حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَادَ رَجُلاً قَدْ جُهِدَ حَتَّى صَارَ مِثْلَ الْفَرْخِ فَقَالَ لَهُ " أَمَا كُنْتَ تَدْعُو أَمَا كُنْتَ تَسْأَلُ رَبَّكَ الْعَافِيَةَ " . قَالَ كُنْتُ أَقُولُ اللَّهُمَّ مَا كُنْتَ مُعَاقِبِي بِهِ فِي الآخِرَةِ فَعَجِّلْهُ لِي فِي الدُّنْيَا . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّكَ لاَ تُطِيقُهُ - أَوْ لاَ تَسْتَطِيعُهُ أَفَلاَ كُنْتَ تَقُولُ اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shu qadar nimjon boʻlib qolgan, hatto jujadek boʻlib qolgan bir kishini koʻrgani bordilar va unga: «Sen duo qilmasmiding? Robbingdan ofiyat soʻramasmiding?» dedilar. U: «Men: ‹Allohim, oxiratda meni jazolaydigan narsang bilan dunyoda menga tezda jazo ber›, der edim», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Subhonalloh, sen unga toqat qila olmaysan — yoki: bardosh bera olmaysan. Nega ‹Allohim, bizga dunyoda ham yaxshilik, oxiratda ham yaxshilik ber va bizni doʻzax azobidan saqla› demaysan?» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir. U Anasdan Nabiy ﷺ orqali boshqa yoʻldan ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шу қадар нимжон бўлиб қолган, ҳатто жужадек бўлиб қолган бир кишини кўргани бордилар ва унга: «Сен дуо қилмасмидинг? Роббингдан офият сўрамасмидинг?» дедилар. У: «Мен: ‹Аллоҳим, охиратда мени жазолайдиган нарсанг билан дунёда менга тезда жазо бер›, дер эдим», деди. Шунда Набий ﷺ: «Субҳоналлоҳ, сен унга тоқат қила олмайсан — ёки: бардош бера олмайсан. Нега ‹Аллоҳим, бизга дунёда ҳам яхшилик, охиратда ҳам яхшилик бер ва бизни дўзах азобидан сақла› демайсан?» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. У Анасдан Набий ﷺ орқали бошқа йўлдан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، وَهُوَ ابْنُ يَزِيدَ الْحِمْصِيُّ عَنْ بَقِيَّةَ بْنِ الْوَلِيدِ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ زِيَادٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ اللَّهُمَّ أَصْبَحْنَا نُشْهِدُكَ وَنُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِكَ وَمَلاَئِكَتَكَ وَجَمِيعَ خَلْقِكَ بِأَنَّكَ الله لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ وَحْدَكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُكَ وَرَسُولُكَ . إِلاَّ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا أَصَابَ فِي يَوْمِهِ ذَلِكَ وَإِنْ قَالَهَا حِينَ يُمْسِي غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا أَصَابَ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ مِنْ ذَنْبٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim tongda: ‹Allohim, biz tongga yetdik, Seni guvoh qilamiz va Arshingni koʻtaruvchilarni, farishtalaringni hamda barcha maxluqotingni guvoh qilamizki, albatta Sen Allohsan, Sendan boshqa iloh yoʻq, yolgʻizsan, sherigʻing yoʻq va Muhammad Sening bandang va Rasulingdir›, desa, Alloh uning oʻsha kuni qilgan (gunohini) magʻfirat qiladi. Agar buni kechqurun aytsa, Alloh uning oʻsha kechasi qilgan gunohini magʻfirat qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким тонгда: ‹Аллоҳим, биз тонгга етдик, Сени гувоҳ қиламиз ва Аршингни кўтарувчиларни, фаришталарингни ҳамда барча махлуқотингни гувоҳ қиламизки, албатта Сен Аллоҳсан, Сендан бошқа илоҳ йўқ, ёлғизсан, шериғинг йўқ ва Муҳаммад Сенинг банданг ва Расулингдир›, деса, Аллоҳ унинг ўша куни қилган (гуноҳини) мағфират қилади. Агар буни кечқурун айтса, Аллоҳ унинг ўша кечаси қилган гуноҳини мағфират қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْبُنَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا مَرَرْتُمْ بِرِيَاضِ الْجَنَّةِ فَارْتَعُوا " . قَالَ وَمَا رِيَاضُ الْجَنَّةِ قَالَ " حِلَقُ الذِّكْرِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannat bogʻlaridan oʻtganingizda, oʻtloqlaridan baraka oling», dedilar. «Jannat bogʻlari nima?» deb soʻrashdi. U zot: «Zikr halqalaridir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan, Sobitning Anasdan rivoyatidan hasan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат боғларидан ўтганингизда, ўтлоқларидан барака олинг», дедилар. «Жаннат боғлари нима?» деб сўрашди. У зот: «Зикр ҳалқаларидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан, Собитнинг Анасдан ривоятидан ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ وَرْدَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الدُّعَاءِ أَفْضَلُ قَالَ " سَلْ رَبَّكَ الْعَافِيَةَ وَالْمُعَافَاةَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ " . ثُمَّ أَتَاهُ فِي الْيَوْمِ الثَّانِي فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الدُّعَاءِ أَفْضَلُ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَاهُ فِي الْيَوْمِ الثَّالِثِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ . قَالَ " فَإِذَا أُعْطِيتَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَأُعْطِيتَهَا فِي الآخِرَةِ فَقَدْ أَفْلَحْتَ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سَلَمَةَ بْنِ وَرْدَانَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning oldilariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, qaysi duo afzaldir?» dedi. U zot: «Robbingdan dunyo va oxiratda ofiyat (sogʻ-salomatlik) va muʼofatni soʻra», dedilar. Soʻng u ikkinchi kuni kelib: «Ey Allohning Rasuli, qaysi duo afzaldir?» dedi. U zot unga shunga oʻxshash javob berdilar. Soʻng u uchinchi kuni kelganda ham unga shunga oʻxshash aytdilar. Keyin u zot: «Dunyoda ofiyat berilsang va oxiratda ham u senga berilsa, bas, sen najot topibsan», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan gʻaribdir, biz uni faqat Salama ibn Vardonning rivoyatidangina bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг олдиларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайси дуо афзалдир?» деди. У зот: «Роббингдан дунё ва охиратда офият (соғ-саломатлик) ва муъофатни сўра», дедилар. Сўнг у иккинчи куни келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, қайси дуо афзалдир?» деди. У зот унга шунга ўхшаш жавоб бердилар. Сўнг у учинчи куни келганда ҳам унга шунга ўхшаш айтдилар. Кейин у зот: «Дунёда офият берилсанг ва охиратда ҳам у сенга берилса, бас, сен нажот топибсан», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Салама ибн Вардоннинг ривоятидангина биламиз.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ الْمُكْتِبُ، حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنِ الرُّحَيْلِ بْنِ مُعَاوِيَةَ، أَخِي زُهَيْرِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنِ الرَّقَاشِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَرَبَهُ أَمْرٌ قَالَ " يَا حَىُّ يَا قَيُّومُ بِرَحْمَتِكَ أَسْتَغِيثُ " .
وَبِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلِظُّوا بِيَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَنَسٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺni biror ish gʻamgin qilganida: «Yo Hayyu yo Qayyum, marhamating ila nusrat soʻrayman», der edilar. Yana shu isnod bilan keladi: Rasululloh ﷺ: «‹Yo Zal-Jaloli val-Ikrom› (deyishni) doimiy qilinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Bu hadis Anasdan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺни бирор иш ғамгин қилганида: «Ё Ҳайю ё Қайюм, марҳаматинг ила нусрат сўрайман», дер эдилар. Яна шу иснод билан келади: Расулуллоҳ ﷺ: «‹Ё Зал-Жалоли вал-Икром› (дейишни) доимий қилинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Бу ҳадис Анасдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا الْمُؤَمِّلُ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلِظُّوا بِيَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ بِمَحْفُوظٍ . وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهَذَا أَصَحُّ وَمُؤَمِّلٌ غَلِطَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلاَ يُتَابَعُ فِيهِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «‹Yo Zal-Jaloli val-Ikrom› (deyishni) doimiy qilinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻarib boʻlib, mahfuz emas. Bu (hadis) aslida Hammod ibn Salama orqali Humayddan, u Hasandan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi va bu (rivoyat) sahihroqdir. Muammil bunda xato qilib, «Hammoddan, u Humayddan, u Anasdan» dedi va bunda unga mutobaat qilinmagan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «‹Ё Зал-Жалоли вал-Икром› (дейишни) доимий қилинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғариб бўлиб, маҳфуз эмас. Бу (ҳадис) аслида Ҳаммод ибн Салама орқали Ҳумайддан, у Ҳасандан, у Набий ﷺдан ривоят қилинади ва бу (ривоят) саҳиҳроқдир. Муаммил бунда хато қилиб, «Ҳаммоддан, у Ҳумайддан, у Анасдан» деди ва бунда унга мутобаат қилинмаган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِشَجَرَةٍ يَابِسَةِ الْوَرَقِ فَضَرَبَهَا بِعَصَاهُ فَتَنَاثَرَ الْوَرَقُ فَقَالَ " إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ لَتُسَاقِطُ مِنْ ذُنُوبِ الْعَبْدِ كَمَا تَسَاقَطَ وَرَقُ هَذِهِ الشَّجَرَةِ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَلاَ نَعْرِفُ لِلأَعْمَشِ سَمَاعًا مِنْ أَنَسٍ إِلاَّ أَنَّهُ قَدْ رَآهُ وَنَظَرَ إِلَيْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ barglari qurigan bir daraxt yonidan oʻtib, uni hassalari bilan urdilar, shunda barglar toʻkilib ketdi. Soʻng u zot: «Albatta ‹Alhamdulillah›, ‹Subhonalloh›, ‹La ilaha illalloh› va ‹Allohu akbar› (kalimalari) banda gunohlarini xuddi mana shu daraxtning barglari toʻkilganidek toʻkadi», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz Aʼmashning Anasdan eshitganini bilmaymiz, faqat uni koʻrgani va unga qaragani (maʼlum).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ барглари қуриган бир дарахт ёнидан ўтиб, уни ҳассалари билан урдилар, шунда барглар тўкилиб кетди. Сўнг у зот: «Албатта ‹Алҳамдулиллаҳ›, ‹Субҳоналлоҳ›, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› ва ‹Аллоҳу акбар› (калималари) банда гуноҳларини худди мана шу дарахтнинг барглари тўкилганидек тўкади», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз Аъмашнинг Анасдан эшитганини билмаймиз, фақат уни кўргани ва унга қарагани (маълум).
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِسْحَاقَ الْجَوْهَرِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ فَائِدٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ بَكْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيَّ، يَقُولُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " قَالَ اللَّهُ يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ مَا دَعَوْتَنِي وَرَجَوْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ عَلَى مَا كَانَ فِيكَ وَلاَ أُبَالِي يَا ابْنَ آدَمَ لَوْ بَلَغَتْ ذُنُوبُكَ عَنَانَ السَّمَاءِ ثُمَّ اسْتَغْفَرْتَنِي غَفَرْتُ لَكَ وَلاَ أُبَالِي يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ لَوْ أَتَيْتَنِي بِقُرَابِ الأَرْضِ خَطَايَا ثُمَّ لَقِيتَنِي لاَ تُشْرِكُ بِي شَيْئًا لأَتَيْتُكَ بِقُرَابِهَا مَغْفِرَةً " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deb aytayotganlarini eshitdim: «Alloh tabaroka va taolo aytdi: ‹Ey Odam farzandi, sen Menga duo qilib, Mendan umid qilib turar ekansan, senda boʻlgan narsalarga qaramay, Men seni magʻfirat qildim va parvo qilmadim. Ey Odam farzandi, agar gunohlaring osmonning bulutlariga yetsa-yu, soʻng Mendan magʻfirat soʻrasang, Men seni magʻfirat qilaman va parvo qilmayman. Ey Odam farzandi, agar yer toʻlasi xatolar bilan Mening huzurimga kelsang, soʻng Menga hech narsani sherik qilmagan holda Menga roʻbaroʻ boʻlsang, Men senga ana shuncha magʻfirat bilan kelaman›.» Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деб айтаётганларини эшитдим: «Аллоҳ табарока ва таоло айтди: ‹Эй Одам фарзанди, сен Менга дуо қилиб, Мендан умид қилиб турар экансан, сенда бўлган нарсаларга қарамай, Мен сени мағфират қилдим ва парво қилмадим. Эй Одам фарзанди, агар гуноҳларинг осмоннинг булутларига етса-ю, сўнг Мендан мағфират сўрасанг, Мен сени мағфират қиламан ва парво қилмайман. Эй Одам фарзанди, агар ер тўласи хатолар билан Менинг ҳузуримга келсанг, сўнг Менга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда Менга рўбарў бўлсанг, Мен сенга ана шунча мағфират билан келаман›.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الثَّلْجِ، - رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَغْدَادَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صَاحِبُ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَرْبِيٍّ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، وَثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَسْجِدَ وَرَجُلٌ قَدْ صَلَّى وَهُوَ يَدْعُو وَيَقُولُ فِي دُعَائِهِ اللَّهُمَّ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ الْمَنَّانُ بَدِيعُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَدْرُونَ بِمَ دَعَا اللَّهَ دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الأَعْظَمِ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ وَإِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ . وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَنَسٍ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ masjidga kirdilar, bir kishi esa namozini oʻqib boʻlib, duo qilar va oʻz duosida: «Allohumma, Sendan oʻzga iloh yoʻq, Sen Mannonsan, osmonlar va yerning Yaratuvchisisan, ey Jalol va Ikrom Egasi», derdi. Bas, Nabiy ﷺ: «Bilasizlarmi, u Allohga nima bilan duo qildi? U Allohga Uning ismi aʼzami bilan duo qildiki, u (ism) bilan duo qilinsa, U ijobat qiladi va u bilan soʻralsa, U ato etadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis Sobitning Anasdan (qilgan rivoyati) jihatidan gʻaribdir. U bundan boshqa yoʻl bilan ham Anasdan rivoyat qilingan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ масжидга кирдилар, бир киши эса намозини ўқиб бўлиб, дуо қилар ва ўз дуосида: «Аллоҳумма, Сендан ўзга илоҳ йўқ, Сен Маннонсан, осмонлар ва ернинг Яратувчисисан, эй Жалол ва Икром Эгаси», дерди. Бас, Набий ﷺ: «Биласизларми, у Аллоҳга нима билан дуо қилди? У Аллоҳга Унинг исми аъзами билан дуо қилдики, у (исм) билан дуо қилинса, У ижобат қилади ва у билан сўралса, У ато этади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис Собитнинг Анасдан (қилган ривояти) жиҳатидан ғарибдир. У бундан бошқа йўл билан ҳам Анасдан ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنِ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا غَزَا قَالَ " اللَّهُمَّ أَنْتَ عَضُدِي وَأَنْتَ نَصِيرِي وَبِكَ أُقَاتِلُ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَمَعْنَى قَوْلِهِ عَضُدِي . يَعْنِي عَوْنِي .