Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبُو عِصَامٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَنَفَّسُ فِي الشَّرَابِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَيَقُولُ إِنَّهُ أَرْوَى وَأَمْرَأُ وَأَبْرَأُقَالَ أَنَسٌ وَأَنَا أَتَنَفَّسُ فِي الشَّرَابِ ثَلَاثًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ichimlikni ichayotganda uch marta nafas olardilar va: «Bu (usul) qonimliroq, xushroq va salomatroqdir», derdilar. Anas aytdi: Men ham ichimlikda uch marta nafas olaman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ичимликни ичаётганда уч марта нафас олардилар ва: «Бу (усул) қонимлироқ, хушроқ ва саломатроқдир», дердилар. Анас айтди: Мен ҳам ичимликда уч марта нафас оламан.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَصَمُّ قَالَسُئِلَ أَنَسٌ عَنْ التَّكْبِيرِ فِي الصَّلَاةِ وَأَنَا أَسْمَعُ فَقَالَ يُكَبِّرُ إِذَا رَكَعَ وَإِذَا سَجَدَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السُّجُودِ وَإِذَا قَامَ بَيْنَ الرَّكْعَتَيْنِ قَالَ فَقَالَ لَهُ حَكِيمٌ عَمَّنْ تَحْفَظُ هَذَا قَالَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ثُمَّ سَكَتَ قَالَ فَقَالَ لَهُ حَكِيمٌ وَعُثْمَانَ قَالَ وَعُثْمَانَ

Abdurrahmon al-Asamm aytdi: Men eshitib turganimda Anas (roziyallohu anhu)dan namozdagi takbir haqida soʻraldi. U: «Rukuʼga borganda, sajda qilganda, sajdadan boshini koʻtarganda va ikki rakaʼat orasida qoyimga turganda takbir aytadi», dedi. Shunda Hakim unga: «Buni kimdan yodlab olgansan?» dedi. U: «Rasululloh ﷺdan, Abu Bakr va Umardan», deb, soʻng jim boʻldi. Hakim unga: «Usmon ham (shundaymi)?» dedi. U: «Usmon ham», dedi.Абдурраҳмон ал-Асамм айтди: Мен эшитиб турганимда Анас (розияллоҳу анҳу)дан намоздаги такбир ҳақида сўралди. У: «Рукуъга борганда, сажда қилганда, саждадан бошини кўтарганда ва икки ракаъат орасида қойимга турганда такбир айтади», деди. Шунда Ҳаким унга: «Буни кимдан ёдлаб олгансан?» деди. У: «Расулуллоҳ ﷺдан, Абу Бакр ва Умардан», деб, сўнг жим бўлди. Ҳаким унга: «Усмон ҳам (шундайми)?» деди. У: «Усмон ҳам», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ الثَّقَفِيُّ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ وَلَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimda omonat boʻlmasa, unda iymon yoʻq; kimda ahdga vafo boʻlmasa, unda din yoʻq», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимда омонат бўлмаса, унда иймон йўқ; кимда аҳдга вафо бўлмаса, унда дин йўқ», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاهِدُوا الْمُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Mushriklarga qarshi mol-mulkingiz, jonlaringiz va tillaringiz bilan jihod qilinglar», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мушрикларга қарши мол-мулкингиз, жонларингиз ва тилларингиз билан жиҳод қилинглар», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَنَزَلَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ مَرْجِعَهُ مِنْ الْحُدَيْبِيَةِ وَأَصْحَابُهُ مُخَالِطُو الْحُزْنِ وَالْكَآبَةِ فَقَالَ نَزَلَتْ عَلَيَّ آيَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا جَمِيعًا قَالَ فَلَمَّا تَلَاهَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ هَنِيئًا مَرِيئًا قَدْ بَيَّنَ اللَّهُ لَكَ مَاذَا يَفْعَلُ بِكَ فَمَاذَا يَفْعَلُ بِنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْآيَةَ الَّتِي بَعْدَهَا {لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ} حَتَّى خَتَمَ الْآيَةَ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺga Hudaybiyadan qaytishlarida {Albatta, Biz senga ochiq-oydin fath berdik} (oyati) oxirigacha nozil boʻldi; ashoblari esa gʻam va qaygʻuga botgan holda edilar. Shunda u zot: «Menga shunday bir oyat nozil boʻldiki, u men uchun dunyo va undagi bor narsadan mahbubroqdir», dedilar. Allohning Nabiysi ﷺ uni tilovat qilganlarida, qavmdan bir kishi: «Sizga muborak va xush boʻlsin! Alloh sizga Oʻzi sizga nima qilishini bayon qildi; bizga esa nima qiladi?» dedi. Shunda Alloh azza va jalla undan keyingi oyatni nozil qildi: {Moʻmin erkaklar va moʻmina ayollarni ostidan anhorlar oqib turadigan jannatlarga kiritish uchun} — oyat oxirigacha.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺга Ҳудайбиядан қайтишларида {Албатта, Биз сенга очиқ-ойдин фатҳ бердик} (ояти) охиригача нозил бўлди; ашоблари эса ғам ва қайғуга ботган ҳолда эдилар. Шунда у зот: «Менга шундай бир оят нозил бўлдики, у мен учун дунё ва ундаги бор нарсадан маҳбуброқдир», дедилар. Аллоҳнинг Набийси ﷺ уни тиловат қилганларида, қавмдан бир киши: «Сизга муборак ва хуш бўлсин! Аллоҳ сизга Ўзи сизга нима қилишини баён қилди; бизга эса нима қилади?» деди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла ундан кейинги оятни нозил қилди: {Мўмин эркаклар ва мўмина аёлларни остидан анҳорлар оқиб турадиган жаннатларга киритиш учун} — оят охиригача.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَخْبَرَهُأَنَّ الزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ شَكَوَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقُمَّلَ فَرَخَّصَ لَهُمَا فِي قَمِيصِ الْحَرِيرِ فِي غَزَاةٍ لَهُمَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Zubayr ibn al-Avvom va Abdurrahmon ibn Avf Rasululloh ﷺga bit (haqida) shikoyat qildilar. Shunda u zot ularga oʻzlarining bir gʻazotida ipak koʻylak kiyishga ruxsat berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Зубайр ибн ал-Аввом ва Абдурраҳмон ибн Авф Расулуллоҳ ﷺга бит (ҳақида) шикоят қилдилар. Шунда у зот уларга ўзларининг бир ғазотида ипак кўйлак кийишга рухсат бердилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَنَتَ شَهْرًا ثُمَّ تَرَكَهُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir oy qunut qildilar, soʻng uni tark etdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир ой қунут қилдилар, сўнг уни тарк этдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ حَادِيًا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَالُ لَهُ أَنْجَشَةُ قَالَ وَكَانَ حَسَنَ الصَّوْتِ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُوَيْدَكَ يَا أَنْجَشَةُ لَا تَكْسِرْ الْقَوَارِيرَقَالَ قَتَادَةُ يَعْنِي ضَعَفَةَ النِّسَاءِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺning Anjasha deb ataladigan hido aytuvchisi (tuya haydab qoʻshiq aytuvchisi) bor edi. U ovozi goʻzal edi. Shunda Nabiy ﷺ: «Sekinroq, ey Anjasha, shishalarni sindirib qoʻyma», dedilar. Qatoda aytdi: yaʼni nozik ayollarni (nazarda tutdilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺнинг Анжаша деб аталадиган ҳидо айтувчиси (туя ҳайдаб қўшиқ айтувчиси) бор эди. У овози гўзал эди. Шунда Набий ﷺ: «Секинроқ, эй Анжаша, шишаларни синдириб қўйма», дедилар. Қатода айтди: яъни нозик аёлларни (назарда тутдилар).

