عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ فَتَعَجَّلَ كُلُّ نَبِيٍّ دَعْوَتَهُ وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي إِلَى يومِ القِيامةِ فَهِيَ نَائِلَةٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا» . رَوَاهُ مُسلم وللبخاري أقصر مِنْهُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambar uchun mustajob (qabul qilinadigan) bir duo (bor); bas, har bir paygʻambar oʻz duoini (dunyoda) shoshib (ishlatib) yubordi. Men esa oʻz duoimni qiyomat kuni ummatim uchun shafoat (qilish maqsadida) yashirib qoʻydim. Bas, u — Alloh xohlasa — ummatimdan Allohga hech narsani sherik qilmay vafot etgan kishiga yetadi (nasib boʻladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбар учун мустажоб (қабул қилинадиган) бир дуо (бор); бас, ҳар бир пайғамбар ўз дуоини (дунёда) шошиб (ишлатиб) юборди. Мен эса ўз дуоимни қиёмат куни умматим учун шафоат (қилиш мақсадида) яшириб қўйдим. Бас, у — Аллоҳ хоҳласа — умматимдан Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай вафот этган кишига етади (насиб бўлади)», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اللَّهُمَّ إِنِّي اتَّخَذْتُ عِنْدَكَ عَهْدًا لَنْ تُخْلِفَنِيهِ فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ آذَيْتُهُ شَتَمْتُهُ لَعَنْتُهُ جَلَدْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ صَلَاةً وَزَكَاةً وَقُرْبَةً تُقَرِّبُهُ بِهَا إِلَيْكَ يَوْم الْقِيَامَة»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohim! Albatta men Sening huzuringda bir ahd-paymon olamanki, Sen unga aslo xilof qilmaysan. Men faqat bir insonman. Bas, qaysi bir moʻminga ozor bergan, soʻkkan, lanat aytgan yoki qamchilagan boʻlsam, buni unga Qiyomat kunida oʻzingga yaqinlashtiradigan salovat, poklik va yaqinlik qilgin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳим! Албатта мен Сенинг ҳузурингда бир аҳд-паймон оламанки, Сен унга асло хилоф қилмайсан. Мен фақат бир инсонман. Бас, қайси бир мўминга озор берган, сўккан, ланат айтган ёки қамчилаган бўлсам, буни унга Қиёмат кунида ўзингга яқинлаштирадиган саловат, поклик ва яқинлик қилгин», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلَا يقُلْ: اللهُمَّ اغفِرْ لي إِنْ شِئتَ ارْحمْني إِنْ شِئْتَ ارْزُقْنِي إِنْ شِئْتَ وَلِيَعْزِمْ مَسْأَلَتَهُ إِنَّه يفعلُ مَا يَشَاء وَلَا مكره لَهُ ". رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qildiki,) U zot: «Biringiz: ‹Allohim, agar xohlasang, meni magʻfirat qil; agar xohlasang, menga rahm qil; agar xohlasang, menga rizq ber›, demasin; balki oʻz soʻrovini qatʼiy (azm bilan) qilsin; chunki U (Alloh) xohlaganini qiladi, Uni majburlovchi hech kim yoʻq», dedilar.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилдики,) У зот: «Бирингиз: ‹Аллоҳим, агар хоҳласанг, мени мағфират қил; агар хоҳласанг, менга раҳм қил; агар хоҳласанг, менга ризқ бер›, демасин; балки ўз сўровини қатъий (азм билан) қилсин; чунки У (Аллоҳ) хоҳлаганини қилади, Уни мажбурловчи ҳеч ким йўқ», дедилар.)

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلَا يَقُلِ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ وَلَكِنْ لِيَعْزِمْ وَلْيُعَظِّمِ الرَّغْبَةَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَتَعَاظَمُهُ شيءٌ أعطاهُ ". رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birortangiz duo qilsa: ‹Yo Alloh, agar xohlasang, meni magʻfirat et› demasin, balki soʻrovini qatʼiy qilsin va istagini ulugʻ tutsin. Chunki Allohga Oʻzi ato etadigan biror narsa ulkanlik qilmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирортангиз дуо қилса: ‹Ё Аллоҳ, агар хоҳласанг, мени мағфират эт› демасин, балки сўровини қатъий қилсин ва истагини улуғ тутсин. Чунки Аллоҳга Ўзи ато этадиган бирор нарса улканлик қилмайди».

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يُسْتَجَابُ لِلْعَبْدِ مَا لَمْ يَدْعُ بِإِثْمٍ أَوْ قَطِيعَةِ رَحِمٍ مَا لَمْ يَسْتَعْجِلْ» . قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الِاسْتِعْجَالُ؟ قَالَ: " يَقُولُ: قَدْ دَعَوْتُ وَقَدْ دَعَوْتُ فَلَمْ أَرَ يُسْتَجَابُ لِي فَيَسْتَحْسِرُ عِنْدَ ذَلِكَ وَيَدَعُ الدُّعاءَ ". رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Banda gunoh yoki qarindoshlik aloqasini uzishni soʻramas ekan va shoshilmas ekan, (uning duosi) doimo ijobat etilaveradi», — dedilar. «Yo Rasululloh, shoshilish nima?» — deyildi. U zot: «(Banda): ‹Duo qildim, duo qildim, lekin menga ijobat etilayotganini koʻrmadim› — deydi-da, shu paytda umidsizlanib, duoni tark etadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Банда гуноҳ ёки қариндошлик алоқасини узишни сўрамас экан ва шошилмас экан, (унинг дуоси) доимо ижобат этилаверади», — дедилар. «Ё Расулуллоҳ, шошилиш нима?» — дейилди. У зот: «(Банда): ‹Дуо қилдим, дуо қилдим, лекин менга ижобат этилаётганини кўрмадим› — дейди-да, шу пайтда умидсизланиб, дуони тарк этади», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " دعوةُ الْمُسْلِمِ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ مُسْتَجَابَةٌ عِنْدَ رَأْسِهِ مَلَكٌ مُوَكَّلٌ كُلَّمَا دَعَا لِأَخِيهِ بِخَيْرٍ قَالَ الْمَلَكُ الْمُوَكَّلُ بِهِ: آمِينَ وَلَكَ بِمِثْلٍ ". رَوَاهُ مُسلم

Safvon ibn Abdulloh ibn Safvondan rivoyat qilinadi: Shomga keldim va Abud-Dardoning manziliga uni izlab keldim, ammo uni topmadim, Ummud-Dardoni topdim. U: «Shu yili haj qilmoqchimisan?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Unda biz uchun Allohga yaxshilik soʻrab duo qilgin, chunki Nabiy ﷺ shunday der edilar: ‹Kishining oʻz birodari uchun u yoʻgʻida (gʻoyibona) qilgan duosi mustajobdir; uning bosh tomonida vakil qilingan farishta turadi, har gal u oʻz birodari uchun yaxshilik soʻrab duo qilganida, unga vakil qilingan farishta: «Omin, senga ham xuddi shunday boʻlsin», deydi›», dedi. Soʻng bozorga chiqdim va Abud-Dardoni uchratdim, u ham menga xuddi shunga oʻxshashni Nabiy ﷺ dan rivoyat qilib aytdi.Сафвон ибн Абдуллоҳ ибн Сафвондан ривоят қилинади: Шомга келдим ва Абуд-Дардонинг манзилига уни излаб келдим, аммо уни топмадим, Уммуд-Дардони топдим. У: «Шу йили ҳаж қилмоқчимисан?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Унда биз учун Аллоҳга яхшилик сўраб дуо қилгин, чунки Набий ﷺ шундай дер эдилар: ‹Кишининг ўз биродари учун у йўғида (ғойибона) қилган дуоси мустажобдир; унинг бош томонида вакил қилинган фаришта туради, ҳар гал у ўз биродари учун яхшилик сўраб дуо қилганида, унга вакил қилинган фаришта: «Омин, сенга ҳам худди шундай бўлсин», дейди›», деди. Сўнг бозорга чиқдим ва Абуд-Дардони учратдим, у ҳам менга худди шунга ўхшашни Набий ﷺ дан ривоят қилиб айтди.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تدْعُوا على أَوْلَادكُم لَا تُوَافِقُوا مِنَ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءً فَيَسْتَجِيبَ لَكُمْ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻzlaringizga qargʻish duo qilmanglar, bolalaringizga qargʻish qilmanglar, xizmatchilaringizga qargʻish qilmanglar va mol-mulkingizga qargʻish qilmanglar. (Bunday qilsangiz,) Alloh taborak va taolodan biror narsa soʻraladigan va u (duolar) ijobat etiladigan soatga toʻgʻri kelib qolib, sizlar uchun ijobat boʻlib qolmasin», dedilar. Abu Dovud aytdi: Bu hadisning sanadi muttasil (uzluksiz)dir, chunki Uboda ibn al-Valid ibn Uboda Jobirga uchrashgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўзларингизга қарғиш дуо қилманглар, болаларингизга қарғиш қилманглар, хизматчиларингизга қарғиш қилманглар ва мол-мулкингизга қарғиш қилманглар. (Бундай қилсангиз,) Аллоҳ таборак ва таолодан бирор нарса сўраладиган ва у (дуолар) ижобат этиладиган соатга тўғри келиб қолиб, сизлар учун ижобат бўлиб қолмасин», дедилар. Абу Довуд айтди: Бу ҳадиснинг санади муттасил (узлуксиз)дир, чунки Убода ибн ал-Валид ибн Убода Жобирга учрашган.

عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَةُ» ثُمَّ قَرَأَ: (وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكم) رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَه

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, Nabiy ﷺ: «Duo — aynan ibodatdir», dedilar. Soʻngra: {Robbingiz dedi: ‹Menga duo qilinglar, sizlarga ijobat qilaman. Albatta, Menga ibodat qilishdan kibr qilganlar tez orada xor boʻlgan holda jahannamga kiradilar›} (Gʻofir 60) oyatini tilovat qildilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Buni Mansur va Aʼmash Zarrdan rivoyat qilishgan, biz uni faqat Zarrning hadisidan bilamiz. U Zarr ibn Abdulloh al-Hamdoniydir, ishonchli (siqa)dir, Umar ibn Zarrning otasidir.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, Набий ﷺ: «Дуо — айнан ибодатдир», дедилар. Сўнгра: {Роббингиз деди: ‹Менга дуо қилинглар, сизларга ижобат қиламан. Албатта, Менга ибодат қилишдан кибр қилганлар тез орада хор бўлган ҳолда жаҳаннамга кирадилар›} (Ғофир 60) оятини тиловат қилдилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Буни Мансур ва Аъмаш Заррдан ривоят қилишган, биз уни фақат Заррнинг ҳадисидан биламиз. У Зарр ибн Абдуллоҳ ал-Ҳамдонийдир, ишончли (сиқа)дир, Умар ибн Заррнинг отасидир.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الدُّعَاءُ مُخُّ الْعِبَادَةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Duo ibodatning magʻzidir», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дуо ибодатнинг мағзидир», дедилар. Термизий ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَيْسَ شَيْءٌ أَكْرَمَ عَلَى اللَّهِ مِنَ الدُّعَاءِ»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh nazdida duodan koʻra karamliroq (aziz) narsa yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ наздида дуодан кўра карамлироқ (азиз) нарса йўқ», дедилар.

وَعَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَرُدُّ الْقَضَاءَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَلَا يَزِيدُ فِي الْعُمْرِ إِلَّا الْبر» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Salmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ: «Qazoni faqat duo qaytaradi va umrni faqat yaxshilik (birr) ziyoda qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Usayddan ham (rivoyat) bor. Bu hadis Salmonning hadisi sifatida hasan gʻaribdir, biz uni faqat Yahyo ibn az-Zuraysning hadisidan bilamiz.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қазони фақат дуо қайтаради ва умрни фақат яхшилик (бирр) зиёда қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Усайддан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис Салмоннинг ҳадиси сифатида ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Яҳё ибн аз-Зурайснинг ҳадисидан биламиз.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَرَوَاهُ أَحْمَدُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ. وَقَالَ التِّرْمِذِيّ هَذَا حَدِيث غَرِيب

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kimga duo eshigi ochilsa, unga rahmat eshiklari ochilibdi. Allohdan soʻralgan narsalarning Unga eng mahbubi — ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻralishidir», dedilar. Yana Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo tushgan (balo)ga ham, hali tushmagan (balo)ga ham foyda beradi. Bas, ey Allohning bandalari, sizlar duoni lozim tutinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz uni faqat Abdurrahmon ibn Abu Bakr al-Qurashiyning hadisidan bilamiz — u al-Makkiy al-Mulaykiy boʻlib, hadisda zaifdir; baʼzi ahli ilm uni yodlash jihatidan zaif sanagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан кимга дуо эшиги очилса, унга раҳмат эшиклари очилибди. Аллоҳдан сўралган нарсаларнинг Унга энг маҳбуби — офият (соғ-саломатлик) сўралишидир», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо тушган (бало)га ҳам, ҳали тушмаган (бало)га ҳам фойда беради. Бас, эй Аллоҳнинг бандалари, сизлар дуони лозим тутинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қурашийнинг ҳадисидан биламиз — у ал-Маккий ал-Мулайкий бўлиб, ҳадисда заифдир; баъзи аҳли илм уни ёдлаш жиҳатидан заиф санаган.

وَعَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا مِنْ أَحَدٍ يَدْعُو بِدُعَاءٍ إِلَّا آتَاهُ اللَّهُ مَا سَأَلَ أَوْ كَفَّ عَنْهُ مِنَ السُّوءِ مِثْلَهُ مَا لَمْ يَدْعُ بِإِثْمٍ أَوْ قَطِيعَةِ رحم» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Jobir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Hech bir kishi gunoh yoki qarindoshlik aloqasini uzishni soʻramagan ekan, biror duo bilan duo qilsa, albatta Alloh unga soʻraganini beradi yoki undan shunga teng yomonlikni qaytaradi». Bu bobda Abu Said va Uboda ibn Somitdan ham (rivoyat) bor.Жобир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ҳеч бир киши гуноҳ ёки қариндошлик алоқасини узишни сўрамаган экан, бирор дуо билан дуо қилса, албатта Аллоҳ унга сўраганини беради ёки ундан шунга тенг ёмонликни қайтаради». Бу бобда Абу Саид ва Убода ибн Сомитдан ҳам (ривоят) бор.

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «سَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ أَنْ يُسْأَلَ وَأَفْضَلُ الْعِبَادَةِ انْتِظَارُ الْفَرَجِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَقَالَ هَذَا حَدِيث غَرِيب

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Allohdan Uning fazlini soʻranglar, zero aziz va jalil Alloh (Oʻzidan) soʻralishini yaxshi koʻradi. Ibodatning afzali — farajni kutishdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Hammod ibn Voqid bu hadisni shunday rivoyat qildi, ammo uning rivoyatiga (boshqalar) muxolaf boʻldilar. Bu Hammod ibn Voqid esa as-Saffordir, hofiz emas, bizning nazdimizda basralik bir shayxdir. Abu Nuaym esa bu hadisni Isroildan, u Hakim ibn Jubayrdan, u bir kishidan, u Nabiy ﷺdan — mursal tarzda rivoyat qilgan. Abu Nuaymning hadisi sahihrok boʻlishga yaqinroqdir.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳдан Унинг фазлини сўранглар, зеро азиз ва жалил Аллоҳ (Ўзидан) сўралишини яхши кўради. Ибодатнинг афзали — фаражни кутишдир», дедилар. Абу Исо айтди: Ҳаммод ибн Воқид бу ҳадисни шундай ривоят қилди, аммо унинг ривоятига (бошқалар) мухолаф бўлдилар. Бу Ҳаммод ибн Воқид эса ас-Саффордир, ҳофиз эмас, бизнинг наздимизда басралик бир шайхдир. Абу Нуайм эса бу ҳадисни Исроилдан, у Ҳаким ибн Жубайрдан, у бир кишидан, у Набий ﷺдан — мурсал тарзда ривоят қилган. Абу Нуаймнинг ҳадиси саҳиҳрок бўлишга яқинроқдир.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَمْ يَسْأَلِ اللَّهَ يغضبْ عَلَيْهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohdan soʻramasa, U unga gʻazab qiladi», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Buni Vakiʼ va boshqalar Abul Malihdan rivoyat qilishgan, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz. Abul Malihning ismi Sabihdir. Men Muhammadning shuni aytganini eshitdim va u: ‹Unga al-Forisiy deyiladi›, dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳдан сўрамаса, У унга ғазаб қилади», дедилар. (Абу Исо) айтди: Буни Вакиъ ва бошқалар Абул Малиҳдан ривоят қилишган, биз уни фақат шу йўлдан биламиз. Абул Малиҳнинг исми Сабиҳдир. Мен Муҳаммаднинг шуни айтганини эшитдим ва у: ‹Унга ал-Форисий дейилади›, деди.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kimga duo eshigi ochilsa, unga rahmat eshiklari ochilibdi. Allohdan soʻralgan narsalarning Unga eng mahbubi — ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻralishidir», dedilar. Yana Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo tushgan (balo)ga ham, hali tushmagan (balo)ga ham foyda beradi. Bas, ey Allohning bandalari, sizlar duoni lozim tutinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz uni faqat Abdurrahmon ibn Abu Bakr al-Qurashiyning hadisidan bilamiz — u al-Makkiy al-Mulaykiy boʻlib, hadisda zaifdir; baʼzi ahli ilm uni yodlash jihatidan zaif sanagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан кимга дуо эшиги очилса, унга раҳмат эшиклари очилибди. Аллоҳдан сўралган нарсаларнинг Унга энг маҳбуби — офият (соғ-саломатлик) сўралишидир», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо тушган (бало)га ҳам, ҳали тушмаган (бало)га ҳам фойда беради. Бас, эй Аллоҳнинг бандалари, сизлар дуони лозим тутинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қурашийнинг ҳадисидан биламиз — у ал-Маккий ал-Мулайкий бўлиб, ҳадисда заифдир; баъзи аҳли илм уни ёдлаш жиҳатидан заиф санаган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَسْتَجِيبَ اللَّهُ لَهُ عِنْدَ الشَّدَائِدِ فَلْيُكْثِرِ الدُّعَاءَ فِي الرَّخَاءِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimni qiyinchilik va gʻam-anduh paytida Alloh unga ijobat qilishi xursand qilsa, farogʻat (osoyishtalik) paytida koʻp duo qilsin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимни қийинчилик ва ғам-андуҳ пайтида Аллоҳ унга ижобат қилиши хурсанд қилса, фароғат (осойишталик) пайтида кўп дуо қилсин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «ادْعُوا اللَّهَ وَأَنْتُمْ مُوقِنُونَ بِالْإِجَابَةِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَجِيبُ دُعَاءً مِنْ قَلْبٍ غَافِلٍ لَاهٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حديثٌ غَرِيب

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga ijobat qilinishiga aniq ishongan holda duo qiling va bilingki, Alloh gʻofil, oʻyinga berilgan qalbdan chiqqan duoni ijobat qilmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz. Men Abbos al-Anbariyning shunday deganini eshitdim: Abdulloh ibn Muoviya al-Jumahiydan (hadis) yozing, chunki u ishonchlidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ижобат қилинишига аниқ ишонган ҳолда дуо қилинг ва билингки, Аллоҳ ғофил, ўйинга берилган қалбдан чиққан дуони ижобат қилмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз. Мен Аббос ал-Анбарийнинг шундай деганини эшитдим: Абдуллоҳ ибн Муовия ал-Жумаҳийдан (ҳадис) ёзинг, чунки у ишончлидир.

وَعَنْ مَالِكِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا سَأَلْتُمُ اللَّهَ فَاسْأَلُوهُ بِبُطُونِ أَكُفِّكُمْ وَلَا تَسْأَلُوهُ بِظُهُورِهَا» وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: «سَلُوا اللَّهَ بِبُطُونِ أَكُفِّكُمْ وَلَا تَسْأَلُوهُ بِظُهُورِهَا فَإِذَا فَرَغْتُمْ فامسحوا بهَا وُجُوهكُم» . رَوَاهُ دَاوُد

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Devorlarni (mato bilan) bezamanglar. Kim birodarining maktubiga uning iznisiz qarasa, u faqat oʻtga qaragan boʻladi. Allohdan kaftlaringizning ichi bilan soʻranglar, Undan ularning orqasi bilan soʻramanglar. Soʻrab boʻlganingizdan keyin ular bilan yuzlaringizni siypanglar». Abu Dovud aytdi: Bu hadis Muhammad ibn Kaʼbdan boshqa yoʻllar bilan ham rivoyat qilingan, ularning hammasi zaifdir; bu yoʻl ular orasidagi eng yaxshisidir, lekin u ham zaifdir.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Деворларни (мато билан) безаманглар. Ким биродарининг мактубига унинг изнисиз қараса, у фақат ўтга қараган бўлади. Аллоҳдан кафтларингизнинг ичи билан сўранглар, Ундан уларнинг орқаси билан сўраманглар. Сўраб бўлганингиздан кейин улар билан юзларингизни сийпанглар». Абу Довуд айтди: Бу ҳадис Муҳаммад ибн Каъбдан бошқа йўллар билан ҳам ривоят қилинган, уларнинг ҳаммаси заифдир; бу йўл улар орасидаги энг яхшисидир, лекин у ҳам заифдир.

وَعَن سَلْمَانَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ رَبَّكُمْ حَيِيٌّ كَرِيمٌ يَسْتَحْيِي مِنْ عَبْدِهِ إِذَا رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَيْهِ أَنْ يَرُدَّهُمَا صِفْرًا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعوات الْكَبِير

Salmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Robbingiz tabaraka va taolo hayiy (hayoli) va karimdir. Bandasi qoʻllarini Unga koʻtarganida, ularni quruq (boʻsh) qaytarishdan hayo qiladi», dedilar, dedi.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Роббингиз табарака ва таоло ҳайий (ҳаёли) ва каримдир. Бандаси қўлларини Унга кўтарганида, уларни қуруқ (бўш) қайтаришдан ҳаё қилади», дедилар, деди.

وَعَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَفَعَ يَدَيْهِ فِي الدُّعَاءِ لَمْ يَحُطَّهُمَا حَتَّى يمسح بهما وَجهه. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ duoda qoʻllarini koʻtarganlarida, ularni yuzlariga surtmaguncha tushirmas edilar. Muhammad ibn al-Musanno oʻz rivoyatida: «Ularni yuzlariga surtmaguncha qaytarmas edilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahih gʻaribdir. Buni faqat Hammod ibn Iso hadisidan bilamiz. U buni yolgʻiz rivoyat qilgan, hadisi kam (rovi)dir, lekin odamlar undan hadis rivoyat qilishgan. Hanzala ibn Abu Sufyon ishonchli (rovi)dir, uni Yahyo ibn Said al-Qatton ishonchli deb tasdiqlagan.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ дуода қўлларини кўтарганларида, уларни юзларига суртмагунча туширмас эдилар. Муҳаммад ибн ал-Мусанно ўз ривоятида: «Уларни юзларига суртмагунча қайтармас эдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳ ғарибдир. Буни фақат Ҳаммод ибн Исо ҳадисидан биламиз. У буни ёлғиз ривоят қилган, ҳадиси кам (рови)дир, лекин одамлар ундан ҳадис ривоят қилишган. Ҳанзала ибн Абу Суфён ишончли (рови)дир, уни Яҳё ибн Саид ал-Қаттон ишончли деб тасдиқлаган.

وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَحِبُّ الْجَوَامِعَ مِنَ الدُّعَاءِ وَيَدَعُ مَا سِوَى ذَلِكَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ duoning jamʼ qiluvchi (jome) lozim qisqalarini yaxshi koʻrar, ulardan boshqasini esa tark etardilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ дуонинг жамъ қилувчи (жоме) лозим қисқаларини яхши кўрар, улардан бошқасини эса тарк этардилар», деди.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِن أَسْرَعَ الدُّعَاءِ إِجَابَةً دَعْوَةُ غَائِبٍ لِغَائِبٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Duolarning eng tez ijobat boʻladigani gʻoyibning gʻoyib (birodari) uchun qilgan duosidir», dedilar. Termiziy va Abu Dovud rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дуоларнинг энг тез ижобат бўладигани ғойибнинг ғойиб (биродари) учун қилган дуосидир», дедилар. Термизий ва Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ اسْتَأْذَنْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعُمْرَةِ فَأَذِنَ لِي وَقَالَ: «أَشْرِكْنَا يَا أُخَيُّ فِي دُعَائِكَ وَلَا تَنْسَنَا» . فَقَالَ كَلِمَةً مَا يَسُرُّنِي أَنَّ لِيَ بِهَا الدُّنْيَا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَانْتَهَتْ رِوَايَتُهُ عِنْدَ قَوْلِهِ «لَا تنسنا»

Umar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u: Men Nabiy ﷺdan umra qilishga ruxsat soʻradim, u zot menga ruxsat berdilar va: «Ey ukajonim, bizni duoingda unutma», dedilar. Shunday bir soʻz aytdilarki, men u soʻzga ega boʻlganimni butun dunyoga (ega boʻlishimdan) ortiq quvonch deb bildim, dedi. Shuʼba aytadi: Soʻng men Osim bilan Madinada uchrashdim, u menga buni rivoyat qilib: «Ey ukajonim, bizni duoingga sherik qil», deb (rivoyat qildi).Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у: Мен Набий ﷺдан умра қилишга рухсат сўрадим, у зот менга рухсат бердилар ва: «Эй укажоним, бизни дуоингда унутма», дедилар. Шундай бир сўз айтдиларки, мен у сўзга эга бўлганимни бутун дунёга (эга бўлишимдан) ортиқ қувонч деб билдим, деди. Шуъба айтади: Сўнг мен Осим билан Мадинада учрашдим, у менга буни ривоят қилиб: «Эй укажоним, бизни дуоингга шерик қил», деб (ривоят қилди).

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " ثَلَاثَةٌ لَا تُرَدُّ دَعْوَتُهُمْ: الصَّائِمُ حِينَ يُفْطِرُ وَالْإِمَامُ الْعَادِلُ وَدَعْوَةُ الْمَظْلُومِ يَرْفَعُهَا اللَّهُ فَوْقَ الْغَمَامِ وَتُفْتَحُ لَهَا أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَيَقُولُ الرَّبُّ: وَعِزَّتِي لَأَنْصُرَنَّكِ وَلَوْ بعد حِين ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch (kishi) borki, ularning duosi rad qilinmaydi: roʻzador ogʻiz ochguniga qadar, odil imom (rahbar) va mazlumning duosi — Alloh uni bulutlar ustiga koʻtaradi va unga osmon eshiklarini ochadi va Robb: ‹Izzatimga qasamki, garchi bir muddatdan keyin boʻlsa-da, albatta senga yordam beraman›, deydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Saʼdon al-Qubbiy — bu Saʼdon ibn Bishrdir. Undan Iso ibn Yunus, Abu Osim va hadis ahlining kattalaridan bir nechalari rivoyat qilgan. Abu Mujohid — bu Saʼd at-Toiydir, Abu Mudilla esa moʻminlar onasi Oishaning ozod qilingan quli boʻlib, biz uni faqat shu hadis bilan tanigan. Bu hadis undan bundan ham toʻliqroq va uzunroq qilib rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (киши) борки, уларнинг дуоси рад қилинмайди: рўзадор оғиз очгунига қадар, одил имом (раҳбар) ва мазлумнинг дуоси — Аллоҳ уни булутлар устига кўтаради ва унга осмон эшикларини очади ва Робб: ‹Иззатимга қасамки, гарчи бир муддатдан кейин бўлса-да, албатта сенга ёрдам бераман›, дейди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Саъдон ал-Қуббий — бу Саъдон ибн Бишрдир. Ундан Исо ибн Юнус, Абу Осим ва ҳадис аҳлининг катталаридан бир нечалари ривоят қилган. Абу Мужоҳид — бу Саъд ат-Тоийдир, Абу Мудилла эса мўминлар онаси Оишанинг озод қилинган қули бўлиб, биз уни фақат шу ҳадис билан таниган. Бу ҳадис ундан бундан ҳам тўлиқроқ ва узунроқ қилиб ривоят қилинади.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " ثَلَاثُ دَعَوَاتٍ مُسْتَجَابَاتٍ لَا شَكَّ فِيهِنَّ: دَعْوَةُ الْوَالِدِ وَدَعْوَةُ الْمُسَافِرِ وَدَعْوَةُ الْمَظْلُومِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Uchta duo bor, ular ijobat boʻlishida shubha yoʻq: mazlumning duosi, musofirning duosi va otaning oʻz farzandiga (qargʻab qilgan) duosi», dedilar. Abu Iso aytdi: Hajjoj as-Savvof bu hadisni Yahyo ibn Abu Kasirdan, Hishomning hadisiga oʻxshash rivoyat qilgan. Abu Hurayradan rivoyat qilgan Abu Jaʼfar — unga Abu Jaʼfar al-Muazzin deyiladi, biz uning ismini bilmaymiz; undan Yahyo ibn Abu Kasir bir nechta hadis rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Учта дуо бор, улар ижобат бўлишида шубҳа йўқ: мазлумнинг дуоси, мусофирнинг дуоси ва отанинг ўз фарзандига (қарғаб қилган) дуоси», дедилар. Абу Исо айтди: Ҳажжож ас-Саввоф бу ҳадисни Яҳё ибн Абу Касирдан, Ҳишомнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилган. Абу Ҳурайрадан ривоят қилган Абу Жаъфар — унга Абу Жаъфар ал-Муаззин дейилади, биз унинг исмини билмаймиз; ундан Яҳё ибн Абу Касир бир нечта ҳадис ривоят қилган.

عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لِيَسْأَلْ أَحَدُكُمْ رَبَّهُ حَاجَتَهُ كُلَّهَا حَتَّى يَسْأَلَهُ شِسْعَ نَعله إِذا انْقَطع» زَادَ فِي رِوَايَةٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ مُرْسَلًا «حَتَّى يَسْأَلَهُ الْمِلْحَ وَحَتَّى يَسْأَلَهُ شِسْعَهُ إِذَا انْقَطع» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz Rabbidan har bir hojatini soʻrasin, hatto poyabzalining ipi uzilsa, uni ham soʻrasin», dedilar. Bu hadis gʻaribdir. Bu hadisni bir necha kishi Jaʼfar ibn Sulaymondan, u Sobit al-Bunoniydan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilib, unda Anasni zikr qilmaganlar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз Раббидан ҳар бир ҳожатини сўрасин, ҳатто поябзалининг ипи узилса, уни ҳам сўрасин», дедилар. Бу ҳадис ғарибдир. Бу ҳадисни бир неча киши Жаъфар ибн Сулаймондан, у Собит ал-Бунонийдан, у Набий ﷺдан ривоят қилиб, унда Анасни зикр қилмаганлар.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي الدُّعَاءِ حَتَّى يُرى بياضُ إبطَيْهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ni duoda qoʻllarini qoʻltiqlarining oqligi koʻrinadigan darajada koʻtarganlarini koʻrdim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ни дуода қўлларини қўлтиқларининг оқлиги кўринадиган даражада кўтарганларини кўрдим».

وَعَن سهل بن سَعْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: كَانَ يَجْعَل أصبعيه حذاء مَنْكِبَيْه وَيَدْعُو

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki barmoqlarini ikki yelkalari roʻparasiga qoʻyib duo qilar edilar.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки бармоқларини икки елкалари рўпарасига қўйиб дуо қилар эдилар.

وَعَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَعَا فَرفع يَدَيْهِ مَسَحَ وَجْهَهُ بِيَدَيْهِ رَوَى الْبَيْهَقِيُّ الْأَحَادِيثَ الثَّلَاثَة فِي «الدَّعْوَات الْكَبِير»

Qutayba ibn Said bizga rivoyat qilib dedi: Ibn Lahiya bizga Hafs ibn Hoshim ibn Utba ibn Abu Vaqqosdan, u Soib ibn Yaziddan, u otasi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildiki, Nabiy ﷺ duo qilganlarida qoʻllarini koʻtarib, soʻng ikki qoʻllari bilan yuzlarini siypar edilar.Қутайба ибн Саид бизга ривоят қилиб деди: Ибн Лаҳия бизга Ҳафс ибн Ҳошим ибн Утба ибн Абу Ваққосдан, у Соиб ибн Язиддан, у отаси (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Набий ﷺ дуо қилганларида қўлларини кўтариб, сўнг икки қўллари билан юзларини сийпар эдилар.

وَعَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: الْمَسْأَلَةُ أَنْ تَرْفَعَ يَدَيْكَ حَذْوَ مَنْكِبَيْكَ أَوْ نَحْوِهِمَا وَالِاسْتِغْفَارُ أَنْ تُشِيرَ بِأُصْبُعٍ وَاحِدَةٍ وَالِابْتِهَالُ أَنْ تَمُدَّ يَدَيْكَ جَمِيعًا وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: والابتهالُ هَكَذَا وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَجَعَلَ ظُهُورَهُمَا مِمَّا يَلِي وَجْهَهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u: «Soʻrash (masʼala) — qoʻllaringni yelkalaring roʻparasiga yoki shunga yaqin koʻtarishingdir. Istigʻfor (magʻfirat soʻrash) — bir barmoq bilan ishora qilishingdir. Ibtihol (jon-dildan iltijo qilish) esa — ikki qoʻlingni birga choʻzishingdir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у: «Сўраш (масъала) — қўлларингни елкаларинг рўпарасига ёки шунга яқин кўтаришингдир. Истиғфор (мағфират сўраш) — бир бармоқ билан ишора қилишингдир. Ибтиҳол (жон-дилдан илтижо қилиш) эса — икки қўлингни бирга чўзишингдир», деди.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ يَقُولُ: إِنَّ رَفْعَكُمْ أَيْدِيَكُمْ بِدْعَةٌ مَا زَادَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى هَذَا يَعْنِي إِلَى الصَّدْر رَوَاهُ أَحْمد

Umora ibn Ruwayba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bishr ibn Marvon juma kuni minbar ustida ikki qoʻlini koʻtardi. Shunda Umora ibn Ruwayba uni koyib: «Rasululloh ﷺ bundan ortiq qilmas edilar», dedi va koʻrsatkich barmogʻi bilan ishora qildi.Умора ибн Руwайба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бишр ибн Марвон жума куни минбар устида икки қўлини кўтарди. Шунда Умора ибн Руwайба уни койиб: «Расулуллоҳ ﷺ бундан ортиқ қилмас эдилар», деди ва кўрсаткич бармоғи билан ишора қилди.

وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا فَدَعَا لَهُ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيح

Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ birovni eslab, unga duo qilsalar, avval oʻzlaridan boshlar edilar. Termiziy rivoyat qilib: «Bu hadis hasan gʻarib sahihdir», degan.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бировни эслаб, унга дуо қилсалар, аввал ўзларидан бошлар эдилар. Термизий ривоят қилиб: «Бу ҳадис ҳасан ғариб саҳиҳдир», деган.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَدْعُو بِدَعْوَةٍ لَيْسَ فِيهَا إِثْمٌ وَلَا قَطِيعَةُ رَحِمٍ إِلَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ بِهَا إِحْدَى ثَلَاثٍ: إِمَّا أَنْ يُعَجِّلَ لَهُ دَعْوَتَهُ وَإِمَّا أَنْ يَدَّخِرَهَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ وَإِمَّا أَنْ يَصْرِفَ عنهُ من السُّوءِ مثلَها " قَالُوا: إِذنْ نُكثرُ قَالَ: «الله أَكثر» . رَوَاهُ أَحْمد

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Qaysi bir musulmon boshqa bir musulmonga ikki marta qarz bersa, u (qarz) uni bir marta sadaqa qilgani kabidir», dedilar.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Қайси бир мусулмон бошқа бир мусулмонга икки марта қарз берса, у (қарз) уни бир марта садақа қилгани кабидир», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ " خَمْسُ دَعَوَاتٍ يُسْتَجَابُ لَهُنَّ: دَعْوَةُ الْمَظْلُومِ حَتَّى يَنْتَصِرَ وَدَعْوَةُ الْحَاجِّ حَتَّى يَصْدُرَ وَدَعْوَةُ الْمُجَاهِدِ حَتَّى يَقْعُدَ وَدَعْوَةُ الْمَرِيضِ حَتَّى يَبْرَأَ وَدَعْوَةُ الْأَخِ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ ". ثُمَّ قَالَ: «وَأَسْرَعُ هَذِهِ الدَّعْوَات إِجَابَة دَعْوَة الْأَخ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِيرِ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Besh duo ijobat qilinadi: mazlumning nusrat topguniga qadar duosi, hojining (uyiga) qaytguniga qadar duosi, mujohidning (jangdan) toʻxtaguniga qadar duosi, bemorning sogʻayguniga qadar duosi va kishining birodari uchun uning yoʻqligida qilgan duosi», dedilar. Soʻng: «Bu duolarning eng tez ijobat qilinadigani — kishining birodari uchun uning yoʻqligida qilgan duosidir», dedilar. Bayhaqiy ‹ad-Daʼavot al-kabir›da rivoyat qilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Беш дуо ижобат қилинади: мазлумнинг нусрат топгунига қадар дуоси, ҳожининг (уйига) қайтгунига қадар дуоси, мужоҳиднинг (жангдан) тўхтагунига қадар дуоси, беморнинг соғайгунига қадар дуоси ва кишининг биродари учун унинг йўқлигида қилган дуоси», дедилар. Сўнг: «Бу дуоларнинг энг тез ижобат қилинадигани — кишининг биродари учун унинг йўқлигида қилган дуосидир», дедилар. Байҳақий ‹ад-Даъавот ал-кабир›да ривоят қилган.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَقْعُدُ قَوْمٌ يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا حَفَّتْهُمُ الْمَلَائِكَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَنَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فَيْمَنْ عِنْدَهُ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh azza va jalla shunday deydi: ‹Roʻza Men uchundir va unga Men mukofot beraman. Roʻzador uchun ikkita shodlik bor: roʻzasini ochganda shodlanadi va Allohga yoʻliqqanda shodlanadi›. Muhammadning joni Qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, roʻzadorning ogʻiz hidi Alloh huzurida mushk hididan koʻra yoqimliroqdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ азза ва жалла шундай дейди: ‹Рўза Мен учундир ва унга Мен мукофот бераман. Рўзадор учун иккита шодлик бор: рўзасини очганда шодланади ва Аллоҳга йўлиққанда шодланади›. Муҳаммаднинг жони Қўлида бўлган Зотга қасамки, рўзадорнинг оғиз ҳиди Аллоҳ ҳузурида мушк ҳидидан кўра ёқимлироқдир», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَمَرَّ عَلَى جَبَلٍ يُقَالُ لَهُ: جُمْدَانُ فَقَالَ: «سِيرُوا هَذَا جُمْدَانُ سَبَقَ الْمُفَرِّدُونَ» . قَالُوا: وَمَا الْمُفَرِّدُونَ؟ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: «الذَّاكِرُونَ الله كثيرا وَالذَّاكِرَات» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Makka yoʻlida ketayotgan edilar, Jumdon deb ataladigan bir togʻ yonidan oʻtdilar-da: «Yuringlar, mana bu Jumdon. Mufarridlar (Allohni koʻp zikr qiluvchilar) oʻzib ketdilar», — dedilar. (Sahobalar): «Mufarridlar kimlar, yo Rasululloh?» — deyishdi. U zot: «Allohni koʻp zikr qiluvchi erkaklar va zikr qiluvchi ayollardir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Макка йўлида кетаётган эдилар, Жумдон деб аталадиган бир тоғ ёнидан ўтдилар-да: «Юринглар, мана бу Жумдон. Муфарридлар (Аллоҳни кўп зикр қилувчилар) ўзиб кетдилар», — дедилар. (Саҳобалар): «Муфарридлар кимлар, ё Расулуллоҳ?» — дейишди. У зот: «Аллоҳни кўп зикр қилувчи эркаклар ва зикр қилувчи аёллардир», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَثَلُ الَّذِي يَذْكُرُ رَبَّهُ وَالَّذِي لَا يَذْكُرُ مَثَلُ الْحَيّ وَالْمَيِّت»

(Abu Muso (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Robbini zikr qiladigan kishi bilan zikr qilmaydigan kishining misoli — tirik bilan oʻlikning misoli kabidir», dedilar.(Абу Мусо (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Роббини зикр қиладиган киши билан зикр қилмайдиган кишининг мисоли — тирик билан ўликнинг мисоли кабидир», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي وَإِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَأٍ ذَكَرْتُهُ فِي مَلَأٍ خير مِنْهُم

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Alloh taolo: ‹Men — bandamning Men haqimdagi gumoni huzuridaman (u Meni qanday gumon qilsa, shundaydirman); va u Meni zikr qilganida, Men u bilan birgaman. Bas, agar u Meni oʻz ichida (koʻnglida) zikr qilsa, Men ham uni Oʻz ichimda zikr qilaman; agar u Meni bir jamoa ichida zikr qilsa, Men uni ulardan koʻra yaxshiroq bir jamoa ichida zikr qilaman. Agar u Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman; agar u Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman; agar u Menga yurib kelsa, Men unga shoshib (yugurib) kelaman›, deydi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ таоло: ‹Мен — бандамнинг Мен ҳақимдаги гумони ҳузуридаман (у Мени қандай гумон қилса, шундайдирман); ва у Мени зикр қилганида, Мен у билан биргаман. Бас, агар у Мени ўз ичида (кўнглида) зикр қилса, Мен ҳам уни Ўз ичимда зикр қиламан; агар у Мени бир жамоа ичида зикр қилса, Мен уни улардан кўра яхшироқ бир жамоа ичида зикр қиламан. Агар у Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман; агар у Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман; агар у Менга юриб келса, Мен унга шошиб (югуриб) келаман›, дейди», дедилар.

وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى: مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وأزيد وَمن جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فجزاء سَيِّئَة مِثْلُهَا أَوْ أَغْفِرُ وَمَنْ تَقَرَّبَ مِنِّي شِبْرًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ ذِرَاعًا وَمِنْ تَقَرَّبَ مِنِّي ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ مِنْهُ بَاعًا وَمَنْ أَتَانِي يَمْشِي أَتَيْتُهُ هَرْوَلَةً وَمَنْ لَقِيَنِي بِقُرَابِ الْأَرْضِ خَطِيئَةً لَا يُشْرِكُ بِي شَيْئًا لَقِيتُهُ بِمِثْلِهَا مَغْفِرَةً ". رَوَاهُ مُسلم

Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh tabaraka va taolo aytadi: ‹Kim bir yaxshilik qilsa, unga oʻn barobari, undan ham koʻprogʻi bordir. Kim bir yomonlik qilsa, uning jazosi shu yomonlikning oʻzichadir yoki kechiraman. Kim Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman; kim Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman; kim Menga yurib kelsa, Men unga shoshib boraman. Kim Menga yer toʻlasi xato bilan, ammo Menga hech narsani sherik qilmagan holda uchrashsa, Men unga shuncha magʻfirat bilan uchrashaman›», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ табарака ва таоло айтади: ‹Ким бир яхшилик қилса, унга ўн баробари, ундан ҳам кўпроғи бордир. Ким бир ёмонлик қилса, унинг жазоси шу ёмонликнинг ўзичадир ёки кечираман. Ким Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман; ким Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман; ким Менга юриб келса, Мен унга шошиб бораман. Ким Менга ер тўласи хато билан, аммо Менга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда учрашса, Мен унга шунча мағфират билан учрашаман›», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ: مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا وَإِنْ سَأَلَنِي لَأُعْطِيَنَّهُ وَلَئِنِ اسْتَعَاذَنِي لَأُعِيذَنَّهُ وَمَا تَرَدَّدْتُ عَنْ شَيْءٍ أَنَا فَاعِلُهُ تَرَدُّدِي عَنْ نَفْسِ الْمُؤْمِنِ يَكْرَهُ الْمَوْتَ وَأَنَا أَكْرَهُ مُسَاءَتَهُ وَلَا بُدَّ لَهُ مِنْهُ ". رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Alloh (shunday) dedi: ‹Kim Mening valiyimga (doʻstimga) dushmanlik qilsa, Men unga urush eʼlon qilaman. Bandam Menga — Oʻzim unga farz qilgan narsalardan koʻra sevimliroq biror narsa bilan yaqinlashmadi. Bandam Menga nafl (ibodat)lar bilan yaqinlashib boraveradi — toki Men uni sevib qolaman. Men uni sevsam, uning eshitadigan qulogʻi, koʻradigan koʻzi, (narsalarni) ushlaydigan qoʻli va yuradigan oyogʻi boʻlaman. Agar u Mendan soʻrasa, albatta beraman; Mendan panoh tilasa, albatta panoh beraman. Men qiladigan biror ishimda — mominning jonini (olishda) ikkilanganimdek — ikkilanmaganman: u oʻlimni yomon koʻradi, Men esa uni xafa qilishni yomon koʻraman›», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ (шундай) деди: ‹Ким Менинг валийимга (дўстимга) душманлик қилса, Мен унга уруш эълон қиламан. Бандам Менга — Ўзим унга фарз қилган нарсалардан кўра севимлироқ бирор нарса билан яқинлашмади. Бандам Менга нафл (ибодат)лар билан яқинлашиб бораверади — токи Мен уни севиб қоламан. Мен уни севсам, унинг эшитадиган қулоғи, кўрадиган кўзи, (нарсаларни) ушлайдиган қўли ва юрадиган оёғи бўламан. Агар у Мендан сўраса, албатта бераман; Мендан паноҳ тиласа, албатта паноҳ бераман. Мен қиладиган бирор ишимда — моминнинг жонини (олишда) иккиланганимдек — иккиланмаганман: у ўлимни ёмон кўради, Мен эса уни хафа қилишни ёмон кўраман›», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً يَطُوفُونَ فِي الطُّرُقِ يَلْتَمِسُونَ أَهْلَ الذِّكْرِ فَإِذَا وَجَدُوا قَوْمًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ تَنَادَوْا: هَلُمُّوا إِلَى حَاجَتِكُمْ " قَالَ: «فَيَحُفُّونَهُمْ بِأَجْنِحَتِهِمْ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا» قَالَ: " فَيَسْأَلُهُمْ رَبُّهُمْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ: مَا يَقُولُ عِبَادِي؟ " قَالَ: " يَقُولُونَ: يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيُحَمِّدُونَكَ وَيُمَجِّدُونَكَ " قَالَ: " فَيَقُولُ: هَلْ رَأَوْنِي؟ " قَالَ: " فَيَقُولُونَ: لَا وَاللَّهِ مَا رَأَوْكَ " قَالَ فَيَقُولُ: كَيْفَ لَوْ رَأَوْنِي؟ قَالَ: " فَيَقُولُونَ: لَوْ رَأَوْكَ كَانُوا أَشَدَّ لَكَ عِبَادَةً وَأَشَدَّ لَكَ تَمْجِيدًا وَأَكْثَرَ لَكَ تَسْبِيحًا " قَالَ: " فَيَقُولُ: فَمَا يَسْأَلُونَ؟ قَالُوا: يسألونكَ الجنَّةَ " قَالَ: " يَقُول: وَهل رأوها؟ " قَالَ: " فَيَقُولُونَ: لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا " قَالَ: " فَيَقُولُ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا؟ " قَالَ: " يقولونَ: لَو أنَّهم رأوها كَانُوا أَشد حِرْصًا وَأَشَدَّ لَهَا طَلَبًا وَأَعْظَمَ فِيهَا رَغْبَةً قَالَ: فممَّ يتعوذون؟ " قَالَ: " يَقُولُونَ: مِنَ النَّارِ " قَالَ: " يَقُولُ: فَهَلْ رَأَوْهَا؟ " قَالَ: يَقُولُونَ: «لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا رَأَوْهَا» قَالَ: " يَقُولُ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا؟ " قَالَ: «يَقُولُونَ لَوْ رَأَوْهَا كَانُوا أَشَدَّ مِنْهَا فِرَارًا وَأَشَدَّ لَهَا مَخَافَةً» قَالَ: " فَيَقُولُ: فَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ " قَالَ: " يَقُولُ مَلَكٌ مِنَ الْمَلَائِكَةِ: فِيهِمْ فُلَانٌ لَيْسَ مِنْهُمْ إِنَّمَا جَاءَ لِحَاجَةٍ قَالَ: هُمُ الْجُلَسَاءُ لَا يَشْقَى جَلِيسُهُمْ ". رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَفِي رِوَايَةِ مُسْلِمٍ قَالَ: " إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً سَيَّارَةً فُضْلًا يَبْتَغُونَ مَجَالِسَ الذِّكْرِ فَإِذَا وَجَدُوا مَجْلِسًا فِيهِ ذِكْرٌ قَعَدُوا معَهُم وحفَّ بعضُهم بَعْضًا بأجنحتِهم حَتَّى يملأوا مَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَإِذَا تَفَرَّقُوا عَرَجُوا وَصَعِدُوا إِلَى السَّمَاءِ قَالَ: فَيَسْأَلُهُمُ اللَّهُ وَهُوَ أَعْلَمُ: مِنْ أَيْنَ جِئْتُمْ؟ فَيَقُولُونَ: جِئْنَا مِنْ عِنْدِ عِبَادِكَ فِي الْأَرْضِ يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيُهَلِّلُونَكَ وَيُمَجِّدُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ وَيَسْأَلُونَكَ قَالَ: وَمَاذَا يَسْأَلُونِي؟ قَالُوا: يَسْأَلُونَكَ جَنَّتَكَ قَالَ: وَهَلْ رَأَوْا جَنَّتِي؟ قَالُوا: لَا أَيْ رَبِّ قَالَ: وَكَيْفَ لَوْ رَأَوْا جَنَّتِي؟ قَالُوا: وَيَسْتَجِيرُونَكَ قَالَ: وَمِمَّ يَسْتَجِيرُونِي؟ قَالُوا: مِنْ نَارِكَ قَالَ: وَهَلْ رَأَوْا نَارِي؟ قَالُوا: لَا. قَالَ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْا نَارِي؟ قَالُوا: يَسْتَغْفِرُونَكَ " قَالَ: " فَيَقُولُ: قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ فَأَعْطَيْتُهُمْ مَا سَأَلُوا وَأَجَرْتُهُمْ مِمَّا اسْتَجَارُوا " قَالَ: " يَقُولُونَ: رَبِّ فِيهِمْ فُلَانٌ عَبْدٌ خَطَّاءٌ وَإِنَّمَا مَرَّ فَجَلَسَ مَعَهُمْ " قَالَ: «فَيَقُولُ وَلَهُ غَفَرْتُ هم الْقَوْم لَا يشقى بهم جليسهم»

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta Allohning yoʻllarda aylanib, zikr ahlini izlaydigan farishtalari bor. Ular Allohni zikr qilayotgan bir qavmni topsalar, ‹Hojatingiz (izlaganingiz) sari kelinglar!› deb bir-birlarini chaqiradilar va ularni qanotlari bilan dunyo osmonigacha oʻrab oladilar. Soʻng Robbilari — ulardan yaxshiroq bilsa-da — ulardan: ‹Bandalarim nima deyapti?› deb soʻraydi. Ular: ‹Seni tasbeh aytyaptilar, takbir aytyaptilar, hamd aytyaptilar va Seni ulugʻlayaptilar›, deydi. (Alloh): ‹Ular Meni koʻrishganmi?› deydi. Ular: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, ular Seni koʻrishmagan›, deydi. (Alloh): ‹Agar Meni koʻrsalar, qanday boʻlardi?› deydi. Ular: ‹Agar Seni koʻrsalar, Senga yanada qattiqroq ibodat qilar, Seni yanada koʻproq ulugʻlar va koʻproq tasbeh aytardilar›, deydi. (Alloh): ‹Ular Mendan nima soʻrayapti?› deydi. Ular: ‹Sendan jannatni soʻrayaptilar›, deydi. (Alloh): ‹Ular uni koʻrishganmi?› deydi. Ular: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, ey Robbim, ular uni koʻrishmagan›, deydi. (Alloh): ‹Agar uni koʻrsalar, qanday boʻlardi?› deydi. Ular: ‹Agar uni koʻrsalar, unga nisbatan yanada koʻproq hirs qoʻyar, uni yanada qattiqroq talab qilar va unga boʻlgan ragʻbatlari ulkanroq boʻlardi›, deydi. (Alloh): ‹Ular nimadan panoh tilayapti?› deydi. Ular: ‹Doʻzaxdan›, deydi. (Alloh): ‹Ular uni koʻrishganmi?› deydi. Ular: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, ular uni koʻrishmagan›, deydi. (Alloh): ‹Agar uni koʻrsalar, qanday boʻlardi?› deydi. Ular: ‹Agar uni koʻrsalar, undan yanada qattiqroq qochar va undan koʻproq qoʻrqardilar›, deydi. Shunda (Alloh): ‹Men sizni guvoh qilamanki, Men ularni magʻfirat qildim›, deydi. Farishtalardan biri: ‹Ular ichida falonchi (kishi) bor — u ulardan emas; u faqat bir hojat uchun kelgan edi›, deydi. (Alloh): ‹Ular shunday hamsuhbatlardirki, ularning hamsuhbati (ham) baxtsiz boʻlmaydi›, deydi.» (Buni Shuʼba Aʼmashdan rivoyat qildi, lekin uni marfuʼ qilmadi. Uni Suhayl otasidan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта Аллоҳнинг йўлларда айланиб, зикр аҳлини излайдиган фаришталари бор. Улар Аллоҳни зикр қилаётган бир қавмни топсалар, ‹Ҳожатингиз (излаганингиз) сари келинглар!› деб бир-бирларини чақирадилар ва уларни қанотлари билан дунё осмонигача ўраб оладилар. Сўнг Роббилари — улардан яхшироқ билса-да — улардан: ‹Бандаларим нима деяпти?› деб сўрайди. Улар: ‹Сени тасбеҳ айтяптилар, такбир айтяптилар, ҳамд айтяптилар ва Сени улуғлаяптилар›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар Мени кўришганми?› дейди. Улар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, улар Сени кўришмаган›, дейди. (Аллоҳ): ‹Агар Мени кўрсалар, қандай бўларди?› дейди. Улар: ‹Агар Сени кўрсалар, Сенга янада қаттиқроқ ибодат қилар, Сени янада кўпроқ улуғлар ва кўпроқ тасбеҳ айтардилар›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар Мендан нима сўраяпти?› дейди. Улар: ‹Сендан жаннатни сўраяптилар›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар уни кўришганми?› дейди. Улар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, эй Роббим, улар уни кўришмаган›, дейди. (Аллоҳ): ‹Агар уни кўрсалар, қандай бўларди?› дейди. Улар: ‹Агар уни кўрсалар, унга нисбатан янада кўпроқ ҳирс қўяр, уни янада қаттиқроқ талаб қилар ва унга бўлган рағбатлари улканроқ бўларди›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар нимадан паноҳ тилаяпти?› дейди. Улар: ‹Дўзахдан›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар уни кўришганми?› дейди. Улар: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, улар уни кўришмаган›, дейди. (Аллоҳ): ‹Агар уни кўрсалар, қандай бўларди?› дейди. Улар: ‹Агар уни кўрсалар, ундан янада қаттиқроқ қочар ва ундан кўпроқ қўрқардилар›, дейди. Шунда (Аллоҳ): ‹Мен сизни гувоҳ қиламанки, Мен уларни мағфират қилдим›, дейди. Фаришталардан бири: ‹Улар ичида фалончи (киши) бор — у улардан эмас; у фақат бир ҳожат учун келган эди›, дейди. (Аллоҳ): ‹Улар шундай ҳамсуҳбатлардирки, уларнинг ҳамсуҳбати (ҳам) бахциз бўлмайди›, дейди.» (Буни Шуъба Аъмашдан ривоят қилди, лекин уни марфуъ қилмади. Уни Суҳайл отасидан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди.)

