حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ فَهَلْ لَهَا أَجْرٌ إِنْ أَتَصَدَّقْ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺga: «Onam toʻsatdan vafot etdi; menimcha, agar u gapira olganda, sadaqa qilar edi. Men uning nomidan sadaqa bersam, unga ajr boʻladimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺга: «Онам тўсатдан вафот этди; менимча, агар у гапира олганда, садақа қилар эди. Мен унинг номидан садақа берсам, унга ажр бўладими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَبِي وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الْمَعْنَى قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ وَأُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتَا كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِالْحَبَشَةِ فِيهَا تَصَاوِيرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُولَئِكَ إِذَا كَانَ فِيهِمْ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَمَاتَ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّوَرَ أُولَئِكَ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبِي قَالَ وَكِيعٌ إِنَّهُمْ تَذَاكَرُوا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَذَكَرَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأُمُّ حَبِيبَةَ كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا فِي أَرْضِ الْحَبَشَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba va Ummu Salama Rasululloh ﷺ ga Habashada (Habashistonda) koʻrgan bir cherkovni — uning ichida suratlar bor edi — zikr qildilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, ular orasida bir solih kishi boʻlib, u vafot etsa, qabri ustiga masjid qurar va unga oʻsha suratlarni chizar edilar. Ular qiyomat kunida Allohning huzurida maxluqotning eng yomonidirlar», dedilar. Otam aytdi: Vakiʼ (shunday) dedi: Ular Nabiy ﷺning huzurlarida u zotning kasalliklari paytida (bu haqda) soʻzlashdilar; shunda Ummu Salama va Ummu Habiba Habasha yurtida koʻrgan bir cherkovni zikr qildilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба ва Умму Салама Расулуллоҳ ﷺ га Ҳабашада (Ҳабашистонда) кўрган бир черковни — унинг ичида суратлар бор эди — зикр қилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, улар орасида бир солиҳ киши бўлиб, у вафот этса, қабри устига масжид қурар ва унга ўша суратларни чизар эдилар. Улар қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида махлуқотнинг энг ёмонидирлар», дедилар. Отам айтди: Вакиъ (шундай) деди: Улар Набий ﷺнинг ҳузурларида у зотнинг касалликлари пайтида (бу ҳақда) сўзлашдилар; шунда Умму Салама ва Умму Ҳабиба Ҳабаша юртида кўрган бир черковни зикр қилдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ عَنْ أَبِي سَهْلَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْعُوا لِي بَعْضَ أَصْحَابِي قُلْتُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ لَا قُلْتُ عُمَرُ قَالَ لَا قُلْتُ ابْنُ عَمِّكَ عَلِيٌّ قَالَ لَا قَالَتْ قُلْتُ عُثْمَانُ قَالَ نَعَمْ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ تَنَحَّيْ جَعَلَ يُسَارُّهُ وَلَوْنُ عُثْمَانَ يَتَغَيَّرُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الدَّارِ وَحُصِرَ فِيهَا قُلْنَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَلَا تُقَاتِلُ قَالَ لَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهِدَ إِلَيَّ عَهْدًا وَإِنِّي صَابِرٌ نَفْسِي عَلَيْهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga as-hobimdan birortasini chaqiringlar», dedilar. Men: «Abu Bakrnimi?» dedim. U zot: «Yoʻq», dedilar. Men: «Umarnimi?» dedim. «Yoʻq», dedilar. Men: «Amakingizning oʻgʻli Alinimi?» dedim. «Yoʻq», dedilar. (Oisha) dedi: Men: «Usmonnimi?» dedim. «Ha», dedilar. U kelganida u zot: «Nari tur», dedilar va unga sirlashib gapira boshladilar, Usmonning rangi esa oʻzgarardi. Dor kuni boʻlib, u oʻsha (uy)da qamalganida biz: «Ey moʻminlar amiri, jang qilmaysizmi?» dedik. U: «Yoʻq. Albatta, Rasululloh ﷺ menga bir ahd olganlar, men esa oʻzimni unga sabr qildiraman», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга ас-ҳобимдан бирортасини чақиринглар», дедилар. Мен: «Абу Бакрними?» дедим. У зот: «Йўқ», дедилар. Мен: «Умарними?» дедим. «Йўқ», дедилар. Мен: «Амакингизнинг ўғли Алиними?» дедим. «Йўқ», дедилар. (Оиша) деди: Мен: «Усмонними?» дедим. «Ҳа», дедилар. У келганида у зот: «Нари тур», дедилар ва унга сирлашиб гапира бошладилар, Усмоннинг ранги эса ўзгарарди. Дор куни бўлиб, у ўша (уй)да қамалганида биз: «Эй мўминлар амири, жанг қилмайсизми?» дедик. У: «Йўқ. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ менга бир аҳд олганлар, мен эса ўзимни унга сабр қилдираман», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَلَمَّا أَقْبَلَتْ عَائِشَةُ بَلَغَتْ مِيَاهَ بَنِي عَامِرٍ لَيْلًا نَبَحَتْ الْكِلَابُ قَالَتْ أَيُّ مَاءٍ هَذَا قَالُوا مَاءُ الْحَوْأَبِ قَالَتْ مَا أَظُنُّنِي إِلَّا أَنِّي رَاجِعَةٌ فَقَالَ بَعْضُ مَنْ كَانَ مَعَهَا بَلْ تَقْدَمِينَ فَيَرَاكِ الْمُسْلِمُونَ فَيُصْلِحُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ذَاتَ بَيْنِهِمْ قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَنَا ذَاتَ يَوْمٍ كَيْفَ بِإِحْدَاكُنَّ تَنْبَحُ عَلَيْهَا كِلَابُ الْحَوْأَبِ
Qays aytdi: Oisha (roziyallohu anho) kelayotib, kechasi Banu Omirning suvlariga yetdi. Shunda itlar hurdi. U: «Bu qaysi suv?» dedi. Ular: «Havʼab suvi», deyishdi. U: «Oʻzimni qaytadigan deb oʻylayapman», dedi. Shunda u bilan birga boʻlganlardan baʼzilari: «Yoʻq, sen borasan, musulmonlar seni koʻradi va Alloh azza va jalla ularning oʻrtasini isloh qiladi», dedi. U: «Albatta, Rasululloh ﷺ bir kuni bizga: ‹Sizlardan biringizga Havʼabning itlari hurishi qanday boʻlar ekan?› deganlar», dedi.Қайс айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) келаётиб, кечаси Бану Омирнинг сувларига етди. Шунда итлар ҳурди. У: «Бу қайси сув?» деди. Улар: «Ҳавъаб суви», дейишди. У: «Ўзимни қайтадиган деб ўйлаяпман», деди. Шунда у билан бирга бўлганлардан баъзилари: «Йўқ, сен борасан, мусулмонлар сени кўради ва Аллоҳ азза ва жалла уларнинг ўртасини ислоҳ қилади», деди. У: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ бир куни бизга: ‹Сизлардан бирингизга Ҳавъабнинг итлари ҳуриши қандай бўлар экан?