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسٌأَنَّ خَيَّاطًا بِالْمَدِينَةِ دَعَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامِهِ قَالَ فَإِذَا خُبْزُ شَعِيرٍ بِإِهَالَةٍ سَنِخَةٍ وَإِذَا فِيهَا قَرْعٌ قَالَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ الْقَرْعُقَالَ أَنَسٌ لَمْ يَزَلْ الْقَرْعُ يُعْجِبُنِي مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Madinada bir tikuvchi Nabiy ﷺni oʻz taomiga chaqirdi. Qarasam, arpa noni bilan sasib qolgan yogʻ (keltirildi), unda qovoq ham bor edi. Men Nabiy ﷺning qovoqni yoqtirganlarini koʻrdim. Anas aytdi: Rasululloh ﷺning uni yoqtirganlarini koʻrganimdan beri qovoq menga ham doim yoqadi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мадинада бир тикувчи Набий ﷺни ўз таомига чақирди. Қарасам, арпа нони билан сасиб қолган ёғ (келтирилди), унда қовоқ ҳам бор эди. Мен Набий ﷺнинг қовоқни ёқтирганларини кўрдим. Анас айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг уни ёқтирганларини кўрганимдан бери қовоқ менга ҳам доим ёқади.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ يَعْنِي الْمُزَنِيَّ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً يَعْنِي ابْنَ أَبِي مَيْمُونَةَ يُحَدِّثُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُرْفَعْ إِلَيْهِ قِصَاصٌ قَطُّ إِلَّا أَمَرَ بِالْعَفْوِقَالَ ابْنُ بَكْرٍ كُنْتُ أُحَدِّثُهُ عَنْ أَنَسٍ فَقَالُوا لَهُ عَنْ أَنَسٍ لَا شَكَّ فِيهِ فَقُلْتُ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا عَنْ أَنَسٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺning huzurlariga qasos (ishi) koʻtarilsa, u zot albatta afv qilishga buyurardilar. Ibn Bakr aytdi: Men buni Anasdan (rivoyat qilib) aytar edim. Ular unga: «Anasdan, bunda shubha yoʻq», dedilar. Men: «Men uni Anasdan (deb) bilaman, xolos», dedim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига қасос (иши) кўтарилса, у зот албатта афв қилишга буюрардилар. Ибн Бакр айтди: Мен буни Анасдан (ривоят қилиб) айтар эдим. Улар унга: «Анасдан, бунда шубҳа йўқ», дедилар. Мен: «Мен уни Анасдан (деб) биламан, холос», дедим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ وَثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا جَاءَ فَدَخَلَ الصَّفَّ وَقَدْ حَفَزَهُ النَّفَسُ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ قَالَ أَيُّكُمْ الْمُتَكَلِّمُ بِالْكَلِمَاتِ فَأَرَمَّ الْقَوْمُ فَقَالَ أَيُّكُمْ الْمُتَكَلِّمُ بِهَا فَإِنَّهُ لَمْ يَقُلْ إِلَّا خَيْرًا فَقَالَ الرَّجُلُ جِئْتُ وَقَدْ حَفَزَنِي النَّفَسُ فَقُلْتُهَا فَقَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ اثْنَيْ عَشَرَ مَلَكًا يَبْتَدِرُونَهَا أَيُّهُمْ يَرْفَعُهَاوَزَادَ حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ فَلْيَمْشِ عَلَى نَحْوِ مَا كَانَ يَمْشِي فَلْيُصَلِّ مَا أَدْرَكَ وَلْيَقْضِ مَا سَبَقَهُ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَالْإِرْمَامُ السُّكُوتُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi (masjidga) kelib, safga kirdi, nafasi siqib qolgan edi. U: «Alhamdu lillahi hamdan kasiran toyyiban muborakan fih» (Hamd Allohga xosdir, koʻp, pok va barakali hamd bilan), dedi. Rasululloh ﷺ namozlarini tugatgach: «Qaysingiz bu kalimalarni aytdingiz?» dedilar. Jamoat jim qoldi. (Rasululloh ﷺ) yana: «Ularni qaysingiz aytdingiz? Zero u yomon narsa aytgani yoʻq», dedilar. Shunda bir kishi: «Men kelganimda nafasim siqilgan edi, shuning uchun uni aytdim», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Men oʻn ikki farishtani koʻrdim, ular uni qaysi biri (Allohga) koʻtarib chiqishini deb (bir-birlari bilan) shoshilishardi», dedilar. Humayd Anasdan (shuni) ziyoda qildi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz (namozga) kelsa, odatdagi yurishida yursin; yetganini oʻqisin, oʻtib ketganini esa qazo qilsin», dedilar. Abu Abdurrahmon aytdi: al-irmom — sukut qilishdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши (масжидга) келиб, сафга кирди, нафаси сиқиб қолган эди. У: «Алҳамду лиллаҳи ҳамдан касиран тоййибан муборакан фиҳ» (Ҳамд Аллоҳга хосдир, кўп, пок ва баракали ҳамд билан), деди. Расулуллоҳ ﷺ намозларини тугатгач: «Қайсингиз бу калималарни айтдингиз?» дедилар. Жамоат жим қолди. (Расулуллоҳ ﷺ) яна: «Уларни қайсингиз айтдингиз? Зеро у ёмон нарса айтгани йўқ», дедилар. Шунда бир киши: «Мен келганимда нафасим сиқилган эди, шунинг учун уни айтдим», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Мен ўн икки фариштани кўрдим, улар уни қайси бири (Аллоҳга) кўтариб чиқишини деб (бир-бирлари билан) шошилишарди», дедилар. Ҳумайд Анасдан (шуни) зиёда қилди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз (намозга) келса, одатдаги юришида юрсин; етганини ўқисин, ўтиб кетганини эса қазо қилсин», дедилар. Абу Абдурраҳмон айтди: ал-ирмом — сукут қилишдир.