وَعَن حَنْظَلَة بن الرّبيع الأسيدي قَالَ: لَقِيَنِي أَبُو بكر فَقَالَ: كَيْفَ أَنْتَ يَا حَنْظَلَةُ؟ قُلْتُ: نَافَقَ حَنْظَلَةُ قَالَ: سُبْحَانَ اللَّهِ مَا تَقُولُ؟ قُلْتُ: نَكُونُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ كَأَنَّا رَأْيُ عَيْنٍ فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَافَسْنَا الْأَزْوَاجَ وَالْأَوْلَادَ وَالضَّيْعَاتِ نَسِينَا كثيرا قَالَ أَبُو بكر: فو الله إِنَّا لَنَلْقَى مِثْلَ هَذَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ: نَافَقَ حَنْظَلَةُ يَا رَسُولَ اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وَمَا ذَاكَ؟» قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ نَكُونُ عِنْدَكَ تُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ كَأَنَّا رَأْيَ عَيْنٍ فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِكَ عَافَسْنَا الْأَزْوَاجَ وَالْأَوْلَادَ وَالضَّيْعَاتِ نَسِينَا كَثِيرًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ تَدُومُونَ عَلَى مَا تَكُونُونَ عِنْدِي وَفِي الذِّكْرِ لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلَائِكَةُ عَلَى فُرُشِكُمْ وَفِي طُرُقِكُمْ وَلَكِنْ يَا حَنْظَلَةُ سَاعَةٌ وَسَاعَةٌ» ثَلَاث مَرَّات. رَوَاهُ مُسلم

Hanzala al-Usayyidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — u Rasululloh ﷺ ning kotiblaridan edi. U dedi: Abu Bakr menga roʻpara boʻlib: «Ahvoling qanday, ey Hanzala?» dedi. Men: «Hanzala munofiq boʻlib qoldi», dedim. U: «Subhonalloh, nima deyapsan?» dedi. Men: «Biz Rasululloh ﷺ huzurida boʻlamiz, u zot bizga doʻzax va jannatni shunday eslatadilarki, goʻyo (ularni) koʻz oldimizda koʻrgandek boʻlamiz. Rasululloh ﷺ huzuridan chiqsak esa, xotinlar, bolalar va tirikchilik tashvishlariga berilib, koʻp narsani unutib qoʻyamiz», dedim. Abu Bakr: «Vallohi, bizning ham boshimizdan xuddi shunday holat oʻtadi», dedi. Soʻng men va Abu Bakr birga Rasululloh ﷺ huzurlariga kirdik. Men: «Hanzala munofiq boʻlib qoldi, yo Rasululloh!» dedim. Rasululloh ﷺ: «Bu nima degani?» dedilar. Men: «Yo Rasululloh, biz huzuringizda boʻlganimizda, siz bizga doʻzax va jannatni shunday eslatasizki, goʻyo (ularni) koʻz oldimizda koʻrgandek boʻlamiz. Huzuringizdan chiqsak esa, xotinlar, bolalar va tirikchilik tashvishlariga berilib, koʻp narsani unutib qoʻyamiz», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot ila qasamki, agar sizlar mening huzurimda va zikrda boʻlgan holatingizda davom etganingizda edi, farishtalar sizlar bilan toʻshaklaringizda va yoʻllaringizda qoʻl berib koʻrishgan boʻlardi. Lekin, ey Hanzala, bir soat (ibodat) va bir soat (tirikchilik boʻladi)», — dedilar. (Buni) uch marta (takrorladilar).Ҳанзала ал-Усаййидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — у Расулуллоҳ ﷺ нинг котибларидан эди. У деди: Абу Бакр менга рўпара бўлиб: «Аҳволинг қандай, эй Ҳанзала?» деди. Мен: «Ҳанзала мунофиқ бўлиб қолди», дедим. У: «Субҳоналлоҳ, нима деяпсан?» деди. Мен: «Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида бўламиз, у зот бизга дўзах ва жаннатни шундай эслатадиларки, гўё (уларни) кўз олдимизда кўргандек бўламиз. Расулуллоҳ ﷺ ҳузуридан чиқсак эса, хотинлар, болалар ва тирикчилик ташвишларига берилиб, кўп нарсани унутиб қўямиз», дедим. Абу Бакр: «Валлоҳи, бизнинг ҳам бошимиздан худди шундай ҳолат ўтади», деди. Сўнг мен ва Абу Бакр бирга Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига кирдик. Мен: «Ҳанзала мунофиқ бўлиб қолди, ё Расулуллоҳ!» дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу нима дегани?» дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, биз ҳузурингизда бўлганимизда, сиз бизга дўзах ва жаннатни шундай эслатасизки, гўё (уларни) кўз олдимизда кўргандек бўламиз. Ҳузурингиздан чиқсак эса, хотинлар, болалар ва тирикчилик ташвишларига берилиб, кўп нарсани унутиб қўямиз», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зот ила қасамки, агар сизлар менинг ҳузуримда ва зикрда бўлган ҳолатингизда давом этганингизда эди, фаришталар сизлар билан тўшакларингизда ва йўлларингизда қўл бериб кўришган бўларди. Лекин, эй Ҳанзала, бир соат (ибодат) ва бир соат (тирикчилик бўлади)», — дедилар. (Буни) уч марта (такрорладилар).

وَعَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرِ أَعْمَالِكُمْ وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ؟ وَأَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ؟ وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِنْفَاقِ الذهبِ والوَرِقِ؟ وخيرٍ لكم مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ وَيَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ؟» قَالُوا: بَلَى قَالَ: «ذِكْرُ اللَّهِ» . رَوَاهُ مَالِكٌ وَأَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ إِلَّا أَنَّ مَالِكًا وَقفه على أبي الدَّرْدَاء

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlarni amallaringizning eng yaxshisidan, Egangiz (Robbingiz) huzurida eng pokidan, darajalaringizda eng yuksagidan, oltin va kumush infoq qilishingizdan koʻra sizlar uchun yaxshiroq boʻlgan, dushmaningiz bilan toʻqnashib ularning boʻyinlarini chopishingizdan va ular sizlarning boʻyinlaringizni chopishidan koʻra sizlar uchun yaxshiroq boʻlgan narsadan xabardor qilaymi?», dedilar. Ular: «Albatta (qiling)», dedilar. U zot: «Alloh taoloning zikri», dedilar. Shunda Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu): «Allohning azobidan Allohning zikridan koʻra koʻproq qutqaruvchi narsa yoʻq», dedi. Abu Iso aytdi: Baʼzilar bu hadisni shu isnod bilan Abdulloh ibn Saiddan shunga oʻxshash rivoyat qilishgan, baʼzilar esa undan mursal qilib rivoyat qilishgan.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизларни амалларингизнинг энг яхшисидан, Эгангиз (Роббингиз) ҳузурида энг покидан, даражаларингизда энг юксагидан, олтин ва кумуш инфоқ қилишингиздан кўра сизлар учун яхшироқ бўлган, душманингиз билан тўқнашиб уларнинг бўйинларини чопишингиздан ва улар сизларнинг бўйинларингизни чопишидан кўра сизлар учун яхшироқ бўлган нарсадан хабардор қилайми?», дедилар. Улар: «Албатта (қилинг)», дедилар. У зот: «Аллоҳ таолонинг зикри», дедилар. Шунда Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу): «Аллоҳнинг азобидан Аллоҳнинг зикридан кўра кўпроқ қутқарувчи нарса йўқ», деди. Абу Исо айтди: Баъзилар бу ҳадисни шу иснод билан Абдуллоҳ ибн Саиддан шунга ўхшаш ривоят қилишган, баъзилар эса ундан мурсал қилиб ривоят қилишган.

وَعَن عبد الله بن يسر قَالَ: جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: أَيُّ النَّاسِ خَيْرٌ؟ فَقَالَ: «طُوبَى لِمَنْ طَالَ عُمْرُهُ وَحَسُنَ عَمَلُهُ» قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: ( «ن تُفَارِقَ الدُّنْيَا وَلِسَانُكَ رَطْبٌ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ» رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ

Abdulloh ibn Busr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir aʼrobiy Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Odamlarning qaysi biri yaxshiroq?» dedi. U zot: «Umri uzoq, ameli goʻzal boʻlgan kishiga tuba (baxt-saodat) boʻlsin», dedilar. U: «Yo Rasululloh, qaysi amel afzalroq?» dedi. U zot: «Dunyodan tiling Allohning zikri bilan hoʻl (namli) holda ajralishing», dedilar. Ahmad va Termiziy rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Буср (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аъробий Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Одамларнинг қайси бири яхшироқ?» деди. У зот: «Умри узоқ, амели гўзал бўлган кишига туба (бахт-саодат) бўлсин», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, қайси амел афзалроқ?» деди. У зот: «Дунёдан тилинг Аллоҳнинг зикри билан ҳўл (намли) ҳолда ажралишинг», дедилар. Аҳмад ва Термизий ривоят қилган.

وَعَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا مَرَرْتُمْ بِرِيَاضِ الْجَنَّةِ فَارْتَعُوا» قَالُوا: وَمَا رِيَاضُ الْجِنّ؟ قَالَ: «حلق الذّكر» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannat bogʻlaridan oʻtsangiz, (undan) bahramand boʻlinglar», dedilar. Sahobalar: «Jannat bogʻlari nima?» deyishdi. U zot: «Zikr halqalaridir», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат боғларидан ўтсангиз, (ундан) баҳраманд бўлинглар», дедилар. Саҳобалар: «Жаннат боғлари нима?» дейишди. У зот: «Зикр ҳалқаларидир», дедилар. Термизий ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ قَعَدَ مَقْعَدًا لَمْ يَذْكُرِ اللَّهَ فِيهِ كَانَتْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ وَمَنِ اضْطَجَعَ مَضْجَعًا لَا يذكر الله فِيهِ كَانَ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ تِرَةٌ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bir joyda oʻtirib, unda Allohni zikr qilmasa, bu uning zimmasiga Alloh tomonidan bir nuqson boʻlur; va kim bir joyda yotib, unda Allohni zikr qilmasa, bu ham uning zimmasiga Alloh tomonidan bir nuqson boʻlur», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир жойда ўтириб, унда Аллоҳни зикр қилмаса, бу унинг зиммасига Аллоҳ томонидан бир нуқсон бўлур; ва ким бир жойда ётиб, унда Аллоҳни зикр қилмаса, бу ҳам унинг зиммасига Аллоҳ томонидан бир нуқсон бўлур», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ وَكَانَ عَلَيْهِمْ حَسرَةً» . رَوَاهُ أحمدُ وَأَبُو دَاوُد

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi qavm bir majlisda Allohni zikr qilmasdan turib ketsalar, xuddi eshakning oʻligidan turgandek (savobsiz) boʻladi va bu ular uchun (qiyomatda) hasrat-nadomat boʻlur», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси қавм бир мажлисда Аллоҳни зикр қилмасдан туриб кетсалар, худди эшакнинг ўлигидан тургандек (савобсиз) бўлади ва бу улар учун (қиёматда) ҳасрат-надомат бўлур», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ وَلَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةً فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, Nabiy ﷺ: «Qaysi qavm bir majlisda oʻtirib, unda Allohni zikr qilmasa va Paygʻambarlariga salovot aytmasa, albatta bu ular uchun (qiyomatda) hasrat boʻladi. Alloh xohlasa ularni azoblaydi, xohlasa magʻfirat qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. U bir necha yoʻldan Abu Hurayradan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilingan. «Tira» soʻzining maʼnosi hasrat va nadomatdir. Arab tilini biluvchilardan baʼzilar: ‹Tira — bu qasos (oʻch)dir›, deganlar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, Набий ﷺ: «Қайси қавм бир мажлисда ўтириб, унда Аллоҳни зикр қилмаса ва Пайғамбарларига саловот айтмаса, албатта бу улар учун (қиёматда) ҳасрат бўлади. Аллоҳ хоҳласа уларни азоблайди, хоҳласа мағфират қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. У бир неча йўлдан Абу Ҳурайрадан, Набий ﷺдан ривоят қилинган. «Тира» сўзининг маъноси ҳасрат ва надоматдир. Араб тилини билувчилардан баъзилар: ‹Тира — бу қасос (ўч)дир›, деганлар.

وَعَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ كَلَامِ ابْنِ آدَمَ عَلَيْهِ لَا لَهُ إِلَّا أَمْرٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ نَهْيٌ عَنْ مُنْكَرٍ أَوْ ذِكْرُ اللَّهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Paygʻambar ﷺning zavjasi Umm Habiba (roziyallohu anho) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Odam farzandining barcha soʻzi oʻziga foyda emas, balki ziyondir; magar maʼrufga (yaxshilikka) buyurish, munkardan (yomonlikdan) qaytarish yoki Allohni zikr qilish boʻlsa (bundan mustasno)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Muhammad ibn Yazid ibn Xunaysning hadisidan bilamiz.Пайғамбар ﷺнинг завжаси Умм Ҳабиба (розияллоҳу анҳо) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Одам фарзандининг барча сўзи ўзига фойда эмас, балки зиёндир; магар маъруфга (яхшиликка) буюриш, мункардан (ёмонликдан) қайтариш ёки Аллоҳни зикр қилиш бўлса (бундан мустасно)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Муҳаммад ибн Язид ибн Хунайснинг ҳадисидан биламиз.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تُكْثِرُوا الْكَلَامَ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ فَإِنَّ كَثْرَةَ الْكَلَامِ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ قَسْوَةٌ لِلْقَلْبِ وَإِنَّ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنَ اللَّهِ الْقَلْبُ الْقَاسِي» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohni zikr qilishdan boshqa (gaplar bilan) soʻzni koʻpaytirmang. Chunki Allohni zikr qilishdan boshqa soʻzni koʻpaytirish qalbga qattiqlik (keltiradi). Va, albatta, Allohdan eng uzoq kishi qattiq qalbli kishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ibrohim ibn Abdulloh ibn Hotibning hadisidan bilamiz.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳни зикр қилишдан бошқа (гаплар билан) сўзни кўпайтирманг. Чунки Аллоҳни зикр қилишдан бошқа сўзни кўпайтириш қалбга қаттиқлик (келтиради). Ва, албатта, Аллоҳдан энг узоқ киши қаттиқ қалбли кишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳотибнинг ҳадисидан биламиз.

وَعَنْ ثَوْبَانَ قَالَ: لَمَّا نَزَلَتْ (وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَب وَالْفِضَّة) كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ: نَزَلَتْ فِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ لَوْ عَلِمْنَا أَيُّ الْمَالِ خَيْرٌ فَنَتَّخِذَهُ؟ فَقَالَ: «أَفْضَلُهُ لِسَانٌ ذَاكِرٌ وَقَلْبٌ شَاكِرٌ وَزَوْجَةٌ مُؤْمِنَةٌ تُعِينُهُ عَلَى إِيمَانِهِ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: {Oltin va kumushni xazina qiladiganlar…} (Tavba 34) (oyati) nozil boʻlganda, biz Nabiy ﷺ bilan sayohatlaridan birida edik. Uning ashoblaridan baʼzilari: «Oltin va kumush haqida nozil boʻladigan narsa nozil boʻldi. Qaysi mol yaxshiroqligini bilsak, uni egallar edik», dedi. Shunda u zot: «Uning eng afzali — zikr qiluvchi til, shukr qiluvchi qalb va iymonida unga yordam beradigan moʻmina xotindir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Men Muhammad ibn Ismoildan: «Solim ibn Abul-Jaʼd Savbondan eshitganmi?» deb soʻradim. U: «Yoʻq», dedi. Men unga: «U Nabiy ﷺning ashoblaridan kimdan eshitgan?» dedim. U: «U Jobir ibn Abdulloh va Anas ibn Molikdan eshitgan», dedi va Nabiy ﷺning ashoblaridan boshqa bir nechtasini zikr qildi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: {Олтин ва кумушни хазина қиладиганлар…} (Тавба 34) (ояти) нозил бўлганда, биз Набий ﷺ билан саёҳатларидан бирида эдик. Унинг ашобларидан баъзилари: «Олтин ва кумуш ҳақида нозил бўладиган нарса нозил бўлди. Қайси мол яхшироқлигини билсак, уни эгаллар эдик», деди. Шунда у зот: «Унинг энг афзали — зикр қилувчи тил, шукр қилувчи қалб ва иймонида унга ёрдам берадиган мўмина хотиндир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Мен Муҳаммад ибн Исмоилдан: «Солим ибн Абул-Жаъд Савбондан эшитганми?» деб сўрадим. У: «Йўқ», деди. Мен унга: «У Набий ﷺнинг ашобларидан кимдан эшитган?» дедим. У: «У Жобир ибн Абдуллоҳ ва Анас ибн Моликдан эшитган», деди ва Набий ﷺнинг ашобларидан бошқа бир нечтасини зикр қилди.

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: خَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى حَلْقَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ: مَا أَجْلَسَكُمْ؟ قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ قَالَ: آللَّهِ مَا أَجْلَسَكُمْ إِلَّا ذَلِكَ؟ قَالُوا: آللَّهِ مَا أَجْلَسَنَا غَيْرُهُ قَالَ: أما إِنِّي لم أستحلفكم تُهْمَة لكم وَمَا كَانَ أَحَدٌ بِمَنْزِلَتِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَلَّ عَنْهُ حَدِيثًا مِنِّي وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ عَلَى حَلْقَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ: «مَا أَجْلَسَكُمْ هَاهُنَا» قَالُوا: جَلَسْنَا نَذْكُرُ اللَّهَ وَنَحْمَدُهُ عَلَى مَا هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ وَمَنَّ بِهِ علينا قَالَ: " آالله مَا أجلسكم إِلَّا ذَلِك؟ قَالُوا: آالله مَا أَجْلَسَنَا إِلَّا ذَلِكَ قَالَ: «أَمَا إِنِّي لَمْ أَسْتَحْلِفْكُمْ تُهْمَةً لَكُمْ وَلَكِنَّهُ أَتَانِي جِبْرِيلُ فَأَخْبَرَنِي أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبَاهِي بِكُمُ الْمَلَائِكَة» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoviya masjiddagi bir halqa (oldiga) chiqib: «Sizlarni nima oʻtqazib qoʻydi?» dedi. Ular: «Allohni zikr etgani oʻtiribmiz», dedilar. (Muoviya): «Alloh haqi, sizlarni faqat shugina oʻtqazdimi?» dedi. Ular: «Alloh haqi, bizni faqat shugina oʻtqazdi», dedilar. (Muoviya): «Men sizlarga (biror) tuhmat tufayli qasam ichirayotganim yoʻq. Rasululloh ﷺ huzuridagi mendek martabali kishilar orasida u zotdan men kabi kam hadis rivoyat qilgan birorta odam yoʻq edi. Rasululloh ﷺ sahobalaridan bir halqa (oldiga) chiqib: ‹Sizlarni nima oʻtqazdi?› dedilar. Ular: ‹Bizni Islomga hidoyat qilgani va biz uchun (uni) inʼom etgani uchun Allohni zikr etib, Unga hamd aytib oʻtiribmiz›, dedilar. (U zot): ‹Alloh haqi, sizlarni faqat shugina oʻtqazdimi?› dedilar. Ular: ‹Alloh haqi, bizni faqat shugina oʻtqazdi›, dedilar. (U zot): ‹Men sizlarga (biror) tuhmat tufayli qasam ichirayotganim yoʻq, balki menga Jibril kelib, Aziz va Jalil Alloh sizlar bilan farishtalarga faxrlanishini xabar berdi›, dedilar», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муовия масжиддаги бир ҳалқа (олдига) чиқиб: «Сизларни нима ўтқазиб қўйди?» деди. Улар: «Аллоҳни зикр этгани ўтирибмиз», дедилар. (Муовия): «Аллоҳ ҳақи, сизларни фақат шугина ўтқаздими?» деди. Улар: «Аллоҳ ҳақи, бизни фақат шугина ўтқазди», дедилар. (Муовия): «Мен сизларга (бирор) туҳмат туфайли қасам ичираётганим йўқ. Расулуллоҳ ﷺ ҳузуридаги мендек мартабали кишилар орасида у зотдан мен каби кам ҳадис ривоят қилган бирорта одам йўқ эди. Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларидан бир ҳалқа (олдига) чиқиб: ‹Сизларни нима ўтқазди?› дедилар. Улар: ‹Бизни Исломга ҳидоят қилгани ва биз учун (уни) инъом этгани учун Аллоҳни зикр этиб, Унга ҳамд айтиб ўтирибмиз›, дедилар. (У зот): ‹Аллоҳ ҳақи, сизларни фақат шугина ўтқаздими?› дедилар. Улар: ‹Аллоҳ ҳақи, бизни фақат шугина ўтқазди›, дедилар. (У зот): ‹Мен сизларга (бирор) туҳмат туфайли қасам ичираётганим йўқ, балки менга Жибрил келиб, Азиз ва Жалил Аллоҳ сизлар билан фаришталарга фахрланишини хабар берди›, дедилар», деди.

وَعَن عبد الله بن يسر: أَنَّ رَجُلًا قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ شَرَائِعَ الْإِسْلَامِ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ فَأَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ أَتَشَبَّثُ بِهِ قَالَ: " لَا يَزَالُ لِسَانُكَ رَطْبًا بِذكر اللَّهِ) رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيث حسن غَرِيب

Abdulloh ibn Busr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, Islomning shariatlari (amallari) menga koʻpayib ketdi, menga mahkam yopishadigan bir narsani aytib bering», dedi. U zot: «Tiling Allohning zikridan tar (hoʻl) boʻlib tursin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan gʻaribdir.Абдуллоҳ ибн Буср (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, Исломнинг шариатлари (амаллари) менга кўпайиб кетди, менга маҳкам ёпишадиган бир нарсани айтиб беринг», деди. У зот: «Тилинг Аллоҳнинг зикридан тар (ҳўл) бўлиб турсин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ: أَيُّ الْعِبَادِ أَفْضَلُ وَأَرْفَعُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ؟ قَالَ: «الذَّاكِرُونَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتُ» قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمِنَ الْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ؟ قَالَ: «لَوْ ضَرَبَ بِسَيْفِهِ فِي الْكُفَّارِ وَالْمُشْرِكِينَ حَتَّى يَنْكَسِرَ وَيَخْتَضِبَ دَمًا فَإِنَّ الذَّاكِرَ لِلَّهِ أَفْضَلُ مِنْهُ دَرَجَة» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ وَقَالَ التِّرْمِذِيّ: هَذَا حَدِيث حسن غَرِيب

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺdan: «Qiyomat kunida Allohning huzurida bandalarning qaysisi daraja jihatidan afzal?», deb soʻralganda, u zot: «Allohni koʻp zikr qiluvchi erkaklar va zikr qiluvchi ayollar», dedilar. (Rovi) aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, Alloh yoʻlidagi gʻoziydan ham (afzalmi)?», dedim. U zot: «Agar u qilichi bilan kofirlar va mushriklar orasida toki qilichi singuncha va qonga boʻyaluncha ursa ham, Allohni koʻp zikr qiluvchilar undan daraja jihatidan afzalroqdir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Darrojning hadisidan bilamiz.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺдан: «Қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида бандаларнинг қайсиси даража жиҳатидан афзал?», деб сўралганда, у зот: «Аллоҳни кўп зикр қилувчи эркаклар ва зикр қилувчи аёллар», дедилар. (Рови) айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ йўлидаги ғозийдан ҳам (афзалми)?», дедим. У зот: «Агар у қиличи билан кофирлар ва мушриклар орасида токи қиличи сингунча ва қонга бўялунча урса ҳам, Аллоҳни кўп зикр қилувчилар ундан даража жиҳатидан афзалроқдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Даррожнинг ҳадисидан биламиз.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الشَّيْطَانُ جَاثِمٌ عَلَى قَلْبِ ابْنِ آدَمَ فَإِذَا ذَكَرَ اللَّهَ خَنَسَ وَإِذا غفَلَ وسوس» . رَوَاهُ البُخَارِيّ تَعْلِيقا

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shayton odam bolasining qalbiga qoʻnib oladi. (Banda) Allohni zikr qilsa, u chekinadi; gʻofil boʻlsa, vasvasa qiladi», dedilar. Buxoriy taʼliq tariqasida rivoyat qilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шайтон одам боласининг қалбига қўниб олади. (Банда) Аллоҳни зикр қилса, у чекинади; ғофил бўлса, васваса қилади», дедилар. Бухорий таълиқ тариқасида ривоят қилган.

وَعَنْ مَالِكٍ قَالَ: بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «ذَاكِرُ اللَّهِ فِي الْغَافِلِينَ كَالْمُقَاتِلِ خَلْفَ الْفَارِّينَ وَذَاكِرُ اللَّهِ فِي الْغَافِلِينَ كَغُصْنٍ أَخْضَرَ فِي شَجَرٍ يَابِس» وَفِي رِوَايَةٍ: «مَثَلُ الشَّجَرَةِ الْخَضْرَاءِ فِي وَسَطِ الشَّجَرِ وَذَاكِرُ اللَّهِ فِي الْغَافِلِينَ مَثَلُ مِصْبَاحٍ فِي بَيْتٍ مُظْلِمٍ وَذَاكِرُ اللَّهِ فِي الْغَافِلِينَ يُرِيهِ اللَّهُ مَقْعَدَهُ مِنَ الْجَنَّةِ وَهُوَ حَيٌّ وَذَاكِرُ اللَّهِ فِي الْغَافِلِينَ يُغْفَرُ لَهُ بِعَدَدِ كُلِّ فَصِيحٍ وَأَعْجَمٍ» . وَالْفَصِيحُ: بَنُو آدَمَ وَالْأَعْجَمُ: الْبَهَائِم. رَوَاهُ رزين

Molik (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Menga xabar yetdiki, Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Gʻofillar orasida Allohni zikr qiluvchi — qochayotganlar ortidan jang qilayotgan kishiga oʻxshaydi; gʻofillar orasida Allohni zikr qiluvchi — qurigan daraxtdagi yashil shoxga oʻxshaydi». Boshqa rivoyatda: «Daraxtlar orasidagi yashil daraxtga oʻxshaydi; gʻofillar orasida Allohni zikr qiluvchi — qorongʻu uydagi chirogʻga oʻxshaydi; gʻofillar orasida Allohni zikr qiluvchiga Alloh uning jannatdagi oʻrnini u tirikligida koʻrsatadi; gʻofillar orasida Allohni zikr qiluvchi har bir fasih va aʼjamning soni miqdoricha magʻfirat qilinadi». Fasih — odam bolalari, aʼjam esa hayvonlardir. Razin rivoyat qilgan.Молик (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Менга хабар етдики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Ғофиллар орасида Аллоҳни зикр қилувчи — қочаётганлар ортидан жанг қилаётган кишига ўхшайди; ғофиллар орасида Аллоҳни зикр қилувчи — қуриган дарахтдаги яшил шохга ўхшайди». Бошқа ривоятда: «Дарахтлар орасидаги яшил дарахтга ўхшайди; ғофиллар орасида Аллоҳни зикр қилувчи — қоронғу уйдаги чироғга ўхшайди; ғофиллар орасида Аллоҳни зикр қилувчига Аллоҳ унинг жаннатдаги ўрнини у тириклигида кўрсатади; ғофиллар орасида Аллоҳни зикр қилувчи ҳар бир фасиҳ ва аъжамнинг сони миқдорича мағфират қилинади». Фасиҳ — одам болалари, аъжам эса ҳайвонлардир. Разин ривоят қилган.

وَعَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ: مَا عَمِلَ الْعَبْدُ عَمَلًا أَنْجَى لَهُ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ. رَوَاهُ مَالِكٌ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَه

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Banda Allohni zikr qilishdan koʻra oʻzini Allohning azobidan koʻproq qutqaradigan biror amalni qilmagan», dedi. Molik, Termiziy va Ibn Moja rivoyat qilgan.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Банда Аллоҳни зикр қилишдан кўра ўзини Аллоҳнинг азобидан кўпроқ қутқарадиган бирор амални қилмаган», деди. Молик, Термизий ва Ибн Можа ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ: أَنَا مَعَ عَبْدِي إِذَا ذَكَرَنِي وتحركت بِي شفتاه ". رَوَاهُ البُخَارِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo shunday deydi: ‹Bandam Meni zikr qilsa va Meni eslab labi qimirlasa, Men u bilan birgaman›», dedilar. Buxoriy rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло шундай дейди: ‹Бандам Мени зикр қилса ва Мени эслаб лаби қимирласа, Мен у билан биргаман›», дедилар. Бухорий ривоят қилган.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: «لِكُلِّ شَيْءٍ صِقَالَةٌ وَصِقَالَةُ الْقُلُوبِ ذِكْرُ اللَّهِ وَمَا مِنْ شَيْءٍ أَنْجَى مِنْ عَذَابِ اللَّهِ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ» قَالُوا: وَلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَلَا أَنْ يَضْرِبَ بِسَيْفِهِ حَتَّى يَنْقَطِعَ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِيرِ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo shariyka laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo shariyka lak (Mana men huzuringdaman, ey Allohim, mana men huzuringdaman. Mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman. Albatta hamd va neʼmat Senikidir, mulk ham Senikidir, Sening sheriging yoʻq)», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарийка лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарийка лак (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳим, мана мен ҳузурингдаман. Мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман. Албатта ҳамд ва неъмат Сеникидир, мулк ҳам Сеникидир, Сенинг шеригинг йўқ)», дер эдилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ لِلَّهِ تَعَالَى تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مِائَةً إِلَّا وَاحِدًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ» . وَفِي رِوَايَة: «وَهُوَ وتر يحب الْوتر»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh taoloning toʻqson toʻqqiz — yuzdan bitta kam — ismi bor, kim ularni sanab (yodida saqlab) chiqsa, jannatga kiradi. U — Alloh, Undan boʻlak iloh yoʻq (Allohu la ilaha illa Huva); ar-Rohman, ar-Rohiym, al-Malik, al-Quddus, as-Salom, al-Muʼmin, al-Muhaymin, al-Aziz, al-Jabbor, al-Mutakabbir, al-Xoliq, al-Boriʼ, al-Musavvir, al-Gʻaffor, al-Qahhor, al-Vahhob, ar-Razzoq, al-Fattoh, al-Aliym, al-Qobiz, al-Bosit, al-Xofiz, ar-Rofiʼ, al-Muizz, al-Muzill, as-Samiʼ, al-Basiyr, al-Hakam, al-Adl, al-Latiyf, al-Xabiyr, al-Haliym, al-Aziym, al-Gʻafur, ash-Shakur, al-Aliyy, al-Kabiyr, al-Hafiyz, al-Muqiyt, al-Hasiyb, al-Jaliyl, al-Kariym, ar-Roqiyb, al-Mujiyb, al-Vosiʼ, al-Hakiym, al-Vadud, al-Majiyd, al-Boʼis, ash-Shahiyd, al-Haqq, al-Vakiyl, al-Qaviyy, al-Matiyn, al-Valiyy, al-Hamiyd, al-Muhsiy, al-Mubdiʼ, al-Muiyd, al-Muhyiy, al-Mumiyt, al-Hayy, al-Qayyum, al-Vojid, al-Mojid, al-Vohid, as-Samad, al-Qodir, al-Muqtadir, al-Muqaddim, al-Muaxxir, al-Avval, al-Oxir, az-Zohir, al-Botin, al-Voliy, al-Mutaoliy, al-Barr, at-Tavvob, al-Muntaqim, al-Afuvv, ar-Rouf, Molikul-Mulk, Zul-Jaloli val-Ikrom, al-Muqsit, al-Jomiʼ, al-Gʻaniyy, al-Mugʻniy, al-Moniʼ, az-Zorr, an-Nofiʼ, an-Nur, al-Hodiy, al-Badiyʼ, al-Boqiy, al-Voris, ar-Roshiyd, as-Sabur», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, bizga uni bir necha kishi Safvon ibn Solihdan rivoyat qildi. Biz uni faqat Safvon ibn Solihning hadisidan bilamiz, u esa hadis ahli nazdida ishonchli (siqa) kishidir. Bu hadis Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan bir necha yoʻl bilan ham rivoyat qilingan, biroq rivoyatlarning koʻpchiligida ismlarning zikri keltirilgan sahih sanadni bu hadisdan boshqa joyda bilmaymiz. Odam ibn Abu Iyos bu hadisni boshqa sanad bilan Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilgan va unda ismlarni zikr qilgan, biroq uning sahih sanadi yoʻq.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ таолонинг тўқсон тўққиз — юздан битта кам — исми бор, ким уларни санаб (ёдида сақлаб) чиқса, жаннатга киради. У — Аллоҳ, Ундан бўлак илоҳ йўқ (Аллоҳу ла илаҳа илла Ҳува); ар-Роҳман, ар-Роҳийм, ал-Малик, ал-Қуддус, ас-Салом, ал-Муъмин, ал-Муҳаймин, ал-Азиз, ал-Жаббор, ал-Мутакаббир, ал-Холиқ, ал-Бориъ, ал-Мусаввир, ал-Ғаффор, ал-Қаҳҳор, ал-Ваҳҳоб, ар-Раззоқ, ал-Фаттоҳ, ал-Алийм, ал-Қобиз, ал-Босит, ал-Хофиз, ар-Рофиъ, ал-Муизз, ал-Музилл, ас-Самиъ, ал-Басийр, ал-Ҳакам, ал-Адл, ал-Латийф, ал-Хабийр, ал-Ҳалийм, ал-Азийм, ал-Ғафур, аш-Шакур, ал-Алийй, ал-Кабийр, ал-Ҳафийз, ал-Муқийт, ал-Ҳасийб, ал-Жалийл, ал-Карийм, ар-Роқийб, ал-Мужийб, ал-Восиъ, ал-Ҳакийм, ал-Вадуд, ал-Мажийд, ал-Бўис, аш-Шаҳийд, ал-Ҳаққ, ал-Вакийл, ал-Қавийй, ал-Матийн, ал-Валийй, ал-Ҳамийд, ал-Муҳсий, ал-Мубдиъ, ал-Муийд, ал-Муҳйий, ал-Мумийт, ал-Ҳайй, ал-Қайюм, ал-Вожид, ал-Можид, ал-Воҳид, ас-Самад, ал-Қодир, ал-Муқтадир, ал-Муқаддим, ал-Муаххир, ал-Аввал, ал-Охир, аз-Зоҳир, ал-Ботин, ал-Волий, ал-Мутаолий, ал-Барр, ат-Таввоб, ал-Мунтақим, ал-Афувв, ар-Роуф, Моликул-Мулк, Зул-Жалоли вал-Икром, ал-Муқсит, ал-Жомиъ, ал-Ғанийй, ал-Муғний, ал-Мониъ, аз-Зорр, ан-Нофиъ, ан-Нур, ал-Ҳодий, ал-Бадийъ, ал-Боқий, ал-Ворис, ар-Рошийд, ас-Сабур», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, бизга уни бир неча киши Сафвон ибн Солиҳдан ривоят қилди. Биз уни фақат Сафвон ибн Солиҳнинг ҳадисидан биламиз, у эса ҳадис аҳли наздида ишончли (сиқа) кишидир. Бу ҳадис Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан бир неча йўл билан ҳам ривоят қилинган, бироқ ривоятларнинг кўпчилигида исмларнинг зикри келтирилган саҳиҳ санадни бу ҳадисдан бошқа жойда билмаймиз. Одам ибн Абу Иёс бу ҳадисни бошқа санад билан Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан ривоят қилган ва унда исмларни зикр қилган, бироқ унинг саҳиҳ санади йўқ.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ لِلَّهِ تَعَالَى تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَه هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ الْغَفَّارُ الْقَهَّارُ الْوَهَّابُ الرَّزَّاقُ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ الْقَابِضُ الْبَاسِطُ الْخَافِضُ الرَّافِعُ الْمُعِزُّ الْمُذِلُّ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ الْحَكَمُ الْعَدْلُ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ الْحَلِيمُ الْعَظِيمُ الْغَفُورُ الشَّكورُ العَلِيُّ الكَبِيرُ الحَفيظُ المُقِيتُ الْحَسِيبُ الْجَلِيلُ الْكَرِيمُ الرَّقِيبُ الْمُجِيبُ الْوَاسِعُ الْحَكِيمُ الْوَدُودُ الْمَجِيدُ الْبَاعِثُ الشَّهِيدُ الْحَقُّ الْوَكِيلُ الْقَوِيُّ الْمَتِينُ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ الْمُحْصِي الْمُبْدِئُ الْمُعِيدُ الْمُحْيِي المُميتُ الحَيُّ القَيُّومُ الواجِدُ الماجِدُ الواحِدُ الأحَدُ الصَّمَدُ الْقَادِرُ الْمُقْتَدِرُ الْمُقَدِّمُ الْمُؤَخِّرُ الْأَوَّلُ الْآخِرُ الظَّاهِرُ الْبَاطِنُ الْوَالِي الْمُتَعَالِي الْبَرُّ التَّوَّابُ الْمُنْتَقِمُ العَفُوُّ الرَّؤوفُ مَالِكُ الْمُلْكِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ الْمُقْسِطُ الْجَامِعُ الْغَنِيُّ الْمُغْنِي الْمَانِعُ الضَّارُّ النَّافِعُ النُّورُ الْهَادِي الْبَدِيعُ الْبَاقِي الْوَارِثُ الرَّشِيدُ الصَّبُورُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ والبيهقيُّ فِي الدَّعواتِ الْكَبِير. وَقَالَ التِّرْمِذِيّ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh taoloning toʻqson toʻqqiz — yuzdan bitta kam — ismi bor, kim ularni sanab (yodida saqlab) chiqsa, jannatga kiradi. U — Alloh, Undan boʻlak iloh yoʻq (Allohu la ilaha illa Huva); ar-Rohman, ar-Rohiym, al-Malik, al-Quddus, as-Salom, al-Muʼmin, al-Muhaymin, al-Aziz, al-Jabbor, al-Mutakabbir, al-Xoliq, al-Boriʼ, al-Musavvir, al-Gʻaffor, al-Qahhor, al-Vahhob, ar-Razzoq, al-Fattoh, al-Aliym, al-Qobiz, al-Bosit, al-Xofiz, ar-Rofiʼ, al-Muizz, al-Muzill, as-Samiʼ, al-Basiyr, al-Hakam, al-Adl, al-Latiyf, al-Xabiyr, al-Haliym, al-Aziym, al-Gʻafur, ash-Shakur, al-Aliyy, al-Kabiyr, al-Hafiyz, al-Muqiyt, al-Hasiyb, al-Jaliyl, al-Kariym, ar-Roqiyb, al-Mujiyb, al-Vosiʼ, al-Hakiym, al-Vadud, al-Majiyd, al-Boʼis, ash-Shahiyd, al-Haqq, al-Vakiyl, al-Qaviyy, al-Matiyn, al-Valiyy, al-Hamiyd, al-Muhsiy, al-Mubdiʼ, al-Muiyd, al-Muhyiy, al-Mumiyt, al-Hayy, al-Qayyum, al-Vojid, al-Mojid, al-Vohid, as-Samad, al-Qodir, al-Muqtadir, al-Muqaddim, al-Muaxxir, al-Avval, al-Oxir, az-Zohir, al-Botin, al-Voliy, al-Mutaoliy, al-Barr, at-Tavvob, al-Muntaqim, al-Afuvv, ar-Rouf, Molikul-Mulk, Zul-Jaloli val-Ikrom, al-Muqsit, al-Jomiʼ, al-Gʻaniyy, al-Mugʻniy, al-Moniʼ, az-Zorr, an-Nofiʼ, an-Nur, al-Hodiy, al-Badiyʼ, al-Boqiy, al-Voris, ar-Roshiyd, as-Sabur», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, bizga uni bir necha kishi Safvon ibn Solihdan rivoyat qildi. Biz uni faqat Safvon ibn Solihning hadisidan bilamiz, u esa hadis ahli nazdida ishonchli (siqa) kishidir. Bu hadis Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan bir necha yoʻl bilan ham rivoyat qilingan, biroq rivoyatlarning koʻpchiligida ismlarning zikri keltirilgan sahih sanadni bu hadisdan boshqa joyda bilmaymiz. Odam ibn Abu Iyos bu hadisni boshqa sanad bilan Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilgan va unda ismlarni zikr qilgan, biroq uning sahih sanadi yoʻq.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ таолонинг тўқсон тўққиз — юздан битта кам — исми бор, ким уларни санаб (ёдида сақлаб) чиқса, жаннатга киради. У — Аллоҳ, Ундан бўлак илоҳ йўқ (Аллоҳу ла илаҳа илла Ҳува); ар-Роҳман, ар-Роҳийм, ал-Малик, ал-Қуддус, ас-Салом, ал-Муъмин, ал-Муҳаймин, ал-Азиз, ал-Жаббор, ал-Мутакаббир, ал-Холиқ, ал-Бориъ, ал-Мусаввир, ал-Ғаффор, ал-Қаҳҳор, ал-Ваҳҳоб, ар-Раззоқ, ал-Фаттоҳ, ал-Алийм, ал-Қобиз, ал-Босит, ал-Хофиз, ар-Рофиъ, ал-Муизз, ал-Музилл, ас-Самиъ, ал-Басийр, ал-Ҳакам, ал-Адл, ал-Латийф, ал-Хабийр, ал-Ҳалийм, ал-Азийм, ал-Ғафур, аш-Шакур, ал-Алийй, ал-Кабийр, ал-Ҳафийз, ал-Муқийт, ал-Ҳасийб, ал-Жалийл, ал-Карийм, ар-Роқийб, ал-Мужийб, ал-Восиъ, ал-Ҳакийм, ал-Вадуд, ал-Мажийд, ал-Бўис, аш-Шаҳийд, ал-Ҳаққ, ал-Вакийл, ал-Қавийй, ал-Матийн, ал-Валийй, ал-Ҳамийд, ал-Муҳсий, ал-Мубдиъ, ал-Муийд, ал-Муҳйий, ал-Мумийт, ал-Ҳайй, ал-Қайюм, ал-Вожид, ал-Можид, ал-Воҳид, ас-Самад, ал-Қодир, ал-Муқтадир, ал-Муқаддим, ал-Муаххир, ал-Аввал, ал-Охир, аз-Зоҳир, ал-Ботин, ал-Волий, ал-Мутаолий, ал-Барр, ат-Таввоб, ал-Мунтақим, ал-Афувв, ар-Роуф, Моликул-Мулк, Зул-Жалоли вал-Икром, ал-Муқсит, ал-Жомиъ, ал-Ғанийй, ал-Муғний, ал-Мониъ, аз-Зорр, ан-Нофиъ, ан-Нур, ал-Ҳодий, ал-Бадийъ, ал-Боқий, ал-Ворис, ар-Рошийд, ас-Сабур», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, бизга уни бир неча киши Сафвон ибн Солиҳдан ривоят қилди. Биз уни фақат Сафвон ибн Солиҳнинг ҳадисидан биламиз, у эса ҳадис аҳли наздида ишончли (сиқа) кишидир. Бу ҳадис Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан бир неча йўл билан ҳам ривоят қилинган, бироқ ривоятларнинг кўпчилигида исмларнинг зикри келтирилган саҳиҳ санадни бу ҳадисдан бошқа жойда билмаймиз. Одам ибн Абу Иёс бу ҳадисни бошқа санад билан Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан ривоят қилган ва унда исмларни зикр қилган, бироқ унинг саҳиҳ санади йўқ.

وَعَن بُرَيْدَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ فَقَالَ: «دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الْأَعْظَمِ الَّذِي إِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى وَإِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kishining: «Allohim, men Sendan soʻrayman, men Sen Allohligingga guvohlik beramanki, Sendan oʻzga iloh yoʻq, (Sen) yagonasan, (hojatlar Oʻzigagina ravo qilinadigan) Somadsan, tugʻmagan va tugʻilmagansan va Senga hech kim teng emasdir», deganini eshitib qoldilar. Shunda u zot: «Sen Allohdan shunday ism bilan soʻradingki, u bilan soʻralsa beradi va u bilan duo qilinsa ijobat etadi», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кишининг: «Аллоҳим, мен Сендан сўрайман, мен Сен Аллоҳлигингга гувоҳлик бераманки, Сендан ўзга илоҳ йўқ, (Сен) ягонасан, (ҳожатлар Ўзигагина раво қилинадиган) Сомадсан, туғмаган ва туғилмагансан ва Сенга ҳеч ким тенг эмасдир», деганини эшитиб қолдилар. Шунда у зот: «Сен Аллоҳдан шундай исм билан сўрадингки, у билан сўралса беради ва у билан дуо қилинса ижобат этади», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: كُنْتُ جَالِسًا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَرَجُلٌ يُصَلِّي فَقَالَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّ لَكَ الْحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْحَنَّانُ الْمَنَّانُ بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ أَسْأَلُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الْأَعْظَمِ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ وَإِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ masjidga kirdilar, bir kishi esa namozini oʻqib boʻlib, duo qilar va oʻz duosida: «Allohumma, Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sen Mannonsan, osmonlar va yerning Yaratuvchisisan, ey Jalol va Ikrom Egasi», derdi. Bas, Nabiy ﷺ: «Bilasizlarmi, u Allohga nima bilan duo qildi? U Allohga Uning ismi aʼzami bilan duo qildiki, u (ism) bilan duo qilinsa, U ijobat qiladi va u bilan soʻralsa, U ato etadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Sobitning Anasdan (qilgan rivoyati) jihatidan gʻaribdir. U bundan boshqa yoʻl bilan ham Anasdan rivoyat qilingan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ масжидга кирдилар, бир киши эса намозини ўқиб бўлиб, дуо қилар ва ўз дуосида: «Аллоҳумма, Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сен Маннонсан, осмонлар ва ернинг Яратувчисисан, эй Жалол ва Икром Эгаси», дерди. Бас, Набий ﷺ: «Биласизларми, у Аллоҳга нима билан дуо қилди? У Аллоҳга Унинг исми аъзами билан дуо қилдики, у (исм) билан дуо қилинса, У ижобат қилади ва у билан сўралса, У ато этади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Собитнинг Анасдан (қилган ривояти) жиҳатидан ғарибдир. У бундан бошқа йўл билан ҳам Анасдан ривоят қилинган.

وَعَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " اسْمُ اللَّهِ الْأَعْظَمُ فِي هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ: (وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحيمُ) وفاتحة (آل عمرانَ) : (آلم اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ) رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَالدَّارِمِيُّ

Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning ism ul-aʼzami (ulugʻ ismi) mana shu ikki oyatdadir: {Ilohingiz yagona ilohdir, Undan boshqa iloh yoʻq, U Rahmon va Rahimdir} (Baqara 163) va Oli Imronning boshi: {Alif, Lom, Mim. Alloh — Undan boshqa iloh yoʻq, tirik va (borliqni) tutib turuvchi Zotdir}» (Oli Imron 1-2), dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг исм ул-аъзами (улуғ исми) мана шу икки оятдадир: {Илоҳингиз ягона илоҳдир, Ундан бошқа илоҳ йўқ, У Раҳмон ва Раҳимдир} (Бақара 163) ва Оли Имроннинг боши: {Алиф, Лом, Мим. Аллоҳ — Ундан бошқа илоҳ йўқ, тирик ва (борлиқни) тутиб турувчи Зотдир}» (Оли Имрон 1-2), дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ سَعْدَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: دَعْوَةُ ذِي النُّونِ إِذا دَعَا رَبَّهُ وَهُوَ فِي بَطْنِ الْحُوتِ (لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظالمينَ) لَمْ يَدْعُ بِهَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ فِي شَيْءٍ إلاَّ استجابَ لَهُ ". رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ

Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zun-Nun (Yunus alayhissalom) baliq qornida turib duo qilganidagi duosi: ‹La ilaha illa anta subhanaka inniy kuntu minaz-zoolimiyn (Sendan boshqa iloh yoʻq, Sen poksan, albatta men zolimlardan boʻldim)› (edi). Hech bir musulmon kishi biror narsa (soʻrab) u bilan duo qilmaydiki, magar Alloh unga ijobat qiladi», dedilar. Muhammad ibn Yahyo aytdi: Muhammad ibn Yusuf bir marta uni Ibrohim ibn Muhammad ibn Saʼddan, u Saʼddan (deb) aytdi. Abu Iso aytdi: Bu hadisni bir necha kishi Yunus ibn Abu Ishoqdan, u Ibrohim ibn Muhammad ibn Saʼddan, u Saʼddan (deb) rivoyat qilgan va unda «otasidan» (degan) qismni zikr qilmaganlar. Baʼzilar esa Yunus ibn Abu Ishoqdan: «Ibrohim ibn Muhammad ibn Saʼddan, u otasidan, u Saʼddan» deb rivoyat qilganlar. Yunus ibn Abu Ishoq bu hadisda baʼzan «otasidan» (deb) zikr qilar, baʼzan zikr qilmas edi.Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Зун-Нун (Юнус алайҳиссалом) балиқ қорнида туриб дуо қилганидаги дуоси: ‹Ла илаҳа илла анта субҳанака инний кунту миназ-зоолимийн (Сендан бошқа илоҳ йўқ, Сен поксан, албатта мен золимлардан бўлдим)› (эди). Ҳеч бир мусулмон киши бирор нарса (сўраб) у билан дуо қилмайдики, магар Аллоҳ унга ижобат қилади», дедилар. Муҳаммад ибн Яҳё айтди: Муҳаммад ибн Юсуф бир марта уни Иброҳим ибн Муҳаммад ибн Саъддан, у Саъддан (деб) айтди. Абу Исо айтди: Бу ҳадисни бир неча киши Юнус ибн Абу Ишоқдан, у Иброҳим ибн Муҳаммад ибн Саъддан, у Саъддан (деб) ривоят қилган ва унда «отасидан» (деган) қисмни зикр қилмаганлар. Баъзилар эса Юнус ибн Абу Ишоқдан: «Иброҳим ибн Муҳаммад ибн Саъддан, у отасидан, у Саъддан» деб ривоят қилганлар. Юнус ибн Абу Ишоқ бу ҳадисда баъзан «отасидан» (деб) зикр қилар, баъзан зикр қилмас эди.

