حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَحْمَدَ الدَّقَّاقُ , نَا بَحْرُ بْنُ نَصْرٍ , نَا ابْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ , عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ جَابِرٍ , أَنَّهُ سَأَلَهُ : " تَرَى تُحَرِّمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَرَّةٌ وَاحِدَةٌ ؟ ، قَالَ : نَعَمْ "

Abuz-Zubayr Jobirdan soʻradi: «Emizish bir marta boʻlsa ham harom qiladi, deb bilasizmi?» U: «Ha», dedi.Абуз-Зубайр Жобирдан сўради: «Эмизиш бир марта бўлса ҳам ҳаром қилади, деб биласизми?» У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , أنا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , عَنِ الثَّوْرِيِّ ، عَنْ لَيْثٍ , عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنْ عَلِيٍّ ، وَابْنِ مَسْعُودٍ , قَالا : " يُحَرِّمُ مِنَ الرَّضَاعِ قَلِيلُهُ وَكَثِيرُهُ "

Ali va Ibn Masʼud (roziyallohu anhumo): «Emizishning ozi ham, koʻpi ham harom qiladi», dedilar.Али ва Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳумо): «Эмизишнинг ози ҳам, кўпи ҳам ҳаром қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ . ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ الدَّقَّاقُ , نَا الْحَسَنُ بْنُ سَلامٍ السَّوَّاقُ , قَالا : نَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ , نَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ , نَا أَيُّوبُ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . وَأَيُّوبُ ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنِ ابْنِ الزُّبَيْرِ , عَنْ عَائِشَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحَدُهُمَا : " لا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ ، وَقَالَ الآخَرُ : لا تُحَرِّمُ الإِمْلاجَةُ وَالإِمْلاجَتَانِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan, Oisha (roziyallohu anho) ham Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. Ulardan biri: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham harom qilmaydi», dedi; ikkinchisi esa: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham harom qilmaydi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан, Оиша (розияллоҳу анҳо) ҳам Набий ﷺдан ривоят қилади. Улардан бири: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам ҳаром қилмайди», деди; иккинчиси эса: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам ҳаром қилмайди», деди.

نَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نَا أَبِي , نَا وَكِيعٌ , عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ , عَنْ أَبِي مُوسَى الْهِلالِيِّ , عَنْ أَبِيهِ , أَنَّ رَجُلا كَانَ فِي سَفَرٍ فَوَلَدَتِ امْرَأَتُهُ فَاحْتَبَسَ لَبَنُهَا فَخَشِيَ عَلَيْهَا فَجَعَلَ يَمُصُّهُ وَيَمُجُّهُ فَدَخَلَ فِي حَلْقِهِ , فَسَأَلَ أَبَا مُوسَى ، فَقَالَ : حُرِّمَتْ عَلَيْكَ , فَأَتَى ابْنَ مَسْعُودٍ فَسَأَلَهُ ، فَقَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ ، إِلا مَا أَنْبَتَ اللَّحْمَ , وَأَنْشَرَ الْعَظْمَ "

Abu Muso al-Hiloliy otasidan rivoyat qiladi: Bir kishi safarda edi, xotini tugʻdi va uning suti toʻxtab qoldi. U xotinidan xavotir olib, sutni soʻra boshladi va tuflab tashlar edi, (biroq sut) tomogʻiga kirib ketdi. U Abu Musodan soʻradi, u: «(Xotining) senga harom boʻldi», dedi. Soʻng u Ibn Masʼudning oldiga kelib soʻradi. U: Rasululloh ﷺ: «Emizishdan faqat goʻsht undirgan va suyakni oʻstirgani harom qiladi», deganlar, dedi.Абу Мусо ал-Ҳилолий отасидан ривоят қилади: Бир киши сафарда эди, хотини туғди ва унинг сути тўхтаб қолди. У хотинидан хавотир олиб, сутни сўра бошлади ва туфлаб ташлар эди, (бироқ сут) томоғига кириб кетди. У Абу Мусодан сўради, у: «(Хотининг) сенга ҳаром бўлди», деди. Сўнг у Ибн Масъуднинг олдига келиб сўради. У: Расулуллоҳ ﷺ: «Эмизишдан фақат гўшт ундирган ва суякни ўстиргани ҳаром қилади», деганлар, деди.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْكَاتِبُ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ تَمَامٍ , نَا حَنْظَلَةُ , نَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا تُحَرِّمُ الرَّضْعَةُ وَلا الرَّضْعَتَانِ "

Zayd ibn Sobit (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham harom qilmaydi», dedilar.Зайд ибн Собит (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам ҳаром қилмайди», дедилар.

نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ , نَا جَرِيرٌ . ح وَنا أَبُو عُثْمَانَ سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْكَرْخِيُّ ، نَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نَا جَرِيرٌ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ , عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ , قَالَ : كَانَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ , عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ الْحَجَّاجِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " لا تُحَرِّمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ الْمَصَّةُ وَلا الْمَصَّتَانِ , وَلا يُحَرِّمُ إِلا مَا فَتَقَ الأَمْعَاءَ " ، قَالَ إِبْرَاهِيمُ : فَذَكَرْتُهُ لِسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، فَقَالَ : " إِذَا دَخَلَتْ قَطْرَةٌ وَاحِدَةٌ فِي جَوْفِ الصَّبِيِّ وَهُوَ صَغِيرٌ حُرِّمَتْ عَلَيْهِ " ، وَقَالَ عُثْمَانُ : " إِلا مَا فَتَقَ الأَمْعَاءَ مِنَ اللَّبَنِ , وَلَمْ يَزِدْ عَلَى هَذَا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Emizishdan bir marta emish ham, ikki marta emish ham harom qilmaydi; faqat ichaklarni yorib oʻtgani harom qiladi», dedilar. Ibrohim aytadi: Men buni Said ibn al-Musayyibga aytdim. U: «Bolaning ichiga bir tomchi kirsa ham, u kichkina boʻlsa, (oʻsha ayol) unga harom boʻladi», dedi. Usmon esa: «faqat sutdan ichaklarni yorib oʻtgani», dedi va bundan ortigʻini qoʻshmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эмизишдан бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам ҳаром қилмайди; фақат ичакларни ёриб ўтгани ҳаром қилади», дедилар. Иброҳим айтади: Мен буни Саид ибн ал-Мусаййибга айтдим. У: «Боланинг ичига бир томчи кирса ҳам, у кичкина бўлса, (ўша аёл) унга ҳаром бўлади», деди. Усмон эса: «фақат сутдан ичакларни ёриб ўтгани», деди ва бундан ортиғини қўшмади.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا خَلادُ بْنُ أَسْلَمَ , نَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ , نَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ , نَا أَبُو مُوسَى ، عَنْ أَبِيهِ , عَنِ ابْنٍ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ , أَنَّ رَجُلا كَانَ مَعَهُ امْرَأَتُهُ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَوَلَدَتْ فَجَعَلَ الصَّبِيُّ لا يَمُصُّ ، فَأَخَذَ زَوْجُهَا يَمُصُّ لَبَنَهَا وَيَمُجُّهُ ، قَالَ : حَتَّى وَجَدْتُ طَعْمَ لَبَنِهَا فِي حَلْقِي , فَأَتَى أَبَا مُوسَى الأَشْعَرِيَّ ، فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ , فَقَالَ : حُرِّمَتْ عَلَيْكَ امْرَأَتُكَ , فَأَتَاهُ ابْنُ مَسْعُودٍ ، فَقَالَ : " أَنْتَ الَّذِي تُفْتِي مَا هَذَا بِكَذَا وَكَذَا , وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : لا رَضَاعَ إِلا مَا شَدَّ الْعَظْمَ , وَأَنْبَتَ اللَّحْمَ "