› деганлар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِقَتْلِ ذِي الطُّفْيَتَيْنِ يَقُولُ إِنَّهُ يُصِيبُ الْحَبَلَ وَيَلْتَمِسُ الْبَصَرَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ikki oq chiziqli (ilon)ni oʻldirishga buyurar va: «Albatta, u homilani tushiradi va koʻzni koʻr qiladi», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ икки оқ чизиқли (илон)ни ўлдиришга буюрар ва: «Албатта, у ҳомилани туширади ва кўзни кўр қилади», дер эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَوَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِصَبِيٍّ لِيُحَنِّكَهُ فَأَجْلَسَهُ فِي حَجْرِهِ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَتْبَعَهُ إِيَّاهُ قَالَ وَكِيعٌ فَأُتْبِعَهُ إِيَّاهُ وَلَمْ يَغْسِلْهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺga bir chaqaloq tahnik qilib berishlari uchun keltirildi. U zot uni etaklariga oʻtqazdilar, u esa u zotning ustiga siydi. Shunda u zot suv soʻrab, uni (siydik) ustidan quydilar. Vakiʼ: «Suv uning ustidan quyildi, uni yuvmadilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺга бир чақалоқ таҳник қилиб беришлари учун келтирилди. У зот уни этакларига ўтқаздилар, у эса у зотнинг устига сийди. Шунда у зот сув сўраб, уни (сийдик) устидан қуйдилар. Вакиъ: «Сув унинг устидан қуйилди, уни ювмадилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى وَوَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ الْمَعْنَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُعَنْ غُسْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ قَالَتْ كَانَ يَبْدَأُ بِيَدَيْهِ فَيَغْسِلُهُمَا قَالَ وَكِيعٌ يَغْسِلُ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ يُخَلِّلُ أُصُولَ شَعَرِ رَأْسِهِ حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّهُ قَدْ اسْتَبْرَأَ الْبَشَرَةَ اغْتَرَفَ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ فَصَبَّهُنَّ عَلَى رَأْسِهِ ثُمَّ أَفَاضَ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ غَرَفَ بِيَدَيْهِ مِلْءَ كَفَّيْهِ ثَلَاثًا
Oisha (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺning janobatdan gʻusl qilishlari haqida xabar berdi. U aytdi: U zot qoʻllaridan boshlab, ularni yuvar edilar. Vakiʼ (shunday) dedi: Kaftlarini uch marta yuvar, soʻng namozdagi kabi tahorat qilar, soʻng bosh sochlarining tublarini xilollar edilar; teriga suv yetdi deb gumon qilganlarida, uch hovuch olib, ularni boshlariga quyar, soʻng butun badanlariga suv yoyar edilar. Ibn Numayr: «Kaftlari toʻla qilib, ikki qoʻllari bilan uch marta hovuchladilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺнинг жанобатдан ғусл қилишлари ҳақида хабар берди. У айтди: У зот қўлларидан бошлаб, уларни ювар эдилар. Вакиъ (шундай) деди: Кафтларини уч марта ювар, сўнг намоздаги каби таҳорат қилар, сўнг бош сочларининг тубларини хилоллар эдилар; терига сув етди деб гумон қилганларида, уч ҳовуч олиб, уларни бошларига қуяр, сўнг бутун баданларига сув ёяр эдилар. Ибн Нумайр: «Кафтлари тўла қилиб, икки қўллари билан уч марта ҳовучладилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ جَالِسًا حَتَّى إِذَا كَبِرَ قَرَأَ جَالِسًا حَتَّى إِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنْ السُّورَةِ ثَلَاثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهُنَّ ثُمَّ رَكَعَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni kecha namozining biror joyida oʻtirib (Qurʼon) oʻqiganlarini koʻrmadim, toki yoshlari ulgʻayganda oʻtirib oʻqidilar. Suradan oʻttiz yoki qirq oyat qolganida tik turib, ularni oʻqir, soʻng ruku qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни кеча намозининг бирор жойида ўтириб (Қуръон) ўқиганларини кўрмадим, токи ёшлари улғайганда ўтириб ўқидилар. Сурадан ўттиз ёки қирқ оят қолганида тик туриб, уларни ўқир, сўнг руку қилар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ أَبِى ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ ذَكْوَانَ مَوْلَى عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَسِيرٍ فَلَهَوْتُ عَنْهُ فَذَهَبَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا فَعَلَ الْأَسِيرُ قَالَتْ لَهَوْتُ عَنْهُ مَعَ النِّسْوَةِ فَخَرَجَ فَقَالَ مَا لَكِ قَطَعَ اللَّهُ يَدَكِ أَوْ يَدَيْكِ فَخَرَجَ فَآذَنَ بِهِ النَّاسَ فَطَلَبُوهُ فَجَاءُوا بِهِ فَدَخَلَ عَلَيَّ وَأَنَا أُقَلِّبُ يَدَيَّ فَقَالَ مَا لَكِ أَجُنِنْتِ قُلْتُ دَعَوْتَ عَلَيَّ فَأَنَا أُقَلِّبُ يَدَيَّ أَنْظُرُ أَيُّهُمَا يُقْطَعَانِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ مَدًّا وَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي بَشَرٌ أَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُ الْبَشَرُ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَوْ مُؤْمِنَةٍ دَعَوْتُ عَلَيْهِ فَاجْعَلْهُ لَهُ زَكَاةً وَطُهُورًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurimga bir asirni (olib) kirdilar. Men undan gʻofil boʻldim, u esa ketib qoldi. Nabiy ﷺ kelib: «Asir nima boʻldi?» dedilar. Men: «Ayollar bilan (boʻlib) undan gʻofil boʻldim», dedim. Shunda u zot chiqib: «Senga nima boʻldi? Alloh qoʻlingni — yoki ikki qoʻlingni — kessin», dedilar-da, chiqib odamlarga uni (asirni) eʼlon qildilar. Ular uni izlab, topib keltirishdi. Soʻng u zot huzurimga kirdilar, men esa qoʻllarimni aylantirib turgan edim. U zot: «Senga nima boʻldi, aqldan ozdingmi?» dedilar. Men: «Menga qargʻish qildingiz, shuning uchun qaysi biri kesilarkin deb qoʻllarimni aylantirib qarayapman», dedim. Shunda u zot Allohga hamd aytib, Uni ulugʻladilar va qoʻllarini uzatib koʻtardilar-da: «Allohim! Men basharman, bashar gʻazablangandek gʻazablanaman. Bas, qaysi bir moʻmin erkak yoki moʻmina ayolga qargʻish qilgan boʻlsam, uni unga zakot (poklovchi) va tahorat (poklik) qilgin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузуримга бир асирни (олиб) кирдилар. Мен ундан ғофил бўлдим, у эса кетиб қолди. Набий ﷺ келиб: «Асир нима бўлди?» дедилар. Мен: «Аёллар билан (бўлиб) ундан ғофил бўлдим», дедим. Шунда у зот чиқиб: «Сенга нима бўлди? Аллоҳ қўлингни — ёки икки қўлингни — кессин», дедилар-да, чиқиб одамларга уни (асирни) эълон қилдилар. Улар уни излаб, топиб келтиришди. Сўнг у зот ҳузуримга кирдилар, мен эса қўлларимни айлантириб турган эдим. У зот: «Сенга нима бўлди, ақлдан оздингми?» дедилар. Мен: «Менга қарғиш қилдингиз, шунинг учун қайси бири кесиларкин деб қўлларимни айлантириб қараяпман», дедим. Шунда