حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ قَالَسَأَلْتُ أَنَسًا عَنْ شَعْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ شَعْرُهُ رَجِلًا لَيْسَ بِالْجَعْدِ وَلَا بِالسَّبْطِ كَانَ بَيْنَ أُذُنَيْهِ وَعَاتِقِهِ
Qatoda aytdi: Anasdan Nabiy ﷺning sochlari haqida soʻradim. U: «U zotning sochlari rajil edi — na juda jingalak, na juda tekis; quloqlari bilan yelkalari orasida edi», dedi.Қатода айтди: Анасдан Набий ﷺнинг сочлари ҳақида сўрадим. У: «У зотнинг сочлари ражил эди — на жуда жингалак, на жуда текис; қулоқлари билан елкалари орасида эди», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَمَا خَطَبَنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا قَالَ لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ وَلَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ bizga qachon xutba qilsalar, albatta: «Kimda omonat boʻlmasa, unda iymon yoʻq; kimda ahdga vafo boʻlmasa, unda din yoʻq», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ бизга қачон хутба қилсалар, албатта: «Кимда омонат бўлмаса, унда иймон йўқ; кимда аҳдга вафо бўлмаса, унда дин йўқ», дер эдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ عِتْبَانَ اشْتَكَى عَيْنَهُ فَبَعَثَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ لَهُ مَا أَصَابَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَعَالَ صَلِّ فِي بَيْتِي حَتَّى أَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ فَجَعَلُوا يَذْكُرُونَ مَا يَلْقَوْنَ مِنْ الْمُنَافِقِينَ فَأَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخَيْشَمٍ فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ قَائِلٌ بَلَى وَمَا هُوَ مِنْ قَلْبِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَلَنْ تَطْعَمَهُ النَّارُ أَوْ قَالَ لَنْ يَدْخُلَ النَّارَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Itbon koʻzidan shikoyat qildi va Rasululloh ﷺga (odam) yuborib, oʻziga yetgan (ofat) haqida u zotga aytdi hamda: «Yo Rasululloh, kelib uyimda namoz oʻqing, men u yerni namozgoh qilib olay», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ va sahobalaridan Alloh xohlagan kishilar keldilar. Rasululloh ﷺ turib namoz oʻqidilar, sahobalari esa oʻzaro suhbatlashib, munofiqlardan koʻrayotgan (aziyat)larini eslay boshladilar va uning kattasini Molik ibn Duxayshimga nisbat berdilar. Rasululloh ﷺ (namozdan) qaytib: «U ‹Allohdan oʻzga iloh yoʻq va men Allohning Rasuli› deb guvohlik bermaydimi?» dedilar. Bir kishi: «Ha, lekin bu uning qalbidan emas», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim ‹Allohdan oʻzga iloh yoʻq va men Allohning Rasuli› deb guvohlik bersa, uni doʻzax yeb (kuydir)maydi» — yoki: «doʻzaxga kirmaydi» — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Итбон кўзидан шикоят қилди ва Расулуллоҳ ﷺга (одам) юбориб, ўзига етган (офат) ҳақида у зотга айтди ҳамда: «Ё Расулуллоҳ, келиб уйимда намоз ўқинг, мен у ерни намозгоҳ қилиб олай», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобаларидан Аллоҳ хоҳлаган кишилар келдилар. Расулуллоҳ ﷺ туриб намоз ўқидилар, саҳобалари эса ўзаро суҳбатлашиб, мунофиқлардан кўраётган (азият)ларини эслай бошладилар ва унинг каттасини Молик ибн Духайшимга нисбат бердилар. Расулуллоҳ ﷺ (намоздан) қайтиб: «У ‹Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва мен Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик бермайдими?» дедилар. Бир киши: «Ҳа, лекин бу унинг қалбидан эмас», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ‹Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва мен Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик берса, уни дўзах еб (куйдир)майди» — ёки: «дўзахга кирмайди» — дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُعْجِبُهُ الرُّؤْيَا الْحَسَنَةُ فَرُبَّمَا قَالَ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا فَإِذَا رَأَى الرَّجُلُ رُؤْيَا سَأَلَ عَنْهُ فَإِنْ كَانَ لَيْسَ بِهِ بَأْسٌ كَانَ أَعْجَبَ لِرُؤْيَاهُ إِلَيْهِ قَالَ فَجَاءَتْ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْتُ كَأَنِّي دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ بِهَا وَجْبَةً ارْتَجَّتْ لَهَا الْجَنَّةُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا قَدْ جِيءَ بِفُلَانِ بْنِ فُلَانٍ وَفُلَانِ بْنِ فُلَانٍ حَتَّى عَدَّتْ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا وَقَدْ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً قَبْلَ ذَلِكَ قَالَتْ فَجِيءَ بِهِمْ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ طُلْسٌ تَشْخُبُ أَوْدَاجُهُمْ قَالَ فَقِيلَ اذْهَبُوا بِهِمْ إِلَى نَهْرِ الْبَيْدَخِ أَوْ قَالَ إِلَى نَهَرِ الْبَيْدَجِ قَالَ فَغُمِسُوا فِيهِ فَخَرَجُوا مِنْهُ وُجُوهُهُمْ كَالْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالَ ثُمَّ أَتَوْا بِكَرَاسِيَّ مِنْ ذَهَبٍ فَقَعَدُوا عَلَيْهَا وَأُتِيَ بِصَحْفَةٍ أَوْ كَلِمَةٍ نَحْوِهَا فِيهَا بُسْرَةٌ فَأَكَلُوا مِنْهَا فَمَا يُقَلِّبُونَهَا لِشِقٍّ إِلَّا أَكَلُوا مِنْ فَاكِهَةٍ مَا أَرَادُوا وَأَكَلْتُ مَعَهُمْ قَالَ فَجَاءَ الْبَشِيرُ مِنْ تِلْكَ السَّرِيَّةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ مِنْ أَمْرِنَا كَذَا وَكَذَا وَأُصِيبَ فُلَانٌ وَفُلَانٌ حَتَّى عَدَّ الِاثْنَيْ عَشَرَ الَّذِينَ عَدَّتْهُمْ الْمَرْأَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ بِالْمَرْأَةِ فَجَاءَتْ قَالَ قُصِّي عَلَى هَذَا رُؤْيَاكِ فَقَصَّتْ قَالَ هُوَ كَمَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga yaxshi tush yoqar edi. Baʼzan: «Sizlardan biror kishi tush koʻrdimi?» der edilar. Bir kishi tush koʻrsa, u haqda soʻrar, agar u kishida yomonlik boʻlmasa, uning tushi u zotga yanada yoqar edi. Bir ayol kelib: «Yo Rasululloh, men goʻyo jannatga kirgandek boʻldim va unda shunday gumburlashni eshitdimki, undan jannat larzaga keldi. Qarasam, falonchining oʻgʻli falonchi va falonchining oʻgʻli falonchi keltirilibdi», dedi va oʻn ikki kishini sanadi. Rasululloh ﷺ bundan oldin bir sariyya (qoʻshin) yuborgan edilar. (Ayol) dedi: «Ular rangi oʻchgan kiyimlarda, boʻyin tomirlaridan qon otilib turgan holda keltirildi. Soʻng: ‹Ularni Baydax daryosiga olib boringlar› — yoki: ‹Baydaj daryosiga› — deyildi. Ular unga botirildi va undan yuzlari toʻlin oydek boʻlib chiqdilar. Soʻng ularga oltindan kursilar keltirildi va ular ustiga oʻtirdilar. Ichida bir hoʻl xurmo boʻlgan lagan keltirildi, ular undan yedilar; uni qaysi tomonga oʻgirsalar, xohlagan mevalaridan yer edilar. Men ham ular bilan yedim», dedi. Soʻng oʻsha sariyyadan xushxabarchi kelib: «Yo Rasululloh, bizning ishimiz shunday-shunday boʻldi, falonchi va falonchi shahid boʻldi», dedi va ayol sanagan oʻn ikki kishini sanadi. Rasululloh ﷺ: «Ayolni oldimga (chaqiringlar)», dedilar. U keldi. U zot: «Bunga tushingni soʻzlab ber», dedilar. U soʻzlab berdi. (U kishi): «U aynan ayol Rasululloh ﷺga aytgandek boʻlgan», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга яхши туш ёқар эди. Баъзан: «Сизлардан бирор киши туш кўрдими?» дер эдилар. Бир киши туш кўрса, у ҳақда сўрар, агар у кишида ёмонлик бўлмаса, унинг туши у зотга янада ёқар эди. Бир аёл келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен гўё жаннатга киргандек бўлдим ва унда шундай гумбурлашни эшитдимки, ундан жаннат ларзага келди. Қарасам, фалончининг ўғли фалончи ва фалончининг ўғли фалончи келтирилибди», деди ва ўн икки кишини санади. Расулуллоҳ ﷺ бундан олдин бир сарийя (қўшин) юборган эдилар. (Аёл) деди: «Улар ранги ўчган кийимларда, бўйин томирларидан қон отилиб турган ҳолда келтирилди. Сўнг: ‹Уларни Байдах дарёсига олиб боринглар› — ёки: ‹Байдаж дарёсига› — дейилди. Улар унга ботирилди ва ундан юзлари тўлин ойдек бўлиб чиқдилар. Сўнг уларга олтиндан курсилар келтирилди ва улар устига ўтирдилар. Ичида бир ҳўл хурмо бўлган лаган келтирилди, улар ундан едилар; уни қайси томонга ўгирсалар, хоҳлаган меваларидан ер эдилар. Мен ҳам улар билан едим», деди. Сўнг ўша сарийядан хушхабарчи келиб: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг ишимиз шундай-шундай бўлди, фалончи ва фалончи шаҳид бўлди», деди ва аёл санаган ўн икки кишини санади. Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлни олдимга (чақиринглар)», дедилар. У келди. У зот: «Бунга тушингни сўзлаб бер», дедилар. У сўзлаб берди. (У киши): «У айнан аёл Расулуллоҳ ﷺга айтгандек бўлган», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَجَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَامِلَهُ فَنَكَتَهُنَّ فِي الْأَرْضِ فَقَالَ هَذَا ابْنُ آدَمَ وَقَالَ بِيَدِهِ خَلْفَ ذَلِكَ وَقَالَ هَذَا أَجَلُهُ قَالَ وَأَوْمَأَ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ وَثَمَّ أَمَلُهُ ثَلَاثَ مِرَارٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ barmoq uchlarini jamlab, ularni yerga urdilar va: «Bu — Odam farzandi», dedilar. Soʻng qoʻllari bilan uning ortiga ishora qilib: «Bu — uning ajali», dedilar. Va oldilariga ishora qilib: «Uning orzusi esa ana u yerda», dedilar. Buni uch marta (takrorladilar).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бармоқ учларини жамлаб, уларни ерга урдилар ва: «Бу — Одам фарзанди», дедилар. Сўнг қўллари билан унинг ортига ишора қилиб: «Бу — унинг ажали», дедилар. Ва олдиларига ишора қилиб: «Унинг орзуси эса ана у ерда», дедилар. Буни уч марта (такрорладилар).