Abdulloh ibn Masʼudning bir oʻgʻlidan rivoyat qilinadi: Bir kishi xotini bilan safarda edi, xotini tugʻdi, chaqaloq esa ema boshlamadi. Shunda eri uning sutini soʻrib, tuflay boshladi va: «Hatto uning sutining taʼmini tomogʻimda his qildim», dedi. U Abu Muso al-Ashʼariyning oldiga kelib, buni unga aytdi. U: «Xotining senga harom boʻldi», dedi. Soʻng uning oldiga Ibn Masʼud kelib: «Sen fatvo berayotgan kishimisan? Bu unday emas! Rasululloh ﷺ: ‹Suyakni mustahkamlagan va goʻsht undirgan narsadan boshqasi emizish (hukmida) emas›, deganlar», dedi.Абдуллоҳ ибн Масъуднинг бир ўғлидан ривоят қилинади: Бир киши хотини билан сафарда эди, хотини туғди, чақалоқ эса эма бошламади. Шунда эри унинг сутини сўриб, туфлай бошлади ва: «Ҳатто унинг сутининг таъмини томоғимда ҳис қилдим», деди. У Абу Мусо ал-Ашъарийнинг олдига келиб, буни унга айтди. У: «Хотининг сенга ҳаром бўлди», деди. Сўнг унинг олдига Ибн Масъуд келиб: «Сен фатво бераётган кишимисан? Бу ундай эмас! Расулуллоҳ ﷺ: ‹Суякни мустаҳкамлаган ва гўшт ундирган нарсадан бошқаси эмизиш (ҳукмида) эмас›, деганлар», деди.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ ، نَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ ، نَا أَبُو حُصَيْنٍ , عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ ، قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ إِلَى أَبِي مُوسَى , فَقَالَ : " إِنَّ امْرَأَتِي وَرِمَ ثَدْيُهَا فَمَصَصْتُهُ فَدَخَلَ فِي حَلْقِي شَيْءٌ سَبَقَنِي , فَشَدَّدَ عَلَيْهِ أَبُو مُوسَى , فَأَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ , فَقَالَ : سَأَلْتَ أَحَدًا غَيْرِي ؟ ، قَالَ : نَعَمْ أَبَا مُوسَى فَشَدَّدَ عَلَيَّ , فَأَتَى أَبَا مُوسَى , فَقَالَ : أَرَضِيعٌ هَذَا ؟ ، فَقَالَ أَبُو مُوسَى : لا تَسْأَلُونِي مَا دَامَ هَذَا الْحَبْرُ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ "

Abu Atiyya aytadi: Bir kishi Abu Musoning oldiga kelib: «Xotinimning koʻkragi shishib ketdi, men uni soʻrdim va (sutdan) bir narsa oʻzimdan oldin tomogʻimga kirib ketdi», dedi. Abu Muso unga qattiq (hukm) qildi. Soʻng u Abdulloh ibn Masʼudning oldiga keldi. U: «Mendan boshqa birovdan soʻradingmi?» dedi. U: «Ha, Abu Musodan; u menga qattiq (hukm) qildi», dedi. Shunda u Abu Musoning oldiga kelib: «Bu emizuvchi (chaqaloq)mi?» dedi. Abu Muso: «Bu olim oranglarda ekan, mendan soʻramanglar», dedi.Абу Атийя айтади: Бир киши Абу Мусонинг олдига келиб: «Хотинимнинг кўкраги шишиб кетди, мен уни сўрдим ва (сутдан) бир нарса ўзимдан олдин томоғимга кириб кетди», деди. Абу Мусо унга қаттиқ (ҳукм) қилди. Сўнг у Абдуллоҳ ибн Масъуднинг олдига келди. У: «Мендан бошқа бировдан сўрадингми?» деди. У: «Ҳа, Абу Мусодан; у менга қаттиқ (ҳукм) қилди», деди. Шунда у Абу Мусонинг олдига келиб: «Бу эмизувчи (чақалоқ)ми?» деди. Абу Мусо: «Бу олим орангларда экан, мендан сўраманглар», деди.

نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ , نَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى , عَنْ يُونُسَ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : كَانَ يَقُولُ : " لا رَضَاعَ بَعْدَ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «Toʻliq ikki yildan keyin emizish (hukmi) yoʻq», der edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «Тўлиқ икки йилдан кейин эмизиш (ҳукми) йўқ», дер эди.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دُبَيْسِ بْنِ أَحْمَدَ ، وَغَيْرُهُمَا ، قَالُوا : نَا أَبُو الْوَلِيدِ بْنُ بُرْدٍ الأَنْطَاكِيُّ , نَا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ , نَا سُفْيَانُ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَال َرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا رَضَاعَ إِلا مَا كَانَ فِي الْحَوْلَيْنِ " ، لَمْ يُسْنِدْهُ عَنِ ابْنِ عُنَيْنَةَ ، غَيْرُ الْهَيْثَمِ بْنِ جَمِيلٍ ، وَهُوَ ثِقَةٌ حَافِظٌ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki yil ichida boʻlganidan boshqa emizish (hukmi) yoʻq», dedilar. Buni Ibn Uyaynadan Haysam ibn Jamildan boshqa hech kim musnad qilib rivoyat qilmagan, u esa ishonchli, hofiz (rovi)dir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки йил ичида бўлганидан бошқа эмизиш (ҳукми) йўқ», дедилар. Буни Ибн Уяйнадан Ҳайсам ибн Жамилдан бошқа ҳеч ким муснад қилиб ривоят қилмаган, у эса ишончли, ҳофиз (рови)дир.

نَا أَبُو رَوْقٍ الْهَمْدَانِيُّ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ رَوْحٍ , نَا سُفْيَانُ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : سَمِعْتُ عُمَرَ , يَقُولُ : " لا رَضَاعَ إِلا فِي الْحَوْلَيْنِ فِي الصِّغَرِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadi: Umarning: «Emizish faqat kichiklikda, ikki yil ichida boʻladi», deganini eshitdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтади: Умарнинг: «Эмизиш фақат кичикликда, икки йил ичида бўлади», деганини эшитдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ , نَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ . ح وثنا أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ ، نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ , نَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ , حَدَّثَنِي أَبِي , عَنْ قَتَادَةَ . ح وَنا الْقَاسِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بُلْبُلٍ أَبُو أَحْمَدَ , نَا الْحَسَنُ بْنُ سَلامٍ , نَا عَفَّانُ , نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ , عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، سُئِلَ " عَنِ الْمَصَّةِ الْوَاحِدَةِ أَتُحَرِّمُ ؟ ، قَالَ : لا " ، وَقَالَ أَبُو حَامِدٍ : إِنَّ رَجُلا مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ صَعْصَعَةَ ، قَالَ : يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَتُحَرِّمُ الرَّضْعَةُ الْوَاحِدَةُ ؟ قَالَ : " لا "

Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan bir marta emish harom qiladimi, deb soʻraldi. U zot: «Yoʻq», dedilar. Abu Homid esa (shunday) dedi: Banu Omir ibn Saʼsaʼadan boʻlgan bir kishi: «Yo Allohning Nabiysi, bir marta emizish harom qiladimi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан бир марта эмиш ҳаром қиладими, деб сўралди. У зот: «Йўқ», дедилар. Абу Ҳомид эса (шундай) деди: Бану Омир ибн Саъсаъадан бўлган бир киши: «Ё Аллоҳнинг Набийси, бир марта эмизиш ҳаром қиладими?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар.

نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمَّادٍ ، نَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ , نَا عَبْدُ الصَّمَدِ , نَا أَبِي , نَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ , عَنْ مَكْحُولٍ , عَنْ عُرْوَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلا الْمَصَّتَانِ ، وَلَكِنْ مَا فَتَقَ الأَمْعَاءَ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham harom qilmaydi; lekin ichaklarni yorib oʻtgani (harom qiladi)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам ҳаром қилмайди; лекин ичакларни ёриб ўтгани (ҳаром қилади)», дедилар.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ الْحَرَّانِيُّ , نَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ زُهَيْرٍ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو أُمَيَّةَ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَطَّامِيِّ , نَا أَبُو الْمُهَزِّمِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَتْ : " إِنَّ فُلانًا تَزَوَّجَ وَقَدْ أَرْضَعْتُهُمَا , قَالَ : فَكَيْفَ أَرْضَعْتِهِمَا ؟ ، قَالَتْ : أَرْضَعْتُ الْجَارِيَةَ وَهِيَ ابْنَةُ سِتِّ سِنِينَ وَنِصْفٍ , وَأَرْضَعْتُ الْغُلامَ وَهُوَ ابْنُ ثَلاثِ سِنِينَ , فَقَالَ : اذْهَبِي فَقُولِي لَهُ فَلْيُضَاجِعْهَا هَنِيئًا مَرِيئًا لا رَضَاعَ بَعْدَ الْفِطَامِ , وَإِنَّمَا يُحَرِّمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا فِي الْمَهْدِ " ، ابْنُ الْقَطَّامِيِّ ، ضَعِيفٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Falonchi uylandi, holbuki men ikkovini emizganman», dedi. U zot: «Ikkovini qanday emizgansan?» dedilar. U: «Qizni olti yarim yoshda emizganman, oʻgʻilni esa uch yoshda emizganman», dedi. U zot: «Bor, unga ayt: xotirjam, rohat bilan u bilan yotaversin. Sutdan ajratilgandan keyin emizish (hukmi) yoʻq; emizishdan faqat beshikdagisi harom qiladi», dedilar. Ibnul-Qattomiy zaifdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Фалончи уйланди, ҳолбуки мен икковини эмизганман», деди. У зот: «Икковини қандай эмизгансан?» дедилар. У: «Қизни олти ярим ёшда эмизганман, ўғилни эса уч ёшда эмизганман», деди. У зот: «Бор, унга айт: хотиржам, роҳат билан у билан ётаверсин. Сутдан ажратилгандан кейин эмизиш (ҳукми) йўқ; эмизишдан фақат бешикдагиси ҳаром қилади», дедилар. Ибнул-Қаттомий заифдир.

نَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ الْمَرْوَزِيُّ , نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُلَيَّةَ , نَا أَيُّوبُ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , قَالَ : حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ , عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ , قَالَ : وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ عُقْبَةَ ، وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ , قَالَ : تَزَوَّجَتِ امْرَأَةٌ فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ , فَقَالَتْ : إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقُلْتُ : " إِنِّي تَزَوَّجْتُ فُلانَةَ بِنْتَ فُلانٍ ، فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ ، فَقَالَتْ : قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا وَهِيَ كَاذِبَةٌ , فَأَعْرَضَ عَنِّي فَأَتَيْتُهُ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ , فَقُلْتُ : إِنَّهَا كَاذِبَةٌ , قَالَ : كَيْفَ وَقَدْ زَعَمَتْ أَنَّهَا أَرْضَعَتْكُمَا دَعْهَا عَنْكَ "

Ibn Abu Mulayka aytadi: Men uni Uqbadan ham eshitganman, lekin Ubaydning hadisini yaxshiroq yodlaganman. Uqba ibn al-Horis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men bir ayolga uylandim, soʻng bizga bir qora ayol kelib: «Men ikkovingizni emizganman», dedi. Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib xabar berdim va: «Men falonchining qizi falonchiga uylandim, soʻng menga bir qora ayol kelib, ikkovimizni emizganini aytdi», dedim. U zot mendan yuz oʻgirdilar. Men u zotning oldilariga toman kelib: «U yolgʻonchi», dedim. U zot: «U ikkovingizni emizganini daʼvo qildi, endi u bilan qanday yashaysan? Uni oʻzingdan qoʻyib yubor», dedilar.Ибн Абу Мулайка айтади: Мен уни Уқбадан ҳам эшитганман, лекин Убайднинг ҳадисини яхшироқ ёдлаганман. Уқба ибн ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен бир аёлга уйландим, сўнг бизга бир қора аёл келиб: «Мен икковингизни эмизганман», деди. Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб хабар бердим ва: «Мен фалончининг қизи фалончига уйландим, сўнг менга бир қора аёл келиб, икковимизни эмизганини айтди», дедим. У зот мендан юз ўгирдилар. Мен у зотнинг олдиларига томан келиб: «У ёлғончи», дедим. У зот: «У икковингизни эмизганини даъво қилди, энди у билан қандай яшайсан? Уни ўзингдан қўйиб юбор», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى , نَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ , حَدَّثَنِي عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ , قَالَ : لَمْ يُحَدِّثْنِي ، وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ , قَالَ : " تَزَوَّجَتِ ابْنَةُ أَبِي إِهَابٍ فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ ، فَقَالَتْ : إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا , فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَسَأَلْتُهُ فَأَعْرَضَ عَنِّي ، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْرَضَ عَنِّي ، وَقَالَ فِي الرَّابِعَةِ أَوِ الثَّالِثَةِ : كَيْفَ بِكَ وَقَدْ قِيلَ , قَالَ : وَنَهَاهُ عَنْهَا " ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى, /نَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ . قَالَ أَبُو عَاصِمٍ ، وَأَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ , وَأَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمٍ , وَأَخْبَرَنِي أَبُو عَامِرٍ الْخَزَّازُ ، وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ ، قَالَ : تَزَوَّجَتِ ابْنَةُ أَبِي إِهَابٍ ، وَسَاقَ الْحَدِيثَ

Ibn Abu Mulayka aytadi: U menga (bevosita) aytib bermadi, lekin men uning aytib berayotganini eshitdim. Uqba ibn al-Horis aytadi: Abu Ihobning qizi (menga) turmushga chiqdi. Soʻng bir qora ayol kelib: «Men ikkovingizni emizganman», dedi. Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, u zotdan soʻradim, u zot mendan yuz oʻgirdilar. Soʻng yana soʻradim, yana mendan yuz oʻgirdilar. Toʻrtinchi yoki uchinchi (martada): «Shunday deyilgandan keyin qandoq (yashaysan)?» dedilar va u zot uni undan qaytardilar. Abu Osim aytdi: Menga Umar ibn Said ham, Muhammad ibn Sulaym ham, Abu Omir al-Xazzoz ham xabar berdi; bu esa Ibn Jurayjning hadisidir. (Rovi): «Abu Ihobning qizi turmushga chiqdi», dedi va hadisni keltirdi.Ибн Абу Мулайка айтади: У менга (бевосита) айтиб бермади, лекин мен унинг айтиб бераётганини эшитдим. Уқба ибн ал-Ҳорис айтади: Абу Иҳобнинг қизи (менга) турмушга чиқди. Сўнг бир қора аёл келиб: «Мен икковингизни эмизганман», деди. Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб, у зотдан сўрадим, у зот мендан юз ўгирдилар. Сўнг яна сўрадим, яна мендан юз ўгирдилар. Тўртинчи ёки учинчи (мартада): «Шундай дейилгандан кейин қандоқ (яшайсан)?» дедилар ва у зот уни ундан қайтардилар. Абу Осим айтди: Менга Умар ибн Саид ҳам, Муҳаммад ибн Сулайм ҳам, Абу Омир ал-Хаззоз ҳам хабар берди; бу эса Ибн Журайжнинг ҳадисидир. (Рови): «Абу Иҳобнинг қизи турмушга чиқди», деди ва ҳадисни келтирди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى , نَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ , نَا سُفْيَانُ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ , " أَنَّ امْرَأَةً سَوْدَاءَ جَاءَتْ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا أَرْضَعَتْهُمَا ، وَكَانَتْ تَحْتَهُ بِنْتُ أَبِي إِهَابٍ التَّيْمِيِّ , فَأَعْرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تَبَسَّمَ , وَقَالَ : كَيْفَ وَقَدْ قِيلَ "

Uqba ibn al-Horis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir qora ayol kelib, ikkovini emizganini daʼvo qildi; uning nikohida Abu Ihob at-Taymiyning qizi bor edi. Rasululloh ﷺ yuz oʻgirdilar, soʻng tabassum qilib: «Shunday deyilgandan keyin qandoq (yashaysan)?» dedilar.Уқба ибн ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир қора аёл келиб, икковини эмизганини даъво қилди; унинг никоҳида Абу Иҳоб ат-Таймийнинг қизи бор эди. Расулуллоҳ ﷺ юз ўгирдилар, сўнг табассум қилиб: «Шундай дейилгандан кейин қандоқ (яшайсан)?» дедилар.

نَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى , نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , أنا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ , قَالَ : " تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً فَدَخَلَتْ عَلَيْهَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَسَأَلَتْ فَأَبْطَأْنَا عَلَيْهَا , قَالَتْ : تَصَدَّقُوا عَلَيَّ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَرْضَعْتُكُمَا جَمِيعًا , فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ , فَقَالَ : دَعْهَا عَنْكَ لا خَيْرَ لَكَ فِيهَا "

Uqba ibn al-Horis (roziyallohu anhu) aytadi: Men bir ayolga uylandim. Uning oldiga bir qora ayol kirib (sadaqa) soʻradi, biz unga (berishda) sekinlik qildik. U: «Menga sadaqa qilinglar, vallohi, men ikkovingizni ham emizganman», dedi. Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: «Uni oʻzingdan qoʻyib yubor, unda senga yaxshilik yoʻq», dedilar.Уқба ибн ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен бир аёлга уйландим. Унинг олдига бир қора аёл кириб (садақа) сўради, биз унга (беришда) секинлик қилдик. У: «Менга садақа қилинглар, валлоҳи, мен икковингизни ҳам эмизганман», деди. Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: «Уни ўзингдан қўйиб юбор, унда сенга яхшилик йўқ», дедилар.

قُرِئَ عَلَى أَبِي مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ ، وَأَنَا أَسْمَعُ ، حَدَّثَكُمْ عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاءِ , نَا سُفْيَانُ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، وَهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، وَغَيْرِهِمَا ، عَنْ عُرْوَةَ , عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا , قَالَتِ : " اسْتَأْذَنَ عَلَيَّ عَمِّي أَفْلَحُ بْنُ أَبِي الْقُعَيْسِ بَعْدَمَا نزل الْحِجَابُ ، فَلَمْ آذَنْ لَهُ ، فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْتُهُ , فَقَالَ : ائْذَنِي لَهُ فَإِنَّهُ عَمُّكِ , قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ ، وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ , فَقَالَ : ائْذَنِي لَهُ فَإِنَّهُ عَمُّكِ "

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin amakim Aflah ibn Abul-Quays oldimga kirishga izn soʻradi, men esa unga izn bermadim. Nabiy ﷺ kelganlarida, men u zotdan soʻradim. U zot: «Unga izn ber, chunki u sening amakingdir», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, meni oʻsha ayol emizgan edi, u kishi emizmagan-ku», dedim. U zot: «Unga izn ber, chunki u sening amakingdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин амаким Афлаҳ ибн Абул-Қуайс олдимга киришга изн сўради, мен эса унга изн бермадим. Набий ﷺ келганларида, мен у зотдан сўрадим. У зот: «Унга изн бер, чунки у сенинг амакингдир», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мени ўша аёл эмизган эди, у киши эмизмаган-ку», дедим. У зот: «Унга изн бер, чунки у сенинг амакингдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي دَاوُدَ ، نَا أَبُو الطَّاهِرِ . ح وَنا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْبَزَّازُ , نَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ , قَالا : نَا ابْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي مَالِكٌ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ عُرْوَةَ , عَنْ عَائِشَةَ ، " أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَفْلَحَ أَخَا أَبِي الْقُعَيْسِ جَاءَ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهَا ، وَهُوَ عَمُّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ بَعْدَ أَنْ نزل الْحِجَابُ , قَالَتْ : فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ , فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ بِالَّذِي صَنَعْتُ فَأَمَرَنِي أَنْ آذَنَ لَهُ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin Abu Quaysning akasi Aflah — u Oishaning emish orqali boʻlgan amakisi edi — uning oldiga kirishga izn soʻrab keldi. Oisha aytadi: «Men unga izn berishdan bosh tortdim. Rasululloh ﷺ kelganlarida, qilgan ishimni u zotga xabar berdim. Shunda u zot uni oldimga kiritishimga buyurdilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин Абу Қуайснинг акаси Афлаҳ — у Оишанинг эмиш орқали бўлган амакиси эди — унинг олдига киришга изн сўраб келди. Оиша айтади: «Мен унга изн беришдан бош тортдим. Расулуллоҳ ﷺ келганларида, қилган ишимни у зотга хабар бердим. Шунда у зот уни олдимга киритишимга буюрдилар».

نَا أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ , نَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى , نَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ , عَنْ عَمْرَةَ , عَنْ عَائِشَةَ . وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : " لَقَدْ أنزلت آيَةُ الرَّجْمِ وَرَضَاعَةُ الْكَبِيرِ عَشْرًا , فَلَقَدْ كَانَتْ فِي صَحِيفَةٍ تَحْتَ سَرِيرِي ، فَلَمَّا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، اشْتَغَلْنَا بِمَوْتِهِ فَدَخَلَ الدَّاجِنُ فَأَكَلَهَا "

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rajm oyati va katta odamni oʻn marta emizish (haqidagi oyat) nozil boʻlgan edi; ular karavotim ostidagi bir sahifada bor edi. Rasululloh ﷺ vafot etganlarida, biz u zotning vafotlari bilan band boʻlib qoldik, shunda uy hayvoni kirib, uni yeb qoʻydi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Ражм ояти ва катта одамни ўн марта эмизиш (ҳақидаги оят) нозил бўлган эди; улар каравотим остидаги бир саҳифада бор эди. Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида, биз у зотнинг вафотлари билан банд бўлиб қолдик, шунда уй ҳайвони кириб, уни еб қўйди.