у зот Аллоҳга ҳамд айтиб, Уни улуғладилар ва қўлларини узатиб кўтардилар-да: «Аллоҳим! Мен башарман, башар ғазаблангандек ғазабланаман. Бас, қайси бир мўмин эркак ёки мўмина аёлга қарғиш қилган бўлсам, уни унга закот (покловчи) ва таҳорат (поклик) қилгин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ يَحْيَى عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُقَالَ يَحْيَى أُرَاهُ سَمَّى لِي أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدٍ وَلَكِنْ نَسِيتُ اسْمَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Jibril (alayhissalom) menga qoʻshni haqida shu qadar vasiyat qilib turdiki, hatto men uni merosxoʻr qiladi deb oʻyladim», dedilar. Yahyo aytdi: U menga Abu Bakr ibn Muhammadni nomlab bergan koʻrinadi, lekin men uning ismini unutdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Жибрил (алайҳиссалом) менга қўшни ҳақида шу қадар васият қилиб турдики, ҳатто мен уни меросхўр қилади деб ўйладим», дедилар. Яҳё айтди: У менга Абу Бакр ибн Муҳаммадни номлаб берган кўринади, лекин мен унинг исмини унутдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ وَعَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ حَرْبٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حِطَّانَ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهُ قَالَتْلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَعُ فِي بَيْتِهِ ثَوْبًا فِيهِ تَصْلِيبٌ إِلَّا نَقَضَهُ
Oisha (roziyallohu anho) hadis aytdi: «Rasululloh ﷺ uylarida ichida salib (xoch) tasviri boʻlgan biror kiyimni buzmasdan qoldirmas edilar».Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳадис айтди: «Расулуллоҳ ﷺ уйларида ичида салиб (хоч) тасвири бўлган бирор кийимни бузмасдан қолдирмас эдилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَصَلَاةِ الصُّبْحِ
Oisha (roziyallohu anho) hadis aytdi: Rasululloh ﷺ azon bilan bomdod namozi orasida ikki rakaat namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳадис айтди: Расулуллоҳ ﷺ азон билан бомдод намози орасида икки ракаат намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَائِشَةَلَدَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ فَأَشَارَ أَنْ لَا تَلُدُّونِي قُلْتُ كَرَاهِيَةُ الْمَرِيضِ الدَّوَاءَ فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ أَلَمْ أَنْهَكُمْ أَنْ لَا تَلُدُّونِي قَالَ لَا يَبْقَى مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلَّا لُدَّ غَيْرُ الْعَبَّاسِ فَإِنَّهُ لَمْ يَشْهَدْكُنَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺga kasalliklari paytida ogʻizlarining yon tomonidan dori quydik. Shunda u zot: «Menga dori quymanglar», deb ishora qildilar. Biz: «(Bu) bemorning dorini yoqtirmasligidandir», dedik. U zot oʻzlariga kelganlarida: «Sizlarni menga dori quymanglar deb qaytarmaganmidim? Ichingizdan Abbosdan boshqa hech kim qolmasin, hammasining ogʻziga dori quyilsin; chunki u sizlar bilan birga (hozir) boʻlmagan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺга касалликлари пайтида оғизларининг ён томонидан дори қуйдик. Шунда у зот: «Менга дори қуйманглар», деб ишора қилдилар. Биз: «(Бу) беморнинг дорини ёқтирмаслигидандир», дедик. У зот ўзларига келганларида: «Сизларни менга дори қуйманглар деб қайтармаганмидим? Ичингиздан Аббосдан бошқа ҳеч ким қолмасин, ҳаммасининг оғзига дори қуйилсин; чунки у сизлар билан бирга (ҳозир) бўлмаган», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَصَابَ الْمُسْلِمَ مِنْ شَيْءٍ كَانَ لَهُ أَجْرًا وَكَفَّارَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Musulmonga yetgan har bir (musibat) unga ajr va kafforat boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Мусулмонга етган ҳар бир (мусибат) унга ажр ва каффорат бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ حَاتِمٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَغِيرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَهُ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكُمْ تُحْشَرُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا قَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ الْأَمْرَ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يُهِمَّهُمْ ذَلِكَحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ أَبِي صَغِيرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Albatta, sizlar qiyomat kuni yalangoyoq, yalangʻoch, xatna qilinmagan holda toʻplanasizlar», dedilar. Oisha: «Ey Allohning Rasuli, erkaklar va ayollar bir-birlariga qaraydilarmi?» dedi. U zot: «Ey Oisha, ish ularni bunga ahamiyat berishlaridan koʻra qattiqroqdir», dedilar. Ravh bizga hadis aytdi: Hotim ibn Abu Sagʻira, unga Abdulloh ibn Abu Mulayka, unga Qosim ibn Muhammad Oishadan hadis aytdi. U: «Rasululloh ﷺ (shunday) dedilar», dedi va uning oʻxshashini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Албатта, сизлар қиёмат куни ялангоёқ, яланғоч, хатна қилинмаган ҳолда тўпланасизлар», дедилар. Оиша: «Эй Аллоҳнинг Расули, эркаклар ва аёллар бир-бирларига қарайдиларми?» деди. У зот: «Эй Оиша, иш уларни бунга аҳамият беришларидан кўра қаттиқроқдир», дедилар. Равҳ бизга ҳадис айтди: Ҳотим ибн Абу Сағира, унга Абдуллоҳ ибн Абу Мулайка, унга Қосим ибн Муҳаммад Оишадан ҳадис айтди. У: «Расулуллоҳ ﷺ (шундай) дедилар», деди ва унинг ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ هِشَامٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُكَانَ لَنَا سِتْرٌ فِيهِ تِمْثَالُ طَيْرٍ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَوِّلِيهِ فَإِنِّي إِذَا رَأَيْتُهُ ذَكَرْتُ الدُّنْيَا وَكَانَتْ لَنَا قَطِيفَةٌ نَلْبَسُهَا يَقُولُ عَلَمُهَا حَرِيرٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bizda ichida qush surati boʻlgan bir parda bor edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Buni boshqa yoqqa koʻchir, chunki men uni koʻrganimda dunyoni eslayman», dedilar. Bizda oʻzimiz kiyadigan bir baxmal (chopon) ham bor edi — uning hoshiyasi ipakdan, der edi (roviy).Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бизда ичида қуш сурати бўлган бир парда бор эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Буни бошқа ёққа кўчир, чунки мен уни кўрганимда дунёни эслайман», дедилар. Бизда ўзимиз киядиган бир бахмал (чопон) ҳам бор эди — унинг ҳошияси ипакдан, дер эди (ровий).