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانُوا يَقُولُونَ وَهُمْ يَحْفِرُونَ الْخَنْدَقَ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدًاعَلَى الْإِسْلَامِ مَا بَقِينَا أَبَدًاوَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّ الْخَيْرَ خَيْرُ الْآخِرَهْفَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْوَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخُبْزِ شَعِيرٍ عَلَيْهِ إِهَالَةٌ سَنِخَةٌ فَأَكَلُوا مِنْهَا وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْخَيْرُ خَيْرُ الْآخِرَهْ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺning ashoblari xandaq qazishar ekan: «Biz tirik ekanmiz, abadiy Islom uzra Muhammadga bayʼat qilganlarmiz», der edilar. Nabiy ﷺ esa: «Allohim, albatta yaxshilik — oxirat yaxshiligidir; bas, ansorlarni ham, muhojirlarni ham magʻfirat qilgin», der edilar. Rasululloh ﷺga sasib qolgan yogʻ surtilgan arpa noni keltirildi, ular undan yedilar. Nabiy ﷺ: «Albatta, yaxshilik — oxirat yaxshiligidir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺнинг ашоблари хандақ қазишар экан: «Биз тирик эканмиз, абадий Ислом узра Муҳаммадга байъат қилганлармиз», дер эдилар. Набий ﷺ эса: «Аллоҳим, албатта яхшилик — охират яхшилигидир; бас, ансорларни ҳам, муҳожирларни ҳам мағфират қилгин», дер эдилар. Расулуллоҳ ﷺга сасиб қолган ёғ суртилган арпа нони келтирилди, улар ундан едилар. Набий ﷺ: «Албатта, яхшилик — охират яхшилигидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَكَّهَا بِيَدِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidning qiblasida balgʻam koʻrib qoldilar-da, uni oʻz qoʻllari bilan qirib tashladilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг қибласида балғам кўриб қолдилар-да, уни ўз қўллари билан қириб ташладилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ عَلَى نِسَائِهِ فِي لَيْلَةٍ وَاحِدَةٍ أَجْمَعَ هَكَذَا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ bir kechada ayollarining hammasini aylanib chiqdilar. Hammod baʼzan: «bir kunda», derdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бир кечада аёлларининг ҳаммасини айланиб чиқдилар. Ҳаммод баъзан: «бир кунда», дерди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَنْبَأَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ أُحُدٍ اللَّهُمَّ إِنَّكَ إِنْ تَشَأْ لَا تُعْبَدْ فِي الْأَرْضِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Uhud kunida: «Allohim! Agar Sen xohlasang, yer yuzida Senga ibodat qilinmas edi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд кунида: «Аллоҳим! Агар Сен хоҳласанг, ер юзида Сенга ибодат қилинмас эди», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَصُومُ حَتَّى يُقَالَ قَدْ صَامَ وَيُفْطِرُ حَتَّى يُقَالَ قَدْ أَفْطَرَ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أَفْطَرَ أَفْطَرَ أَفْطَرَحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ مِثْلَ هَذَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ (shunchalik) roʻza tutardilarki, hatto: «Roʻza tutdilar», deyilar edi; va (shunchalik) roʻza tutmasdilarki, hatto: «Roʻzani ochdilar», deyilar edi. (Roviy) bir safar: «Roʻzani ochdilar, roʻzani ochdilar, roʻzani ochdilar», dedi. Affon bizga Hammoddan, u Humayddan, u Anasdan shuning misolini rivoyat qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ (шунчалик) рўза тутардиларки, ҳатто: «Рўза тутдилар», дейилар эди; ва (шунчалик) рўза тутмасдиларки, ҳатто: «Рўзани очдилар», дейилар эди. (Ровий) бир сафар: «Рўзани очдилар, рўзани очдилар, рўзани очдилар», деди. Аффон бизга Ҳаммоддан, у Ҳумайддан, у Анасдан шунинг мисолини ривоят қилди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُغِيرُ عِنْدَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَكَانَ يَسْتَمِعُ فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا أَمْسَكَ وَإِلَّا أَغَارَ فَاسْتَمَعَ ذَاتَ يَوْمٍ فَسَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ عَلَى الْفِطْرَةِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ خَرَجْتَ مِنْ النَّارِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bomdod namozi paytida hujum qilar edilar: azonni eshitsalar toʻxtardilar, eshitmasalar hujum qilardilar. Bir kuni quloq soldilar va bir kishining: «Allohu akbar, Allohu akbar», deganini eshitdilar. U zot: «Fitrat uzra», dedilar. U: «Ashhadu an la ilaha illalloh», dedi. U zot: «Doʻzaxdan chiqding», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бомдод намози пайтида ҳужум қилар эдилар: азонни эшитсалар тўхтардилар, эшитмасалар ҳужум қилардилар. Бир куни қулоқ солдилар ва бир кишининг: «Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар», деганини эшитдилар. У зот: «Фитрат узра», дедилар. У: «Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ», деди. У зот: «Дўзахдан чиқдинг», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَكَفَانَا وَآوَانَا وَكَمْ مِمَّنْ لَا كَافِيَ لَهُ وَلَا مُؤْوِيَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oʻrinlariga yotganlarida: «Al-hamdu lillahillaziy atʼamana va saqona va kafana va avana, va kam mimman la kafiya lahu va la muʼviy (Bizni ovqatlantirgan, suv bergan, kifoya qilgan va boshpana bergan Allohga hamdlar boʻlsin; kifoya qiluvchisi ham, boshpana beruvchisi ham yoʻq qancha (kishilar) bor)», derdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ўринларига ётганларида: «Ал-ҳамду лиллаҳиллазий атъамана ва сақона ва кафана ва авана, ва кам мимман ла кафия лаҳу ва ла муъвий (Бизни овқатлантирган, сув берган, кифоя қилган ва бошпана берган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин; кифоя қилувчиси ҳам, бошпана берувчиси ҳам йўқ қанча (кишилар) бор)», дердилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ فَسَلَّمَ عَلَيْنَا ثُمَّ دَعَانِي فَبَعَثَنِي إِلَى حَاجَةٍ لَهُ فَجِئْتُ وَقَدْ أَبْطَأْتُ عَنْ أُمِّي فَقَالَتْ مَا حَبَسَكَ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْتُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى حَاجَةٍ فَقَالَتْ أَيْ بُنَيَّ وَمَا هِيَ فَقُلْتُ إِنَّهَا سِرٌّ قَالَتْ لَا تُحَدِّثْ بِسِرِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًاثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ يَا ثَابِتُ لَوْ كُنْتُ حَدَّثْتُ بِهِ أَحَدًا لَحَدَّثْتُكَ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men bolalar bilan oʻynab turganimda Nabiy ﷺ yonimdan