نَا أَبُو حَامِدٍ ، نَا خَالِدُ بْنُ يُوسُفَ , نَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , أَنَّ ابْنَ عُمَرَ " سُئِلَ عَنْ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الرَّضَاعَةِ , فَقَالَ : لا أَعْلَمُ إِلا أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ حَرَّمَ الأُخْتَ مِنَ الرَّضَاعَةِ فَقِيلَ لَهُ : فَإِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ , يَقُولُ لا تُحَرِّمُ الرَّضْعَةُ وَلا الرَّضْعَتَانِ , فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : قَضَاءُ اللَّهِ تَعَالَى خَيْرٌ مِنْ قَضَائِكَ ، وَقَضَاءِ ابْنِ الزُّبَيْرِ "

Amr ibn Dinordan rivoyat qilinadi: Ibn Umardan emizish ishidan bir narsa soʻraldi. U: «Men faqat Alloh taolo emishdan boʻlgan singilni harom qilganini bilaman», dedi. Unga: «Abdulloh ibn Zubayr: bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham harom qilmaydi, deydi-ku», deyildi. Shunda Ibn Umar: «Alloh taoloning hukmi sening hukmingdan ham, Ibn Zubayrning hukmidan ham yaxshiroqdir», dedi.Амр ибн Динордан ривоят қилинади: Ибн Умардан эмизиш ишидан бир нарса сўралди. У: «Мен фақат Аллоҳ таоло эмишдан бўлган сингилни ҳаром қилганини биламан», деди. Унга: «Абдуллоҳ ибн Зубайр: бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам ҳаром қилмайди, дейди-ку», дейилди. Шунда Ибн Умар: «Аллоҳ таолонинг ҳукми сенинг ҳукмингдан ҳам, Ибн Зубайрнинг ҳукмидан ҳам яхшироқдир», деди.

نَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْحَنَّاطُ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يُونُسَ السَّرَّاجُ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , وَمَالِكٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ , قَالَ : سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ " عَنْ رَجُلٍ لَهُ امْرَأَةٌ وَسَرِيَّةٌ , فَوَلَدَتْ إِحْدَاهُمَا غُلامًا وَأَرْضَعَتِ الأُخْرَى جَارِيَةً , هَلْ يَصِحُّ لِلْغُلامِ أَنْ يَنْكِحَ الْجَارِيَةَ , فَقَالَ : لا اللِّقَاحُ وَاحِدٌ "

Amr ibn ash-Sharid aytadi: Ibn Abbosdan xotini va choʻrisi boʻlgan bir kishi haqida soʻraldi: ulardan biri oʻgʻil tugʻdi, ikkinchisi esa bir qizni emizdi; oʻgʻil oʻsha qizga uylanishi durustmi? U: «Yoʻq, urugʻ bitta», dedi.Амр ибн аш-Шарид айтади: Ибн Аббосдан хотини ва чўриси бўлган бир киши ҳақида сўралди: улардан бири ўғил туғди, иккинчиси эса бир қизни эмизди; ўғил ўша қизга уйланиши дурустми? У: «Йўқ, уруғ битта», деди.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو , عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ , عَنْ أُمِّهِ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ , قَالَتْ : كَانَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ أَرْضَعَتْنِي ، وَكَانَ الزُّبَيْرُ يَدْخُلُ عَلَيَّ وَأَنَا أَمْتَشِطُ , فَيَأْخُذُ بِقَرْنٍ مِنْ قُرُونِ رَأْسِي , وَيَقُولُ : أَقْبِلِي عَلَيَّ حَدِّثِينِي , وَتَرَى أَنَّهُ أَبِي ، وَإِنَّمَا وَلَدَهُ إِخْوَتِي ، فَلَمَّا كَانَ قِبَلَ الْحَرَّةِ أَرْسَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ يَخْطُبُ ابْنَتِي عَلَى حَمْزَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ , وَحَمْزَةُ ، وَمُصْعَبٌ مِنَ الْكِلابِيَّةِ , قَالَتْ : فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ : وَهَلْ يَصْلُحُ لَهُ ؟ فَأَرْسَلَ إِلَيَّ : إِنَّمَا تُرِيدِينَ مَنْعَ ابْنَتِكِ أَنَا أَخُوكِ وَمَا وَلَدَتْ أَسْمَاءُ فَهُمْ إِخْوَتُكَ ، وَأَمَّا وَلَدُ الزُّبَيْرِ لِغَيْرِ أَسْمَاءِ ، فَلَيْسُوا لَكِ بِإِخْوَةٍ , قَالَتْ : فَأَرْسَلْتُ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَافِرُونَ وَأُمَّهَاتُ الْمُؤْمِنِينَ , فَقَالُوا : إِنَّ الرَّضَاعَةَ مِنْ قِبَلِ الرَّجُلِ لا تُحَرِّمُ شَيْئًا "

Zaynab bint Abu Salama aytadi: Asmo bint Abu Bakr meni emizgan edi. Zubayr esa men sochimni tarayotganimda oldimga kirar, boshimning bir oʻrimidan ushlab: «Menga yuzlan, gapirib ber», derdi; u oʻzini mening otam deb bilar edi, holbuki uning farzandlari mening (emishdan) akalarim edi. Harra (voqeasi)dan oldin Abdulloh ibn Zubayr Hamza ibn Zubayrga qizimni soʻrab sovchi yubordi; Hamza bilan Musʼab kilobiya (ayol)dan edilar. U aytadi: Men unga: «Bu unga durust boʻladimi?» deb odam yubordim. U menga: «Sen faqat qizingni bermaslikni istayapsan; men sening akangman, Asmo tuqqanlar esa sening akalaringdir. Zubayrning Asmodan boʻlmagan farzandlariga kelsak, ular senga aka-uka emas», deb yubordi. U aytadi: Men Rasululloh ﷺning sahobalari va moʻminlar onalari koʻp boʻlgan bir paytda (soʻrab) odam yubordim; ular: «Erkak tomonidan boʻlgan emizish hech narsani harom qilmaydi», dedilar.Зайнаб бинт Абу Салама айтади: Асмо бинт Абу Бакр мени эмизган эди. Зубайр эса мен сочимни тараётганимда олдимга кирар, бошимнинг бир ўримидан ушлаб: «Менга юзлан, гапириб бер», дерди; у ўзини менинг отам деб билар эди, ҳолбуки унинг фарзандлари менинг (эмишдан) акаларим эди. Ҳарра (воқеаси)дан олдин Абдуллоҳ ибн Зубайр Ҳамза ибн Зубайрга қизимни сўраб совчи юборди; Ҳамза билан Мусъаб килобия (аёл)дан эдилар. У айтади: Мен унга: «Бу унга дуруст бўладими?» деб одам юбордим. У менга: «Сен фақат қизингни бермасликни истаяпсан; мен сенинг акангман, Асмо туққанлар эса сенинг акаларингдир. Зубайрнинг Асмодан бўлмаган фарзандларига келсак, улар сенга ака-ука эмас», деб юборди. У айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари ва мўминлар оналари кўп бўлган бир пайтда (сўраб) одам юбордим; улар: «Эркак томонидан бўлган эмизиш ҳеч нарсани ҳаром қилмайди», дедилар.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ النَّضْرِ ، نَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ , نَا مُعْتَمِرٌ , قَالَ : سَمِعْتُ أَيُّوبَ , يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ , عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ , قَالَتْ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " لا تُحَرِّمُ الإِمْلاجَةُ , وَالإِمْلاجَتَانِ "