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى أَبُو الْعَلَاءِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي فِي أَيَّامِ الشِّتَاءِ وَمَا نَدْرِي مَا مَضَى مِنْ النَّهَارِ أَكْثَرُ أَوْ مَا بَقِيَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qish kunlarida shunday (erta) namoz oʻqir edilarki, biz kunning oʻtgani koʻpmi yoki qolgani koʻpmi — bilmas edik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қиш кунларида шундай (эрта) намоз ўқир эдиларки, биз куннинг ўтгани кўпми ёки қолгани кўпми — билмас эдик.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يُجَاوِزُ شَعْرُهُ أُذُنَيْهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sochlari quloqlaridan oshmas edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг сочлари қулоқларидан ошмас эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ شَجَرَةً يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّهَا مِائَةَ عَامٍ لَا يَقْطَعُهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Albatta, jannatda bir daraxt borki, otliq uning soyasida yuz yil yursa ham, uni (oxiriga) yetib bosib oʻtolmaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Албатта, жаннатда бир дарахт борки, отлиқ унинг соясида юз йил юрса ҳам, уни (охирига) етиб босиб ўтолмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَسْبُكَ مِنْ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ مَرْيَمُ ابْنَةُ عِمْرَانَ وَخَدِيجَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ وَفَاطِمَةُ ابْنَةُ مُحَمَّدٍ وَآسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Olamlar ayollaridan senga Imron qizi Maryam, Xuvaylid qizi Xadija, Muhammad qizi Fotima va Firʼavnning xotini Osiya kifoyadir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Оламлар аёлларидан сенга Имрон қизи Марям, Хувайлид қизи Хадижа, Муҳаммад қизи Фотима ва Фиръавннинг хотини Осия кифоядир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَبَلَغَ صَفِيَّةَ أَنَّ حَفْصَةَ قَالَتْ إِنِّي ابْنَةُ يَهُودِيٍّ فَبَكَتْ فَدَخَلَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ تَبْكِي فَقَالَ مَا شَأْنُكِ فَقَالَتْ قَالَتْ لِي حَفْصَةُ إِنِّي ابْنَةُ يَهُودِيٍّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكِ ابْنَةُ نَبِيٍّ وَإِنَّ عَمَّكِ لَنَبِيٌّ وَإِنَّكِ لَتَحْتَ نَبِيٍّ فَفِيمَ تَفْخَرُ عَلَيْكِ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ يَا حَفْصَةُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Safiyyaga Hafsaning: «U yahudiyning qizi», deganligi yetdi va u yigʻladi. Nabiy ﷺ uning huzuriga kirdilar, u yigʻlab turgan edi. U zot: «Senga nima boʻldi?» dedilar. U: «Hafsa menga: ‹Sen yahudiyning qizisan›, dedi», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Sen paygʻambarning qizisan, amaking ham paygʻambar, oʻzing esa paygʻambarning nikohidasan. Bas, u senga nima bilan faxrlanadi?» dedilar. Soʻng: «Allohdan qoʻrq, ey Hafsa!» dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Сафийяга Ҳафсанинг: «У яҳудийнинг қизи», деганлиги етди ва у йиғлади. Набий ﷺ унинг ҳузурига кирдилар, у йиғлаб турган эди. У зот: «Сенга нима бўлди?» дедилар. У: «Ҳафса менга: ‹Сен яҳудийнинг қизисан›, деди», деди. Шунда Набий ﷺ: «Сен пайғамбарнинг қизисан, амакинг ҳам пайғамбар, ўзинг эса пайғамбарнинг никоҳидасан. Бас, у сенга нима билан фахрланади?» дедилар. Сўнг: «Аллоҳдан қўрқ, эй Ҳафса!» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَطَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جُلَيْبِيبٍ امْرَأَةً مِنْ الْأَنْصَارِ إِلَى أَبِيهَا فَقَالَ حَتَّى أَسْتَأْمِرَ أُمَّهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَعَمْ إِذًا قَالَ فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ إِلَى امْرَأَتِهِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهَا فَقَالَتْ لَاهَا اللَّهُ إِذًا مَا وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا جُلَيْبِيبًا وَقَدْ مَنَعْنَاهَا مِنْ فُلَانٍ وَفُلَانٍ قَالَ وَالْجَارِيَةُ فِي سِتْرِهَا تَسْتَمِعُ قَالَ فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ يُرِيدُ أَنْ يُخْبِرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَتْ الْجَارِيَةُ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَرُدُّوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْرَهُ إِنْ كَانَ قَدْ رَضِيَهُ لَكُمْ فَأَنْكِحُوهُ فَكَأَنَّهَا جَلَّتْ عَنْ أَبَوَيْهَا وَقَالَا صَدَقْتِ فَذَهَبَ أَبُوهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ قَدْ رَضِيتَهُ فَقَدْ رَضِينَاهُ قَالَ فَإِنِّي قَدْ رَضِيتُهُ فَزَوَّجَهَا ثُمَّ فُزِّعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ فَرَكِبَ جُلَيْبِيبٌ فَوَجَدُوهُ قَدْ قُتِلَ وَحَوْلَهُ نَاسٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ قَدْ قَتَلَهُمْقَالَ أَنَسٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُهَا وَإِنَّهَا لَمِنْ أَنْفَقِ بَيْتٍ فِي الْمَدِينَةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Julaybib uchun ansorlardan bir ayolni otasidan soʻradilar. U: «Onasidan maslahat soʻrab olay», dedi. Nabiy ﷺ: «Unday boʻlsa, mayli», dedilar. Bas, u kishi xotinining oldiga borib, buni unga aytdi. U: «Yoʻq, Allohga qasam! Rasululloh ﷺ Julaybibdan boshqasini topmadilarmi?! Vaholanki, biz uni falonchidan ham, falonchidan ham (bermay) toʻsgan edik», dedi. Qiz esa pardasi ortida eshitib turardi. Bas, u kishi buni Nabiy ﷺga xabar qilmoqchi boʻlib yoʻlga tushdi. Shunda qiz: «Rasululloh ﷺning buyruqlarini qaytarmoqchimisizlar? Agar u zot buni sizlar uchun maʼqul koʻrgan boʻlsalar, uni (menga) nikohlab beringlar!» dedi. Goʻyo u ota-onasining (koʻnglini) ochib yubordi va ular: «Toʻgʻri aytding», dedilar. Bas, otasi Nabiy ﷺning oldiga borib: «Agar siz uni maʼqul koʻrgan boʻlsangiz, biz ham maʼqul koʻrdik», dedi. U zot: «Men, albatta, uni maʼqul koʻrdim», dedilar. Shunday qilib, uni unga nikohlab berdi. Soʻng Madina ahli vahimaga tushdi va Julaybib (ulov) minib chiqdi. Uni oʻldirilgan holda, atrofida oʻzi oʻldirgan mushriklardan bir necha kishi (yotgan) holda topdilar. Anas dedi: Men u (ayol)ni koʻrdim; u Madinadagi eng koʻp sarf-xarajat qiluvchi xonadonlardan edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Жулайбиб учун ансорлардан бир аёлни отасидан сўрадилар. У: «Онасидан маслаҳат сўраб олай», деди. Набий ﷺ: «Ундай бўлса, майли», дедилар. Бас, у киши хотинининг олдига бориб, буни унга айтди. У: «Йўқ, Аллоҳга қасам! Расулуллоҳ ﷺ Жулайбибдан бошқасини топмадиларми?! Ваҳоланки, биз уни фалончидан ҳам, фалончидан ҳам (бермай) тўсган эдик», деди. Қиз эса пардаси ортида эшитиб турарди. Бас, у киши буни Набий ﷺга хабар қилмоқчи бўлиб йўлга тушди. Шунда қиз: «Расулуллоҳ ﷺнинг буйруқларини қайтармоқчимисизлар? Агар у зот буни сизлар учун маъқул кўрган бўлсалар, уни (менга) никоҳлаб беринглар!» деди. Гўё у ота-онасининг (кўнглини) очиб юборди ва улар: «Тўғри айтдинг», дедилар. Бас, отаси Набий ﷺнинг олдига бориб: «Агар сиз уни маъқул кўрган бўлсангиз, биз ҳам маъқул кўрдик», деди. У зот: «Мен, албатта, уни маъқул кўрдим», дедилар. Шундай қилиб, уни унга никоҳлаб берди. Сўнг Мадина аҳли ваҳимага тушди ва Жулайбиб (улов) миниб чиқди. Уни ўлдирилган ҳолда, атрофида ўзи ўлдирган мушриклардан бир неча киши (ётган) ҳолда топдилар. Анас деди: Мен у (аёл)ни кўрдим; у Мадинадаги энг кўп сарф-харажат қилувчи хонадонлардан эди.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَأَتَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ذُو مَالٍ كَثِيرٍ وَذُو أَهْلٍ وَوَلَدٍ وَحَاضِرَةٍ فَأَخْبِرْنِي كَيْفَ أُنْفِقُ وَكَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُخْرِجُ الزَّكَاةَ مِنْ مَالِكَ فَإِنَّهَا طُهْرَةٌ تُطَهِّرُكَ وَتَصِلُ أَقْرِبَاءَكَ وَتَعْرِفُ حَقَّ السَّائِلِ وَالْجَارِ وَالْمِسْكِينِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقْلِلْ لِي قَالَ فَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا فَقَالَ حَسْبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا أَدَّيْتُ الزَّكَاةَ إِلَى رَسُولِكَ فَقَدْ بَرِئْتُ مِنْهَا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ إِذَا أَدَّيْتَهَا إِلَى رَسُولِي فَقَدْ بَرِئْتَ مِنْهَا فَلَكَ أَجْرُهَا وَإِثْمُهَا عَلَى مَنْ بَدَّلَهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Banu Tamimdan bir kishi Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men koʻp molli, ahl-u ayolli, farzandli va shahar (aholisidan) kishiman. Menga qanday infoq qilishimni va qanday qilishimni ayting», dedi. Rasululloh ﷺ: «Molingdan zakot chiqarasan, chunki u seni poklovchi poklikdir. Qarindoshlaring bilan silai rahm qilasan, soʻrovchining, qoʻshnining va miskinning haqqini bilasan», dedilar. U: «Yo Rasululloh, menga qisqaroq qiling», dedi. U zot: «Bas, qarindoshga haqqini ber, miskinga va yoʻlovchiga ham; isrofgarchilik bilan sochib yuborma», dedilar. U: «Menga shu kifoya, yo Rasululloh. Zakotni sizning elchingizga topshirsam, Alloh va Rasuli oldida undan xalos boʻlamanmi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha, uni mening elchimga topshirsang, undan xalos boʻlasan; uning ajri senga, gunohi esa uni oʻzgartirgan kishiga boʻladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бану Тамимдан бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен кўп молли, аҳл-у аёлли, фарзандли ва шаҳар (аҳолисидан) кишиман. Менга қандай инфоқ қилишимни ва қандай қилишимни айтинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Молингдан закот чиқарасан, чунки у сени покловчи покликдир. Қариндошларинг билан силаи раҳм қиласан, сўровчининг, қўшнининг ва мискиннинг ҳаққини биласан», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, менга қисқароқ қилинг», деди. У зот: «Бас, қариндошга ҳаққини бер, мискинга ва йўловчига ҳам; исрофгарчилик билан сочиб юборма», дедилар. У: «Менга шу кифоя, ё Расулуллоҳ. Закотни сизнинг элчингизга топширсам, Аллоҳ ва Расули олдида ундан халос бўламанми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа, уни менинг элчимга топширсанг, ундан халос бўласан; унинг ажри сенга, гуноҳи эса уни ўзгартирган кишига бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَقَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَهِيَ مُحَمَّةٌ فَحُمَّ النَّاسُ فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ وَالنَّاسُ قُعُودٌ يُصَلُّونَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْقَاعِدِ نِصْفُ صَلَاةِ الْقَائِمِ فَتَجَشَّمَ النَّاسُ الصَّلَاةَ قِيَامًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madinaga keldilar, u (shahar) isitma (tarqaladigan) yer edi va odamlar isitmaladi. Nabiy ﷺ masjidga kirdilar, odamlar oʻtirgan holda namoz oʻqiyotgan edilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Oʻtirganning namozi turganning namozining yarmidir», dedilar. Bas, odamlar (qiynalsalar-da) tik turib namoz oʻqishga oʻzlarini majbur qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадинага келдилар, у (шаҳар) иситма (тарқаладиган) ер эди ва одамлар иситмалади. Набий ﷺ масжидга кирдилар, одамлар ўтирган ҳолда намоз ўқиётган эдилар. Шунда Набий ﷺ: «Ўтирганнинг намози турганнинг намозининг ярмидир», дедилар. Бас, одамлар (қийналсалар-да) тик туриб намоз ўқишга ўзларини мажбур қилдилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَدَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عِنْدَنَا فَعَرِقَ وَجَاءَتْ أُمِّي بِقَارُورَةٍ فَجَعَلَتْ تَسْلُتُ الْعَرَقَ فِيهَا فَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا هَذَا الَّذِي تَصْنَعِينَ قَالَتْ هَذَا عَرَقُكَ نَجْعَلُهُ فِي طِيبِنَا وَهُوَ مِنْ أَطْيَبِ الطِّيبِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurimizga kirdilar va biznikida qaylula qildilar (tushlik vaqtida dam oldilar), shunda u zot terladilar. Onam bir shisha olib keldi va terni unga solishga (artib yigʻishga) tushdi. Nabiy ﷺ uygʻonib: «Yo Ummu Sulaym, bu nima qilayotganing?» dedilar. U: «Bu sizning teringiz, biz uni oʻzimizning xushboʻyimizga qoʻshamiz, u eng xushboʻy atirlardan biridir», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузуримизга кирдилар ва бизникида қайлула қилдилар (тушлик вақтида дам олдилар), шунда у зот терладилар. Онам бир шиша олиб келди ва терни унга солишга (артиб йиғишга) тушди. Набий ﷺ уйғониб: «Ё Умму Сулайм, бу нима қилаётганинг?» дедилар. У: «Бу сизнинг терингиз, биз уни ўзимизнинг хушбўйимизга қўшамиз, у энг хушбўй атирлардан биридир», деди.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آتِي بَابَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَسْتَفْتِحُ فَيَقُولُ الْخَازِنُ مَنْ أَنْتَ قَالَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ قَالَ يَقُولُ بِكَ أُمِرْتُ أَنْ لَا أَفْتَحَ لِأَحَدٍ قَبْلَكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni jannat eshigiga kelib, ochishni soʻrayman. Xazinabon: ‹Sen kimsan?› deydi. Men: ‹Muhammadman›, deyman. U: ‹Sendan oldin hech kimga ochmasligim uchun sen bilan (shunday) buyurilganman›, deydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни жаннат эшигига келиб, очишни сўрайман. Хазинабон: ‹Сен кимсан?