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَمْرَةُ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُجَاءَتْنِي يَهُودِيَّةٌ تَسْأَلُنِي فَقَالَتْ أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُعَذَّبُ فِي الْقُبُورِ قَالَ عَائِذٌ بِاللَّهِ فَرَكِبَ مَرْكَبًا فَخَسَفَتْ الشَّمْسُ فَخَرَجْتُ فَكُنْتُ بَيْنَ الْحُجَرِ مَعَ النِّسْوَةِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَرْكَبِهِ فَأَتَى مُصَلَّاهُ فَصَلَّى النَّاسُ وَرَاءَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ سَجَدَ فَأَطَالَ السُّجُودَ ثُمَّ قَامَ أَيْسَرَ مِنْ قِيَامِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ أَيْسَرَ مِنْ رُكُوعِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ قَامَ أَيْسَرَ مِنْ قِيَامِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ أَيْسَرَ مِنْ رُكُوعِهِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ أَيْسَرَ مِنْ سُجُودِهِ الْأَوَّلِ فَكَانَتْ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ فَتَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَقَالَ إِنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ كَفِتْنَةِ الدَّجَّالِ قَالَتْ فَسَمِعْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ يَسْتَعِيذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Amra aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Huzurimga bir yahudiy ayol soʻrab kelib: «Alloh seni qabr azobidan asrasin», dedi. Nabiy ﷺ kelganlarida men: «Ey Allohning Rasuli, biz qabrlarda azoblanamizmi?» dedim. U zot: «Allohdan panoh soʻrayman», dedilar va bir ulovga mindilar. Shu payt quyosh tutildi. Men chiqib, hujralar orasida ayollar bilan birga boʻldim. Nabiy ﷺ ulovlaridan (tushib) kelib, namoz oʻqiydigan joylariga bordilar, odamlar u zotning orqalarida namoz oʻqidilar. U zot turdilar va qiyomni uzoq qildilar, soʻng rukuʼ qilib, rukuʼni uzoq qildilar, soʻng boshlarini koʻtarib, qiyomni uzoq qildilar, soʻng rukuʼ qilib, rukuʼni uzoq qildilar, soʻng boshlarini koʻtarib, qiyomni uzoq qildilar, soʻng sajda qilib, sajdani uzoq qildilar. Keyin birinchi qiyomlaridan yengilroq turdilar, soʻng birinchi rukuʼlaridan yengilroq rukuʼ qildilar, soʻng birinchi qiyomlaridan yengilroq turdilar, soʻng birinchi rukuʼlaridan yengilroq rukuʼ qildilar, soʻng birinchi sajdalaridan yengilroq sajda qildilar. Shunday qilib, toʻrt rukuʼ va toʻrt sajda boʻldi. Quyosh yorishdi. Soʻng u zot: «Albatta, sizlar qabrlarda Dajjol fitnasiga oʻxshash fitnaga solinasizlar», dedilar. (Oisha) dedi: Shundan keyin men u zotning qabr azobidan Allohga panoh soʻraganlarini eshitdim.Амра айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Ҳузуримга бир яҳудий аёл сўраб келиб: «Аллоҳ сени қабр азобидан асрасин», деди. Набий ﷺ келганларида мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз қабрларда азобланамизми?» дедим. У зот: «Аллоҳдан паноҳ сўрайман», дедилар ва бир уловга миндилар. Шу пайт қуёш тутилди. Мен чиқиб, ҳужралар орасида аёллар билан бирга бўлдим. Набий ﷺ уловларидан (тушиб) келиб, намоз ўқийдиган жойларига бордилар, одамлар у зотнинг орқаларида намоз ўқидилар. У зот турдилар ва қиёмни узоқ қилдилар, сўнг рукуъ қилиб, рукуъни узоқ қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, қиёмни узоқ қилдилар, сўнг рукуъ қилиб, рукуъни узоқ қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, қиёмни узоқ қилдилар, сўнг сажда қилиб, саждани узоқ қилдилар. Кейин биринчи қиёмларидан енгилроқ турдилар, сўнг биринчи рукуъларидан енгилроқ рукуъ қилдилар, сўнг биринчи қиёмларидан енгилроқ турдилар, сўнг биринчи рукуъларидан енгилроқ рукуъ қилдилар, сўнг биринчи саждаларидан енгилроқ сажда қилдилар. Шундай қилиб, тўрт рукуъ ва тўрт сажда бўлди. Қуёш ёришди. Сўнг у зот: «Албатта, сизлар қабрларда Дажжол фитнасига ўхшаш фитнага солинасизлар», дедилар. (Оиша) деди: Шундан кейин мен у зотнинг қабр азобидан Аллоҳга паноҳ сўраганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثُمَّ ارْتَحَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ لِيَبِيعَ عَقَارًا لَهُ بِهَا وَيَجْعَلَهُ فِي السِّلَاحِ وَالْكُرَاعِ ثُمَّ يُجَاهِدَ الرُّومَ حَتَّى يَمُوتَ فَلَقِيَ رَهْطًا مِنْ قَوْمِهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّ رَهْطًا مِنْ قَوْمِهِ سِتَّةً أَرَادُوا ذَلِكَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَيْسَ لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فَنَهَاهُمْ عَنْ ذَلِكَ فَأَشْهَدَهُمْ عَلَى رَجْعَتِهَا ثُمَّ رَجَعَ إِلَيْنَا فَأَخْبَرَنَا أَنَّهُ أَتَى ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنْ الْوَتْرِ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكَ بِأَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ بِوَتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ قَالَ ائْتِ عَائِشَةَ فَاسْأَلْهَا ثُمَّ ارْجِعْ إِلَيَّ فَأَخْبِرْنِي بِرَدِّهَا عَلَيْكَ قَالَ فَأَتَيْتُ عَلَى حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ فَاسْتَلْحَقْتُهُ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا أَنَا بِقَارِبِهَا إِنِّي نَهَيْتُهَا أَنْ تَقُولَ فِي هَاتَيْنِ الشِّيعَتَيْنِ شَيْئًا فَأَبَتْ فِيهِمَا إِلَّا مُضِيًّا فَأَقْسَمْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ مَعِي فَدَخَلْنَا عَلَيْهَا فَقَالَتْ حَكِيمٌ وَعَرَفَتْهُ قَالَ نَعَمْ أَوْ بَلَى قَالَتْ مَنْ هَذَا مَعَكَ قَالَ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قَالَ ابْنُ عَامِرٍ قَالَ فَتَرَحَّمَتْ عَلَيْهِ وَقَالَتْ نِعْمَ الْمَرْءُ كَانَ عَامِرٌ قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّ خُلُقَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Saʼd ibn Hishomdan rivoyat qilinadiki, u xotinini taloq qilib, soʻng Madinaga — u yerdagi mulkini sotib, uni qurol-yarogʻ va otga sarflab, oʻlgunicha Rumga qarshi jihod qilish uchun — koʻchib bordi. Shunda qavmidan bir guruh kishilarni uchratdi. Ular unga qavmidan olti kishi Rasululloh ﷺ zamonida shuni istaganlarini, u zot esa: «Sizlar uchun menda goʻzal oʻrnak yoʻqmi?» deb, ularni bundan qaytarganlarini soʻzlab berdilar. Shunda u xotinini qaytarib olganiga ularni guvoh qildi. Soʻng bizning oldimizga qaytib kelib, Ibn Abbosning huzuriga borganini va undan vitr haqida soʻraganini xabar qildi. (Ibn Abbos): «Senga Rasululloh ﷺning vitrlarini yer ahlining eng bilimdonini xabar qilaymi?» dedi. U: «Ha», dedi. (Ibn Abbos): «Oishaning huzuriga borib, undan soʻra, soʻng menga qaytib kel va uning senga bergan javobini xabar qil», dedi. (Saʼd) dedi: Men Hakim ibn Aflahning oldiga borib, uning huzuriga men bilan birga borishini soʻradim. U: «Men unga yaqinlashmayman: men uni bu ikki guruh haqida biror narsa aytishdan qaytargan edim, u esa ular haqida (soʻzlashda) davom etishdan boshqasidan bosh tortdi», dedi. Men unga qasam ichirdim, shunda u men bilan birga keldi va biz uning huzuriga kirdik. (Oisha) uni tanib: «Hakimmi?» dedi. U: «Ha», dedi. (Oisha): «Sen bilan birga kim?» dedi. U: «Saʼd ibn Hishom», dedi. (Oisha): «Qaysi Hishom?» dedi. U: «Ibn Omir», dedi. Shunda (Oisha) unga rahmat soʻrab: «Omir naqadar yaxshi kishi edi», dedi. Men: «Ey moʻminlar onasi, menga Rasululloh ﷺning xulqlari haqida xabar bering», dedim. U: «Sen Qurʼon oʻqimaysanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Bas, Rasululloh ﷺning xulqlari...», dedi.Саъд ибн Ҳишомдан ривоят қилинадики, у хотинини талоқ қилиб, сўнг Мадинага — у ердаги мулкини сотиб, уни қурол-яроғ ва отга сарфлаб, ўлгунича Румга қарши жиҳод қилиш учун — кўчиб борди. Шунда қавмидан бир гуруҳ кишиларни учратди. Улар унга қавмидан олти киши Расулуллоҳ ﷺ замонида шуни истаганларини, у зот эса: «Сизлар учун менда гўзал ўрнак йўқми?» деб, уларни бундан қайтарганларини сўзлаб бердилар. Шунда у хотинини қайтариб олганига уларни гувоҳ қилди. Сўнг бизнинг олдимизга қайтиб келиб, Ибн Аббоснинг ҳузурига борганини ва ундан витр ҳақида сўраганини хабар қилди. (Ибн Аббос): «Сенга Расулуллоҳ ﷺнинг витрларини ер аҳлининг энг билимдонини хабар қилайми?» деди. У: «Ҳа», деди. (Ибн Аббос): «Оишанинг ҳузурига бориб, ундан сўра, сўнг менга қайтиб кел ва унинг сенга берган жавобини хабар қил», деди. (Саъд) деди: Мен Ҳаким ибн Афлаҳнинг олдига бориб, унинг ҳузурига мен билан бирга боришини сўрадим. У: «Мен унга яқинлашмайман: мен уни бу икки гуруҳ ҳақида бирор нарса айтишдан қайтарган эдим, у эса улар ҳақида (сўзлашда) давом этишдан бошқасидан бош тортди», деди. Мен унга қасам ичирдим, шунда у мен билан бирга келди ва биз унинг ҳузурига кирдик. (Оиша) уни таниб: «Ҳакимми?» деди. У: «Ҳа», деди. (Оиша): «Сен билан бирга ким?» деди. У: «Саъд ибн Ҳишом», деди. (Оиша): «Қайси Ҳишом?» деди. У: «Ибн Омир», деди. Шунда (Оиша) унга раҳмат сўраб: «Омир нақадар яхши киши эди», деди. Мен: «Эй мўминлар онаси, менга Расулуллоҳ ﷺнинг хулқлари ҳақида хабар беринг», дедим. У: «Сен Қуръон ўқимайсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Бас, Расулуллоҳ ﷺнинг хулқлари...», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي حَزْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُصَلَّى بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا وَهُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ
Abdulloh ibn Muhammad aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Taom hozir boʻlib turganda ham, kishini ikki nopok (siydik va axlat) qistab turganda ham namoz oʻqilmaydi», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Таом ҳозир бўлиб турганда ҳам, кишини икки нопок (сийдик ва ахлат) қистаб турганда ҳам намоз ўқилмайди», деганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى شَيْءٍ مِنْ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مُعَاهَدَةً مِنْهُ عَلَى الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ nafl namozlarning birortasiga ham bomdoddan oldingi ikki rakaatga rioya qilganlaridek qattiq rioya qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ нафл намозларнинг бирортасига ҳам бомдоддан олдинги икки ракаатга риоя қилганларидек қаттиқ риоя қилмас эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ حَدَّثَنِى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَوَّالٍ وَأُدْخِلْتُ عَلَيْهِ فِي شَوَّالٍ فَأَيُّ نِسَائِهِ كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي فَكَانَتْ تَسْتَحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ نِسَاءَهَا فِي شَوَّالٍ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Rasululloh ﷺ menga Shavvol oyida nikohlandilar va men Shavvol oyida u zotning huzurlariga kelin boʻlib kirdim. U zotning ayollaridan qay biri mendan koʻra u zotning huzurlarida suyukliroq boʻlgan?» (Oisha) oʻz ayollarini Shavvol oyida (kuyov huzuriga) kiritishni yaxshi koʻrar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менга Шаввол ойида никоҳландилар ва мен Шаввол ойида у зотнинг ҳузурларига келин бўлиб кирдим. У зотнинг аёлларидан қай бири мендан кўра у зотнинг ҳузурларида суюклироқ бўлган?» (Оиша) ўз аёлларини Шаввол ойида (куёв ҳузурига) киритишни яхши кўрар эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا كَانَ قَدْرَ مَا يَنْزِلُ هَذَا وَيَرْقَى هَذَا