Ummul-Fazl (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺning: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham harom qilmaydi», deganlarini eshitdim.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам ҳаром қилмайди», деганларини эшитдим.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ , نَا ابْنُ عُلَيَّةَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ الْهَاشِمِيِّ , عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ , قَالَتْ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَأَتَاهُ أَعْرَابِيُّ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، " كَانَتْ عِنْدِي امْرَأَةٌ فَتَزَوَّجْتُ عَلَيْهَا امْرَأَةً فَزَعَمَتِ الأُولَى أَنَّهَا أَرْضَعَتِ امْرَأَتِي الْحُدْثَى رَضْعَةً أَوْ رَضْعَتَيْنِ ، أَوْ قَالَ : إِمْلاجَةً أَوْ إِمْلاجَتَيْنِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : لا تُحَرِّمُ الإِمْلاجَةُ وَلا الإِمْلاجَتَانِ , أَوْ قَالَ : الرَّضْعَةُ وَالرَّضْعَتَانِ "

Ummul-Fazl (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ uyimda edilar. U zotning huzurlariga bir aʼrobiy kelib: «Yo Rasululloh, mening bir xotinim bor edi, uning ustiga yana bir ayolga uylandim. Birinchisi yangi xotinimni bir yoki ikki marta emizganini daʼvo qilyapti», dedi — yoki: «bir yoki ikki marta emizgan», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham harom qilmaydi», dedilar — yoki: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham», dedilar.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ уйимда эдилар. У зотнинг ҳузурларига бир аъробий келиб: «Ё Расулуллоҳ, менинг бир хотиним бор эди, унинг устига яна бир аёлга уйландим. Биринчиси янги хотинимни бир ёки икки марта эмизганини даъво қиляпти», деди — ёки: «бир ёки икки марта эмизган», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам ҳаром қилмайди», дедилар — ёки: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам», дедилар.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ رُمَيْسٍ ، نَا عُمَرُ بْنُ شَبَّةَ , نَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ صَدَقَةَ , نَا سَعِيدٌ , عَنْ قَتَادَةَ , وَأَيُّوبَ , عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ , عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ , أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لا تُحَرِّمُ الإِمْلاجَةُ ، وَلا الإِمْلاجَتَانِ " ، قَالَ قَتَادَةُ : وَلا الْمَصَّةُ ، وَلا الْمَصَّتَانِ "

Ummul-Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham harom qilmaydi», dedilar. Qatoda: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham (harom qilmaydi)», dedi.Уммул-Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам ҳаром қилмайди», дедилар. Қатода: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам (ҳаром қилмайди)», деди.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورِ الشِّيعِيُّ , نَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ , نَا مُعْتَمِرٌ , وَعَبْدُ الْوَهَّابِ قَالا : نَا أَيُّوبُ , عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ , عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ ، وَلا الْمَصَّتَانِ "

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham harom qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам ҳаром қилмайди», дедилар.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ زَنْجُوَيْهِ , نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , نَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ , عَنْ عَمْرَةَ , أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ , تَقُولُ : " نزل فِي الْقُرْآنِ عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ ، وَهِيَ تُرِيدُ مَا يُحَرِّمُ مِنَ الرَّضَاعِ , ثُمَّ نزل بَعْدُ أَوْ خَمْسٌ مَعْلُومَاتٌ "

Amra Oishaning: «Qurʼonda maʼlum oʻn marta emizish nozil boʻlgan edi — u emizishdan harom qiladigan narsani nazarda tutardi — soʻngra keyinroq: yoki maʼlum besh marta, (deb) nozil boʻldi», deganini eshitdi.Амра Оишанинг: «Қуръонда маълум ўн марта эмизиш нозил бўлган эди — у эмизишдан ҳаром қиладиган нарсани назарда тутарди — сўнгра кейинроқ: ёки маълум беш марта, (деб) нозил бўлди», деганини эшитди.

نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , نَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ , نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ , عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ , وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ , عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ , قَالَ : سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَنِ الرَّجُلِ يُسْلِمُ عَلَى يَدَيِ الرَّجُلِ ؟ ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : هُوَ أَوْلَى النَّاسِ بِمَحْيَاهُ وَمَمَاتِهِ "

Tamim ad-Doriy (roziyallohu anhu) aytadi: Men Rasululloh ﷺdan bir kishining boshqa bir kishining qoʻlida islomga kirishi haqida soʻradim. Rasululloh ﷺ: «U kishi uning hayotida ham, oʻlimida ham odamlarning eng haqlirogʻidir», dedilar.Тамим ад-Дорий (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан бир кишининг бошқа бир кишининг қўлида исломга кириши ҳақида сўрадим. Расулуллоҳ ﷺ: «У киши унинг ҳаётида ҳам, ўлимида ҳам одамларнинг энг ҳақлироғидир», дедилар.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا ابْنُ أَبِي مَذْعُورٍ , نَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ , نَا مُعَاوِيَةُ بْنُ يَحْيَى الصَّدَفِيُّ , عَنِ الْقَاسِمِ الشَّامِيِّ , عَنْ أَبِي أُمَامَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ أَسْلَمَ عَلَى يَدَيْهِ رَجُلٌ فَلَهُ وَلاؤُهُ " ، الصَّدَفِيُّ ، ضَعِيفٌ , وَالَّذِي قَبْلَهُ مُرْسَلٌ

Abu Umoma (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning qoʻlida bir kishi islomga kirsa, uning valosi oʻshanikidir», dedilar. Sadafiy zaifdir, undan oldingisi esa mursaldir.Абу Умома (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг қўлида бир киши исломга кирса, унинг валоси ўшаникидир», дедилар. Садафий заифдир, ундан олдингиси эса мурсалдир.

نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ صَالِحٍ الأَزْدِيُّ , نَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ , عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ , عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ , قَالَ : سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَنِ الرَّجُلِ يُسْلِمُ عَلَى يَدَيِ الرَّجُلِ ؟ ، قَالَ : هُوَ أَوْلَى النَّاسِ بِمَحْيَاهُ وَمَمَاتِهِ " ، نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا الْحَسَنُ بْنُ حَمَّادٍ سَجَّادَةُ ، نَا عَلِيُّ بْنُ عَابِسٍ , وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سُلَيْمَانَ , وَمُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ الْكِلابِيُّ , كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ , عَنِ ابْنِ مَوْهَبٍ ، رَجُلٍ مِنْ خَوْلانَ , قَالَ : سَمِعْتُ تَمِيمًا الدَّارِيَّ , يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَسَأَلَهُ رَجُلٌ ، نَحْوَهُ