عَنْ بُرَيْدَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ عِشَاءً فَإِذَا رَجُلٌ يَقْرَأُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَقُولُ: هَذَا مُرَاءٍ؟ قَالَ: «بَلْ مُؤْمِنٌ مُنِيبٌ» قَالَ: وَأَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ يَقْرَأُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَسَمَّعُ لِقِرَاءَتِهِ ثُمَّ جَلَسَ أَبُو مُوسَى يَدْعُو فَقَالَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَحَدًا صَمَدًا لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أُحُدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَقَدْ سَأَلَ اللَّهَ بِاسْمِهِ الَّذِي إِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى وَإِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ» قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أُخْبِرُهُ بِمَا سَمِعْتُ مِنْكَ؟ قَالَ: «نَعَمْ» فَأَخْبَرْتُهُ بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي: أَنْتَ الْيَوْمَ لِي أَخٌ صَدِيقٌ حَدَّثْتَنِي بِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. رَوَاهُ رزين

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir kishining: «Allohumma, inni asʼaluka bi-annaka Antallohul-Ahadus-Samad, allazi lam yalid va lam yulad, va lam yakun lahu kufuvan ahad (Ey Alloh, men Sendan soʻrayman, chunki Sen Allohsan, Yagonasan, Beniyozsan, tugʻmagan va tugʻilmagan, hech kim Unga teng emas)», deyayotganini eshitdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «U Allohdan Uning ismi aʼzami bilan soʻradi — u bilan soʻralganda beradi va u bilan duo qilinganda ijobat qiladi», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир кишининг: «Аллоҳумма, инни асъалука би-аннака Анталлоҳул-Аҳадус-Самад, аллази лам ялид ва лам юлад, ва лам якун лаҳу куфуван аҳад (Эй Аллоҳ, мен Сендан сўрайман, чунки Сен Аллоҳсан, Ягонасан, Бениёзсан, туғмаган ва туғилмаган, ҳеч ким Унга тенг эмас)», деяётганини эшитдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У Аллоҳдан Унинг исми аъзами билан сўради — у билан сўралганда беради ва у билан дуо қилинганда ижобат қилади», дедилар.

عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَفْضَلُ الْكَلَامِ أَرْبَعٌ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ " وَفِي رِوَايَةٍ: " أَحَبُّ الْكَلَامِ إِلَى اللَّهِ أَرْبَعٌ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ لَا يَضُرُّكَ بِأَيِّهِنَّ بَدَأْتَ ". رَوَاهُ مُسلم

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga eng suyukli soʻz toʻrttadir: Subhanalloh (Alloh pokdir), val-hamdu lillah (hamd Allohga xosdir), va lo ilaha illalloh (Allohdan boshqa iloh yoʻq) va Allohu akbar (Alloh ulugʻdir). Bularning qaysi biridan boshlasang, senga zarar yoʻq. Va xizmatkoringga Yasor deb ham, Raboh deb ham, Najih deb ham, Aflah deb ham nom qoʻyma. Chunki sen: ‹U oʻsha yerdami?› deb soʻraganingda, u boʻlmasa: ‹Yoʻq› deydi», — dedilar. (Rivoyat qiluvchi:) Ular faqat toʻrttadir, mendan oshirib (qoʻshib) aytmanglar, (dedi).Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга энг суюкли сўз тўрттадир: Субҳаналлоҳ (Аллоҳ покдир), вал-ҳамду лиллаҳ (ҳамд Аллоҳга хосдир), ва ло илаҳа иллаллоҳ (Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ) ва Аллоҳу акбар (Аллоҳ улуғдир). Буларнинг қайси биридан бошласанг, сенга зарар йўқ. Ва хизматкорингга Ясор деб ҳам, Рабоҳ деб ҳам, Нажиҳ деб ҳам, Афлаҳ деб ҳам ном қўйма. Чунки сен: ‹У ўша ердами?› деб сўраганингда, у бўлмаса: ‹Йўқ› дейди», — дедилар. (Ривоят қилувчи:) Улар фақат тўрттадир, мендан ошириб (қўшиб) айтманглар, (деди).

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَأَنْ أَقُولَ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْس ". رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening ‹Subhanalloh, valhamdu lillah, va lo ilaha illalloh, vallohu akbar (Allohni poklab yod etaman, hamd Allohgadir, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Alloh eng buyukdir)› deyishim menga quyosh chiqib turgan har bir narsadan (butun olamdan) sevimliroqdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг ‹Субҳаналлоҳ, валҳамду лиллаҳ, ва ло илаҳа иллаллоҳ, валлоҳу акбар (Аллоҳни поклаб ёд этаман, ҳамд Аллоҳгадир, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Аллоҳ энг буюкдир)› дейишим менга қуёш чиқиб турган ҳар бир нарсадан (бутун оламдан) севимлироқдир», — дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ "

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta ‹Subhanallohi va bihamdih› (Allohni hamdi bilan poklayman) desa, gunohlari — garchi dengiz koʻpigicha boʻlsa ham — toʻkiladi (kechiriladi)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кунда юз марта ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳ› (Аллоҳни ҳамди билан поклайман) деса, гуноҳлари — гарчи денгиз кўпигича бўлса ҳам — тўкилади (кечирилади)», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ وَحِينَ يُمْسِي: سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ مِائَةَ مَرَّةٍ لَمْ يَأْتِ أَحَدٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلَّا أَحَدٌ قَالَ مِثْلَ مَا قَالَ أَوْ زَادَ عَلَيْهِ)

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim tongga chiqqanida va kechqurun yuz marta: ‹Subhanallohi va bihamdihi (Allohni poklab yod etaman va Unga hamd aytaman)›, — desa, qiyomat kuni hech kim u keltirgan narsadan afzalroq narsa keltira olmaydi, magar u aytgandek aytgan yoki undan ziyoda qilgan kishigina (afzalroq keltiradi)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким тонгга чиққанида ва кечқурун юз марта: ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи (Аллоҳни поклаб ёд этаман ва Унга ҳамд айтаман)›, — деса, қиёмат куни ҳеч ким у келтирган нарсадан афзалроқ нарса келтира олмайди, магар у айтгандек айтган ёки ундан зиёда қилган кишигина (афзалроқ келтиради)», — дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ: سُبْحَانَهُ الله وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَهُ الله الْعَظِيم "

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Ikkita kalima borki, tilda yengil, mezonda ogʻir, Rahmonga (Allohga) sevimlidir: ‹Subhanallohi va bihamdihi, subhanallohil-Aziym› (Alloh pok va Unga hamd boʻlsin; Ulugʻ Alloh pokdir)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Иккита калима борки, тилда енгил, мезонда оғир, Раҳмонга (Аллоҳга) севимлидир: ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи, субҳаналлоҳил-Азийм› (Аллоҳ пок ва Унга ҳамд бўлсин; Улуғ Аллоҳ покдир)», дедилар.

وَعَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ: قَالَ: كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَكْسِبَ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ؟» فَسَأَلَهُ سَائِلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ: كَيْفَ يَكْسِبُ أَحَدُنَا أَلْفَ حَسَنَةٍ؟ قَالَ: «يُسَبِّحُ مِائَةَ تَسْبِيحَةٍ فَيُكْتَبُ لَهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ أَوْ يُحَطُّ عَنهُ ألفُ خطيئةٍ» . رَوَاهُ مُسلم وَفِي كِتَابه: فِي جَمِيعِ الرِّوَايَاتِ عَنْ مُوسَى الْجُهَنِيِّ: «أَوْ يُحَطُّ» قَالَ أَبُو بكر البرقاني وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقطَّان عَن مُوسَى فَقَالُوا: «ويحُطُّ» بِغَيْر ألف هَكَذَا فِي كتاب الْحميدِي

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ huzurlarida edik. U zot: «Sizlardan biringiz har kuni ming savob qozonishdan ojizmi?» dedilar. Oʻtirganlardan biri: «Bizdan biri qanday qilib ming savob qozonadi?» deb soʻradi. U zot: «Yuz marta tasbeh aytadi — shunda unga ming savob yoziladi yoki undan ming xato (gunoh) oʻchiriladi», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида эдик. У зот: «Сизлардан бирингиз ҳар куни минг савоб қозонишдан ожизми?» дедилар. Ўтирганлардан бири: «Биздан бири қандай қилиб минг савоб қозонади?» деб сўради. У зот: «Юз марта тасбеҳ айтади — шунда унга минг савоб ёзилади ёки ундан минг хато (гуноҳ) ўчирилади», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْكَلَامِ أَفْضَلُ؟ قَالَ: " مَا اصْطَفَى اللَّهُ لِمَلَائِكَتِهِ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ ". رَوَاهُ مُسلم

Abu Zarr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan: «Qaysi kalom afzalroq?» deb soʻraldi. U zot: «Alloh oʻz farishtalari uchun tanlagan (kalom): ‹Subhanallohi va bihamdih›», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан: «Қайси калом афзалроқ?» деб сўралди. У зот: «Аллоҳ ўз фаришталари учун танлаган (калом): ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳ›», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَن جوَيْرِية أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ عِنْدِهَا بُكْرَةً حِينَ صَلَّى الصُّبْحَ وَهِيَ فِي مَسْجِدِهَا ثُمَّ رَجَعَ بَعْدَ أَنْ أَضْحَى وَهِيَ جَالِسَةٌ قَالَ: «مَا زِلْتِ عَلَى الْحَالِ الَّتِي فَارَقْتُكِ عَلَيْهَا؟» قَالَتْ: نَعَمْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَقَدْ قُلْتُ بَعْدَكِ أَرْبَعَ كَلِمَاتٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ لَوْ وُزِنَتْ بِمَا قُلْتِ مُنْذُ الْيَوْمِ لَوَزَنَتْهُنَّ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ عَدَدَ خَلْقِهِ وَرِضَاءَ نَفْسِهِ وَزِنَةَ عَرْشِهِ وَمِدَادَ كَلِمَاته ". رَوَاهُ مُسلم

Juvayriya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tongda — bomdod namozini oʻqigan paytda — uning (Juvayriyaning) huzuridan chiqdilar, u esa joynamozida (zikr aytib) edi. Soʻng u zot kun koʻtarilgach qaytdilar, u (Juvayriya) hamon oʻtirgan edi. Shunda u zot: «Men seni qoldirib ketgan holatingda hamon turibsanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Nabiy ﷺ aytdilar: «Men sendan keyin toʻrtta kalimani uch marta aytdim, agar ular sen bugundan beri aytgan (zikrlaring) bilan tortilsa, ularni bosib ketadi: ‹Subhaanalloohi va bihamdihi adada xalqihi va rizoo nafsihi va zinata arshihi va midooda kalimaatihi (Alloh Oʻz maxluqotlari sonicha, Oʻzining roziligicha, Arshining ogʻirligicha va kalimalarining siyohi (cheksizligi)cha pok va benuqson, Unga hamd boʻlsin)›».Жувайрия (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тонгда — бомдод намозини ўқиган пайтда — унинг (Жувайриянинг) ҳузуридан чиқдилар, у эса жойнамозида (зикр айтиб) эди. Сўнг у зот кун кўтарилгач қайтдилар, у (Жувайрия) ҳамон ўтирган эди. Шунда у зот: «Мен сени қолдириб кетган ҳолатингда ҳамон турибсанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Набий ﷺ айтдилар: «Мен сендан кейин тўртта калимани уч марта айтдим, агар улар сен бугундан бери айтган (зикрларинг) билан тортилса, уларни босиб кетади: ‹Субҳааналлооҳи ва биҳамдиҳи адада халқиҳи ва ризоо нафсиҳи ва зината аршиҳи ва мидоода калимаатиҳи (Аллоҳ Ўз махлуқотлари сонича, Ўзининг розилигича, Аршининг оғирлигича ва калималарининг сиёҳи (чексизлиги)ча пок ва бенуқсон, Унга ҳамд бўлсин)›».

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: " من قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ وَلَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلَّا رَجُلٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta: ‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo shariyka lah, lahul mulku va lahul hamd, va huva ala kulli shayʼin qodir (Yolgʻiz Allohdan boshqa ibodatga sazovor zot yoʻq, Uning sherigi yoʻq; mulk Unikidir va barcha hamdlar Unikidir; U har narsaga qodir)›, — desa, oʻnta qul ozod qilgan (kishi)dek savob oladi; uning hisobiga yuzta yaxshi amal yoziladi, yuzta yomon amal (uning hisobidan) oʻchiriladi va u kuni — ertalabdan to kechgacha — shaytondan himoyalanadi; hech kim — undan koʻra koʻproq (amal) qilgandan boshqa — undan afzal boʻlmaydi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким бир кунда юз марта: ‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамд, ва ҳува ала кулли шайъин қодир (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ, Унинг шериги йўқ; мулк Уникидир ва барча ҳамдлар Уникидир; У ҳар нарсага қодир)›, — деса, ўнта қул озод қилган (киши)дек савоб олади; унинг ҳисобига юзта яхши амал ёзилади, юзта ёмон амал (унинг ҳисобидан) ўчирилади ва у куни — эрталабдан то кечгача — шайтондан ҳимояланади; ҳеч ким — ундан кўра кўпроқ (амал) қилгандан бошқа — ундан афзал бўлмайди», — деди.

وَعَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَجَعَلَ النَّاسُ يَجْهَرُونَ بِالتَّكْبِيرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ ارْبَعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ إِنَّكُمْ لَا تَدْعُونَ أَصَمَّ وَلَا غَائِبًا إِنَّكُمْ تَدْعُونَ سَمِيعًا بَصِيرًا وَهُوَ مَعَكُمْ وَالَّذِي تَدْعُونَهُ أَقْرَبُ إِلَى أَحَدِكُمْ مِنْ عُنُقِ رَاحِلَتِهِ» قَالَ أَبُو مُوسَى: وَأَنَا خَلْفَهُ أَقُولُ: لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فِي نَفْسِي فَقَالَ: «يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى كَنْزٍ مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ؟» فَقُلْتُ: بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: «لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ»

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: biz Nabiy ﷺ bilan bir safarda edik. Odamlar takbirni baland ovozda ayta boshlashdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey insonlar, oʻzlaringizga rahm qilinglar (ovozingizni pasaytiringlar)! Zero sizlar kar yoki gʻoyib (yiroq)dagi zotni chaqirayotganingiz yoʻq, balki Eshituvchi, yaqin boʻlmish zotni chaqirmoqdasiz va U sizlar bilan birgadir», dedilar. (Abu Muso) dedi: men u zotning orqalarida edim va: «Lo havla va lo quvvata illa billah» (Allohdan oʻzga (gunohdan saqlovchi) quvvat va (toatga) qudrat yoʻq) — deb turardim. Shunda (u zot): «Ey Abdulloh ibn Qays, seni jannat xazinalaridan bir xazinaga yoʻllaymi?» dedilar. Men: «Albatta, yo Rasululloh!» dedim. (U zot): «‹Lo havla va lo quvvata illa billah› — deb ayt», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: биз Набий ﷺ билан бир сафарда эдик. Одамлар такбирни баланд овозда айта бошлашди. Шунда Набий ﷺ: «Эй инсонлар, ўзларингизга раҳм қилинглар (овозингизни пасайтиринглар)! Зеро сизлар кар ёки ғойиб (йироқ)даги зотни чақираётганингиз йўқ, балки Эшитувчи, яқин бўлмиш зотни чақирмоқдасиз ва У сизлар билан биргадир», дедилар. (Абу Мусо) деди: мен у зотнинг орқаларида эдим ва: «Ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳ» (Аллоҳдан ўзга (гуноҳдан сақловчи) қувват ва (тоатга) қудрат йўқ) — деб турардим. Шунда (у зот): «Эй Абдуллоҳ ибн Қайс, сени жаннат хазиналаридан бир хазинага йўллайми?» дедилар. Мен: «Албатта, ё Расулуллоҳ!» дедим. (У зот): «‹Ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳ› — деб айт», дедилар.

عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الْجَنَّةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kim ‹Subhanallohil-aziymi va bihamdihi — buyuk Alloh pokdir va Unga hamdlar boʻlsin›, desa, unga jannatda bir xurmo niholi ekiladi.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir; uni faqat Abu Zubayrning Jobirdan (qilgan) rivoyati orqaligina bilamiz.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ким ‹Субҳаналлоҳил-азийми ва биҳамдиҳи — буюк Аллоҳ покдир ва Унга ҳамдлар бўлсин›, деса, унга жаннатда бир хурмо ниҳоли экилади.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир; уни фақат Абу Зубайрнинг Жобирдан (қилган) ривояти орқалигина биламиз.

وَعَنِ الزُّبَيْرِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا مِنْ صَبَاحٍ يُصْبِحُ الْعِبَادُ فِيهِ إِلَّا مُنَادٍ يُنَادِي سَبِّحُوا الْمَلِكَ القدوس» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

az-Zubayr ibn al-Avvom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bandalar tongga chiqqan har bir tongda, albatta, bir nido qiluvchi: ‹Quddus boʻlmish Podshohni poklab yod eting!› deb nido qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir.аз-Зубайр ибн ал-Аввом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бандалар тонгга чиққан ҳар бир тонгда, албатта, бир нидо қилувчи: ‹Қуддус бўлмиш Подшоҳни поклаб ёд этинг!› деб нидо қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَفْضَلُ الذِّكْرِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَفْضَلُ الدُّعَاءِ: الْحَمْدُ لِلَّهِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Zikrning eng afzali — ‹Lo ilaha illalloh›, duoning eng afzali — ‹Alhamdulillah›dir». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Muso ibn Ibrohimning hadisidan bilamiz. Bu hadisni Ali ibn al-Madiniy va boshqalar Muso ibn Ibrohimdan rivoyat qilishgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Зикрнинг энг афзали — ‹Ло илаҳа иллаллоҳ›, дуонинг энг афзали — ‹Алҳамдулиллаҳ›дир». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Мусо ибн Иброҳимнинг ҳадисидан биламиз. Бу ҳадисни Али ибн ал-Мадиний ва бошқалар Мусо ибн Иброҳимдан ривоят қилишган.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْحَمْدُ رَأْسُ الشُّكْرِ مَا شَكَرَ اللَّهَ عَبْدٌ لَا يحمده»

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hamd — shukrning boshidir. Allohga hamd aytmagan banda Unga shukr qilmagan boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳамд — шукрнинг бошидир. Аллоҳга ҳамд айтмаган банда Унга шукр қилмаган бўлади», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَوَّلُ مَنْ يُدْعَى إِلَى الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يَحْمَدُونَ اللَّهَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ» . رَوَاهُمَا الْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَان

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni jannatga birinchi boʻlib chaqiriladigan kishilar — farovonlikda ham, musibatda ham Allohga hamd aytadiganlardir», dedilar. Bu ikkala (hadis)ni Bayhaqiy ‹Shuʼab al-iymon›da rivoyat qilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни жаннатга биринчи бўлиб чақириладиган кишилар — фаровонликда ҳам, мусибатда ҳам Аллоҳга ҳамд айтадиганлардир», дедилар. Бу иккала (ҳадис)ни Байҳақий ‹Шуъаб ал-иймон›да ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " قَالَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَامُ: يَا رَبِّ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَذْكُرُكَ بِهِ وَأَدْعُوكَ بِهِ فَقَالَ: يَا مُوسَى قُلْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ: يَا رَبِّ كلُّ عبادكَ يقولُ هَذَا إِنَّما أيد شَيْئًا تَخُصُّنِي بِهِ قَالَ: يَا مُوسَى لَوْ أَنَّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعَ وَعَامِرَهُنَّ غَيْرِي وَالْأَرَضِينَ السَّبْعَ وُضِعْنَ فِي كِفَّةٍ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فِي كِفَّةٍ لَمَالَتْ بِهِنَّ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ". رَوَاهُ فِي شرح السّنة

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Muso (alayhissalom): ‹Ey Robbim, menga Oʻzingni zikr qiladigan va Oʻzingga duo qiladigan bir narsani oʻrgat›, dedi. (Alloh): ‹Ey Muso, La ilaha illalloh, deb ayt›, dedi. (Muso): ‹Ey Robbim, barcha bandalaring buni aytadi-ku, men esa faqat oʻzimga xos boʻladigan bir narsani (istayman)›, dedi. (Alloh): ‹Ey Muso, agar yetti osmon va Mendan boshqa ulardagi barcha aholi hamda yetti yer bir pallaga, La ilaha illalloh esa boshqa bir pallaga qoʻyilsa, La ilaha illalloh ularning hammasidan ogʻir kelardi›, dedi», dedilar. Sharhus-sunnada rivoyat qilingan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мусо (алайҳиссалом): ‹Эй Роббим, менга Ўзингни зикр қиладиган ва Ўзингга дуо қиладиган бир нарсани ўргат›, деди. (Аллоҳ): ‹Эй Мусо, Ла илаҳа иллаллоҳ, деб айт›, деди. (Мусо): ‹Эй Роббим, барча бандаларинг буни айтади-ку, мен эса фақат ўзимга хос бўладиган бир нарсани (истайман)›, деди. (Аллоҳ): ‹Эй Мусо, агар етти осмон ва Мендан бошқа улардаги барча аҳоли ҳамда етти ер бир паллага, Ла илаҳа иллаллоҳ эса бошқа бир паллага қўйилса, Ла илаҳа иллаллоҳ уларнинг ҳаммасидан оғир келарди›, деди», дедилар. Шарҳус-суннада ривоят қилинган.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ صَدَّقَهُ رَبُّهُ قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا وَأَنَا أَكْبَرُ وَإِذَا قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ يَقُولُ اللَّهُ: لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا وَحْدِي لَا شَرِيكَ لِي وَإِذَا قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا لِيَ الْمُلْكُ وَلِيَ الْحَمْدُ وَإِذَا قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا الله وَلَا وحول وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِي " وَكَانَ يَقُولُ: «مَنْ قَالَهَا فِي مَرَضِهِ ثُمَّ مَاتَ لَمْ تَطْعَمْهُ النَّارُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْن مَاجَه

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) va Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim ‹La ilaha illalloh vallohu akbar (Allohdan boshqa hech iloh yoʻq va Alloh eng buyukdir)› desa, Robbi uni tasdiqlab: ‹Mendan boshqa hech iloh yoʻq va Men eng buyukman› deydi. Qachon u ‹La ilaha illalloh vahdah (Yolgʻiz Allohdan boshqa hech iloh yoʻq)› desa, Alloh: ‹Mendan boshqa hech iloh yoʻq va Men yolgʻizman› deydi. Qachon u ‹La ilaha illalloh vahdahu la sharika lah (Yolgʻiz Allohdan boshqa hech iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq)› desa, Alloh: ‹Mendan boshqa hech iloh yoʻq, Men yolgʻizman, Mening sherigim yoʻq› deydi. Qachon u ‹La ilaha illalloh, lahul-mulku va lahul-hamd (Allohdan boshqa hech iloh yoʻq, mulk Uniki va hamd Uniki)› desa, Alloh: ‹Mendan boshqa hech iloh yoʻq, mulk Meniki va hamd Meniki› deydi. Qachon u ‹La ilaha illalloh, va la havla va la quvvata illa billah (Allohdan boshqa hech iloh yoʻq va Allohdan boshqa qudrat ham, quvvat ham yoʻq)› desa, Alloh: ‹Mendan boshqa hech iloh yoʻq va Mendan boshqa qudrat ham, quvvat ham yoʻq› deydi», dedilar. Va U zot: «Kim buni kasalligida aytib, soʻng vafot etsa, doʻzax oʻti uni yemaydi», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Buni Shuʼba Abu Ishoqdan, u al-Agʻarr Abu Muslimdan, u Abu Hurayra va Abu Saiddan shu hadisga oʻxshash maʼnoda rivoyat qilgan, lekin Shuʼba uni marfuʼ qilmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ва Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким ‹Ла илаҳа иллаллоҳ валлоҳу акбар (Аллоҳдан бошқа ҳеч илоҳ йўқ ва Аллоҳ энг буюкдир)› деса, Робби уни тасдиқлаб: ‹Мендан бошқа ҳеч илоҳ йўқ ва Мен энг буюкман› дейди. Қачон у ‹Ла илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳ (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ҳеч илоҳ йўқ)› деса, Аллоҳ: ‹Мендан бошқа ҳеч илоҳ йўқ ва Мен ёлғизман› дейди. Қачон у ‹Ла илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ҳеч илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ)› деса, Аллоҳ: ‹Мендан бошқа ҳеч илоҳ йўқ, Мен ёлғизман, Менинг шеригим йўқ› дейди. Қачон у ‹Ла илаҳа иллаллоҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд (Аллоҳдан бошқа ҳеч илоҳ йўқ, мулк Уники ва ҳамд Уники)› деса, Аллоҳ: ‹Мендан бошқа ҳеч илоҳ йўқ, мулк Меники ва ҳамд Меники› дейди. Қачон у ‹Ла илаҳа иллаллоҳ, ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ (Аллоҳдан бошқа ҳеч илоҳ йўқ ва Аллоҳдан бошқа қудрат ҳам, қувват ҳам йўқ)› деса, Аллоҳ: ‹Мендан бошқа ҳеч илоҳ йўқ ва Мендан бошқа қудрат ҳам, қувват ҳам йўқ› дейди», дедилар. Ва У зот: «Ким буни касаллигида айтиб, сўнг вафот этса, дўзах ўти уни емайди», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Буни Шуъба Абу Ишоқдан, у ал-Ағарр Абу Муслимдан, у Абу Ҳурайра ва Абу Саиддан шу ҳадисга ўхшаш маънода ривоят қилган, лекин Шуъба уни марфуъ қилмаган.

وَعَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى امْرَأَةٍ وَبَيْنَ يَدَيْهَا نَوًى أَوْ حَصًى تُسَبِّحُ بِهِ فَقَالَ: «أَلَا أُخْبِرُكَ بِمَا هُوَ أَيْسَرُ عليكِ مِنْ هَذَا أَوْ أَفْضَلُ؟ سُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا خَلَقَ فِي السَّمَاءِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا خَلَقَ فِي الْأَرْضِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا بَيْنَ ذَلِكَ وَسُبْحَانَ اللَّهِ عَدَدَ مَا هُوَ خَالِقٌ وَاللَّهُ أَكْبَرُ مِثْلَ ذَلِكَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مِثْلَ ذَلِكَ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ مِثْلَ ذَلِكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga bir ayolning huzuriga kirdi, ayolning oldida tasbeh aytayotgan danak — yoki: tosh deb aytdi — bor edi. Shunda u zot: «Senga bundan osonroq yoki afzalrogini aytib bermaymi? ‹Subhanalloh, osmonda yaratgan narsalari adadicha; subhanalloh, yerda yaratgan narsalari adadicha; subhanalloh, ular orasida yaratgan narsalari adadicha; subhanalloh, yaratajak narsalari adadicha; Allohu akbar — shuningdek; val-hamdu lillah — shuningdek; va lo havla va lo quvvata illo billah — shuningdek›», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu Saʼd hadisidan rivoyat qilingan hasan gʻarib hadisdir.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир аёлнинг ҳузурига кирди, аёлнинг олдида тасбеҳ айтаётган данак — ёки: тош деб айтди — бор эди. Шунда у зот: «Сенга бундан осонроқ ёки афзалрогини айтиб бермайми? ‹Субҳаналлоҳ, осмонда яратган нарсалари ададича; субҳаналлоҳ, ерда яратган нарсалари ададича; субҳаналлоҳ, улар орасида яратган нарсалари ададича; субҳаналлоҳ, яратажак нарсалари ададича; Аллоҳу акбар — шунингдек; вал-ҳамду лиллаҳ — шунингдек; ва ло ҳавла ва ло қуввата илло биллаҳ — шунингдек›», дедилар. Абу Исо айтди: Бу Саъд ҳадисидан ривоят қилинган ҳасан ғариб ҳадисдир.

وَعَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ سَبَّحَ اللَّهَ مِائَةً بِالْغَدَاةِ وَمِائَةً بِالْعَشِيِّ كَانَ كَمَنْ حَجَّ مِائَةَ حَجَّةٍ وَمَنْ حَمِدَ اللَّهَ مِائَةً بِالْغَدَاةِ وَمِائَةً بِالْعَشِيِّ كَانَ كَمَنْ حَمَلَ عَلَى مِائَةِ فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَنْ هَلَّلَ اللَّهَ مِائَةً بِالْغَدَاةِ وَمِائَةً بِالْعَشِيِّ كَانَ كَمَنْ أَعْتَقَ مِائَةَ رَقَبَةٍ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ وَمَنْ كَبَّرَ اللَّهَ مِائَةً بِالْغَدَاةِ وَمِائَةً بِالْعَشِيِّ لَمْ يَأْتِ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ أَحَدٌ بِأَكْثَرِ مِمَّا أَتَى بِهِ إِلَّا مَنْ قَالَ مِثْلَ ذَلِكَ أَوْ زَادَ عَلَى مَا قَالَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيب

Amr ibn Shuʼayb otasidan, u esa bobosi (Abdulloh ibn Amr ibn al-Os roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Kim ertalab yuz marta va kechqurun yuz marta Allohni tasbeh aytsa (subhanalloh desa), yuz marta haj qilgan kishi kabi boʻladi; kim ertalab yuz marta va kechqurun yuz marta Allohga hamd aytsa (alhamdulilloh desa), Alloh yoʻlida yuz otni (jangga) olib chiqqan kishi kabi boʻladi — yoki: yuz marta gʻazot qilgan dedi; kim ertalab yuz marta va kechqurun yuz marta Allohni tahlil aytsa (lo ilaha illalloh desa), Ismoil avlodidan yuz qulni ozod etgan kishi kabi boʻladi; kim ertalab yuz marta va kechqurun yuz marta Allohni takbir aytsa (Allohu akbar desa), oʻsha kuni hech kim u keltirgan narsadan koʻproq narsa keltira olmaydi, faqat u aytgani kabi aytgan yoki undan ziyoda qilgan kishidan boshqa», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Амр ибн Шуъайб отасидан, у эса бобоси (Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким эрталаб юз марта ва кечқурун юз марта Аллоҳни тасбеҳ айтса (субҳаналлоҳ деса), юз марта ҳаж қилган киши каби бўлади; ким эрталаб юз марта ва кечқурун юз марта Аллоҳга ҳамд айтса (алҳамдулиллоҳ деса), Аллоҳ йўлида юз отни (жангга) олиб чиққан киши каби бўлади — ёки: юз марта ғазот қилган деди; ким эрталаб юз марта ва кечқурун юз марта Аллоҳни таҳлил айтса (ло илаҳа иллаллоҳ деса), Исмоил авлодидан юз қулни озод этган киши каби бўлади; ким эрталаб юз марта ва кечқурун юз марта Аллоҳни такбир айтса (Аллоҳу акбар деса), ўша куни ҳеч ким у келтирган нарсадан кўпроқ нарса келтира олмайди, фақат у айтгани каби айтган ёки ундан зиёда қилган кишидан бошқа», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «التَّسْبِيحُ نِصْفُ الْمِيزَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَؤُهُ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ لَيْسَ لَهَا حِجَابٌ دُونَ اللَّهِ حَتَّى تَخْلُصَ إِلَيْهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَاده بِالْقَوِيّ

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tasbeh mezonning yarmidir, ‹alhamdulillaah› uni toʻldiradi, ‹laa ilaaha illalloh› esa — uning bilan Alloh orasida toʻsiq yoʻq, toki u Unga yetib borguncha», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan gʻaribdir va uning isnodi qaviy emas. Abdurrahmon ibn Ziyod ibn Anʼum — u Ifriqiydir, uni Ahmad ibn Hanbal va Yahyo ibn Maʼin zaif sanaganlar. Abdulloh ibn Yazid esa Abu Abdurrahmon al-Hubuliydir.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тасбеҳ мезоннинг ярмидир, ‹алҳамдулиллааҳ› уни тўлдиради, ‹лаа илааҳа иллаллоҳ› эса — унинг билан Аллоҳ орасида тўсиқ йўқ, токи у Унга етиб боргунча», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир ва унинг исноди қавий эмас. Абдурраҳмон ибн Зиёд ибн Анъум — у Ифриқийдир, уни Аҳмад ибн Ҳанбал ва Яҳё ибн Маъин заиф санаганлар. Абдуллоҳ ибн Язид эса Абу Абдурраҳмон ал-Ҳубулийдир.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا قَالَ عَبْدٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُخْلِصًا قَطُّ إِلَّا فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ السَّمَاءِ حَتَّى يُفْضِيَ إِلَى الْعَرْشِ مَا اجْتَنَبَ الْكَبَائِرَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Qaysi bir banda ixlos bilan ‹La ilaha illalloh (Allohdan boshqa iloh yoʻq)› desa, albatta unga osmon eshiklari ochiladi, toki u (soʻz) Arshga yetib boradi — kabira gunohlardan saqlangan boʻlsa». Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қайси бир банда ихлос билан ‹Ла илаҳа иллаллоҳ (Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ)› деса, албатта унга осмон эшиклари очилади, токи у (сўз) Аршга етиб боради — кабира гуноҳлардан сақланган бўлса». Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан ғарибдир.

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ لَيْلَةَ أُسَرِيَ بِي فَقَالَ: يَا مُحَمَّدُ أَقْرِئْ أُمَّتَكَ مِنِّي السَّلَامَ وَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ الْجَنَّةَ طَيِّبَةُ التُّرْبَةِ عَذْبَةُ الْمَاءِ وَأَنَّهَا قِيعَانٌ وَأَنَّ غِرَاسَهَا سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِسْنَادًا

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Meʼrojga koʻtarilgan kechamda Ibrohim bilan uchrashdim. U: ‹Ey Muhammad, ummatingga mendan salom yetkaz va ularga ayt: jannatning tuprogʻi pok, suvi shirin, oʻzi esa tep-tekis maydondir; uning niholi — ‹Subhanalloh, val-hamdu lillah, va la ilaha illalloh, vallohu akbar›dir›, dedi.» (Rovi) aytdi: Bu bobda Abu Ayyubdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis Ibn Masʼud hadisi sifatida bu yoʻldan hasan gʻaribdir.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Меърожга кўтарилган кечамда Иброҳим билан учрашдим. У: ‹Эй Муҳаммад, умматингга мендан салом етказ ва уларга айт: жаннатнинг тупроғи пок, суви ширин, ўзи эса теп-текис майдондир; унинг ниҳоли — ‹Субҳаналлоҳ, вал-ҳамду лиллаҳ, ва ла илаҳа иллаллоҳ, валлоҳу акбар›дир›, деди.» (Рови) айтди: Бу бобда Абу Айюбдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Ибн Масъуд ҳадиси сифатида бу йўлдан ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ يُسَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَكَانَتْ مِنَ الْمُهَاجِرَاتِ قَالَتْ: قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «عَلَيْكُنَّ بِالتَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ وَالتَّقْدِيسِ واعقِدْنَ بالأناملِ فإِنهنَّ مسؤولات مُسْتَنْطَقَاتٌ وَلَا تَغْفُلْنَ فَتَنْسَيْنَ الرَّحْمَةَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد

Humayza bint Yosir oʻz buvisi Yusayra (roziyallohu anho)dan rivoyat qiladi — u muhojir ayollardan edi —: U aytdi: «Rasululloh ﷺ bizga: ‹Tasbeh, tahlil va taqdisni lozim tutinglar, ularni barmoq uchlaringiz bilan sananglar, chunki ular soʻralguvchi va soʻzlatilguvchidirlar. Gʻofil boʻlib, rahmatni unutib qoʻymanglar›, dedilar». Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Honiʼ ibn Usmonning hadisi orqali bilamiz. Muhammad ibn Rabiʼa ham Honiʼ ibn Usmondan rivoyat qilgan.Ҳумайза бинт Ёсир ўз бувиси Юсайра (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилади — у муҳожир аёллардан эди —: У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ бизга: ‹Тасбеҳ, таҳлил ва тақдисни лозим тутинглар, уларни бармоқ учларингиз билан сананглар, чунки улар сўралгувчи ва сўзлатилгувчидирлар. Ғофил бўлиб, раҳматни унутиб қўйманглар›, дедилар». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Ҳониъ ибн Усмоннинг ҳадиси орқали биламиз. Муҳаммад ибн Рабиъа ҳам Ҳониъ ибн Усмондан ривоят қилган.

عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ: جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: عَلِّمْنِي كَلَامًا أَقُولُهُ قَالَ: «قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَى بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ» . فَقَالَ فَهَؤُلَاءِ لِرَبِّي فَمَا لِي؟ فَقَالَ: «قُلِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي وَعَافِنِي» . شَكَّ الرَّاوِي فِي «عَافِنِي» . رَوَاهُ مُسلم

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir aʼrobiy Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Menga oʻzim aytadigan bir soʻzni oʻrgating», dedi. (U zot): «‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, Allohu akbaru kabiro, val-hamdu lillahi kasiro, subhanallohi robbil-olamin, lo havla va lo quvvata illa billahil-azizil-hakim› (Yolgʻiz Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq; Alloh ulugʻlikda eng buyukdir, Allohga koʻp hamdlar boʻlsin; olamlar Robbi Alloh pokdir; aziz va hakim boʻlmish Allohdan oʻzga (gunohdan saqlovchi) quvvat va (toatga) qudrat yoʻq) — deb ayt», dedilar. (Aʼrobiy): «Bular Robbim uchun (madh) boʻldi, menga (oʻzimga) nima boʻladi?» dedi. (U zot): «‹Allohummagʻfir li, varhamni, vahdini, varzuqni› (Ey Alloh, meni magʻfirat qil, menga rahm qil, meni hidoyat qil va menga rizq ber) — deb ayt», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир аъробий Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Менга ўзим айтадиган бир сўзни ўргатинг», деди. (У зот): «‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, Аллоҳу акбару кабиро, вал-ҳамду лиллаҳи касиро, субҳаналлоҳи роббил-оламин, ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳил-азизил-ҳаким› (Ёлғиз Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ; Аллоҳ улуғликда энг буюкдир, Аллоҳга кўп ҳамдлар бўлсин; оламлар Робби Аллоҳ покдир; азиз ва ҳаким бўлмиш Аллоҳдан ўзга (гуноҳдан сақловчи) қувват ва (тоатга) қудрат йўқ) — деб айт», дедилар. (Аъробий): «Булар Роббим учун (мадҳ) бўлди, менга (ўзимга) нима бўлади?» деди. (У зот): «‹Аллоҳуммағфир ли, варҳамни, ваҳдини, варзуқни› (Эй Аллоҳ, мени мағфират қил, менга раҳм қил, мени ҳидоят қил ва менга ризқ бер) — деб айт», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى شَجَرَةٍ يَابِسَةِ الْوَرَقِ فَضَرَبَهَا بِعَصَاهُ فَتَنَاثَرَ الْوَرَقُ فَقَالَ: «إِنَّ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ تُساقطُ ذُنوبَ العَبدِ كَمَا يتَساقطُ وَرَقُ هَذِهِ الشَّجَرَةِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حديثٌ غَرِيب

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ barglari qurigan bir daraxt yonidan oʻtib, uni hassalari bilan urdilar, shunda barglar toʻkilib ketdi. Soʻng u zot: «Albatta ‹Alhamdulillah›, ‹Subhonalloh›, ‹La ilaha illalloh› va ‹Allohu akbar› (kalimalari) banda gunohlarini xuddi mana shu daraxtning barglari toʻkilganidek toʻkadi», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz Aʼmashning Anasdan eshitganini bilmaymiz, faqat uni koʻrgani va unga qaragani (maʼlum).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ барглари қуриган бир дарахт ёнидан ўтиб, уни ҳассалари билан урдилар, шунда барглар тўкилиб кетди. Сўнг у зот: «Албатта ‹Алҳамдулиллаҳ›, ‹Субҳоналлоҳ›, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› ва ‹Аллоҳу акбар› (калималари) банда гуноҳларини худди мана шу дарахтнинг барглари тўкилганидек тўкади», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз Аъмашнинг Анасдан эшитганини билмаймиз, фақат уни кўргани ва унга қарагани (маълум).

وَعَن مَكحولِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَكْثِرْ مِنْ قَوْلِ: لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ كَنْزِ الْجَنَّةِ ". قَالَ مَكْحُولٌ: فَمَنْ قَالَ: لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ وَلَا مَنْجًى مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ سَبْعِينَ بَابًا مِنَ الضُّرِّ أَدْنَاهَا الْفَقْرُ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ وَمَكْحُولٌ لَمْ يَسْمَعْ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «La hawla va la quvvata illa billah deyishni koʻpaytir, chunki u jannat xazinalaridan bir xazinadir», dedilar. Makhul aytdi: «Kim la hawla va la quvvata illa billah, va la manja minallahi illa ilayh desa, (Alloh) undan zararning yetmish eshigini ochib (daf qilib) yuboradi, ularning eng pasti faqirlikdir». Abu Iso aytdi: Bu hadisning isnodi ulangan (muttasil) emas; Makhul Abu Hurayradan (hadis) eshitmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Ла ҳаwла ва ла қуввата илла биллаҳ дейишни кўпайтир, чунки у жаннат хазиналаридан бир хазинадир», дедилар. Макҳул айтди: «Ким ла ҳаwла ва ла қуввата илла биллаҳ, ва ла манжа миналлаҳи илла илайҳ деса, (Аллоҳ) ундан зарарнинг етмиш эшигини очиб (даф қилиб) юборади, уларнинг энг пасти фақирликдир». Абу Исо айтди: Бу ҳадиснинг исноди уланган (муттасил) эмас; Макҳул Абу Ҳурайрадан (ҳадис) эшитмаган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ دَوَاءٌ مِنْ تِسْعَةٍ وَتِسْعِينَ دَاء أيسرها الْهم»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «‹La hawla wa la quvvata illa billah› toʻqson toʻqqizta dardning davosidir, ularning eng yengili gʻam-tashvishdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «‹Ла ҳаwла wа ла қуввата илла биллаҳ› тўқсон тўққизта дарднинг давосидир, уларнинг энг енгили ғам-ташвишдир», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى كَلِمَةٍ مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ مِنْ كَنْزِ الْجَنَّةِ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى: أَسلَمَ عَبدِي واستسلم ". رَوَاهُمَا الْبَيْهَقِيّ فِي الدَّعْوَات الْكَبِير

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Seni jannat xazinalaridan boʻlgan bir soʻzga — yoki: jannat xazinalaridan boʻlgan bir xazinaga — yoʻllab qoʻymaymi?» dedilar. Men: «Ha (yoʻllang)», dedim. Shunda u zot: «La havla va la quvvata illa billah», dedilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Сени жаннат хазиналаридан бўлган бир сўзга — ёки: жаннат хазиналаридан бўлган бир хазинага — йўллаб қўймайми?» дедилар. Мен: «Ҳа (йўлланг)», дедим. Шунда у зот: «Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ», дедилар.

وَعَن ابْن عمر أَنَّهُ قَالَ: سُبْحَانَ اللَّهِ هِيَ صَلَاةُ الْخَلَائِقِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَلِمَةُ الشُّكْرِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةُ الْإِخْلَاصِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ: لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: أسلم عَبدِي واستَسلَم. رَوَاهُ رزين

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: «‹Subhanalloh› — barcha maxluqotlarning namozidir, ‹Alhamdulillah› — shukr kalimasidir, ‹La ilaha illalloh› — ixlos kalimasidir, ‹Allohu akbar› esa osmon bilan yer orasini toʻldiradi. Banda ‹La hawla wa la quvvata illa billah› deganda, Alloh taolo: ‹Bandam Menga taslim boʻldi va boʻysundi›, deydi». Razin rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у айтди: «‹Субҳаналлоҳ› — барча махлуқотларнинг намозидир, ‹Алҳамдулиллаҳ› — шукр калимасидир, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› — ихлос калимасидир, ‹Аллоҳу акбар› эса осмон билан ер орасини тўлдиради. Банда ‹Ла ҳаwла wа ла қуввата илла биллаҳ› деганда, Аллоҳ таоло: ‹Бандам Менга таслим бўлди ва бўйсунди›, дейди». Разин ривоят қилган.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وَاللَّهِ إِنِّي لِأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ فِي الْيَوْمِ أَكْثَرَ مِنْ سبعينَ مرَّةً» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Allohga qasamki, men bir kunda Allohdan yetmish martadan koʻproq magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳга қасамки, мен бир кунда Аллоҳдан етмиш мартадан кўпроқ мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан.»

وَعَنِ الْأَغَرِّ الْمُزَنِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّهُ لَيُغَانُ عَلَى قَلْبِي وَإِنِّي لَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِي الْيَوْم مائَة مرّة» . رَوَاهُ مُسلم

Al-Agʻarr al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — Musaddad oʻz hadisida: «Uning suhbati (sahobiyligi) bor edi», dedi — u: Rasululloh ﷺ: «Albatta, qalbimga (gʻaflat) pardasi tushadi, men esa har kuni yuz marta Allohdan istigʻfor aytaman», dedilar, deb rivoyat qildi.Ал-Ағарр ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — Мусаддад ўз ҳадисида: «Унинг суҳбати (саҳобийлиги) бор эди», деди — у: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қалбимга (ғафлат) пардаси тушади, мен эса ҳар куни юз марта Аллоҳдан истиғфор айтаман», дедилар, деб ривоят қилди.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ فَإِنِّي أَتُوبُ إِلَيْهِ فِي الْيَوْمِ مائةَ مرِّةٍ» . رَوَاهُ مُسلم

al-Agʻarr al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey insonlar, Allohga tavba qilinglar! Zero men Unga kuniga yuz marta tavba qilaman», dedilar.ал-Ағарр ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй инсонлар, Аллоҳга тавба қилинглар! Зеро мен Унга кунига юз марта тавба қиламан», дедилар.

وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَرْوِي عَنِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنَّهُ قَالَ: «يَا عِبَادِي إِنِّي حَرَّمْتُ الظُّلْمَ عَلَى نَفْسِي وَجَعَلْتُهُ بَيْنَكُمْ مُحَرَّمًا فَلَا تَظَالَمُوا يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ ضَالٌّ إِلَّا مَنْ هَدَيْتُهُ فَاسْتَهْدُونِي أَهْدِكُمْ يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ جَائِعٌ إِلَّا مَنْ أَطْعَمْتُهُ فَاسْتَطْعِمُونِي أُطْعِمْكُمْ يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ عَارٍ إِلَّا مَنْ كَسَوْتُهُ فَاسْتَكْسُونِي أَكْسُكُمْ يَا عِبَادِي إِنَّكُمْ تُخْطِئُونَ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَأَنَا أَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا فَاسْتَغْفِرُونِي أَغْفِرْ لَكُمْ يَا عِبَادِي إِنَّكُمْ لَنْ تَبْلُغُوا ضَرِّي فَتَضُرُّونِي وَلَنْ تَبْلُغُوا نَفْعِي فَتَنْفَعُونِي يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وإنسكم وجنكم كَانُوا أَتْقَى قَلْبِ رَجُلٍ وَاحِدٍ مِنْكُمْ مَا زَادَ ذَلِكَ فِي مُلْكِي شَيْئًا يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ كَانُوا عَلَى أفجر قلب وَاحِد مِنْكُم مَا نقص مِنْ مُلْكِي شَيْئًا يَا عِبَادِي لَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَإِنْسَكُمْ وَجِنَّكُمْ قَامُوا فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَسَأَلُونِي فَأَعْطَيْتُ كُلَّ إِنْسَانٍ مَسْأَلَتَهُ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مِمَّا عِنْدِي إِلَّا كَمَا يَنْقُصُ الْمِخْيَطُ إِذَا أُدْخِلَ الْبَحْرَ يَا عِبَادِي إِنَّمَا هِيَ أَعمالكُم أحصها عَلَيْكُمْ ثُمَّ أُوَفِّيكُمْ إِيَّاهَا فَمَنْ وَجَدَ خَيْرًا فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ وَمِنْ وَجَدَ غَيْرَ ذَلِكَ فَلَا يَلُومن إِلَّا نَفسه» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Zar (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ Alloh taborak va taolodan rivoyat qilib, u zot (shunday) dedilar: Alloh: «Ey bandalarim! Men zulmni Oʻzimga harom qildim va uni sizlar oʻrtangizda ham harom qildim, bas, bir-biringizga zulm qilmanglar. Ey bandalarim! Men hidoyat qilganimdan boshqa hammangiz adashgansiz, bas, Mendan hidoyat soʻranglar, sizlarni hidoyat qilaman. Ey bandalarim! Men taomlantirganimdan boshqa hammangiz ochsiz, bas, Mendan taom soʻranglar, sizlarni taomlantiraman. Ey bandalarim! Men kiydirganimdan boshqa hammangiz yalangʻochsiz, bas, Mendan kiyim soʻranglar, sizlarni kiydiraman. Ey bandalarim! Sizlar kechayu kunduz xato qilasizlar, Men esa barcha gunohlarni kechiraman, bas, Mendan magʻfirat soʻranglar, sizlarni kechiraman. Ey bandalarim! Sizlar Menga zarar yetkaza olmaysizlar, hech qachon Menga ziyon yetkaza olmaysizlar; Menga foyda ham yetkaza olmaysizlar, hech qachon Menga manfaat keltira olmaysizlar. Ey bandalarim! Agar sizlarning avvalingiz ham, oxiringiz ham, insingiz ham, jiningiz ham eng taqvodor bir kishining qalbidek boʻlsangiz, bu Mening mulkimga hech narsa ziyoda qilmaydi. Ey bandalarim! Agar sizlarning avvalingiz ham, oxiringiz ham, insingiz ham, jiningiz ham eng fojir bir kishining qalbidek boʻlsangiz, bu Mening mulkimdan hech narsani kamaytirmaydi. Ey bandalarim! Agar sizlarning avvalingiz ham, oxiringiz ham, insingiz ham, jiningiz ham bir maydonga turib Mendan soʻrasangiz, Men har bir insonga soʻraganini bersam, bu Mening huzurimdagi narsadan hech narsani kamaytirmaydi, faqat ignani dengizga botirib olganda (suvdan) kamaygani kabigina (kamayadi). Ey bandalarim! Bularning hammasi sizlarning amallaringizdir, Men ularni sizlar uchun hisoblab boraman, soʻng sizlarga toʻla-toʻkis qaytaraman. Bas, kim yaxshilik topsa, Allohga hamd aytsin; kim bundan boshqasini topsa, oʻzidan boshqani ayblamasin», dedi. Said dedi: Abu Idris al-Xavloniy bu hadisni rivoyat qilganda tiz choʻkib olar edi.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ Аллоҳ таборак ва таолодан ривоят қилиб, у зот (шундай) дедилар: Аллоҳ: «Эй бандаларим! Мен зулмни Ўзимга ҳаром қилдим ва уни сизлар ўртангизда ҳам ҳаром қилдим, бас, бир-бирингизга зулм қилманглар. Эй бандаларим! Мен ҳидоят қилганимдан бошқа ҳаммангиз адашгансиз, бас, Мендан ҳидоят сўранглар, сизларни ҳидоят қиламан. Эй бандаларим! Мен таомлантирганимдан бошқа ҳаммангиз очсиз, бас, Мендан таом сўранглар, сизларни таомлантираман. Эй бандаларим! Мен кийдирганимдан бошқа ҳаммангиз яланғочсиз, бас, Мендан кийим сўранглар, сизларни кийдираман. Эй бандаларим! Сизлар кечаю кундуз хато қиласизлар, Мен эса барча гуноҳларни кечираман, бас, Мендан мағфират сўранглар, сизларни кечираман. Эй бандаларим! Сизлар Менга зарар етказа олмайсизлар, ҳеч қачон Менга зиён етказа олмайсизлар; Менга фойда ҳам етказа олмайсизлар, ҳеч қачон Менга манфаат келтира олмайсизлар. Эй бандаларим! Агар сизларнинг аввалингиз ҳам, охирингиз ҳам, инсингиз ҳам, жинингиз ҳам энг тақводор бир кишининг қалбидек бўлсангиз, бу Менинг мулкимга ҳеч нарса зиёда қилмайди. Эй бандаларим! Агар сизларнинг аввалингиз ҳам, охирингиз ҳам, инсингиз ҳам, жинингиз ҳам энг фожир бир кишининг қалбидек бўлсангиз, бу Менинг мулкимдан ҳеч нарсани камайтирмайди. Эй бандаларим! Агар сизларнинг аввалингиз ҳам, охирингиз ҳам, инсингиз ҳам, жинингиз ҳам бир майдонга туриб Мендан сўрасангиз, Мен ҳар бир инсонга сўраганини берсам, бу Менинг ҳузуримдаги нарсадан ҳеч нарсани камайтирмайди, фақат игнани денгизга ботириб олганда (сувдан) камайгани кабигина (камаяди). Эй бандаларим! Буларнинг ҳаммаси сизларнинг амалларингиздир, Мен уларни сизлар учун ҳисоблаб бораман, сўнг сизларга тўла-тўкис қайтараман. Бас, ким яхшилик топса, Аллоҳга ҳамд айтсин; ким бундан бошқасини топса, ўзидан бошқани айбламасин», деди. Саид деди: Абу Идрис ал-Хавлоний бу ҳадисни ривоят қилганда тиз чўкиб олар эди.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ رَجُلٌ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ إِنْسَانًا ثُمَّ خَرَجَ يَسْأَلُ فَأَتَى رَاهِبًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ: أَلَهَ تَوْبَةٌ قَالَ: لَا فَقَتَلَهُ وَجَعَلَ يَسْأَلُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ ائْتِ قَرْيَةَ كَذَا وَكَذَا فَأَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَنَاءَ بِصَدْرِهِ نَحْوَهَا فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى هَذِهِ أَنْ تَقَرَّبِي وَإِلَى هَذِهِ أَنْ تَبَاعَدِي فَقَالَ قِيسُوا مَا بَيْنَهُمَا فَوُجِدَ إِلَى هَذِهِ أَقْرَبَ بِشِبْرٍ فَغُفِرَ لَهُ "

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bani Isroil kishilari orasida — toʻqson toʻqqiz kishini oʻldirgan — bir kishi bor edi. Soʻng u — (oʻz tavbasi qabul qilinadimi yoki yoʻqmi, deb) soʻrab — yoʻlga chiqdi. U bir rohibning oldiga kelib, undan — tavbasi qabul qilinishi mumkinmi (deb) — soʻradi. Rohib: ‹Yoʻq›, — deb javob berdi va shu sabab u kishi rohibni (ham) oʻldirdi. U — to bir kishi unga falon-falon qishloqqa borishni maslahat berguncha — soʻrashda davom etdi. (Bas, u oʻsha qishloq tomon yoʻlga chiqdi,) lekin yoʻlda unga oʻlim yetdi. Jon berayotganda, u koʻkragini oʻsha qishloq (tomon — tavbasi qabul boʻlishidan umidvor boʻlgan qishloq tomon —) burdi; shu sabab rahmat farishtalari va azob farishtalari uning haqida bir-biri bilan tortishdi. Alloh — (u borayotgan) qishloqqa unga yaqinlashishni va — (u kelgan) qishloqqa undan uzoqlashishni — buyurdi; soʻng U farishtalarga — uning jasadi bilan ikki qishloq orasidagi masofalarni oʻlchashni — buyurdi. Bas, u — (oʻzi borayotgan) qishloqqa bir qarich yaqinroq — topildi; shu sabab u magʻfirat qilindi», — dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бани Исроил кишилари орасида — тўқсон тўққиз кишини ўлдирган — бир киши бор эди. Сўнг у — (ўз тавбаси қабул қилинадими ёки йўқми, деб) сўраб — йўлга чиқди. У бир роҳибнинг олдига келиб, ундан — тавбаси қабул қилиниши мумкинми (деб) — сўради. Роҳиб: ‹Йўқ›, — деб жавоб берди ва шу сабаб у киши роҳибни (ҳам) ўлдирди. У — то бир киши унга фалон-фалон қишлоққа боришни маслаҳат бергунча — сўрашда давом этди. (Бас, у ўша қишлоқ томон йўлга чиқди,) лекин йўлда унга ўлим етди. Жон бераётганда, у кўкрагини ўша қишлоқ (томон — тавбаси қабул бўлишидан умидвор бўлган қишлоқ томон —) бурди; шу сабаб раҳмат фаришталари ва азоб фаришталари унинг ҳақида бир-бири билан тортишди. Аллоҳ — (у бораётган) қишлоққа унга яқинлашишни ва — (у келган) қишлоққа ундан узоқлашишни — буюрди; сўнг У фаришталарга — унинг жасади билан икки қишлоқ орасидаги масофаларни ўлчашни — буюрди. Бас, у — (ўзи бораётган) қишлоққа бир қарич яқинроқ — топилди; шу сабаб у мағфират қилинди», — деди.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ لَمْ تُذْنِبُوا لَذَهَبَ اللَّهُ بِكُمْ وَلَجَاءَ بِقَوْمٍ يُذْنِبُونَ فَيَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ فَيَغْفِرُ لَهُمْ» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot ila qasamki, agar sizlar gunoh qilmaganingizda, Alloh sizlarni (yoʻqotib) ketkazgan va gunoh qiladigan, soʻng Allohdan magʻfirat soʻraydigan, U esa ularni magʻfirat etadigan bir qavmni keltirgan boʻlardi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зот ила қасамки, агар сизлар гуноҳ қилмаганингизда, Аллоҳ сизларни (йўқотиб) кетказган ва гуноҳ қиладиган, сўнг Аллоҳдан мағфират сўрайдиган, У эса уларни мағфират этадиган бир қавмни келтирган бўларди», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ يَدَهُ بِاللَّيْلِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ النَّهَارِ وَيَبْسُطُ يَدَهُ بِالنَّهَارِ لِيَتُوبَ مُسِيءُ اللَّيْلِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Alloh azza va jalla kunduzi gunoh qilganning tavba qilishi uchun kechasi qoʻlini yozadi, kechasi gunoh qilganning tavba qilishi uchun kunduzi qoʻlini yozadi — toki quyosh magʻribidan chiqquncha».Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла кундузи гуноҳ қилганнинг тавба қилиши учун кечаси қўлини ёзади, кечаси гуноҳ қилганнинг тавба қилиши учун кундузи қўлини ёзади — токи қуёш мағрибидан чиққунча».

وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِنَّ الْعَبَدَ إِذَا اعْتَرَفَ ثُمَّ تَابَ تَابَ الله عَلَيْهِ»

Abu Dardo (roziyallohu anhu) aytdilar: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Albatta banda biror narsani laʼnatlasa, laʼnat osmonga koʻtariladi, soʻng osmonning eshiklari uning yuziga yopiladi. Soʻng yerga tushadi va yerning eshiklari ham uning yuziga yopiladi. Soʻng oʻngga va chapga yuradi. Agar oʻtadigan joy topmasa, laʼnatlangan kishiga qaytadi. Agar u (laʼnatga) loyiq boʻlsa (kiradi), boʻlmasa, aytuvchisiga qaytadi».Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) айтдилар: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Албатта банда бирор нарсани лаънатласа, лаънат осмонга кўтарилади, сўнг осмоннинг эшиклари унинг юзига ёпилади. Сўнг ерга тушади ва ернинг эшиклари ҳам унинг юзига ёпилади. Сўнг ўнгга ва чапга юради. Агар ўтадиган жой топмаса, лаънатланган кишига қайтади. Агар у (лаънатга) лойиқ бўлса (киради), бўлмаса, айтувчисига қайтади».

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَابَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا تَابَ الله عَلَيْهِ» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim quyosh magʻribdan chiqishidan oldin tavba qilsa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қуёш мағрибдан чиқишидан олдин тавба қилса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ حِينَ يَتُوبُ إِلَيْهِ مِنْ أَحَدِكُمْ كانَ رَاحِلَتُهُ بِأَرْضٍ فَلَاةٍ فَانْفَلَتَتْ مِنْهُ وَعَلَيْهَا طَعَامُهُ وَشَرَابُهُ فَأَيِسَ مِنْهَا فَأَتَى شَجَرَةً فَاضْطَجَعَ فِي ظِلِّهَا قَدْ أَيِسَ مِنْ رَاحِلَتِهِ فَبَيْنَمَا هُوَ كذلكَ إِذ هُوَ بِهَا قَائِمَةً عِنْدَهُ فَأَخَذَ بِخِطَامِهَا ثُمَّ قَالَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ: اللَّهُمَّ أَنْتَ عَبْدِي وَأَنَا رَبُّكَ أَخْطَأَ مِنْ شِدَّةِ الْفَرَحِ ". رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bandasi Unga tavba qilgan paytida bandasining tavbasidan, sizlardan biringiz ovloq bir yerda tuyasi ustida boʻlib, tuya undan qochib ketib, tuya ustida uning yeguligi va ichkiligi boʻlib, undan umidini uzgan kishidan koʻra qattiqroq quvonadi. (U kishi) bir daraxt yoniga kelib, uning soyasida, tuyasidan umidini uzgan holda yotdi. Shu ahvolda turgan paytida, birdan tuya uning yonida turibdi. U tuyaning jilovidan ushladi, soʻng quvonchining zoʻridan: ‹Yo Alloh, Sen mening bandamsan, Men esa Sening Robbingman!› — dedi. U quvonchining zoʻridan xato qilib (shunday deb) yubordi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бандаси Унга тавба қилган пайтида бандасининг тавбасидан, сизлардан бирингиз овлоқ бир ерда туяси устида бўлиб, туя ундан қочиб кетиб, туя устида унинг егулиги ва ичкилиги бўлиб, ундан умидини узган кишидан кўра қаттиқроқ қувонади. (У киши) бир дарахт ёнига келиб, унинг соясида, туясидан умидини узган ҳолда ётди. Шу аҳволда турган пайтида, бирдан туя унинг ёнида турибди. У туянинг жиловидан ушлади, сўнг қувончининг зўридан: ‹Ё Аллоҳ, Сен менинг бандамсан, Мен эса Сенинг Роббингман!› — деди. У қувончининг зўридан хато қилиб (шундай деб) юборди», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ عَبْدًا أَذْنَبَ ذَنْبًا فَقَالَ: رَبِّ أَذْنَبْتُ فَاغْفِرْهُ فَقَالَ رَبُّهُ أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ؟ غَفَرْتُ لِعَبْدِي ثُمَّ مَكَثَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَذْنَبَ ذَنْبًا فَقَالَ: رَبِّ أَذْنَبْتُ ذَنْبًا فَاغْفِرْهُ فَقَالَ رَبُّهُ: أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ؟ غَفَرْتُ لِعَبْدِي ثُمَّ مَكَثَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَذْنَبَ ذَنبا قالَ: رب أذنبت ذَنبا آخر فَاغْفِر لِي فَقَالَ: أَعَلِمَ عَبْدِي أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِهِ؟ غَفَرْتُ لِعَبْدِي فَلْيَفْعَلْ مَا شَاءَ "

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Paygʻambar ﷺning shunday deganlarini eshitdim:) «Albatta, bir banda bir gunoh qildi — baʼzan: ‹gunohga botdi›, dedi — va: ‹Robbim, men gunoh qildim — baʼzan: ‹gunohga botdim›, dedi — bas, meni magʻfirat qil›, dedi. Shunda Robbi: ‹Bandam — oʻzining gunohni magʻfirat qiladigan va gunoh uchun (jazoga) oladigan bir Robbi borligini bildimi? Men bandamni magʻfirat qildim›, dedi. Soʻng u Alloh xohlagancha (vaqt) turdi (yashadi), soʻng (yana) bir gunoh qildi yoki gunohga botdi-da: ‹Robbim, men yana bir (gunoh) qildim — yoki: gunohga botdim — bas, uni magʻfirat qil›, dedi. (Alloh): ‹Bandam — oʻzining gunohni magʻfirat qiladigan va gunoh uchun (jazoga) oladigan bir Robbi borligini bildimi? Men bandamni magʻfirat qildim›, dedi. Soʻng u Alloh xohlagancha (vaqt) turdi, soʻng (yana) bir gunoh qildi — baʼzan: ‹gunohga botdi›, dedi — : ‹Robbim, men yana bir (gunoh)ga botdim — yoki: gunoh qildim — bas, uni menga magʻfirat qil›, dedi. (Alloh): ‹Bandam — oʻzining gunohni magʻfirat qiladigan va gunoh uchun (jazoga) oladigan bir Robbi borligini bildimi? Men bandamni magʻfirat qildim — uch marta — bas, u xohlaganini qilaversin (tavbani davom ettiraversin)›, dedi», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Пайғамбар ﷺнинг шундай деганларини эшитдим:) «Албатта, бир банда бир гуноҳ қилди — баъзан: ‹гуноҳга ботди›, деди — ва: ‹Роббим, мен гуноҳ қилдим — баъзан: ‹гуноҳга ботдим›, деди — бас, мени мағфират қил›, деди. Шунда Робби: ‹Бандам — ўзининг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун (жазога) оладиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамни мағфират қилдим›, деди. Сўнг у Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) турди (яшади), сўнг (яна) бир гуноҳ қилди ёки гуноҳга ботди-да: ‹Роббим, мен яна бир (гуноҳ) қилдим — ёки: гуноҳга ботдим — бас, уни мағфират қил›, деди. (Аллоҳ): ‹Бандам — ўзининг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун (жазога) оладиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамни мағфират қилдим›, деди. Сўнг у Аллоҳ хоҳлаганча (вақт) турди, сўнг (яна) бир гуноҳ қилди — баъзан: ‹гуноҳга ботди›, деди — : ‹Роббим, мен яна бир (гуноҳ)га ботдим — ёки: гуноҳ қилдим — бас, уни менга мағфират қил›, деди. (Аллоҳ): ‹Бандам — ўзининг гуноҳни мағфират қиладиган ва гуноҳ учун (жазога) оладиган бир Робби борлигини билдими? Мен бандамни мағфират қилдим — уч марта — бас, у хоҳлаганини қилаверсин (тавбани давом эттираверсин)›, деди», дедилар.

وَعَنْ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَ: " أَنَّ رَجُلًا قَالَ: وَاللَّهِ لَا يَغْفِرُ اللَّهُ لِفُلَانٍ وَأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ: مَنْ ذَا الَّذِي يَتَأَلَّى عَلَيَّ أَنِّي لَا أَغْفِرُ لِفُلَانٍ فَإِنِّي قَدْ غَفَرْتُ لِفُلَانٍ وَأَحْبَطْتُ عَمَلَكَ ". أَوْ كَمَا قَالَ. رَوَاهُ مُسلم

Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aytib berdilarki: «Bir kishi: ‹Vallohi, Alloh falonchini kechirmaydi›, dedi. Shunda Alloh taolo: ‹Falonchini kechirmasligim haqida Menga qasam ichib oʻzicha hukm qilgan kim oʻzi? Men falonchini kechirib yubordim va sening amalingni puchga chiqardim›, dedi». Yoki (u zot) qanday aytgan boʻlsalar (shunday).Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айтиб бердиларки: «Бир киши: ‹Валлоҳи, Аллоҳ фалончини кечирмайди›, деди. Шунда Аллоҳ таоло: ‹Фалончини кечирмаслигим ҳақида Менга қасам ичиб ўзича ҳукм қилган ким ўзи? Мен фалончини кечириб юбордим ва сенинг амалингни пучга чиқардим›, деди». Ёки (у зот) қандай айтган бўлсалар (шундай).

وَعَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " سَيِّدُ الِاسْتِغْفَارِ أَنْ تَقُولَ: اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعَتُ أَبُوءُ لَكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَيَّ وَأَبُوءُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ ". قَالَ: «وَمَنْ قَالَهَا مِنَ النَّهَارِ مُوقِنًا بِهَا فَمَاتَ مِنْ يَوْمِهِ قَبْلَ أَنْ يُمْسِيَ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَمَنْ قَالَهَا مِنَ اللَّيْلِ وَهُوَ مُوقِنٌ بِهَا فَمَاتَ قَبْلَ أَنْ يُصْبِحَ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Shaddod ibn Avs (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) «Istigʻforning sayyidi (eng ulugʻi) shuni aytishingdir: ‹Allohumma anta Robbiy, la ilaha illa anta, xalaqtaniy va ana abduka, va ana alo ahdika va vaʼdika mastatoʼtu, aʼuzu bika min sharri ma sanaʼtu, abuu laka biniʼmatika alayya va abuu laka bizanbiy, fagʻfir liy, fa innahu la yagʻfiruz-zunuba illa anta› (Allohim, Sen mening Robbimsan, Sendan oʻzga iloh yoʻq. Sen meni yaratding, men Sening bandangman; men kuchim yetganicha Senga bergan ahd va vaʼdamdaman. Qilgan (yomon) ishlarim yomonligidan Senga panoh tilayman. Menga inʼom etgan neʼmatingni eʼtirof etaman va gunohimni ham eʼtirof etaman; bas, meni magʻfirat qil — chunki gunohlarni Sendan oʻzga hech kim kechirmaydi)», dedilar. U zot (yana): «Kim buni kunduzi, unga chin ishonch bilan aytsa-yu, oʻsha kuni kechga kirmasdan vafot etsa, u jannat ahlidandir; kim buni kechasi, unga chin ishonch bilan aytsa-yu, tonggacha vafot etsa, u jannat ahlidandir», dedilar.(Шаддод ибн Авс (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) «Истиғфорнинг саййиди (энг улуғи) шуни айтишингдир: ‹Аллоҳумма анта Роббий, ла илаҳа илла анта, халақтаний ва ана абдука, ва ана ало аҳдика ва ваъдика мастатўту, аъузу бика мин шарри ма санаъту, абуу лака биниъматика алайя ва абуу лака бизанбий, фағфир лий, фа иннаҳу ла яғфируз-зунуба илла анта› (Аллоҳим, Сен менинг Роббимсан, Сендан ўзга илоҳ йўқ. Сен мени яратдинг, мен Сенинг бандангман; мен кучим етганича Сенга берган аҳд ва ваъдамдаман. Қилган (ёмон) ишларим ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман. Менга инъом этган неъматингни эътироф этаман ва гуноҳимни ҳам эътироф этаман; бас, мени мағфират қил — чунки гуноҳларни Сендан ўзга ҳеч ким кечирмайди)», дедилар. У зот (яна): «Ким буни кундузи, унга чин ишонч билан айца-ю, ўша куни кечга кирмасдан вафот эца, у жаннат аҳлидандир; ким буни кечаси, унга чин ишонч билан айца-ю, тонггача вафот эца, у жаннат аҳлидандир», дедилар.

عَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ مَا دَعَوْتَنِي وَرَجَوْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ عَلَى مَا كَانَ فِيكَ وَلَا أُبَالِي يَا ابنَ آدمَ إِنَّك لَوْ بَلَغَتْ ذُنُوبُكَ عَنَانَ السَّمَاءِ ثُمَّ اسْتَغْفَرْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ وَلَا أُبَالِي يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ لَوْ لَقِيتَنِي بِقُرَابِ الْأَرْضِ خَطَايَا ثُمَّ لَقِيتَنِي لَا تُشْرِكُ بِي شَيْئًا لَأَتَيْتُكَ بِقُرَابِهَا مغْفرَة ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَرَوَاهُ أَحْمَدُ وَالدَّارِمِيُّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَقَالَ التِّرْمِذِيّ: هَذَا حَدِيث حسن غَرِيب

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deb aytayotganlarini eshitdim: «Alloh tabaroka va taolo aytdi: ‹Ey Odam farzandi, sen Menga duo qilib, Mendan umid qilib turar ekansan, senda boʻlgan narsalarga qaramay, Men seni magʻfirat qildim va parvo qilmadim. Ey Odam farzandi, agar gunohlaring osmonning bulutlariga yetsa-yu, soʻng Mendan magʻfirat soʻrasang, Men seni magʻfirat qilaman va parvo qilmayman. Ey Odam farzandi, agar yer toʻlasi xatolar bilan Mening huzurimga kelsang, soʻng Menga hech narsani sherik qilmagan holda Menga roʻbaroʻ boʻlsang, Men senga ana shuncha magʻfirat bilan kelaman›.» Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деб айтаётганларини эшитдим: «Аллоҳ табарока ва таоло айтди: ‹Эй Одам фарзанди, сен Менга дуо қилиб, Мендан умид қилиб турар экансан, сенда бўлган нарсаларга қарамай, Мен сени мағфират қилдим ва парво қилмадим. Эй Одам фарзанди, агар гуноҳларинг осмоннинг булутларига етса-ю, сўнг Мендан мағфират сўрасанг, Мен сени мағфират қиламан ва парво қилмайман. Эй Одам фарзанди, агар ер тўласи хатолар билан Менинг ҳузуримга келсанг, сўнг Менга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда Менга рўбарў бўлсанг, Мен сенга ана шунча мағфират билан келаман›.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: مَنْ عَلِمَ أَنِّي ذُو قُدْرَةٍ عَلَى مَغْفِرَةِ الذُّنُوبِ غَفَرْتُ لَهُ وَلَا أُبَالِي مَا لم تشرك بِي شَيْئا ". رَوَاهُ فِي شرح السّنة

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Sizlarning (yaʼni musulmonlarning) davringiz — avvalgi ummatlarning davrlariga nisbatan — asr namozi bilan quyosh botishi orasidagi (qisqa) davrdek. Va sizlarning yahudiy hamda nasroniylarga nisbatan misolingiz — bir kishining misolidek: u baʼzi ishchilarni yollab: ‹Kim men uchun — har biri bir qirot (evaziga) — peshingacha ishlaydi?› — dedi. Yahudiylar — har biri bir qirot evaziga — yarim kun ishladi. Soʻng u kishi: ‹Kim men uchun — har biri bir qirot evaziga — peshindan asr (namozi)gacha ishlaydi?› — dedi. Nasroniylar — bir qirot evaziga — peshindan asrgacha ishladi. Soʻng u kishi: ‹Kim men uchun — har biri ikki qirot evaziga — asrdan quyosh botguncha ishlaydi?› — dedi», — dedi. Paygʻambar ﷺ qoʻshdi: «Asrdan quyosh botguncha ishlaydigan — sizlarsiz (yaʼni musulmonlarsiz); bas, sizlar — ikki barobar haq (savob) olasiz. Yahudiylar va nasroniylar gʻazablanib: ‹Biz koʻproq ishladik-u, lekin kamroq haq oldik›, — dedi. Alloh: ‹Men sizlarning haqqingizda sizlarga zulm qildimmi?› — dedi. Ular: ‹Yoʻq›, — dedi. Bas, Alloh: ‹Unday boʻlsa, bu — Mening fazlim (inʼomim) boʻlib, Men uni xohlagan kishimga ato etaman›, — dedi», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сизларнинг (яъни мусулмонларнинг) даврингиз — аввалги умматларнинг даврларига нисбатан — аср намози билан қуёш ботиши орасидаги (қисқа) даврдек. Ва сизларнинг яҳудий ҳамда насронийларга нисбатан мисолингиз — бир кишининг мисолидек: у баъзи ишчиларни ёллаб: ‹Ким мен учун — ҳар бири бир қирот (эвазига) — пешингача ишлайди?› — деди. Яҳудийлар — ҳар бири бир қирот эвазига — ярим кун ишлади. Сўнг у киши: ‹Ким мен учун — ҳар бири бир қирот эвазига — пешиндан аср (намози)гача ишлайди?› — деди. Насронийлар — бир қирот эвазига — пешиндан асргача ишлади. Сўнг у киши: ‹Ким мен учун — ҳар бири икки қирот эвазига — асрдан қуёш ботгунча ишлайди?› — деди», — деди. Пайғамбар ﷺ қўшди: «Асрдан қуёш ботгунча ишлайдиган — сизларсиз (яъни мусулмонларсиз); бас, сизлар — икки баробар ҳақ (савоб) оласиз. Яҳудийлар ва насронийлар ғазабланиб: ‹Биз кўпроқ ишладик-у, лекин камроқ ҳақ олдик›, — деди. Аллоҳ: ‹Мен сизларнинг ҳаққингизда сизларга зулм қилдимми?› — деди. Улар: ‹Йўқ›, — деди. Бас, Аллоҳ: ‹Ундай бўлса, бу — Менинг фазлим (инъомим) бўлиб, Мен уни хоҳлаган кишимга ато этаман›, — деди», — деди.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَزِمَ الِاسْتِغْفَارَ جَعَلَ اللَّهُ لَهُ مِنْ كُلِّ ضِيقٍ مَخْرَجًا وَمِنْ كُلِّ هَمٍّ فَرَجًا وَرَزَقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ» . رَوَاهُ أحمدُ وَأَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim istigʻforni lozim tutsa, Alloh unga har bir tang holatdan chiqish yoʻlini, har bir gʻamdan halovat (yengillik) ato etadi va uni oʻylamagan tomonidan rizqlantiradi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким истиғфорни лозим тутса, Аллоҳ унга ҳар бир танг ҳолатдан чиқиш йўлини, ҳар бир ғамдан ҳаловат (енгиллик) ато этади ва уни ўйламаган томонидан ризқлантиради», дедилар.

وَعَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا أَصَرَّ مَنِ اسْتَغْفَرَ وَإِنْ عَادَ فِي الْيَوْمِ سَبْعِينَ مَرَّةً» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ

Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Istigʻfor aytgan kishi, garchi bir kunda yetmish marta (gunohga) qaytsa ham, gunohda davom etgan boʻlmaydi», dedilar.Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Истиғфор айтган киши, гарчи бир кунда етмиш марта (гуноҳга) қайтса ҳам, гуноҳда давом этган бўлмайди», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ بَنِي آدَمَ خَطَّاءٌ وَخَيْرُ الْخَطَّائِينَ التَّوَّابُونَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ والدارمي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odam bolasining hammasi xatokordir, xatokorlarning eng yaxshisi esa tavba qiluvchilardir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одам боласининг ҳаммаси хатокордир, хатокорларнинг энг яхшиси эса тавба қилувчилардир», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنِ الْمُؤْمِنَ إِذَا أَذْنَبَ كَانَتْ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ فِي قَلْبِهِ فَإِنْ تَابَ وَاسْتَغْفَرَ صُقِلَ قَلْبُهُ وَإِنْ زَادَ زَادَتْ حَتَّى تَعْلُوَ قَلْبَهُ فَذَلِكُمُ الرَّانُ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى (كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يكسِبونَ) رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيح

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, moʻmin bir gunoh qilsa, qalbida qora bir dogʻ paydo boʻladi. Agar u tavba qilib, (gunohdan) voz kechsa va istigʻfor aytsa, qalbi yaltiratiladi (poklanadi). Agar (gunohni) koʻpaytirsa, (qora dogʻ ham) koʻpayadi. Ana shu — Alloh Oʻz Kitobida zikr etgan ‹ron›dir: {Yoʻq! Balki ular qilib yurgan (yomon) amallar qalblarini qoplab olgandir} (Mutaffifiyn 14)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мўмин бир гуноҳ қилса, қалбида қора бир доғ пайдо бўлади. Агар у тавба қилиб, (гуноҳдан) воз кечса ва истиғфор айтса, қалби ялтиратилади (покланади). Агар (гуноҳни) кўпайтирса, (қора доғ ҳам) кўпаяди. Ана шу — Аллоҳ Ўз Китобида зикр этган ‹рон›дир: {Йўқ! Балки улар қилиб юрган (ёмон) амаллар қалбларини қоплаб олгандир} (Мутаффифийн 14)», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ تَوْبَةَ الْعَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْن مَاجَه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh bandaning tavbasini, toki u jon taslim qilmaguncha (jon halqumga kelmaguncha), qabul qiladi», dedilar. Termiziy va Ibn Moja rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ банданинг тавбасини, токи у жон таслим қилмагунча (жон ҳалқумга келмагунча), қабул қилади», дедилар. Термизий ва Ибн Можа ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ الشَّيْطَانَ قَالَ: وَعِزَّتِكَ يَا رَبِّ لَا أَبْرَحُ أُغْوِي عِبَادَكَ مَا دَامَتْ أَرْوَاحُهُمْ فِي أَجْسَادِهِمْ فَقَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ: وَعِزَّتِي وَجَلَالِي وَارْتِفَاعِ مَكَانِي لَا أَزَالُ أَغْفِرُ لَهُمْ مَا اسْتَغْفَرُونِي " رَوَاهُ أَحْمَدُ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Shayton: ‹Izzatingga qasamki, ey Robbim, bandalaringning joni tanalarida ekan, men ularni yoʻldan ozdirishda davom etaveraman›, dedi. Aziz va jalil Robb esa: ‹Izzatim, jalolim va oliy maqomimga qasamki, ular Mendan magʻfirat soʻrar ekan, Men ularni kechiraveraman›, dedi», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Шайтон: ‹Иззатингга қасамки, эй Роббим, бандаларингнинг жони таналарида экан, мен уларни йўлдан оздиришда давом этавераман›, деди. Азиз ва жалил Робб эса: ‹Иззатим, жалолим ва олий мақомимга қасамки, улар Мендан мағфират сўрар экан, Мен уларни кечиравераман›, деди», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى جَعَلَ بِالْمَغْرِبِ بَابًا عَرْضُهُ مَسِيرَةُ سَبْعِينَ عَامًا لِلتَّوْبَةِ لَا يُغْلَقُ مَا لم تطلع عَلَيْهِ الشَّمْسُ مِنْ قِبَلِهِ وَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ: (يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيَاتِ رَبِّكَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قبل) رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه

Zirr ibn Hubaysh aytdi: Men Safvon ibn Assol al-Murodiy (roziyallohu anhu)ning oldiga keldim. U menga: «Seni nima (ish) keltirdi?» dedi. Men: «Ilm istab (keldim)», dedim. U: «Menga yetishishicha, farishtalar ilm talab qiluvchidan, u qilayotgan (ish)dan rozi boʻlib, unga qanotlarini yozar ekan», dedi. Men: «Koʻnglimga maxsi ustiga masah qilish (masalasi)dan bir narsa tushdi, Rasululloh ﷺdan bu haqda biror narsa yodlaganmisan?» dedim. U: «Ha, biz safarda boʻlganimizda janobatdan boshqa (holatda) — balki gʻoit, bavl va uyqudan (boʻlsa) — maxsilarimizni uch (kun) yechmaslikka buyurilgan edik», dedi. Men: «Rasululloh ﷺdan muhabbat haqida biror narsa yodlaganmisan?» dedim. U: «Ha, biz Rasululloh ﷺ bilan baʼzi safarlarida edik. Qavmning oxirida boʻlgan, dagʻal va qoʻpol bir aʼrobiy baland ovoz bilan: ‹Yo Muhammad, yo Muhammad!› deb chaqirdi. Qavm unga: ‹Boʻldi qil, sen bundan qaytarilgansan-ku›, dedilar. Rasululloh ﷺ unga uning ovoziga yaqin (ovoz) bilan: ‹Hov!› deb javob berdilar. U kishi: ‹(Bir) kishi bir qavmni sevadi-yu, ammo hali ularga yetmagan (boʻlsa, holi nima boʻladi?)›, dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Kishi oʻzi sevgan kishisi bilan (birga) boʻladi›, dedilar», dedi. Zirr aytdi: U menga gapirishda davom etib, oxiri Alloh magʻribda eni yetmish yillik masofa boʻlgan bir eshikni tavba uchun qilganini, u quyosh oʻsha tomondan chiqquncha yopilmasligini menga aytdi. Bu — Alloh azza va jallaning: {Robbingning baʼzi oyatlari keladigan kunda, ilgari iymon keltirmagan kishiga (oʻsha kundagi) iymoni foyda bermas} (Anʼom 158) degan soʻzidir. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Зирр ибн Ҳубайш айтди: Мен Сафвон ибн Ассол ал-Муродий (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келдим. У менга: «Сени нима (иш) келтирди?» деди. Мен: «Илм истаб (келдим)», дедим. У: «Менга етишишича, фаришталар илм талаб қилувчидан, у қилаётган (иш)дан рози бўлиб, унга қанотларини ёзар экан», деди. Мен: «Кўнглимга махси устига масаҳ қилиш (масаласи)дан бир нарса тушди, Расулуллоҳ ﷺдан бу ҳақда бирор нарса ёдлаганмисан?» дедим. У: «Ҳа, биз сафарда бўлганимизда жанобатдан бошқа (ҳолатда) — балки ғоит, бавл ва уйқудан (бўлса) — махсиларимизни уч (кун) ечмасликка буюрилган эдик», деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺдан муҳаббат ҳақида бирор нарса ёдлаганмисан?» дедим. У: «Ҳа, биз Расулуллоҳ ﷺ билан баъзи сафарларида эдик. Қавмнинг охирида бўлган, дағал ва қўпол бир аъробий баланд овоз билан: ‹Ё Муҳаммад, ё Муҳаммад!› деб чақирди. Қавм унга: ‹Бўлди қил, сен бундан қайтарилгансан-ку›, дедилар. Расулуллоҳ ﷺ унга унинг овозига яқин (овоз) билан: ‹Ҳов!› деб жавоб бердилар. У киши: ‹(Бир) киши бир қавмни севади-ю, аммо ҳали уларга етмаган (бўлса, ҳоли нима бўлади?)›, деди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Киши ўзи севган кишиси билан (бирга) бўлади›, дедилар», деди. Зирр айтди: У менга гапиришда давом этиб, охири Аллоҳ мағрибда эни етмиш йиллик масофа бўлган бир эшикни тавба учун қилганини, у қуёш ўша томондан чиққунча ёпилмаслигини менга айтди. Бу — Аллоҳ азза ва жалланинг: {Роббингнинг баъзи оятлари келадиган кунда, илгари иймон келтирмаган кишига (ўша кундаги) иймони фойда бермас} (Анъом 158) деган сўзидир. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ مُعَاوِيَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَنْقَطِعُ الْهِجْرَةُ حَتَّى يَنْقَطِع التَّوْبَةُ وَلَا تَنْقَطِعُ التَّوْبَةُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ وَالدَّارِمِيُّ

Abdulloh as-Saʼdiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Biz Rasululloh ﷺ huzurlariga bir vakillar guruhi bilan bordik. Sheriklarim kirib, hojatlarini soʻrashdi, men esa eng oxiri kirdim. U zot: ‹Hojating nima?› dedilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli! Hijrat qachon toʻxtaydi?› dedim. Rasululloh ﷺ: ‹Kofirlar bilan jang qilinar ekan, hijrat toʻxtamaydi›, dedilar».Абдуллоҳ ас-Саъдий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бир вакиллар гуруҳи билан бордик. Шерикларим кириб, ҳожатларини сўрашди, мен эса энг охири кирдим. У зот: ‹Ҳожатинг нима?› дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули! Ҳижрат қачон тўхтайди?› дедим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Кофирлар билан жанг қилинар экан, ҳижрат тўхтамайди›, дедилар».

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ رَجُلَيْنِ كَانَا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ مُتَحَابَّيْنِ أَحدهمَا مُجْتَهد لِلْعِبَادَةِ وَالْآخَرُ يَقُولُ: مُذْنِبٌ فَجَعَلَ يَقُولُ: أَقْصِرْ عَمَّا أَنْتَ فِيهِ فَيَقُولُ خَلِّنِي وَرَبِّي حَتَّى وَجَدَهُ يَوْمًا عَلَى ذَنْبٍ اسْتَعْظَمَهُ فَقَالَ: أَقْصِرْ فَقَالَ: خَلِّنِي وَرَبِّيَ أَبُعِثْتَ عَلَيَّ رَقِيبًا؟ فَقَالَ: وَاللَّهِ لَا يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ أَبَدًا وَلَا يُدْخِلُكَ الْجَنَّةَ فَبَعَثَ اللَّهُ إِلَيْهِمَا مَلَكًا فَقَبَضَ أَرْوَاحَهُمَا فَاجْتَمَعَا عِنْدَهُ فَقَالَ لِلْمُذْنِبِ: ادْخُلِ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِي وَقَالَ لِلْآخَرِ: أَتَسْتَطِيعُ أَنْ تَحْظِرَ عَلَى عَبْدِي رَحْمَتِي؟ فَقَالَ: لَا يَا رَبِّ قَالَ: اذْهَبُوا بِهِ إِلَى النَّار ". رَوَاهُ أَحْمد

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadilar: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: «Bani Isroildan ikki kishi bir-biriga birodar edi. Ulardan biri gunoh qilar, ikkinchisi esa ibodatda gʻayrat koʻrsatar edi. Gʻayratli kishi narigisini doimo gunoh ustida koʻrar va: ‹Buni boshla(b qoʻyma)!› der edi. Bir kuni uni gunoh ustida topib qoldi-da, unga: ‹Bas qil!› dedi. U: ‹Meni Robbim bilan qoʻyib qoʻy. Sen menga nazoratchi qilib yuborilganmiding?!› dedi. (Gʻayratli kishi) esa: ‹Vallohi, Alloh seni magʻfirat qilmaydi›, yoki: ‹Alloh seni jannatga kiritmaydi›, dedi. Soʻng ikkovining ham joni olindi va ular olamlarning Robbi huzurida toʻplandilar. (Alloh) bu gʻayratli kishiga: ‹Sen Meni biluvchi miding, yoki Mening qoʻlimdagiga (rahmatimga) qodir miding?!› dedi. Gunohkorga esa: ‹Bor, rahmatim bilan jannatga kir›, dedi. Boshqasiga (gʻayratliga): ‹Buni doʻzaxga olib boringlar!› dedi». Abu Hurayra (roziyallohu anhu): «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u oʻz dunyosi va oxiratini halok qiluvchi bir soʻzni aytib qoʻydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: «Бани Исроилдан икки киши бир-бирига биродар эди. Улардан бири гуноҳ қилар, иккинчиси эса ибодатда ғайрат кўрсатар эди. Ғайратли киши наригисини доимо гуноҳ устида кўрар ва: ‹Буни бошла(б қўйма)!› дер эди. Бир куни уни гуноҳ устида топиб қолди-да, унга: ‹Бас қил!› деди. У: ‹Мени Роббим билан қўйиб қўй. Сен менга назоратчи қилиб юборилганмидинг?!› деди. (Ғайратли киши) эса: ‹Валлоҳи, Аллоҳ сени мағфират қилмайди›, ёки: ‹Аллоҳ сени жаннатга киритмайди›, деди. Сўнг икковининг ҳам жони олинди ва улар оламларнинг Робби ҳузурида тўпландилар. (Аллоҳ) бу ғайратли кишига: ‹Сен Мени билувчи мидинг, ёки Менинг қўлимдагига (раҳматимга) қодир мидинг?!› деди. Гуноҳкорга эса: ‹Бор, раҳматим билан жаннатга кир›, деди. Бошқасига (ғайратлига): ‹Буни дўзахга олиб боринглар!› деди». Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу): «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у ўз дунёси ва охиратини ҳалок қилувчи бир сўзни айтиб қўйди», дедилар.

وَعَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم يقْرَأ: (يَا عبَادي الَّذِي أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا) وَلَا يُبَالِي رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي شَرْحِ السُّنَّةِ يَقُولُ: بَدَلَ: يقْرَأ

Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Rasululloh ﷺning: {Ayting: ‹Ey oʻz jonlariga isrof qilgan bandalarim, Allohning rahmatidan noumid boʻlmanglar. Albatta, Alloh barcha gunohlarni magʻfirat qiladi›} (Zumar 53) deb tilovat qilayotganlarini eshitdim, u zot (buni oʻqishda) parvo qilmas edilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan gʻarib hadisdir, uni faqat Sobitning Shahr ibn Havshabdan (qilgan) hadisidan bilamiz. (Abu Iso) aytdi: Shahr ibn Havshab Umm Salama al-Ansoriyadan rivoyat qiladi, Umm Salama al-Ansoriya esa — Asmo bint Yaziddir.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: {Айтинг: ‹Эй ўз жонларига исроф қилган бандаларим, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар. Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират қилади›} (Зумар 53) деб тиловат қилаётганларини эшитдим, у зот (буни ўқишда) парво қилмас эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ғариб ҳадисдир, уни фақат Собитнинг Шаҳр ибн Ҳавшабдан (қилган) ҳадисидан биламиз. (Абу Исо) айтди: Шаҳр ибн Ҳавшаб Умм Салама ал-Ансориядан ривоят қилади, Умм Салама ал-Ансория эса — Асмо бинт Язиддир.

وَعَن ابْن عَبَّاس: فِي قَوْله تَعَالَى: (إِلَّا اللمم) قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنْ تَغْفِرِ اللَّهُمَّ تَغْفِرْ جَمَّا وَأَيُّ عَبْدٍ لَكَ لَا أَلَمَّا رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيب

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) {Mayda gunohlardan boshqa katta gunohlar va fohisha (ishlar)dan saqlanadiganlar} (Najm 32) oyati haqida (shunday) dedi: Paygʻambar ﷺ: «Ey Allohim, agar Sen kechirsang, koʻp (gunohni) kechirasan; Sening qaysi banding mayda gunoh qilmagan?» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir, biz uni faqat Zakariyo ibn Ishoqning hadisidangina bilamiz.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) {Майда гуноҳлардан бошқа катта гуноҳлар ва фоҳиша (ишлар)дан сақланадиганлар} (Нажм 32) ояти ҳақида (шундай) деди: Пайғамбар ﷺ: «Эй Аллоҳим, агар Сен кечирсанг, кўп (гуноҳни) кечирасан; Сенинг қайси бандинг майда гуноҳ қилмаган?» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, биз уни фақат Закариё ибн Ишоқнинг ҳадисидангина биламиз.

وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى يَا عِبَادِي كُلُّكُمْ ضَالٌّ إِلَّا مَنْ هَدَيْتُ فَاسْأَلُونِي الْهُدَى أَهْدِكُمْ وَكُلُّكُمْ فُقَرَاءُ إِلَّا مَنْ أَغْنَيْتُ فَاسْأَلُونِي أُرْزَقْكُمْ وَكُلُّكُمْ مُذْنِبٌ إِلَّا مَنْ عَافَيْتُ فَمَنْ عَلِمَ مِنْكُمْ أَنِّي ذُو قُدْرَةٍ عَلَى الْمَغْفِرَةِ فَاسْتَغْفَرَنِي غَفَرْتُ لَهُ وَلَا أُبَالِي وَلَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَحَيَّكُمْ وَمَيِّتَكُمْ وَرَطْبَكُمْ وَيَابِسَكُمُ اجْتَمَعُوا عَلَى أَتْقَى قَلْبِ عَبْدٍ مِنْ عبَادي مَا زَاد فِي ملكي جنَاح بعوضةولو أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَحَيَّكُمْ وَمَيِّتَكُمْ وَرَطْبَكُمْ وَيَابِسَكُمُ اجْتَمَعُوا عَلَى أَشْقَى قَلْبِ عَبْدٍ مِنْ عِبَادِي مَا نَقَصَ ذَلِكَ مِنْ مُلْكِي جَنَاحَ بَعُوضَةٍ. وَلَوْ أَنَّ أَوَّلَكُمْ وَآخِرَكُمْ وَحَيَّكُمْ وَمَيِّتَكُمْ وَرَطْبَكُمْ وَيَابِسَكُمُ اجْتَمَعُوا فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَسَأَلَ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْكُمْ مَا بَلَغَتْ أُمْنِيَّتُهُ فَأَعْطَيْتُ كُلَّ سَائِلٍ مِنْكُمْ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مِنْ مُلْكِي إِلَّا كَمَا لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ مَرَّ بِالْبَحْرِ فَغَمَسَ فِيهِ إِبْرَةً ثُمَّ رَفَعَهَا ذَلِكَ بِأَنِّي جَوَادٌ مَاجِدٌ أَفْعَلُ مَا أُرِيدُ عَطَائِي كَلَامٌ وَعَذَابِي كَلَامٌ إِنَّمَا أَمْرِي لِشَيْءٍ إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ لَهُ (كُنْ فَيَكُونُ) رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه

Abu Zarr (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo aytadi: ‹Ey bandalarim! Men hidoyat qilganimdan boshqa barchangiz adashgansiz, bas, Mendan hidoyat soʻranglar — sizlarni hidoyat qilaman. Men boy qilganimdan boshqa barchangiz faqirsiz, bas, Mendan soʻranglar — sizlarga rizq beraman. Men ofiyat berganimdan boshqa barchangiz gunohkorsiz. Sizlardan kim Mening magʻfirat qilishga qodir ekanimni bilib, Mendan magʻfirat soʻrasa, Men unga magʻfirat qilaman va parvo qilmayman. Agar avvalingiz-yu oxiringiz, tirigingiz-u oʻligingiz, hoʻligingiz-u qurugʻingiz Mening bandalarimdan eng taqvodor bandaning qalbi misolida (taqvoda) birlashsangiz ham, bu Mening mulkimga chivinning qanotichalik narsa qoʻshmaydi. Agar avvalingiz-yu oxiringiz, tirigingiz-u oʻligingiz, hoʻlingiz-u qurugʻingiz Mening bandalarimdan eng badbaxt bandaning qalbi misolida birlashsangiz ham, bu Mening mulkimdan chivinning qanotichalik narsa kamaytirmaydi. Agar avvalingiz-yu oxiringiz, tirigingiz-u oʻligingiz, hoʻlingiz-u qurugʻingiz bitta maydonda birlashib, har bir insoningiz orzusi yetgan narsani Mendan soʻrasa va Men sizlardan har bir soʻrovchiga soʻraganini bersam ham, bu Mening mulkimdan faqat biringiz dengizga oʻtib, unga igna botirib, soʻng uni koʻtarib olgani kabigina kamaytiradi. Bu shuning uchunki, Men saxiy va ulugʻvorman, istaganimni qilaman. Mening ato qilishim — soʻzdir, azoblashim ham — soʻzdir. Bir narsani iroda qilsam, ishim faqat unga ‹Boʻl!› deyishimdir, bas, u boʻladi›», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasandir. Baʼzilar bu hadisni Shahr ibn Havshabdan, u Maʼdiykaribdan, u Abu Zarrdan, u Paygʻambar ﷺdan shu kabi rivoyat qilganlar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло айтади: ‹Эй бандаларим! Мен ҳидоят қилганимдан бошқа барчангиз адашгансиз, бас, Мендан ҳидоят сўранглар — сизларни ҳидоят қиламан. Мен бой қилганимдан бошқа барчангиз фақирсиз, бас, Мендан сўранглар — сизларга ризқ бераман. Мен офият берганимдан бошқа барчангиз гуноҳкорсиз. Сизлардан ким Менинг мағфират қилишга қодир эканимни билиб, Мендан мағфират сўраса, Мен унга мағфират қиламан ва парво қилмайман. Агар аввалингиз-ю охирингиз, тиригингиз-у ўлигингиз, ҳўлигингиз-у қуруғингиз Менинг бандаларимдан энг тақводор банданинг қалби мисолида (тақвода) бирлашсангиз ҳам, бу Менинг мулкимга чивиннинг қанотичалик нарса қўшмайди. Агар аввалингиз-ю охирингиз, тиригингиз-у ўлигингиз, ҳўлингиз-у қуруғингиз Менинг бандаларимдан энг бадбахт банданинг қалби мисолида бирлашсангиз ҳам, бу Менинг мулкимдан чивиннинг қанотичалик нарса камайтирмайди. Агар аввалингиз-ю охирингиз, тиригингиз-у ўлигингиз, ҳўлингиз-у қуруғингиз битта майдонда бирлашиб, ҳар бир инсонингиз орзуси етган нарсани Мендан сўраса ва Мен сизлардан ҳар бир сўровчига сўраганини берсам ҳам, бу Менинг мулкимдан фақат бирингиз денгизга ўтиб, унга игна ботириб, сўнг уни кўтариб олгани кабигина камайтиради. Бу шунинг учунки, Мен сахий ва улуғворман, истаганимни қиламан. Менинг ато қилишим — сўздир, азоблашим ҳам — сўздир. Бир нарсани ирода қилсам, ишим фақат унга ‹Бўл!› дейишимдир, бас, у бўлади›», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Баъзилар бу ҳадисни Шаҳр ибн Ҳавшабдан, у Маъдийкарибдан, у Абу Заррдан, у Пайғамбар ﷺдан шу каби ривоят қилганлар.

وَعَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ (هُوَ أَهْلُ التَّقْوَى وَأَهْلُ الْمَغْفِرَة) قَالَ: قَالَ رَبُّكُمْ أَنَا أَهْلٌ أَنْ أُتَّقَى فَمَنِ اتَّقَانِي فَأَنَا أَهْلٌ أَنْ أَغْفِرَ لَهُ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه والدارمي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ {U taqvoga loyiq va magʻfiratga loyiq Zotdir} (Muddassir 56) oyatini oʻqib: «Robbingiz: ‹Men Oʻzimdan qoʻrqilishga loyiqman, kim Mendan qoʻrqsa, Men uni magʻfirat qilishga loyiqman›, dedi», dedilar. Termiziy, Ibn Moja va Doramiy rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ {У тақвога лойиқ ва мағфиратга лойиқ Зотдир} (Муддассир 56) оятини ўқиб: «Роббингиз: ‹Мен Ўзимдан қўрқилишга лойиқман, ким Мендан қўрқса, Мен уни мағфират қилишга лойиқман›, деди», дедилар. Термизий, Ибн Можа ва Дорамий ривоят қилган.

وَعَن ابْن عمر قَالَ: إِنْ كُنَّا لَنَعُدُّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَجْلِسِ يَقُولُ: «رَبِّ اغْفِرْ لِي وَتُبْ عَلَيَّ إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الْغَفُورُ» مِائَةَ مَرَّةٍ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺning bir majlisda: «Robbigʻfir liy va tub alayya innaka antat-Tavvobur-Rohiym (Ey Robbim, meni magʻfirat qil va tavbamni qabul et. Albatta, Sen tavbalarni qabul etuvchi, mehribonsan)», deb yuz marta aytganlarini sanardik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг бир мажлисда: «Роббиғфир лий ва туб алайя иннака антат-Таввобур-Роҳийм (Эй Роббим, мени мағфират қил ва тавбамни қабул эт. Албатта, Сен тавбаларни қабул этувчи, меҳрибонсан)», деб юз марта айтганларини санардик.

وَعَن بِلَال بن يسَار بن زيدٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " مَنْ قَالَ: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيَّ الْقَيُّومَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ غُفِرَ لَهُ وَإِنْ كَانَ قَدْ فَرَّ مِنَ الزَّحْفِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ لَكِنَّهُ عِنْدَ أَبِي دَاوُدَ هِلَالُ بْنُ يَسَارٍ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيب

Nabiy ﷺning ozod qilgan qullari Zayd(roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitgan: «Kim: ‹Astagʻfirullohallaziy laa ilaaha illaa huval-Hayyul-Qoyyuumu va atuubu ilayh (Undan boshqa iloh boʻlmagan, tirik va boqiy boʻlgan Allohdan magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman)›, desa, garchi jang maydonidan qochgan boʻlsa ham, kechiriladi».Набий ﷺнинг озод қилган қуллари Зайд(розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитган: «Ким: ‹Астағфируллоҳаллазий лаа илааҳа иллаа ҳувал-Ҳайюл-Қойюуму ва атуубу илайҳ (Ундан бошқа илоҳ бўлмаган, тирик ва боқий бўлган Аллоҳдан мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан)›, деса, гарчи жанг майдонидан қочган бўлса ҳам, кечирилади».

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَرْفَعُ الدَّرَجَةَ لِلْعَبْدِ الصَّالِحِ فِي الْجَنَّةِ فَيَقُولُ: يَا رَبِّ أَنَّى لِي هَذِهِ؟ فَيَقُولُ: باستغفار ولدك لَك ". رَوَاهُ أَحْمد

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta, aziz va jalil Alloh solih bandaning jannatdagi darajasini koʻtaradi. Shunda u: ‹Ey Robbim, bu menga qayerdan (nasib boʻldi)?›, deydi. Alloh: ‹Farzandingning sen uchun magʻfirat soʻrashi sababli›, deydi», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта, азиз ва жалил Аллоҳ солиҳ банданинг жаннатдаги даражасини кўтаради. Шунда у: ‹Эй Роббим, бу менга қаердан (насиб бўлди)?›, дейди. Аллоҳ: ‹Фарзандингнинг сен учун мағфират сўраши сабабли›, дейди», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا الْمَيِّتُ فِي الْقَبْرِ إِلَّا كَالْغَرِيقِ الْمُتَغَوِّثِ يَنْتَظِرُ دَعْوَةً تَلْحَقُهُ مِنْ أَبٍ أَوْ أُمٍّ أَوْ أَخٍ أَوْ صَدِيقٍ فَإِذَا لَحِقَتْهُ كَانَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا وَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَيُدْخِلُ عَلَى أَهْلِ الْقُبُورِ مِنْ دُعَاءِ أَهْلِ الْأَرْضِ أَمْثَالَ الْجِبَالِ وَإِنَّ هَدِيَّةَ الْأَحْيَاءِ إِلَى الْأَمْوَاتِ الِاسْتِغْفَارُ لَهُمْ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي شعب الْإِيمَان

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqasini qaytarib oluvchining misoli qusugʻiga qaytib, uni yeydigan itning misoliga oʻxshaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақасини қайтариб олувчининг мисоли қусуғига қайтиб, уни ейдиган итнинг мисолига ўхшайди», дедилар.

وَعَن عبد الله بن يسر قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «طُوبَى لِمَنْ وَجَدَ فِي صَحِيفَتِهِ اسْتِغْفَارًا كَثِيرًا» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ وَرَوَى النَّسَائِيُّ فِي «عملِ يَوْم وَلَيْلَة»

Abdulloh ibn Busr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Oʻz nomai amalida koʻp istigʻfor topgan kishiga xush xabar boʻlsin!», dedilar.Абдуллоҳ ибн Буср (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ўз номаи амалида кўп истиғфор топган кишига хуш хабар бўлсин!», дедилар.

وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنَ الَّذِينَ إِذا أحْسَنوا استبشَروا وإِذا أساؤوا اسْتَغْفَرُوا» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِير

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Allohumma-jʼalniy minallaziyna izo ahsanu-stabsharu va izo asau-stagʻfaru (Ey Alloh, meni yaxshilik qilsalar shodlanadigan, yomonlik qilsalar magʻfirat soʻraydigan kishilardan qilgin)», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳумма-жъалний миналлазийна изо аҳсану-стабшару ва изо асау-стағфару (Эй Аллоҳ, мени яхшилик қилсалар шодланадиган, ёмонлик қилсалар мағфират сўрайдиган кишилардан қилгин)», деб айтар эдилар.

وَعَن الْحَارِث بن سُويَدٍ قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ حَدِيثَيْنِ: أحدُهما عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْآخِرُ عَنْ نَفْسِهِ قَالَ: إِنَّ الْمُؤْمِنَ يَرَى ذُنُوبَهُ كَأَنَّهُ قَاعِدٌ تَحْتَ جَبَلٍ يَخَافُ أَنْ يَقَعَ عَلَيْهِ وَإِنَّ الْفَاجِرَ يَرَى ذُنُوبَهُ كَذُبَابٍ مَرَّ عَلَى أَنْفِهِ فَقَالَ بِهِ هَكَذَا أَيْ بِيَدِهِ فَذَبَّهُ عَنْهُ ثُمَّ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم يَقُول: " لَلَّهُ أَفْرَحُ بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ مِنْ رَجُلٍ نَزَلَ فِي أَرْضٍ دَوِيَّةٍ مَهْلَكَةٍ مَعَهُ رَاحِلَتُهُ عَلَيْهَا طَعَامُهُ وَشَرَابُهُ فَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ نَوْمَةً فَاسْتَيْقَظَ وَقَدْ ذَهَبَتْ رَاحِلَتُهُ فَطَلَبَهَا حَتَّى إِذَا اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْحَرُّ وَالْعَطَشُ أَوْ مَا شَاءَ اللَّهُ قَالَ: أَرْجِعُ إِلَى مَكَانِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ فَأَنَامُ حَتَّى أَمُوتَ فَوَضَعَ رَأْسَهُ عَلَى سَاعِدِهِ لِيَمُوتَ فَاسْتَيْقَظَ فَإِذَا رَاحِلَتُهُ عِنْدَهُ عَلَيْهَا زَادُهُ وَشَرَابُهُ فَاللَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ الْعَبْدِ الْمُؤْمِنِ مِنْ هَذَا بِرَاحِلَتِهِ وَزَادِهِ ". رَوَى مُسْلِمٌ الْمَرْفُوع إِلَى رَسُول صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُ فَحَسْبُ وَرَوَى البُخَارِيّ الموقوفَ على ابنِ مَسْعُود أَيْضا

(Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) bizga ikkita hadis rivoyat qildi — biri Paygʻambar ﷺdan, ikkinchisi oʻzidan:) U: «Momin oʻz gunohlarini xuddi togʻ ostida oʻtirgan-u, uning ustiga qulashidan qoʻrqayotgan kishidek koʻradi; fojir (gunohkor) esa oʻz gunohlarini burni ustidan oʻtib ketgan pashshadek (arzimas) koʻradi», dedi. (Roviy) Abu Shihob qoʻli bilan burni ustida mana shunday (ishora) qildi. Soʻng (Ibn Masʼud Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilib): «Alloh Oʻz bandasining tavbasidan — (suvsiz, xatarli) bir manzilga tushgan, yonida tuyasi, ustida taomi va suvi (boʻla turib), boshini qoʻyib bir oz uxlab, uygʻonganida tuyasi yoʻqolgan; hatto unga jazirama issiq va tashnalik — yoki Alloh xohlagan (mashaqqat) — qattiq taʼsir qilgan; soʻng: ‹Oʻz joyimga qaytaman› deb qaytib, yana bir oz uxlab, keyin boshini koʻtarganida tuyasini yonida (turgan holda) topib olgan kishidan ham ortiqroq xursand boʻladi», dedi. (Buni Aʼmashdan Abu Avona va Jarir ham mutoba qilib rivoyat qildilar. Abu Usoma: ‹Bizga Aʼmash, unga Umora rivoyat qildi; men Horisdan eshitdim› dedi. Shuʼba va Abu Muslim esa Aʼmashdan, u Ibrohim at-Taymiydan, u Horis ibn Suvayddan (rivoyat qildilar). Abu Muoviya: ‹Bizga Aʼmash, unga Umora, unga Asvad, unga Abdulloh; yana Ibrohim at-Taymiydan, u Horis ibn Suvayddan, u Abdullohdan (rivoyat qildi)› dedi.)(Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) бизга иккита ҳадис ривоят қилди — бири Пайғамбар ﷺдан, иккинчиси ўзидан:) У: «Момин ўз гуноҳларини худди тоғ остида ўтирган-у, унинг устига қулашидан қўрқаётган кишидек кўради; фожир (гуноҳкор) эса ўз гуноҳларини бурни устидан ўтиб кетган пашшадек (арзимас) кўради», деди. (Ровий) Абу Шиҳоб қўли билан бурни устида мана шундай (ишора) қилди. Сўнг (Ибн Масъуд Пайғамбар ﷺдан ривоят қилиб): «Аллоҳ Ўз бандасининг тавбасидан — (сувсиз, хатарли) бир манзилга тушган, ёнида туяси, устида таоми ва суви (бўла туриб), бошини қўйиб бир оз ухлаб, уйғонганида туяси йўқолган; ҳатто унга жазирама иссиқ ва ташналик — ёки Аллоҳ хоҳлаган (машаққат) — қаттиқ таъсир қилган; сўнг: ‹Ўз жойимга қайтаман› деб қайтиб, яна бир оз ухлаб, кейин бошини кўтарганида туясини ёнида (турган ҳолда) топиб олган кишидан ҳам ортиқроқ хурсанд бўлади», деди. (Буни Аъмашдан Абу Авона ва Жарир ҳам мутоба қилиб ривоят қилдилар. Абу Усома: ‹Бизга Аъмаш, унга Умора ривоят қилди; мен Ҳорисдан эшитдим› деди. Шуъба ва Абу Муслим эса Аъмашдан, у Иброҳим ат-Таймийдан, у Ҳорис ибн Сувайддан (ривоят қилдилар). Абу Муовия: ‹Бизга Аъмаш, унга Умора, унга Асвад, унга Абдуллоҳ; яна Иброҳим ат-Таймийдан, у Ҳорис ибн Сувайддан, у Абдуллоҳдан (ривоят қилди)› деди.)

وَعَنْ عَلِيٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعَبْدَ المؤمنَ المفتَّنَ التوَّابَ»

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh koʻp sinaladigan va koʻp tavba qiladigan moʻmin bandani sevadi», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ кўп синаладиган ва кўп тавба қиладиган мўмин бандани севади», дедилар.

وَعَنْ ثَوْبَانَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي الدُّنْيَا بِهَذِهِ الْآيَةِ (يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرفُوا على أنْفُسِهم لَا تَقْنَطوا) الْآيَةَ» فَقَالَ رَجُلٌ: فَمَنْ أَشْرَكَ؟ فَسَكَتَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ: «أَلا وَمن أشرَكَ» ثَلَاث مرَّاتٍ

Sawbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: Rasululloh ﷺning: «Men bu — {Ey oʻz jonlariga jabr qilgan bandalarim, (Allohning rahmatidan) noumid boʻlmangiz} (Zumar 53) oyatiga (erishmoq) evaziga butun dunyoni ham olishni yoqtirmasdim», deganlarini eshitdim. Bir kishi: ‹Shirk keltirgan kishi ham(mi)?›, dedi. Nabiy ﷺ jim boʻldilar, soʻngra uch marta: «Ogoh boʻling, shirk keltirgan kishi ham», dedilar.Саwбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Мен бу — {Эй ўз жонларига жабр қилган бандаларим, (Аллоҳнинг раҳматидан) ноумид бўлмангиз} (Зумар 53) оятига (эришмоқ) эвазига бутун дунёни ҳам олишни ёқтирмасдим», деганларини эшитдим. Бир киши: ‹Ширк келтирган киши ҳам(ми)?›, деди. Набий ﷺ жим бўлдилар, сўнгра уч марта: «Огоҳ бўлинг, ширк келтирган киши ҳам», дедилар.

وَعَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَيَغْفِرُ لِعَبْدِهِ مَا لَمْ يَقَعِ الْحِجَابُ» . قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْحِجَابُ؟ قَالَ: «أَنْ تَمُوتَ النَّفْسُ وَهِيَ مُشْرِكَةٌ» رَوَى الْأَحَادِيثَ الثَّلَاثَةَ أَحْمَدُ وَرَوَى الْبَيْهَقِيُّ الْأَخِيرَ فِي كِتَابِ الْبَعْثُ والنشور

Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh taolo bandasini, toki oʻrtaga parda tushmaguncha, magʻfirat qilaveradi», dedilar. ‹Ey Allohning Rasuli, parda nima?›, dedilar. U zot: «Jonning mushrik holida oʻlishidir», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ таоло бандасини, токи ўртага парда тушмагунча, мағфират қилаверади», дедилар. ‹Эй Аллоҳнинг Расули, парда нима?›, дедилар. У зот: «Жоннинг мушрик ҳолида ўлишидир», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يَعْدِلُ بِهِ شَيْئًا فِي الدُّنْيَا ثُمَّ كَانَ عَلَيْهِ مِثْلَ جِبَالٍ ذُنُوبٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي كتاب الْبَعْث والنشور

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga hech narsani sherik keltirmagan va harom qon bilan bulgʻanmagan holda Unga roʻbaroʻ boʻlsa, jannatga kiradi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга ҳеч нарсани шерик келтирмаган ва ҳаром қон билан булғанмаган ҳолда Унга рўбарў бўлса, жаннатга киради», дедилар.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «التَّائِبَ مِنَ الذَّنْبِ كَمَنْ لَا ذَنْبَ لَهُ» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ وَقَالَ تَفَرَّدَ بِهِ النَّهْرَانَيُّ وَهُوَ مَجْهُولٌ. وَفِي (شَرْحِ السُّنَّةِ) رَوَى عَنْهُ مَوْقُوفًا قَالَ: النَّدَمُ تَوْبَةٌ والتَّائبُ كمن لَا ذَنْبَ لَهُ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Gunohdan tavba qilgan kishi, xuddi gunoh qilmagan kishi kabidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Гуноҳдан тавба қилган киши, худди гуноҳ қилмаган киши кабидир», дедилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَمَّا قَضَى اللَّهُ الْخَلْقَ كَتَبَ كِتَابًا فَهُوَ عِنْدَهُ فَوْقَ عَرْشِهِ: إِنَّ رَحْمَتِي سَبَقَتْ غَضَبِي «. وَفِي رِوَايَةٍ» غَلَبَتْ غَضَبي "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Alloh yaratishni tugatganda, U — Arshi yonida (boʻlgan) oʻz Kitobida: ‹Mening rahmatim Mening gʻazabimdan ustun keladi›, — deb yozdi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аллоҳ яратишни тугатганда, У — Арши ёнида (бўлган) ўз Китобида: ‹Менинг раҳматим Менинг ғазабимдан устун келади›, — деб ёзди», — деди.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «إِنَّ للَّهِ مائةَ رَحْمَةٍ أَنْزَلَ مِنْهَا رَحْمَةً وَاحِدَةً بَيْنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ وَالْبَهَائِمِ وَالْهَوَامِّ فَبِهَا يَتَعَاطَفُونَ وَبِهَا يَتَرَاحَمُونَ وَبِهَا تَعْطُفُ الْوَحْشُ عَلَى وَلَدِهَا وَأَخَّرَ اللَّهُ تِسْعًا وَتِسْعِينَ رَحْمَةً يَرْحَمُ بِهَا عِبَادَهُ يَوْمَ الْقِيَامَة» وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ عَنْ سَلْمَانَ نَحْوُهُ وَفِي آخِرِهِ قَالَ: «فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَكْمَلَهَا بِهَذِهِ الرَّحْمَة»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh uchun yuz (boʻlak) rahmat bordir. U shulardan bir boʻlak rahmatni jin, inson, chorva va hashorotlar orasiga tushirdi. Ana oʻsha (boʻlak) tufayli ular bir-biriga mehribonlik qiladilar, bir-biriga rahm qiladilar va u tufayli yovvoyi hayvon oʻz bolasiga mehribonlik qiladi. Alloh toʻqson toʻqqiz boʻlak rahmatni esa qiyomat kuni bandalariga rahm qilish uchun kechiktirib (saqlab) qoʻydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ учун юз (бўлак) раҳмат бордир. У шулардан бир бўлак раҳматни жин, инсон, чорва ва ҳашоротлар орасига туширди. Ана ўша (бўлак) туфайли улар бир-бирига меҳрибонлик қиладилар, бир-бирига раҳм қиладилар ва у туфайли ёввойи ҳайвон ўз боласига меҳрибонлик қилади. Аллоҳ тўқсон тўққиз бўлак раҳматни эса қиёмат куни бандаларига раҳм қилиш учун кечиктириб (сақлаб) қўйди», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَوْ يَعْلَمُ الْمُؤْمِنُ مَا عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْعُقُوبَةِ مَا طَمِعَ بِجَنَّتِهِ أَحَدٌ وَلَوْ يُعْلَمُ الْكَافِرُ مَا عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الرَّحْمَةِ مَا قَنَطَ من جنته أحد»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar moʻmin Allohning huzuridagi (doʻzax) jazosini bilganida edi, hech kim Uning jannatiga tama qilmas edi. Agar kofir Allohning huzuridagi rahmatni bilganida edi, hech kim Uning jannatidan noumid boʻlmas edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар мўмин Аллоҳнинг ҳузуридаги (дўзах) жазосини билганида эди, ҳеч ким Унинг жаннатига тама қилмас эди. Агар кофир Аллоҳнинг ҳузуридаги раҳматни билганида эди, ҳеч ким Унинг жаннатидан ноумид бўлмас эди», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْجَنَّةُ أَقْرَبُ إِلَى أَحَدِكُمْ مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِ وَالنَّارُ مِثْلُ ذَلِكَ» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Jannat har biringizga oyogʻining tasmasidan ham yaqinroqdir; doʻzax ham xuddi shunday (yaqindir)», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Жаннат ҳар бирингизга оёғининг тасмасидан ҳам яқинроқдир; дўзах ҳам худди шундай (яқиндир)», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: " قَالَ رَجُلٌ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ لِأَهْلِهِ وَفِي رِوَايَةٍ أَسْرَفَ رَجُلٌ عَلَى نَفْسِهِ فَلَمَّا حَضَرَهُ الْمَوْتُ أَوْصَى بَنِيهِ إِذَا مَاتَ فَحَرِّقُوهُ ثُمَّ اذْرُوا نِصْفَهُ فِي الْبَرِّ وَنِصْفَهُ فِي الْبَحْرِ فو الله لَئِنْ قَدَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ لَيُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا لَا يُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ فَلَمَّا مَاتَ فَعَلُوا مَا أَمَرَهُمْ فَأَمَرَ اللَّهُ الْبَحْرَ فَجَمَعَ مَا فِيهِ وَأَمَرَ الْبَرَّ فَجَمَعَ مَا فِيهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ: لِمَ فَعَلْتَ هَذَا؟ قَالَ: مِنْ خَشْيَتِكَ يَا رَبِّ وَأَنْتَ أَعْلَمُ فَغَفَرَ لَهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech qachon biron yaxshilik qilmagan bir kishi oʻlganida ahli (oilasi)ga: ‹Meni yondiringlar, soʻng yarmimni quruqlikka, yarmimni dengizga sochinglar. Allohga qasamki, agar Alloh unga qodir kelsa (qoʻlga olsa), olamlardan hech kimni azoblamagan azob bilan uni albatta azoblaydi›, dedi. U kishi oʻlganida, ular unga buyurganini bajardilar. Shunda Alloh quruqlikka buyurdi va u oʻzidagi (kulni) yigʻdi, dengizga buyurdi va u oʻzidagi (kulni) yigʻdi. Soʻng (Alloh) unga: ‹Nega bunday qilding?›, dedi. U: ‹Sendan qoʻrqqanimdan, ey Robbim, Oʻzing yaxshi bilguvchisan›, dedi. Shunda Alloh uni magʻfirat qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч қачон бирон яхшилик қилмаган бир киши ўлганида аҳли (оиласи)га: ‹Мени ёндиринглар, сўнг ярмимни қуруқликка, ярмимни денгизга сочинглар. Аллоҳга қасамки, агар Аллоҳ унга қодир келса (қўлга олса), оламлардан ҳеч кимни азобламаган азоб билан уни албатта азоблайди›, деди. У киши ўлганида, улар унга буюрганини бажардилар. Шунда Аллоҳ қуруқликка буюрди ва у ўзидаги (кулни) йиғди, денгизга буюрди ва у ўзидаги (кулни) йиғди. Сўнг (Аллоҳ) унга: ‹Нега бундай қилдинг?›, деди. У: ‹Сендан қўрққанимдан, эй Роббим, Ўзинг яхши билгувчисан›, деди. Шунда Аллоҳ уни мағфират қилди», дедилар.

وَعَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ: قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْيٌ فَإِذَا امْرَأَةٌ مِنَ السَّبْيِ قَدْ تَحَلَّبَ ثديُها تسْعَى إِذا وَجَدَتْ صَبِيًّا فِي السَّبْيِ أَخَذَتْهُ فَأَلْصَقَتْهُ بِبَطْنِهَا وَأَرْضَعَتْهُ فَقَالَ لَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَتُرَوْنَ هَذِهِ طَارِحَةً وَلَدَهَا فِي النَّارِ؟» فَقُلْنَا: لَا وَهِيَ تَقْدِرُ عَلَى أَنْ لَا تَطْرَحَهُ فَقَالَ: «لَلَّهُ أَرْحَمُ بِعِبَادِهِ مِنْ هَذِهِ بِوَلَدِها»

(Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺning oldilariga (bir necha) asirlar keltirildi; mana, asirlar orasida bir ayol — koʻkragini sogʻib (sut) ichirar, asirlar ichida biror bolani topsa, uni olib, qorniga bosib emizardi. Paygʻambar ﷺ bizga: «Bu (ayol) oʻz bolasini olovga tashlaydi deb oʻylaysizlarmi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, u (bolasini) tashlamaslikka qodir ekan (qanday tashlasin)» dedik. (U zot:) «Alloh Oʻz bandalariga — mana shu (ayol) oʻz bolasiga (rahm qilganidan) — koʻra rahmliroqdir» dedilar.(Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг олдиларига (бир неча) асирлар келтирилди; мана, асирлар орасида бир аёл — кўкрагини соғиб (сут) ичирар, асирлар ичида бирор болани топса, уни олиб, қорнига босиб эмизарди. Пайғамбар ﷺ бизга: «Бу (аёл) ўз боласини оловга ташлайди деб ўйлайсизларми?» дедилар. Биз: «Йўқ, у (боласини) ташламасликка қодир экан (қандай ташласин)» дедик. (У зот:) «Аллоҳ Ўз бандаларига — мана шу (аёл) ўз боласига (раҳм қилганидан) — кўра раҳмлироқдир» дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَنْ يُنْجِيَ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ» قَالُوا: وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَتِهِ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا واغْدُوا وروحوا وشيءٌ من الدُّلْجَةِ والقَصدَ القصدَ تبلغوا»

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Birortangizni (oʻz) amali najot bermaydi», dedilar. Ular: «Sizni (ham)mi, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Meni ham — magar Alloh meni rahmati bilan oʻrab (qoplab) olsa (boshqa gap). (Amalda) toʻgʻri va meʼyorli boʻlinglar; ertalab, kechqurun va kechaning bir qismida (ibodat qilinglar); meʼyorni, meʼyorni (saqlanglar) — (shunda manzilga) yetasiz», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизни (ўз) амали нажот бермайди», дедилар. Улар: «Сизни (ҳам)ми, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Мени ҳам — магар Аллоҳ мени раҳмати билан ўраб (қоплаб) олса (бошқа гап). (Амалда) тўғри ва меъёрли бўлинглар; эрталаб, кечқурун ва кечанинг бир қисмида (ибодат қилинглар); меъёрни, меъёрни (сақланглар) — (шунда манзилга) етасиз», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُدْخِلُ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ وَلَا يُجِيرُهُ مِنَ النَّارِ وَلَا أَنا إِلا برحمةِ الله» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Sizlardan birovingizni oʻz amali jannatga kiritmaydi va uni doʻzaxdan qutqarmaydi, hatto meni ham — magar Allohning rahmati sababligina (kirgiziladi va qutqariladi)».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Сизлардан бировингизни ўз амали жаннатга киритмайди ва уни дўзахдан қутқармайди, ҳатто мени ҳам — магар Аллоҳнинг раҳмати сабаблигина (киргизилади ва қутқарилади)».

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا أَسْلَمَ الْعَبْدُ فَحَسُنَ إِسْلَامُهُ يُكَفِّرُ اللَّهُ عَنْهُ كُلَّ سَيِّئَةٍ كَانَ زَلَفَهَا وَكَانَ بَعْدَ الْقِصَاصِ: الْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ إِلَى أَضْعَافٍ كَثِيرَةٍ وَالسَّيِّئَةُ بِمِثْلِهَا إِلَّا أَنْ يَتَجَاوَزَ اللَّهُ عَنْهَا ". رَوَاهُ البُخَارِيّ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi Islomni chin dildan qabul qilsa, Alloh uning oʻtgan barcha gunohlarini kechiradi. Shundan keyin hisob-kitob boshlanadi: har bir yaxshi amali oʻn baravardan yetti yuz baravargacha (savob bilan) yoziladi, bir yomon amal esa Alloh kechirmasa, oʻzicha (bir gunoh) yoziladi», — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши Исломни чин дилдан қабул қилса, Аллоҳ унинг ўтган барча гуноҳларини кечиради. Шундан кейин ҳисоб-китоб бошланади: ҳар бир яхши амали ўн баравардан етти юз бараваргача (савоб билан) ёзилади, бир ёмон амал эса Аллоҳ кечирмаса, ўзича (бир гуноҳ) ёзилади», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الحسناتِ والسيِّئاتِ: فَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لهُ عندَهُ حَسَنَة كَامِلَة فَإِن هم بعملها كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ إِلَى أَضْعَافٍ كَثِيرَةٍ وَمَنْ هَمَّ بسيئة فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً فَإِن هُوَ هم بعملها كتبهَا الله لَهُ سَيِّئَة وَاحِدَة "

(Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Paygʻambar ﷺdan — u zot Robbi (azza va jalla)dan rivoyat qilgan (narsa)da — (rivoyat qiladi):) U zot: «Albatta Alloh yaxshiliklar va yomonliklarni yozdi, soʻng buni (shunday) bayon qildi: kim bir yaxshilikni niyat qilib, uni qilmasa, Alloh uni Oʻz huzurida toʻliq bir yaxshilik (savob) qilib yozadi; agar uni niyat qilib, soʻng qilsa, Alloh uni Oʻz huzurida oʻnta yaxshilikdan to yetti yuz barobargacha, undan-da koʻp barobarga (savob qilib) yozadi. Kim bir yomonlikni niyat qilib, uni qilmasa, Alloh uni Oʻz huzurida toʻliq bir yaxshilik qilib yozadi; agar uni niyat qilib, soʻng qilsa, Alloh uni bitta yomonlik (gunoh) qilib yozadi», dedilar.(Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Пайғамбар ﷺдан — у зот Робби (азза ва жалла)дан ривоят қилган (нарса)да — (ривоят қилади):) У зот: «Албатта Аллоҳ яхшиликлар ва ёмонликларни ёзди, сўнг буни (шундай) баён қилди: ким бир яхшиликни ният қилиб, уни қилмаса, Аллоҳ уни Ўз ҳузурида тўлиқ бир яхшилик (савоб) қилиб ёзади; агар уни ният қилиб, сўнг қилса, Аллоҳ уни Ўз ҳузурида ўнта яхшиликдан то етти юз баробаргача, ундан-да кўп баробарга (савоб қилиб) ёзади. Ким бир ёмонликни ният қилиб, уни қилмаса, Аллоҳ уни Ўз ҳузурида тўлиқ бир яхшилик қилиб ёзади; агар уни ният қилиб, сўнг қилса, Аллоҳ уни битта ёмонлик (гуноҳ) қилиб ёзади», дедилар.

عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ مَثَلَ الَّذِي يعْمل السَّيئَة ثُمَّ يَعْمَلُ الْحَسَنَاتِ كَمَثَلِ رَجُلٍ كَانَتْ عَلَيْهِ دِرْعٌ ضَيِّقَةٌ قَدْ خَنَقَتْهُ ثُمَّ عَمِلَ حَسَنَةً فَانْفَكَّتْ حَلْقَةٌ ثُمَّ عَمِلَ أُخْرَى فَانْفَكَّتْ أُخْرَى حَتَّى تَخْرُجَ إِلَى الْأَرْضِ» رَوَاهُ فِي شَرْحِ السّنة

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bergan hadyasini qaytarib oladigan kishining misoli — toʻyguncha yeb, soʻng qusgan, keyin oʻz qusugʻiga qaytib, uni yeydigan itga oʻxshaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Берган ҳадясини қайтариб оладиган кишининг мисоли — тўйгунча еб, сўнг қусган, кейин ўз қусуғига қайтиб, уни ейдиган итга ўхшайди», дедилар.

وَعَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ: أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُصُّ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَقُول: (ولِمنْ خافَ مقامَ رَبِّهِ جنَّتانِ) قُلْتُ: وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ؟ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الثَّانِيَةَ: (وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جنَّتان) فقلتُ الثانيةَ: وإِنْ زنى وسرق؟ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الثَّالِثَةَ: (وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ) فَقُلْتُ الثَّالِثَةَ: وَإِنْ زَنَى وسرق؟ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: «وَإِنْ رَغِمَ أَنْفُ أبي الدَّرْدَاء» . رَوَاهُ أَحْمد

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺning minbarda vaʼz aytib turib: {Robbisining huzurida turishdan qoʻrqqan kishi uchun ikki jannat bordir} (Rahmon 46) deyayotganlarini eshitdi. (Abu Dardo): ‹Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa ham(mi), ey Allohning Rasuli?›, dedim. U zot ikkinchi marta: {Robbisining huzurida turishdan qoʻrqqan kishi uchun ikki jannat bordir}, dedilar. Men yana ikkinchi marta: ‹Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa ham(mi), ey Allohning Rasuli?›, dedim. U zot uchinchi marta: {Robbisining huzurida turishdan qoʻrqqan kishi uchun ikki jannat bordir}, dedilar. Men uchinchi marta: ‹Zino qilsa va oʻgʻirlik qilsa ham(mi), ey Allohning Rasuli?›, dedim. U zot: «Abu Dardoning burni yerga ishqalansa ham (yaʼni, u xohlamasa ham)», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺнинг минбарда ваъз айтиб туриб: {Роббисининг ҳузурида туришдан қўрққан киши учун икки жаннат бордир} (Раҳмон 46) деяётганларини эшитди. (Абу Дардо): ‹Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳам(ми), эй Аллоҳнинг Расули?›, дедим. У зот иккинчи марта: {Роббисининг ҳузурида туришдан қўрққан киши учун икки жаннат бордир}, дедилар. Мен яна иккинчи марта: ‹Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳам(ми), эй Аллоҳнинг Расули?›, дедим. У зот учинчи марта: {Роббисининг ҳузурида туришдан қўрққан киши учун икки жаннат бордир}, дедилар. Мен учинчи марта: ‹Зино қилса ва ўғирлик қилса ҳам(ми), эй Аллоҳнинг Расули?›, дедим. У зот: «Абу Дардонинг бурни ерга ишқаланса ҳам (яъни, у хоҳламаса ҳам)», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَنْ عَامِرٍ الرَّامِ قَالَ: بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَهُ يَعْنِي عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَقْبَلَ رَجُلٌ عَلَيْهِ كِسَاءٌ وَفِي يَدِهِ شَيْءٌ قَدِ الْتَفَّ عَلَيْهِ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَرَرْتُ بَغِيضَةِ شَجَرٍ فَسَمِعْتُ فِيهَا أَصْوَاتَ فِرَاخِ طَائِرٍ فَأَخَذْتُهُنَّ فَوَضَعْتُهُنَّ فِي كِسَائِي فَجَاءَتْ أُمُّهُنَّ فَاسْتَدَارَتْ عَلَى رَأْسِي فَكَشَفْتُ لَهَا عَنْهُنَّ فَوَقَعَتْ عَلَيْهِنَّ فَلَفَفْتُهُنَّ بِكِسَائِي فَهُنَّ أُولَاءِ مَعِي قَالَ: «ضَعْهُنَّ» فَوَضَعْتُهُنَّ وَأَبَتْ أُمُّهُنَّ إِلَّا لُزُومَهُنَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أتعجبون لرحم أم الْفِرَاخ فراخها؟ فو الَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ: لَلَّهُ أَرْحَمُ بِعِبَادِهِ مِنْ أُمِّ الْفِرَاخ بِفِرَاخِهَا ارْجِعْ بِهِنَّ حَتَّى تَضَعَهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُنَّ وَأُمُّهُنَّ مَعَهُنَّ ". فَرَجَعَ بِهِنَّ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy bizga Muhammad ibn Salamadan, u Muhammad ibn Ishoqdan rivoyat qilib aytdiki: Menga Shom ahlidan boʻlgan, Abu Manzur deyiluvchi bir kishi oʻz amakisidan rivoyat qilib aytdi: Menga amakim Xuzrning ukasi Omir ar-Romdan rivoyat qilib aytdi — Abu Dovud aytdi: an-Nufayliy: «U Xuzrdir, lekin u shunday aytdi», dedi — u (Omir ar-Rom) aytdi: Men oʻz yurtimizda edim, shu payt bizning oldimizda bayroqlar va alamlar koʻtarildi. Men: «Bu nima?» dedim. Ular: «Bu Rasululloh ﷺning bayrogʻidir», dedilar. Bas, men u zotning oldilariga bordim, u zot bir daraxtning tagida edilar, u zotga choyshab toʻshalgan, u zot uning ustida oʻtirgan edilar va atroflariga sahobalari toʻplangan edi. Men ham ularning yoniga oʻtirdim. Bas, Rasululloh ﷺ kasalliklarni zikr qilib, dedilar: «Albatta moʻmin kishiga kasallik yetib, soʻng Alloh uni undan xalos qilsa, bu uning oʻtgan gunohlariga kafforat va kelajagi uchun unga mavʼiza boʻladi. Munofiq esa kasal boʻlib, soʻng undan xalos boʻlsa, u xuddi egalari bogʻlab qoʻyib, soʻng boʻshatib yuborgan, ammo oʻzini nega bogʻlaganlarini ham, nega boʻshatganlarini ham bilmagan tuyaga oʻxshaydi». Shunda u zotning atrofidagilardan bir kishi: «Yo Rasululloh, kasalliklar nima oʻzi? Vallohi, men hech qachon kasal boʻlmaganman», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ: «Bizdan turib ket, sen bizdan emassan», dedilar. Biz u zotning huzurlarida turganimizda, ustida choyshabi, qoʻlida esa biror narsa oʻralgan bir kishi keldi va: «Yo Rasululloh, men sizni koʻrganimda, sizning oldingizga keldim, yoʻlda bir daraxtzordan oʻtdim, undan qush bolalarining ovozlarini eshitib, ularni olib, choyshabimga soldim. Shunda onalari kelib, boshim atrofida aylana boshladi. Men ularni unga (koʻrsatib) ochib qoʻygan edim, u (ona qush) ular bilan birga ularning ustiga tushdi. Men ularni choyshabimga oʻrab oldim, mana ular men bilan birga», dedi. U zot: «Ularni qoʻyib yubor», dedilar. Bas, men ularni qoʻyib yubordim, onalari esa faqat ularga yopishib turishni istab, ulardan ketmadi. Shunda Rasululloh ﷺ sahobalariga: «Bu qush bolalari onasining oʻz bolalariga boʻlgan rahm-shafqatidan taajjublanyapsizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha, yo Rasululloh», dedilar. U zot: «Meni haq bilan (Paygʻambar qilib) yuborgan Zotga qasamki, Alloh oʻz bandalariga bu qush bolalari onasining oʻz bolalariga boʻlganidan ham koʻra mehribonroqdir. Ularni qaytarib olib bor, onalari bilan birga, ularni olgan joyingga qoʻy», dedilar. Bas, u ularni qaytarib olib bordi.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ан-Нуфайлий бизга Муҳаммад ибн Саламадан, у Муҳаммад ибн Ишоқдан ривоят қилиб айтдики: Менга Шом аҳлидан бўлган, Абу Манзур дейилувчи бир киши ўз амакисидан ривоят қилиб айтди: Менга амаким Хузрнинг укаси Омир ар-Ромдан ривоят қилиб айтди — Абу Довуд айтди: ан-Нуфайлий: «У Хузрдир, лекин у шундай айтди», деди — у (Омир ар-Ром) айтди: Мен ўз юртимизда эдим, шу пайт бизнинг олдимизда байроқлар ва аламлар кўтарилди. Мен: «Бу нима?» дедим. Улар: «Бу Расулуллоҳ ﷺнинг байроғидир», дедилар. Бас, мен у зотнинг олдиларига бордим, у зот бир дарахтнинг тагида эдилар, у зотга чойшаб тўшалган, у зот унинг устида ўтирган эдилар ва атрофларига саҳобалари тўпланган эди. Мен ҳам уларнинг ёнига ўтирдим. Бас, Расулуллоҳ ﷺ касалликларни зикр қилиб, дедилар: «Албатта мўмин кишига касаллик етиб, сўнг Аллоҳ уни ундан халос қилса, бу унинг ўтган гуноҳларига каффорат ва келажаги учун унга мавъиза бўлади. Мунофиқ эса касал бўлиб, сўнг ундан халос бўлса, у худди эгалари боғлаб қўйиб, сўнг бўшатиб юборган, аммо ўзини нега боғлаганларини ҳам, нега бўшатганларини ҳам билмаган туяга ўхшайди». Шунда у зотнинг атрофидагилардан бир киши: «Ё Расулуллоҳ, касалликлар нима ўзи? Валлоҳи, мен ҳеч қачон касал бўлмаганман», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ: «Биздан туриб кет, сен биздан эмассан», дедилар. Биз у зотнинг ҳузурларида турганимизда, устида чойшаби, қўлида эса бирор нарса ўралган бир киши келди ва: «Ё Расулуллоҳ, мен сизни кўрганимда, сизнинг олдингизга келдим, йўлда бир дарахтзордан ўтдим, ундан қуш болаларининг овозларини эшитиб, уларни олиб, чойшабимга солдим. Шунда оналари келиб, бошим атрофида айлана бошлади. Мен уларни унга (кўрсатиб) очиб қўйган эдим, у (она қуш) улар билан бирга уларнинг устига тушди. Мен уларни чойшабимга ўраб олдим, мана улар мен билан бирга», деди. У зот: «Уларни қўйиб юбор», дедилар. Бас, мен уларни қўйиб юбордим, оналари эса фақат уларга ёпишиб туришни истаб, улардан кетмади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига: «Бу қуш болалари онасининг ўз болаларига бўлган раҳм-шафқатидан таажжубланяпсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа, ё Расулуллоҳ», дедилар. У зот: «Мени ҳақ билан (Пайғамбар қилиб) юборган Зотга қасамки, Аллоҳ ўз бандаларига бу қуш болалари онасининг ўз болаларига бўлганидан ҳам кўра меҳрибонроқдир. Уларни қайтариб олиб бор, оналари билан бирга, уларни олган жойингга қўй», дедилар. Бас, у уларни қайтариб олиб борди.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ غَزَوَاتِهِ فَمَرَّ بِقَوْمٍ فَقَالَ: «مَنِ الْقَوْمُ؟» قَالُوا: نَحْنُ الْمُسْلِمُونَ وَامْرَأَةٌ تَحْضِبُ بِقِدْرِهَا وَمَعَهَا ابْنٌ لَهَا فَإِذَا ارْتَفَعَ وَهَجٌ تَنَحَّتْ بِهِ فَأَتَتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ؟ قَالَ: «نَعَمْ» قَالَتْ: بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَلَيْسَ اللَّهُ أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ؟ قَالَ: «بَلَى» قَالَتْ: أَلَيْسَ اللَّهُ أَرْحَمَ بِعِبَادِهِ مِنَ الْأُم على وَلَدهَا؟ قَالَ: «بَلَى» قَالَتْ: إِنَّ الْأُمَّ لَا تُلْقِي وَلَدَهَا فِي النَّارِ فَأَكَبَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْكِي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيْهَا فَقَالَ: " إِنَّ اللَّهَ لَا يُعَذِّبُ مِنْ عِبَادِهِ إِلَّا الْمَارِدَ الْمُتَمَرِّدَ الَّذِي يَتَمَرَّدُ عَلَى اللَّهِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ: لَا إِلَهَ إِلَّا الله ". رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan gʻazotlaridan birida edik. U zot bir qavmning yonidan oʻtdilar va: «Bular qanaqa odamlar?» dedilar. Ular: «Biz musulmonlarmiz», dedilar. Bir ayol tandirini yoqar, yonida oʻgʻli ham bor edi. Tandirning oloviu balandlagach, ayol oʻgʻlini nari surdi. Soʻng u Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Siz Allohning Rasulimisiz?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Ayol: «Otam va onam sizga fido boʻlsin, Alloh rahm qiluvchilarning eng rahmlisi emasmi?» dedi. U zot: «Ha, shundaydir», dedilar. Ayol: «Alloh oʻz bandalariga onaning bolasiga boʻlgan rahmidan koʻra rahmliroq emasmi?» dedi. U zot: «Ha, shundaydir», dedilar. Ayol: «Ona esa oʻz farzandini olovga tashlamaydi-ku», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ boshlarini egib yigʻladilar, soʻng boshlarini unga qarab koʻtardilar va: «Alloh oʻz bandalaridan faqat Allohga qarshi bosh koʻtargan, ‹La ilaha illalloh› deyishdan bosh tortgan itoatsiz, isyonkorni azoblaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан ғазотларидан бирида эдик. У зот бир қавмнинг ёнидан ўтдилар ва: «Булар қанақа одамлар?» дедилар. Улар: «Биз мусулмонлармиз», дедилар. Бир аёл тандирини ёқар, ёнида ўғли ҳам бор эди. Тандирнинг оловиу баландлагач, аёл ўғлини нари сурди. Сўнг у Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Сиз Аллоҳнинг Расулимисиз?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Аёл: «Отам ва онам сизга фидо бўлсин, Аллоҳ раҳм қилувчиларнинг энг раҳмлиси эмасми?» деди. У зот: «Ҳа, шундайдир», дедилар. Аёл: «Аллоҳ ўз бандаларига онанинг боласига бўлган раҳмидан кўра раҳмлироқ эмасми?» деди. У зот: «Ҳа, шундайдир», дедилар. Аёл: «Она эса ўз фарзандини оловга ташламайди-ку», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бошларини эгиб йиғладилар, сўнг бошларини унга қараб кўтардилар ва: «Аллоҳ ўз бандаларидан фақат Аллоҳга қарши бош кўтарган, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› дейишдан бош тортган итоатсиз, исёнкорни азоблайди», дедилар.

وَعَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " إِنَّ الْعَبْدَ لَيَلْتَمِسُ مَرْضَاةَ اللَّهِ فَلَا يَزَالُ بِذَلِكَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لجبريل: إِن فلَانا عَبدِي يتلمس أَنْ يُرْضِيَنِي أَلَا وَإِنَّ رَحْمَتِي عَلَيْهِ فَيَقُولُ جِبْرِيلُ: رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى فُلَانٍ وَيَقُولُهَا حَمَلَةُ العرشِ ويقولُها مَن حَولهمْ حَتَّى يَقُولُهَا أَهْلُ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ ثُمَّ تَهْبِطُ لَهُ إِلى الأَرْض ". رَوَاهُ أَحْمد

Sawbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Albatta, banda Allohning roziligini talab qiladi va shu holatda davom etaveradi. Shunda aziz va jalil Alloh Jibrilga: ‹Albatta, falon bandam Meni rozi qilishni istamoqda. Ogoh boʻl, Mening rahmatim uning ustidadir›, deydi. Jibril: ‹Allohning rahmati falon bandaga boʻlsin›, deydi. Buni Arsh koʻtaruvchilari ham aytadi, ularning atrofidagilar ham aytadi, hatto yetti osmon ahli ham aytadi. Soʻngra u rahmat uning uchun yerga tushadi», dedilar. Ahmad rivoyat qilgan.Саwбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Албатта, банда Аллоҳнинг розилигини талаб қилади ва шу ҳолатда давом этаверади. Шунда азиз ва жалил Аллоҳ Жибрилга: ‹Албатта, фалон бандам Мени рози қилишни истамоқда. Огоҳ бўл, Менинг раҳматим унинг устидадир›, дейди. Жибрил: ‹Аллоҳнинг раҳмати фалон бандага бўлсин›, дейди. Буни Арш кўтарувчилари ҳам айтади, уларнинг атрофидагилар ҳам айтади, ҳатто етти осмон аҳли ҳам айтади. Сўнгра у раҳмат унинг учун ерга тушади», дедилар. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ: (فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِنَفْسِهِ وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سابقٌ بالخيراتَ) قَالَ: كُلُّهُمْ فِي الْجَنَّةِ ". رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي كِتَابِ الْبَعْثِ وَالنُّشُورِ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan Alloh azza va jallaning {Yoki Robbingning baʼzi oyatlari (alomatlari) kelishi} degan soʻzi haqida rivoyat qiladi. U zot: «(Bu) quyoshning botar tomonidan chiqishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Baʼzilar uni rivoyat qilib, marfuʼ qilmaganlar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан Аллоҳ азза ва жалланинг {Ёки Роббингнинг баъзи оятлари (аломатлари) келиши} деган сўзи ҳақида ривоят қилади. У зот: «(Бу) қуёшнинг ботар томонидан чиқишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Баъзилар уни ривоят қилиб, марфуъ қилмаганлар.

عَن عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمْسَى قَالَ: «أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَخَيْرِ مَا فِيهَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَشَرِّ مَا فِيهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَسُوءِ الْكِبَرِ وَفِتْنَةِ الدُّنْيَا وَعَذَابِ الْقَبْرِ» وَإِذَا أَصْبَحَ قَالَ أَيْضًا: «أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ لِلَّهِ» . وَفِي رِوَايَةٍ: «رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّار وَعَذَاب فِي الْقَبْر» . رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kech kirganda bunday der edilar: ‹Biz ham kechga kirdik, mulk ham Allohga (xos boʻlgan holda) kechga kirdi, hamd Allohga xosdir. Yagona Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq. Allohim! Men Sendan bu kechaning yaxshiligini va undagi narsaning yaxshiligini soʻrayman hamda uning yomonligidan va undagi narsaning yomonligidan Senga panoh soʻrayman. Allohim! Men Sendan dangasalikdan, qarilikdan, qariligning yomonligidan, dunyo fitnasidan va qabr azobidan panoh soʻrayman›». Hasan ibn Ubaydulloh dedi: menga Zubayd (Nabiy ﷺ ga) marfuʼ qilib (rivoyat qilib), bunda (quyidagi) ziyodani qoʻshib berdi, u zot bunday dedilar: «‹Yagona Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Unikidir, hamd Unikidir, U har narsaga qodirdir›».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кеч кирганда бундай дер эдилар: ‹Биз ҳам кечга кирдик, мулк ҳам Аллоҳга (хос бўлган ҳолда) кечга кирди, ҳамд Аллоҳга хосдир. Ягона Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ. Аллоҳим! Мен Сендан бу кечанинг яхшилигини ва ундаги нарсанинг яхшилигини сўрайман ҳамда унинг ёмонлигидан ва ундаги нарсанинг ёмонлигидан Сенга паноҳ сўрайман. Аллоҳим! Мен Сендан дангасаликдан, қариликдан, қарилигнинг ёмонлигидан, дунё фитнасидан ва қабр азобидан паноҳ сўрайман›». Ҳасан ибн Убайдуллоҳ деди: менга Зубайд (Набий ﷺ га) марфуъ қилиб (ривоят қилиб), бунда (қуйидаги) зиёдани қўшиб берди, у зот бундай дедилар: «‹Ягона Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уникидир, ҳамд Уникидир, У ҳар нарсага қодирдир›».

وَعَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ مِنَ اللَّيْلِ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ خَدِّهِ ثُمَّ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ بِاسْمِكَ أَمُوتُ وَأَحْيَا» . وَإِذَا اسْتَيْقَظَ قَالَ: «الْحَمْدُ الله الَّذِي أَحْيَانًا بَعْدَمَا مَا أماتنا وَإِلَيْهِ النشور» . رَوَاهُ البُخَارِيّ وَمُسلم عَن الْبَراء

(Huzayfa (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ kechasi oʻrinlariga yotganlarida, qoʻllarini yonoqlari ostiga qoʻyib, soʻng: «Allohumma bismika amutu va ahya» (Allohim, Sening isming bilan oʻlaman va tirilaman) der edilar; uygʻonganlarida esa: «Alhamdu lillahillaziy ahyana baʼda ma amatana va ilayhin-nushur» (Bizni oʻldirgandan soʻng tiriltirgan Allohga hamd boʻlsin; qaytish ham Unga (boʻladi)) der edilar.(Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ кечаси ўринларига ётганларида, қўлларини ёноқлари остига қўйиб, сўнг: «Аллоҳумма бисмика амуту ва аҳя» (Аллоҳим, Сенинг исминг билан ўламан ва тириламан) дер эдилар; уйғонганларида эса: «Алҳамду лиллаҳиллазий аҳяна баъда ма аматана ва илайҳин-нушур» (Бизни ўлдиргандан сўнг тирилтирган Аллоҳга ҳамд бўлсин; қайтиш ҳам Унга (бўлади)) дер эдилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا أَوَى أَحَدُكُمْ إِلَى فِرَاشِهِ فَلْيَنْفُضْ فِرَاشَهُ بِدَاخِلَةِ إِزَارِهِ فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي مَا خَلَفَهُ عَلَيْهِ ثُمَّ يَقُولُ: بِاسْمِكَ رَبِّي وَضَعْتُ جَنْبِي وَبِكَ أرفعه إِن أَمْسَكت نَفسِي فارحمهما وَإِنْ أَرْسَلْتَهَا فَاحْفَظْهَا بِمَا تَحْفَظُ بِهِ عِبَادَكَ الصَّالِحِينَ ". وَفِي رِوَايَةٍ: " ثُمَّ لْيَضْطَجِعْ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمن ثمَّ ليقل: بِاسْمِك " وَفِي رِوَايَةٍ: «فَلْيَنْفُضْهُ بِصَنِفَةِ ثَوْبِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَإِن أَمْسَكت نَفسِي فَاغْفِر لَهَا»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz toʻshagiga kelganida, izorining ichki chekkasi bilan toʻshagini qoqib tozalasin, chunki u (toʻshakni) tark etganidan keyin unga nima tushganini bilmaydi. Soʻng oʻng yoni bilan yotsin, keyin: ‹Robbim, isming bilan yonimni (yerga) qoʻydim va Sening (yordaming) bilan uni koʻtaraman. Agar jonimni ushlab qolsang (oʻldirsang), unga rahm qilgil; agar uni qoʻyib yuborsang (yashatsang), uni solih bandalaringni saqlaganing bilan saqlagil›, desin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз тўшагига келганида, изорининг ички чеккаси билан тўшагини қоқиб тозаласин, чунки у (тўшакни) тарк этганидан кейин унга нима тушганини билмайди. Сўнг ўнг ёни билан ётсин, кейин: ‹Роббим, исминг билан ёнимни (ерга) қўйдим ва Сенинг (ёрдаминг) билан уни кўтараман. Агар жонимни ушлаб қолсанг (ўлдирсанг), унга раҳм қилгил; агар уни қўйиб юборсанг (яшатсанг), уни солиҳ бандаларингни сақлаганинг билан сақлагил›, десин», дедилар.

وَعَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ نَامَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ ثُمَّ قَالَ: «اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفَسِي إِلَيْكَ وَوَجَّهْتُ وَجْهِي إِلَيْكَ وَفَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِي إِلَيْكَ رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ لَا مَلْجَأَ وَلَا مَنْجَا مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أَنْزَلْتَ وَنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ» . وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ قَالَهُنَّ ثُمَّ مَاتَ تَحْتَ لَيْلَتِهِ مَاتَ عَلَى الْفِطْرَةِ» وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِرَجُلٍ: " يَا فُلَانُ إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ اضْطَجِعْ عَلَى شِقِّكَ الْأَيْمَنِ ثُمَّ قُلِ: اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفَسِي إِلَيْكَ إِلَى قَوْلِهِ: أَرْسَلْتَ " وَقَالَ: «فَإِنْ مِتَّ مِنْ لَيْلَتِكَ مِتَّ عَلَى الْفِطْرَةِ وإِن أصبحتَ أصبتَ خيرا»

(Baro ibn Ozib (roziyallohu anhumo) aytdi:) Rasululloh ﷺ oʻrinlariga yotganlarida, oʻng yonlari bilan uxlar, soʻng: «Allohumma aslamtu nafsiy ilayka, va vajjahtu vajhiy ilayka, va favvaztu amriy ilayka, va aljaʼtu zahriy ilayka, ragʻbatan va rahbatan ilayka, la maljaa va la manja minka illa ilayka, amantu bikitabikallaziy anzalta va nabiyyikallaziy arsalta» (Allohim, jonimni Senga taslim qildim, yuzimni Senga qaratdim, ishimni Senga topshirdim, oʻzimni Senga suyadim — Senga ragʻbat va qoʻrquv bilan; Sendan boriladigan boshpana ham, najot ham faqat Sening Oʻzingdadir; Sen nozil qilgan Kitobingga va Sen yuborgan Paygʻambaringga iymon keltirdim) der edilar. Rasululloh ﷺ: «Kim bularni aytib, oʻsha kechasida vafot etsa, fitrat (Islom) uzra oʻladi», dedilar.(Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ ўринларига ётганларида, ўнг ёнлари билан ухлар, сўнг: «Аллоҳумма асламту нафсий илайка, ва важжаҳту важҳий илайка, ва фаввазту амрий илайка, ва алжаъту заҳрий илайка, рағбатан ва раҳбатан илайка, ла малжаа ва ла манжа минка илла илайка, аманту бикитабикаллазий анзалта ва набиййикаллазий арсалта» (Аллоҳим, жонимни Сенга таслим қилдим, юзимни Сенга қаратдим, ишимни Сенга топширдим, ўзимни Сенга суядим — Сенга рағбат ва қўрқув билан; Сендан бориладиган бошпана ҳам, нажот ҳам фақат Сенинг Ўзингдадир; Сен нозил қилган Китобингга ва Сен юборган Пайғамбарингга иймон келтирдим) дер эдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Ким буларни айтиб, ўша кечасида вафот эца, фитрат (Ислом) узра ўлади», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ قَالَ: «الحمدُ للَّهِ الَّذِي أطعمنَا وَسَقَانَا وكفانا وَآوَانَا فَكَمْ مِمَّنْ لَا كَافِيَ لَهُ وَلَا مؤوي» . رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻrniga (yotgani) borganlarida shunday derdilar: «Bizni taomlantirgan, ichirgan, (ehtiyojimizdan) kifoya qilgan va (bizga) joy bergan Allohga hamd boʻlsin. Qancha-qancha (odamlar) borki, ularga kifoya qiluvchi ham, joy beruvchi ham yoʻq.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўрнига (ётгани) борганларида шундай дердилар: «Бизни таомлантирган, ичирган, (эҳтиёжимиздан) кифоя қилган ва (бизга) жой берган Аллоҳга ҳамд бўлсин. Қанча-қанча (одамлар) борки, уларга кифоя қилувчи ҳам, жой берувчи ҳам йўқ.»

وَعَن عَليّ: أَن فَاطِمَة أَنْت النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَشْكُو إِلَيْهِ مَا تَلْقَى فِي يَدِهَا مِنَ الرَّحَى وَبَلَغَهَا أَنَّهُ جَاءَهُ رَقِيقٌ فَلَمْ تُصَادِفْهُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ قَالَ: فَجَاءَنَا وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا فَذَهَبْنَا نَقُومُ فَقَالَ: عَلَى مَكَانِكُمَا فَجَاءَ فَقَعَدَ بَيْنِي وَبَيْنَهَا حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمِهِ عَلَى بَطْنِي فَقَالَ: «أَلَا أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَا؟ إِذَا أَخَذْتُمَا مَضْجَعَكُمَا فَسَبِّحَا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَاحْمَدَا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَكَبِّرَا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ فَهُوَ خير لَكمَا من خَادِم»

(Ali (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Fotima (ikkoviga salom boʻ lsin) Paygʻambar ﷺning oldiga — qoʻ liga tegva (tegirmon)dan yetgan (ogʻ riq-qadoq)ni shikoyat qilgani — keldi; unga — u zotning oldiga (asir) qullar kelgani — xabar yetgan edi; (lekin) u zotni topmadi va buni Oishaga zikr qildi. U zot kelgach, Oisha unga (Fotimaning kelganini) xabar berdi. Ali aytdi: «Bas, u zot bizning oldimizga — biz yotgan (joyimizga) kirgan paytimizda — keldilar. Biz (oʻrnimizdan) turmoqchi boʻ ldik; u zot: ‹Joyingizda (turaveringlar)› dedilar va kelib, men bilan u (Fotima) orasiga oʻ tirdilar — hatto men u zotning oyoqlarining sovugʻ ini qornimda (yelkamda) sezdim. Soʻng u zot: ‹Sizlarga — soʻraganingizdan koʻ ra yaxshiroq (narsa)ni koʻ rsataymi? Yotgan (joyingizga) yotgan paytingizda — yoki toʻ shagingizga kirgan paytingizda — oʻ ttiz uch (marta) ‹subhanalloh›, oʻ ttiz uch (marta) ‹alhamdulilloh›, oʻ ttiz toʻ rt (marta) ‹Allohu akbar› (deb) aytinglar; bu sizlarga xizmatchidan yaxshiroqdir› dedilar.»(Али (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Фотима (икковига салом бў лсин) Пайғамбар ﷺнинг олдига — қў лига тегва (тегирмон)дан етган (оғ риқ-қадоқ)ни шикоят қилгани — келди; унга — у зотнинг олдига (асир) қуллар келгани — хабар етган эди; (лекин) у зотни топмади ва буни Оишага зикр қилди. У зот келгач, Оиша унга (Фотиманинг келганини) хабар берди. Али айтди: «Бас, у зот бизнинг олдимизга — биз ётган (жойимизга) кирган пайтимизда — келдилар. Биз (ўрнимиздан) турмоқчи бў лдик; у зот: ‹Жойингизда (тураверинглар)› дедилар ва келиб, мен билан у (Фотима) орасига ў тирдилар — ҳатто мен у зотнинг оёқларининг совуғ ини қорнимда (елкамда) сездим. Сўнг у зот: ‹Сизларга — сўраганингиздан кў ра яхшироқ (нарса)ни кў рсатайми? Ётган (жойингизга) ётган пайтингизда — ёки тў шагингизга кирган пайтингизда — ў ттиз уч (марта) ‹субҳаналлоҳ›, ў ттиз уч (марта) ‹алҳамдулиллоҳ›, ў ттиз тў рт (марта) ‹Аллоҳу акбар› (деб) айтинглар; бу сизларга хизматчидан яхшироқдир› дедилар.»