oʻtdilar va bizga salom berdilar, soʻng meni chaqirib, bir hojatlari uchun yubordilar. Men (uyga) kelganimda onamning oldiga kechikib qolgan edim. U: «Nima seni ushlab qoldi, qayerda eding?» dedi. Men: «Rasululloh ﷺ meni bir hojat uchun yubordilar», dedim. U: «Ey oʻgʻilcham, u nima (hojat) edi?» dedi. Men: «U sirdir», dedim. U: «Rasululloh ﷺning sirini hech kimga aytma», dedi. Soʻngra (Anas): «Allohga qasam, ey Sobit, agar men uni birovga aytganimda, albatta senga aytgan boʻlardim», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен болалар билан ўйнаб турганимда Набий ﷺ ёнимдан ўтдилар ва бизга салом бердилар, сўнг мени чақириб, бир ҳожатлари учун юбордилар. Мен (уйга) келганимда онамнинг олдига кечикиб қолган эдим. У: «Нима сени ушлаб қолди, қаерда эдинг?» деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ мени бир ҳожат учун юбордилар», дедим. У: «Эй ўғилчам, у нима (ҳожат) эди?» деди. Мен: «У сирдир», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺнинг сирини ҳеч кимга айтма», деди. Сўнгра (Анас): «Аллоҳга қасам, эй Собит, агар мен уни бировга айтганимда, албатта сенга айтган бўлардим», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَمْ آتِكُمْ ضُلَّالًا فَهَدَاكُمْ اللَّهُ بِي وَأَعْدَاءً فَأَلَّفَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ بِي ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَلَا تَقُولُونَ أَتَيْتَنَا طَرِيدًا فَآوَيْنَاكَ وَخَائِفًا فَأَمَّنَّاكَ وَمَخْذُولًا فَنَصَرْنَاكَ فَقَالُوا بَلْ لِلَّهِ الْمَنُّ عَلَيْنَا وَلِرَسُولِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ey ansorlar jamoasi! Men sizlarning oldingizga kelganimda adashgan emasmidingiz, Alloh sizlarni men orqali hidoyat qildi-ku? Dushman emasmidingiz, Alloh azza va jalla qalblaringizni men orqali uzlashtirdi-ku?» dedilar. Soʻng ularga: «Nega: ‹Sen bizga quvilgan holda kelding, biz senga boshpana berdik; qoʻrqqan holda kelding, biz seni omon qildik; yordamsiz kelding, biz senga yordam berdik› demaysizlar?» dedilar. Shunda ular: «Yoʻq, balki minnat Allohga va Uning Rasuligadir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Эй ансорлар жамоаси! Мен сизларнинг олдингизга келганимда адашган эмасмидингиз, Аллоҳ сизларни мен орқали ҳидоят қилди-ку? Душман эмасмидингиз, Аллоҳ азза ва жалла қалбларингизни мен орқали узлаштирди-ку?» дедилар. Сўнг уларга: «Нега: ‹Сен бизга қувилган ҳолда келдинг, биз сенга бошпана бердик; қўрққан ҳолда келдинг, биз сени омон қилдик; ёрдамсиз келдинг, биз сенга ёрдам бердик› демайсизлар?» дедилар. Шунда улар: «Йўқ, балки миннат Аллоҳга ва Унинг Расулигадир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاصَلَ فِي رَمَضَانَ فَوَاصَلَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ مُدَّ لِي الشَّهْرُ لَوَاصَلْتُ وِصَالًا يَدَعُ الْمُتَعَمِّقُونَ تَعَمُّقَهُمْ إِنِّي أَظَلُّ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ramazonda visol (tinimsiz roʻza) tutdilar, ashoblaridan bir qancha kishilar ham visol tutdilar. Nabiy ﷺga bu haqda xabar berilgach, u zot: «Agar (bu) oy menga uzaytirilganda edi, chuqurga ketuvchilar oʻz chuqurliklarini tark etadigan darajada visol tutgan boʻlardim. Albatta, men Robbim meni taomlantirib, sugʻorib turgan holda kunni oʻtkazaman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Рамазонда висол (тинимсиз рўза) тутдилар, ашобларидан бир қанча кишилар ҳам висол тутдилар. Набий ﷺга бу ҳақда хабар берилгач, у зот: «Агар (бу) ой менга узайтирилганда эди, чуқурга кетувчилар ўз чуқурликларини тарк этадиган даражада висол тутган бўлардим. Албатта, мен Роббим мени таомлантириб, суғориб турган ҳолда кунни ўтказаман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ أُحُدٍ وَهُوَ يَسْلُتُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ وَهُوَ يَقُولُ كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ شَجُّوا نَبِيَّهُمْ وَكَسَرُوا رَبَاعِيَتَهُ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ}

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Uhud kuni Nabiy ﷺ yuzlaridan qonni artar va: «Oʻz Nabiysining boshini yorib, tishini sindirgan qavm — u esa ularni Allohga chorlab turgan bir holda — qanday najot topadi?», — der edilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Bu ishda sening qoʻlingda hech narsa yoʻq: yo (Alloh) ularning tavbasini qabul qilur, yo ularni azoblar; zero, ular zolimlardir} (oyatini) nozil qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Уҳуд куни Набий ﷺ юзларидан қонни артар ва: «Ўз Набийсининг бошини ёриб, тишини синдирган қавм — у эса уларни Аллоҳга чорлаб турган бир ҳолда — қандай нажот топади?», — дер эдилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Бу ишда сенинг қўлингда ҳеч нарса йўқ: ё (Аллоҳ) уларнинг тавбасини қабул қилур, ё уларни азоблар; зеро, улар золимлардир} (оятини) нозил қилди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَنَسَ بْنَ النَّضْرِ تَغَيَّبَ عَنْ قِتَالِ بَدْرٍ فَقَالَ تَغَيَّبْتُ عَنْ أَوَّلِ مَشْهَدٍ شَهِدَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ رَأَيْتُ قِتَالًا لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أَصْنَعُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ انْهَزَمَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ أَنَسٌ فَرَأَى سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ مُنْهَزِمًا فَقَالَ يَا أَبَا عَمْروٍ أَيْنَ أَيْنَ قُمْ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ الْجَنَّةِ دُونَ أُحُدٍ فَحَمَلَ حَتَّى قُتِلَ فَقَالَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا اسْتَطَعْتُ مَا اسْتَطَاعَ فَقَالَتْ أُخْتُهُ فَمَا عَرَفْتُ أَخِي إِلَّا بِبَنَانِهِ وَلَقَدْ كَانَتْ فِيهِ بِضْعٌ وَثَمَانُونَ ضَرْبَةً مِنْ بَيْنِ ضَرْبَةٍ بِسَيْفٍ وَرَمْيَةٍ بِسَهْمٍ وَطَعْنَةٍ بِرُمْحٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ {رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ إِلَى قَوْلِهِ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا}

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Anas ibn an-Nazr Badr jangidan qolib ketdi va: «Men Nabiy ﷺ ishtirok etgan birinchi jangdan qolib ketdim. Agar jangni koʻrsam, Alloh nima qilishimni albatta koʻradi», dedi. Uhud kuni Nabiy ﷺning ashoblari chekinganlarida, Anas kelib, Saʼd ibn Muozning chekinayotganini koʻrdi va: «Ey Abu Amr, qayoqqa, qayoqqa? Turgin! Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men Uhud tomonidan jannat hidini topmoqdaman», dedi. Soʻng hujum qilib, oʻldirilguncha jang qildi. Saʼd ibn Muoz aytdi: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men u qilgan ishga qodir boʻlmadim». Uning singlisi aytdi: «Men akamni faqat barmoq uchlaridan tanidim; unda qilich zarbasi, oʻq va nayza sanchigʻidan sakson nechta yara bor edi». Shunda Alloh azza va jalla u haqida {Erkaklar borki, Allohga bergan ahdlariga sodiq qoldilar} — {va ular (ahdni) sira oʻzgartirmadilar} degan soʻziga qadar (oyatni) nozil qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Анас ибн ан-Назр Бадр жангидан қолиб кетди ва: «Мен Набий ﷺ иштирок этган биринчи жангдан қолиб кетдим. Агар жангни кўрсам, Аллоҳ нима қилишимни албатта кўради», деди. Уҳуд куни Набий ﷺнинг ашоблари чекинганларида, Анас келиб, Саъд ибн Муознинг чекинаётганини кўрди ва: «Эй Абу Амр, қаёққа, қаёққа? Тургин! Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен Уҳуд томонидан жаннат ҳидини топмоқдаман», деди. Сўнг ҳужум қилиб, ўлдирилгунча жанг қилди. Саъд ибн Муоз айтди: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен у қилган ишга қодир бўлмадим». Унинг синглиси айтди: «Мен акамни фақат бармоқ учларидан танидим; унда қилич зарбаси, ўқ ва найза санчиғидан саксон нечта яра бор эди». Шунда Аллоҳ азза ва жалла у ҳақида {Эркаклар борки, Аллоҳга берган аҳдларига содиқ қолдилар} — {ва улар (аҳдни) сира ўзгартирмадилар} деган сўзига қадар (оятни) нозил қилди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ الْعَضْبَاءَ كَانَتْ لَا تُسْبَقُ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ لَهُ فَسَابَقَهَا فَسَبَقَهَا الْأَعْرَابِيُّ فَكَأَنَّ ذَلِكَ اشْتَدَّ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَرْفَعَ شَيْئًا مِنْ هَذِهِ الدُّنْيَا إِلَّا وَضَعَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Azbo (degan tuyani) hech narsa ortda qoldira olmas edi. Bir aʼrobiy oʻzining yosh tuyasi ustida kelib, u bilan poyga qildi va aʼrobiy uni ortda qoldirdi. Bu narsa Rasululloh ﷺning ashoblariga ogʻir botganday boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jallaning haqqidirki, U bu dunyodan biror narsani koʻtarsa, albatta uni (yana) pastga tushiradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Азбо (деган туяни) ҳеч нарса ортда қолдира олмас эди. Бир аъробий ўзининг ёш туяси устида келиб, у билан пойга қилди ва аъробий уни ортда қолдирди. Бу нарса Расулуллоҳ ﷺнинг ашобларига оғир ботгандай бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалланинг ҳаққидирки, У бу дунёдан бирор нарсани кўтарса, албатта уни (яна) пастга туширади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُؤْتَى بِأَشَدِّ النَّاسِ كَانَ بَلَاءً فِي الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ اصْبُغُوهُ صَبْغَةً فِي الْجَنَّةِ فَيَصْبُغُونَهُ فِيهَا صَبْغَةً فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ هَلْ رَأَيْتَ بُؤْسًا قَطُّ أَوْ شَيْئًا تَكْرَهُهُ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ مَا رَأَيْتُ شَيْئًا أَكْرَهُهُ قَطُّ ثُمَّ يُؤْتَى بِأَنْعَمِ النَّاسِ كَانَ فِي الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَيَقُولُ اصْبُغُوهُ فِيهَا صَبْغَةً فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ هَلْ رَأَيْتَ خَيْرًا قَطُّ قُرَّةَ عَيْنٍ قَطُّ فَيَقُولُ لَا وَعِزَّتِكَ مَا رَأَيْتُ خَيْرًا قَطُّ وَلَا قُرَّةَ عَيْنٍ قَطُّ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Jannat ahlidan dunyoda eng qattiq balo koʻrgan kishi keltiriladi va: ‹Uni jannatga bir botiringlar›, deyiladi. Uni unda bir botirishadi. Soʻng Alloh azza va jalla: ‹Ey Odam farzandi, sen biror qiyinchilikni yoki yoqtirmagan biror narsani koʻrganmisan?› deydi. U: ‹Yoʻq, izzatingga qasamki, men yoqtirmaydigan biror narsani sira koʻrmadim›, deydi. Soʻng doʻzax ahlidan dunyoda eng farovon yashagan kishi keltiriladi va: ‹Uni unga bir botiringlar›, deyiladi. Soʻng: ‹Ey Odam farzandi, sen biror yaxshilikni, biror koʻz quvonchini koʻrganmisan?› deydi. U: ‹Yoʻq, izzatingga qasamki, men na yaxshilikni, na koʻz quvonchini sira koʻrdim›, deydi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Жаннат аҳлидан дунёда энг қаттиқ бало кўрган киши келтирилади ва: ‹Уни жаннатга бир ботиринглар›, дейилади. Уни унда бир ботиришади. Сўнг Аллоҳ азза ва жалла: ‹Эй Одам фарзанди, сен бирор қийинчиликни ёки ёқтирмаган бирор нарсани кўрганмисан?› дейди. У: ‹Йўқ, иззатингга қасамки, мен ёқтирмайдиган бирор нарсани сира кўрмадим›, дейди. Сўнг дўзах аҳлидан дунёда энг фаровон яшаган киши келтирилади ва: ‹Уни унга бир ботиринглар›, дейилади. Сўнг: ‹Эй Одам фарзанди, сен бирор яхшиликни, бирор кўз қувончини кўрганмисан?› дейди. У: ‹Йўқ, иззатингга қасамки, мен на яхшиликни, на кўз қувончини сира кўрдим›, дейди».