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Albatta, Bilol kechasi azon aytadi. Bas, Ibn Ummu Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar». (Roviy) aytdi: Men uni faqat biri (minoradan) tushib, ikkinchisi koʻtariladigan qadar (vaqt) boʻlgan deb bilaman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Албатта, Билол кечаси азон айтади. Бас, Ибн Умму Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар». (Ровий) айтди: Мен уни фақат бири (минорадан) тушиб, иккинчиси кўтариладиган қадар (вақт) бўлган деб биламан.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْبِئْسَمَا عَدَلْتُمُونَا بِالْكَلْبِ وَالْحِمَارِ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَنَا مُعْتَرِضَةٌ بَيْنَ يَدَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ غَمَزَ يَعْنِي رِجْلَيَّ فَقَبَضْتُهُمَا إِلَيَّ ثُمَّ سَجَدَ
Qosim Oisha (roziyallohu anho)dan hadis aytdi. U (Oisha): «Bizni it va eshakka tenglashtirganingiz qanday yomon! Darhaqiqat, men Rasululloh ﷺ namoz oʻqiyotganlarini koʻrganman, men esa u zotning oldilarida koʻndalang (yotgan) edim. U zot sajda qilmoqchi boʻlganlarida oyoqlarimni yengilgina turtardilar, men ularni oʻzimga tortib olardim, soʻng u zot sajda qilardilar», dedi.Қосим Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ҳадис айтди. У (Оиша): «Бизни ит ва эшакка тенглаштирганингиз қандай ёмон! Дарҳақиқат, мен Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиётганларини кўрганман, мен эса у зотнинг олдиларида кўндаланг (ётган) эдим. У зот сажда қилмоқчи бўлганларида оёқларимни енгилгина туртардилар, мен уларни ўзимга тортиб олардим, сўнг у зот сажда қилардилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَيْ أُمَّتَاهُ كَيْفَ كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ قَالَتْ تِسْعًا قَائِمًا وَثِنْتَيْنِ جَالِسًا وَثِنْتَيْنِ بَعْدَ النِّدَاءَيْنِ
Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Ey onajon, Rasululloh ﷺning oxirgi xufton namozidan keyingi namozlari qanday edi?» dedim. U: «Toʻqqiz (rakaat) tik turib, ikki (rakaat) oʻtirib, ikki (rakaat) esa ikki nidodan keyin», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Эй онажон, Расулуллоҳ ﷺнинг охирги хуфтон намозидан кейинги намозлари қандай эди?» дедим. У: «Тўққиз (ракаат) тик туриб, икки (ракаат) ўтириб, икки (ракаат) эса икки нидодан кейин», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُجَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرٌ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ شَيْئًا إِذَا دَخَلَ الْبَيْتَ قَالَتْ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْبَيْتَ تَمَثَّلَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَانِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ فَمَهُ إِلَّا التُّرَابُ وَمَا جَعَلْنَا الْمَالَ إِلَّا لِإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ
Masruq aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Rasululloh ﷺ uyga kirganlarida biror narsa aytarmidilar?» dedim. U: «U zot uyga kirganlarida: ‹Agar Odam farzandiga moldan ikki vodiy boʻlsa, u uchinchi vodiyni istardi; uning ogʻzini tuproqdan boshqa (narsa) toʻldirmaydi. Biz molni faqat namozni toʻkis ado etish va zakot berish uchun qilganmiz. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi›, deb (misol) keltirar edilar», dedi.Масруқ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Расулуллоҳ ﷺ уйга кирганларида бирор нарса айтармидилар?» дедим. У: «У зот уйга кирганларида: ‹Агар Одам фарзандига молдан икки водий бўлса, у учинчи водийни истарди; унинг оғзини тупроқдан бошқа (нарса) тўлдирмайди. Биз молни фақат намозни тўкис адо этиш ва закот бериш учун қилганмиз. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади›, деб (мисол) келтирар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبْغَضُ الرِّجَالِ الْأَلَدُّ الْخَصِمُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Kishilarning eng yomon koʻrilgani — ashaddiy janjalkash (daʼvogar) kishidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Кишиларнинг энг ёмон кўрилгани — ашаддий жанжалкаш (даъвогар) кишидир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَكُنْتُ أَنَا وابْنُ عُمَرَ مُسْتَنِدَيْنِ إِلَى حُجْرَةِ عَائِشَةَ إِنَّا لَنَسْمَعُهَا تَسْتَنُّ قُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَجَبٍ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ يَا أُمَّتَاهُ مَا تَسْمَعِينَ مَا يَقُولُ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَتْ مَا يَقُولُ قُلْتُ يَقُولُ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَجَبٍ قَالَتْ يَغْفِرُ اللَّهُ لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ نَسِيَ مَا اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَجَبٍ قَالَ وَابْنُ عُمَرَ يَسْمَعُ فَمَا قَالَ لَا وَلَا نَعَمْ سَكَتَ