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: جَاءَتْ فَاطِمَةُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسْأَلُهُ خَادِمًا فَقَالَ: «أَلَا أَدُلُّكِ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْ خَادِمٍ؟ تُسَبِّحِينَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَتَحْمَدِينَ اللَّهَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَتُكَبِّرِينَ اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَعِنْدَ مَنَامِكِ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Fotima Nabiy ﷺ huzurlariga xizmatkor soʻrab keldi. Shunda u zot unga: «Ayt: ‹Allohumma rabbas-samavatis-sabʼi va rabbal-arshil-azim, rabbana va robba kulli shayʼin, munzilat-Tavroti val-Injili val-Qurʼon, foliqal-habbi van-nava, aʼuzu bika min sharri kulli shayʼin anta oxizun binasiyatih, antal-avvalu falaysa qablaka shayʼ, va antal-oxiru falaysa baʼdaka shayʼ, va antaz-zohiru falaysa favqaka shayʼ, va antal-batinu falaysa dunaka shayʼ, iqzi annid-dayna va agʻnini minal-faqr (Ey Alloh, etti osmonning Robbi va ulugʻ Arshning Robbi, bizning Robbimiz va har narsaning Robbi, Tavrot, Injil va Qurʼonni nozil qilguvchi, don va danakni yorguvchi, Sen peshonasidan ushlab turgan har narsaning yomonligidan Sendan panoh soʻrayman. Sen Avvalsan, Sendan oldin hech narsa yoʻq; Sen Oxirsan, Sendan keyin hech narsa yoʻq; Sen Zohirsan, Sendan ustun hech narsa yoʻq; Sen Botinsan, Sendan yaqinroq hech narsa yoʻq. Mendan qarzni ado et va meni faqirlikdan behojat qil)›», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Aʼmashning baʼzi ashoblari Aʼmashdan shunga yaqin (tarzda) rivoyat qilgan. Ularning baʼzilari Aʼmashdan, u Abu Solihdan mursal tarzda rivoyat qilgan va unda Abu Hurayrani zikr qilmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Фотима Набий ﷺ ҳузурларига хизматкор сўраб келди. Шунда у зот унга: «Айт: ‹Аллоҳумма раббас-самаватис-сабъи ва раббал-аршил-азим, раббана ва робба кулли шайъин, мунзилат-Тавроти вал-Инжили вал-Қуръон, фолиқал-ҳабби ван-нава, аъузу бика мин шарри кулли шайъин анта охизун бинасиятиҳ, антал-аввалу фалайса қаблака шайъ, ва антал-охиру фалайса баъдака шайъ, ва антаз-зоҳиру фалайса фавқака шайъ, ва антал-батину фалайса дунака шайъ, иқзи аннид-дайна ва ағнини минал-фақр (Эй Аллоҳ, этти осмоннинг Робби ва улуғ Аршнинг Робби, бизнинг Роббимиз ва ҳар нарсанинг Робби, Таврот, Инжил ва Қуръонни нозил қилгувчи, дон ва данакни ёргувчи, Сен пешонасидан ушлаб турган ҳар нарсанинг ёмонлигидан Сендан паноҳ сўрайман. Сен Аввалсан, Сендан олдин ҳеч нарса йўқ; Сен Охирсан, Сендан кейин ҳеч нарса йўқ; Сен Зоҳирсан, Сендан устун ҳеч нарса йўқ; Сен Ботинсан, Сендан яқинроқ ҳеч нарса йўқ. Мендан қарзни адо эт ва мени фақирликдан беҳожат қил)›», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Аъмашнинг баъзи ашоблари Аъмашдан шунга яқин (тарзда) ривоят қилган. Уларнинг баъзилари Аъмашдан, у Абу Солиҳдан мурсал тарзда ривоят қилган ва унда Абу Ҳурайрани зикр қилмаган.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصْبَحَ قَالَ: «اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ» . وَإِذَا أَمْسَى قَالَ: «اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ sahobalariga oʻrgatib, shunday derdilar: «Birortangiz tongga kirganda: ‹Allohumma bika asbahna va bika amsayna va bika nahya va bika namutu va ilaykal-masiyr (Ey Alloh, Sen (yordaming) bilan tongga kirdik va Sen bilan kechga kirdik, Sen bilan yashaymiz va Sen bilan oʻlamiz, qaytib borish ham Sengadir)›, desin. Kechga kirganda esa: ‹Allohumma bika amsayna va bika asbahna va bika nahya va bika namutu va ilaykan-nushur (Ey Alloh, Sen bilan kechga kirdik va Sen bilan tongga kirdik, Sen bilan yashaymiz va Sen bilan oʻlamiz, qayta tirilish ham Sengadir)›, desin». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига ўргатиб, шундай дердилар: «Бирортангиз тонгга кирганда: ‹Аллоҳумма бика асбаҳна ва бика амсайна ва бика наҳя ва бика намуту ва илайкал-масийр (Эй Аллоҳ, Сен (ёрдаминг) билан тонгга кирдик ва Сен билан кечга кирдик, Сен билан яшаймиз ва Сен билан ўламиз, қайтиб бориш ҳам Сенгадир)›, десин. Кечга кирганда эса: ‹Аллоҳумма бика амсайна ва бика асбаҳна ва бика наҳя ва бика намуту ва илайкан-нушур (Эй Аллоҳ, Сен билан кечга кирдик ва Сен билан тонгга кирдик, Сен билан яшаймиз ва Сен билан ўламиз, қайта тирилиш ҳам Сенгадир)›, десин». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

وَعنهُ قَالَ: قَالَ أَبُو بَكْرٍ: قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مُرْنِي بِشَيْءٍ أَقُولُهُ إِذَا أَصْبَحْتُ وَإِذَا أَمْسَيْتُ قَالَ: «قُلِ اللَّهُمَّ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ نَفْسِي وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَشِرْكِهِ قُلْهُ إِذَا أَصْبَحْتَ وَإِذَا أَمْسَيْتَ وَإِذَا أَخَذْتَ مضجعك» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد والدارمي

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Abu Bakr: «Ey Allohning Rasuli, menga tongga va kechga kirganimda aytadigan biror narsani buyuring», dedi. U zot (ﷺ): «Ayt: ‹Allohumma alimal-gʻaybi vash-shahadati fotiras-samavati val-arzi, Robba kulli shayʼin va maliykahu, ash-hadu an la ilaha illa Anta, aʼuzu bika min sharri nafsiy va min sharrish-shaytoni va shirkihi (Ey gʻaybni ham, oshkorni ham biluvchi Alloh, osmonlar va yerni yoʻqdan yaratuvchi, har bir narsaning Robbi va Egasi, Sendan oʻzga iloh yoʻq ekaniga guvohlik beraman, nafsim yomonligidan, shaytonning yomonligidan va uning shirkidan Senga panoh tilayman)›», dedilar. (Soʻng) u zot: «Buni tongga kirganingda, kechga kirganingda va yotogʻingga yotganingda ayt», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Абу Бакр: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга тонгга ва кечга кирганимда айтадиган бирор нарсани буюринг», деди. У зот (ﷺ): «Айт: ‹Аллоҳумма алимал-ғайби ваш-шаҳадати фотирас-самавати вал-арзи, Робба кулли шайъин ва малийкаҳу, аш-ҳаду ан ла илаҳа илла Анта, аъузу бика мин шарри нафсий ва мин шарриш-шайтони ва ширкиҳи (Эй ғайбни ҳам, ошкорни ҳам билувчи Аллоҳ, осмонлар ва ерни йўқдан яратувчи, ҳар бир нарсанинг Робби ва Эгаси, Сендан ўзга илоҳ йўқ эканига гувоҳлик бераман, нафсим ёмонлигидан, шайтоннинг ёмонлигидан ва унинг ширкидан Сенга паноҳ тилайман)›», дедилар. (Сўнг) у зот: «Буни тонгга кирганингда, кечга кирганингда ва ётоғингга ётганингда айт», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ: سَمِعْتُ أَبِي يَقُولَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا مِنْ عَبْدٍ يَقُولُ فِي صَبَاحِ كُلِّ يَوْمٍ وَمَسَاءِ كُلِّ لَيْلَةٍ بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لَا يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي السَّمَاءِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَيَضُرَّهُ شَيْءٌ» . فَكَانَ أَبَانُ قَدْ أَصَابَهُ طَرَفُ فَالَجٍ فَجَعَلَ الرَّجُلَ يَنْظُرُ إِلَيْهِ فَقَالَ لَهُ أَبَانُ: مَا تَنْظُرُ إِلَيَّ؟ أَمَا إِنَّ الْحَدِيثَ كَمَا حَدَّثْتُكَ وَلَكِنِّي لَمْ أَقُلْهُ يَوْمَئِذٍ لِيُمْضِيَ اللَّهُ عَلَيَّ قَدَرَهُ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْن مَاجَه وَأَبُو دَاوُد وَفِي رِوَايَته: «لَمْ تُصِبْهُ فُجَاءَةُ بَلَاءٍ حَتَّى يُصْبِحَ وَمَنْ قَالَهَا حِينَ يُصْبِحُ لَمْ تُصِبْهُ فُجَاءَةُ بَلَاءٍ حَتَّى يُمسيَ»

Abon ibn Usmon aytdi: Men Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir banda har kuni ertalab va har kechqurun: ‹Bismillahillaziy la yazurru maʼasmihi shayʼun fil-arzi va la fis-samaʼi va huvas-Samiʼul-Aliym (Uning ismi bilan birga yerda ham, osmonda ham hech narsa zarar yetkaza olmaydigan Alloh nomi bilan boshladim, U eshituvchi va biluvchidir)›, deb uch marta aytsa, unga hech narsa zarar yetkaza olmaydi», dedilar. Abonni falaj (qisman shol boʻlish) chetlab oʻtgan edi. Bir kishi unga (taajjub bilan) qaray boshladi. Abon unga: «Nimaga qaryapsan? Hadis men senga aytganimdek (haq). Lekin men oʻsha kuni uni aytmadim, toki Alloh menga oʻz qadarini oʻtkazsin (deb)», dedi. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Абон ибн Усмон айтди: Мен Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир банда ҳар куни эрталаб ва ҳар кечқурун: ‹Бисмиллаҳиллазий ла язурру маъасмиҳи шайъун фил-арзи ва ла фис-самаъи ва ҳувас-Самиъул-Алийм (Унинг исми билан бирга ерда ҳам, осмонда ҳам ҳеч нарса зарар етказа олмайдиган Аллоҳ номи билан бошладим, У эшитувчи ва билувчидир)›, деб уч марта айтса, унга ҳеч нарса зарар етказа олмайди», дедилар. Абонни фалаж (қисман шол бўлиш) четлаб ўтган эди. Бир киши унга (таажжуб билан) қарай бошлади. Абон унга: «Нимага қаряпсан? Ҳадис мен сенга айтганимдек (ҳақ). Лекин мен ўша куни уни айтмадим, токи Аллоҳ менга ўз қадарини ўтказсин (деб)», деди. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِذَا أَمْسَى: «أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ رَبِّ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَخَيْرَ مَا بَعْدَهَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ وَشَرِّ مَا بَعْدَهَا رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَمِنْ سُوءِ الْكِبَرِ أَوِ الْكُفْرِ» . وَفِي رِوَايَةٍ: «مِنْ سُوءِ الْكِبَرِ وَالْكِبْرِ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابٍ فِي النَّارِ وَعَذَابٍ فِي الْقَبْرِ» . وَإِذَا أَصْبَحَ قَالَ ذَلِكَ أَيْضًا: «أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ لِلَّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَفِي رِوَايَتِهِ لم يذكر: «من سوءِ الكفرِ»

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ kechga yetganlarida: «Biz kechga yetdik va mulk Allohga xos boʻlgan holda kechga yetdi, hamd Allohga xosdir, yagona va sherigi yoʻq Allohdan boʻlak iloh yoʻq», deb aytar edilar. Jarirning hadisida quyidagicha ziyoda bor: Zubayd aytar edi: Ibrohim ibn Suvayd shunday der edi: «Yagona va sherigi yoʻq Allohdan boʻlak iloh yoʻq, mulk Unga xos va hamd Unga xosdir, U har bir narsaga qodirdir. Ey Robbim, Sendan ushbu kechadagi yaxshilikni va undan keyingi yaxshilikni soʻrayman; ushbu kechadagi yomonlikdan va undan keyingi yomonlikdan Senga panoh tilayman. Ey Robbim, dangasalikdan va keksalikning (yoki kufrning) yomonligidan Senga panoh tilayman. Ey Robbim, doʻzaxdagi azobdan va qabrdagi azobdan Senga panoh tilayman.» Tongga yetganlarida ham xuddi shunday: «Biz tongga yetdik va mulk Allohga xos boʻlgan holda tongga yetdi», deb aytardilar. Abu Dovud aytdi: Buni Shuʼba Salama ibn Kuhayldan, u Ibrohim ibn Suvayddan rivoyat qilib: «keksalikning yomonligidan», deb aytdi va «kufrning yomonligi»ni zikr qilmadi.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ кечга етганларида: «Биз кечга етдик ва мулк Аллоҳга хос бўлган ҳолда кечга етди, ҳамд Аллоҳга хосдир, ягона ва шериги йўқ Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ», деб айтар эдилар. Жарирнинг ҳадисида қуйидагича зиёда бор: Зубайд айтар эди: Иброҳим ибн Сувайд шундай дер эди: «Ягона ва шериги йўқ Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ, мулк Унга хос ва ҳамд Унга хосдир, У ҳар бир нарсага қодирдир. Эй Роббим, Сендан ушбу кечадаги яхшиликни ва ундан кейинги яхшиликни сўрайман; ушбу кечадаги ёмонликдан ва ундан кейинги ёмонликдан Сенга паноҳ тилайман. Эй Роббим, дангасаликдан ва кексаликнинг (ёки куфрнинг) ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман. Эй Роббим, дўзахдаги азобдан ва қабрдаги азобдан Сенга паноҳ тилайман.» Тонгга етганларида ҳам худди шундай: «Биз тонгга етдик ва мулк Аллоҳга хос бўлган ҳолда тонгга етди», деб айтардилар. Абу Довуд айтди: Буни Шуъба Салама ибн Куҳайлдан, у Иброҳим ибн Сувайддан ривоят қилиб: «кексаликнинг ёмонлигидан», деб айтди ва «куфрнинг ёмонлиги»ни зикр қилмади.

وَعَنْ بَعْضِ بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعَلِّمُهَا فَيَقُولُ: " قُولِي حِينَ تُصْبِحِينَ: سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ مَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا فَإِنَّهُ مَنْ قَالَهَا حِينَ يُصْبِحُ حُفِظَ حَتَّى يُمْسِيَ وَمَنْ قَالَهَا حِينَ يُمْسِي حُفِظَ حَتَّى يصبح ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Bani Hoshimning ozod qilingan quli Abdulhamid rivoyat qilishicha, uning Paygʻambar ﷺ ning qizlaridan baʼzilariga xizmat qilgan onasi unga aytib berdiki, Paygʻambar ﷺ ning qizlaridan biri (roziyallohu anho) unga soʻzlab berdiki, Paygʻambar ﷺ unga oʻrgatib, shunday der edilar: «Tongga yetganingda ayt: ‹Allohni hamdi ila poklab yodga olaman, Allohdan boʻlak quvvat yoʻq, Alloh nimani xohlasa, oʻsha boʻladi, nimani xohlamasa, boʻlmaydi, bilamanki, Alloh har bir narsaga qodirdir va Alloh har bir narsani ilmi ila qamrab olgandir›. Bas, kim ularni tongda aytsa, kechgacha asralur; kim ularni kechda aytsa, tonggacha asralur.»Бани Ҳошимнинг озод қилинган қули Абдулҳамид ривоят қилишича, унинг Пайғамбар ﷺ нинг қизларидан баъзиларига хизмат қилган онаси унга айтиб бердики, Пайғамбар ﷺ нинг қизларидан бири (розияллоҳу анҳо) унга сўзлаб бердики, Пайғамбар ﷺ унга ўргатиб, шундай дер эдилар: «Тонгга етганингда айт: ‹Аллоҳни ҳамди ила поклаб ёдга оламан, Аллоҳдан бўлак қувват йўқ, Аллоҳ нимани хоҳласа, ўша бўлади, нимани хоҳламаса, бўлмайди, биламанки, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир ва Аллоҳ ҳар бир нарсани илми ила қамраб олгандир›. Бас, ким уларни тонгда айтса, кечгача асралур; ким уларни кечда айтса, тонггача асралур.»

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ: (فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ ولهُ الحمدُ فِي السمواتِ والأرضِ وعشيَّاً وحينَ تُظهرون) إِلى قَوْله: (وَكَذَلِكَ تُخْرَجونَ) أَدْرَكَ مَا فَاتَهُ فِي يَوْمِهِ ذَلِكَ وَمَنْ قَالَهُنَّ حِينَ يُمْسِي أَدْرَكَ مَا فَاتَهُ فِي ليلتِهِ ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Kim tongga yetganida {Bas, kechqurun va tongga kirganingizda Allohni (poklab) yod eting. Osmonlaru yerdagi hamdu sano hamda kun yarmida va peshinga kirganingizda ham Unga xosdir} (Rum 17-18) oyatini ‹va shu zaylda (qabrlaringizdan) chiqarilursizlar› (Rum 19) gacha aytsa, oʻsha kunida qoʻldan boy berganini topib oladi; kim ularni kechga yetganida aytsa, oʻsha kechasida qoʻldan boy berganini topib oladi», dedilar. Ar-Robiʼ buni al-Laysdan rivoyat qildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким тонгга етганида {Бас, кечқурун ва тонгга кирганингизда Аллоҳни (поклаб) ёд этинг. Осмонлару ердаги ҳамду сано ҳамда кун ярмида ва пешинга кирганингизда ҳам Унга хосдир} (Рум 17-18) оятини ‹ва шу зайлда (қабрларингиздан) чиқарилурсизлар› (Рум 19) гача айтса, ўша кунида қўлдан бой берганини топиб олади; ким уларни кечга етганида айтса, ўша кечасида қўлдан бой берганини топиб олади», дедилар. Ар-Робиъ буни ал-Лайсдан ривоят қилди.

وَعَنْ أَبِي عَيَّاشٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْ قَالَ إِذَا أَصْبَحَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ كَانَ لَهُ عَدْلُ رَقَبَةٍ مِنْ وَلَدِ إِسْمَاعِيلَ وَكُتِبَ لَهُ عَشْرُ حَسَنَاتٍ وَحَطَّ عَنْهُ عَشْرَ سَيِّئَاتٍ وَرفع عَشْرُ دَرَجَاتٍ وَكَانَ فِي حِرْزٍ مِنَ الشَّيْطَانِ حَتَّى يُمْسِيَ وَإِنْ قَالَهَا إِذَا أَمْسَى كَانَ لهُ مثلُ ذَلِك حَتَّى يُصبحَ ". قَالَ حَمَّاد بن سَلمَة: فَرَأَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا عَيَّاشٍ يُحَدِّثُ عَنْكَ بِكَذَا وَكَذَا قَالَ: «صَدَقَ أَبُو عَيَّاشٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه

Abu Ayyosh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Kim tongga yetganida: ‹Yagona va sherigi yoʻq Allohdan boʻlak iloh yoʻq, mulk Unga xos va hamd Unga xosdir, U har bir narsaga qodirdir›, desa, unga Ismoil avlodidan bir qulni ozod qilgancha (savob) boʻladi, unga oʻnta yaxshilik yoziladi, undan oʻnta yomonlik oʻchiriladi, u oʻn daraja koʻtariladi va kechgacha shaytondan saqlangan boʻladi. Agar uni kechga yetganida aytsa, tonggacha unga shuningdek (savob) boʻladi», dedilar. Hammodning hadisida shunday kelgan: Bir kishi tushida Allohning Rasuli ﷺ ni koʻrib: «Ey Allohning Rasuli, Abu Ayyosh Sizdan ana shunday-ana shunday deb soʻzlamoqda», dedi. U zot: «Abu Ayyosh rost aytibdi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Ismoil ibn Jaʼfar, Muso az-Zamʼiy va Abdulloh ibn Jaʼfar, Suhayldan, u otasidan, u Ibn Oishdan rivoyat qildilar.Абу Айёш (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким тонгга етганида: ‹Ягона ва шериги йўқ Аллоҳдан бўлак илоҳ йўқ, мулк Унга хос ва ҳамд Унга хосдир, У ҳар бир нарсага қодирдир›, деса, унга Исмоил авлодидан бир қулни озод қилганча (савоб) бўлади, унга ўнта яхшилик ёзилади, ундан ўнта ёмонлик ўчирилади, у ўн даража кўтарилади ва кечгача шайтондан сақланган бўлади. Агар уни кечга етганида айтса, тонггача унга шунингдек (савоб) бўлади», дедилар. Ҳаммоднинг ҳадисида шундай келган: Бир киши тушида Аллоҳнинг Расули ﷺ ни кўриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Айёш Сиздан ана шундай-ана шундай деб сўзламоқда», деди. У зот: «Абу Айёш рост айтибди», дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Исмоил ибн Жаъфар, Мусо аз-Замъий ва Абдуллоҳ ибн Жаъфар, Суҳайлдан, у отасидан, у Ибн Оишдан ривоят қилдилар.

وَعَنِ الْحَارِثِ بْنِ مُسْلِمٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَسَرَّ إِلَيْهِ فَقَالَ: «إِذَا انْصَرَفْتَ مِنْ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ فَقُلْ قَبْلَ أَنْ تُكَلِّمَ أَحَدًا اللَّهُمَّ أَجِرْنِي مِنَ النَّارِ سَبْعَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكَ إِذَا قُلْتَ ذَلِكَ ثُمَّ مِتَّ فِي لَيْلَتِكَ كُتِبَ لَكَ جَوَازٌ مِنْهَا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

al-Horis ibn Muslim oʻz otasi Muslim ibn al-Horis at-Tamimiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilishicha, Allohning Rasuli ﷺ unga sir qilib aytib: «Shom namozidan boʻshaganingda: ‹Allohumma, meni doʻzaxdan asragin›, deb yetti marta ayt, chunki sen buni aytib, soʻng oʻsha kechangda vafot etsang, senga undan (doʻzaxdan) panoh yoziladi. Bomdod namozini oʻqiganingda ham xuddi shunday ayt, chunki sen oʻsha kuningda vafot etsang, senga undan panoh yoziladi», dedilar. Abu Said menga al-Horisdan rivoyat qildiki, u: «Allohning Rasuli ﷺ buni bizga sir qilib aytdilar, biz esa uni faqat birodarlarimizga (bildirishni) xos qilamiz», dedi.ал-Ҳорис ибн Муслим ўз отаси Муслим ибн ал-Ҳорис ат-Тамимий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилишича, Аллоҳнинг Расули ﷺ унга сир қилиб айтиб: «Шом намозидан бўшаганингда: ‹Аллоҳумма, мени дўзахдан асрагин›, деб етти марта айт, чунки сен буни айтиб, сўнг ўша кечангда вафот этсанг, сенга ундан (дўзахдан) паноҳ ёзилади. Бомдод намозини ўқиганингда ҳам худди шундай айт, чунки сен ўша кунингда вафот этсанг, сенга ундан паноҳ ёзилади», дедилар. Абу Саид менга ал-Ҳорисдан ривоят қилдики, у: «Аллоҳнинг Расули ﷺ буни бизга сир қилиб айтдилар, биз эса уни фақат биродарларимизга (билдиришни) хос қиламиз», деди.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَعُ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ حِينَ يُمْسِي وَحِينَ يُصْبِحُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي دِينِي وَدُنْيَايَ وَأَهْلِي وَمَالِي اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَاتِي وَآمِنْ رَوْعَاتِي اللَّهُمَّ احْفَظْنِي مِنْ بَيْنِ يَدِي وَمِنْ خَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي وَمِنْ فَوْقِي وَأَعُوذُ بِعَظَمَتِكَ أَن أُغتالَ من تحتي» . قَالَ وَكِيع يَعْنِي الْخَسْف رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday deganlar: Allohning Rasuli ﷺ kechga va tongga yetganlarida ushbu duolarni aytishni tark etmas edilar: «Allohumma, men Sendan dunyo va oxiratda ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻrayman. Allohumma, men Sendan dinim, dunyoyim, ahlim va molimda afv va ofiyat soʻrayman. Allohumma, mening avratimni (Usmonning rivoyatida ‹avratlarimni›) berkit va qoʻrquvlarimni omon qil. Allohumma, meni oldimdan, orqamdan, oʻngimdan, chapimdan va ustimdan saqla, ostimdan birdan halok etilishimdan ulugʻligingga panoh tilayman.» Abu Dovud aytdi: Vakiʼ aytdi: Yaʼni, yerga yutilishdan (panoh tilash demoqdir).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай деганлар: Аллоҳнинг Расули ﷺ кечга ва тонгга етганларида ушбу дуоларни айтишни тарк этмас эдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан дунё ва охиратда офият (соғ-саломатлик) сўрайман. Аллоҳумма, мен Сендан диним, дунёйим, аҳлим ва молимда афв ва офият сўрайман. Аллоҳумма, менинг авратимни (Усмоннинг ривоятида ‹авратларимни›) беркит ва қўрқувларимни омон қил. Аллоҳумма, мени олдимдан, орқамдан, ўнгимдан, чапимдан ва устимдан сақла, остимдан бирдан ҳалок этилишимдан улуғлигингга паноҳ тилайман.» Абу Довуд айтди: Вакиъ айтди: Яъни, ерга ютилишдан (паноҳ тилаш демоқдир).

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ: اللَّهُمَّ أَصْبَحْنَا نُشْهِدُكَ وَنُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ وَمَلَائِكَتَكَ وَجَمِيعَ خَلْقِكَ أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا أَصَابَهُ فِي يَوْمِهِ ذَلِكَ مِنْ ذَنْبٍ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) shunday deganlar: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim tongga yetganida: ‹Allohumma, men tongga yetdim. Sen Allohsan, Sendan boʻlak iloh yoʻq, Sen yolgʻizsan, sheriging yoʻq va Muhammad Sening banding va elchingdir, deb Seni, Arshingni koʻtarguvchilarni, farishtalaringni va barcha maxluqotlaringni guvoh qilaman›, desa, oʻsha kunida orttirgan gunohi magʻfirat qilinadi; agar uni kechga yetganida aytsa, oʻsha kechada orttirgan gunohi magʻfirat qilinadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) шундай деганлар: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким тонгга етганида: ‹Аллоҳумма, мен тонгга етдим. Сен Аллоҳсан, Сендан бўлак илоҳ йўқ, Сен ёлғизсан, шеригинг йўқ ва Муҳаммад Сенинг бандинг ва элчингдир, деб Сени, Аршингни кўтаргувчиларни, фаришталарингни ва барча махлуқотларингни гувоҳ қиламан›, деса, ўша кунида орттирган гуноҳи мағфират қилинади; агар уни кечга етганида айтса, ўша кечада орттирган гуноҳи мағфират қилинади», дедилар.

وَعَنْ ثَوْبَانَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا مِنْ عَبْدٍ مُسْلِمٍ يَقُولُ إِذَا أَمْسَى وَإِذَا أَصْبَحَ ثَلَاثًا رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ نَبِيًّا إِلَّا كَانَ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ يُرْضِيَهُ يَوْمَ الْقِيَامَة» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ

Nabiy ﷺning xizmatchisi Abu Sallom (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qaysi bir musulmon yoki inson yoxud banda kechqurun va ertalab: ‹Roziytu billahi Robban va bil-Islami diynan va bi Muhammadin nabiyyan (Rabb boʻlishga Allohdan, din boʻlishga Islomdan, Nabiy boʻlishga Muhammaddan rozi boʻldim)› deb aytsa, albatta qiyomat kuni Alloh uni rozi qilishi Uning zimmasidagi haq boʻladi», dedilar.Набий ﷺнинг хизматчиси Абу Саллом (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қайси бир мусулмон ёки инсон ёхуд банда кечқурун ва эрталаб: ‹Розийту биллаҳи Роббан ва бил-Ислами дийнан ва би Муҳаммадин набийян (Рабб бўлишга Аллоҳдан, дин бўлишга Исломдан, Набий бўлишга Муҳаммаддан рози бўлдим)› деб айтса, албатта қиёмат куни Аллоҳ уни рози қилиши Унинг зиммасидаги ҳақ бўлади», дедилар.

وَعَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ ثُمَّ قَالَ: «اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَجْمَعُ عِبَادَكَ أَوْ تَبْعَثُ عِبَادَكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَرَوَاهُ أَحْمد عَن الْبَراء

Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uxlamoqchi boʻlganlarida qoʻllarini boshlarining tagiga qoʻyib, soʻng: «Allohim, bandalaringni toʻplaydigan (yoki bandalaringni qayta tiriltiradigan) kuningda meni azobingdan saqlagin», deb aytar edilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ухламоқчи бўлганларида қўлларини бошларининг тагига қўйиб, сўнг: «Аллоҳим, бандаларингни тўплайдиган (ёки бандаларингни қайта тирилтирадиган) кунингда мени азобингдан сақлагин», деб айтар эдилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَن حَفصةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْقُدَ وَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى تَحْتَ خَدِّهِ ثُمَّ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَبْعَثُ عِبَادَكَ» . ثَلَاثَ مَرَّاتٍ رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Nabiy ﷺning zavjalari Hafsa (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uxlamoqchi boʻlganlarida, oʻng qoʻllarini yonoqlari ostiga qoʻyar edilar, soʻng uch marta: «Allohim, bandalaringni tiriltirgan kuningda meni azobingdan saqlagil», deb aytar edilar.Набий ﷺнинг завжалари Ҳафса (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ухламоқчи бўлганларида, ўнг қўлларини ёноқлари остига қўяр эдилар, сўнг уч марта: «Аллоҳим, бандаларингни тирилтирган кунингда мени азобингдан сақлагил», деб айтар эдилар.

وَعَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ عِنْدَ مَضْجَعِهِ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ وَكَلِمَاتِكَ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا أَنْتَ آخِذٌ بناصيتهِ اللهُمَّ أَنْت تكشِفُ المغرمَ والمأْثمَ اللهُمَّ لَا يُهْزَمُ جُنْدُكَ وَلَا يُخْلَفُ وَعْدُكَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ali (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot toʻshaklariga yotganlarida shunday der edilar: «Allohim, Sen peshonasidan ushlab turadigan narsaning yomonligidan Sening karamli Yuzing va mukammal Kalimalaring bilan panoh tilayman. Allohim, Sen qarz va gunohni daf etuvchisan. Allohim, Sening qoʻshining magʻlub boʻlmaydi, Sening vaʼdang xilof qilinmaydi va boylik egasiga Sening (oldingda) boyligi naf bermaydi. Sen poksan va Senga hamd boʻlsin».Али (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинадики, у зот тўшакларига ётганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим, Сен пешонасидан ушлаб турадиган нарсанинг ёмонлигидан Сенинг карамли Юзинг ва мукаммал Калималаринг билан паноҳ тилайман. Аллоҳим, Сен қарз ва гуноҳни даф этувчисан. Аллоҳим, Сенинг қўшининг мағлуб бўлмайди, Сенинг ваъданг хилоф қилинмайди ва бойлик эгасига Сенинг (олдингда) бойлиги наф бермайди. Сен поксан ва Сенга ҳамд бўлсин».

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ قَالَ حِينَ يَأْوِي إِلَى فِرَاشِهِ: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِي لَا إِله إِلا هوَ الحيَّ القيومَ وأتوبُ إِليهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبُهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ أَوْ عَدَدَ رَمْلِ عَالَجٍ أَوْ عَدَدَ وَرَقِ الشَّجَرِ أَوْ عَدَدَ أَيَّامِ الدُّنْيَا ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيب

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim oʻrniga yotganda: ‹Astagʻfirullohal-Aziymallaziy la ilaha illa Huval-Hayyal-Qoyyuma va atubu ilayh (Oʻzidan oʻzga iloh yoʻq, tirik va abadiy qoyim boʻlgan ulugʻ Allohdan magʻfirat soʻrayman va Unga tavba qilaman)›, deb uch marta aytsa, gunohlari dengiz koʻpigicha, daraxtlar bargi sonicha, Olij qumlari sonicha va dunyo kunlari sonicha boʻlsa ham, Alloh uning gunohlarini kechiradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Buni faqat shu yoʻldan, Vassofiy — Ubaydulloh ibn al-Valid hadisidan bilamiz.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким ўрнига ётганда: ‹Астағфируллоҳал-Азиймаллазий ла илаҳа илла Ҳувал-Ҳайял-Қойюма ва атубу илайҳ (Ўзидан ўзга илоҳ йўқ, тирик ва абадий қойим бўлган улуғ Аллоҳдан мағфират сўрайман ва Унга тавба қиламан)›, деб уч марта айтса, гуноҳлари денгиз кўпигича, дарахтлар барги сонича, Олиж қумлари сонича ва дунё кунлари сонича бўлса ҳам, Аллоҳ унинг гуноҳларини кечиради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Буни фақат шу йўлдан, Вассофий — Убайдуллоҳ ибн ал-Валид ҳадисидан биламиз.

وَعَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مَا من مُسْلِمٍ يَأْخُذُ مَضْجَعَهُ بِقِرَاءَةِ سُورَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ إِلَّا وَكَّلَ اللَّهُ بِهِ مَلَكًا فَلَا يَقْرَبُهُ شَيْءٌ يُؤْذِيهِ حَتَّى يَهُبَّ مَتَى هَبَّ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Shaddod ibn Avs (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot: «Sizga Rasululloh ﷺ aytishimizni bizga oʻrgatganlarini oʻrgatmaymi?» deb (shu duoni oʻrgatdi): «Allohim, ishimda sobitlikni Sendan soʻrayman, hidoyatdagi qatʼiyatni Sendan soʻrayman, neʼmatingga shukr qilishni va Senga chiroyli ibodat qilishni Sendan soʻrayman, rost soʻzlovchi tilni va sof qalbni Sendan soʻrayman, Sen biladigan narsaning yomonligidan Senga sigʻinaman, Sen biladigan narsaning yaxshisidan Sendan soʻrayman va Sen biladigan narsa uchun Sendan magʻfirat soʻrayman; albatta, Sen gʻayblarni eng yaxshi biluvchisan». (Shaddod) aytdi: Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Qaysi bir musulmon oʻrniga yotib, Alloh Kitobidan bir surani oʻqisa, Alloh albatta unga bir farishtani vakil qiladi, shunda uygʻonadigan vaqtida uygʻonguniga qadar unga ozor beradigan hech narsa yaqinlasholmaydi». Abu Iso aytdi: Biz bu hadisni faqat shu yoʻldan bilamiz. Jurayriy esa Said ibn Iyos Abu Masʼud al-Jurayriydir, Abul-Aloning ismi esa Yazid ibn Abdulloh ibn ash-Shixxirdir.Шаддод ибн Авс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот: «Сизга Расулуллоҳ ﷺ айтишимизни бизга ўргатганларини ўргатмайми?» деб (шу дуони ўргатди): «Аллоҳим, ишимда собитликни Сендан сўрайман, ҳидоятдаги қатъиятни Сендан сўрайман, неъматингга шукр қилишни ва Сенга чиройли ибодат қилишни Сендан сўрайман, рост сўзловчи тилни ва соф қалбни Сендан сўрайман, Сен биладиган нарсанинг ёмонлигидан Сенга сиғинаман, Сен биладиган нарсанинг яхшисидан Сендан сўрайман ва Сен биладиган нарса учун Сендан мағфират сўрайман; албатта, Сен ғайбларни энг яхши билувчисан». (Шаддод) айтди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Қайси бир мусулмон ўрнига ётиб, Аллоҳ Китобидан бир сурани ўқиса, Аллоҳ албатта унга бир фариштани вакил қилади, шунда уйғонадиган вақтида уйғонгунига қадар унга озор берадиган ҳеч нарса яқинлашолмайди». Абу Исо айтди: Биз бу ҳадисни фақат шу йўлдан биламиз. Журайрий эса Саид ибн Иёс Абу Масъуд ал-Журайрийдир, Абул-Алонинг исми эса Язид ибн Абдуллоҳ ибн аш-Шиххирдир.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خَلَّتَانِ لَا يُحْصِيهِمَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ أَلَا وَهُمَا يَسِيرٌ وَمَنْ يَعْمَلُ بِهِمَا قَلِيلٌ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ عَشْرًا وَيَحْمَدُهُ عَشْرًا ويكبِّرهُ عَشراً» قَالَ: فَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْقِدُهَا بِيَدِهِ قَالَ: «فَتِلْكَ خَمْسُونَ وَمِائَةٌ فِي اللِّسَان وَأَلْفٌ وَخَمْسُمِائَةٍ فِي الْمِيزَانِ وَإِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ يُسَبِّحُهُ وَيُكَبِّرُهُ وَيَحْمَدُهُ مِائَةً فَتِلْكَ مِائَةٌ بِاللِّسَانِ وَأَلْفٌ فِي الْمِيزَانِ فَأَيُّكُمْ يَعْمَلُ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ أَلْفَيْنِ وَخَمْسَمِائَةِ سَيِّئَةٍ؟» قَالُوا: وَكَيْفَ لَا نُحْصِيهَا؟ قَالَ: " يَأْتِي أَحَدَكُمُ الشَّيْطَانُ وَهُوَ فِي صِلَاتِهِ فَيَقُولُ: اذْكُرْ كَذَا اذْكُرْ كَذَا حَتَّى يَنْفَتِلَ فَلَعَلَّهُ أَنْ لَا يَفْعَلَ وَيَأْتِيهِ فِي مَضْجَعِهِ فَلَا يَزَالُ يُنَوِّمُهُ حَتَّى يَنَامَ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي دَاوُدَ قَالَ: «خَصْلَتَانِ أَوْ خَلَّتَانِ لَا يُحَافِظُ عَلَيْهِمَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ» . وَكَذَا فِي رِوَايَتِهِ بَعْدَ قَوْلِهِ: «وَأَلْفٌ وَخَمْسُمِائَةٍ فِي الْمِيزَانِ» قَالَ: «وَيُكَبِّرُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ» وَيَحْمَدُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيُسَبِّحُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ ". وَفِي أَكْثَرِ نُسَخِ المصابيح عَن: عبد الله بن عمر

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ikki xislat borki, ularni qaysi bir musulmon kishi (muntazam) ado etsa, albatta jannatga kiradi. Ogoh boʻlinglar, ular oson, ammo ularga amal qiladiganlar ozdir: har namozning ortidan Allohga oʻn marta tasbih aytadi, oʻn marta hamd aytadi va oʻn marta takbir aytadi». (Abdulloh) aytdi: Men Rasululloh ﷺning buni qoʻllari bilan sanaganlarini koʻrdim. U zot: «Bu til bilan bir yuz ellik (boʻladi), tarozida esa bir ming besh yuz (boʻladi). Oʻrningga yotganingda esa yuz marta tasbih, takbir va tahmid aytasan, bu til bilan yuz (boʻladi), tarozida esa ming (boʻladi). Qaysi biringiz bir kun-tunda ikki ming besh yuz yomonlik qiladi?» dedilar. Ular: «Buni qanday qilib ado eta olmaymiz?» dedilar. U zot: «Birortangiz namozda boʻlganida shayton kelib, ‹Falon narsani esla, falon narsani esla› deb, u namozni tugatguncha (vasvasa qiladi), shunda u (zikrni) ado etmasligi mumkin. Yana u oʻrniga yotganida ham unga kelib, uni uxlab qolguncha mudratib turadi», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Shuʼba va Savriy ham bu hadisni Ato ibn as-Soibdan rivoyat qilganlar. Aʼmash esa bu hadisni Ato ibn as-Soibdan qisqartirib rivoyat qilgan. Bu bobda Zayd ibn Sobit, Anas va Ibn Abbos (roziyallohu anhum)dan ham (rivoyat) bor.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Икки хислат борки, уларни қайси бир мусулмон киши (мунтазам) адо этса, албатта жаннатга киради. Огоҳ бўлинглар, улар осон, аммо уларга амал қиладиганлар оздир: ҳар намознинг ортидан Аллоҳга ўн марта тасбиҳ айтади, ўн марта ҳамд айтади ва ўн марта такбир айтади». (Абдуллоҳ) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг буни қўллари билан санаганларини кўрдим. У зот: «Бу тил билан бир юз эллик (бўлади), тарозида эса бир минг беш юз (бўлади). Ўрнингга ётганингда эса юз марта тасбиҳ, такбир ва таҳмид айтасан, бу тил билан юз (бўлади), тарозида эса минг (бўлади). Қайси бирингиз бир кун-тунда икки минг беш юз ёмонлик қилади?» дедилар. Улар: «Буни қандай қилиб адо эта олмаймиз?» дедилар. У зот: «Бирортангиз намозда бўлганида шайтон келиб, ‹Фалон нарсани эсла, фалон нарсани эсла› деб, у намозни тугатгунча (васваса қилади), шунда у (зикрни) адо этмаслиги мумкин. Яна у ўрнига ётганида ҳам унга келиб, уни ухлаб қолгунча мудратиб туради», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Шуъба ва Саврий ҳам бу ҳадисни Ато ибн ас-Соибдан ривоят қилганлар. Аъмаш эса бу ҳадисни Ато ибн ас-Соибдан қисқартириб ривоят қилган. Бу бобда Зайд ибн Собит, Анас ва Ибн Аббос (розияллоҳу анҳум)дан ҳам (ривоят) бор.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ غَنَّامٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: " من قَالَ حِينَ يُصْبِحُ: اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ فَلَكَ الْحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ فَقَدْ أَدَّى شُكْرَ يَوْمِهِ وَمَنْ قَالَ مِثْلَ ذَلِكَ حِينَ يُمْسِي فَقَدْ أَدَّى شُكْرَ ليلته ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Gʻannom al-Bayoziy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Kim tongga yetganida: ‹Allohumma, menga yetgan har qanday neʼmat faqat Sendandir, Sen yolgʻizsan, sheriging yoʻq, bas, hamd Senga xos va shukr Senga xosdir›, desa, oʻsha kunining shukrini ado etgan boʻladi. Kim kechga yetganida ham xuddi shunday aytsa, oʻsha kechasining shukrini ado etgan boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Ғанном ал-Баёзий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким тонгга етганида: ‹Аллоҳумма, менга етган ҳар қандай неъмат фақат Сендандир, Сен ёлғизсан, шеригинг йўқ, бас, ҳамд Сенга хос ва шукр Сенга хосдир›, деса, ўша кунининг шукрини адо этган бўлади. Ким кечга етганида ҳам худди шундай айтса, ўша кечасининг шукрини адо этган бўлади», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ: «اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَاوَاتِ وَرَبَّ الْأَرْضِ وَرَبَّ كُلِّ شَيْءٍ فَالِقَ الْحَبِّ وَالنَّوَى مُنْزِلَ التوراةِ والإِنجيل والقرآنِ أعوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ كُلِّ ذِي شَرٍّ أَنْتَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهِ أَنْتَ الْأَوَّلُ فَلَيْسَ قَبْلَكَ شَيْءٌ وَأَنْتَ الْآخِرُ فَلَيْسَ بَعْدَكَ شَيْءٌ وَأَنْتَ الظَّاهِرُ فَلَيْسَ فَوْقَكَ شَيْءٌ وَأَنْتَ الْبَاطِنُ فَلَيْسَ دُونَكَ شَيْءٌ اقْضِ عَنِّي الدَّيْنَ وَاغْنِنِي مِنَ الْفَقْرِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَرَوَاهُ مُسلم مَعَ اخْتِلَاف يسير

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot toʻshaklariga kelganlarida shunday der edilar: «Allohim, osmonlarning Robbi, yerning Robbi va har bir narsaning Robbi, donni va danakni yorib chiqaruvchi, Tavrot, Injil va Qurʼonni nozil qilguvchi! Sen peshonasidan ushlab turadigan har bir yomonlik egasining yomonligidan Senga panoh tilayman. Sen Avvalsan, Sendan oldin hech narsa yoʻq; Sen Oxirsan, Sendan keyin hech narsa yoʻq; Sen Zohirsan, Sendan ustun hech narsa yoʻq; Sen Botinsan, Sendan past (yaqin) hech narsa yoʻq». Vahb oʻz hadisida shuni ziyoda qildi: «Mendan qarzni ado etgil va meni faqirlikdan boy qilgil».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот тўшакларига келганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим, осмонларнинг Робби, ернинг Робби ва ҳар бир нарсанинг Робби, донни ва данакни ёриб чиқарувчи, Таврот, Инжил ва Қуръонни нозил қилгувчи! Сен пешонасидан ушлаб турадиган ҳар бир ёмонлик эгасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман. Сен Аввалсан, Сендан олдин ҳеч нарса йўқ; Сен Охирсан, Сендан кейин ҳеч нарса йўқ; Сен Зоҳирсан, Сендан устун ҳеч нарса йўқ; Сен Ботинсан, Сендан паст (яқин) ҳеч нарса йўқ». Ваҳб ўз ҳадисида шуни зиёда қилди: «Мендан қарзни адо этгил ва мени фақирликдан бой қилгил».

وَعَن أبي الْأَزْهَر الأيماري أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ: «بسمِ اللَّهِ وضعْتُ جَنْبي للَّهِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي وَاخْسَأْ شَيْطَانِي وَفُكَّ رِهَانِي وَاجْعَلْنِي فِي النَّدِيِّ الْأَعْلَى» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abul Azhar al-Anmoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kechasi yotoqlariga yotganlarida: «Bismillahi vazaʼtu janbiy. Allohummagʻfir liy zanbiy, va axsiʼ shaytoniy, va fukka rihaniy, vajʼalniy fin-nadiyyil aʼla (Alloh nomi bilan yonboshimni qoʻydim. Ey Alloh, gunohimni kechirgin, shaytonimni quvgin, garovimni boʻshatgin va meni eng oliy majlisda qilgin)», deb aytar edilar. Abu Dovud aytdi: Buni Abu Hammom al-Ahvoziy Savrdan rivoyat qilib, Abu Zuhayr al-Anmoriy degan.Абул Азҳар ал-Анморий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кечаси ётоқларига ётганларида: «Бисмиллаҳи вазаъту жанбий. Аллоҳуммағфир лий занбий, ва ахсиъ шайтоний, ва фукка риҳаний, важъалний фин-надиййил аъла (Аллоҳ номи билан ёнбошимни қўйдим. Эй Аллоҳ, гуноҳимни кечиргин, шайтонимни қувгин, гаровимни бўшатгин ва мени энг олий мажлисда қилгин)», деб айтар эдилар. Абу Довуд айтди: Буни Абу Ҳаммом ал-Аҳвозий Саврдан ривоят қилиб, Абу Зуҳайр ал-Анморий деган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَفَانِي وَآوَانِي وَأَطْعَمَنِي وَسَقَانِي وَالَّذِي مَنَّ عَلَيَّ فَأَفْضَلَ وَالَّذِي أَعْطَانِي فَأَجْزَلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ اللَّهُمَّ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ وَإِلَهَ كُلِّ شَيْءٍ أَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ oʻrinlariga yotganlarida: «Alhamdu lillahillaziy kafaniy va aavaniy va atʼamaniy va saqoniy, vallaziy manna alayya fa afzala, vallaziy aʼtoniy fa ajzala. Alhamdu lillahi ala kulli hal. Allohumma Rabba kulli shayʼin va malikahu va ilaha kulli shayʼin, aʼuzu bika minan-nar (Menga kifoya qilgan, meni qoʻrigan, meni taomlantirgan, meni sugʻorgan, menga inʼom qilib (uni) mukammal qilgan va menga ato etib (uni) moʻl qilgan Zotga hamdlar boʻlsin. Har bir holatda Allohga hamdlar boʻlsin. Ey Alloh, har bir narsaning Rabbi va Egasi, har bir narsaning Ilohi, men Senga sigʻinib doʻzaxdan panoh tilayman)», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ ўринларига ётганларида: «Алҳамду лиллаҳиллазий кафаний ва ааваний ва атъаманий ва сақоний, валлазий манна алайя фа афзала, валлазий аътоний фа ажзала. Алҳамду лиллаҳи ала кулли ҳал. Аллоҳумма Рабба кулли шайъин ва маликаҳу ва илаҳа кулли шайъин, аъузу бика минан-нар (Менга кифоя қилган, мени қўриган, мени таомлантирган, мени суғорган, менга инъом қилиб (уни) мукаммал қилган ва менга ато этиб (уни) мўл қилган Зотга ҳамдлар бўлсин. Ҳар бир ҳолатда Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Эй Аллоҳ, ҳар бир нарсанинг Рабби ва Эгаси, ҳар бир нарсанинг Илоҳи, мен Сенга сиғиниб дўзахдан паноҳ тилайман)», дер эдилар.

وَعَنْ بُرَيْدَةَ قَالَ: شَكَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُول الله مَا أَنَام من اللَّيْلَ مِنَ الْأَرَقِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا أَوَيْتَ إِلَى فِرَاشِكَ فَقُلْ: اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَمَا أَظَلَّتْ وَرَبَّ الْأَرَضِينَ وَمَا أَقَلَّتْ وَرَبَّ الشَّيَاطِينِ وَمَا أَضَلَّتْ كُنْ لِي جَارًا مِنْ شَرِّ خَلْقِكَ كُلِّهِمْ جَمِيعًا أَنْ يَفْرُطَ عَلَيَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَوْ أَنْ يَبْغِيَ عَزَّ جَارُكَ وَجَلَّ ثَنَاؤُكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيّ والحكَمُ بن ظُهيرٍ الرَّاوِي قد ترَكَ حديثَهُ بعضُ أهل الحَدِيث

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xolid ibn Valid Nabiy ﷺga shikoyat qilib: ‹Ey Allohning Rasuli, uyqusizlikdan kechasi uxlay olmayapman›, dedi. Shunda Allohning Nabiysi ﷺ: «Oʻrin-toʻshagingga yotganingda: ‹Ey yetti osmon va ular soya solgan narsalarning Robbi, yerlar va ular koʻtargan narsalarning Robbi, shaytonlar va ular yoʻldan ozdirgan narsalarning Robbi boʻlgan Alloh! Butun maxluqotlaring yomonligidan, ulardan birortasi menga zulm qilishi yoki tajovuz qilishidan menga panoh boʻl. Sening panohing aziz, maqtoving ulugʻdir, Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sendan boshqa iloh yoʻq›, deb ayt», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Холид ибн Валид Набий ﷺга шикоят қилиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, уйқусизликдан кечаси ухлай олмаяпман›, деди. Шунда Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Ўрин-тўшагингга ётганингда: ‹Эй етти осмон ва улар соя солган нарсаларнинг Робби, ерлар ва улар кўтарган нарсаларнинг Робби, шайтонлар ва улар йўлдан оздирган нарсаларнинг Робби бўлган Аллоҳ! Бутун махлуқотларинг ёмонлигидан, улардан бирортаси менга зулм қилиши ёки тажовуз қилишидан менга паноҳ бўл. Сенинг паноҳинг азиз, мақтовинг улуғдир, Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сендан бошқа илоҳ йўқ›, деб айт», дедилар. Термизий ривоят қилган.