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ gʻazotga chiqsalar: «Allohumma anta azudiy va anta nasiyriy va bika uqotil (Ey Allohim, Sen mening madadkorimsan, Sen mening yordamchimsan va Sening (yordaming) bilan jang qilaman)», derdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. «Azudiy» degan soʻzning maʼnosi «mening madadkorim»dir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ғазотга чиқсалар: «Аллоҳумма анта азудий ва анта насийрий ва бика уқотил (Эй Аллоҳим, Сен менинг мададкоримсан, Сен менинг ёрдамчимсан ва Сенинг (ёрдаминг) билан жанг қиламан)», дердилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. «Азудий» деган сўзнинг маъноси «менинг мададкорим»дир.
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ، مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ، عَنْ أَبِي إِيَاسٍ، مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الدُّعَاءُ لاَ يُرَدُّ بَيْنَ الأَذَانِ وَالإِقَامَةِ " . قَالُوا فَمَاذَا نَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " سَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَقَدْ زَادَ يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا فَمَاذَا نَقُولُ قَالَ " سَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Azon bilan iqoma orasida (qilingan) duo rad qilinmaydi», dedilar. (Sahobalar): «Ey Allohning Rasuli, unda biz nima deylik?» deyishdi. U zot: «Allohdan dunyo va oxiratda ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻranglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Yahyo ibn Yamon bu hadisda quyidagi (qoʻshimcha) soʻzni ziyoda qilgan: (Sahobalar): «Unda biz nima deylik?» deyishdi. U zot: «Allohdan dunyo va oxiratda ofiyat soʻranglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Азон билан иқома орасида (қилинган) дуо рад қилинмайди», дедилар. (Саҳобалар): «Эй Аллоҳнинг Расули, унда биз нима дейлик?» дейишди. У зот: «Аллоҳдан дунё ва охиратда офият (соғ-саломатлик) сўранглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Яҳё ибн Ямон бу ҳадисда қуйидаги (қўшимча) сўзни зиёда қилган: (Саҳобалар): «Унда биз нима дейлик?» дейишди. У зот: «Аллоҳдан дунё ва охиратда офият сўранглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ، وَأَبُو أَحْمَدَ وَأَبُو نُعَيْمٍ عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الدُّعَاءُ لاَ يُرَدُّ بَيْنَ الأَذَانِ وَالإِقَامَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى أَبُو إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ الْكُوفِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا وَهَذَا أَصَحُّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Azon bilan iqoma orasida (qilingan) duo rad qilinmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Abu Ishoq al-Hamdoniy ham bu hadisni shu tarzda Burayd ibn Abu Maryam al-Kufiydan, u Anasdan, u Paygʻambar ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan, va bu (rivoyat) koʻproq sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Азон билан иқома орасида (қилинган) дуо рад қилинмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Абу Ишоқ ал-Ҳамдоний ҳам бу ҳадисни шу тарзда Бурайд ибн Абу Марям ал-Куфийдан, у Анасдан, у Пайғамбар ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган, ва бу (ривоят) кўпроқ саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَزِيدَ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلاَمِ بْنُ حَرْبٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَنَا أَوَّلُ النَّاسِ خُرُوجًا إِذَا بُعِثُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي وَلاَ فَخْرَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar qayta tirilganlarida (qabridan) birinchi boʻlib chiqadigan menman, ular toʻplanganlarida ularning xatibi menman va ular umidsizlikka tushganlarida ularga xushxabar beruvchi menman. Oʻsha kuni hamd bayrogʻi qoʻlimda boʻladi. Men Robbim huzurida Odam farzandlarining eng karamlisiman va (bunda) faxrlanish yoʻq», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар қайта тирилганларида (қабридан) биринчи бўлиб чиқадиган менман, улар тўпланганларида уларнинг хатиби менман ва улар умидсизликка тушганларида уларга хушхабар берувчи менман. Ўша куни ҳамд байроғи қўлимда бўлади. Мен Роббим ҳузурида Одам фарзандларининг энг карамлисиман ва (бунда) фахрланиш йўқ», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ الصَّوَّافُ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي دَخَلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ أَضَاءَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَظْلَمَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ وَمَا نَفَضْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَيْدِي وَإِنَّا لَفِي دَفْنِهِ حَتَّى أَنْكَرْنَا قُلُوبَنَا . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Madinaga kirgan kunlari undagi har bir narsa nurlanib ketdi. U zot vafot etgan kunlari esa undagi har bir narsa qorongʻulashib qoldi. Biz Rasululloh ﷺni dafn etishdan qoʻllarimizni hali tortmasimizdanoq qalblarimizni notanish (oʻzgargan) holda topib qoldik», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻarib sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Мадинага кирган кунлари ундаги ҳар бир нарса нурланиб кетди. У зот вафот этган кунлари эса ундаги ҳар бир нарса қоронғулашиб қолди. Биз Расулуллоҳ ﷺни дафн этишдан қўлларимизни ҳали тортмасимизданоқ қалбларимизни нотаниш (ўзгарган) ҳолда топиб қолдик», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғариб саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، وَحَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالطَّوِيلِ الْبَائِنِ وَلاَ بِالْقَصِيرِ الْمُتَرَدِّدِ وَلاَ بِالأَبْيَضِ الأَمْهَقِ وَلاَ بِالآدَمِ وَلَيْسَ بِالْجَعْدِ الْقَطَطِ وَلاَ بِالسَّبِطِ بَعَثَهُ اللَّهُ عَلَى رَأْسِ أَرْبَعِينَ سَنَةً فَأَقَامَ بِمَكَّةَ عَشْرَ سِنِينَ وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرَ سِنِينَ وَتَوَفَّاهُ اللَّهُ عَلَى رَأْسِ سِتِّينَ سَنَةً وَلَيْسَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعْرَةً بَيْضَاءَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) shunday deganlar: «Rasululloh ﷺ haddan tashqari novcha ham, pakana ham emas, oppoq-oqargan ham, qoramtir ham emas, sochlari oʻ ta jingalak ham, oʻ ta tekis ham emas edi. Alloh u zotni qirq yoshga toʻlganlarida (paygʻambar qilib) yubordi. U zot Makkada oʻn yil, Madinada oʻn yil turdilar, Alloh u zotni oltmish yoshga toʻlganlarida vafot ettirdi. U zotning bosh va soqollarida yigirmata ham oq tuk yoʻq edi». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) шундай деганлар: «Расулуллоҳ ﷺ ҳаддан ташқари новча ҳам, пакана ҳам эмас, оппоқ-оқарган ҳам, қорамтир ҳам эмас, сочлари ў та жингалак ҳам, ў та текис ҳам эмас эди. Аллоҳ у зотни қирқ ёшга тўлганларида (пайғамбар қилиб) юборди. У зот Маккада ўн йил, Мадинада ўн йил турдилар, Аллоҳ у зотни олтмиш ёшга тўлганларида вафот эттирди. У зотнинг бош ва соқолларида йигирмата ҳам оқ тук йўқ эди». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ إِلَى لِزْقِ جِذْعٍ وَاتَّخَذُوا لَهُ مِنْبَرًا فَخَطَبَ عَلَيْهِ فَحَنَّ الْجِذْعُ حَنِينَ النَّاقَةِ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَمَسَّهُ فَسَكَنَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أُبَىٍّ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir xurmo tanasiga suyanib xutba qilar edilar. Soʻng u zotga minbar yasab berishdi, u zot uning ustida xutba qildilar. Shunda haligi tana tuyaning ingraganidek ingradi. Nabiy ﷺ tushib, uni siladilar, shunda u tinchidi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ubay, Jobir, Ibn Umar, Sahl ibn Saʼd, Ibn Abbos va Ummu Salamadan ham (rivoyatlar bor). Anasning hadisi hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир хурмо танасига суяниб хутба қилар эдилар. Сўнг у зотга минбар ясаб беришди, у зот унинг устида хутба қилдилар. Шунда ҳалиги тана туянинг инграганидек ингради. Набий ﷺ тушиб, уни силадилар, шунда у тинчиди. Абу Исо айтди: Бу бобда Убай, Жобир, Ибн Умар, Саҳл ибн Саъд, Ибн Аббос ва Умму Саламадан ҳам (ривоятлар бор). Анаснинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ عَرَضْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ لأُمِّ سُلَيْمٍ لَقَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَعْنِي ضَعِيفًا - أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَتْ نَعَمْ . فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ ثُمَّ أَخْرَجَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتِ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ ثُمَّ دَسَّتْهُ فِي يَدِي وَرَدَّتْنِي بِبَعْضِهِ ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ إِلَيْهِ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ قَالَ فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ . قَالَ " بِطَعَامٍ " . فَقُلْتُ نَعَمْ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَنْ مَعَهُ " قُومُوا " . قَالَ فَانْطَلَقُوا فَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مَعَهُ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مَا نُطْعِمُهُمْ . قَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَهُ حَتَّى دَخَلاَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلُمِّي يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا عِنْدَكِ " . فَأَتَتْ بِذَلِكَ الْخُبْزِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفُتَّ وَعَصَرَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ عُكَّةً لَهَا فَآدَمَتْهُ ثُمَّ قَالَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ قَالَ " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ " . فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ " ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ " . فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا فَأَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ أَوْ ثَمَانُونَ رَجُلاً . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga: «Men Rasululloh ﷺning ovozlarini eshitdim — kuchsiz edi — unda ochlik borligini sezdim. Sening yoningda biror narsa bormi?» dedi. U: «Ha», dedi-da, bir necha arpa kulchasini chiqardi, soʻng oʻ zining roʻmolini olib, nonni uning bir qismiga oʻradi, soʻng uni qoʻltigʻimga tiqib, ust-boshimni qolgani bilan oʻrab, meni Rasululloh ﷺning oldilariga yubordi. (Anas) aytdi: Men uni u zotga olib bordim. Rasululloh ﷺni masjidda oʻtirgan, atroflarida odamlar bilan birga koʻrdim. Men ularning oldida turdim. Rasululloh ﷺ: «Seni Abu Talha yubordimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Taom bilanmi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ yonlaridagilarga: «Turinglar», dedilar. Ular yoʻlga chiqdilar, men ularning oldida borib, Abu Talhaning oldiga keldim va unga xabar berdim. Abu Talha: «Ey Ummu Sulaym, Rasululloh ﷺ odamlar bilan birga keldilar, bizning oldimizda ularga beradigan taom yoʻq-ku!» dedi. Ummu Sulaym: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», dedi. Abu Talha yoʻlga chiqib, Rasululloh ﷺni qarshi oldi. Rasululloh ﷺ Abu Talha bilan birga kelib, ikkovlari (uyga) kirdilar. Rasululloh ﷺ: «Bu yoqqa keltir, ey Ummu Sulaym, yoningdagini», dedilar. U haligi nonni olib keldi. Rasululloh ﷺ amr qilib, u maydalandi. Ummu Sulaym oʻ zining bir meshchasini siqib, uni moylab berdi. Soʻng Rasululloh ﷺ uning ustida Alloh xohlaganini aytdilar. Keyin: «Oʻn kishiga ruxsat ber», dedilar. Ularga ruxsat berildi, ular toʻyguncha yeb, soʻng chiqib ketishdi. Soʻng: «Oʻn kishiga ruxsat ber», dedilar. Ularga ruxsat berildi, ular toʻyguncha yeb, soʻng chiqib ketishdi. Shunday qilib qavmning hammasi yeb, toʻydi. Qavm yetmish yoki sakson kishi edi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг овозларини эшитдим — кучсиз эди — унда очлик борлигини сездим. Сенинг ёнингда бирор нарса борми?» деди. У: «Ҳа», деди-да, бир неча арпа кулчасини чиқарди, сўнг ў зининг рўмолини олиб, нонни унинг бир қисмига ўради, сўнг уни қўлтиғимга тиқиб, уст-бошимни қолгани билан ўраб, мени Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига юборди. (Анас) айтди: Мен уни у зотга олиб бордим. Расулуллоҳ ﷺни масжидда ўтирган, атрофларида одамлар билан бирга кўрдим. Мен уларнинг олдида турдим. Расулуллоҳ ﷺ: «Сени Абу Талҳа юбордими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Таом биланми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ёнларидагиларга: «Туринглар», дедилар. Улар йўлга чиқдилар, мен уларнинг олдида бориб, Абу Талҳанинг олдига келдим ва унга хабар бердим. Абу Талҳа: «Эй Умму Сулайм, Расулуллоҳ ﷺ одамлар билан бирга