Urva ibn Zubayr aytdi: Men va Ibn Umar Oishaning hujrasiga suyanib turgan edik, uning misvok qilayotganini eshitib turardik. Men: «Ey Abu Abdurrahmon, Nabiy ﷺ rajabda umra qildilarmi?» dedim. U: «Ha», dedi. Men: «Ey onajon, Abu Abdurrahmon nima deyayotganini eshitayapsizmi?» dedim. U: «Nima deyapti?» dedi. Men: «Nabiy ﷺ rajabda umra qildilar, deyapti», dedim. U: «Alloh Abu Abdurrahmonni magʻfirat qilsin! U unutdi — Nabiy ﷺ rajabda umra qilmaganlar», dedi. (Urva) dedi: Ibn Umar buni eshitib turardi, na ‹yoʻq›, na ‹ha› dedi, jim turdi.Урва ибн Зубайр айтди: Мен ва Ибн Умар Оишанинг ҳужрасига суяниб турган эдик, унинг мисвок қилаётганини эшитиб турардик. Мен: «Эй Абу Абдурраҳмон, Набий ﷺ ражабда умра қилдиларми?» дедим. У: «Ҳа», деди. Мен: «Эй онажон, Абу Абдурраҳмон нима деяётганини эшитаяпсизми?» дедим. У: «Нима деяпти?» деди. Мен: «Набий ﷺ ражабда умра қилдилар, деяпти», дедим. У: «Аллоҳ Абу Абдурраҳмонни мағфират қилсин! У унутди — Набий ﷺ ражабда умра қилмаганлар», деди. (Урва) деди: Ибн Умар буни эшитиб турарди, на ‹йўқ›, на ‹ҳа› деди, жим турди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ يَأْمُرُنِي فَأَتَّزِرُ وَأَنَا حَائِضٌ ثُمَّ يُبَاشِرُنِي وَكُنْتُ أَغْسِلُ رَأْسَهُ وَهُوَ مُعْتَكِفٌ وَأَنَا حَائِضٌ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «U zot menga buyurardilar, men hayzli holimda izor bogʻlardim, soʻng u zot menga (badanlarini) tegizardilar. Men u zot eʼtikofda boʻlganlarida, oʻzim hayzli holimda boshlarini yuvardim».Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «У зот менга буюрардилар, мен ҳайзли ҳолимда изор боғлардим, сўнг у зот менга (баданларини) тегизардилар. Мен у зот эътикофда бўлганларида, ўзим ҳайзли ҳолимда бошларини ювардим».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ زَكَرِيَّا عَنْ عَامِرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلَامَ قَالَتْ وَعَلَيْهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Jibril (alayhissalom) senga salom aytmoqda», dedilar. U: «Va unga ham, Allohning rahmati ham (boʻlsin)», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Жибрил (алайҳиссалом) сенга салом айтмоқда», дедилар. У: «Ва унга ҳам, Аллоҳнинг раҳмати ҳам (бўлсин)», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَأَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخُصُّ شَيْئًا مِنْ الْأَيَّامِ قَالَتْ لَا كَانَ عَمَلُهُ دِيمَةً وَأَيُّكُمْ يُطِيقُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطِيقُ
Alqama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ kunlarning baʼzisini xoslar edilarmi?» deb soʻradim. U: «Yoʻq, u zotning amallari muntazam (doimiy) edi. Sizlardan qaysi biringiz Rasululloh ﷺ toqat qilgan narsaga toqat qila oladi?» dedi.Алқама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ кунларнинг баъзисини хослар эдиларми?» деб сўрадим. У: «Йўқ, у зотнинг амаллари мунтазам (доимий) эди. Сизлардан қайси бирингиз Расулуллоҳ ﷺ тоқат қилган нарсага тоқат қила олади?» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَافِعٍ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ إِنْسَانٍ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِلْقَبْرِ ضَغْطَةً وَلَوْ كَانَ أَحَدٌ نَاجِيًا مِنْهَا نَجَا مِنْهَا سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Albatta, qabrning siqishi bordir. Agar biror kishi undan najot topganda edi, Saʼd ibn Muoz undan najot topgan boʻlardi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Албатта, қабрнинг сиқиши бордир. Агар бирор киши ундан нажот топганда эди, Саъд ибн Муоз ундан нажот топган бўларди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرٌ قَالَ حَدَّثَنِي شُرَيْحُ بْنُ هَانِىءٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَالْمَوْتُ قَبْلَ لِقَاءِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Shurayh ibn Honiʼ aytdi: Menga Oisha (roziyallohu anho) hadis aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh azza va jallaga uchrashishni sevsa, Alloh ham unga uchrashishni sevadi; kim Allohga uchrashishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga uchrashishni yomon koʻradi. Oʻlim esa Alloh azza va jallaga uchrashishdan oldindir», dedilar.Шурайҳ ибн Ҳониъ айтди: Менга Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳадис айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ азза ва жаллага учрашишни севса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни севади; ким Аллоҳга учрашишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни ёмон кўради. Ўлим эса Аллоҳ азза ва жаллага учрашишдан олдиндир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَدْ كَانَ فِي الْأُمَمِ مُحَدَّثُونَ فَإِنْ يَكُنْ مِنْ أُمَّتِي فَعُمَرُ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Ummatlar ichida muhaddaslar (ilhomlantirilganlar) boʻlgan. Agar mening ummatimdan boʻlsa, u — Umardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Умматлар ичида муҳаддаслар (илҳомлантирилганлар) бўлган. Агар менинг умматимдан бўлса, у — Умардир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَبَّلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ وَهُوَ مَيِّتٌ حَتَّى رَأَيْتُ الدُّمُوعَ تَسِيلُ عَلَى وَجْهِهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytadilar: Rasululloh ﷺ Usmon ibn Mazʼunni vafot etgan holida oʻpdilar, hattoki men koʻz yoshlari u zotning yuzlaridan oqayotganini koʻrdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ Усмон ибн Мазъунни вафот этган ҳолида ўпдилар, ҳаттоки мен кўз ёшлари у зотнинг юзларидан оқаётганини кўрдим.