وَعَن أَبِي مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " إِذَا أَصْبَحَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ: أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذَا الْيَوْمِ فَتْحَهُ وَنَصْرَهُ وَنُورَهُ وَبِرْكَتَهُ وَهُدَاهُ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا فِيهِ وَمِنْ شَرِّ مَا بَعْدَهُ ثُمَّ إِذَا أَمْسَى فَلْيَقُلْ مِثْلَ ذَلِكَ ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abu Dovud aytdi: Shu isnod bilan rivoyat qilinishicha, Rasululloh ﷺ: «Biringiz tongga yetganda, shuni aytsin: ‹Asbahna va asbahal-mulku lillahi robbil-olamin. Allohumma inni asʼaluka xayra hazal-yavmi, fathahu va nasrahu va nurahu va barakatahu va hudohu, va aʼuzu bika min sharri ma fihi va sharri ma baʼdahu (Biz tongga yetdik va butun mulk ham olamlar Robbi Alloh uchun tongga yetdi. Ey Alloh! Men Sendan shu kunning yaxshiligini — uning ochilishi, nusrati, nuri, barakasi va hidoyatini soʻrayman. Hamda Sendan undagi narsaning yomonligidan va undan keyingi narsaning yomonligidan panoh tilayman)›. Soʻng kechga yetganda shuningdek aytsin», dedilar.Абу Довуд айтди: Шу иснод билан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз тонгга етганда, шуни айтсин: ‹Асбаҳна ва асбаҳал-мулку лиллаҳи роббил-оламин. Аллоҳумма инни асъалука хайра ҳазал-явми, фатҳаҳу ва насраҳу ва нураҳу ва баракатаҳу ва ҳудоҳу, ва аъузу бика мин шарри ма фиҳи ва шарри ма баъдаҳу (Биз тонгга етдик ва бутун мулк ҳам оламлар Робби Аллоҳ учун тонгга етди. Эй Аллоҳ! Мен Сендан шу куннинг яхшилигини — унинг очилиши, нусрати, нури, баракаси ва ҳидоятини сўрайман. Ҳамда Сендан ундаги нарсанинг ёмонлигидан ва ундан кейинги нарсанинг ёмонлигидан паноҳ тилайман)›. Сўнг кечга етганда шунингдек айтсин», дедилар.

وَعَنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي: يَا أَبَتِ أَسْمَعُكَ تَقُولُ كُلَّ غَدَاةٍ: «اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَدَنِي اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي سَمْعِي اللَّهُمَّ عَافِنِي فِي بَصَرِي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ» تُكَرِّرُهَا ثَلَاثًا حِينَ تُصْبِحُ وَثَلَاثًا حِين تمسي فَقَالَ: يَا بُنَيَّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو بِهِنَّ فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أستن بسننه. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Al-Abbos ibn Abdulaziym va Muhammad ibn al-Musanno bizga aytib berib, dedilar: Bizga Abdulmalik ibn Amr aytib berib, u Abduljaliyl ibn Atiyyadan, u Jaʼfar ibn Maymundan rivoyat qildi. U dedi: Menga Abdurahmon ibn Abu Bakra aytib berdiki, u otasiga: «Ey otajon, men sizning har tonggi paytda: ‹Allohumma ofini fi badani. Allohumma ofini fi samʼi. Allohumma ofini fi basari. Lo iloha illo anta (Ey Alloh! Badanimni sogʻ-salomat qil. Ey Alloh! Qulogʻimni sogʻ-salomat qil. Ey Alloh! Koʻzimni sogʻ-salomat qil. Sendan oʻzga iloh yoʻq)›, deb duo qilayotganingizni eshitaman. Buni tongda uch marta va kechqurun uch marta takrorlaysiz», dedi. Shunda u (otasi): «Men Rasululloh ﷺ shu (kalimalar) bilan duo qilganlarini eshitganman. Shuning uchun men u zotning sunnatlariga ergashishni yaxshi koʻraman», dedi. Abbos oʻz rivoyatida aytdi: «Yana sen: ‹Allohumma inni aʼuzu bika minal-kufri val-faqri. Allohumma inni aʼuzu bika min azabil-qabri. Lo iloha illo anta (Ey Alloh! Men Sendan kufr va faqirlikdan panoh tilayman. Ey Alloh! Men Sendan qabr azobidan panoh tilayman. Sendan oʻzga iloh yoʻq)›, deysan. Buni tongda uch marta va kechqurun uch marta takrorlaysan, ular bilan duo qilasan». (Otasi:) «Shuning uchun men u zotning sunnatlariga ergashishni yaxshi koʻraman», dedi. (Ravoiy) dedi: Rasululloh ﷺ: «Gʻam-anduhga botgan kishining duolari: ‹Allohumma rohmataka arju, fa-lo takilni ilo nafsi torfata aynin, va aslih li shaʼni kullahu, lo iloha illo anta (Ey Alloh! Men Sening rahmatingdan umidvorman, meni bir koʻz yumib ochguncha ham oʻzimga tashlab qoʻyma, mening barcha ishlarimni oʻnglab qoʻy, Sendan oʻzga iloh yoʻq)› dir», dedilar. Ulardan baʼzilari sherigidan ortiq (qoʻshib) rivoyat qiladi.Ал-Аббос ибн Абдулазийм ва Муҳаммад ибн ал-Мусанно бизга айтиб бериб, дедилар: Бизга Абдулмалик ибн Амр айтиб бериб, у Абдулжалийл ибн Атийядан, у Жаъфар ибн Маймундан ривоят қилди. У деди: Менга Абдураҳмон ибн Абу Бакра айтиб бердики, у отасига: «Эй отажон, мен сизнинг ҳар тонгги пайтда: ‹Аллоҳумма офини фи бадани. Аллоҳумма офини фи самъи. Аллоҳумма офини фи басари. Ло илоҳа илло анта (Эй Аллоҳ! Баданимни соғ-саломат қил. Эй Аллоҳ! Қулоғимни соғ-саломат қил. Эй Аллоҳ! Кўзимни соғ-саломат қил. Сендан ўзга илоҳ йўқ)›, деб дуо қилаётганингизни эшитаман. Буни тонгда уч марта ва кечқурун уч марта такрорлайсиз», деди. Шунда у (отаси): «Мен Расулуллоҳ ﷺ шу (калималар) билан дуо қилганларини эшитганман. Шунинг учун мен у зотнинг суннатларига эргашишни яхши кўраман», деди. Аббос ўз ривоятида айтди: «Яна сен: ‹Аллоҳумма инни аъузу бика минал-куфри вал-фақри. Аллоҳумма инни аъузу бика мин азабил-қабри. Ло илоҳа илло анта (Эй Аллоҳ! Мен Сендан куфр ва фақирликдан паноҳ тилайман. Эй Аллоҳ! Мен Сендан қабр азобидан паноҳ тилайман. Сендан ўзга илоҳ йўқ)›, дейсан. Буни тонгда уч марта ва кечқурун уч марта такрорлайсан, улар билан дуо қиласан». (Отаси:) «Шунинг учун мен у зотнинг суннатларига эргашишни яхши кўраман», деди. (Равоий) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ғам-андуҳга ботган кишининг дуолари: ‹Аллоҳумма роҳматака аржу, фа-ло такилни ило нафси торфата айнин, ва аслиҳ ли шаъни куллаҳу, ло илоҳа илло анта (Эй Аллоҳ! Мен Сенинг раҳматингдан умидворман, мени бир кўз юмиб очгунча ҳам ўзимга ташлаб қўйма, менинг барча ишларимни ўнглаб қўй, Сендан ўзга илоҳ йўқ)› дир», дедилар. Улардан баъзилари шеригидан ортиқ (қўшиб) ривоят қилади.

وَعَنْ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَصْبَحَ قَالَ: «أَصْبَحْنَا وَأَصْبَحَ الْمُلْكُ لِلَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَالْكِبْرِيَاءُ وَالْعَظَمَةُ لِلَّهِ وَالْخَلْقُ وَالْأَمْرُ وَاللَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَمَا سَكَنَ فِيهِمَا لِلَّهِ اللَّهُمَّ اجْعَلْ أَوَّلَ هَذَا النَّهَارِ صَلَاحًا وَأَوْسَطَهُ نَجَاحًا وَآخِرَهُ فَلَاحًا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ» . ذَكَرَهُ النَّوَوِيُّ فِي كِتَابِ الْأَذْكَارِ بِرِوَايَةِ ابْنِ السّني

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ ushbu duo bilan duo qilardilar: «Allohumma Robbanaa lakal hamdu milʼas-samaavaati va milʼal-arzi va milʼa maa shiʼta min shayʼin baʼd (Ey Allohim, ey Robbimiz! Osmonlar toʻla, yer toʻla va undan keyin Sen istagan narsa toʻla hamd Senga boʻlsin)».Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ ушбу дуо билан дуо қилардилар: «Аллоҳумма Роббанаа лакал ҳамду милъас-самааваати ва милъал-арзи ва милъа маа шиъта мин шайъин баъд (Эй Аллоҳим, эй Роббимиз! Осмонлар тўла, ер тўла ва ундан кейин Сен истаган нарса тўла ҳамд Сенга бўлсин)».

وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَصْبَحَ: «أَصْبَحْنَا عَلَى فِطْرَةِ الْإِسْلَامِ وَكَلِمَةِ الْإِخْلَاصِ وَعَلَى دِينِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى مِلَّةِ أَبِينَا إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالدَّارِمِيُّ

Abdurrahmon ibn Abzo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tongga chiqqanlarida shunday derdilar: «Islom fitrati uzra, ixlos kalimasi uzra, Paygʻambarimiz Muhammad ﷺning dini uzra va otamiz Ibrohimning — hanif boʻlgan hamda mushriklardan boʻlmagan — millati uzra tongga chiqdik». Ahmad va Doramiy rivoyat qilgan.Абдурраҳмон ибн Абзо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ тонгга чиққанларида шундай дердилар: «Ислом фитрати узра, ихлос калимаси узра, Пайғамбаримиз Муҳаммад ﷺнинг дини узра ва отамиз Иброҳимнинг — ҳаниф бўлган ҳамда мушриклардан бўлмаган — миллати узра тонгга чиқдик». Аҳмад ва Дорамий ривоят қилган.

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَأْتِيَ أَهْلَهُ قَالَ: بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا فَإِنَّهُ إِنْ يُقَدَّرْ بَيْنَهُمَا وَلَدٌ فِي ذَلِكَ لَمْ يَضُرَّهُ شَيْطَانٌ أَبَدًا "

(Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Agar biringiz oʻz ahli (xotini)ga yaqinlashmoqchi boʻlganida: ‹Bismillah; allohumma jannibnash-shaytona, va jannibish-shaytona ma razaqtana (Alloh nomi bilan; Allohim, bizni shaytondan yiroq qil va bizga ato qiladigan (farzand)ingni shaytondan yiroq qil)› desa, bas, agar ular ikkovi orasida bir farzand taqdir qilinsa, unga shayton hech qachon zarar yetkaza olmaydi», dedilar.(Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бирингиз ўз аҳли (хотини)га яқинлашмоқчи бўлганида: ‹Бисмиллаҳ; аллоҳумма жаннибнаш-шайтона, ва жаннибиш-шайтона ма разақтана (Аллоҳ номи билан; Аллоҳим, бизни шайтондан йироқ қил ва бизга ато қиладиган (фарзанд)ингни шайтондан йироқ қил)› деса, бас, агар улар иккови орасида бир фарзанд тақдир қилинса, унга шайтон ҳеч қачон зарар етказа олмайди», дедилар.

وَعَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ عِنْدَ الْكَرْبِ: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيم»

(Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ kulfat paytida shunday der edilar: «La ilaha illallohul-Aziymul-Haliym, la ilaha illallohu Robbul-Arshil-Aziym, la ilaha illallohu Robbus-samavati va Robbul-arz, va Robbul-Arshil-Kariym» (Ulugʻ, Halim Allohdan oʻzga iloh yoʻq; ulugʻ Arshning Robbi Allohdan oʻzga iloh yoʻq; osmonlarning Robbi, yerning Robbi va karamli Arshning Robbi Allohdan oʻzga iloh yoʻq). (Vahb Shuʼbadan, u Qatodadan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.)(Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ кулфат пайтида шундай дер эдилар: «Ла илаҳа иллаллоҳул-Азиймул-Ҳалийм, ла илаҳа иллаллоҳу Роббул-Аршил-Азийм, ла илаҳа иллаллоҳу Роббус-самавати ва Роббул-арз, ва Роббул-Аршил-Карийм» (Улуғ, Ҳалим Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ; улуғ Аршнинг Робби Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ; осмонларнинг Робби, ернинг Робби ва карамли Аршнинг Робби Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ). (Ваҳб Шуъбадан, у Қатодадан шунга ўхшашини ривоят қилди.)

وَعَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ صُرَدَ قَالَ: اسْتَبَّ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ جُلُوسٌ وَأَحَدُهُمَا يَسُبُّ صَاحِبَهُ مُغْضَبًا قَدِ احْمَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا لَذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ» . فَقَالُوا لِلرَّجُلِ: لَا تَسْمَعُ مَا يَقُولُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَ: إِنِّي لستُ بمجنون

(Sulaymon ibn Surad (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺning huzurlarida ikki kishi bir-birini soʻkdi — biz esa u zotning yonlarida oʻtirgan edik; ulardan biri sherigini gʻazab bilan soʻkar, yuzi qizargan edi. Paygʻambar ﷺ: «Men shunday bir kalimani bilamanki, agar u uni aytsa, oʻzi his qilayotgan (gʻazab) undan ketar edi — agar u ‹Aʼuzu billahi minash-shaytonir-rojim (quvilgan shaytondan Allohga sigʻinaman)› desa» dedilar. Ular u kishiga: «Sen Paygʻambar ﷺ nima deyayotganini eshitmayapsanmi?» dedilar. U: «Men jinnimasman» dedi.(Сулаймон ибн Сурад (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларида икки киши бир-бирини сўкди — биз эса у зотнинг ёнларида ўтирган эдик; улардан бири шеригини ғазаб билан сўкар, юзи қизарган эди. Пайғамбар ﷺ: «Мен шундай бир калимани биламанки, агар у уни айца, ўзи ҳис қилаётган (ғазаб) ундан кетар эди — агар у ‹Аъузу биллаҳи минаш-шайтонир-рожим (қувилган шайтондан Аллоҳга сиғинаман)› деса» дедилар. Улар у кишига: «Сен Пайғамбар ﷺ нима деяётганини эшитмаяпсанми?» дедилар. У: «Мен жиннимасман» деди.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا سَمِعْتُمْ صِيَاحَ الدِّيَكَةِ فَسَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَإِنَّهَا رَأَتْ مَلَكًا وَإِذَا سَمِعْتُمْ نَهِيقَ الْحِمَارِ فَتَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ فَإِنَّهُ رَأَى شَيْطَانا»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Xoʻrozlarning qichqirganini eshitsangiz, Allohdan Uning fazlini soʻrang, chunki u farishtani koʻrgan boʻladi. Eshakning hangraganini eshitsangiz, quvilgan shaytondan Allohga panoh soʻrang, chunki u shaytonni koʻrgan boʻladi.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Хўрозларнинг қичқирганини эшитсангиз, Аллоҳдан Унинг фазлини сўранг, чунки у фариштани кўрган бўлади. Эшакнинг ҳанграганини эшитсангиз, қувилган шайтондан Аллоҳга паноҳ сўранг, чунки у шайтонни кўрган бўлади.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا اسْتَوَى عَلَى بَعِيرِهِ خَارِجًا إِلَى السَّفَرِ كَبَّرَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ: (سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ) اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ فِي سَفَرِنَا هَذَا الْبِرَّ وَالتَّقْوَى وَمِنَ الْعَمَلِ مَا تَرْضَى اللَّهُمَّ هَوِّنْ عَلَيْنَا سَفَرَنَا هَذَا وَاطْوِ لَنَا بُعْدَهُ اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ وَالْخَلِيفَةُ فِي الْأَهْلِ وَالْمَالِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَكَآبَةِ الْمَنْظَرِ وَسُوءِ الْمُنْقَلَبِ فِي الْمَالِ والأهلِ ". وإِذا رجعَ قالَهنَّ وزادَ فيهِنَّ: «آيِبُونَ تائِبُونَ عابِدُونَ لربِّنا حامدون» . رَوَاهُ مُسلم

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqib, tuyasiga mingashib joylashganlarida, uch marta takbir aytar, soʻng: «Bizga buni boʻysundirgan Zot poktur, biz buni boʻysundirishga qodir emas edik; albatta, biz Robbimiz tomonga qaytguvchimiz. Allohim! Biz Sendan bu safarimizda yaxshilikni, taqvoni va Oʻzing rozi boʻladigan amalni soʻraymiz. Allohim! Bu safarimizni bizga yengil qil va uning uzoqligini bizdan yigʻishtirib qoʻy. Allohim! Safarda hamroh, ahl-oilada oʻrinbosar Oʻzingsan. Allohim! Safarning mashaqqatidan, koʻrinishning gʻamginligidan hamda molu ahlga (qaytganda yuz beradigan) yomon oʻzgarishdan Senga panoh tilayman», — derdilar. (Safardan) qaytganlarida ham shularni aytar, ularga: «(Biz) qaytguvchimiz, tavba qilguvchimiz, ibodat qilguvchimiz, Robbimizga hamd aytguvchimiz», (degan soʻzlarni) qoʻshar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқиб, туясига мингашиб жойлашганларида, уч марта такбир айтар, сўнг: «Бизга буни бўйсундирган Зот поктур, биз буни бўйсундиришга қодир эмас эдик; албатта, биз Роббимиз томонга қайтгувчимиз. Аллоҳим! Биз Сендан бу сафаримизда яхшиликни, тақвони ва Ўзинг рози бўладиган амални сўраймиз. Аллоҳим! Бу сафаримизни бизга енгил қил ва унинг узоқлигини биздан йиғиштириб қўй. Аллоҳим! Сафарда ҳамроҳ, аҳл-оилада ўринбосар Ўзингсан. Аллоҳим! Сафарнинг машаққатидан, кўринишнинг ғамгинлигидан ҳамда молу аҳлга (қайтганда юз берадиган) ёмон ўзгаришдан Сенга паноҳ тилайман», — дердилар. (Сафардан) қайтганларида ҳам шуларни айтар, уларга: «(Биз) қайтгувчимиз, тавба қилгувчимиз, ибодат қилгувчимиз, Роббимизга ҳамд айтгувчимиз», (деган сўзларни) қўшар эдилар.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَافَرَ يَتَعَوَّذُ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَكَآبَةِ الْمُنْقَلَبِ وَالْحَوْرِ بَعْدَ الْكَوْرِ وَدَعْوَةِ الْمَظْلُومِ وَسُوءِ الْمَنْظَرِ فِي الْأَهْل وَالْمَال. رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Sarjis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqqanlarida safarning mashaqqatidan, qaytishning gʻamginligidan, (yaxshilikdan keyin) yomon holatga oʻzgarishdan, mazlumning duosidan hamda ahl-oilada va molda (yuz beradigan) yomon koʻrinishdan panoh tilar edilar.Абдуллоҳ ибн Саржис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиққанларида сафарнинг машаққатидан, қайтишнинг ғамгинлигидан, (яхшиликдан кейин) ёмон ҳолатга ўзгаришдан, мазлумнинг дуосидан ҳамда аҳл-оилада ва молда (юз берадиган) ёмон кўринишдан паноҳ тилар эдилар.

وَعَن خَوْلَةَ بِنْتِ حَكِيمٍ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " مَنْ نَزَلَ مَنْزِلًا فَقَالَ: أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ لَمْ يَضُرَّهُ شَيْءٌ حَتَّى يرحل من منزله ذَلِك ". رَوَاهُ مُسلم

Xavla bint Hakim as-Sulamiya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan eshitdim, u zot: «Kim biror manzilga tushsa, soʻng: ‹Yaratgan narsalarining yomonligidan Allohning mukammal kalimalari bilan panoh tilayman› desa, oʻsha manzilidan koʻchib ketguncha unga hech narsa zarar yetkazmaydi», deb aytar edilar.Хавла бинт Ҳаким ас-Суламия (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдим, у зот: «Ким бирор манзилга тушса, сўнг: ‹Яратган нарсаларининг ёмонлигидан Аллоҳнинг мукаммал калималари билан паноҳ тилайман› деса, ўша манзилидан кўчиб кетгунча унга ҳеч нарса зарар етказмайди», деб айтар эдилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَقِيتُ مِنْ عَقْرَبٍ لَدَغَتْنِي الْبَارِحَةَ قَالَ: " أَمَا لَوْ قُلْتَ حِينَ أَمْسَيْتَ: أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خلق لم تَضُرك ". رَوَاهُ مُسلم

Xavla bint Hakim as-Sulamiya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan eshitdim, u zot: «Biringiz biror manzilga tushsa: ‹Yaratgan narsalarining yomonligidan Allohning mukammal kalimalari bilan panoh tilayman› desin, chunki undan koʻchib ketguncha unga hech narsa zarar yetkazmaydi», deb aytar edilar. Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: bir kishi Nabiy ﷺ ga kelib: «Yo Rasululloh! Kechasi meni chaqqan chayondan koʻrgan azobimni (bilsangiz)!» dedi. U zot: «Ogoh boʻl, agar kechqurun: ‹Yaratgan narsalarining yomonligidan Allohning mukammal kalimalari bilan panoh tilayman› deb aytganingda, u senga zarar yetkaza olmas edi», dedilar.Хавла бинт Ҳаким ас-Суламия (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдим, у зот: «Бирингиз бирор манзилга тушса: ‹Яратган нарсаларининг ёмонлигидан Аллоҳнинг мукаммал калималари билан паноҳ тилайман› десин, чунки ундан кўчиб кетгунча унга ҳеч нарса зарар етказмайди», деб айтар эдилар. Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: бир киши Набий ﷺ га келиб: «Ё Расулуллоҳ! Кечаси мени чаққан чаёндан кўрган азобимни (билсангиз)!» деди. У зот: «Огоҳ бўл, агар кечқурун: ‹Яратган нарсаларининг ёмонлигидан Аллоҳнинг мукаммал калималари билан паноҳ тилайман› деб айтганингда, у сенга зарар етказа олмас эди», дедилар.

وَعَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا كَانَ فِي سَفَرٍ وَأَسْحَرَ يَقُولُ: «سمع سامع يحمد الله وَحسن بلائه علينا وربنا صَاحِبْنَا وَأَفْضِلْ عَلَيْنَا عَائِذًا بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ safarda boʻlib, tong saharga yaqinlashganlarida shunday der edilar: «Eshituvchi (zot) bizning Allohga hamdimizni va Uning bizga koʻrsatgan goʻzal neʼmatini eshitsin. Ey Robbimiz, bizga hamroh boʻl va bizga (neʼmatingni) afzal qil. (Men) Allohdan oʻtga (doʻzaxga tushishdan) panoh soʻrovchiman.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сафарда бўлиб, тонг саҳарга яқинлашганларида шундай дер эдилар: «Эшитувчи (зот) бизнинг Аллоҳга ҳамдимизни ва Унинг бизга кўрсатган гўзал неъматини эшитсин. Эй Роббимиз, бизга ҳамроҳ бўл ва бизга (неъматингни) афзал қил. (Мен) Аллоҳдан ўтга (дўзахга тушишдан) паноҳ сўровчиман.»

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَفَلَ مِنْ غَزْوٍ أَوْ حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ يُكَبِّرُ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ مِنَ الْأَرْضِ ثَلَاثَ تَكْبِيرَاتٍ ثُمَّ يَقُولُ: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كلِّ شيءٍ قديرٌ آيِبونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ سَاجِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ gʻazot, haj yoki umradan qaytgan har safar, har bir balandlikka (chiqqanda) uch marta takbir aytar, soʻng: «Laa ilaaha illalloh, vahdahu laa shariyka lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva alaa kulli shay-in qadiyr. Aayibuna, taaibuna, aabiduna, saajiduna, li-Robbinaa haamiduun. Sadaqallohu vaʼdah, va nasara abdah, va hazamal-ahzaaba vahdah (Allohdan oʻzga (haq) iloh yoʻq, U yagonadir, Uning sherigi yoʻq; mulk Unikidir va hamd Ungadir, U har bir narsaga qodirdir. Biz — (gunohlardan) qaytuvchilar, tavba qiluvchilar, ibodat qiluvchilar, sajda qiluvchilar va Robbimizga hamd aytuvchilarmiz. Alloh oʻz vaʼdasini rost qildi, oʻz bandasiga yordam berdi va (kofir) guruhlarni yolgʻiz oʻzi tor-mor qildi)», — der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ ғазот, ҳаж ёки умрадан қайтган ҳар сафар, ҳар бир баландликка (чиққанда) уч марта такбир айтар, сўнг: «Лаа илааҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу лаа шарийка лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува алаа кулли шай-ин қадийр. Аайибуна, тааибуна, аабидуна, саажидуна, ли-Роббинаа ҳаамидуун. Садақаллоҳу ваъдаҳ, ва насара абдаҳ, ва ҳазамал-аҳзааба ваҳдаҳ (Аллоҳдан ўзга (ҳақ) илоҳ йўқ, У ягонадир, Унинг шериги йўқ; мулк Уникидир ва ҳамд Унгадир, У ҳар бир нарсага қодирдир. Биз — (гуноҳлардан) қайтувчилар, тавба қилувчилар, ибодат қилувчилар, сажда қилувчилар ва Роббимизга ҳамд айтувчилармиз. Аллоҳ ўз ваъдасини рост қилди, ўз бандасига ёрдам берди ва (кофир) гуруҳларни ёлғиз ўзи тор-мор қилди)», — дер эдилар.

وَعَنْ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ: دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْأَحْزَابِ عَلَى الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ: «اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ سَرِيعَ الْحِسَابِ اللَّهُمَّ اهْزِمِ الأحزابَ اللهُمَّ اهزمهم وزلزلهم»

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Ahzob (jamoalar — Xandaq) kuni mushriklarga qarshi (yomonlik soʻrab) duo qilib: «Allohim! Ey Muqaddas Kitobni nozil qiluvchi, hisobni tez oluvchi! Allohim, Ahzob (jamoalar)ni magʻlub qil; Allohim, ularni magʻlub qil va larzaga keltir», — dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Аҳзоб (жамоалар — Хандақ) куни мушрикларга қарши (ёмонлик сўраб) дуо қилиб: «Аллоҳим! Эй Муқаддас Китобни нозил қилувчи, ҳисобни тез олувчи! Аллоҳим, Аҳзоб (жамоалар)ни мағлуб қил; Аллоҳим, уларни мағлуб қил ва ларзага келтир», — деди.

وَعَن عبد الله بن يسر قَالَ: نَزَلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي فَقَرَّبْنَا إِلَيْهِ طَعَامًا وَوَطْبَةً فَأَكَلَ مِنْهَا ثُمَّ أُتِيَ بِتَمْرٍ فَكَانَ يَأْكُلُهُ وَيُلْقِي النَّوَى بَيْنَ أُصْبُعَيْهِ وَيَجْمَعُ السَّبَّابَةَ وَالْوُسْطَى وَفِي رِوَايَةٍ: فَجَعَلَ يُلْقِي النَّوَى عَلَى ظَهْرِ أُصْبُعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى ثُمَّ أُتِيَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَهُ فَقَالَ أَبِي وَأَخَذَ بِلِجَامِ دَابَّتِهِ: ادْعُ اللَّهَ لَنَا فَقَالَ: «اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِيمَا رَزَقْتَهُمْ واغفرْ لَهُم وارحمهم» . رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Busr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ otamning oldiga (mehmon boʻlib) tushdilar. (Abdulloh) dedi: «Biz u zotga taom va xurmo, yogʻ, pishloqdan tayyorlangan vatba keltirdik, u zot undan yedilar. Soʻng xurmo keltirildi, u zot uni yer va danagini ikki barmoqlari orasiga tashlar, koʻrsatkich va oʻrta barmoqlarini juft qilar edilar». Soʻng u zotga ichimlik keltirildi, u zot uni ichdilar, soʻng oʻng tomonlaridagi kishiga uzatdilar. (Abdulloh) dedi: «Otam u zotning ulovining jilovini ushlab: ‹Biz uchun Allohga duo qiling›, dedi. Shunda (u zot): «Allohim! Ularga rizq qilib bergan narsangda baraka ato et, ularni magʻfirat qil va ularga rahm qil», dedilar».Абдуллоҳ ибн Буср (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ отамнинг олдига (меҳмон бўлиб) тушдилар. (Абдуллоҳ) деди: «Биз у зотга таом ва хурмо, ёғ, пишлоқдан тайёрланган ватба келтирдик, у зот ундан едилар. Сўнг хурмо келтирилди, у зот уни ер ва данагини икки бармоқлари орасига ташлар, кўрсаткич ва ўрта бармоқларини жуфт қилар эдилар». Сўнг у зотга ичимлик келтирилди, у зот уни ичдилар, сўнг ўнг томонларидаги кишига узатдилар. (Абдуллоҳ) деди: «Отам у зотнинг уловининг жиловини ушлаб: ‹Биз учун Аллоҳга дуо қилинг›, деди. Шунда (у зот): «Аллоҳим! Уларга ризқ қилиб берган нарсангда барака ато эт, уларни мағфират қил ва уларга раҳм қил», дедилар».

عَن طلحةَ بنِ عبيدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى الْهِلَالَ قَالَ: «اللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَالْإِيمَانِ وَالسَّلَامَةِ وَالْإِسْلَامِ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ. وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Talha ibn Ubaydulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yangi oyni (hilolni) koʻrganlarida: «Allohumma ahlilhu alayna bil-yumni val-imani vas-salamati val-islam, Robbi va Robbukalloh (Ey Allohim, uni bizga baraka, iymon, salomatlik va islom bilan chiqargin. Mening Robbim ham, sening Robbing ham Allohdir)», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Талҳа ибн Убайдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ янги ойни (ҳилолни) кўрганларида: «Аллоҳумма аҳлилҳу алайна бил-юмни вал-имани вас-саламати вал-ислам, Робби ва Роббукаллоҳ (Эй Аллоҳим, уни бизга барака, иймон, саломатлик ва ислом билан чиқаргин. Менинг Роббим ҳам, сенинг Роббинг ҳам Аллоҳдир)», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَا مِنْ رَجُلٍ رَأَى مُبْتَلًى فَقَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا إِلَّا لَمْ يُصِبْهُ ذَلِكَ الْبَلَاءُ كَائِنا مَا كانَ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَرَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ عَنِ ابْنِ عُمَرَ. وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ الرَّاوِي لَيْسَ بِالْقَوِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim baloga yoʻliqqan kishini koʻrib: ‹Al-hamdu lillahil-lazi afani mimmabtalaka bihi va faddalani ala kasirin mimman xalaqa tafdila (Seni mubtalo qilgan narsadan meni ofiyatda saqlagan va meni Oʻzi yaratgan koʻp narsalardan ustun qilgan Allohga hamd boʻlsin)› desa, oʻsha balo unga yetmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким балога йўлиққан кишини кўриб: ‹Ал-ҳамду лиллаҳил-лази афани миммабталака биҳи ва фаддалани ала касирин мимман халақа тафдила (Сени мубтало қилган нарсадан мени офиятда сақлаган ва мени Ўзи яратган кўп нарсалардан устун қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин)› деса, ўша бало унга етмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْ دَخَلَ السُّوقَ فَقَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَلْفَ أَلْفَ حَسَنَةٍ وَمَحَا عَنْهُ أَلْفَ أَلْفَ سَيِّئَةٍ وَرَفَعَ لَهُ أَلْفَ أَلْفَ دَرَجَةٍ وَبَنَى لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَفِي شَرْحِ السُّنَّةِ: «مَنْ قَالَ فِي سُوقٍ جَامِعٍ يباعُ فِيهِ» بدل «من دخل السُّوق»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bozorga kirib: ‹La ilaha illalloh vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu, yuhyi va yumitu, va huva hayyun la yamutu, biyadihil-xayru, va huva ala kulli shayʼin qadir (Yolgʻiz Allohdan boshqa hech iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Uniki, hamd Uniki, U tiriltiradi va oʻldiradi, U tirikdir, oʻlmaydi, yaxshilik Uning qoʻlidadir va U har narsaga qodirdir)› desa, Alloh unga ming-ming yaxshilik yozadi, undan ming-ming yomonlikni oʻchiradi va uni ming-ming daraja koʻtaradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Bu hadisni Amr ibn Dinor — u Zubayr xonadonining ishbilarmoni edi — Solim ibn Abdullohdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бозорга кириб: ‹Ла илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду, юҳйи ва юмиту, ва ҳува ҳайюн ла ямуту, биядиҳил-хайру, ва ҳува ала кулли шайъин қадир (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ҳеч илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уники, ҳамд Уники, У тирилтиради ва ўлдиради, У тирикдир, ўлмайди, яхшилик Унинг қўлидадир ва У ҳар нарсага қодирдир)› деса, Аллоҳ унга минг-минг яхшилик ёзади, ундан минг-минг ёмонликни ўчиради ва уни минг-минг даража кўтаради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Бу ҳадисни Амр ибн Динор — у Зубайр хонадонининг ишбилармони эди — Солим ибн Абдуллоҳдан шунга ўхшаш ривоят қилган.

وَعَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ: سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَدْعُو يَقُولُ: اللهُمَّ إِني أسألكَ تمامَ النعمةِ فَقَالَ: «أيُّ شَيْءٍ تَمَامُ النِّعْمَةِ؟» قَالَ: دَعْوَةٌ أَرْجُو بِهَا خَيْرًا فَقَالَ: «إِنَّ مِنْ تَمَامِ النِّعْمَةِ دُخُولَ الْجَنَّةِ وَالْفَوْزَ مِنَ النَّارِ» . وَسَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ: يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ فَقَالَ: «قَدِ اسْتُجِيبَ لَكَ فَسَلْ» . وَسَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا وَهُوَ يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الصَّبْرَ فَقَالَ: «سَأَلْتَ اللَّهَ الْبَلَاءَ فَاسْأَلْهُ الْعَافِيَةَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kishining: «Allohumma, men Sendan neʼmatning tamomini soʻrayman», deb duo qilayotganini eshitib: «Neʼmatning tamomi qaysi narsa?» dedilar. U: «Bu — men yaxshilik umid qilib qilgan bir duo», dedi. U zot: «Albatta neʼmatning tamomidan (biri) jannatga kirish va doʻzaxdan najot topishdir», dedilar. Yana bir kishining: «Yo Zal-Jaloli val-Ikrom», deyayotganini eshitib: «(Duoing) ijobat qilindi, endi soʻra», dedilar. Yana Nabiy ﷺ bir kishining: «Allohumma, men Sendan sabr soʻrayman», deyayotganini eshitib: «Sen Allohdan balo soʻrabsan, undan ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻragin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кишининг: «Аллоҳумма, мен Сендан неъматнинг тамомини сўрайман», деб дуо қилаётганини эшитиб: «Неъматнинг тамоми қайси нарса?» дедилар. У: «Бу — мен яхшилик умид қилиб қилган бир дуо», деди. У зот: «Албатта неъматнинг тамомидан (бири) жаннатга кириш ва дўзахдан нажот топишдир», дедилар. Яна бир кишининг: «Ё Зал-Жалоли вал-Икром», деяётганини эшитиб: «(Дуоинг) ижобат қилинди, энди сўра», дедилар. Яна Набий ﷺ бир кишининг: «Аллоҳумма, мен Сендан сабр сўрайман», деяётганини эшитиб: «Сен Аллоҳдан бало сўрабсан, ундан офият (соғ-саломатлик) сўрагин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ جَلَسَ مَجْلِسًا فَكَثُرَ فِيهِ لَغَطُهُ فَقَالَ قَبْلَ أَنْ يَقُومَ: سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا كَانَ فِي مَجْلِسِهِ ذَلِكَ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالْبَيْهَقِيّ فِي الدَّعْوَات الْكَبِير

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bir majlisda oʻtirib, unda koʻp behuda gap-soʻz qilsa-yu, soʻng oʻsha majlisidan turishidan oldin: ‹Subhanaka Allohumma va bihamdika, ashhadu an la ilaha illa anta, astagʻfiruka va atubu ilayk (Ey Alloh, Seni hamding bilan poklayman, Sendan boshqa hech iloh yoʻqligiga guvohlik beraman, Sendan magʻfirat soʻrayman va Senga tavba qilaman)› desa, oʻsha majlisida boʻlgan (gunohlari) unga magʻfirat qilinadi», dedilar. Bu bobda Abu Barza va Oishadan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan gʻarib sahihdir, biz uni Suhayl hadisidan faqat shu yoʻl bilangina bilamiz.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир мажлисда ўтириб, унда кўп беҳуда гап-сўз қилса-ю, сўнг ўша мажлисидан туришидан олдин: ‹Субҳанака Аллоҳумма ва биҳамдика, ашҳаду ан ла илаҳа илла анта, астағфирука ва атубу илайк (Эй Аллоҳ, Сени ҳамдинг билан поклайман, Сендан бошқа ҳеч илоҳ йўқлигига гувоҳлик бераман, Сендан мағфират сўрайман ва Сенга тавба қиламан)› деса, ўша мажлисида бўлган (гуноҳлари) унга мағфират қилинади», дедилар. Бу бобда Абу Барза ва Оишадан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан ғариб саҳиҳдир, биз уни Суҳайл ҳадисидан фақат шу йўл билангина биламиз.

وَعَنْ عَلِيٍّ: أَنَّهُ أُتِيَ بِدَابَّةٍ لِيَرْكَبَهَا فَلَمَّا وضَعَ رِجْلَه فِي الركابِ قَالَ: بسمِ اللَّهِ فَلَمَّا اسْتَوَى عَلَى ظَهْرِهَا قَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ ثُمَّ قَالَ: (سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ وَإِنَّا إِلَى رَبنَا لمنُقلِبون) ثُمَّ قَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلَاثًا وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثَلَاثًا سُبْحَانَكَ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَإِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ ثُمَّ ضَحِكَ فَقِيلَ: مِنْ أَيِّ شَيْءٍ ضَحِكْتَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ؟ قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ كَمَا صَنَعْتُ ثُمَّ ضَحِكَ فَقُلْتُ: مِنْ أَيِّ شَيْءٍ ضَحِكْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: " إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْجَبُ مِنْ عَبْدِهِ إِذَا قَالَ: رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي يَقُولُ: يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ غَيْرِي " رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد

Ali ibn Robiya (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Ali (roziyallohu anhu)ning huzurida hozir boʻldim, unga minishi uchun ulov keltirildi. U oyogʻini uzangiga qoʻyganida uch marta: «Bismillah», dedi. Uning ustiga oʻrnashib olgach: «Alhamdulillah», dedi, soʻng: {Bizga buni boʻysundirgan Zot pokdir, biz unga (oʻz kuchimiz bilan) qodir emas edik. Albatta biz Robbimizga qaytguvchimiz} (Zuxruf 13-14) dedi. Soʻng uch marta: «Alhamdulillah» va uch marta: «Allohu akbar» dedi-da: «Subhanaka inni qad zalamtu nafsi, fagʻfir li, fa-innahu la yagʻfiruz-zunuba illa anta (Ey poklik egasi, men oʻzimga zulm qildim, meni magʻfirat qil, zero gunohlarni Sendan boshqa hech kim magʻfirat qilmaydi)», dedi. Soʻng kuldi. Men: «Ey moʻminlar amiri, nimadan kuldingiz?» dedim. U: «Rasulullohni ﷺ men qilgandek qilganlarini koʻrdim, soʻng kuldilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, nimadan kuldingiz?› dedim. U zot: ‹Albatta Robbing bandasidan: Rabbigʻfir li zunubi (Robbim, gunohlarimni magʻfirat qil) deganida, gunohlarni Sendan boshqa hech kim magʻfirat qilmasligini (bilgani uchun) xursand boʻladi›, dedilar», dedi. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan ham (hadis) bor. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Али ибн Робия (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Али (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида ҳозир бўлдим, унга миниши учун улов келтирилди. У оёғини узангига қўйганида уч марта: «Бисмиллаҳ», деди. Унинг устига ўрнашиб олгач: «Алҳамдулиллаҳ», деди, сўнг: {Бизга буни бўйсундирган Зот покдир, биз унга (ўз кучимиз билан) қодир эмас эдик. Албатта биз Роббимизга қайтгувчимиз} (Зухруф 13-14) деди. Сўнг уч марта: «Алҳамдулиллаҳ» ва уч марта: «Аллоҳу акбар» деди-да: «Субҳанака инни қад заламту нафси, фағфир ли, фа-иннаҳу ла яғфируз-зунуба илла анта (Эй поклик эгаси, мен ўзимга зулм қилдим, мени мағфират қил, зеро гуноҳларни Сендан бошқа ҳеч ким мағфират қилмайди)», деди. Сўнг кулди. Мен: «Эй мўминлар амири, нимадан кулдингиз?» дедим. У: «Расулуллоҳни ﷺ мен қилгандек қилганларини кўрдим, сўнг кулдилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, нимадан кулдингиз?› дедим. У зот: ‹Албатта Роббинг бандасидан: Раббиғфир ли зунуби (Роббим, гуноҳларимни мағфират қил) деганида, гуноҳларни Сендан бошқа ҳеч ким мағфират қилмаслигини (билгани учун) хурсанд бўлади›, дедилар», деди. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ҳам (ҳадис) бор. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَدَّعَ رَجُلًا أَخَذَ بِيَدِهِ فَلَا يَدَعُهَا حَتَّى يَكُونَ الرَّجُلُ هُوَ يَدَعُ يَدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقُولُ: «أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ وَأَمَانَتَكَ وَآخِرَ عَمَلِكَ» وَفِي رِوَايَة «خَوَاتِيم عَمَلِكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَفِي روايتهما لم يذكر: «وَآخر عَمَلك»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishi bilan xayrlashganlarida, uning qoʻlidan ushlar va u kishi Nabiy ﷺning qoʻllarini qoʻyib yubormaguncha qoʻyib yubormas edilar hamda: «Astavdiullaha dinaka va amanataka va oxira amalika (dining, omonating va amalingning oxirini Allohga topshiraman)», der edilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis bu yoʻldan gʻaribdir. Bu hadis Ibn Umardan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир киши билан хайрлашганларида, унинг қўлидан ушлар ва у киши Набий ﷺнинг қўлларини қўйиб юбормагунча қўйиб юбормас эдилар ҳамда: «Аставдиуллаҳа динака ва аманатака ва охира амалика (дининг, омонатинг ва амалингнинг охирини Аллоҳга топшираман)», дер эдилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир. Бу ҳадис Ибн Умардан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ الْخَطْمِيِّ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَسْتَوْدِعَ الْجَيْشَ قَالَ: «أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكُمْ وأمانتكم وخواتيم أَعمالكُم» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh al-Xatmiy (roziyallohu anhu) aytadi: Nabiy ﷺ bir qoʻshinni (urushga) kuzatib qoʻymoqchi boʻlsalar, shunday der edilar: «Diningizni, omonatingizni va amallaringizning oxiratini Allohga topshiraman».Абдуллоҳ ал-Хатмий (розияллоҳу анҳу) айтади: Набий ﷺ бир қўшинни (урушга) кузатиб қўймоқчи бўлсалар, шундай дер эдилар: «Динингизни, омонатингизни ва амалларингизнинг охиратини Аллоҳга топшираман».

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ سَفَرًا فَزَوِّدْنِي فَقَالَ: «زَوَّدَكَ اللَّهُ التَّقْوَى» . قَالَ: زِدْنِي قَالَ: «وَغَفَرَ ذَنْبَكَ» قَالَ: زِدْنِي بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي قَالَ: «وَيَسَّرَ لكَ الْخَيْر حيثُما كُنْتَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, men safar qilmoqchiman, menga zod (toʻla) bering», dedi. U zot: «Zavvadakallohut-taqvo (Alloh senga taqvoni zod qilib bersin)», dedilar. U: «Yana qoʻshing», dedi. U zot: «Va gʻafara zanbaka (va gunohingni magʻfirat qilsin)», dedilar. U: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, yana qoʻshing», dedi. U zot: «Va yassara lakal-xayra haysumo kunta (qayerda boʻlsang, senga yaxshilikni oson qilsin)», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен сафар қилмоқчиман, менга зод (тўла) беринг», деди. У зот: «Заввадакаллоҳут-тақво (Аллоҳ сенга тақвони зод қилиб берсин)», дедилар. У: «Яна қўшинг», деди. У зот: «Ва ғафара занбака (ва гуноҳингни мағфират қилсин)», дедилар. У: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, яна қўшинг», деди. У зот: «Ва яссара лакал-хайра ҳайсумо кунта (қаерда бўлсанг, сенга яхшиликни осон қилсин)», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: إِنَّ رَجُلًا قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُسَافِرَ فَأَوْصِنِي قَالَ: «عَلَيْكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالتَّكْبِيرِ عَلَى كل شرف» . قَالَ: فَلَمَّا وَلَّى الرَّجُلُ قَالَ: «اللَّهُمَّ اطْوِ لَهُ الْبعد وهون عَلَيْهِ السّفر» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, men safar qilmoqchiman, menga vasiyat qiling», dedi. U zot: «Allohning taqvosini lozim tut va har bir balandlikda takbir ayt», dedilar. U kishi yuz oʻgirib ketganida, u zot: «Allohummatvi lahul-arza va havvin alayhis-safar (Ey Allohim, unga yerni yigʻ va safarni unga oson qil)», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasandir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен сафар қилмоқчиман, менга васият қилинг», деди. У зот: «Аллоҳнинг тақвосини лозим тут ва ҳар бир баландликда такбир айт», дедилар. У киши юз ўгириб кетганида, у зот: «Аллоҳумматви лаҳул-арза ва ҳаввин алайҳис-сафар (Эй Аллоҳим, унга ерни йиғ ва сафарни унга осон қил)», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَافَرَ فَأَقْبَلَ اللَّيْلُ قَالَ: «يَا أَرْضُ رَبِّي وَرَبُّكِ اللَّهُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّكِ وَشَرِّ مَا فِيكِ وَشَرِّ مَا خُلِقَ فِيكِ وَشَرِّ مَا يَدِبُّ عَلَيْكِ وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ أَسَدٍ وَأَسْودَ وَمِنَ الْحَيَّةِ وَالْعَقْرَبِ وَمِنْ شَرِّ سَاكِنِ الْبَلَدِ وَمِنْ والدٍ وَمَا ولد» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqsalar va tun yaqinlashganda: «Ey yer! Mening Robbim ham, sening Robbing ham Allohdir. Sening yomonligingdan, ichingdagi narsaning yomonligidan, ichingda yaratilgan narsaning yomonligidan va sening ustingda surgalanib yuradigan narsaning yomonligidan Allohdan panoh soʻrayman. Sherdan, qora ilondan, ilon va chayondan, shaharda yashovchidan (jindan) hamda otadan va u tugʻdirgan narsadan Allohdan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқсалар ва тун яқинлашганда: «Эй ер! Менинг Роббим ҳам, сенинг Роббинг ҳам Аллоҳдир. Сенинг ёмонлигингдан, ичингдаги нарсанинг ёмонлигидан, ичингда яратилган нарсанинг ёмонлигидан ва сенинг устингда сургаланиб юрадиган нарсанинг ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ сўрайман. Шердан, қора илондан, илон ва чаёндан, шаҳарда яшовчидан (жиндан) ҳамда отадан ва у туғдирган нарсадан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.

وَعَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا غَزَا قَالَ: «اللَّهُمَّ أَنْتَ عَضُدِي وَنَصِيرِي بِكَ أَحُولُ وَبِكَ أَصُولُ وَبِكَ أُقَاتِلُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ gʻazotga chiqqanlarida shunday der edilar: «Allohim, Sen mening madadkorim va yordamchimsan. Sen bilan harakat qilaman, Sen bilan hujum qilaman va Sen bilan jang qilaman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ғазотга чиққанларида шундай дер эдилар: «Аллоҳим, Сен менинг мададкорим ва ёрдамчимсан. Сен билан ҳаракат қиламан, Сен билан ҳужум қиламан ва Сен билан жанг қиламан».

وَعَنْ أَبِي مُوسَى: أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَافَ قَوْمًا قَالَ: «اللَّهُمَّ إِنَّا نَجْعَلُكَ فِي نُحُورِهِمْ وَنَعُوذُ بِكَ من شرورهم» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ bir qavmdan qoʻrqqanlarida: «Allohumma, innaa najʼaluka fii nuhuurihim va naʼuuzu bika min shururihim (Ey Alloh, biz Seni ularning roʼparasiga qoʻyamiz va ularning yomonliklaridan Senga panoh tilaymiz)», der edilar.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ бир қавмдан қўрққанларида: «Аллоҳумма, иннаа нажъалука фии нуҳууриҳим ва наъуузу бика мин шуруриҳим (Эй Аллоҳ, биз Сени уларнинг рўпарасига қўямиз ва уларнинг ёмонликларидан Сенга паноҳ тилаймиз)», дер эдилар.

وَعَنْ أُمُّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ قَالَ: «بِسْمِ اللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ نَزِلَّ أَوْ نَضِلَّ أَوْ نَظْلِمَ أَوْ نُظْلَمَ أَوْ نَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَيْنَا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي دَاوُدَ وَابْنِ مَاجَهْ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ: مَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْتِي قَطُّ إِلَّا رَفَعَ طَرْفَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ أَوْ أُضَلَّ أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ أَوْ أَجْهَلَ أَو يجهل عَليّ»

Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uyidan chiqayotganlarida: «Bismillah, tavakkaltu alalloh. Allohumma, inna naʼuzu bika min an nazilla av nazilla, av nazlima av nuzlam, av najhala av yujhala alayna (Alloh nomi bilan, Allohga tavakkal qildim. Ey Alloh, biz Sendan panoh tilaymiz toymoqdan yoki adashmoqdan, zulm qilmoqdan yoki zulmga uchramoqdan, nodonlik qilmoqdan yoki bizga nisbatan nodonlik qilinmoqdan)», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уйидан чиқаётганларида: «Бисмиллаҳ, таваккалту алаллоҳ. Аллоҳумма, инна наъузу бика мин ан назилла ав назилла, ав назлима ав нузлам, ав нажҳала ав южҳала алайна (Аллоҳ номи билан, Аллоҳга таваккал қилдим. Эй Аллоҳ, биз Сендан паноҳ тилаймиз тоймоқдан ёки адашмоқдан, зулм қилмоқдан ёки зулмга учрамоқдан, нодонлик қилмоқдан ёки бизга нисбатан нодонлик қилинмоқдан)», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا خَرَجَ الرَّجُلُ مِنْ بَيْتِهِ فَقَالَ: بِسْمِ اللَّهِ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ يُقَالُ لَهُ حِينَئِذٍ هُدِيتَ وَكُفِيتَ وَوُقِيتَ فَيَتَنَحَّى لَهُ الشَّيْطَانُ وَيَقُولُ شَيْطَانٌ آخَرُ: كَيْفَ لَكَ بِرَجُلٍ قَدْ هُدِيَ وَكُفِيَ وَوُقِيَ ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وروى التِّرْمِذِيّ إِلى قَوْله: «الشَّيْطَان»

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kishi uyidan chiqib: ‹Bismillah, tavakkaltu alalloh, lo havla va lo quvvata illo billah (Alloh nomi bilan, Allohga tavakkal qildim, Allohdan boshqa kuch-quvvat yoʻq)›, desa, oʻsha vaqtda unga: ‹Hidoyat topding, kifoya qilinding va saqlanding›, deyiladi. Shunda shaytonlar undan uzoqlashadi, boshqa bir shayton esa unga: ‹Hidoyat topgan, kifoya qilingan va saqlangan kishini sen qanday qila olasan?› deydi.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Киши уйидан чиқиб: ‹Бисмиллаҳ, таваккалту алаллоҳ, ло ҳавла ва ло қуввата илло биллаҳ (Аллоҳ номи билан, Аллоҳга таваккал қилдим, Аллоҳдан бошқа куч-қувват йўқ)›, деса, ўша вақтда унга: ‹Ҳидоят топдинг, кифоя қилиндинг ва сақландинг›, дейилади. Шунда шайтонлар ундан узоқлашади, бошқа бир шайтон эса унга: ‹Ҳидоят топган, кифоя қилинган ва сақланган кишини сен қандай қила оласан?› дейди.»

وَعَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا وَلَجَ الرَّجُلُ بَيْتَهُ فَلْيَقُلْ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ الْمَوْلِجِ وَخَيْرَ الْمَخْرَجِ بِسْمِ اللَّهِ وَلَجْنَا وَعَلَى اللَّهِ رَبِّنَا تَوَكَّلْنَا ثُمَّ لْيُسَلِّمْ عَلَى أَهْلِهِ ". رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kishi uyiga kirsa, ‹Allohumma, inniy asʼaluka xayral mavliji va xayral maxraji, bismillahi valajno va bismillahi xarajno va alallohi Robbino tavakkalno (Ey Allohim, Sendan kirish joyining yaxshiligini va chiqish joyining yaxshiligini soʻrayman, Alloh nomi bilan kirdik va Alloh nomi bilan chiqdik va Robbimiz Allohga tavakkal qildik)›, desin, soʻngra ahliga salom bersin.»Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Киши уйига кирса, ‹Аллоҳумма, инний асъалука хайрал мавлижи ва хайрал махражи, бисмиллаҳи валажно ва бисмиллаҳи харажно ва алаллоҳи Роббино таваккално (Эй Аллоҳим, Сендан кириш жойининг яхшилигини ва чиқиш жойининг яхшилигини сўрайман, Аллоҳ номи билан кирдик ва Аллоҳ номи билан чиқдик ва Роббимиз Аллоҳга таваккал қилдик)›, десин, сўнгра аҳлига салом берсин.»