› дейди. Мен: ‹Муҳаммадман›, дейман. У: ‹Сендан олдин ҳеч кимга очмаслигим учун сен билан (шундай) буюрилганман›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُسَيْسَةَ عَيْنًا يَنْظُرُ مَا فَعَلَتْ عِيرُ أَبِي سُفْيَانَ فَجَاءَ وَمَا فِي الْبَيْتِ أَحَدٌ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا أَدْرِي مَا اسْتَثْنَى بَعْضَ نِسَائِهِ فَحَدَّثَهُ الْحَدِيثَ قَالَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ لَنَا طَلِبَةً فَمَنْ كَانَ ظَهْرُهُ حَاضِرًا فَلْيَرْكَبْ مَعَنَا فَجَعَلَ رِجَالٌ يَسْتَأْذِنُونَهُ فِي ظَهْرٍ لَهُمْ فِي عُلُوِّ الْمَدِينَةِ قَالَ لَا إِلَّا مَنْ كَانَ ظَهْرُهُ حَاضِرًا فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى سَبَقُوا الْمُشْرِكِينَ إِلَى بَدْرٍ وَجَاءَ الْمُشْرِكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَتَقَدَّمَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ إِلَى شَيْءٍ حَتَّى أَكُونَ أَنَا أُؤْذِنُهُ فَدَنَا الْمُشْرِكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُومُوا إِلَى جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ قَالَ يَقُولُ عُمَيْرُ بْنُ الْحُمَامِ الْأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَنَّةٌ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ بَخٍ بَخٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَحْمِلُكَ عَلَى قَوْلِكَ بَخٍ بَخٍ قَالَ لَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا رَجَاءَ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِهَا قَالَ فَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِهَا قَالَ فَأَخْرَجَ تَمَرَاتٍ مِنْ قَرَنِهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ مِنْهُنَّ ثُمَّ قَالَ لَئِنْ أَنَا حَيِيتُ حَتَّى آكُلَ تَمَرَاتِي هَذِهِ إِنَّهَا لَحَيَاةٌ طَوِيلَةٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Sufyonning karvoni nima qilayotganini koʻrib kelish uchun Busaysani josus qilib joʻnatdilar. U (qaytib) keldi, uyda mendan va Rasululloh ﷺdan boshqa hech kim yoʻq edi. U zot ayollaridan baʼzilarini istisno qildilarmi, bilmayman. Bas, u zotga (karvon) xabarini aytdi. Soʻng Rasululloh ﷺ chiqib, gapirdilar va: «Bizning bir matlubimiz bor. Kimning ulovi tayyor boʻlsa, biz bilan minib chiqsin», dedilar. Shunda kishilar Madinaning yuqori (tomonidagi) ulovlari haqida u zotdan izn soʻray boshladilar. U zot: «Yoʻq, faqat ulovi hozir (tayyor) boʻlganlargina», dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ va sahobalari yoʻlga chiqib, mushriklardan oldin Badrga yetib bordilar. Mushriklar ham keldilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech biringiz men izn bermagunimcha biror narsaga oldinga oʻtmasin», dedilar. Mushriklar yaqinlashdi, shunda Rasululloh ﷺ: «Eni osmonlar va yer (kabi) boʻlgan jannat sari turinglar!» dedilar. Umayr ibnul-Humom al-Ansoriy: «Yo Rasululloh! Eni osmonlar va yer (kabi) boʻlgan jannatmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Bah, bah!» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Seni ‹bah, bah› deyishingga nima undadi?» dedilar. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, yo Rasululloh, faqatgina uning ahlidan boʻlish umidida (aytdim)», dedi. U zot: «Albatta, sen uning ahlidansan», dedilar. Shunda u sadogʻidan bir necha xurmo chiqarib, ulardan yeya boshladi, soʻng: «Agar men shu xurmolarimni yeb tugatguncha tirik tursam, bu uzoq umr boʻladi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Суфённинг карвони нима қилаётганини кўриб келиш учун Бусайсани жосус қилиб жўнатдилар. У (қайтиб) келди, уйда мендан ва Расулуллоҳ ﷺдан бошқа ҳеч ким йўқ эди. У зот аёлларидан баъзиларини истисно қилдиларми, билмайман. Бас, у зотга (карвон) хабарини айтди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, гапирдилар ва: «Бизнинг бир матлубимиз бор. Кимнинг улови тайёр бўлса, биз билан миниб чиқсин», дедилар. Шунда кишилар Мадинанинг юқори (томонидаги) уловлари ҳақида у зотдан изн сўрай бошладилар. У зот: «Йўқ, фақат улови ҳозир (тайёр) бўлганларгина», дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари йўлга чиқиб, мушриклардан олдин Бадрга етиб бордилар. Мушриклар ҳам келдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч бирингиз мен изн бермагунимча бирор нарсага олдинга ўтмасин», дедилар. Мушриклар яқинлашди, шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эни осмонлар ва ер (каби) бўлган жаннат сари туринглар!» дедилар. Умайр ибнул-Ҳумом ал-Ансорий: «Ё Расулуллоҳ! Эни осмонлар ва ер (каби) бўлган жаннатми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Баҳ, баҳ!» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сени ‹баҳ, баҳ› дейишингга нима ундади?» дедилар. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ё Расулуллоҳ, фақатгина унинг аҳлидан бўлиш умидида (айтдим)», деди. У зот: «Албатта, сен унинг аҳлидансан», дедилар. Шунда у садоғидан бир неча хурмо чиқариб, улардан ея бошлади, сўнг: «Агар мен шу хурмоларимни еб тугатгунча тирик турсам, бу узоқ умр бўлади», деди.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ إِلَى قَوْلِهِ وَأَنْتُمْ لَا تَشْعُرُونَ} وَكَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ الشَّمَّاسِ رَفِيعَ الصَّوْتِ فَقَالَ أَنَا الَّذِي كُنْتُ أَرْفَعُ صَوْتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَبِطَ عَمَلِي أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَجَلَسَ فِي أَهْلِهِ حَزِينًا فَتَفَقَّدَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقَ بَعْضُ الْقَوْمِ إِلَيْهِ فَقَالُوا لَهُ تَفَقَّدَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ فَقَالَ أَنَا الَّذِي أَرْفَعُ صَوْتِي فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَأَجْهَرُ بِالْقَوْلِ حَبِطَ عَمَلِي وَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرُوهُ بِمَا قَالَ فَقَالَ لَا بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِقَالَ أَنَسٌ وَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَنَحْنُ نَعْلَمُ أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْيَمَامَةِ كَانَ فِينَا بَعْضُ الِانْكِشَافِ فَجَاءَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ وَقَدْ تَحَنَّطَ وَلَبِسَ كَفَنَهُ فَقَالَ بِئْسَمَا تُعَوِّدُونَ أَقْرَانَكُمْ فَقَاتَلَهُمْ حَتَّى قُتِلَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: {Ey iymon keltirganlar, ovozlaringizni Nabiyning ovozidan baland koʻtarmanglar} — {oʻzingiz sezmagan holda} degan soʻziga qadar (boʻlgan) oyat nozil boʻlganida, Sobit ibn Qays ibn Shammos baland ovozli kishi edi. U: «Men Rasululloh ﷺga ovozimni koʻtarardim; amalim behuda ketdi, men doʻzax ahlidanman», dedi va ahli ichida gʻamgin boʻlib oʻtirib qoldi. Rasululloh ﷺ uni yoʻqlab soʻradilar. Qavmdan baʼzilari uning oldiga borib: «Rasululloh ﷺ seni yoʻqladilar, senga nima boʻldi?» deyishdi. U: «Men ovozimni Nabiyning ovozidan baland koʻtarib, soʻzni ochiq aytadigan kishiman; amalim behuda ketdi, men doʻzax ahlidanman», dedi. Ular Nabiy ﷺning oldiga kelib, u aytgan narsani xabar qildilar. Shunda u zot: «Yoʻq, balki u jannat ahlidandir», dedilar. Anas dedi: Biz uni oramizda yurgan holda koʻrar va uning jannat ahlidan ekanini bilar edik. Yamoma kuni boʻlganda, bizda biroz chekinish yuz berdi. Shunda Sobit ibn Qays ibn Shammos hanut surinib, kafanini kiyib keldi va: «Dushmanlaringizni bunday (qochishga) oʻrgatishingiz nechogʻli yomon!» dedi va oʻldirilguncha ular bilan jang qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: {Эй иймон келтирганлар, овозларингизни Набийнинг овозидан баланд кўтарманглар} — {ўзингиз сезмаган ҳолда} деган сўзига қадар (бўлган) оят нозил бўлганида, Собит ибн Қайс ибн Шаммос баланд овозли киши эди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺга овозимни кўтарардим; амалим беҳуда кетди, мен дўзах аҳлиданман», деди ва аҳли ичида ғамгин бўлиб ўтириб қолди. Расулуллоҳ ﷺ уни йўқлаб сўрадилар. Қавмдан баъзилари унинг олдига бориб: «Расулуллоҳ ﷺ сени йўқладилар, сенга нима бўлди?» дейишди. У: «Мен овозимни Набийнинг овозидан баланд кўтариб, сўзни очиқ айтадиган кишиман; амалим беҳуда кетди, мен дўзах аҳлиданман», деди. Улар Набий ﷺнинг олдига келиб, у айтган нарсани хабар қилдилар. Шунда у зот: «Йўқ, балки у жаннат аҳлидандир», дедилар. Анас деди: Биз уни орамизда юрган ҳолда кўрар ва унинг жаннат аҳлидан эканини билар эдик. Ямома куни бўлганда, бизда бироз чекиниш юз берди. Шунда Собит ибн Қайс ибн Шаммос ҳанут суриниб, кафанини кийиб келди ва: «Душманларингизни бундай (қочишга) ўргатишингиз нечоғли ёмон!» деди ва ўлдирилгунча улар билан жанг қилди.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْحَلَّاقُ يَحْلِقُهُ وَأَطَافَ بِهِ أَصْحَابُهُ فَمَا يُرِيدُونَ أَنْ تَقَعَ شَعْرَةٌ إِلَّا فِي يَدِ رَجُلٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni sartarosh sochlarini olayotgan holatda koʻrdim. Sahobalari u zotning atroflarini oʻrab olgan edilar. Ular biron tola soch faqat (oʻzlaridan) bir kishining qoʻliga tushishini istardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни сартарош сочларини олаётган ҳолатда кўрдим. Саҳобалари у зотнинг атрофларини ўраб олган эдилар. Улар бирон тола соч фақат (ўзларидан) бир кишининг қўлига тушишини истардилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْغَدَاةَ جَاءَ خَدَمُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ بِآنِيَتِهِمْ فِيهَا الْمَاءُ فَمَا يُؤْتَى بِإِنَاءٍ إِلَّا غَمَسَ يَدَهُ فِيهَا فَرُبَّمَا جَاءُوهُ فِي الْغَدَاةِ الْبَارِدَةِ فَغَمَسَ يَدَهُ فِيهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bomdod namozini oʻqib boʻlganlarida, Madina ahlining xizmatkorlari idishlarida suv olib kelishar edi. Qaysi idish keltirilsa, u zot albatta qoʻllarini unga botirardilar. Baʼzan ular sovuq tongda kelishardi, u zot yana qoʻllarini unga botirardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бомдод намозини ўқиб бўлганларида, Мадина аҳлининг хизматкорлари идишларида сув олиб келишар эди. Қайси идиш келтирилса, у зот албатта қўлларини унга ботирардилар. Баъзан улар совуқ тонгда келишарди, у зот яна қўлларини унга ботирардилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ وَعَفَّانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَكَتَبَ كِتَابًا بَيْنَ أَهْلِهِ فَقَالَ اشْهَدُوا يَا مَعْشَرَ الْقُرَّاءِ قَالَ ثَابِتٌ فَكَأَنِّي كَرِهْتُ ذَلِكَ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ لَوْ سَمَّيْتَهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ قَالَ وَمَا بَأْسُ ذَلِكَ أَنْ أَقُلْ لَكُمْ قُرَّاءُ أَفَلَا أُحَدِّثُكُمْ عَنْ إِخْوَانِكُمْ الَّذِينَ كُنَّا نُسَمِّيهِمْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقُرَّاءَ فَذَكَرَ أَنَّهُمْ كَانُوا سَبْعِينَ فَكَانُوا إِذَا جَنَّهُمْ اللَّيْلُ انْطَلَقُوا إِلَى مُعَلِّمٍ لَهُمْ بِالْمَدِينَةِ فَيَدْرُسُونَ اللَّيْلَ حَتَّى يُصْبِحُوا فَإِذَا أَصْبَحُوا فَمَنْ كَانَتْ لَهُ قُوَّةٌ اسْتَعْذَبَ مِنْ الْمَاءِ وَأَصَابَ مِنْ الْحَطَبِ وَمَنْ كَانَتْ عِنْدَهُ سَعَةٌ اجْتَمَعُوا فَاشْتَرَوْا الشَّاةَ وَأَصْلَحُوهَا فَيُصْبِحُ ذَلِكَ مُعَلَّقًا بِحُجَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا أُصِيبَ خُبَيْبٌ بَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا عَلَى حَيٍّ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ وَفِيهِمْ خَالِي حَرَامٌ فَقَالَ حَرَامٌ لِأَمِيرِهِمْ دَعْنِي فَلْأُخْبِرْ هَؤُلَاءِ أَنَّا لَسْنَا إِيَّاهُمْ نُرِيدُ حَتَّى يُخْلُوا وَجْهَنَا وَقَالَ عَفَّانُ فَيُخْلُونَ وَجْهَنَا فَقَالَ لَهُمْ حَرَامٌ إِنَّا لَسْنَا إِيَّاكُمْ نُرِيدُ فَخَلُّوا وَجْهَنَا فَاسْتَقْبَلَهُ رَجُلٌ بِالرُّمْحِ فَأَنْفَذَهُ مِنْهُ فَلَمَّا وَجَدَ الرُّمْحَ فِي جَوْفِهِ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ قَالَ فَانْطَوَوْا عَلَيْهِمْ فَمَا بَقِيَ أَحَدٌ مِنْهُمْ فَقَالَ أَنَسٌ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ
Sobit aytdi: Biz Anas ibn Molikning huzurida edik. U ahli oʻrtasida bir hujjat yozdi va: «Ey qorilar jamoasi, guvoh boʻlinglar!» dedi. Bu menga yoqmagandek boʻldi va: «Ey Abu Hamza, ularni ismlari bilan atasangiz (boʻlmasmidi)?» dedim. U: «Sizlarga ‹qorilar› deyishimda nima yomonlik bor? Sizlarga birodarlaringiz haqida — Rasululloh ﷺ zamonlarida ularni ‹qorilar› deb atardik — soʻzlab bermaymi?» dedi va ular yetmish kishi edi, deb zikr qildi. Kech kirsa, ular Madinadagi bir muallimlarining oldiga borib, tongga qadar tun boʻyi (Qurʼon) oʻrganardilar. Tong otganda, kimning kuchi boʻlsa, chuchuk suv keltirar va oʻtin topib kelar; kimning imkoni boʻlsa, jamlanib qoʻy sotib olar va uni tayyorlar edilar; oʻsha (taom) Rasululloh ﷺning hujralari (yonida) osigʻliq holda tongga chiqar edi. Xubayb oʻldirilganda, Rasululloh ﷺ ularni (safarga) yubordilar. Ular Banu Sulaym qabilalaridan biriga yetib keldilar; ular orasida togʻam Harom bor edi. Harom ularning amiriga: «Menga izn ber, mana bularga biz ularni (istamayotganimizni) aytay, toki bizning yoʻlimizni boʻshatsinlar», dedi. Affon: «bizning yoʻlimizni boʻshatadilar», dedi. Bas, Harom ularga: «Biz sizlarni istamaymiz, yoʻlimizni boʻshatinglar», dedi. Shunda bir kishi uning roʻparasidan nayza bilan chiqib, uni teshib oʻtkazdi. U nayzani ichida his qilganida: «Allohu akbar! Kaʼba Robbiga qasam, yutuqqa erishdim!» dedi. Soʻng ular ularning ustiga yopirildilar va ulardan biror kishi qolmadi. Anas dedi: Men Rasululloh ﷺni…Собит айтди: Биз Анас ибн Моликнинг ҳузурида эдик. У аҳли ўртасида бир ҳужжат ёзди ва: «Эй қорилар жамоаси, гувоҳ бўлинглар!» деди. Бу менга ёқмагандек бўлди ва: «Эй Абу Ҳамза, уларни исмлари билан атасангиз (бўлмасмиди)?» дедим. У: «Сизларга ‹қорилар› дейишимда нима ёмонлик бор? Сизларга биродарларингиз ҳақида — Расулуллоҳ ﷺ замонларида уларни ‹қорилар› деб атардик — сўзлаб бермайми?» деди ва улар етмиш киши эди, деб зикр қилди. Кеч кирса, улар Мадинадаги бир муаллимларининг олдига бориб, тонгга қадар тун бўйи (Қуръон) ўрганардилар. Тонг отганда, кимнинг кучи бўлса, чучук сув келтирар ва ўтин топиб келар; кимнинг имкони бўлса, жамланиб қўй сотиб олар ва уни тайёрлар эдилар; ўша (таом) Расулуллоҳ ﷺнинг ҳужралари (ёнида) осиғлиқ ҳолда тонгга чиқар эди. Хубайб ўлдирилганда, Расулуллоҳ ﷺ уларни (сафарга) юбордилар. Улар Бану Сулайм қабилаларидан бирига етиб келдилар; улар орасида тоғам Ҳаром бор эди. Ҳаром уларнинг амирига: «Менга изн бер, мана буларга биз уларни (истамаётганимизни) айтай, токи бизнинг йўлимизни бўшатсинлар», деди. Аффон: «бизнинг йўлимизни бўшатадилар», деди. Бас, Ҳаром уларга: «Биз сизларни истамаймиз, йўлимизни бўшатинглар», деди. Шунда бир киши унинг рўпарасидан найза билан чиқиб, уни тешиб ўтказди. У найзани ичида ҳис қилганида: «Аллоҳу акбар! Каъба Роббига қасам, ютуққа эришдим!» деди. Сўнг улар уларнинг устига ёпирилдилар ва улардан бирор киши қолмади. Анас деди: Мен Расулуллоҳ ﷺни…
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ قَالَ أُبَيٌّ أَوَسَمَّانِي لَكَ قَالَ نَعَمْ فَبَكَى أُبَيٌّ
Anas (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot Ubay ibn Kaʼbga: «Robbim azza va jalla menga senga Qurʼon oʻqib berishimni buyurdi», dedilar. Ubay: «Sizga mening nomimni aytdimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Shunda Ubay yigʻlab yubordi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот Убай ибн Каъбга: «Роббим азза ва жалла менга сенга Қуръон ўқиб беришимни буюрди», дедилар. Убай: «Сизга менинг номимни айтдими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Шунда Убай йиғлаб юборди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ وَرَجُلًا آخَرَ مِنْ الْأَنْصَارِ تَحَدَّثَا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فِي حَاجَةٍ لَهُمَا حَتَّى ذَهَبَ مِنْ اللَّيْلِ سَاعَةٌ وَلَيْلَةٌ شَدِيدَةُ الظُّلْمَةِ ثُمَّ خَرَجَا مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْقَلِبَانِ وَبِيَدِ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عُصَيَّةٌ فَأَضَاءَتْ عَصَا أَحَدِهِمَا لَهُمَا حَتَّى مَشَيَا فِي ضَوْئِهَا حَتَّى إِذَا افْتَرَقَ بِهِمَا الطَّرِيقُ أَضَاءَتْ لِلْآخَرِ عَصَاهُ فَمَشَى كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا فِي ضَوْءِ عَصَاهُ حَتَّى بَلَغَ إِلَى أَهْلِهِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Usayd ibn Huzayr va ansorlardan boshqa bir kishi kechada Rasululloh ﷺning huzurlarida oʻzlariga tegishli bir ish haqida, kechaning bir qismi oʻtguncha suhbatlashdilar; kecha esa juda qorongʻi edi. Soʻng ular Rasululloh ﷺning huzurlaridan qaytib chiqdilar, har birining qoʻlida kichik bir tayoq bor edi. Ularning birining tayogʻi ikkoviga yorugʻlik berdi va uning yorugʻida yurdilar. Yoʻl ikkiga ayrilganda, ikkinchisiga oʻz tayogʻi yorugʻlik berdi. Bas, har biri oʻz tayogʻining yorugʻida ahliga yetguncha yurdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Усайд ибн Ҳузайр ва ансорлардан бошқа бир киши кечада Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида ўзларига тегишли бир иш ҳақида, кечанинг бир қисми ўтгунча суҳбатлашдилар; кеча эса жуда қоронғи эди. Сўнг улар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларидан қайтиб чиқдилар, ҳар бирининг қўлида кичик бир таёқ бор эди. Уларнинг бирининг таёғи икковига ёруғлик берди ва унинг ёруғида юрдилар. Йўл иккига айрилганда, иккинчисига ўз таёғи ёруғлик берди. Бас, ҳар бири ўз таёғининг ёруғида аҳлига етгунча юрди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ يَا ابْنَ آدَمَ إِنْ ذَكَرْتَنِي فِي نَفْسِكَ ذَكَرْتُكَ فِي نَفْسِي وَإِنْ ذَكَرْتَنِي فِي مَلَإٍ ذَكَرْتُكَ فِي مَلَإٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ أَوْ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ وَإِنْ دَنَوْتَ مِنِّي شِبْرًا دَنَوْتُ مِنْكَ ذِرَاعًا وَإِنْ دَنَوْتَ مِنِّي ذِرَاعًا دَنَوْتُ مِنْكَ بَاعًا وَإِنْ أَتَيْتَنِي تَمْشِي أَتَيْتُكَ أُهَرْوِلُقَالَ قَتَادَةُ فَاللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَسْرَعُ بِالْمَغْفِرَةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh aytdi: ‹Ey Odam farzandi! Agar Meni oʻz koʻnglingda zikr qilsang, Men ham seni Oʻz nafsimda zikr qilaman. Agar Meni bir jamoa ichida zikr qilsang, Men seni farishtalardan boʻlgan bir jamoa ichida — yoki ulardan yaxshiroq bir jamoa ichida — zikr qilaman. Agar Menga bir qarich yaqinlashsang, Men senga bir tirsak yaqinlashaman; agar Menga bir tirsak yaqinlashsang, Men senga bir quloch yaqinlashaman; agar Menga yurib kelsang, Men senga yugurib kelaman›», dedilar. Qatoda dedi: Alloh azza va jalla magʻfirat qilishda (bundan-da) tezroqdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ айтди: ‹Эй Одам фарзанди! Агар Мени ўз кўнглингда зикр қилсанг, Мен ҳам сени Ўз нафсимда зикр қиламан. Агар Мени бир жамоа ичида зикр қилсанг, Мен сени фаришталардан бўлган бир жамоа ичида — ёки улардан яхшироқ бир жамоа ичида — зикр қиламан. Агар Менга бир қарич яқинлашсанг, Мен сенга бир тирсак яқинлашаман; агар Менга бир тирсак яқинлашсанг, Мен сенга бир қулоч яқинлашаман; агар Менга юриб келсанг, Мен сенга югуриб келаман›», дедилар. Қатода деди: Аллоҳ азза ва жалла мағфират қилишда (бундан-да) тезроқдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَوْ غَيْرِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَأْذَنَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ فَقَالَ سَعْدٌ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَلَمْ يُسْمِعْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى سَلَّمَ ثَلَاثًا وَرَدَّ عَلَيْهِ سَعْدٌ ثَلَاثًا وَلَمْ يُسْمِعْهُ فَرَجَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاتَّبَعَهُ سَعْدٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي مَا سَلَّمْتَ تَسْلِيمَةً إِلَّا هِيَ بِأُذُنِي وَلَقَدْ رَدَدْتُ عَلَيْكَ وَلَمْ أُسْمِعْكَ أَحْبَبْتُ أَنْ أَسْتَكْثِرَ مِنْ سَلَامِكَ وَمِنْ الْبَرَكَةِ ثُمَّ أَدْخَلَهُ الْبَيْتَ فَقَرَّبَ لَهُ زَبِيبًا فَأَكَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ أَكَلَ طَعَامَكُمْ الْأَبْرَارُ وَصَلَّتْ عَلَيْكُمْ الْمَلَائِكَةُ وَأَفْطَرَ عِنْدَكُمْ الصَّائِمُونَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Saʼd ibn Ubodaning uyiga kirishga izn soʻrab: «Assalomu alaykum va rahmatulloh», dedilar. Saʼd: «Va alaykumus salom va rahmatulloh», deb javob berdi, ammo Nabiy ﷺga eshittirmadi. U zot uch marta salom berdilar, Saʼd ham uch marta javob qaytardi, lekin (ovozini) eshittirmadi. Shunda Nabiy ﷺ qaytib ketdilar. Saʼd ularning ortidan borib: «Ey Allohning Rasuli, ota-onam sizga fido boʻlsin, siz bergan har bir salomingizni qulogʻim bilan eshitdim va sizga javob qaytardim, lekin ovozimni eshittirmadim. Salomingizdan va barakadan koʻproq (bahra) olishni istadim», dedi. Soʻng ularni uyga kiritdi va mayiz taqdim etdi. Allohning Nabiysi ﷺ (undan) yedilar. Yeb boʻlgach: «Taomingizni yaxshi kishilar yesin, sizlarga farishtalar duo qilsin va huzuringizda roʻzadorlar iftor qilsin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Саъд ибн Убоданинг уйига киришга изн сўраб: «Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ», дедилар. Саъд: «Ва алайкумус салом ва раҳматуллоҳ», деб жавоб берди, аммо Набий ﷺга эшиттирмади. У зот уч