у Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан шунга ўхшаш зикр қилганини эшитдим», деди; фақат у ҳадисни шубҳасиз Урвадан (ривоят) қилганида: «мисдан», демади.
نا بُنْدَارٌ ، نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ ، نا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا : كَيْفَ كَانَ نَوْمُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَنَابَةِ ؟ فَقَالَتْ : " كُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ : رُبَّمَا اغْتَسَلَ فَنَامَ ، وَرُبَّمَا تَوَضَّأَ فَنَامَ " . نَاهُ نَصْرُ بْنُ بَحْرٍ الْخَوْلانِيُّ ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ حَدَّثَهُ ، بِمِثْلِهِ ، وَقَالَ : " رُبَّمَا تَوَضَّأَ وَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ " ، فَقُلْتُ : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً
Abdulloh ibn Abu Qays aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺning janobat holidagi uyqulari qanday edi?» deb soʻradim. U: «Bularning barchasini qilar edilar: baʼzan gʻusl qilib uxlar edilar, baʼzan tahorat qilib uxlar edilar», dedi. Buni bizga Nasr ibn Bahr al-Xavloniy ham aytdi: Bizga Ibn Vahb aytdi: Menga Muoviya ibn Solih rivoyat qildiki, Abdulloh ibn Abu Qays unga shuning mislini rivoyat qilgan va: «Baʼzan gʻusl qilishdan oldin tahorat qilib uxlar edilar», degan. Men: «Bu ishda kenglik qilgan Allohga hamd boʻlsin», dedim.Абдуллоҳ ибн Абу Қайс айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг жанобат ҳолидаги уйқулари қандай эди?» деб сўрадим. У: «Буларнинг барчасини қилар эдилар: баъзан ғусл қилиб ухлар эдилар, баъзан таҳорат қилиб ухлар эдилар», деди. Буни бизга Наср ибн Баҳр ал-Хавлоний ҳам айтди: Бизга Ибн Ваҳб айтди: Менга Муовия ибн Солиҳ ривоят қилдики, Абдуллоҳ ибн Абу Қайс унга шунинг мислини ривоят қилган ва: «Баъзан ғусл қилишдан олдин таҳорат қилиб ухлар эдилар», деган. Мен: «Бу ишда кенглик қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим.