Anas ibn Molik al-Ansoriy

حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir namozni unutsa, uni eslagan vaqtida oʻqisin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир намозни унутса, уни эслаган вақтида ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saharlik qilinglar, chunki saharlikda baraka bordir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саҳарлик қилинглар, чунки саҳарликда барака бордир», — дедилар.

حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَانِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى إِلَيْهِمَا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar Odam farzandiga moldan ikki vodiy boʻlsa, u ularga uchinchisini ham istardi. Odam farzandining ichini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Одам фарзандига молдан икки водий бўлса, у уларга учинчисини ҳам истарди. Одам фарзандининг ичини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар.

وَبِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلَ مِنْهُ طَيْرٌ أَوْ إِنْسَانٌ أَوْ بُهْمَةٌ إِلَّا كَانَ لَهُ بِهِ صَدَقَةٌحَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir musulmon biror nihol eksa yoki biror ekin eksa-yu, undan qush, inson yoki chorva yesa, albatta u sabab unga sadaqa boʻladi», dedilar. Surayj bizga rivoyat qildi, Abu Avona Qatodadan, u Anasdan: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir musulmon...» dedilar — va shuning mislini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир мусулмон бирор ниҳол экса ёки бирор экин экса-ю, ундан қуш, инсон ёки чорва еса, албатта у сабаб унга садақа бўлади», дедилар. Сурайж бизга ривоят қилди, Абу Авона Қатодадан, у Анасдан: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир мусулмон...» дедилар — ва шунинг мислини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلَ مِنْهُ دَابَّةٌ أَوْ إِنْسَانٌ إِلَّا كَانَ لَهُ بِهِ صَدَقَةٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qaysi bir musulmon biror nihol eksa yoki biror ekin eksa-yu, undan bir jonivor yoki bir inson yesa, albatta u sabab unga sadaqa boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қайси бир мусулмон бирор ниҳол экса ёки бирор экин экса-ю, ундан бир жонивор ёки бир инсон еса, албатта у сабаб унга садақа бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَذَكَرَ رَجُلًا عَنِ الْحَسَنِ قَالَاسْتَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ فِي الْأُسَارَى يَوْمَ بَدْرٍ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَمْكَنَكُمْ مِنْهُمْ قَالَ فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اضْرِبْ أَعْنَاقَهُمْ قَالَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ عَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَمْكَنَكُمْ مِنْهُمْ وَإِنَّمَا هُمْ إِخْوَانُكُمْ بِالْأَمْسِ قَالَ فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اضْرِبْ أَعْنَاقَهُمْ فَأَعْرَضَ عَنْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ عَادَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِلنَّاسِ مِثْلَ ذَلِكَ فَقَامَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ تَرَى أَنْ تَعْفُوَ عَنْهُمْ وَتَقْبَلَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ قَالَ فَذَهَبَ عَنْ وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانَ فِيهِ مِنْ الْغَمِّ قَالَ فَعَفَا عَنْهُمْ وَقَبِلَ مِنْهُمْ الْفِدَاءَ قَالَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {لَوْلَا كِتَابٌ مِنْ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ} إِلَى آخِرِ الْآيَةَ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Badr kuni asirlar borasida odamlar bilan maslahatlashdilar va: «Albatta, Alloh azza va jalla sizlarni ularga qodir qildi», dedilar. Shunda Umar ibn Xattob turib: «Yo Rasululloh, ularning boyinlarini uring», dedi. Nabiy ﷺ undan yuz oʻgirdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ qaytadan: «Ey odamlar, albatta, Alloh sizlarni ularga qodir qildi, holbuki ular kecha sizlarning birodarlaringiz edilar», dedilar. Yana Umar turib: «Yo Rasululloh, ularning boʻyinlarini uring», dedi. Nabiy ﷺ undan yuz oʻgirdilar. Soʻng Nabiy ﷺ qaytadan odamlarga shunga oʻxshash (gapni) aytdilar. Shunda Abu Bakr turib: «Yo Rasululloh, ularni avf etib, ulardan tovon (fidya) qabul qilsangiz (deb koʻraman)», dedi. Bas, Rasululloh ﷺning yuzlaridagi gʻam ketdi. U zot ularni avf etdilar va ulardan fidya qabul qildilar. Alloh azza va jalla: «Agar Allohdan oʻtgan bir yozuv boʻlmaganda, olgan narsangiz sababli sizlarga (azob) yetardi» (oyatini) — oyatning oxirigacha — nozil qildi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бадр куни асирлар борасида одамлар билан маслаҳатлашдилар ва: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла сизларни уларга қодир қилди», дедилар. Шунда Умар ибн Хаттоб туриб: «Ё Расулуллоҳ, уларнинг бойинларини уринг», деди. Набий ﷺ ундан юз ўгирдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ қайтадан: «Эй одамлар, албатта, Аллоҳ сизларни уларга қодир қилди, ҳолбуки улар кеча сизларнинг биродарларингиз эдилар», дедилар. Яна Умар туриб: «Ё Расулуллоҳ, уларнинг бўйинларини уринг», деди. Набий ﷺ ундан юз ўгирдилар. Сўнг Набий ﷺ қайтадан одамларга шунга ўхшаш (гапни) айтдилар. Шунда Абу Бакр туриб: «Ё Расулуллоҳ, уларни авф этиб, улардан товон (фидя) қабул қилсангиз (деб кўраман)», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺнинг юзларидаги ғам кетди. У зот уларни авф этдилар ва улардан фидя қабул қилдилар. Аллоҳ азза ва жалла: «Агар Аллоҳдан ўтган бир ёзув бўлмаганда, олган нарсангиз сабабли сизларга (азоб) етарди» (оятини) — оятнинг охиригача — нозил қилди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فِي ثَوْبٍ مُتَوَشِّحًا بِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kiyimni oʻraganlari holda Abu Bakrning orqasida namoz oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кийимни ўраганлари ҳолда Абу Бакрнинг орқасида намоз ўқидилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَخَالِدٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَقَدْ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلْيَمْشِ عَلَى هِينَتِهِ فَلْيُصَلِّ مَا أَدْرَكَ وَلْيَقْضِ مَا سُبِقَهُ

Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Biringiz kelganida namozga iqoma aytilgan boʻlsa, vazminlik bilan yursin; yetgan (rakat)ini oʻqisin, oʻtkazib yuborganini esa (keyin) qazo qilsin».Набий ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз келганида намозга иқома айтилган бўлса, вазминлик билан юрсин; етган (ракат)ини ўқисин, ўтказиб юборганини эса (кейин) қазо қилсин».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ صَاحِبُ الطَّعَامِ قَالَ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ يَزِيدَ وَلَيْسَ بِجَابِرٍ الْجُعْفِيِّ عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى حَلِيقٍ النَّصْرَانِيِّ لِيَبْعَثَ إِلَيْهِ بِأَثْوَابٍ إِلَى الْمَيْسَرَةِ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ بَعَثَنِي إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِتَبْعَثَ إِلَيْهِ بِأَثْوَابٍ إِلَى الْمَيْسَرَةِ فَقَالَ وَمَا الْمَيْسَرَةُ وَمَتَى الْمَيْسَرَةُ وَاللَّهِ مَا لِمُحَمَّدٍ سَائِقَةٌ وَلَا رَاعِيَةٌ فَرَجَعْتُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ أَنَا خَيْرُ مَنْ يُبَايَعُ لَأَنْ يَلْبَسَ أَحَدُكُمْ ثَوْبًا مِنْ رِقَاعٍ شَتَّى خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ بِأَمَانَتِهِ أَوْ فِي أَمَانَتِهِ مَا لَيْسَ عِنْدَهُقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ meni nasroniy Haliqning oldiga yubordilar — u zotga qulaylik (toʻlov) muddatigacha kiyimlar yuborsin, deb. Men uning oldiga borib: «Meni Rasululloh ﷺ sening oldingga yubordilar — u zotga qulaylik muddatigacha kiyimlar yuborsin, deb», dedim. U: «Qulaylik nima ekan, qulaylik qachon ekan? Allohga qasamki, Muhammadning na haydab keladigan (moli), na boqiladigan (chorvasi) bor», dedi. Men qaytib, Nabiy ﷺning oldilariga keldim. U zot meni koʻrgach: «Allohning dushmani yolgʻon aytdi. Men savdo qiladiganlarning eng yaxshisiman. Biringiz turli yamoqlardan (tikilgan) kiyim kiyishi — uning uchun oʻzida yoʻq narsani omonatiga olishidan yaxshiroqdir», dedilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Men bu hadisni otamning kitobida, uning oʻz qoʻl yozuvida topdim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мени насроний Ҳалиқнинг олдига юбордилар — у зотга қулайлик (тўлов) муддатигача кийимлар юборсин, деб. Мен унинг олдига бориб: «Мени Расулуллоҳ ﷺ сенинг олдингга юбордилар — у зотга қулайлик муддатигача кийимлар юборсин, деб», дедим. У: «Қулайлик нима экан, қулайлик қачон экан? Аллоҳга қасамки, Муҳаммаднинг на ҳайдаб келадиган (моли), на боқиладиган (чорваси) бор», деди. Мен қайтиб, Набий ﷺнинг олдиларига келдим. У зот мени кўргач: «Аллоҳнинг душмани ёлғон айтди. Мен савдо қиладиганларнинг энг яхшисиман. Бирингиз турли ямоқлардан (тикилган) кийим кийиши — унинг учун ўзида йўқ нарсани омонатига олишидан яхшироқдир», дедилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Мен бу ҳадисни отамнинг китобида, унинг ўз қўл ёзувида топдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Muoz ibn Jabalga: «Kim Allohga hech narsani sherik qilmagan holda (Unga) roʻbaroʻ boʻlsa, jannatga kiradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Муоз ибн Жабалга: «Ким Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган ҳолда (Унга) рўбарў бўлса, жаннатга киради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ مَوْضِعُ مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِبَنِي النَّجَّارِ وَكَانَ فِيهِ حَرْثٌ وَنَخْلٌ وَقُبُورُ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ يَا بَنِي النَّجَّارِ ثَامِنُونِي بِهِ فَقَالُوا لَا نَبْتَغِي بِهِ ثَمَنًا إِلَّا عِنْدَ اللَّهِ قَالَ فَقَطَعَ النَّخْلَ وَسَوَّى الْحَرْثَ وَنَبَشَ قُبُورَ الْمُشْرِكِينَ قَالَ وَكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ أَنْ يَبْنِيَ الْمَسْجِدَ يُصَلِّي حَيْثُ أَدْرَكَتْهُ الصَّلَاةُ وَفِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَهُمْ يَنْقُلُونَ الصَّخْرَ لِبِنَاءِ الْمَسْجِدِ اللَّهُمَّ إِنَّ الْخَيْرَ خَيْرُ الْآخِرَهْفَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ masjidlarining oʻrni Banu Najjorga tegishli boʻlib, unda ekinzor, xurmolar va mushriklarning qabrlari bor edi. U zot: «Ey Banu Najjor, uning bahosini men bilan kelishinglar», dedilar. Ular: «Biz uning bahosini Allohning huzuridan boʻlgandan boshqa (hech narsani) istamaymiz», dedilar. Bas, xurmolar kesildi, ekinzor tekislandi va mushriklarning qabrlari kovlandi. Allohning Nabiysi ﷺ masjid qurilishidan oldin namoz vaqti qayerda kirsa, oʻsha yerda va qoʻy qoʻralarida namoz oʻqir edilar. Odamlar masjid qurilishi uchun tosh tashiyotganlarida Nabiy ﷺ: «Allohim, yaxshilik — oxirat yaxshiligidir, bas, ansorlaru muhojirlarni magʻfirat qilgin», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ масжидларининг ўрни Бану Нажжорга тегишли бўлиб, унда экинзор, хурмолар ва мушрикларнинг қабрлари бор эди. У зот: «Эй Бану Нажжор, унинг баҳосини мен билан келишинглар», дедилар. Улар: «Биз унинг баҳосини Аллоҳнинг ҳузуридан бўлгандан бошқа (ҳеч нарсани) истамаймиз», дедилар. Бас, хурмолар кесилди, экинзор текисланди ва мушрикларнинг қабрлари ковланди. Аллоҳнинг Набийси ﷺ масжид қурилишидан олдин намоз вақти қаерда кирса, ўша ерда ва қўй қўраларида намоз ўқир эдилар. Одамлар масжид қурилиши учун тош ташиётганларида Набий ﷺ: «Аллоҳим, яхшилик — охират яхшилигидир, бас, ансорлару муҳожирларни мағфират қилгин», дер эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ لِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ أَبُونَا خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنْ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ قَالَ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ سُؤَالَهُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ كَذَبَهُنَّ قَوْلَهُ إِنِّي سَقِيمٌ وَقَوْلَهُ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا وَأَتَى عَلَى جَبَّارٍ مُتْرَفٍ وَمَعَهُ امْرَأَتُهُ فَقَالَ أَخْبِرِيهِ أَنِّي أَخُوكِ فَإِنِّي مُخْبِرُهُ أَنَّكِ أُخْتِي وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا كَلَّمَهُ اللَّهُ تَكْلِيمًا وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ الرَّجُلَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَكَلِمَةَ اللَّهِ وَرُوحَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Moʼminlar Qiyomat kuni (mahsharda) ushlanadilar va bundan gʻamga tushadilar-da, bir-birlariga: ‹Robbimiz azza va jallaning huzurida shafoat soʻrasak, U bizni mana shu joyimizdan rohatlantirsa!›, deydilar. Bas, ular Odamning oldiga kelib: ‹Sen bizning otamizsan; Alloh seni Oʻz Qoʻli bilan yaratdi, farishtalarini senga sajda qildirdi va senga har bir narsaning ismlarini oʻrgatdi; bas, Robbing huzurida bizga shafoat qil›, deydilar. — U zot: — Bas, u: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va oʻzi qilgan xatosini — qaytarilgan boʻla turib daraxtdan yeganini — zikr qiladi-da: ‹Lekin Nuhning — Alloh yer ahliga yuborgan birinchi paygʻambarning — oldiga boringlar›, deydi. — U zot: — Bas, ular Nuhning oldiga keladilar; u: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va oʻzi qilgan xatosini — Alloh azza va jalladan ilmsiz (narsani) soʻraganini — zikr qiladi-da: ‹Lekin Rahmon azza va jallaning xalili Ibrohimning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular Ibrohimning oldiga keladilar; u: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va oʻzi qilgan xatosini — uchta soʻzini — zikr qiladi: uning ‹Men kasalman› degani, ‹Balki buni ularning kattasi qilgan› degani va bir zolim, kekkaygan (podshoh)ning oldiga xotini bilan borib, unga: ‹Unga oʻzingni mening singlim deb bildir, men ham unga seni singlim deb bildiraman›, degani. ‹Lekin Musoning — Alloh u bilan (bevosita) soʻzlashgan va unga Tavrotni bergan bandaning — oldiga boringlar›, deydi. — U zot: — Bas, ular Musoning oldiga keladilar; u: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va oʻzi qilgan xatosini — bir kishini oʻldirganini — zikr qiladi-da: ‹Lekin Iso — Allohning bandasi, Uning rasuli, Allohning kalimasi va ruhi — ning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular Isoning oldiga keladilar; u: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muhammadning — Allohning bandasi va rasulining, Alloh unga avval oʻtgan gunohini va …Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Мўминлар Қиёмат куни (маҳшарда) ушланадилар ва бундан ғамга тушадилар-да, бир-бирларига: ‹Роббимиз азза ва жалланинг ҳузурида шафоат сўрасак, У бизни мана шу жойимиздан роҳатлантирса!›, дейдилар. Бас, улар Одамнинг олдига келиб: ‹Сен бизнинг отамизсан; Аллоҳ сени Ўз Қўли билан яратди, фаришталарини сенга сажда қилдирди ва сенга ҳар бир нарсанинг исмларини ўргатди; бас, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил›, дейдилар. — У зот: — Бас, у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва ўзи қилган хатосини — қайтарилган бўла туриб дарахтдан еганини — зикр қилади-да: ‹Лекин Нуҳнинг — Аллоҳ ер аҳлига юборган биринчи пайғамбарнинг — олдига боринглар›, дейди. — У зот: — Бас, улар Нуҳнинг олдига келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва ўзи қилган хатосини — Аллоҳ азза ва жалладан илмсиз (нарсани) сўраганини — зикр қилади-да: ‹Лекин Раҳмон азза ва жалланинг халили Иброҳимнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар Иброҳимнинг олдига келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва ўзи қилган хатосини — учта сўзини — зикр қилади: унинг ‹Мен касалман› дегани, ‹Балки буни уларнинг каттаси қилган› дегани ва бир золим, кеккайган (подшоҳ)нинг олдига хотини билан бориб, унга: ‹Унга ўзингни менинг синглим деб билдир, мен ҳам унга сени синглим деб билдираман›, дегани. ‹Лекин Мусонинг — Аллоҳ у билан (бевосита) сўзлашган ва унга Тавротни берган банданинг — олдига боринглар›, дейди. — У зот: — Бас, улар Мусонинг олдига келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва ўзи қилган хатосини — бир кишини ўлдирганини — зикр қилади-да: ‹Лекин Исо — Аллоҳнинг бандаси, Унинг расули, Аллоҳнинг калимаси ва руҳи — нинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар Исонинг олдига келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Муҳаммаднинг — Аллоҳнинг бандаси ва расулининг, Аллоҳ унга аввал ўтган гуноҳини ва …

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَمِينًا وَإِنَّ أَمِينَ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Albatta, har bir ummatning bir amini boʻladi; bu ummatning amini esa Abu Ubayda ibn Jarrohdir».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Албатта, ҳар бир умматнинг бир амини бўлади; бу умматнинг амини эса Абу Убайда ибн Жарроҳдир».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَضْرِبُ شَعَرُهُ إِلَى مَنْكِبَيْهِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sochlari yelkalariga tegib turardi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг сочлари елкаларига тегиб турарди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَسَأَلْتُ أَنَسًا كَمْ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعًا عُمْرَتَهُ الَّتِي صَدَّهُ عَنْهَا الْمُشْرِكُونَ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَتَهُ أَيْضًا فِي الْعَامِ الْمُقْبِلِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَتَهُ حِينَ قَسَمَ غَنِيمَةَ حُنَيْنٍ مِنْ الْجِعِرَّانَةِ فِي ذِي الْقَعْدَةِ وَعُمْرَتَهُ مَعَ حَجَّتِهِ

Qatoda (rahimahulloh) aytdi: Men Anasdan: «Rasululloh ﷺ necha marta umra qildilar?» deb soʻradim. U: «Toʻrt marta: mushriklar u zotni toʻsgan, zulqaʼda oyidagi umralari; keyingi yili, yana zulqaʼdadagi umralari; Hunayn gʻanimatini taqsimlagan paytlari Jiʼronadan (ihrom bogʻlagan), zulqaʼdadagi umralari; va haj bilan birga qilgan umralari», dedi.Қатода (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Анасдан: «Расулуллоҳ ﷺ неча марта умра қилдилар?» деб сўрадим. У: «Тўрт марта: мушриклар у зотни тўсган, зулқаъда ойидаги умралари; кейинги йили, яна зулқаъдадаги умралари; Ҳунайн ғаниматини тақсимлаган пайтлари Жиъронадан (иҳром боғлаган), зулқаъдадаги умралари; ва ҳаж билан бирга қилган умралари», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَسْقِ اللَّهَ لَنَا قَالَ فَاسْتَسْقَى وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً قَالَ فَأُمْطِرْنَا فَمَا جَعَلَتْ تُقْلِعُ فَلَمَّا أَتَتْ الْجُمُعَةُ قَامَ إِلَيْهِ ذَلِكَ الرَّجُلُ أَوْ غَيْرُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَرْفَعَهَا عَنَّا قَالَ فَدَعَا فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى السَّحَابِ يُسْفِرُ يَمِينًا وَشِمَالًا وَلَا يُمْطِرُ مِنْ جَوْفِهَا قَطْرَةً

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning oldilariga — u zot minbarda edilar — kelib: «Yo Rasululloh, biz uchun Allohdan yomgʻir soʻrang», dedi. Bas, u zot yomgʻir soʻradilar, holbuki biz osmonda bir parcha bulut ham koʻrmasdik. Bizga yomgʻir yogʻdi va u toʻxtamay yogʻaverdi. Juma kuni kelganda oʻsha kishi yoki boshqasi turib: «Yo Rasululloh, Allohga duo qiling, uni bizdan koʻtarsin», dedi. Bas, u zot duo qildilar; men bulutning oʻngga va chapga tarqalayotganiga qarab turdim — uning ichidan bir tomchi ham yogʻmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг олдиларига — у зот минбарда эдилар — келиб: «Ё Расулуллоҳ, биз учун Аллоҳдан ёмғир сўранг», деди. Бас, у зот ёмғир сўрадилар, ҳолбуки биз осмонда бир парча булут ҳам кўрмасдик. Бизга ёмғир ёғди ва у тўхтамай ёғаверди. Жума куни келганда ўша киши ёки бошқаси туриб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга дуо қилинг, уни биздан кўтарсин», деди. Бас, у зот дуо қилдилар; мен булутнинг ўнгга ва чапга тарқалаётганига қараб турдим — унинг ичидан бир томчи ҳам ёғмади.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا بَزَقَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَبْزُقْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْزُقْ عَنْ شِمَالِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ الْيُسْرَى

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qildi: U zot: «Biringiz tupursa, oldiga ham, oʻng tomoniga ham tupurmasin; chap tomoniga yoki chap oyogʻining ostiga tupursin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилди: У зот: «Бирингиз тупурса, олдига ҳам, ўнг томонига ҳам тупурмасин; чап томонига ёки чап оёғининг остига тупурсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ نَعْلُهُ لَهَا قِبَالَانِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning naʼlaynlarining ikkita tasmasi bor edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг наълайнларининг иккита тасмаси бор эди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ قَالَ أَبِي وَقَدْ رَأَيْتُ خَلَفَ بْنَ خَلِيفَةَ وَقَدْ قَالَ لَهُ إِنْسَانٌ يَا أَبَا أَحْمَدَ حَدَّثَكَ مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ قَالَ أَبِي فَلَمْ أَفْهَمْ كَلَامَهُ كَانَ قَدْ كَبِرَ فَتَرَكْتُهُ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ بِالْبَاءَةِ وَيَنْهَى عَنْ التَّبَتُّلِ نَهْيًا شَدِيدًا وَيَقُولُ تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأَنْبِيَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ uylanishga buyurar va tabattuldan (uylanmay yolgʻiz yashashdan) qattiq qaytarar edilar hamda: «Mehribon va serfarzand (ayol)larga uylaninglar! Zero, men qiyomat kunida sizlar (koʻpligingiz) bilan (boshqa) paygʻambarlardan koʻp boʻlishni istayman», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ уйланишга буюрар ва табаттулдан (уйланмай ёлғиз яшашдан) қаттиқ қайтарар эдилар ҳамда: «Меҳрибон ва серфарзанд (аёл)ларга уйланинглар! Зеро, мен қиёмат кунида сизлар (кўплигингиз) билан (бошқа) пайғамбарлардан кўп бўлишни истайман», дер эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ ابْنُ أَخِي أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فِي الْحَلْقَةِ وَرَجُلٌ قَائِمٌ يُصَلِّي فَلَمَّا رَكَعَ وَسَجَدَ فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ فِي دُعَائِهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّ لَكَ الْحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْمَنَّانُ يَا بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ إِنِّي أَسْأَلُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ بِمَا دَعَا اللَّهَ قَالَ فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الْأَعْظَمِ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ وَإِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan halqada oʻtirgan edim, bir kishi tik turib namoz oʻqiyotgan edi. U rukuʼ va sajda qilib, tashahhud aytgach, duosida: «Allohumma inni asʼaluka bi-anna lakal-hamd, la ilaha illa antal-Mannon, badius-samovoti val-arz, yo Zal-jalali val-ikrom, yo Hayyu yo Qayyum, inni asʼaluka», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «U Allohga nima bilan duo qilganini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroq», deyishdi. U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u Allohga Uning ulugʻ ismi bilan duo qildi. Shu ism bilan duo qilinsa, U ijobat qiladi, u bilan soʻralsa, U ato etadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан ҳалқада ўтирган эдим, бир киши тик туриб намоз ўқиётган эди. У рукуъ ва сажда қилиб, ташаҳҳуд айтгач, дуосида: «Аллоҳумма инни асъалука би-анна лакал-ҳамд, ла илаҳа илла антал-Маннон, бадиус-самовоти вал-арз, ё Зал-жалали вал-икром, ё Ҳайю ё Қайюм, инни асъалука», деди. Шунда Набий ﷺ: «У Аллоҳга нима билан дуо қилганини биласизларми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқ», дейишди. У зот: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, у Аллоҳга Унинг улуғ исми билан дуо қилди. Шу исм билан дуо қилинса, У ижобат қилади, у билан сўралса, У ато этади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنِّي إِمَامُكُمْ فَلَا تَسْبِقُونِي بِالرُّكُوعِ وَلَا بِالسُّجُودِ وَلَا بِالْقِيَامِ فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ وَمِنْ خَلْفِي ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ رَأَيْتُمْ مَا رَأَيْتُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا رَأَيْتَ قَالَ رَأَيْتُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berdilar, soʻng yuzlarini bizga qaratib: «Men sizlarning imomingizman; rukuʼda ham, sajdada ham, qiyomda ham mendan oʻzib ketmanglar. Chunki men sizlarni oldimdan ham, ortimdan ham koʻrib turaman», dedilar. Soʻng: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar men koʻrgan narsani koʻrganingizda, oz kulib, koʻp yigʻlagan boʻlar edingiz», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, nimani koʻrdingiz?» dedilar. U zot: «Jannat va doʻzaxni koʻrdim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб бердилар, сўнг юзларини бизга қаратиб: «Мен сизларнинг имомингизман; рукуъда ҳам, саждада ҳам, қиёмда ҳам мендан ўзиб кетманглар. Чунки мен сизларни олдимдан ҳам, ортимдан ҳам кўриб тураман», дедилар. Сўнг: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар мен кўрган нарсани кўрганингизда, оз кулиб, кўп йиғлаган бўлар эдингиз», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, нимани кўрдингиз?» дедилар. У зот: «Жаннат ва дўзахни кўрдим», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتْ عَلَيْهِ جَنَازَةٌ فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ عَلَيْهِ بِجِنَازَةٍ أُخْرَى فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ ثُمَّ قَالَ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning yonlaridan bir janoza oʻtkazildi va (odamlar) uni yaxshilik bilan yod etdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng yonlaridan boshqa bir janoza oʻtkazildi va uni yomonlik bilan yod etdilar. Rasululloh ﷺ: «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng: «Sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ёнларидан бир жаноза ўтказилди ва (одамлар) уни яхшилик билан ёд этдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг ёнларидан бошқа бир жаноза ўтказилди ва уни ёмонлик билан ёд этдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг: «Сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا كَانَ يَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَمْلَى عَلَيْهِ سَمِيعًا يَقُولُ كَتَبْتُ سَمِيعًا بَصِيرًا قَالَ دَعْهُ وَإِذَا أَمْلَى عَلَيْهِ عَلِيمًا حَكِيمًا كَتَبَ عَلِيمًا حَلِيمًا قَالَ حَمَّادٌ نَحْوَ ذَا قَالَ وَكَانَ قَدْ قَرَأَ الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ وَكَانَ مَنْ قَرَأَهُمَا قَدْ قَرَأَ قُرْآنًا كَثِيرًا فَذَهَبَ فَتَنَصَّرَ فَقَالَ لَقَدْ كُنْتُ أَكْتُبُ لِمُحَمَّدٍ مَا شِئْتُ فَيَقُولُ دَعْهُ فَمَاتَ فَدُفِنَ فَنَبَذَتْهُ الْأَرْضُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو طَلْحَةَ وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ مَنْبُوذًا فَوْقَ الْأَرْضِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺga (vahiy) yozib berar edi. U zot unga «Samiʼan» deb aytdirsalar, u «Samiʼan Basiran» deb yozar, u zot: «Qoʻyaver», der edilar; «ʻAliman Hakiman» deb aytdirsalar, u «ʻAliman Haliman» deb yozar edi. Hammod: «Shunga oʻxshash», dedi. (Roviy) aytdi: U Baqara va Oli Imronni oʻqigan edi — kim shu ikkisini oʻqigan boʻlsa, koʻp Qurʼon oʻqigan (hisoblanardi). Soʻng u ketib, nasroniy boʻldi va: «Men Muhammadga xohlaganimni yozar edim, u esa: ‹Qoʻyaver›, der edi», dedi. Bas, u oʻldi va koʻmildi; yer uni ikki yoki uch marta tashqariga chiqarib tashladi. Abu Talha aytdi: Men uni yer ustida tashlangan holda koʻrdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺга (ваҳий) ёзиб берар эди. У зот унга «Самиъан» деб айтдирсалар, у «Самиъан Басиран» деб ёзар, у зот: «Қўявер», дер эдилар; «ъАлиман Ҳакиман» деб айтдирсалар, у «ъАлиман Ҳалиман» деб ёзар эди. Ҳаммод: «Шунга ўхшаш», деди. (Ровий) айтди: У Бақара ва Оли Имронни ўқиган эди — ким шу иккисини ўқиган бўлса, кўп Қуръон ўқиган (ҳисобланарди). Сўнг у кетиб, насроний бўлди ва: «Мен Муҳаммадга хоҳлаганимни ёзар эдим, у эса: ‹Қўявер›, дер эди», деди. Бас, у ўлди ва кўмилди; ер уни икки ёки уч марта ташқарига чиқариб ташлади. Абу Талҳа айтди: Мен уни ер устида ташланган ҳолда кўрдим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى أَبَا سُفْيَانَ وَعُيَيْنَةَ وَالْأَقْرَعَ وَسُهَيْلَ بْنَ عَمَرٍو فِي الْآخِرِينَ يَوْمَ حُنَيْنٍ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ يَا رَسُولَ اللَّهِ سُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَهُمْ يَذْهَبُونَ بِالْمَغْنَمِ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ لَهُ حَتَّى فَاضَتْ فَقَالَ أَفِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ قَالُوا لَا إِلَّا ابْنُ أُخْتِنَا قَالَ ابْنُ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ ثُمَّ قَالَ أَقُلْتُمْ كَذَا وَكَذَا قَالُوا نَعَمْ قَالَ أَنْتُمْ الشِّعَارُ وَالنَّاسُ الدِّثَارُ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى دِيَارِكُمْ قَالُوا بَلَى قَالَ الْأَنْصَارُ كَرِشِي وَعَيْبَتِي لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَسَلَكْتُ شِعْبَهُمْ وَلَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ وَقَالَ حَمَّادٌ أَعْطَى مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ يُسَمِّي كُلَّ وَاحِدٍ مِنْ هَؤُلَاءِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hunayn kuni Abu Sufyonga, Uyaynaga, Aqraʼga va Suhayl ibn Amrga hamda boshqalarga (mol) berdilar. Shunda ansorlar: «Yo Rasululloh, qilichlarimizdan ularning qoni tomib turibdi-yu, ular esa gʻanimatni olib ketishyapti», dedilar. Bu (gap) Nabiy ﷺga yetib bordi. U zot ularni oʻz chodirlariga toʻpladilar — hatto (chodir) toʻlib ketdi — va: «Oranglarda oʻzlaringdan boʻlmagan birov bormi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, faqat singlimizning oʻgʻli bor», dedilar. U zot: «Qavmning jiyani ham oʻshalardandir», dedilar. Soʻng: «Sizlar bunday-bunday dedingizmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Sizlar ich kiyim (kabi yaqin)siz, boshqa odamlar esa ust kiyimdir. Odamlar qoʻy va tuya bilan qaytishlaridan, sizlar esa Rasululloh bilan uy-joylaringizga qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha, roziymiz», dedilar. U zot: «Ansorlar mening ichim va sirdoshimdir. Agar odamlar bir vodiydan, ansorlar esa bir soʻqmoqdan yursalar, men albatta ansorlarning soʻqmogʻidan yurar edim. Hijrat boʻlmaganda edi, men ansorlardan bir kishi boʻlar edim», dedilar. Hammod: «U zot ulardan har biriga yuztadan tuya berdilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн куни Абу Суфёнга, Уяйнага, Ақраъга ва Суҳайл ибн Амрга ҳамда бошқаларга (мол) бердилар. Шунда ансорлар: «Ё Расулуллоҳ, қиличларимиздан уларнинг қони томиб турибди-ю, улар эса ғаниматни олиб кетишяпти», дедилар. Бу (гап) Набий ﷺга етиб борди. У зот уларни ўз чодирларига тўпладилар — ҳатто (чодир) тўлиб кетди — ва: «Орангларда ўзларингдан бўлмаган биров борми?» дедилар. Улар: «Йўқ, фақат синглимизнинг ўғли бор», дедилар. У зот: «Қавмнинг жияни ҳам ўшалардандир», дедилар. Сўнг: «Сизлар бундай-бундай дедингизми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Сизлар ич кийим (каби яқин)сиз, бошқа одамлар эса уст кийимдир. Одамлар қўй ва туя билан қайтишларидан, сизлар эса Расулуллоҳ билан уй-жойларингизга қайтишингиздан рози бўлмайсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа, розиймиз», дедилар. У зот: «Ансорлар менинг ичим ва сирдошимдир. Агар одамлар бир водийдан, ансорлар эса бир сўқмоқдан юрсалар, мен албатта ансорларнинг сўқмоғидан юрар эдим. Ҳижрат бўлмаганда эди, мен ансорлардан бир киши бўлар эдим», дедилар. Ҳаммод: «У зот улардан ҳар бирига юзтадан туя бердилар», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنْتُ رَدِيفَ أَبِي طَلْحَةَ يَوْمَ خَيْبَرَ وَقَدَمِي تَمَسُّ قَدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْنَاهُمْ حِينَ بَزَغَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ أَخْرَجُوا مَوَاشِيَهُمْ وَخَرَجُوا بِفُؤُوسِهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ وَمُرُونِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ {فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ} قَالَ فَهَزَمَهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ وَوَقَعَتْ فِي سَهْمِ دِحْيَةَ جَارِيَةٌ جَمِيلَةٌ فَاشْتَرَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَبْعَةِ أَرْؤُسٍ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تُصْلِحُهَا وَتُهَيِّئُهَا وَهِيَ صَفِيَّةُ ابْنَةُ حُيَيٍّ قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِيمَتَهَا التَّمْرَ وَالْأَقِطَ وَالسَّمْنَ قَالَ فُحِصَتْ الْأَرْضُ أَفَاحِيصَ قَالَ وَجِيءَ بِالْأَنْطَاعِ فَوُضِعَتْ فِيهَا ثُمَّ جِيءَ بِالْأَقِطِ وَالتَّمْرِ وَالسَّمْنِ فَشَبِعَ النَّاسُ قَالَ وَقَالَ النَّاسُ مَا نَدْرِي أَتَزَوَّجَهَا أَمْ اتَّخَذَهَا أُمَّ وَلَدٍ فَقَالُوا إِنْ يَحْجُبْهَا فَهِيَ امْرَأَتُهُ وَإِنْ لَمْ يَحْجُبْهَا فَهِيَ أُمُّ وَلَدٍ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَبَ حَجَبَهَا حَتَّى قَعَدَتْ عَلَى عَجُزِ الْبَعِيرِ فَعَرَفُوا أَنَّهُ قَدْ تَزَوَّجَهَا فَلَمَّا دَنَوْا مِنْ الْمَدِينَةِ دَفَعَ وَدَفَعْنَا قَالَ فَعَثَرَتْ النَّاقَةُ الْعَضْبَاءُ قَالَ فَنَدَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَدَرَتْ قَالَ فَقَامَ فَسَتَرَهَا قَالَ وَقَدْ أَشْرَفَتْ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Xaybar kuni men Abu Talhaning orqasida (mingashib) edim va oyogʻim Rasululloh ﷺning oyoqlariga tegib turardi. Quyosh chiqqanda biz ularning oldiga yetib bordik; ular chorvalarini chiqarib boʻlgan va belkurak, savat hamda ketmonlari bilan (dalaga) chiqishgan edi. Ular: «Muhammad va qoʻshin (keldi)!» deyishdi. Rasululloh ﷺ: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi! Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi naqadar yomon boʻladi!» dedilar. Bas, Alloh azza va jalla ularni magʻlub etdi. Dihyaning ulushiga goʻzal bir choʻri tushdi; Rasululloh ﷺ uni yetti bosh (asir) evaziga sotib oldilar, soʻng uni Ummu Sulaymga topshirdilar — uni tayyorlab, orasta qilsin, deb. U Safiyya binti Huyay edi. Rasululloh ﷺ uning valimasini xurmo, qurut va sariyogʻdan qildilar. Yer oʻyib, chuqurchalar qilindi, ustiga teri dasturxonlar yozildi, soʻng qurut, xurmo va sariyogʻ keltirildi; odamlar toʻyib yeyishdi. Odamlar: «Bilmadik, u zot unga uylandilarmi yoki uni ummu valad qilib oldilarmi?» deyishdi. Ular: «Agar u zot uni parda ichiga olsalar, u — xotinlaridir; parda ichiga olmasalar, u — ummu valaddir», deyishdi. U zot minmoqchi boʻlganlarida uni parda ichiga oldilar — u tuyaning orqasiga oʻtirdi; shunda ular u zot unga uylanganlarini bilishdi. Madinaga yaqinlashganlarida u zot (ulovni) haydadilar, biz ham haydadik. Shunda Azboʼ (nomli) tuya qoqilib ketdi; Rasululloh ﷺ (yerga) uchib tushdilar, u (ayol) ham uchib tushdi. U zot turib, uni toʻsdilar. (Ayollar) qarab turgan edilar …Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Хайбар куни мен Абу Талҳанинг орқасида (мингашиб) эдим ва оёғим Расулуллоҳ ﷺнинг оёқларига тегиб турарди. Қуёш чиққанда биз уларнинг олдига етиб бордик; улар чорваларини чиқариб бўлган ва белкурак, сават ҳамда кетмонлари билан (далага) чиқишган эди. Улар: «Муҳаммад ва қўшин (келди)!» дейишди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди! Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги нақадар ёмон бўлади!» дедилар. Бас, Аллоҳ азза ва жалла уларни мағлуб этди. Диҳянинг улушига гўзал бир чўри тушди; Расулуллоҳ ﷺ уни етти бош (асир) эвазига сотиб олдилар, сўнг уни Умму Сулаймга топширдилар — уни тайёрлаб, ораста қилсин, деб. У Сафийя бинти Ҳуяй эди. Расулуллоҳ ﷺ унинг валимасини хурмо, қурут ва сариёғдан қилдилар. Ер ўйиб, чуқурчалар қилинди, устига тери дастурхонлар ёзилди, сўнг қурут, хурмо ва сариёғ келтирилди; одамлар тўйиб ейишди. Одамлар: «Билмадик, у зот унга уйландиларми ёки уни умму валад қилиб олдиларми?» дейишди. Улар: «Агар у зот уни парда ичига олсалар, у — хотинларидир; парда ичига олмасалар, у — умму валаддир», дейишди. У зот минмоқчи бўлганларида уни парда ичига олдилар — у туянинг орқасига ўтирди; шунда улар у зот унга уйланганларини билишди. Мадинага яқинлашганларида у зот (уловни) ҳайдадилар, биз ҳам ҳайдадик. Шунда Азбў (номли) туя қоқилиб кетди; Расулуллоҳ ﷺ (ерга) учиб тушдилар, у (аёл) ҳам учиб тушди. У зот туриб, уни тўсдилар. (Аёллар) қараб турган эдилар …

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ الْيَهُودَ كَانَتْ إِذَا حَاضَتْ الْمَرْأَةُ مِنْهُمْ أَخْرَجُوهَا مِنْ الْبَيْتِ فَلَمْ يُؤَاكِلُوهَا وَلَمْ يُجَامِعُوهَا فَسَأَلَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ} حَتَّى فَرَغَ مِنْ الْآيَةِ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَصْنَعُوا كُلَّ شَيْءٍ إِلَّا النِّكَاحَ قَالَتْ الْيَهُودُ مَا يُرِيدُ هَذَا الرَّجُلُ أَنْ يَدَعَ شَيْئًا مِنْ أَمْرِنَا إِلَّا خَالَفَنَا فِيهِ فَجَاءَ عَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ قَالَتْ كَذَا وَكَذَا أَفَلَا نَنْكِحُهُنَّ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ عَلَيْهِمَا فَخَرَجَا مِنْ عِنْدِهِ وَاسْتَقْبَلَتْهُمَا هَدِيَّةٌ مِنْ لَبَنٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمَا فَسَقَاهُمَا فَظَنَنَّا أَنَّهُ لَمْ يَجِدْ عَلَيْهِمَا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylar orasida bir ayol hayz koʻrsa, uni uydan chiqarib yuborar, u bilan birga ovqatlanmas va u bilan (bir uyda) boʻlmas edilar. Nabiy ﷺning sahobalari bu haqda soʻradilar; shunda Alloh azza va jalla: «Sizdan hayz haqida soʻrarlar. Ayting: ‹U — aziyatdir; bas, hayz (paytida) ayollardan chetlaninglar›» (oyatini) — oyatning oxirigacha — nozil qildi. Bas, Rasululloh ﷺ ularga nikohdan (jimoʼdan) boshqa hamma narsani qilishni buyurdilar. Yahudiylar: «Bu kishi bizning ishimizdan biror narsani — unga xilof qilmay — qoldirmaydi-ya», deyishdi. Soʻng Abbod ibn Bishr va Usayd ibn Huzayr kelib: «Yo Rasululloh, yahudiylar bunday-bunday deyishyapti; biz ular bilan jimoʼ qilmaylikmi?» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺning yuzlari oʻzgardi — hatto biz u zot ikkisidan gʻazablandilar, deb oʻyladik. Ikkovi u zotning oldilaridan chiqib ketishdi; (yoʻlda) Nabiy ﷺga sut hadya qilib kelinayotgan edi. U zot ularning ortidan (odam) yuborib, ikkoviga (sut) ichirdilar; shunda biz u zot ikkisidan gʻazablanmaganlarini bildik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яҳудийлар орасида бир аёл ҳайз кўрса, уни уйдан чиқариб юборар, у билан бирга овқатланмас ва у билан (бир уйда) бўлмас эдилар. Набий ﷺнинг саҳобалари бу ҳақда сўрадилар; шунда Аллоҳ азза ва жалла: «Сиздан ҳайз ҳақида сўрарлар. Айтинг: ‹У — азиятдир; бас, ҳайз (пайтида) аёллардан четланинглар›» (оятини) — оятнинг охиригача — нозил қилди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ уларга никоҳдан (жимўдан) бошқа ҳамма нарсани қилишни буюрдилар. Яҳудийлар: «Бу киши бизнинг ишимиздан бирор нарсани — унга хилоф қилмай — қолдирмайди-я», дейишди. Сўнг Аббод ибн Бишр ва Усайд ибн Ҳузайр келиб: «Ё Расулуллоҳ, яҳудийлар бундай-бундай дейишяпти; биз улар билан жимў қилмайликми?» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг юзлари ўзгарди — ҳатто биз у зот иккисидан ғазабландилар, деб ўйладик. Иккови у зотнинг олдиларидан чиқиб кетишди; (йўлда) Набий ﷺга сут ҳадя қилиб келинаётган эди. У зот уларнинг ортидан (одам) юбориб, икковига (сут) ичирдилар; шунда биз у зот иккисидан ғазабланмаганларини билдик.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّهُ قَالَ مَا صَلَّيْتُ خَلْفَ رَجُلٍ أَوْجَزَ صَلَاةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَقَارِبَةً وَكَانَتْ صَلَاةُ أَبِي بَكْرٍ مُتَقَارِبَةً فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ مَدَّ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ قَامَ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ وَكَانَ يَقْعُدُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning namozlaridan qisqaroq namozni hech kimning orqasida oʻqimaganman; (u zotning namozi arkonlari) bir-biriga yaqin (mutanosib) edi. Abu Bakrning namozi ham bir-biriga yaqin edi. Umar (davriga) kelganida, bomdod namozini uzaytirdi. (Anas) aytdi: Rasululloh ﷺ «Samiʼallohu liman hamidah» deganlarida, biz: «(Sajdani) unutdilar», deguday boʻlgunimizcha (tik) turar edilar; ikki sajda orasida ham biz: «(Ikkinchi sajdani) unutdilar», deguday boʻlgunimizcha oʻtirar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг намозларидан қисқароқ намозни ҳеч кимнинг орқасида ўқимаганман; (у зотнинг намози арконлари) бир-бирига яқин (мутаносиб) эди. Абу Бакрнинг намози ҳам бир-бирига яқин эди. Умар (даврига) келганида, бомдод намозини узайтирди. (Анас) айтди: Расулуллоҳ ﷺ «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деганларида, биз: «(Саждани) унутдилар», дегудай бўлгунимизча (тик) турар эдилар; икки сажда орасида ҳам биз: «(Иккинчи саждани) унутдилар», дегудай бўлгунимизча ўтирар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ {إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُعْطِيتُ الْكَوْثَرَ فَإِذَا هُوَ نَهَرٌ يَجْرِي وَلَمْ يُشَقَّ شَقًّا فَإِذَا حَافَتَاهُ قِبَابُ اللُّؤْلُؤِ فَضَرَبْتُ بِيَدِي إِلَى تُرْبَتِهِ فَإِذَا هُوَ مِسْكَةٌ ذَفِرَةٌ وَإِذَا حَصَاهُ اللُّؤْلُؤُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U mana shu «Albatta, Biz senga Kavsarni berdik» oyatini oʻqidi-da, dedi: Rasululloh ﷺ: «Menga Kavsar berildi; qarasam, u — oqib turgan bir daryo, (oʻzani) oʻyib ochilmagan; ikki qirgʻogʻi — marvarid gumbazlar. Qoʻlimni uning tuprogʻiga urdim — u anqib turgan mushk ekan; mayda toshlari esa marvarid ekan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У мана шу «Албатта, Биз сенга Кавсарни бердик» оятини ўқиди-да, деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга Кавсар берилди; қарасам, у — оқиб турган бир дарё, (ўзани) ўйиб очилмаган; икки қирғоғи — марварид гумбазлар. Қўлимни унинг тупроғига урдим — у анқиб турган мушк экан; майда тошлари эса марварид экан», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ مِنْ ضُرٍّ أَصَابَهُ وَلَكِنْ لِيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz oʻziga yetgan biror zarar tufayli oʻlimni orzu qilmasin, balki: ‹Allohim, agar yashash men uchun yaxshi boʻlsa, meni tirik qoldirgin va agar oʻlim men uchun yaxshi boʻlsa, meni vafot ettirgin›, desin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз ўзига етган бирор зарар туфайли ўлимни орзу қилмасин, балки: ‹Аллоҳим, агар яшаш мен учун яхши бўлса, мени тирик қолдиргин ва агар ўлим мен учун яхши бўлса, мени вафот эттиргин›, десин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ koʻpincha: «Allohumma Robbanaa, aatinaa fid-dunyaa hasanatan va fil-oxiroti hasanatan va qinaa azaaban-naar (Ey Allohim, ey Robbimiz, bizga dunyoda yaxshilik, oxiratda ham yaxshilik ato et va bizni doʻzax azobidan saqla)», deb aytar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кўпинча: «Аллоҳумма Роббанаа, аатинаа фид-дуняа ҳасанатан ва фил-охироти ҳасанатан ва қинаа азаабан-наар (Эй Аллоҳим, эй Роббимиз, бизга дунёда яхшилик, охиратда ҳам яхшилик ато эт ва бизни дўзах азобидан сақла)», деб айтар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَقَدْ سَقَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحِي هَذَا الشَّرَابَ كُلَّهُ الْعَسَلَ وَالْمَاءَ وَاللَّبَنَ

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺga mana shu qadahimda bu ichimliklarning hammasini — asalni, suvni va sutni ichirdim.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга мана шу қадаҳимда бу ичимликларнинг ҳаммасини — асални, сувни ва сутни ичирдим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْوِصَالِ قَالَ فَقِيلَ إِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ visoldan (kechasi bilan roʻzani ulashdan) qaytardilar. Shunda: «Axir siz visol qilasiz-ku», deyildi. U zot: «Men (boshqachaman): Robbim meni taomlantirgan va sugʻorgan holda tunni oʻtkazaman», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ висолдан (кечаси билан рўзани улашдан) қайтардилар. Шунда: «Ахир сиз висол қиласиз-ку», дейилди. У зот: «Мен (бошқачаман): Роббим мени таомлантирган ва суғорган ҳолда тунни ўтказаман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا رُفِعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ سَكِرَ فَأَمَرَ قَرِيبًا مِنْ عِشْرِينَ رَجُلًا فَجَلَدَهُ كُلُّ رَجُلٍ جَلْدَتَيْنِ بِالْجَرِيدِ وَالنِّعَالِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mast boʻlgan bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga keltirildi. Bas, u zot yigirmaga yaqin kishiga buyurdilar; har bir kishi uni xurmo shoxi va naʼlaynlar bilan ikki martadan urdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Маст бўлган бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келтирилди. Бас, у зот йигирмага яқин кишига буюрдилар; ҳар бир киши уни хурмо шохи ва наълайнлар билан икки мартадан урди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ الْعَصْرِ ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا فَإِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ quyosh ogʻishidan oldin (safarga) chiqsalar, peshin namozini asr (vaqti)gacha kechiktirar, soʻng (ulovdan) tushib, ikkisini birga oʻqir edilar; (safarga) chiqishdan oldin quyosh ogʻsa, peshinni oʻqib, soʻng minar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қуёш оғишидан олдин (сафарга) чиқсалар, пешин намозини аср (вақти)гача кечиктирар, сўнг (уловдан) тушиб, иккисини бирга ўқир эдилар; (сафарга) чиқишдан олдин қуёш оғса, пешинни ўқиб, сўнг минар эдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ قُرَّةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوَسِّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ فِي رِزْقِهِ وَيَنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim Alloh rizqini keng qilishini va umrini (asarini) uzaytirishini yaxshi koʻrsa, silayi rahm qilsin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким Аллоҳ ризқини кенг қилишини ва умрини (асарини) узайтиришини яхши кўрса, силайи раҳм қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ قُرَّةَ وَعُقَيْلٍ وَيُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادٍ مِنْ ذَهَبٍ الْتَمَسَ مَعَهُ وَادِيًا آخَرَ وَلَنْ يَمْلَأَ فَمَهُ إِلَّا التُّرَابُ ثُمَّ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ فَذَكَرَهُ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar Odam bolasining bir vodiy oltini boʻlsa, u bilan birga yana bir vodiyni istardi. Uning ogʻzini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Soʻng Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar. (Boshqa isnod bilan ham) roviy hadisni keltirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар Одам боласининг бир водий олтини бўлса, у билан бирга яна бир водийни истарди. Унинг оғзини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Сўнг Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар. (Бошқа иснод билан ҳам) ровий ҳадисни келтирди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيِّرُوا الشَّيْبَ وَلَا تُقَرِّبُوهُ السَّوَادَ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oq sochni oʻzgartiringlar, lekin unga qora (boʻyoq)ni yaqinlashtirmanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Оқ сочни ўзгартиринглар, лекин унга қора (бўёқ)ни яқинлаштирманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ قَالَ ابْنُ وَهْبٍ وَحَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ حَفْصَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِصَلَاةِ الْمُنَافِقِ يَدَعُ الْعَصْرَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ أَوْ عَلَى قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَهَا نَقَرَاتِ الدِّيكِ لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga munofiqning namozi haqida xabar beraymi? U asr (namozi)ni tark qilib turadi; quyosh shaytonning ikki shoxi orasiga (yoki ikki shoxi ustiga) kelganda esa turib, uni xoʻrozning choʻqishidek toʻrt marta choʻqib qoʻyadi; unda Allohni ozgina zikr qiladi, xolos», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга мунофиқнинг намози ҳақида хабар берайми? У аср (намози)ни тарк қилиб туради; қуёш шайтоннинг икки шохи орасига (ёки икки шохи устига) келганда эса туриб, уни хўрознинг чўқишидек тўрт марта чўқиб қўяди; унда Аллоҳни озгина зикр қилади, холос», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُطَوَّلُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ عَلَى النَّاسِ فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى آدَمَ أَبِي الْبَشَرِ فَيَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا رَأْسَ النَّبِيِّينَ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِرِسَالَاتِهِ وَبِكَلَامِهِ قَالَ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّهُ خَاتَمُ النَّبِيِّينَ فَإِنَّهُ قَدْ حَضَرَ الْيَوْمَ وَقَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَقُولُ عِيسَى أَرَأَيْتُمْ لَوْ كَانَ مَتَاعٌ فِي وِعَاءٍ قَدْ خُتِمَ عَلَيْهِ هَلْ كَانَ يُقْدَرُ عَلَى مَا

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Qiyomat kuni odamlarga uzoq choʻziladi; shunda ular bir-birlariga: ‹Yuringlar, bashariyatning otasi Odamning oldiga boraylik, u Robbimiz azza va jallaning huzurida bizga shafoat qilsin — bizning oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. Bas, ular Odamning oldiga kelib: ‹Ey Odam, Alloh seni Oʻz Qoʻli bilan yaratgan va seni oʻz jannatiga joylashtirgan zot sensan; bas, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin paygʻambarlarning boshi Nuhning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular uning oldiga kelib: ‹Ey Nuh, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Alloh azza va jallaning xalili Ibrohimning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular uning oldiga kelib: ‹Ey Ibrohim, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Alloh azza va jalla Oʻz risolatlari va Oʻz kalomi bilan tanlagan Musoning oldiga boringlar›, deydi. — U zot: — Bas, ular uning oldiga kelib: ‹Ey Muso, Robbing azza va jallaning huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Allohning ruhi va kalimasi Isoning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular Isoning oldiga kelib: ‹Ey Iso, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muhammad ﷺning oldiga boringlar — zero u paygʻambarlarning xotimasi, bugun u hozir boʻlgan va Alloh uning avval oʻtgan hamda keyingi gunohini magʻfirat qilgan›, deydi. Soʻng Iso: ‹Aytinglar-chi, agar bir idishda mol boʻlib, u muhrlangan boʻlsa, (kimdir) unga …›Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қиёмат куни одамларга узоқ чўзилади; шунда улар бир-бирларига: ‹Юринглар, башариятнинг отаси Одамнинг олдига борайлик, у Роббимиз азза ва жалланинг ҳузурида бизга шафоат қилсин — бизнинг орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. Бас, улар Одамнинг олдига келиб: ‹Эй Одам, Аллоҳ сени Ўз Қўли билан яратган ва сени ўз жаннатига жойлаштирган зот сенсан; бас, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин пайғамбарларнинг боши Нуҳнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар унинг олдига келиб: ‹Эй Нуҳ, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Аллоҳ азза ва жалланинг халили Иброҳимнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар унинг олдига келиб: ‹Эй Иброҳим, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Аллоҳ азза ва жалла Ўз рисолатлари ва Ўз каломи билан танлаган Мусонинг олдига боринглар›, дейди. — У зот: — Бас, улар унинг олдига келиб: ‹Эй Мусо, Роббинг азза ва жалланинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Аллоҳнинг руҳи ва калимаси Исонинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар Исонинг олдига келиб: ‹Эй Исо, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Муҳаммад ﷺнинг олдига боринглар — зеро у пайғамбарларнинг хотимаси, бугун у ҳозир бўлган ва Аллоҳ унинг аввал ўтган ҳамда кейинги гуноҳини мағфират қилган›, дейди. Сўнг Исо: ‹Айтинглар-чи, агар бир идишда мол бўлиб, у муҳрланган бўлса, (кимдир) унга …›

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أُمَّ أَيْمَنَ بَكَتْ حِينَ مَاتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهَا تَبْكِينَ فَقَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَمُوتُ وَلَكِنْ إِنَّمَا أَبْكِي عَلَى الْوَحْيِ الَّذِي انْقَطَعَ عَنَّا مِنْ السَّمَاءِ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ vafot etganlarida Ummu Ayman yigʻladi. Unga: «Yigʻlayapsanmi?» deyildi. U: «Allohga qasamki, men Rasululloh ﷺ vafot etishlarini bilardim; lekin men osmondan bizga kelishi uzilgan vahiy uchun yigʻlayapman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ вафот этганларида Умму Айман йиғлади. Унга: «Йиғлаяпсанми?» дейилди. У: «Аллоҳга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺ вафот этишларини билардим; лекин мен осмондан бизга келиши узилган ваҳий учун йиғлаяпман», деди.