Tamim ad-Doriy (roziyallohu anhu) aytadi: Men Rasululloh ﷺdan bir kishining boshqa bir kishining qoʻlida islomga kirishi haqida soʻradim. U zot: «U uning hayotida ham, oʻlimida ham odamlarning eng haqlirogʻidir», dedilar. Xavlondan boʻlgan bir kishi — Ibn Mavhab aytadi: Men Tamim ad-Doriyning: «Rasululloh ﷺdan eshitdim, u zotdan bir kishi soʻragan edi», deganini eshitdim — shunga oʻxshash.Тамим ад-Дорий (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан бир кишининг бошқа бир кишининг қўлида исломга кириши ҳақида сўрадим. У зот: «У унинг ҳаётида ҳам, ўлимида ҳам одамларнинг энг ҳақлироғидир», дедилар. Хавлондан бўлган бир киши — Ибн Мавҳаб айтади: Мен Тамим ад-Дорийнинг: «Расулуллоҳ ﷺдан эшитдим, у зотдан бир киши сўраган эди», деганини эшитдим — шунга ўхшаш.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ الْخَالِقِ ، نَا أَبِي , نَا خَالِدُ بْنُ يُوسُفَ , نَا أَبِي , نَا زِيَادُ بْنُ سَعْدٍ , عَنْ سُمَيٍّ , عَنْ أَبِي صَالِحٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسُئِلَ " عَنِ اللُّقَطَةِ , فَقَالَ : لا تَحِلُّ اللُّقَطَةُ , مَنِ الْتَقَطَ شَيْئًا فَلْيُعَرِّفْهُ سَنَةً ، فَإِنْ جَاءَهُ صَاحِبُهَا فَلْيَرُدَّهَا إِلَيْهِ ، وَإِنْ لَمْ يَأْتِ صَاحِبُهَا فَلْيَتَصَدَّقْ بِهَا , وَإِنْ جَاءَهُ فَلْيُخَيِّرْهُ بَيْنَ الآخَرِ وَبَيْنَ الَّذِي لَهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺdan luqta haqida soʻraldi. U zot: «Luqta halol emas. Kim biror narsani topib olsa, uni bir yil eʼlon qilsin. Agar egasi kelsa, unga qaytarib bersin; agar egasi kelmasa, uni sadaqa qilsin. Agar (keyin) egasi kelsa, uni ikki narsaning biri bilan — (sadaqa ajri) yoki oʻz haqi bilan — ixtiyorli qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺдан луқта ҳақида сўралди. У зот: «Луқта ҳалол эмас. Ким бирор нарсани топиб олса, уни бир йил эълон қилсин. Агар эгаси келса, унга қайтариб берсин; агар эгаси келмаса, уни садақа қилсин. Агар (кейин) эгаси келса, уни икки нарсанинг бири билан — (садақа ажри) ёки ўз ҳақи билан — ихтиёрли қилсин», дедилар.

نَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ , نَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنْ عِيسَى بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ أَبِيهِ , قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ ، فُرِغَ مِنْ أَرْبَعَةٍ : الْخَلْقِ وَالْخُلُقِ ، وَالرِّزْقِ ، وَالأَجَلِ ، فَلَيْسَ أَحَدٌ اكْتَسَبَ مِنْ أَحَدٍ , وَالصَّدَقَةُ جَائِزَةٌ قُبِضَتْ أَوْ لَمْ تُقْبَضْ "

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: «Toʻrt narsadan farogʻat boʻlgan: yaratilish, xulq, rizq va ajal. Bas, hech kim birovdan (nasibasini) kasb qilib ololmaydi. Sadaqa esa qabz qilinsa ham, qilinmasa ham joizdir».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: «Тўрт нарсадан фароғат бўлган: яратилиш, хулқ, ризқ ва ажал. Бас, ҳеч ким бировдан (насибасини) касб қилиб ололмайди. Садақа эса қабз қилинса ҳам, қилинмаса ҳам жоиздир».

نَا أَبُو بَكْرٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ الآدَمِيُّ , نَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ , نَا الأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ , نَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ أَبِي قِلابَةَ ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ , عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ , قَالَ : كَانَتِ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ أُسِرَ فَأُخِذَتِ الْعَضْبَاءُ مَعَهُ , فَأَتَى عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ ، فَقَالَ : يَا مُحَمَّدُ ، " عَلامَ تَأْخُذُونِي وَتَأْخُذُونَ الْعَضْبَاءَ وَأَنَا مُسْلِمٌ ؟ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلاحِ , قَالَ : وَمَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَقَالَ : يَا مُحَمَّدُ ، إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي ، وَإِنِّي ظَمْآنُ فَاسْقِنِي , فَقَالَ : هَذِهِ حَاجَتُكَ , قَالَ : فَفُودِيَ بِرَجُلَيْنِ وَحَبَسَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَضْبَاءَ الْمَدِينَةِ ، وَأَسَرُوا امْرَأَةً مِنَ الْمُسْلِمِينَ , قَالَ : وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ يَرِيحُونَ إِبِلَهُمْ بِأَفْنِيَتِهِمْ , فَلَمَّا كَانَ اللَّيْلُ نُوِّمُوا وَعَمَدَتْ إِلَى الإِبِلِ ، فَمَا كَانَتْ تَأْتِي عَلَى نَاقَةٍ مِنْهَا إِلا رَغَتْ حَتَّى أَتَتْ عَلَى الْعَضْبَاءِ , فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ فَرَكِبَتْهَا حَتَّى أَتَتِ الْمَدِينَةَ , وَنَذَرَتْ إِنِ اللَّهُ تَعَالَى نَجَّاهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا أَتَتِ الْمَدِينَةَ عَرَفَ النَّاسُ النَّاقَةَ , وَقَالُوا : الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : وَأُتِيَ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُخْبِرَ بِنَذْرِهَا , فَقَالَ : بِئْسَمَا جَزَيْتِهَا أَوْ جَزَيْتِيهَا , لا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةٍ وَلا فِيمَا لا يَمْلِكُ ابْنُ آدَمَ "

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu) aytadi: Azboʼ (tuya) Banu Uqayldan boʻlgan bir kishiniki edi; u asir olindi va Azboʼ ham u bilan birga olindi. Nabiy ﷺ uning yonidan oʻtdilar, u esa ustiga chopon yopilgan eshak ustida edi. U: «Ey Muhammad, meni ham, Azboʼni ham nima uchun olib turibsizlar, holbuki men musulmonman?» dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Agar buni oʻz ishing oʻz qoʻlingda boʻlgan chogʻda aytganingda, toʻla-toʻkis najot topgan boʻlarding», dedilar. Nabiy ﷺ (yurib) ketdilar. U: «Ey Muhammad, men ochman, meni ovqatlantir; men chanqoqman, menga suv ber», dedi. U zot: «Bu sening hojating», dedilar. Soʻng u ikki kishi evaziga fidya qilindi. Nabiy ﷺ Azboʼni Madinada ushlab qoldilar. (Mushriklar esa) musulmonlardan bir ayolni asir olishdi. Mushriklar tuyalarini hovlilari oldida tunatishar edi. Tun boʻlganda ular uxlab qolishdi, ayol tuyalar tomon yoʻl oldi. U qaysi tuyaning oldiga kelmasin, u boʻkirar edi; nihoyat Azboʼning oldiga keldi. U yuvosh bir tuyaning oldiga kelib, unga mindi va Madinaga yetib keldi. U: «Agar Alloh taolo meni qutqarsa, uni albatta soʻyaman», deb nazr qilgan edi. Madinaga kelganida odamlar tuyani tanib: «Bu Azboʼ, Rasululloh ﷺning tuyalari», dedilar. U Nabiy ﷺ huzurlariga keltirildi va u zotga uning nazri xabar qilindi. Shunda u zot: «Unga naqadar yomon jazo berding! Maʼsiyatda nazr yoʻq va Odam farzandi ega boʻlmagan narsada ham nazr yoʻq», dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу) айтади: Азбў (туя) Бану Уқайлдан бўлган бир кишиники эди; у асир олинди ва Азбў ҳам у билан бирга олинди. Набий ﷺ унинг ёнидан ўтдилар, у эса устига чопон ёпилган эшак устида эди. У: «Эй Муҳаммад, мени ҳам, Азбўни ҳам нима учун олиб турибсизлар, ҳолбуки мен мусулмонман?» деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Агар буни ўз ишинг ўз қўлингда бўлган чоғда айтганингда, тўла-тўкис нажот топган бўлардинг», дедилар. Набий ﷺ (юриб) кетдилар. У: «Эй Муҳаммад, мен очман, мени овқатлантир; мен чанқоқман, менга сув бер», деди. У зот: «Бу сенинг ҳожатинг», дедилар. Сўнг у икки киши эвазига фидя қилинди. Набий ﷺ Азбўни Мадинада ушлаб қолдилар. (Мушриклар эса) мусулмонлардан бир аёлни асир олишди. Мушриклар туяларини ҳовлилари олдида тунатишар эди. Тун бўлганда улар ухлаб қолишди, аёл туялар томон йўл олди. У қайси туянинг олдига келмасин, у бўкирар эди; ниҳоят Азбўнинг олдига келди. У ювош бир туянинг олдига келиб, унга минди ва Мадинага етиб келди. У: «Агар Аллоҳ таоло мени қутқарса, уни албатта сўяман», деб назр қилган эди. Мадинага келганида одамлар туяни таниб: «Бу Азбў, Расулуллоҳ ﷺнинг туялари», дедилар. У Набий ﷺ ҳузурларига келтирилди ва у зотга унинг назри хабар қилинди. Шунда у зот: «Унга нақадар ёмон жазо бердинг! Маъсиятда назр йўқ ва Одам фарзанди эга бўлмаган нарсада ҳам назр йўқ», дедилар.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , نَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبَّادٍ , نَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا ابْنُ جُرَيْجٍ , قَالَ : قَالَ عَطَاءٌ : " تُحَرِّمُ مِنْهَا مَا قَلَّ وَمَا كَثُرَ "