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ آدَمَ وَصَوَّرَهُ ثُمَّ تَرَكَهُ فِي الْجَنَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَتْرُكَهُ فَجَعَلَ إِبْلِيسُ يُطِيفُ بِهِ فَلَمَّا رَآهُ أَجْوَفَ عَرَفَ أَنَّهُ خَلْقٌ لَا يَتَمَالَكُ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh azza va jalla Odamni yaratib, unga suvrat berganida, soʻng uni jannatda Alloh xohlagancha (shu holida) tark etdi. Shunda Iblis uning atrofida aylana boshladi. Uning ichi boʻsh ekanini koʻrgach, u oʻzini tuta olmaydigan (sabrsiz) qilib yaratilgan bir mavjudot ekanini bildi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла Одамни яратиб, унга суврат берганида, сўнг уни жаннатда Аллоҳ хоҳлаганча (шу ҳолида) тарк этди. Шунда Иблис унинг атрофида айлана бошлади. Унинг ичи бўш эканини кўргач, у ўзини тута олмайдиган (сабрсиз) қилиб яратилган бир мавжудот эканини билди».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ قَالَقِيلَ لِأَنَسٍ هَلْ شَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا شَانَهُ اللَّهُ بِالشَّيْبِ مَا كَانَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ إِلَّا سَبْعَ عَشْرَةَ أَوْ ثَمَانِ عَشْرَةَ

Sobit aytdi: Anas (roziyallohu anhu)dan: «Rasululloh ﷺning (soch-soqollariga) oq tushganmi?» deb soʻralganda, u: «Alloh u zotni oqlik bilan aybli qilmagan; boshlari va soqollarida oʻn yetti yoki oʻn sakkiztadan (ortiq oq soch) boʻlmagan», — dedi.Собит айтди: Анас (розияллоҳу анҳу)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг (соч-соқолларига) оқ тушганми?» деб сўралганда, у: «Аллоҳ у зотни оқлик билан айбли қилмаган; бошлари ва соқолларида ўн етти ёки ўн саккизтадан (ортиқ оқ соч) бўлмаган», — деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَخٍ لِي لِيُحَنِّكَهُ فِي الْمِرْبَدِ قَالَ فَرَأَيْتُهُ يَسِمُ شِيَاهًا أَحْسَبُهُ قَالَ فِي آذَانِهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men ukamni tanglayini (xurmo bilan) ishqab qoʻyishlari uchun Nabiy ﷺning huzurlariga, mirbadga (qoʻra tomonga) olib bordim. Shu payt u zotning qoʻylarni — gumonimcha, ularning quloqlarini — tamgʻalab turganlarini koʻrdim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен укамни танглайини (хурмо билан) ишқаб қўйишлари учун Набий ﷺнинг ҳузурларига, мирбадга (қўра томонга) олиб бордим. Шу пайт у зотнинг қўйларни — гумонимча, уларнинг қулоқларини — тамғалаб турганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَوُّوا صُفُوفَكُمْ فَإِنَّ تَسْوِيَةَ الصَّفِّ مِنْ تَمَامِ الصَّلَاةِقَالَ عَبْد اللَّهِ أَظُنُّهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَحْسَبُ أَنِّي قَدْ أَسْقَطْتُهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar, chunki safni toʻgʻrilash namozning kamolidandir». Abdulloh aytdi: Men uni Nabiy ﷺdan (rivoyat qilingan) deb oʻylayman va oʻzim uni tushirib qoldirgan boʻlsam kerak, deb hisoblayman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: «Сафларингизни тўғриланглар, чунки сафни тўғрилаш намознинг камолидандир». Абдуллоҳ айтди: Мен уни Набий ﷺдан (ривоят қилинган) деб ўйлайман ва ўзим уни тушириб қолдирган бўлсам керак, деб ҳисоблайман.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِهْقَانَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَأْكُلَ الرَّجُلُ بِشِمَالِهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ kishining chap qoʻli bilan yeyishidan qaytardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ кишининг чап қўли билан ейишидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُمْ سَأَلُوا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا حَتَّى أَجْهَدُوهُ بِالْمَسْأَلَةِ فَخَرَجَ ذَاتَ يَوْمٍ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَقَالَ لَا تَسْأَلُونِي الْيَوْمَ عَنْ شَيْءٍ إِلَّا أَنْبَأْتُكُمْ بِهِ فَأَشْفَقَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَكُونَ بَيْنَ يَدَيْ أَمْرٍ قَدْ حَضَرَ قَالَ فَجَعَلْتُ لَا أَلْتَفِتُ يَمِينًا وَلَا شِمَالًا إِلَّا وَجَدْتُ كُلَّ رَجُلٍ لَافًّا رَأْسَهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي فَأَنْشَأَ رَجُلٌ كَانَ يُلَاحَى فَيُدْعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَنْ أَبِي قَالَ أَبُوكَ حُذَافَةُ قَالَ ثُمَّ قَامَ عُمَرُ أَوْ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا عَائِذًا بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ الْفِتَنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ قَطُّ صُوِّرَتْ لِي الْجَنَّةُ وَالنَّارُ حَتَّى رَأَيْتُهُمَا دُونَ هَذَا الْحَائِطِحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ بِمِثْلِهِ قَالَ وَكَانَ قَتَادَةُ يَذْكُرُ هَذَا الْحَدِيثَ إِذَا سُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ {لَا تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ}