келдилар, бизнинг олдимизда уларга берадиган таом йўқ-ку!» деди. Умму Сулайм: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», деди. Абу Талҳа йўлга чиқиб, Расулуллоҳ ﷺни қарши олди. Расулуллоҳ ﷺ Абу Талҳа билан бирга келиб, икковлари (уйга) кирдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу ёққа келтир, эй Умму Сулайм, ёнингдагини», дедилар. У ҳалиги нонни олиб келди. Расулуллоҳ ﷺ амр қилиб, у майдаланди. Умму Сулайм ў зининг бир мешчасини сиқиб, уни мойлаб берди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ унинг устида Аллоҳ хоҳлаганини айтдилар. Кейин: «Ўн кишига рухсат бер», дедилар. Уларга рухсат берилди, улар тўйгунча еб, сўнг чиқиб кетишди. Сўнг: «Ўн кишига рухсат бер», дедилар. Уларга рухсат берилди, улар тўйгунча еб, сўнг чиқиб кетишди. Шундай қилиб қавмнинг ҳаммаси еб, тўйди. Қавм етмиш ёки саксон киши эди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَانَتْ صَلاَةُ الْعَصْرِ وَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ فِي ذَلِكَ الإِنَاءِ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ . قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ فَتَوَضَّأَ النَّاسُ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَزِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ وَحَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) shunday deganlar: «Men Rasululloh ﷺni koʻrdim. Asr namozining vaqti boʻlib qoldi, odamlar tahorat (uchun suv) qidirdilar, ammo topolmadilar. Rasululloh ﷺga (bir oz) tahorat suvi keltirildi. Rasululloh ﷺ qoʻllarini oʻsha idishga qoʻyib, odamlarga undan tahorat qilishni buyurdilar. Men suvning u zotning barmoqlari ostidan qaynab chiqayotganini koʻrdim. Odamlar oxirgilarigacha undan tahorat qildilar». Abu Iso aytdi: Bu bobda Imron ibn Husayn, Ibn Masʼud, Jobir va Ziyod ibn al-Horis as-Sudoiydan ham (rivoyatlar bor). Anasning hadisi hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) шундай деганлар: «Мен Расулуллоҳ ﷺни кўрдим. Аср намозининг вақти бўлиб қолди, одамлар таҳорат (учун сув) қидирдилар, аммо тополмадилар. Расулуллоҳ ﷺга (бир оз) таҳорат суви келтирилди. Расулуллоҳ ﷺ қўлларини ўша идишга қўйиб, одамларга ундан таҳорат қилишни буюрдилар. Мен сувнинг у зотнинг бармоқлари остидан қайнаб чиқаётганини кўрдим. Одамлар охиргиларигача ундан таҳорат қилдилар». Абу Исо айтди: Бу бобда Имрон ибн Ҳусайн, Ибн Масъуд, Жобир ва Зиёд ибн ал-Ҳорис ас-Судоийдан ҳам (ривоятлар бор). Анаснинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ، سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى، عَنْ ثُمَامَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعِيدُ الْكَلِمَةَ ثَلاَثًا لِتُعْقَلَ عَنْهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُثَنَّى .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ (gapirgan) soʻzni anglab olinishi uchun uch marta takrorlar edilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir, biz uni faqat Abdulloh ibn Musannoning hadisi orqaligina bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ (гапирган) сўзни англаб олиниши учун уч марта такрорлар эдилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, биз уни фақат Абдуллоҳ ибн Мусаннонинг ҳадиси орқалигина биламиз.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْعَبْدِيُّ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ " هَذَانِ سَيِّدَا كُهُولِ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنَ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ إِلاَّ النَّبِيِّينَ وَالْمُرْسَلِينَ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Bakr va Umar haqida: «Bu ikkalasi avvalgilar va keyingilar orasidagi jannat ahlining keksalari (kuhul)ning sayyidlaridir, faqat nabiylar va rasullar mustasno», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻnalishdan hasan gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакр ва Умар ҳақида: «Бу иккаласи аввалгилар ва кейингилар орасидаги жаннат аҳлининг кексалари (куҳул)нинг саййидларидир, фақат набийлар ва расуллар мустасно», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўналишдан ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَطِيَّةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَخْرُجُ عَلَى أَصْحَابِهِ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ وَهُمْ جُلُوسٌ فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَلاَ يَرْفَعُ إِلَيْهِ أَحَدٌ مِنْهُمْ بَصَرَهُ إِلاَّ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَإِنَّهُمَا كَانَا يَنْظُرَانِ إِلَيْهِ وَيَنْظُرُ إِلَيْهِمَا وَيَتَبَسَّمَانِ إِلَيْهِ وَيَتَبَسَّمُ إِلَيْهِمَا . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الْحَكَمِ بْنِ عَطِيَّةَ . وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُهُمْ فِي الْحَكَمِ بْنِ عَطِيَّةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ muhojir va ansorlardan boʻlgan sahobalari oldiga chiqar edilar, ular oʻtirgan boʻlar, ular orasida Abu Bakr va Umar ham boʻlardi. Ulardan hech kim u zotga koʻzini koʻtarmas edi, faqat Abu Bakr va Umar bundan mustasno: chunki ikkalasi u zotga qarar, u zot ham ikkalasiga qarar, ikkalasi u zotga tabassum qilar, u zot ham ikkalasiga tabassum qilar edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat Hakam ibn Atiyya hadisidan bilamiz. Hakam ibn Atiyya haqida baʼzilar (tanqidiy) gapirganlar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ муҳожир ва ансорлардан бўлган саҳобалари олдига чиқар эдилар, улар ўтирган бўлар, улар орасида Абу Бакр ва Умар ҳам бўларди. Улардан ҳеч ким у зотга кўзини кўтармас эди, фақат Абу Бакр ва Умар бундан мустасно: чунки иккаласи у зотга қарар, у зот ҳам иккаласига қарар, иккаласи у зотга табассум қилар, у зот ҳам иккаласига табассум қилар эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат Ҳакам ибн Атийя ҳадисидан биламиз. Ҳакам ибн Атийя ҳақида баъзилар (танқидий) гапирганлар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِقَصْرٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِشَابٍّ مِنْ قُرَيْشٍ فَظَنَنْتُ أَنِّي أَنَا هُوَ فَقُلْتُ وَمَنْ هُوَ فَقَالُوا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Men jannatga kirdim. Shunda men oltindan boʻlgan bir qasr (oldida) edim. ‹Bu qasr kimniki?› dedim. Ular: ‹Qurayshdan boʻlgan bir yigitniki›, dedilar. Men uni oʻzim deb oʻyladim. ‹U kim?› dedim. Ular: ‹Umar ibn al-Xattob›, dedilar», dedilar. Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мен жаннатга кирдим. Шунда мен олтиндан бўлган бир қаср (олдида) эдим. ‹Бу қаср кимники?› дедим. Улар: ‹Қурайшдан бўлган бир йигитники›, дедилар. Мен уни ўзим деб ўйладим. ‹У ким?