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّهُ إِذَا صَلَّى وَهُوَ يَنْعَسُ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz mudrab qolsa, uyqu undan ketguncha yotib uxlasin. Chunki u mudrab turib namoz oʻqisa, ehtimol u istigʻfor aytmoqchi boʻlib (oʻrniga) oʻzini soʻkib qoʻyar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз мудраб қолса, уйқу ундан кетгунча ётиб ухласин. Чунки у мудраб туриб намоз ўқиса, эҳтимол у истиғфор айтмоқчи бўлиб (ўрнига) ўзини сўкиб қўяр», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَهِيَ أَوْبَأُ أَرْضِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَاشْتَكَى أَبُو بَكْرٍ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ حَبِّبْ إِلَيْنَا الْمَدِينَةَ كَحُبِّنَا مَكَّةَ أَوْ أَشَدَّ وَصَحِّحْهَا وَبَارِكْ لَنَا فِي مُدِّهَا وَصَاعِهَا وَانْقُلْ حُمَّاهَا فَاجْعَلْهَا فِي الْجُحْفَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida, u Alloh azza va jallaning yerlarining eng vaboli (nosogʻlom)i edi. Abu Bakr kasal boʻlib qoldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohim, bizga Madinani — Makkani sevganimizdek yoki undan ham kuchliroq — sevdirgin, uni sogʻlom qilgin, uning muddi va soʼiga barakat bergin, uning isitmasini koʻchirib, Juhfaga qoʻygin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида, у Аллоҳ азза ва жалланинг ерларининг энг ваболи (носоғлом)и эди. Абу Бакр касал бўлиб қолди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, бизга Мадинани — Маккани севганимиздек ёки ундан ҳам кучлироқ — севдиргин, уни соғлом қилгин, унинг мудди ва сўига баракат бергин, унинг иситмасини кўчириб, Жуҳфага қўйгин», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَمَرَهُمْ بِمَا يُطِيقُونَ مِنْ الْعَمَلِ يَقُولُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَتْ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ularni kuchlari yetadigan amalga buyurganlarida, ular: «Yo Rasululloh, biz siz kabi emasmiz; Alloh azza va jalla sizning oldingi va keyingi gunohlaringizni kechirgan», deyishardi. (Oisha) dedi: Shunda u zotning gʻazablari kelar, hattoki gʻazab yuzlarida bilinib turardi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уларни кучлари етадиган амалга буюрганларида, улар: «Ё Расулуллоҳ, биз сиз каби эмасмиз; Аллоҳ азза ва жалла сизнинг олдинги ва кейинги гуноҳларингизни кечирган», дейишарди. (Оиша) деди: Шунда у зотнинг ғазаблари келар, ҳаттоки ғазаб юзларида билиниб турарди.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجَتْ سَوْدَةُ لِحَاجَتِهَا لَيْلًا بَعْدَ مَا ضُرِبَ عَلَيْهِنَّ الْحِجَابُ قَالَتْ وَكَانَتْ امْرَأَةً تَفْرَعُ النِّسَاءَ جَسِيمَةً فَوَافَقَهَا عُمَرُ فَأَبْصَرَهَا فَنَادَاهَا يَا سَوْدَةُ إِنَّكِ وَاللَّهِ مَا تَخْفَيْنَ عَلَيْنَا إِذَا خَرَجْتِ فَانْظُرِي كَيْفَ تَخْرُجِينَ أَوْ كَيْفَ تَصْنَعِينَ فَانْكَفَأَتْ فَرَجَعَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ لَيَتَعَشَّى فَأَخْبَرَتْهُ بِمَا قَالَ لَهَا عُمَرُ وَإِنَّ فِي يَدِهِ لَعَرْقًا فَأُوحِيَ إِلَيْهِ ثُمَّ رُفِعَ عَنْهُ وَإِنَّ الْعَرْقَ لَفِي يَدِهِ فَقَالَ لَقَدْ أُذِنَ لَكُنَّ أَنْ تَخْرُجْنَ لِحَاجَتِكُنَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hijob (pardalanish) buyurilganidan keyin Savda kechasi hojati uchun chiqdi. U ayollardan boʻyi baland, yirik jussali ayol edi. Umar unga duch kelib, uni tanidi va: «Ey Savda, Allohga qasamki, sen chiqqaningda bizdan yashirin qolmaysan; endi qanday chiqishingga — yoki qanday ish tutishingga — qara», deb chaqirdi. Shunda u burilib, Rasululloh ﷺning huzurlariga qaytdi; u zot kechki taomni yeb oʻtirgan edilar. U Umar aytgan gapni u zotga xabar qildi. U zotning qoʻllarida goʻshtli suyak bor edi. Shu payt u zotga vahiy tushdi, soʻng u (holat) u zotdan koʻtarildi, suyak esa hamon qoʻllarida edi. Soʻng u zot: «Sizlarga hojatlaringiz uchun chiqishga izn berildi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳижоб (пардаланиш) буюрилганидан кейин Савда кечаси ҳожати учун чиқди. У аёллардан бўйи баланд, йирик жуссали аёл эди. Умар унга дуч келиб, уни таниди ва: «Эй Савда, Аллоҳга қасамки, сен чиққанингда биздан яширин қолмайсан; энди қандай чиқишингга — ёки қандай иш тутишингга — қара», деб чақирди. Шунда у бурилиб, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига қайтди; у зот кечки таомни еб ўтирган эдилар. У Умар айтган гапни у зотга хабар қилди. У зотнинг қўлларида гўштли суяк бор эди. Шу пайт у зотга ваҳий тушди, сўнг у (ҳолат) у зотдан кўтарилди, суяк эса ҳамон қўлларида эди. Сўнг у зот: «Сизларга ҳожатларингиз учун чиқишга изн берилди», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُقَبِّلُ الصِّبْيَانَ فَوَاللَّهِ مَا نُقَبِّلُهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَمْلِكُ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ نَزَعَ مِنْ قَلْبِكَ الرَّحْمَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning huzurlariga bir aʼrobiy kelib: «Yo Rasululloh, sizlar bolalarni oʻpasizlarmi? Allohga qasamki, biz ularni oʻpmaymiz», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla sening qalbingdan rahmni sugʻurib olgan boʻlsa, men nima ham qila olardim», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ҳузурларига бир аъробий келиб: «Ё Расулуллоҳ, сизлар болаларни ўпасизларми? Аллоҳга қасамки, биз уларни ўпмаймиз», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла сенинг қалбингдан раҳмни суғуриб олган бўлса, мен нима ҳам қила олардим», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Laylatul-qadrni Ramazonning oxirgi oʻn kunligida izlangiz», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Лайлатул-қадрни Рамазоннинг охирги ўн кунлигида излангиз», дедилар.