Ibn Jurayj aytadi: Ato: «Undan ozi ham, koʻpi ham harom qiladi», dedi.Ибн Журайж айтади: Ато: «Ундан ози ҳам, кўпи ҳам ҳаром қилади», деди.

قَالَ : وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لَمَّا بَلَغَهُ ، عَنِ ابْنِ الزُّبَيْرِ ، أَنَّهُ يَأْثُرُ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا ، " فِي الرَّضَاعِ أَنَّهُ لا يُحَرِّمُ مِنْهُ دُونَ سَبْعِ رَضَعَاتٍ , قَالَ : قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ، خَيْرٌ مِنْ قَوْلِ عَائِشَةَ , إِنَّمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : ‏ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ ، وَلَمْ يَقُلْ : رَضْعَةً وَلا رَضْعَتَيْنِ "

(Rovi) aytadi: Ibn Umarga Ibn Zubayrdan — u Oisha (roziyallohu anho)dan emizish haqida: yetti marta emizishdan kami harom qilmaydi, deb rivoyat qilayotgani — yetib kelganida, u: «Alloh azza va jallaning soʻzi Oishaning soʻzidan yaxshiroqdir. Alloh taolo faqat: {emishdan boʻlgan singillaringiz}, degan; bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham demagan», dedi.(Рови) айтади: Ибн Умарга Ибн Зубайрдан — у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан эмизиш ҳақида: етти марта эмизишдан ками ҳаром қилмайди, деб ривоят қилаётгани — етиб келганида, у: «Аллоҳ азза ва жалланинг сўзи Оишанинг сўзидан яхшироқдир. Аллоҳ таоло фақат: {эмишдан бўлган сингилларингиз}, деган; бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам демаган», деди.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ , نَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا مَعْمَرٌ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ , عَنْ عَائِشَةَ , قَالَتْ : " لا يُحَرِّمُ دُونَ خَمْسِ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ "

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: «Maʼlum besh marta emizishdan kami harom qilmaydi».Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: «Маълум беш марта эмизишдан ками ҳаром қилмайди».

نَا مُحَمَّدٌ , نَا إِسْحَاقُ , نَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا ابْنُ جُرَيْجٍ , أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ , أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ , وَسَأَلَهُ رَجُلٌ : " أَتُحَرِّمُ رَضْعَةٌ أَوْ رَضْعَتَانِ ؟ ، فَقَالَ : مَا أَعْلَمُ الأُخْتَ مِنَ الرَّضَاعَةِ إِلا حَرَامًا , فَقَالَ الرَّجُلُ : إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ يُرِيدُ ابْنَ الزُّبَيْرِ ، زَعَمَ أَنَّهُ لا تُحَرِّمُ رَضْعَةٌ , فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ : قَضَاءُ اللَّهِ خَيْرٌ مِنْ قَضَائِكَ ، وَقَضَاءِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ " ، نَا مُحَمَّدٌ , نَا إِسْحَاقُ , نَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ , عَنْ عَمْرٍو , عَنِ ابْنِ عُمَرَ , وَابْنِ الزُّبَيْرِ , مِثْلَهُ

Amr ibn Dinor Ibn Umarni eshitgan: bir kishi undan: «Bir marta emizish yoki ikki marta emizish harom qiladimi?» deb soʻradi. U: «Men emishdan boʻlgan singilni faqat harom deb bilaman», dedi. U kishi: «Amirul-moʻminin — u Ibn Zubayrni nazarda tutardi — bir marta emizish harom qilmaydi, deb aytadi», dedi. Shunda Ibn Umar: «Allohning hukmi sening hukmingdan ham, amirul-moʻmininning hukmidan ham yaxshiroqdir», dedi. Buni Abdurrazzoq Ibn Uyaynadan, u Amrdan, u Ibn Umar bilan Ibn Zubayrdan shunday rivoyat qildi.Амр ибн Динор Ибн Умарни эшитган: бир киши ундан: «Бир марта эмизиш ёки икки марта эмизиш ҳаром қиладими?» деб сўради. У: «Мен эмишдан бўлган сингилни фақат ҳаром деб биламан», деди. У киши: «Амирул-мўминин — у Ибн Зубайрни назарда тутарди — бир марта эмизиш ҳаром қилмайди, деб айтади», деди. Шунда Ибн Умар: «Аллоҳнинг ҳукми сенинг ҳукмингдан ҳам, амирул-мўмининнинг ҳукмидан ҳам яхшироқдир», деди. Буни Абдурраззоқ Ибн Уяйнадан, у Амрдан, у Ибн Умар билан Ибн Зубайрдан шундай ривоят қилди.

نَا الْقَاسِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْمَحَامِلِيُّ , نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , وَمُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ الأَزْرَقُ , قَالا : ثنا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ , نَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدَ , عَنْ مَكْحُولٍ , عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَرَضَ فَرَائِضَ ، فَلا تُضَيِّعُوهَا , وَحَرَّمَ حُرُمَاتٍ ، فَلا تَنْتَهِكُوهَا , وَحَّدَ حُدُودًا ، فَلا تَعْتَدُوهَا , وَسَكَتَ عَنْ أَشْيَاءَ مِنْ غَيْرِ نِسْيَانٍ ، فَلا تَبْحَثُوا عَنْهَا " ، لَفْظُ يَعْقُوبَ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla farzlarni farz qildi, ularni zoye qilmanglar; hurmatli narsalarni harom qildi, ularni buzmanglar; chegaralar belgiladi, ulardan oshmanglar; baʼzi narsalar haqida unutgani uchun emas (rahmat qilib) sukut qildi, ularni titkilamanglar», dedilar. Bu Yaʼqubning lafzidir.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла фарзларни фарз қилди, уларни зое қилманглар; ҳурматли нарсаларни ҳаром қилди, уларни бузманглар; чегаралар белгилади, улардан ошманглар; баъзи нарсалар ҳақида унутгани учун эмас (раҳмат қилиб) сукут қилди, уларни титкиламанглар», дедилар. Бу Яъқубнинг лафзидир.