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَفَّأَ الْإِنْسَانَ إِذَا تَزَوَّجَ قَالَ: «بَارَكَ اللَّهُ لَكَ وَبَارَكَ عَلَيْكُمَا وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ» رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Qutayba ibn Said Abdulaziz ibn Muhammaddan, u Suhayldan, u otasidan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilishicha: Nabiy ﷺ uylangan kishini tabriklaganlarida: «Alloh senga baraka bersin, sening uchun barakali qilsin va ikkovingizni yaxshilikda jamlasin», deb aytar edilar.Қутайба ибн Саид Абдулазиз ибн Муҳаммаддан, у Суҳайлдан, у отасидан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилишича: Набий ﷺ уйланган кишини табриклаганларида: «Аллоҳ сенга барака берсин, сенинг учун баракали қилсин ва икковингизни яхшиликда жамласин», деб айтар эдилар.

وَعَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا تَزَوَّجَ أَحَدُكُمُ امْرَأَةً أَوِ اشْتَرَى خَادِمًا فَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَخَيْرَ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَشَرِّ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ وَإِذَا اشْتَرَى بَعِيرًا فليأخُذْ بِذروةِ سنامِهِ ولْيَقُلْ مِثْلَ ذَلِكَ» . وَفِي رِوَايَةٍ فِي الْمَرْأَةِ وَالْخَادِمِ: «ثُمَّ لْيَأْخُذْ بِنَاصِيَتِهَا وَلْيَدْعُ بِالْبَرَكَةِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه

Amr ibn Shuayb otasidan, u esa bobosidan (Abdulloh ibn Amr ibn al-Os roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Sizlardan biringiz bir ayolga uylansa yoki bir xizmatkor (choʻri) sotib olsa, ‹Allohumma, men Sendan uning yaxshiligini va Sen uni qaysi xulq uzra yaratgan boʻlsang, oʻshaning yaxshiligini soʻrayman; uning yomonligidan va Sen uni qaysi xulq uzra yaratgan boʻlsang, oʻshaning yomonligidan Senga panoh tilayman›, desin. Tuya sotib olsa, uning oʻrkachi uchidan ushlab, xuddi shunday desin», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Abu Saʼid (oʻz rivoyatida) ziyoda qildi: «Soʻng (ayol yoki xizmatkorning) peshona sochidan ushlab, baraka tilab duo qilsin» — bu ayol va xizmatkor (choʻri) haqidadir.Амр ибн Шуайб отасидан, у эса бобосидан (Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Сизлардан бирингиз бир аёлга уйланса ёки бир хизматкор (чўри) сотиб олса, ‹Аллоҳумма, мен Сендан унинг яхшилигини ва Сен уни қайси хулқ узра яратган бўлсанг, ўшанинг яхшилигини сўрайман; унинг ёмонлигидан ва Сен уни қайси хулқ узра яратган бўлсанг, ўшанинг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман›, десин. Туя сотиб олса, унинг ўркачи учидан ушлаб, худди шундай десин», — дедилар. Абу Довуд айтди: Абу Саъид (ўз ривоятида) зиёда қилди: «Сўнг (аёл ёки хизматкорнинг) пешона сочидан ушлаб, барака тилаб дуо қилсин» — бу аёл ва хизматкор (чўри) ҳақидадир.

وَعَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «دَعَوَاتُ الْمَكْرُوبِ اللَّهُمَّ رَحْمَتَكَ أَرْجُو فَلَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ وَأَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Al-Abbos ibn Abdulaziym va Muhammad ibn al-Musanno bizga aytib berib, dedilar: Bizga Abdulmalik ibn Amr aytib berib, u Abduljaliyl ibn Atiyyadan, u Jaʼfar ibn Maymundan rivoyat qildi. U dedi: Menga Abdurahmon ibn Abu Bakra aytib berdiki, u otasiga: «Ey otajon, men sizning har tonggi paytda: ‹Allohumma ofini fi badani. Allohumma ofini fi samʼi. Allohumma ofini fi basari. Lo iloha illo anta (Ey Alloh! Badanimni sogʻ-salomat qil. Ey Alloh! Qulogʻimni sogʻ-salomat qil. Ey Alloh! Koʻzimni sogʻ-salomat qil. Sendan oʻzga iloh yoʻq)›, deb duo qilayotganingizni eshitaman. Buni tongda uch marta va kechqurun uch marta takrorlaysiz», dedi. Shunda u (otasi): «Men Rasululloh ﷺ shu (kalimalar) bilan duo qilganlarini eshitganman. Shuning uchun men u zotning sunnatlariga ergashishni yaxshi koʻraman», dedi. Abbos oʻz rivoyatida aytdi: «Yana sen: ‹Allohumma inni aʼuzu bika minal-kufri val-faqri. Allohumma inni aʼuzu bika min azabil-qabri. Lo iloha illo anta (Ey Alloh! Men Sendan kufr va faqirlikdan panoh tilayman. Ey Alloh! Men Sendan qabr azobidan panoh tilayman. Sendan oʻzga iloh yoʻq)›, deysan. Buni tongda uch marta va kechqurun uch marta takrorlaysan, ular bilan duo qilasan». (Otasi:) «Shuning uchun men u zotning sunnatlariga ergashishni yaxshi koʻraman», dedi. (Ravoiy) dedi: Rasululloh ﷺ: «Gʻam-anduhga botgan kishining duolari: ‹Allohumma rohmataka arju, fa-lo takilni ilo nafsi torfata aynin, va aslih li shaʼni kullahu, lo iloha illo anta (Ey Alloh! Men Sening rahmatingdan umidvorman, meni bir koʻz yumib ochguncha ham oʻzimga tashlab qoʻyma, mening barcha ishlarimni oʻnglab qoʻy, Sendan oʻzga iloh yoʻq)› dir», dedilar. Ulardan baʼzilari sherigidan ortiq (qoʻshib) rivoyat qiladi.Ал-Аббос ибн Абдулазийм ва Муҳаммад ибн ал-Мусанно бизга айтиб бериб, дедилар: Бизга Абдулмалик ибн Амр айтиб бериб, у Абдулжалийл ибн Атийядан, у Жаъфар ибн Маймундан ривоят қилди. У деди: Менга Абдураҳмон ибн Абу Бакра айтиб бердики, у отасига: «Эй отажон, мен сизнинг ҳар тонгги пайтда: ‹Аллоҳумма офини фи бадани. Аллоҳумма офини фи самъи. Аллоҳумма офини фи басари. Ло илоҳа илло анта (Эй Аллоҳ! Баданимни соғ-саломат қил. Эй Аллоҳ! Қулоғимни соғ-саломат қил. Эй Аллоҳ! Кўзимни соғ-саломат қил. Сендан ўзга илоҳ йўқ)›, деб дуо қилаётганингизни эшитаман. Буни тонгда уч марта ва кечқурун уч марта такрорлайсиз», деди. Шунда у (отаси): «Мен Расулуллоҳ ﷺ шу (калималар) билан дуо қилганларини эшитганман. Шунинг учун мен у зотнинг суннатларига эргашишни яхши кўраман», деди. Аббос ўз ривоятида айтди: «Яна сен: ‹Аллоҳумма инни аъузу бика минал-куфри вал-фақри. Аллоҳумма инни аъузу бика мин азабил-қабри. Ло илоҳа илло анта (Эй Аллоҳ! Мен Сендан куфр ва фақирликдан паноҳ тилайман. Эй Аллоҳ! Мен Сендан қабр азобидан паноҳ тилайман. Сендан ўзга илоҳ йўқ)›, дейсан. Буни тонгда уч марта ва кечқурун уч марта такрорлайсан, улар билан дуо қиласан». (Отаси:) «Шунинг учун мен у зотнинг суннатларига эргашишни яхши кўраман», деди. (Равоий) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ғам-андуҳга ботган кишининг дуолари: ‹Аллоҳумма роҳматака аржу, фа-ло такилни ило нафси торфата айнин, ва аслиҳ ли шаъни куллаҳу, ло илоҳа илло анта (Эй Аллоҳ! Мен Сенинг раҳматингдан умидворман, мени бир кўз юмиб очгунча ҳам ўзимга ташлаб қўйма, менинг барча ишларимни ўнглаб қўй, Сендан ўзга илоҳ йўқ)› дир», дедилар. Улардан баъзилари шеригидан ортиқ (қўшиб) ривоят қилади.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ: هُمُومٌ لَزِمَتْنِي وَدُيُونٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: «أَفَلَا أُعَلِّمُكَ كَلَامًا إِذَا قُلْتَهُ أَذْهَبَ اللَّهُ هَمَّكَ وَقَضَى عَنْكَ دَيْنَكَ؟» قَالَ: قُلْتُ: بَلَى قَالَ: " قُلْ إِذَا أَصْبَحْتَ وَإِذَا أَمْسَيْتَ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحُزْنِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّيْنِ وَقَهْرِ الرِّجَالِ ". قَالَ: فَفعلت ذَلِك فَأذْهب الله همي وَقضى عَن ديني. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytadilar: Bir kuni Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar. Shunda ansorlardan Abu Umoma deb ataladigan bir kishiga koʻzlari tushdi va: «Ey Abu Umoma, nega seni namoz vaqti boʻlmagan paytda masjidda oʻtirgan holda koʻryapman?», dedilar. U: «Yo Rasululloh, meni qiynayotgan gʻamlar va qarzlar (sababli)», dedi. U zot: «Senga shunday soʻzlarni oʻrgataymi, agar sen ularni aytsang, Alloh azza va jalla gʻamingni ketkazadi va qarzingni ado etadi?», dedilar. U: «Albatta, yo Rasululloh!», dedi. U zot: «Tonggga chiqqaningda va kechqurun bunday degin: ‹Allohumma, men Sendan gʻam va anduhdan panoh soʻrayman, Sendan ojizlik va dangasalikdan panoh soʻrayman, Sendan qoʻrqoqlik va baxillikdan panoh soʻrayman va Sendan qarzning yengib qoʻyishidan hamda kishilarning zoʻravonligidan panoh soʻrayman›», dedilar. (Abu Umoma) aytdi: Men shunday qildim, bas, Alloh azza va jalla gʻamimni ketkazdi va qarzimni ado etdi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар. Шунда ансорлардан Абу Умома деб аталадиган бир кишига кўзлари тушди ва: «Эй Абу Умома, нега сени намоз вақти бўлмаган пайтда масжидда ўтирган ҳолда кўряпман?», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мени қийнаётган ғамлар ва қарзлар (сабабли)», деди. У зот: «Сенга шундай сўзларни ўргатайми, агар сен уларни айтсанг, Аллоҳ азза ва жалла ғамингни кетказади ва қарзингни адо этади?», дедилар. У: «Албатта, ё Расулуллоҳ!», деди. У зот: «Тонггга чиққанингда ва кечқурун бундай дегин: ‹Аллоҳумма, мен Сендан ғам ва андуҳдан паноҳ сўрайман, Сендан ожизлик ва дангасаликдан паноҳ сўрайман, Сендан қўрқоқлик ва бахилликдан паноҳ сўрайман ва Сендан қарзнинг енгиб қўйишидан ҳамда кишиларнинг зўравонлигидан паноҳ сўрайман›», дедилар. (Абу Умома) айтди: Мен шундай қилдим, бас, Аллоҳ азза ва жалла ғамимни кетказди ва қарзимни адо этди.

وَعَن عليّ: أَنَّهُ جَاءَهُ مُكَاتَبٌ فَقَالَ: إِنِّي عَجَزْتُ عَنْ كتابي فَأَعِنِّي قَالَ: أَلَا أُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ عَلَّمَنِيهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كَانَ عَلَيْكَ مِثْلُ جَبَلٍ كَبِيرٍ دَيْنًا أَدَّاهُ اللَّهُ عَنْكَ. قُلْ: «اللَّهُمَّ اكْفِنِي بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ وَأَغْنِنِي بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِيرِ وَسَنَذْكُرُ حَدِيثَ جَابِرٍ: «إِذَا سَمِعْتُمْ نُبَاحَ الْكِلَابِ» فِي بَابِ «تَغْطِيَةِ الْأَوَانِي» إِن شَاءَ الله تَعَالَى

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir mukotab (ozodlik shartnomasi tuzgan qul) uning oldiga kelib: «Men kitobatim (toʻlovim)ni ado etishdan ojiz qoldim, menga yordam ber», dedi. U: «Senga Rasululloh ﷺ menga oʻrgatgan kalimalarni oʻrgataymi? Ustingda Sir togʻicha qarz boʻlsa ham, Alloh uni sening nomingdan ado etadi. ‹Allohumma-kfini bihalalika an haromika, va agʻnini bifazlika amman sivaka (Ey Allohim, meni Oʻzingning halolingla haromingdan kifoya qil, meni Oʻzingning fazling bilan Oʻzingdan boshqadan behojat qil)› deb ayt», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир мукотаб (озодлик шартномаси тузган қул) унинг олдига келиб: «Мен китобатим (тўловим)ни адо этишдан ожиз қолдим, менга ёрдам бер», деди. У: «Сенга Расулуллоҳ ﷺ менга ўргатган калималарни ўргатайми? Устингда Сир тоғича қарз бўлса ҳам, Аллоҳ уни сенинг номингдан адо этади. ‹Аллоҳумма-кфини биҳалалика ан ҳаромика, ва ағнини бифазлика амман сивака (Эй Аллоҳим, мени Ўзингнинг ҳалолингла ҳаромингдан кифоя қил, мени Ўзингнинг фазлинг билан Ўзингдан бошқадан беҳожат қил)› деб айт», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَلَسَ مَجْلِسًا أَوْ صَلَّى تكلَّم بِكَلِمَاتٍ فَسَأَلْتُهُ عَنِ الْكَلِمَاتِ فَقَالَ: " إِنْ تُكُلِّمَ بِخَيْرٍ كَانَ طَابَعًا عَلَيْهِنَّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَإِنْ تُكُلِّمَ بِشَرٍّ كَانَ كَفَّارَةً لَهُ: سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ ". رَوَاهُ النَّسَائِيّ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir majlisda oʻtirsalar yoki namoz oʻqisalar, baʼzi kalimalarni aytardilar. Oisha u zotdan bu kalimalar haqida soʻradi. U zot: «Kim yaxshi soʻz aytsa, bu kalimalar unga qiyomat kunigacha muhr boʻladi, agar boshqacha soʻz aytgan boʻlsa, bu kalimalar unga kafforat boʻladi: ‹Subhanakallohumma va bihamdika, astagʻfiruka va atubu ilayk (Ey Alloh, Seni poklab hamd aytaman, Sendan magʻfirat soʻrayman va Senga tavba qilaman)›», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир мажлисда ўтирсалар ёки намоз ўқисалар, баъзи калималарни айтардилар. Оиша у зотдан бу калималар ҳақида сўради. У зот: «Ким яхши сўз айтса, бу калималар унга қиёмат кунигача муҳр бўлади, агар бошқача сўз айтган бўлса, бу калималар унга каффорат бўлади: ‹Субҳанакаллоҳумма ва биҳамдика, астағфирука ва атубу илайк (Эй Аллоҳ, Сени поклаб ҳамд айтаман, Сендан мағфират сўрайман ва Сенга тавба қиламан)›», дедилар.

وَعَن قَتَادَة: بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَأَى الْهِلَالَ قَالَ: «هِلَالُ خَيْرٍ وَرُشْدٍ هِلَالُ خَيْرٍ وَرُشْدٍ هِلَالُ خَيْرٍ وَرُشْدٍ آمَنْتُ بِالَّذِي خَلَقَكَ» ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ يَقُولُ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي ذَهَبَ بِشَهْرِ كَذَا وَجَاء بِشَهْر كَذَا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Muso ibn Ismoil bizga aytib berib, bizga Abon aytib berib, bizga Qatoda aytib berdiki, unga yetib kelishicha, Nabiy ﷺ hilolni (yangi oyni) koʻrganlarida: «Hilolu xayrin va rushdin, hilolu xayrin va rushdin, hilolu xayrin va rushdin. Amantu billazi xolaqaka (Yaxshilik va toʻgʻri yoʻl hilolisan, yaxshilik va toʻgʻri yoʻl hilolisan, yaxshilik va toʻgʻri yoʻl hilolisan. Men seni Yaratganga iymon keltirdim)», deb uch marta aytar edilar. Soʻng: «Al-hamdu lillahil-lazi zahaba bi-shahri kaza va jaa bi-shahri kaza (Falon oyni ketkazib, falon oyni keltirgan Allohga hamdlar boʻlsin)», deydilar.Мусо ибн Исмоил бизга айтиб бериб, бизга Абон айтиб бериб, бизга Қатода айтиб бердики, унга етиб келишича, Набий ﷺ ҳилолни (янги ойни) кўрганларида: «Ҳилолу хайрин ва рушдин, ҳилолу хайрин ва рушдин, ҳилолу хайрин ва рушдин. Аманту биллази холақака (Яхшилик ва тўғри йўл ҳилолисан, яхшилик ва тўғри йўл ҳилолисан, яхшилик ва тўғри йўл ҳилолисан. Мен сени Яратганга иймон келтирдим)», деб уч марта айтар эдилар. Сўнг: «Ал-ҳамду лиллаҳил-лази заҳаба би-шаҳри каза ва жаа би-шаҳри каза (Фалон ойни кетказиб, фалон ойни келтирган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин)», дейдилар.

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْ كَثُرَ هَمُّهُ فَلْيَقُلْ: اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ وَابْنُ عَبْدِكَ وَابْنُ أَمَتِكَ وَفِي قَبْضَتِكَ نَاصِيَتِي بِيَدِكَ مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ أَوْ أَلْهَمْتَ عِبَادَكَ أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي مَكْنُونِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قلبِي وجِلاء هَمِّي وغَمِّي مَا قَالَهَا عَبْدٌ قَطُّ إِلَّا أَذْهَبَ اللَّهُ غمه وأبدله فرجا ". رَوَاهُ رزين

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning gʻam-tashvishi koʻpaysa, u shunday desin: ‹Allohim, men Sening bandangman, bandang va choʻringning oʻgʻliman, qabzangdaman, peshonam qoʻlingdadir, hukming menda joriy, qazoying menga adolatlidir. Oʻzingniki boʻlgan — Oʻzingni u bilan atagan yoki Kitobingda nozil qilgan yoki maxluqotingdan biriga oʻrgatgan yoki bandalaringga ilhom qilgan yoxud Oʻzingdagi yashirin gʻayb xazinasida saqlab qoʻygan — har bir isming bilan Sendan soʻraymanki, Qurʼonni qalbimning bahori, gʻam-alamimni ketkazadigan jilo qilgin›», dedilar. Soʻng: «Buni aytgan har qanday banda boʻlmasin, albatta Alloh uning gʻamini ketkazib, oʻrniga faraj (kengchilik) beradi», dedilar. Razin rivoyat qilgan.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг ғам-ташвиши кўпайса, у шундай десин: ‹Аллоҳим, мен Сенинг бандангман, банданг ва чўрингнинг ўғлиман, қабзангдаман, пешонам қўлингдадир, ҳукминг менда жорий, қазойинг менга адолатлидир. Ўзингники бўлган — Ўзингни у билан атаган ёки Китобингда нозил қилган ёки махлуқотингдан бирига ўргатган ёки бандаларингга илҳом қилган ёхуд Ўзингдаги яширин ғайб хазинасида сақлаб қўйган — ҳар бир исминг билан Сендан сўрайманки, Қуръонни қалбимнинг баҳори, ғам-аламимни кетказадиган жило қилгин›», дедилар. Сўнг: «Буни айтган ҳар қандай банда бўлмасин, албатта Аллоҳ унинг ғамини кетказиб, ўрнига фараж (кенгчилик) беради», дедилар. Разин ривоят қилган.

وَعَن جابرٍ قَالَ: كُنَّا إِذَا صَعِدْنَا كَبَّرْنَا وَإِذَا نَزَلْنَا سبحنا. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz (bir joyga) koʻtarilsak «Allohu akbar», deb takbir aytar, pastga tushsak «Subhonalloh», deb tasbeh aytar edik. Buxoriy rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз (бир жойга) кўтарилсак «Аллоҳу акбар», деб такбир айтар, пастга тушсак «Субҳоналлоҳ», деб тасбеҳ айтар эдик. Бухорий ривоят қилган.

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا كَرَبَهُ أَمْرٌ يَقُولُ: «يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغِيثُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ بِمَحْفُوظٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺni biror ish tashvishga solganda: «Yo Hayyu, yo Qayyum, rahmating bilan (Sendan) najot soʻrayman», der edilar. Termiziy rivoyat qilib: «Bu hadis gʻariybdir, mahfuz emas», degan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺни бирор иш ташвишга солганда: «Ё Ҳайю, ё Қайюм, раҳматинг билан (Сендан) нажот сўрайман», дер эдилар. Термизий ривоят қилиб: «Бу ҳадис ғарийбдир, маҳфуз эмас», деган.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ: قُلْنَا يَوْمَ الْخَنْدَقِ: يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ مِنْ شَيْءٍ نَقُولُهُ؟ فَقَدْ بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ قَالَ: «نَعَمْ اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَاتِنَا وَآمِنْ رَوْعَاتِنَا» قَالَ: فَضَرَبَ اللَّهُ وُجُوهَ أَعْدَائِهِ بِالرِّيحِ وَهَزَمَ اللَّهُ بِالرِّيحِ. رَوَاهُ أَحْمد

Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xandaq (jangi) kunida: «Yo Rasululloh, aytadigan biror narsamiz bormi? Yuraklar (qoʻrquvdan) boʻgʻizlarga yetib qoldi», dedik. U zot: «Ha, ‹Allohim, avratlarimizni (himoyasiz joylarimizni) berkitgin, qoʻrquvlarimizni tinchlikka aylantirgin›, denglar», dedilar. (Rovi) dedi: Bas, Alloh dushmanlarining yuzlariga shamol yubordi va Alloh ularni shamol bilan magʻlub etdi. Ahmad rivoyat qilgan.Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хандақ (жанги) кунида: «Ё Расулуллоҳ, айтадиган бирор нарсамиз борми? Юраклар (қўрқувдан) бўғизларга етиб қолди», дедик. У зот: «Ҳа, ‹Аллоҳим, авратларимизни (ҳимоясиз жойларимизни) беркитгин, қўрқувларимизни тинчликка айлантиргин›, денглар», дедилар. (Рови) деди: Бас, Аллоҳ душманларининг юзларига шамол юборди ва Аллоҳ уларни шамол билан мағлуб этди. Аҳмад ривоят қилган.

وَعَن بُرَيْدَة قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ السُّوقَ قَالَ: «بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ السُّوقِ وَخَيْرِ مَا فِيهَا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَشَرِّ مَا فِيهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أُصِيبَ فِيهَا صَفْقَةً خَاسِرَةً» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِير

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ kech kirganda bunday der edilar: ‹Biz ham kechga kirdik, mulk ham Allohga (xos boʻlgan holda) kechga kirdi, hamd Allohga xosdir. Yagona Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq. Allohim! Men Sendan bu kechaning yaxshiligini va undagi narsaning yaxshiligini soʻrayman hamda uning yomonligidan va undagi narsaning yomonligidan Senga panoh soʻrayman. Allohim! Men Sendan dangasalikdan, qarilikdan, qariligning yomonligidan, dunyo fitnasidan va qabr azobidan panoh soʻrayman›». Hasan ibn Ubaydulloh dedi: menga Zubayd (Nabiy ﷺ ga) marfuʼ qilib (rivoyat qilib), bunda (quyidagi) ziyodani qoʻshib berdi, u zot bunday dedilar: «‹Yagona Allohdan oʻzga iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Unikidir, hamd Unikidir, U har narsaga qodirdir›».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ кеч кирганда бундай дер эдилар: ‹Биз ҳам кечга кирдик, мулк ҳам Аллоҳга (хос бўлган ҳолда) кечга кирди, ҳамд Аллоҳга хосдир. Ягона Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ. Аллоҳим! Мен Сендан бу кечанинг яхшилигини ва ундаги нарсанинг яхшилигини сўрайман ҳамда унинг ёмонлигидан ва ундаги нарсанинг ёмонлигидан Сенга паноҳ сўрайман. Аллоҳим! Мен Сендан дангасаликдан, қариликдан, қарилигнинг ёмонлигидан, дунё фитнасидан ва қабр азобидан паноҳ сўрайман›». Ҳасан ибн Убайдуллоҳ деди: менга Зубайд (Набий ﷺ га) марфуъ қилиб (ривоят қилиб), бунда (қуйидаги) зиёдани қўшиб берди, у зот бундай дедилар: «‹Ягона Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уникидир, ҳамд Уникидир, У ҳар нарсага қодирдир›».

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ «تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ جَهْدِ الْبَلَاءِ وَدَرَكِ الشَّقَاءِ وَسُوءِ القضاءِ وشَماتة الْأَعْدَاء»

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Baloning mashaqqatidan, baxtsizlikka (shaqovatga) yetishdan, qazoning (taqdirning) yomonidan va dushmanlarning (kulib) shodlanishidan Allohga panoh tilanglar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Балонинг машаққатидан, бахцизликка (шақоватга) етишдан, қазонинг (тақдирнинг) ёмонидан ва душманларнинг (кулиб) шодланишидан Аллоҳга паноҳ тиланглар», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحُزْنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ»

(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ shunday der edilar: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-hammi val-hazan, val-ajzi val-kasal, val-jubni val-buxl, va zalaʼid-dayn, va gʻalabatir-rijol» (Allohim, men gʻam va qaygʻudan, ojizlik va dangasalikdan, qoʻrqoqlik va baxillikdan, qarzning ogʻirligidan va kishilarning gʻolib kelishidan Senga panoh tilayman).(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-ҳамми вал-ҳазан, вал-ажзи вал-касал, вал-жубни вал-бухл, ва залаъид-дайн, ва ғалабатир-рижол» (Аллоҳим, мен ғам ва қайғудан, ожизлик ва дангасаликдан, қўрқоқлик ва бахилликдан, қарзнинг оғирлигидан ва кишиларнинг ғолиб келишидан Сенга паноҳ тилайман).

وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْمَغْرَمِ وَالْمَأْثَمِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ النَّارِ وَفِتْنَةِ النَّارِ وَفِتْنَةِ الْقَبْرِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْغِنَى وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْفَقْرِ وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ اللَّهُمَّ اغْسِلْ خَطَايَايَ بِمَاءِ الثَّلْجِ وَالْبَرَدِ وَنَقِّ قَلْبِي كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنَ الدَّنَسِ وَبَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَايَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمغْرب»

(Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki,) Paygʻambar ﷺ shunday der edilar: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-kasali val-harami val-magʻrami val-maʼsam. Allohumma inniy aʼuzu bika min azabin-nari va fitnatin-nari va azabil-qabr, va sharri fitnatil-gʻina, va sharri fitnatil-faqr, va min sharri fitnatil-Masiyhid-Dajjol. Allohummagʻsil xatoyaya bimaʼis-salji val-barad, va naqqi qalbiy minal-xatoya kama yunaqqas-savbal-abyazu minad-danas, va baid bayniy va bayna xatoyaya kama baadta baynal-mashriqi val-magʻrib» (Allohim, men dangasalik, qarilik, qarz va gunohdan Senga panoh tilayman. Allohim, doʻzax azobi, doʻzax fitnasi va qabr azobidan, boylik fitnasining yomonligidan, kambagʻallik fitnasining yomonligidan, Masih Dajjol fitnasining yomonligidan Senga panoh tilayman. Allohim, gunohlarimni qor va doʻl suvi bilan yuv, qalbimni gunohlardan — oq kiyim kirdan tozalangani kabi — tozala; men bilan gunohlarim orasini mashriq va magʻribni uzoqlashtirganing kabi uzoqlashtir).(Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики,) Пайғамбар ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-касали вал-ҳарами вал-мағрами вал-маъсам. Аллоҳумма инний аъузу бика мин азабин-нари ва фитнатин-нари ва азабил-қабр, ва шарри фитнатил-ғина, ва шарри фитнатил-фақр, ва мин шарри фитнатил-Масийҳид-Дажжол. Аллоҳуммағсил хатояя бимаъис-салжи вал-барад, ва наққи қалбий минал-хатоя кама юнаққас-савбал-абязу минад-данас, ва баид байний ва байна хатояя кама баадта байнал-машриқи вал-мағриб» (Аллоҳим, мен дангасалик, қарилик, қарз ва гуноҳдан Сенга паноҳ тилайман. Аллоҳим, дўзах азоби, дўзах фитнаси ва қабр азобидан, бойлик фитнасининг ёмонлигидан, камбағаллик фитнасининг ёмонлигидан, Масиҳ Дажжол фитнасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман. Аллоҳим, гуноҳларимни қор ва дўл суви билан юв, қалбимни гуноҳлардан — оқ кийим кирдан тозалангани каби — тозала; мен билан гуноҳларим орасини машриқ ва мағрибни узоқлаштирганинг каби узоқлаштир).

وَعَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَالْهَرَمِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِي تَقْوَاهَا وَزَكِّهَا أَنْتَ خَيْرُ مَنْ زَكَّاهَا أَنْتَ وَلِيُّهَا وَمَوْلَاهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ وَمِنْ قَلْبٍ لَا يَخْشَعُ وَمِنْ نَفْسٍ لَا تَشْبَعُ وَمِنْ دَعْوَةٍ لَا يُسْتَجَاب لَهَا» . رَوَاهُ مُسلم

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men sizlarga Rasululloh ﷺ aytgan (soʻzlardan) boshqasini aytmayman. U zot bunday der edilar: ‹Allohim! Men Sendan ojizlik, dangasalik, qoʻrqoqlik, baxillik, qarilik va qabr azobidan panoh soʻrayman. Allohim! Joniyamga taqvosini ato et va uni poklagin, Sen uni poklovchilarning eng yaxshisisan, Sen uning egasi va xojasisan. Allohim! Men Sendan foyda bermaydigan ilmdan, (Sendan) qoʻrqmaydigan qalbdan, qanoatlanmaydigan nafsdan va ijobat boʻlmaydigan duodan panoh soʻrayman›.»Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен сизларга Расулуллоҳ ﷺ айтган (сўзлардан) бошқасини айтмайман. У зот бундай дер эдилар: ‹Аллоҳим! Мен Сендан ожизлик, дангасалик, қўрқоқлик, бахиллик, қарилик ва қабр азобидан паноҳ сўрайман. Аллоҳим! Жониямга тақвосини ато эт ва уни поклагин, Сен уни покловчиларнинг энг яхшисисан, Сен унинг эгаси ва хожасисан. Аллоҳим! Мен Сендан фойда бермайдиган илмдан, (Сендан) қўрқмайдиган қалбдан, қаноатланмайдиган нафсдан ва ижобат бўлмайдиган дуодан паноҳ сўрайман›.»

وَعَن عبد بنِ عمرَ قَالَ: كَانَ مِنْ دُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ سوسلم: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ وَجَمِيعِ سَخَطِكَ» . رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning duolaridan biri shu edi: «Allohim! Albatta, men neʼmatingning zavolidan, ofiyatingning oʻzgarishidan, qahringning toʻsatdan kelishidan va Sening barcha gʻazabingdan Senga panoh tilayman».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг дуоларидан бири шу эди: «Аллоҳим! Албатта, мен неъматингнинг заволидан, офиятингнинг ўзгаришидан, қаҳрингнинг тўсатдан келишидан ва Сенинг барча ғазабингдан Сенга паноҳ тилайман».

وَعَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَمِلْتُ وَمِنْ شَرِّ مَا لَمْ أعمَلْ» . رَوَاهُ مُسلم

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma, men Sendan qilgan ishlarimning yomonligidan va qilmagan ishlarimning yomonligidan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан қилган ишларимнинг ёмонлигидан ва қилмаган ишларимнинг ёмонлигидан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ وَبِكَ خَاصَمْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِعِزَّتِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَنْ تُضِلَّنِي أَنْتَ الْحَيُّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَالْجِنُّ وَالْإِنْسُ يموتون»

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Allohim, Senga taslim boʻldim, Senga iymon keltirdim, Senga tavakkul qildim, Senga qaytdim (tavba qildim) va Sen (bergan dalil) bilan (xusumat qilganlarga) qarshi kurashdim. Allohim, izzating bilan panoh soʻrayman — Sendan oʻzga iloh yoʻq — meni adashtirib qoʻyishingdan. Sen oʻlmaydigan Tirik (Zot)san, jin va inson esa oʻladi.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, Сенга таслим бўлдим, Сенга иймон келтирдим, Сенга таваккул қилдим, Сенга қайтдим (тавба қилдим) ва Сен (берган далил) билан (хусумат қилганларга) қарши курашдим. Аллоҳим, иззатинг билан паноҳ сўрайман — Сендан ўзга илоҳ йўқ — мени адаштириб қўйишингдан. Сен ўлмайдиган Тирик (Зот)сан, жин ва инсон эса ўлади.»

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْأَرْبَعِ: مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ وَمِنْ قَلْبٍ لَا يَخْشَعُ وَمِنْ نَفْسٍ لَا تَشْبَعُ وَمِنْ دُعَاءٍ لَا يُسْمَعُ ". رَوَاهُ أحمدُ وَأَبُو دَاوُد وابنُ مَاجَه وَرَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو. وَالنَّسَائِيّ عَنْهُمَا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bunday deganlar: Rasululloh ﷺ: «Allohumma, men Sendan toʻrt narsadan — foyda bermaydigan ilmdan, qoʻrqib boʻysunmaydigan qalbdan, toʻymaydigan nafsdan va ijobat boʻlmaydigan duodan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) бундай деганлар: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан тўрт нарсадан — фойда бермайдиган илмдан, қўрқиб бўйсунмайдиган қалбдан, тўймайдиган нафсдан ва ижобат бўлмайдиган дуодан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.

وَعَنْ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَعَوَّذُ مِنْ خَمْسٍ: مِنَ الْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَسُوءِ الْعُمُرِ وَفِتْنَةِ الصَّدْرِ وَعَذَابِ القَبرِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ besh narsadan panoh tilar edilar: qoʻrqoqlikdan, baxillikdan, umrning yomonidan (qarilik xorligidan), koʻngil fitnasidan va qabr azobidan.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ беш нарсадан паноҳ тилар эдилар: қўрқоқликдан, бахилликдан, умрнинг ёмонидан (қарилик хорлигидан), кўнгил фитнасидан ва қабр азобидан.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْفَقْرِ وَالْقِلَّةِ وَالذِّلَّةِ وَأَعُوذُ مِنْ أَنْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ» رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Allohumma, men Sendan faqirlikdan, kamlikdan va xorlikdan panoh soʻrayman, hamda zulm qilishimdan yoki menga zulm qilinishidan Sendan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан фақирликдан, камликдан ва хорликдан паноҳ сўрайман, ҳамда зулм қилишимдан ёки менга зулм қилинишидан Сендан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.

وَعَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الشِّقَاقِ وَالنِّفَاقِ وَسُوءِ الْأَخْلَاقِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdilar: Rasululloh ﷺ duo qilib bunday der edilar: «Allohumma, men Sendan nizodan, nifoqdan va xulq yomonligidan panoh soʻrayman».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтдилар: Расулуллоҳ ﷺ дуо қилиб бундай дер эдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан низодан, нифоқдан ва хулқ ёмонлигидан паноҳ сўрайман».

وَعَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُوعِ فَإِنَّهُ بِئْسَ الضَّجِيعُ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخِيَانَةِ فَإِنَّهَا بِئْسَتِ الْبِطَانَةُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ وَابْن مَاجَه

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma, men Sendan ochlikdan panoh soʻrayman, zero u eng yomon hamrohdir; va Sendan xiyonatdan panoh soʻrayman, zero u eng yomon ich tabiatdir», deb aytar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан очликдан паноҳ сўрайман, зеро у энг ёмон ҳамроҳдир; ва Сендан хиёнатдан паноҳ сўрайман, зеро у энг ёмон ич табиатдир», деб айтар эдилар.

وَعَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْبَرَصِ وَالْجُذَامِ وَالْجُنُونِ وَمِنْ سَيِّئِ الأسقام» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Allohumma, men Sendan foyda bermaydigan namozdan panoh soʻrayman», deb aytar edilar. Va u (roviy) yana boshqa bir duoni ham zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма, мен Сендан фойда бермайдиган намоздан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар. Ва у (ровий) яна бошқа бир дуони ҳам зикр қилди.

وَعَن قُطْبةَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ مُنْكَرَاتِ الْأَخْلَاق والأعمال والأهواء» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ziyod ibn Iloqa amakisi Qutba ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: U aytdi: «Nabiy ﷺ: ‹Allohumma inniy aʼuzu bika min munkarotil-axloqi val-aʼmoli val-ahvaʼ (Ey Allohim, men Sendan yomon axloqlardan, yomon amallardan va yomon nafsoniy istaklardan panoh soʻrayman)›, derdilar». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Ziyod ibn Iloqaning amakisi — Nabiy ﷺning sahobalari Qutba ibn Molikdir.Зиёд ибн Илоқа амакиси Қутба ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: У айтди: «Набий ﷺ: ‹Аллоҳумма инний аъузу бика мин мункаротил-ахлоқи вал-аъмоли вал-аҳваъ (Эй Аллоҳим, мен Сендан ёмон ахлоқлардан, ёмон амаллардан ва ёмон нафсоний истаклардан паноҳ сўрайман)›, дердилар». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Зиёд ибн Илоқанинг амакиси — Набий ﷺнинг саҳобалари Қутба ибн Моликдир.

وَعَنْ شُتَيْرِ بْنِ شَكَلِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِيه قَالَ: قُلْتُ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ عَلِّمْنِي تَعْوِيذًا أَتَعَوَّذُ بِهِ قَالَ: «قُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بك من شَرّ سَمْعِي وَمن شَرّ بَصَرِي وَشَرِّ لِسَانِي وَشَرِّ قَلْبِي وَشَرِّ مَنِيِّي» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ

Shakl ibn Humayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, menga bir duo oʻrgating», dedim. U zot: «Aytgin: ‹Allohumma, men Sendan qulogʻim yomonligidan, koʻzim yomonligidan, tilim yomonligidan, qalbim yomonligidan va maniyim yomonligidan panoh soʻrayman›», dedilar.Шакл ибн Ҳумайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, менга бир дуо ўргатинг», дедим. У зот: «Айтгин: ‹Аллоҳумма, мен Сендан қулоғим ёмонлигидан, кўзим ёмонлигидан, тилим ёмонлигидан, қалбим ёмонлигидан ва манийим ёмонлигидан паноҳ сўрайман›», дедилар.

وَعَن أبي الْيُسْر أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَدْمِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ التَّرَدِّي وَمِنَ الْغَرَقِ وَالْحَرْقِ وَالْهَرَمِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ يَتَخَبَّطَنِي الشَّيْطَانُ عِنْدَ الْمَوْتِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أَمُوتَ فِي سَبِيلِكَ مُدْبِرًا وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ أَنْ أَمُوتَ لَدِيغًا» رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَزَادَ فِي رِوَايَةٍ أُخْرَى «الْغم»

Abul Yasar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bunday duo qilar edilar: «Allohumma, men Sendan (uy) bosib qolishidan panoh soʻrayman, Sendan balandlikdan yiqilishdan panoh soʻrayman, Sendan suvga choʻkishdan, yonib ketishdan va keksalik holsizligidan panoh soʻrayman, Sendan oʻlim chogʻida shayton meni yoʻldan urishidan panoh soʻrayman, Sendan yoʻlingda jangdan qochib oʻlishimdan panoh soʻrayman va Sendan zaharli (jonzot) chaqishidan oʻlishimdan panoh soʻrayman».Абул Ясар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бундай дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан (уй) босиб қолишидан паноҳ сўрайман, Сендан баландликдан йиқилишдан паноҳ сўрайман, Сендан сувга чўкишдан, ёниб кетишдан ва кексалик ҳолсизлигидан паноҳ сўрайман, Сендан ўлим чоғида шайтон мени йўлдан уришидан паноҳ сўрайман, Сендан йўлингда жангдан қочиб ўлишимдан паноҳ сўрайман ва Сендан заҳарли (жонзот) чақишидан ўлишимдан паноҳ сўрайман».

وَعَنْ مُعَاذٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " أستعيذُ بِاللَّهِ مِنْ طَمَعٍ يَهْدِي إِلَى طَبَعٍ) رَوَاهُ أَحْمد وَالْبَيْهَقِيّ فِي الدَّعْوَات الْكَبِير

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Xorlikka olib boradigan tama (ochkoʻzlik)dan Allohdan panoh soʻrayman», dedilar. Ahmad va Bayhaqiy «ad-Daʼavot al-kabir»da rivoyat qilgan.Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Хорликка олиб борадиган тама (очкўзлик)дан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», дедилар. Аҳмад ва Байҳақий «ад-Даъавот ал-кабир»да ривоят қилган.

وَعَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ فَقَالَ: «يَا عَائِشَةُ اسْتَعِيذِي بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا فَإِنَّ هَذَا هُوَ الْغَاسِقُ إِذا وَقب» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oyga qarab: «Ey Oisha, mana shuning yomonligidan Allohga panoh tila. Chunki mana shu — {qorongʻulik chiqqan vaqtidagi tun}dir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ойга қараб: «Эй Оиша, мана шунинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тила. Чунки мана шу — {қоронғулик чиққан вақтидаги тун}дир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَن عمرانَ بنِ حُصينٍ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لأبي: «يَا حُصَيْن كم تعبد الْيَوْم إِلَهًا؟» قَالَ أَبِي: سَبْعَةً: سِتًّا فِي الْأَرْضِ وواحداً فِي السَّماءِ قَالَ: «فَأَيُّهُمْ تَعُدُّ لِرَغْبَتِكَ وَرَهْبَتِكَ؟» قَالَ: الَّذِي فِي السَّمَاءِ قَالَ: «يَا حُصَيْنُ أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَسْلَمْتَ عَلَّمْتُكَ كَلِمَتَيْنِ تَنْفَعَانِكَ» قَالَ: فَلَمَّا أَسْلَمَ حُصينٌ قَالَ: يَا رسولَ الله علِّمني الكلمتينِ اللَّتينِ وَعَدتنِي فَقَالَ: «قل اللَّهُمَّ أَلْهِمْنِي رُشْدِي وَأَعِذْنِي مِنْ شَرِّ نَفْسِي» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ mening otamga: «Ey Husayn, bugun nechta ilohga ibodat qilasan?» dedilar. Otam: «Yettita. Oltitasi yerda, bittasi osmonda», dedi. U zot: «Ulardan qaysisini umiding va qoʻrquving uchun tutasan?» dedilar. U: «Osmondagisini», dedi. U zot: «Ey Husayn, agar musulmon boʻlsang, senga foyda beradigan ikkita kalimani oʻrgatgan boʻlardim», dedilar. (Imron) aytdi: Husayn musulmon boʻlganida: «Ey Allohning Rasuli, menga vaʼda qilgan ikkita kalimangizni oʻrgating», dedi. Shunda u zot: «Ayt: ‹Allohim, menga toʻgʻri yoʻlimni ilhom qil va meni nafsimning yomonligidan asra›», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Bu hadis Imron ibn Husayndan boshqa yoʻldan ham rivoyat qilingan.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ менинг отамга: «Эй Ҳусайн, бугун нечта илоҳга ибодат қиласан?» дедилар. Отам: «Еттита. Олтитаси ерда, биттаси осмонда», деди. У зот: «Улардан қайсисини умидинг ва қўрқувинг учун тутасан?» дедилар. У: «Осмондагисини», деди. У зот: «Эй Ҳусайн, агар мусулмон бўлсанг, сенга фойда берадиган иккита калимани ўргатган бўлардим», дедилар. (Имрон) айтди: Ҳусайн мусулмон бўлганида: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга ваъда қилган иккита калимангизни ўргатинг», деди. Шунда у зот: «Айт: ‹Аллоҳим, менга тўғри йўлимни илҳом қил ва мени нафсимнинг ёмонлигидан асра›», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Бу ҳадис Имрон ибн Ҳусайндан бошқа йўлдан ҳам ривоят қилинган.

وَعَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " إِذَا فَزِعَ أَحَدُكُمْ فِي النَّوْمِ فَلْيَقُلْ: أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ غَضَبِهِ وَعِقَابِهِ وَشَرِّ عِبَادِهِ وَمِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَأَنْ يَحْضُرُونَ فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ «وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو يُعَلِّمُهَا مَنْ بَلَغَ مِنْ وَلَدِهِ وَمَنْ لَمْ يَبْلُغْ مِنْهُمْ كَتَبَهَا فِي صَكٍّ ثُمَّ عَلَّقَهَا فِي عُنُقِهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيّ وَهَذَا لَفظه

Amr ibn Shuayb otasidan, u bobosidan (Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan) rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz uyqusida qoʻrqib ketsa: ‹Aʼuzu bikalimotillohit-tommati min gʻazabihi va iqobihi va sharri ibodihi, va min hamazotish-shayotini va an yahzurun (Allohning gʻazabi, jazosi va bandalarining yomonligidan, shaytonlarning vasvasalaridan va ularning oldimga kelishidan Allohning mukammal kalimalari ila panoh tilayman)›, desin. Zero ular unga zinhor zarar yetkaza olmaydi», dedilar. (Roviy) aytdi: Abdulloh ibn Amr buni voyaga yetgan farzandlariga oʻrgatar, ulardan voyaga yetmaganlari uchun esa uni bir varaqqa yozib, boʻyniga osib qoʻyar edi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Амр ибн Шуайб отасидан, у бобосидан (Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан) ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз уйқусида қўрқиб кетса: ‹Аъузу бикалимотиллоҳит-томмати мин ғазабиҳи ва иқобиҳи ва шарри ибодиҳи, ва мин ҳамазотиш-шаётини ва ан яҳзурун (Аллоҳнинг ғазаби, жазоси ва бандаларининг ёмонлигидан, шайтонларнинг васвасаларидан ва уларнинг олдимга келишидан Аллоҳнинг мукаммал калималари ила паноҳ тилайман)›, десин. Зеро улар унга зинҳор зарар етказа олмайди», дедилар. (Ровий) айтди: Абдуллоҳ ибн Амр буни вояга етган фарзандларига ўргатар, улардан вояга етмаганлари учун эса уни бир вараққа ёзиб, бўйнига осиб қўяр эди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " مَنْ سَأَلَ اللَّهَ الْجَنَّةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالَتِ الْجَنَّةُ: اللَّهُمَّ أَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ وَمَنِ اسْتَجَارَ مِنَ النَّارِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالَتِ النَّارُ: اللَّهُمَّ أَجِرْهُ مِنَ النَّارِ " رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيّ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohdan jannatni uch marta soʻrasa, jannat: ‹Ey Alloh, uni jannatga kiritgin›, deydi. Kim doʻzaxdan uch marta panoh tilasa, doʻzax: ‹Ey Alloh, uni doʻzaxdan asragin›, deydi», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Yunus ibn Abu Ishoq ham bu hadisni Abu Ishoqdan, u Buroyd ibn Abu Maryamdan, u Anasdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Bu (hadis) Abu Ishoqdan, u Buroyd ibn Abu Maryamdan, u Anas ibn Molikdan mavquf tarzda ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳдан жаннатни уч марта сўраса, жаннат: ‹Эй Аллоҳ, уни жаннатга киритгин›, дейди. Ким дўзахдан уч марта паноҳ тиласа, дўзах: ‹Эй Аллоҳ, уни дўзахдан асрагин›, дейди», дедилар. (Абу Исо) айтди: Юнус ибн Абу Ишоқ ҳам бу ҳадисни Абу Ишоқдан, у Буройд ибн Абу Марямдан, у Анасдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган. Бу (ҳадис) Абу Ишоқдан, у Буройд ибн Абу Марямдан, у Анас ибн Моликдан мавқуф тарзда ҳам ривоят қилинган.

عَنِ الْقَعْقَاعِ: أَنَّ كَعْبَ الْأَحْبَارِ قَالَ: لَوْلَا كَلِمَاتٌ أَقُولُهُنَّ لَجَعَلَتْنِي يَهُودُ حِمَارًا فَقِيلَ لَهُ: مَا هُنَّ؟ قَالَ: أَعُوذُ بِوَجْهِ اللَّهِ الْعَظِيمِ الَّذِي لَيْسَ شَيْءٌ أَعْظَمَ مِنْهُ وَبِكَلِمَاتِ اللَّهِ التامَّاتِ الَّتِي لَا يُجاوزُهنَّ بَرٌّ وَلَا فاجرٌ وَبِأَسْمَاءِ اللَّهِ الْحُسْنَى مَا عَلِمْتُ مِنْهَا وَمَا لَمْ أَعْلَمْ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ وَذَرَأَ وبرأ. رَوَاهُ مَالك

Kaʼb al-Ahbor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Agar men aytadigan (bir necha) kalimalar boʻlmaganida, yahudiylar meni eshak qilib qoʻyardilar», dedi. Undan: «Ular nima?» — deb soʻralganda, u dedi: «‹Oʻzidan buyukroq hech narsa boʻlmagan Allohning ulugʻ Zoti bilan, na yaxshi va na yomon kishi oʻtib keta olmaydigan Allohning mukammal kalimalari bilan hamda Allohning goʻzal ismlari — men bilganim ham, bilmaganim ham — bilan U yaratgan, vujudga keltirgan va paydo qilgan narsalarning yomonligidan panoh soʻrayman›», dedi. Molik rivoyat qilgan.Каъб ал-Аҳбор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Агар мен айтадиган (бир неча) калималар бўлмаганида, яҳудийлар мени эшак қилиб қўярдилар», деди. Ундан: «Улар нима?» — деб сўралганда, у деди: «‹Ўзидан буюкроқ ҳеч нарса бўлмаган Аллоҳнинг улуғ Зоти билан, на яхши ва на ёмон киши ўтиб кета олмайдиган Аллоҳнинг мукаммал калималари билан ҳамда Аллоҳнинг гўзал исмлари — мен билганим ҳам, билмаганим ҳам — билан У яратган, вужудга келтирган ва пайдо қилган нарсаларнинг ёмонлигидан паноҳ сўрайман›», деди. Молик ривоят қилган.

وَعَن مُسلم بن أبي بَكرةَ قَالَ: كَانَ أَبِي يَقُولُ فِي دُبُرِ الصَّلَاةِ: اللَّهُمَّ إِن أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكُفْرِ وَالْفَقْرِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ فَكُنْتُ أَقُولُهُنَّ فَقَالَ: أَيْ بُنَيَّ عَمَّنْ أَخَذْتَ هَذَا؟ قُلْتُ: عَنْكَ قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يقولهُنَّ فِي دُبرِ الصَّلاةِ. رَوَاهُ النَّسَائِيّ وَالتِّرْمِذِيّ إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يُذْكَرْ فِي دُبُرِ الصَّلَاةِ وَرَوَى أَحْمَدُ لَفْظَ الْحَدِيثِ وَعِنْدَهُ: فِي دُبُرِ كل صَلَاة

Abu Bakra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U kishi har namozdan soʻng: «Allohumma inni aʼuzu bika minal kufri val faqri va azabil qabr (Ey Allohim, men Sendan kufrdan, kambagʻallikdan va qabr azobidan panoh soʻrayman)», deb aytar edi. Men ham bularni aytardim. Otam: «Ey oʻgʻilcham, buni kimdan olding?», dedi. Men: «Sizdan», dedim. U: «Albatta, Rasululloh ﷺ har namozdan soʻng bularni aytar edilar», dedi.Абу Бакра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У киши ҳар намоздан сўнг: «Аллоҳумма инни аъузу бика минал куфри вал фақри ва азабил қабр (Эй Аллоҳим, мен Сендан куфрдан, камбағалликдан ва қабр азобидан паноҳ сўрайман)», деб айтар эди. Мен ҳам буларни айтардим. Отам: «Эй ўғилчам, буни кимдан олдинг?», деди. Мен: «Сиздан», дедим. У: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ ҳар намоздан сўнг буларни айтар эдилар», деди.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الْكُفْرِ وَالدَّيْنِ» فَقَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَعْدِلُ الْكُفْرَ بِالدَّيْنِ؟ قَالَ: «نَعَمْ» . وَفِي رِوَايَةٍ «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكُفْرِ وَالْفَقْرِ» . قَالَ رَجُلٌ: وَيُعْدَلَانِ؟ قَالَ: «نَعَمْ» . رَوَاهُ النَّسَائِيّ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kufrdan va qarzdorlikdan Allohdan panoh tilayman», deganlarini eshitdim. Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, qarzni kufrga tenglashtiryapsizmi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ha», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Куфрдан ва қарздорликдан Аллоҳдан паноҳ тилайман», деганларини эшитдим. Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, қарзни куфрга тенглаштиряпсизми?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа», дедилар.