› дедим. Улар: ‹Умар ибн ал-Хаттоб›, дедилар», дедилар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسَ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَعِدَ أُحُدًا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَفَ بِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اثْبُتْ أُحُدُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon Uhud (togʻi)ga chiqdilar, shunda u (togʻ) ularni silkitdi. Rasululloh ﷺ: «Ey Uhud, qaror top! Ustingda nabiy, siddiq va ikki shahiddan boshqa kimsa yoʻq», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон Уҳуд (тоғи)га чиқдилар, шунда у (тоғ) уларни силкитди. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Уҳуд, қарор топ! Устингда набий, сиддиқ ва икки шаҳиддан бошқа кимса йўқ», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمَّا أُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِبَيْعَةِ الرِّضْوَانِ كَانَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ قَالَ فَبَايَعَ النَّاسَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ عُثْمَانَ فِي حَاجَةِ اللَّهِ وَحَاجَةِ رَسُولِهِ " . فَضَرَبَ بِإِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الأُخْرَى فَكَانَتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِعُثْمَانَ خَيْرًا مِنْ أَيْدِيهِمْ لأَنْفُسِهِمْ . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Rizvon bayʼatiga (bay olishga) buyurilganlarida, Usmon ibn Affon Rasululloh ﷺning Makka ahliga (yuborgan) elchisi edi. Soʻng odamlar bayʼat qilishdi. Rasululloh ﷺ: «Albatta, Usmon Allohning hojati va Rasulining hojati yuzasidan (band)dir», dedilar-da, bir qoʻllarini ikkinchi qoʻllariga urdilar (Usmon nomidan bayʼat qildilar). Shunday qilib, Rasululloh ﷺning Usmon uchun (bergan) qoʻllari ularning oʻzlari uchun (bergan) qoʻllaridan yaxshiroq boʻldi. Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ризвон байъатига (бай олишга) буюрилганларида, Усмон ибн Аффон Расулуллоҳ ﷺнинг Макка аҳлига (юборган) элчиси эди. Сўнг одамлар байъат қилишди. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Усмон Аллоҳнинг ҳожати ва Расулининг ҳожати юзасидан (банд)дир», дедилар-да, бир қўлларини иккинчи қўлларига урдилар (Усмон номидан байъат қилдилар). Шундай қилиб, Расулуллоҳ ﷺнинг Усмон учун (берган) қўллари уларнинг ўзлари учун (берган) қўлларидан яхшироқ бўлди. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ عِيسَى بْنِ عُمَرَ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم طَيْرٌ فَقَالَ " اللَّهُمَّ ائْتِنِي بِأَحَبِّ خَلْقِكَ إِلَيْكَ يَأْكُلُ مَعِي هَذَا الطَّيْرَ " . فَجَاءَ عَلِيٌّ فَأَكَلَ مَعَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ السُّدِّيِّ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ . وَعِيسَى بْنُ عُمَرَ هُوَ كُوفِيٌّ وَالسُّدِّيُّ اسْمُهُ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَدْ أَدْرَكَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَرَأَى الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ وَثَّقَهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَزَائِدَةُ وَوَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlarida (qovurilgan) qush goʻshti bor edi. U zot: «Ey Bor Xudoyo, huzuringda eng sevimli boʻlgan bandangni menga keltirgin, u men bilan birga bu qushni yesin», dedilar. Shunda Ali kelib, u zot bilan birga yedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni Suddiyning rivoyatidan faqat shu jihatdan bilamiz. Bu hadis Anasdan boshqa jihatlardan ham rivoyat qilingan. Iso ibn Umar kufalikdir. Suddiyning ismi Ismoil ibn Abdurrahmon boʻlib, u Anas ibn Molikka yetishgan va Husayn ibn Alini koʻrgan. Shuʼba, Sufyon as-Savriy va Zoida uni ishonchli deb bilganlar, Yahyo ibn Said al-Qatton ham uni ishonchli deb bilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларида (қовурилган) қуш гўшти бор эди. У зот: «Эй Бор Худоё, ҳузурингда энг севимли бўлган бандангни менга келтиргин, у мен билан бирга бу қушни есин», дедилар. Шунда Али келиб, у зот билан бирга еди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни Суддийнинг ривоятидан фақат шу жиҳатдан биламиз. Бу ҳадис Анасдан бошқа жиҳатлардан ҳам ривоят қилинган. Исо ибн Умар куфаликдир. Суддийнинг исми Исмоил ибн Абдурраҳмон бўлиб, у Анас ибн Моликка етишган ва Ҳусайн ибн Алини кўрган. Шуъба, Суфён ас-Саврий ва Зоида уни ишончли деб билганлар, Яҳё ибн Саид ал-Қаттон ҳам уни ишончли деб билган.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَابِسٍ، عَنْ مُسْلِمٍ الْمُلاَئِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ بُعِثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الاِثْنَيْنِ وَصَلَّى عَلِيٌّ يَوْمَ الثُّلاَثَاءِ . وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ مُسْلِمٍ الأَعْوَرِ . وَمُسْلِمٌ الأَعْوَرُ لَيْسَ عِنْدَهُمْ بِذَلِكَ الْقَوِيِّ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ حَبَّةَ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَ هَذَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Nabiy ﷺ dushanba kuni (paygʻambar qilib) yuborildilar, Ali esa seshanba kuni namoz oʻqidi», dedi. Bu bobda Alidan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Muslim al-Aʼvarning rivoyatidan bilamiz. Muslim al-Aʼvar ular nazdida unchalik kuchli (rovi) emas. Bu (hadis) Muslimdan, u Habbadan, u Alidan shunga oʻxshash (mazmunda) ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Набий ﷺ душанба куни (пайғамбар қилиб) юборилдилар, Али эса сешанба куни намоз ўқиди», деди. Бу бобда Алидан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Муслим ал-Аъварнинг ривоятидан биламиз. Муслим ал-Аъвар улар наздида унчалик кучли (рови) эмас. Бу (ҳадис) Муслимдан, у Ҳаббадан, у Алидан шунга ўхшаш (мазмунда) ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يُوسُفُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَىُّ أَهْلِ بَيْتِكَ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ " الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ " . وَكَانَ يَقُولُ لِفَاطِمَةَ " ادْعِي لِي ابْنَىَّ " . فَيَشُمُّهُمَا وَيَضُمُّهُمَا إِلَيْهِ . هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan: «Ahli baytingizdan sizga eng suyukli kim?» deb soʻralgan edi, u zot: «Hasan va Husayn», dedilar. U zot Fotimaga: «Ikki oʻgʻlimni mening oldimga chaqirgin», der va ularni hidlab, oʻziga bagʻrilariga bosar edilar. Bu hadis Anasning hadisidan bu yoʻl bilan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан: «Аҳли байтингиздан сизга энг суюкли ким?» деб сўралган эди, у зот: «Ҳасан ва Ҳусайн», дедилар. У зот Фотимага: «Икки ўғлимни менинг олдимга чақиргин», дер ва уларни ҳидлаб, ўзига бағриларига босар эдилар. Бу ҳадис Анаснинг ҳадисидан бу йўл билан ғарибдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَشْبَهَ بِرَسُولِ اللَّهِ مِنَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Ulardan hech kim Hasan ibn Alidan koʻra Rasululloh ﷺga oʻxshamas edi. Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Улардан ҳеч ким Ҳасан ибн Алидан кўра Расулуллоҳ ﷺга ўхшамас эди. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ أَسْلَمَ أَبُو بَكْرٍ الْبَغْدَادِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، قَالَتْ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ زِيَادٍ فَجِيءَ بِرَأْسِ الْحُسَيْنِ فَجَعَلَ يَقُولُ بِقَضِيبٍ لَهُ فِي أَنْفِهِ وَيَقُولُ مَا رَأَيْتُ مِثْلَ هَذَا حُسْنًا لَمْ يُذْكَرْ . قَالَ قُلْتُ أَمَا إِنَّهُ كَانَ مِنْ أَشْبَهِهِمْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men Ibn Ziyodning huzurida edim, Husaynning boshi keltirildi. U oʻzidagi tayoqcha bilan uning burniga turtib: «Men bunaqa chiroyli (yuzni) koʻrmaganman», deb gapira boshladi. Men: «Ogoh boʻl, u Rasululloh ﷺga eng oʻxshaganlaridan edi», dedim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен Ибн Зиёднинг ҳузурида эдим, Ҳусайннинг боши келтирилди. У ўзидаги таёқча билан унинг бурнига туртиб: «Мен бунақа чиройли (юзни) кўрмаганман», деб гапира бошлади. Мен: «Огоҳ бўл, у Расулуллоҳ ﷺга энг ўхшаганларидан эди», дедим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ دَاوُدَ الْعَطَّارِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْحَمُ أُمَّتِي بِأُمَّتِي أَبُو بَكْرٍ وَأَشَدُّهُمْ فِي أَمْرِ اللَّهِ عُمَرُ وَأَصْدَقُهُمْ حَيَاءً عُثْمَانُ وَأَعْلَمُهُمْ بِالْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأَفْرَضُهُمْ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَأَقْرَؤُهُمْ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَمِينٌ وَأَمِينُ هَذِهِ الأُمَّةِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ قَتَادَةَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو قِلاَبَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَالْمَشْهُورُ حَدِيثُ أَبِي قِلاَبَةَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ummatim ichida ummatimga eng rahmlisi — Abu Bakr, Allohning ishida ulardan eng qatʼiylisi — Umar, ulardan hayoda eng rostgoʻyi — Usmon, halol va harom borasida ulardan eng bilimdoni — Muoz ibn Jabal, ulardan eng yaxshi farz (meros) bilguvchisi — Zayd ibn Sobit, ulardan eng yaxshi qori — Ubay ibn Kaʼb. Har bir ummatning bir amini (ishonchli kishisi) boʻladi, bu ummatning amini esa Abu Ubayda ibn Jarrohdir», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni Qatodaning hadisi sifatida faqat shu yoʻldan bilamiz. Buni Abu Qiloba ham Anasdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan va mashhuri Abu Qilobaning hadisidir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Умматим ичида умматимга энг раҳмлиси — Абу Бакр, Аллоҳнинг ишида улардан энг қатъийлиси — Умар, улардан ҳаёда энг ростгўйи — Усмон, ҳалол ва ҳаром борасида улардан энг билимдони — Муоз ибн Жабал, улардан энг яхши фарз (мерос) билгувчиси — Зайд ибн Собит, улардан энг яхши қори — Убай ибн Каъб. Ҳар бир умматнинг бир амини (ишончли кишиси) бўлади, бу умматнинг амини эса Абу Убайда ибн Жарроҳдир», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни Қатоданинг ҳадиси сифатида фақат шу йўлдан биламиз. Буни Абу Қилоба ҳам Анасдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган ва машҳури Абу Қилобанинг ҳадисидир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الثَّقَفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْحَمُ أُمَّتِي بِأُمَّتِي أَبُو بَكْرٍ وَأَشَدُّهُمْ فِي أَمْرِ اللَّهِ عُمَرُ وَأَصْدَقُهُمْ حَيَاءً عُثْمَانُ وَأَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ وَأَفْرَضُهُمْ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَأَعْلَمُهُمْ بِالْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ أَلاَ وَإِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَمِينًا وَإِنَّ أَمِينَ هَذِهِ الأُمَّةِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ummatim ichida ummatimga eng rahmlisi — Abu Bakr, Allohning ishida ulardan eng qatʼiylisi — Umar, ulardan hayoda eng rostgoʻyi — Usmon, ulardan Allohning Kitobini eng yaxshi qiroat qiluvchisi — Ubay ibn Kaʼb, ulardan eng yaxshi farz (meros) bilguvchisi — Zayd ibn Sobit, halol va harom borasida ulardan eng bilimdoni — Muoz ibn Jabaldir. Ogoh boʻlinglar! Albatta, har bir ummatning bir amini boʻladi, bu ummatning amini esa Abu Ubayda ibn Jarrohdir», dedilar. Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Умматим ичида умматимга энг раҳмлиси — Абу Бакр, Аллоҳнинг ишида улардан энг қатъийлиси — Умар, улардан ҳаёда энг ростгўйи — Усмон, улардан Аллоҳнинг Китобини энг яхши қироат қилувчиси — Убай ибн Каъб, улардан энг яхши фарз (мерос) билгувчиси — Зайд ибн Собит, ҳалол ва ҳаром борасида улардан энг билимдони — Муоз ибн Жабалдир. Огоҳ бўлинглар! Албатта, ҳар бир умматнинг бир амини бўлади, бу умматнинг амини эса Абу Убайда ибн Жарроҳдир», дедилар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ " إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ : ( لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا ) " . قَالَ وَسَمَّانِي قَالَ " نَعَمْ " . فَبَكَى . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ قَالَ لِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ نَحْوَهُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ubay ibn Kaʼbga: «Albatta, Alloh menga senga {Lam yakunillaziyna kafaru} (surasini) qiroat qilib berishimni buyurdi», dedilar. U: «Meni nom bilan aytdimi?», dedi. U zot: «Ha», dedilar. Shunda u yigʻlab yubordi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu hadis Ubay ibn Kaʼbdan ham rivoyat qilingan boʻlib, u: «Nabiy ﷺ menga (shunday) dedilar», deb shunga oʻxshashini zikr qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Убай ибн Каъбга: «Албатта, Аллоҳ менга сенга {Лам якуниллазийна кафару} (сурасини) қироат қилиб беришимни буюрди», дедилар. У: «Мени ном билан айтдими?», деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Шунда у йиғлаб юборди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу ҳадис Убай ибн Каъбдан ҳам ривоят қилинган бўлиб, у: «Набий ﷺ менга (шундай) дедилар», деб шунга ўхшашини зикр қилган.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ الإِيَادِيِّ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْجَنَّةَ تَشْتَاقُ إِلَى ثَلاَثَةٍ عَلِيٍّ وَعَمَّارٍ وَسَلْمَانَ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta, jannat uch kishini sogʻinadi: Ali, Ammor va Salmonni», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Hasan ibn Solihning hadisi sifatida bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта, жаннат уч кишини соғинади: Али, Аммор ва Салмонни», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ҳасан ибн Солиҳнинг ҳадиси сифатида биламиз.