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Odamlar bir kuni Allohning Nabiysi ﷺdan shu qadar koʻp soʻradilarki, hatto savol bilan u zotni qiynab qoʻydilar. Shunda u zot bir kuni chiqib, minbarga koʻtarildilar va: «Bugun mendan nimani soʻrasangiz, albatta uni sizlarga bayon qilib beraman», — dedilar. Rasululloh ﷺning ashoblari (yaqin) kelib qolgan biror ishning oldida turishlaridan qoʻrqdilar. (Anas) aytdi: Men oʻngga ham, chapga ham qaray boshladim; har bir kishi boshini koʻylagiga oʻrab yigʻlab oʻtirar edi. Shunda otasi haqida janjallashilib, otasidan boshqaga nisbat berilgan bir kishi gap boshlab: «Yo Allohning Nabiysi! Mening otam kim?» dedi. U zot: «Otang Huzofadir», dedilar. Soʻng Umar turdi — yoki: soʻng Umar gap boshlab: «Biz Allohning Rabb boʻlishiga, Islomning din boʻlishiga va Muhammadning Rasul boʻlishiga rozi boʻldik; fitnalar yomonligidan Allohdan panoh soʻrab (shunday deymiz)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Yaxshilik va yomonlikda men bugungidek (bir kunni) sira koʻrmaganman. Menga jannat va doʻzax suvratlantirildi, hatto men ularni mana shu devorning berisida koʻrdim», dedilar. Ravh bizga Hishom ibn Abu Abdullohdan, u Qatodadan, u Anasdan shuning misolini rivoyat qildi. (Roviy) aytdi: Qatoda {Sizlarga oshkor qilinsa, sizni xafa qiladigan narsalar haqida soʻramanglar} oyati haqida soʻralganda, mana shu hadisni zikr qilar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Одамлар бир куни Аллоҳнинг Набийси ﷺдан шу қадар кўп сўрадиларки, ҳатто савол билан у зотни қийнаб қўйдилар. Шунда у зот бир куни чиқиб, минбарга кўтарилдилар ва: «Бугун мендан нимани сўрасангиз, албатта уни сизларга баён қилиб бераман», — дедилар. Расулуллоҳ ﷺнинг ашоблари (яқин) келиб қолган бирор ишнинг олдида туришларидан қўрқдилар. (Анас) айтди: Мен ўнгга ҳам, чапга ҳам қарай бошладим; ҳар бир киши бошини кўйлагига ўраб йиғлаб ўтирар эди. Шунда отаси ҳақида жанжаллашилиб, отасидан бошқага нисбат берилган бир киши гап бошлаб: «Ё Аллоҳнинг Набийси! Менинг отам ким?» деди. У зот: «Отанг Ҳузофадир», дедилар. Сўнг Умар турди — ёки: сўнг Умар гап бошлаб: «Биз Аллоҳнинг Рабб бўлишига, Исломнинг дин бўлишига ва Муҳаммаднинг Расул бўлишига рози бўлдик; фитналар ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ сўраб (шундай деймиз)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшилик ва ёмонликда мен бугунгидек (бир кунни) сира кўрмаганман. Менга жаннат ва дўзах сувратлантирилди, ҳатто мен уларни мана шу деворнинг берисида кўрдим», дедилар. Равҳ бизга Ҳишом ибн Абу Абдуллоҳдан, у Қатодадан, у Анасдан шунинг мисолини ривоят қилди. (Ровий) айтди: Қатода {Сизларга ошкор қилинса, сизни хафа қиладиган нарсалар ҳақида сўраманглар} ояти ҳақида сўралганда, мана шу ҳадисни зикр қилар эди.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الدُّعَاءَ لَا يُرَدُّ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ فَادْعُوا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, azon bilan iqoma orasidagi duo rad qilinmaydi; bas, duo qilinglar», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, азон билан иқома орасидаги дуо рад қилинмайди; бас, дуо қилинглар», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ أَخْبَرَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ ثَابِتِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ طَلَبْنَا عِلْمَ الْعُودِ الَّذِي فِي مَقَامِ الْإِمَامِ فَلَمْ نَقْدِرْ عَلَى أَحَدٍ يَذْكُرُ لَنَا فِيهِ شَيْئًا قَالَ مُصْعَبٌ فَأَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ السَّائِبِ بْنِ خَبَّابٍ صَاحِبُ الْمَقْصُورَةِ فَقَالَجَلَسَ إِلَيَّ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ يَوْمًا فَقَالَ هَلْ تَدْرِي لِمَ صُنِعَ هَذَا وَلَمْ أَسْأَلْهُ عَنْهُ فَقُلْتُ لَا وَاللَّهِ مَا أَدْرِي لِمَ صُنِعَ فَقَالَ أَنَسٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضَعُ عَلَيْهِ يَمِينَهُ ثُمَّ يَلْتَفِتُ إِلَيْنَا فَقَالَ اسْتَوُوا وَاعْدِلُوا صُفُوفَكُمْ

Musʼab ibn Sobit ibn Abdulloh ibn az-Zubayr aytdi: Biz imom turadigan joydagi yogʻoch haqida maʼlumot izladik, lekin bu haqda bizga biror narsa aytadigan kishini topa olmadik. Musʼab aytdi: Menga maqsura egasi Muhammad ibn Muslim ibn as-Soib ibn Xabbob xabar berib, shunday dedi: Bir kuni Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) yonimga oʻtirdi va: «Bu nima uchun qilinganini bilasanmi?» dedi — men esa undan bu haqda soʻramagan edim. Men: «Yoʻq, Allohga qasamki, nima uchun qilinganini bilmayman», dedim. Anas: «Rasululloh ﷺ uning ustiga oʻng qoʻllarini qoʻyar, soʻng bizga yuzlanib: ‹Tekis turinglar va saflaringizni toʻgʻrilanglar›, der edilar», dedi.Мусъаб ибн Собит ибн Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр айтди: Биз имом турадиган жойдаги ёғоч ҳақида маълумот изладик, лекин бу ҳақда бизга бирор нарса айтадиган кишини топа олмадик. Мусъаб айтди: Менга мақсура эгаси Муҳаммад ибн Муслим ибн ас-Соиб ибн Хаббоб хабар бериб, шундай деди: Бир куни Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ёнимга ўтирди ва: «Бу нима учун қилинганини биласанми?» деди — мен эса ундан бу ҳақда сўрамаган эдим. Мен: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, нима учун қилинганини билмайман», дедим. Анас: «Расулуллоҳ ﷺ унинг устига ўнг қўлларини қўяр, сўнг бизга юзланиб: ‹Текис туринглар ва сафларингизни тўғриланглар›, дер эдилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ وَعَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ الْبَرَاءَ بْنَ مَالِكٍ كَانَ يَحْدُو بِالرِّجَالِ وَأَنْجَشَةَ يَحْدُو بِالنِّسَاءِ وَكَانَ حَسَنَ الصَّوْتِ فَحَدَا فَأَعْنَقَتْ الْإِبِلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدًا سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Baro ibn Molik erkaklar uchun hido (haydov qoʻshigʻi) aytar, Anjasha esa ayollar uchun hido aytar edi; uning ovozi goʻzal edi. U hido aytganida tuyalar tezlashib ketdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ey Anjasha, shishalarni sekinroq hayda», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Баро ибн Молик эркаклар учун ҳидо (ҳайдов қўшиғи) айтар, Анжаша эса аёллар учун ҳидо айтар эди; унинг овози гўзал эди. У ҳидо айтганида туялар тезлашиб кетди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Анжаша, шишаларни секинроқ ҳайда», дедилар.

حَدَّثَنَا غَسَّانُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حُفَّتْ الْجَنَّةُ بِالْمَكَارِهِ وَحُفَّتْ النَّارُ بِالشَّهَوَاتِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Jannat yoqimsiz (mashaqqatli) narsalar bilan oʻralgan, doʻzax esa shahvatlar bilan oʻralgandir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жаннат ёқимсиз (машаққатли) нарсалар билан ўралган, дўзах эса шаҳватлар билан ўралгандир», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أُمَيَّةُ بْنُ شِبْلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ يَزْدَوَيْهِ قَالَخَرَجْتُ إِلَى الْمَدِينَةِ مَعَ عُمَرَ بْنِ يَزِيدَ وَعُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَامِلٌ عَلَيْهَا قَبْلَ أَنْ يُسْتَخْلَفَ قَالَ فَسَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَكَانَ بِهِ وَضَحٌ شَدِيدٌ قَالَ وَكَانَ عُمَرُ يُصَلِّي بِنَا فَقَالَ أَنَسٌ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَشْبَهَ صَلَاةً بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا الْفَتَى كَانَ يُخَفِّفُ فِي تَمَامٍ

Usmon ibn Yazdavayh aytdi: Men Umar ibn Yazid bilan Madinaga chiqdim; Umar ibn Abdulaziz xalifa qilinishidan avval u yerga voliy edi. Men Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ni eshitdim — unda kuchli oq dogʻ (pes) bor edi. U aytdi: Umar bizga imomlik qilib namoz oʻqir edi. Anas: «Men namozi bu yigitning namozichalik Rasululloh ﷺning namozlariga oʻxshagan birovni koʻrmadim: u (namozni) toʻliq ado etgan holda yengil oʻqir edi», dedi.Усмон ибн Яздавайҳ айтди: Мен Умар ибн Язид билан Мадинага чиқдим; Умар ибн Абдулазиз халифа қилинишидан аввал у ерга волий эди. Мен Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)ни эшитдим — унда кучли оқ доғ (пес) бор эди. У айтди: Умар бизга имомлик қилиб намоз ўқир эди. Анас: «Мен намози бу йигитнинг намозичалик Расулуллоҳ ﷺнинг намозларига ўхшаган бировни кўрмадим: у (намозни) тўлиқ адо этган ҳолда енгил ўқир эди», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ أَبِي دَاوُدَ يَعْنِي الْحَبَطِيُّ أَبُو هِشَامٍ قَالَ أَخِي هَارُونُ بْنُ أَبِي دَاوُدَأَتَيْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ إِنَّ الْمَكَانَ بَعِيدٌ وَنَحْنُ يُعْجِبُنَا أَنْ نَعُودَكَ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَيُّمَا رَجُلٍ عَادَ مَرِيضًا فَإِنَّمَا يَخُوضُ فِي الرَّحْمَةِ فَإِذَا قَعَدَ عِنْدَ الْمَرِيضِ غَمَرَتْهُ الرَّحْمَةُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الصَّحِيحُ الَّذِي يَعُودُ الْمَرِيضَ فَالْمَرِيضُ مَا لَهُ قَالَ تُحَطُّ عَنْهُ ذُنُوبُهُ

Horun ibn Abu Dovud aytdi: Men Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning oldiga keldim va: «Ey Abu Hamza, joy uzoq, biz esa seni yoʻqlab turishni yaxshi koʻramiz», dedim. Shunda u boshini koʻtarib: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim, dedi: «Qaysi bir kishi bemorni yoʻqlasa, u rahmat ichida kezadi; bemorning yoniga oʻtirsa, rahmat uni qoplaydi». Men: «Yo Rasululloh, bu — bemorni yoʻqlagan sogʻlom kishi (uchun shunday); bemorga esa nima bor?» dedim. U zot: «Uning gunohlari toʻkiladi», dedilar.Ҳорун ибн Абу Довуд айтди: Мен Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келдим ва: «Эй Абу Ҳамза, жой узоқ, биз эса сени йўқлаб туришни яхши кўрамиз», дедим. Шунда у бошини кўтариб: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим, деди: «Қайси бир киши беморни йўқласа, у раҳмат ичида кезади; беморнинг ёнига ўтирса, раҳмат уни қоплайди». Мен: «Ё Расулуллоҳ, бу — беморни йўқлаган соғлом киши (учун шундай); беморга эса нима бор?» дедим. У зот: «Унинг гуноҳлари тўкилади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ وَعَمَلٍ لَا يُرْفَعُ وَقَلْبٍ لَا يَخْشَعُ وَقَوْلٍ لَا يُسْمَعُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday der edilar: «Allohumma inniy aʼuzu bika min ilmin la yanfaʼ, va amalin la yurfaʼ, va qalbin la yaxshaʼ, va qavlin la yusmaʼ (Allohim, men foyda bermaydigan ilmdan, koʻtarilmaydigan amaldan, qoʻrqmaydigan qalbdan va eshitilmaydigan soʻzdan Senga panoh soʻrayman)».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳумма инний аъузу бика мин илмин ла янфаъ, ва амалин ла юрфаъ, ва қалбин ла яхшаъ, ва қавлин ла юсмаъ (Аллоҳим, мен фойда бермайдиган илмдан, кўтарилмайдиган амалдан, қўрқмайдиган қалбдан ва эшитилмайдиган сўздан Сенга паноҳ сўрайман)».

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَلَّامٌ يَعْنِي ابْنَ مِسْكِينٍ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُخَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ فَمَا قَالَ لِي أُفٍّ قَطُّ وَلَا قَالَ لِمَ صَنَعْتَ كَذَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺga oʻn yil xizmat qildim; u zot menga biror marta ‹uf› ham demadilar va: «Nega bunday qilding?» ham demadilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга ўн йил хизмат қилдим; у зот менга бирор марта ‹уф› ҳам демадилар ва: «Нега бундай қилдинг?» ҳам демадилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا سَلَّامٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَشَهِدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِيمَةً مَا فِيهَا خُبْزٌ وَلَا لَحْمٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir valimada (toʻy taomida) hozir boʻldilar; unda na non, na goʻsht bor edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир валимада (тўй таомида) ҳозир бўлдилар; унда на нон, на гўшт бор эди.