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعَتْ أُمِّي أُمُّ سُلَيْمٍ صَوْتَهُ فَقَالَتْ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ أُنَيْسٌ . قَالَ فَدَعَا لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ دَعَوَاتٍ قَدْ رَأَيْتُ مِنْهُنَّ اثْنَيْنِ فِي الدُّنْيَا وَأَنَا أَرْجُو الثَّالِثَةَ فِي الآخِرَةِ . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ (yoʻldan) oʻtdilar va onam Ummu Sulaym u zotning ovozini eshitib: «Ota-onam senga fido boʻlsin, ey Rasululloh, mana bu Unays (kichkina Anas)», dedi. Anas aytdi: Shunda Rasululloh ﷺ men uchun uchta duo qildilar. Men ulardan ikkitasini bu dunyoda koʻrdim, uchinchisini esa oxiratda umid qilaman. Bu hadis bu yoʻl bilan hasan sahih gʻaribdir. Bu hadis Anasdan Nabiy ﷺ orqali bir necha boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ (йўлдан) ўтдилар ва онам Умму Сулайм у зотнинг овозини эшитиб: «Ота-онам сенга фидо бўлсин, эй Расулуллоҳ, мана бу Унайс (кичкина Анас)», деди. Анас айтди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ мен учун учта дуо қилдилар. Мен улардан иккитасини бу дунёда кўрдим, учинчисини эса охиратда умид қиламан. Бу ҳадис бу йўл билан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадис Анасдан Набий ﷺ орқали бир неча бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ رُبَّمَا قَالَ لِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا ذَا الأُذُنَيْنِ " . قَالَ أَبُو أُسَامَةَ يَعْنِي يُمَازِحُهُ . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Baʼzan Nabiy ﷺ menga: «Ey ikki quloqli!» derdilar. Abu Usoma aytdi: Yaʼni u zot u bilan hazillashardilar. Bu hadis hasan gʻarib sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Баъзан Набий ﷺ менга: «Эй икки қулоқли!» дердилар. Абу Усома айтди: Яъни у зот у билан ҳазиллашардилар. Бу ҳадис ҳасан ғариб саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أُمِّ سُلَيْمٍ، أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَسٌ خَادِمُكَ ادْعُ اللَّهَ لَهُ . قَالَ " اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ وَبَارِكْ لَهُ فِيمَا أَعْطَيْتَهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Ummu Sulaymdan rivoyat qiladi: U: «Ey Rasululloh, Anas sizning xizmatkoringiz, uning haqiga Allohga duo qiling», dedi. U zot: «Allohim, uning molini va farzandini koʻpaytirgin va unga bergan narsangda baraka ber», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Умму Сулаймдан ривоят қилади: У: «Эй Расулуллоҳ, Анас сизнинг хизматкорингиз, унинг ҳақига Аллоҳга дуо қилинг», деди. У зот: «Аллоҳим, унинг молини ва фарзандини кўпайтиргин ва унга берган нарсангда барака бер», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ أَبِي نَصْرٍ، عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه قَالَ كَنَّانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِبَقْلَةٍ كُنْتُ أَجْتَنِيهَا . هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ جَابِرٍ الْجُعْفِيِّ عَنْ أَبِي نَصْرٍ . وَأَبُو نَصْرٍ هُوَ خَيْثَمَةُ بْنُ أَبِي خَيْثَمَةَ الْبَصْرِيُّ رَوَى عَنْ أَنَسٍ أَحَادِيثَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ menga oʻzim terib yuradigan bir koʻkat (boqila) nomi bilan kunya qoʻydilar. Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻl bilan, Jobir al-Juʼfiyning Abu Nasrdan rivoyati orqali bilamiz. Abu Nasr esa Xaysama ibn Abi Xaysama al-Basriy boʻlib, u Anasdan hadislar rivoyat qilgan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга ўзим териб юрадиган бир кўкат (боқила) номи билан куня қўйдилар. Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўл билан, Жобир ал-Жуъфийнинг Абу Насрдан ривояти орқали биламиз. Абу Наср эса Хайсама ибн Аби Хайсама ал-Басрий бўлиб, у Анасдан ҳадислар ривоят қилган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمَّا حُمِلَتْ جَنَازَةُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ قَالَ الْمُنَافِقُونَ مَا أَخَفَّ جَنَازَتَهُ . وَذَلِكَ لِحُكْمِهِ فِي بَنِي قُرَيْظَةَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّ الْمَلاَئِكَةَ كَانَتْ تَحْمِلُهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Saʼd ibn Muozning janozasi koʻtarilganida, munofiqlar: ‹Uning janozasi naqadar yengil ekan›, deyishdi. Bu uning Banu Qurayza haqida chiqargan hukmi sababli (aytilgan) edi. Bu (gap) Nabiy ﷺga yetganida, u zot: ‹Albatta, uni farishtalar koʻtarib turardi›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Саъд ибн Муознинг жанозаси кўтарилганида, мунофиқлар: ‹Унинг жанозаси нақадар енгил экан›, дейишди. Бу унинг Бану Қурайза ҳақида чиқарган ҳукми сабабли (айтилган) эди. Бу (гап) Набий ﷺга етганида, у зот: ‹Албатта, уни фаришталар кўтариб турарди›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقٍ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ ثُمَامَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَنْزِلَةِ صَاحِبِ الشُّرَطِ مِنَ الأَمِيرِ . قَالَ الأَنْصَارِيُّ يَعْنِي مِمَّا يَلِي مِنْ أُمُورِهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الأَنْصَارِيِّ .
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ قَوْلَ الأَنْصَارِيِّ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Qays ibn Saʼd Nabiy ﷺning huzurlarida amir oldidagi shurta boshligʻi (qoʻriqchilar boshligʻi) maqomida edi», dedi. Ansoriy: «Yaʼni u zotning yumushlaridan oʻziga topshirilganlar bilan shugʻullanardi (degani)», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ansoriyning rivoyati orqaligina bilamiz.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Қайс ибн Саъд Набий ﷺнинг ҳузурларида амир олдидаги шурта бошлиғи (қўриқчилар бошлиғи) мақомида эди», деди. Ансорий: «Яъни у зотнинг юмушларидан ўзига топширилганлар билан шуғулланарди (дегани)», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ансорийнинг ривояти орқалигина биламиз.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، وَعَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَمْ مِنْ أَشْعَثَ أَغْبَرَ ذِي طِمْرَيْنِ لاَ يُؤْبَهُ لَهُ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ مِنْهُمُ الْبَرَاءُ بْنُ مَالِكٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sochi toʻzigan, changga belangan, ikki eski kiyimli, hech kim eʼtibor bermaydigan qanchadan-qancha (kishilar) borki, agar Alloh nomi bilan qasam ichsalar, Alloh uni albatta amalga oshiradi. Baroʼ ibn Molik ham ana shulardandir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu vajhdan hasan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сочи тўзиган, чангга беланган, икки эски кийимли, ҳеч ким эътибор бермайдиган қанчадан-қанча (кишилар) борки, агар Аллоҳ номи билан қасам ичсалар, Аллоҳ уни албатта амалга оширади. Барў ибн Молик ҳам ана шулардандир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу важҳдан ҳасан ғарибдир.