марта салом бердилар, Саъд ҳам уч марта жавоб қайтарди, лекин (овозини) эшиттирмади. Шунда Набий ﷺ қайтиб кетдилар. Саъд уларнинг ортидан бориб: «Эй Аллоҳнинг Расули, ота-онам сизга фидо бўлсин, сиз берган ҳар бир саломингизни қулоғим билан эшитдим ва сизга жавоб қайтардим, лекин овозимни эшиттирмадим. Саломингиздан ва баракадан кўпроқ (баҳра) олишни истадим», деди. Сўнг уларни уйга киритди ва майиз тақдим этди. Аллоҳнинг Набийси ﷺ (ундан) едилар. Еб бўлгач: «Таомингизни яхши кишилар есин, сизларга фаришталар дуо қилсин ва ҳузурингизда рўзадорлар ифтор қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُشِيرُ فِي الصَّلَاةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozda ishora qilar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозда ишора қилар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فِي السَّفَرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarda peshin bilan asrni, shom bilan xuftonni birga (jamlab) oʻqir edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарда пешин билан асрни, шом билан хуфтонни бирга (жамлаб) ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَمَّا افْتَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ قَالَ الْحَجَّاجُ بْنُ عِلَاطٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي بِمَكَّةَ مَالًا وَإِنَّ لِي بِهَا أَهْلًا وَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ آتِيَهُمْ فَأَنَا فِي حِلٍّ إِنْ أَنَا نِلْتُ مِنْكَ أَوْ قُلْتُ شَيْئًا فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقُولَ مَا شَاءَ فَأَتَى امْرَأَتَهُ حِينَ قَدِمَ فَقَالَ اجْمَعِي لِي مَا كَانَ عِنْدَكِ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَشْتَرِيَ مِنْ غَنَائِمِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ فَإِنَّهُمْ قَدْ اسْتُبِيحُوا وَأُصِيبَتْ أَمْوَالُهُمْ قَالَ فَفَشَا ذَلِكَ فِي مَكَّةَ وَانْقَمَعَ الْمُسْلِمُونَ وَأَظْهَرَ الْمُشْرِكُونَ فَرَحًا وَسُرُورًا قَالَ وَبَلَغَ الْخَبَرُ الْعَبَّاسَ فَعَقِرَ وَجَعَلَ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقُومَ قَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي عُثْمَانُ الْجَزَرِيُّ عَنْ مِقْسَمٍ قَالَ فَأَخَذَ ابْنًا لَهُ يُقَالُ لَهُ قُثَمُ فَاسْتَلْقَى فَوَضَعَهُ عَلَى صَدْرِهِ وَهُوَ يَقُولُ حَيَّ قُثَمْ حَيَّ قُثَمْشَبِيهَ ذِي الْأَنْفِ الْأَشَمْبَنِي ذِي النَّعَمْيَرْغَمْ مَنْ رَغَمْقَالَ ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ ثُمَّ أَرْسَلَ غُلَامًا إِلَى الْحَجَّاجِ بْنِ عِلَاطٍ وَيْلَكَ مَا جِئْتَ بِهِ وَمَاذَا تَقُولُ فَمَا وَعَدَ اللَّهُ خَيْرٌ مِمَّا جِئْتَ بِهِ قَالَ الْحَجَّاجُ بْنُ عِلَاطٍ لِغُلَامِهِ اقْرَأْ عَلَى أَبِي الْفَضْلِ السَّلَامَ وَقُلْ لَهُ فَلْيَخْلُ لِي فِي بَعْضِ بُيُوتِهِ لِآتِيَهُ فَإِنَّ الْخَبَرَ عَلَى مَا يَسُرُّهُ فَجَاءَ غُلَامُهُ فَلَمَّا بَلَغَ بَابَ الدَّارِ قَالَ أَبْشِرْ يَا أَبَا الْفَضْلِ قَالَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybarni fath qilganlarida, Hajjoj ibn Ilot: «Yo Rasululloh, Makkada molim bor, u yerda ahlim ham bor; men ularning oldiga bormoqchiman. Agar siz haqingizda biror narsa desam yoki (yomon) gapirsam, menga ruxsat boʻlsin», dedi. Rasululloh ﷺ unga xohlaganini aytishga izn berdilar. U (Makkaga) yetib borgach, xotinining oldiga kelib: «Qoʻlingdagi bor narsani menga jamla, chunki men Muhammad ﷺ va uning sahobalarining oʻljalaridan sotib olmoqchiman; ular tor-mor qilinib, mollari (oʻlja qilib) olindi», dedi. Bu (xabar) Makkada tarqadi; musulmonlar boshlarini quyi solishdi, mushriklar esa shodlik va xursandchilik izhor qilishdi. Xabar Abbosga yetdi va u holdan toyib, oʻrnidan tura olmay qoldi. Maʼmar dedi: Menga Usmon al-Jazariy, Miqsamdan xabar berdiki, u aytdi: (Abbos) Qusam ismli oʻgʻlini olib, chalqancha yotdi va uni koʻksiga qoʻyib: «Qani, Qusam, qani, Qusam — qirrali burunli zotning oʻxshashi, neʼmatlar sohibining oʻgʻli — kim norozi boʻlsa, xor boʻlsin!» der edi. Sobit, Anasdan (rivoyat qilib) dedi: Soʻng u Hajjoj ibn Ilotning oldiga bir gʻulomni yuborib: «Voy senga, nima (xabar) keltirding? Nima deyapsan? Alloh vaʼda qilgan narsa sen keltirgan narsadan yaxshiroqdir», dedi. Hajjoj ibn Ilot uning gʻulomiga: «Abul-Fazlga salom ayt va unga: uylaridan birini men uchun xilvat qilsin, men uning oldiga boray, chunki xabar uni xursand qiladigan narsadir, degin», dedi. Uning gʻulomi keldi va uy eshigiga yetganda: «Suyunching boʻlsin, ey Abul-Fazl!» dedi…Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарни фатҳ қилганларида, Ҳажжож ибн Илот: «Ё Расулуллоҳ, Маккада молим бор, у ерда аҳлим ҳам бор; мен уларнинг олдига бормоқчиман. Агар сиз ҳақингизда бирор нарса десам ёки (ёмон) гапирсам, менга рухсат бўлсин», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга хоҳлаганини айтишга изн бердилар. У (Маккага) етиб боргач, хотинининг олдига келиб: «Қўлингдаги бор нарсани менга жамла, чунки мен Муҳаммад ﷺ ва унинг саҳобаларининг ўлжаларидан сотиб олмоқчиман; улар тор-мор қилиниб, моллари (ўлжа қилиб) олинди», деди. Бу (хабар) Маккада тарқади; мусулмонлар бошларини қуйи солишди, мушриклар эса шодлик ва хурсандчилик изҳор қилишди. Хабар Аббосга етди ва у ҳолдан тойиб, ўрнидан тура олмай қолди. Маъмар деди: Менга Усмон ал-Жазарий, Миқсамдан хабар бердики, у айтди: (Аббос) Қусам исмли ўғлини олиб, чалқанча ётди ва уни кўксига қўйиб: «Қани, Қусам, қани, Қусам — қиррали бурунли зотнинг ўхшаши, неъматлар соҳибининг ўғли — ким норози бўлса, хор бўлсин!» дер эди. Собит, Анасдан (ривоят қилиб) деди: Сўнг у Ҳажжож ибн Илотнинг олдига бир ғуломни юбориб: «Вой сенга, нима (хабар) келтирдинг? Нима деяпсан? Аллоҳ ваъда қилган нарса сен келтирган нарсадан яхшироқдир», деди. Ҳажжож ибн Илот унинг ғуломига: «Абул-Фазлга салом айт ва унга: уйларидан бирини мен учун хилват қилсин, мен унинг олдига борай, чунки хабар уни хурсанд қиладиган нарсадир, дегин», деди. Унинг ғуломи келди ва уй эшигига етганда: «Суюнчинг бўлсин, эй Абул-Фазл!» деди…
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمٍ قَالَرَأَيْتُ عِنْدَ أَنَسٍ قَدَحَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ ضَبَّةٌ مِنْ فِضَّةٍ
Osim aytdi: Anasning huzurida Nabiy ﷺning qadahlarini koʻrdim; unda kumushdan (yasalgan) halqa bor edi.Осим айтди: Анаснинг ҳузурида Набий ﷺнинг қадаҳларини кўрдим; унда кумушдан (ясалган) ҳалқа бор эди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ حُمَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ عِنْدَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَدَحًا كَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ ضَبَّةُ فِضَّةٍ
Humayd aytdi: Anas ibn Molikning huzurida Nabiy ﷺga tegishli boʻlgan bir qadahni koʻrdim; unda kumush halqa bor edi.Ҳумайд айтди: Анас ибн Моликнинг ҳузурида Набий ﷺга тегишли бўлган бир қадаҳни кўрдим; унда кумуш ҳалқа бор эди.
حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ قَالَقُلْتُ لِأَنَسٍ حَدِّثْنَا يَا أَبَا حَمْزَةَ مِنْ هَذِهِ الْأَعَاجِيبِ شَيْئًا شَهِدْتَهُ لَا تُحَدِّثُهُ مِنْ غَيْرِكَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الظُّهْرِ يَوْمًا ثُمَّ انْطَلَقَ حَتَّى قَعَدَ عَلَى الْمَقَاعِدِ الَّتِي كَانَ يَأْتِيهِ عَلَيْهَا جِبْرِيلُ فَجَاءَ بِلَالٌ فَنَادَاهُ بِالْعَصْرِ فَقَامَ كُلُّ مَنْ كَانَ لَهُ بِالْمَدِينَةِ أَهْلٌ يَقْضِي الْحَاجَةَ وَيُصِيبُ مِنْ الْوَضُوءِ وَبَقِيَ رِجَالٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ لَيْسَ لَهُمْ أَهَالِي بِالْمَدِينَةِ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحٍ أَرْوَحَ فِيهِ مَاءٌ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَّهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَا وَسِعَ الْإِنَاءُ كَفَّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّهَا فَقَالَ بِهَؤُلَاءِ الْأَرْبَعِ فِي الْإِنَاءِ ثُمَّ قَالَ ادْنُوا فَتَوَضَّئُوا وَيَدُهُ فِي الْإِنَاءِ فَتَوَضَّئُوا حَتَّى مَا بَقِيَ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا تَوَضَّأَ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ كَمْ تَرَاهُمْ قَالَ بَيْنَ السَّبْعِينَ وَالثَّمَانِينَحَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍ حَدِّثْنَا بِشَيْءٍ مِنْ هَذِهِ الْأَعَاجِيبِ لَا تُحَدِّثُهُ عَنْ غَيْرِكَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الظُّهْرِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Sobit aytdi: Anasga: «Ey Abu Hamza, bizga oʻzing guvoh boʻlgan, oʻzgadan rivoyat qilmaydigan mana shu ajoyibotlardan biror narsani soʻzlab ber», dedim. U dedi: Rasululloh ﷺ bir kuni peshin namozini oʻqidilar, soʻng borib, Jibril u zotning huzurlariga keladigan supalarga oʻtirdilar. Bilol kelib, u zotni asrga chaqirdi. Madinada ahli bor har bir kishi hojatini oʻtash va tahorat olish uchun turib ketdi; Madinada ahli boʻlmagan muhojirlardan bir necha kishi qoldi. Rasululloh ﷺga ichida suv boʻlgan keng ogʻizli bir qadah keltirildi. Rasululloh ﷺ kaftlarini idishga qoʻydilar, idish Rasululloh ﷺning kaftlarini butunlay sigʻdira olmadi. Shunda u zot mana bu toʻrt (barmoq)ni idishga qoʻyib: «Yaqin kelib, tahorat olinglar», dedilar; qoʻllari esa idishda edi. Bas, ular tahorat oldilar, hatto ulardan tahorat olmagan biror kishi qolmadi. Men: «Ey Abu Hamza, ularni qancha deb bilasan?» dedim. U: «Yetmish bilan sakson orasida», dedi. Boshqa rivoyatda ham shu maʼno zikr qilingan.Собит айтди: Анасга: «Эй Абу Ҳамза, бизга ўзинг гувоҳ бўлган, ўзгадан ривоят қилмайдиган мана шу ажойиботлардан бирор нарсани сўзлаб бер», дедим. У деди: Расулуллоҳ ﷺ бир куни пешин намозини ўқидилар, сўнг бориб, Жибрил у зотнинг ҳузурларига келадиган супаларга ўтирдилар. Билол келиб, у зотни асрга чақирди. Мадинада аҳли бор ҳар бир киши ҳожатини ўташ ва таҳорат олиш учун туриб кетди; Мадинада аҳли бўлмаган муҳожирлардан бир неча киши қолди. Расулуллоҳ ﷺга ичида сув бўлган кенг оғизли бир қадаҳ келтирилди. Расулуллоҳ ﷺ кафтларини идишга қўйдилар, идиш Расулуллоҳ ﷺнинг кафтларини бутунлай сиғдира олмади. Шунда у зот мана бу тўрт (бармоқ)ни идишга қўйиб: «Яқин келиб, таҳорат олинглар», дедилар; қўллари эса идишда эди. Бас, улар таҳорат олдилар, ҳатто улардан таҳорат олмаган бирор киши қолмади. Мен: «Эй Абу Ҳамза, уларни қанча деб биласан?» дедим. У: «Етмиш билан саксон орасида», деди. Бошқа ривоятда ҳам шу маъно зикр қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَشَقَّ عَلَى الْأَنْصَارِ النَّوَاضِحُ فَاجْتَمَعُوا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُونَهُ أَنْ يُجْرِيَ لَهُمْ نَهْرًا سَيْحًا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرْحَبًا بِالْأَنْصَارِ وَاللَّهِ لَا تَسْأَلُونِي الْيَوْمَ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَيْتُكُمُوهُ وَلَا أَسْأَلُ اللَّهَ لَكُمْ شَيْئًا إِلَّا أَعْطَانِيهِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ اغْتَنِمُوهَا وَاطْلُبُوا الْمَغْفِرَةَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ لَنَا بِالْمَغْفِرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ وَلِأَبْنَاءِ أَبْنَاءِ الْأَنْصَارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ansorlarga suv tashuvchi tuyalar (bilan sugʻorish) ogʻir keldi va ular Nabiy ﷺning huzurlariga jamlanib, oʻzlariga oqar bir daryo joriy qilishlarini soʻradilar. Shunda Rasululloh ﷺ ularga: «Ansorlarga marhabo! Allohga qasamki, bugun mendan nima soʻrasangiz, albatta beraman va Allohdan sizlar uchun nima soʻrasam, albatta menga ato etadi», dedilar. Shunda ular bir-birlariga: «Buni gʻanimat bilinglar va magʻfirat soʻranglar», dedilar va: «Yo Rasululloh, biz uchun Allohdan magʻfirat soʻrang», dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ: «Allohim, ansorlarni, ansorlarning farzandlarini va ansorlar farzandlarining farzandlarini magʻfirat qil!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ансорларга сув ташувчи туялар (билан суғориш) оғир келди ва улар Набий ﷺнинг ҳузурларига жамланиб, ўзларига оқар бир дарё жорий қилишларини сўрадилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Ансорларга марҳабо! Аллоҳга қасамки, бугун мендан нима сўрасангиз, албатта бераман ва Аллоҳдан сизлар учун нима сўрасам, албатта менга ато этади», дедилар. Шунда улар бир-бирларига: «Буни ғанимат билинглар ва мағфират сўранглар», дедилар ва: «Ё Расулуллоҳ, биз учун Аллоҳдан мағфират сўранг», дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, ансорларни, ансорларнинг фарзандларини ва ансорлар фарзандларининг фарзандларини мағфират қил!» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ رَجُلٌ يَلْحَدُ وَآخَرُ يَضْرَحُ فَقَالُوا نَسْتَخِيرُ رَبَّنَا فَبَعَثَ إِلَيْهِمَا فَأَيُّهُمَا سَبَقَ تَرَكْنَاهُ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمَا فَسَبَقَ صَاحِبُ اللَّحْدِ فَأَلْحَدُوا لَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etganlarida, bir kishi lahd qazir, boshqasi esa yorib (zarih) qazir edi. Ular: «Robbimizdan yaxshilikni soʻraymiz va ikkoviga (odam) yuboramiz; qaysi biri oldin kelsa, oʻshaniki boʻladi», dedilar. Bas, ikkoviga odam yuborildi va lahd sohibi oldin keldi. Shunday qilib, u zotga lahd qazidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида, бир киши лаҳд қазир, бошқаси эса ёриб (зариҳ) қазир эди. Улар: «Роббимиздан яхшиликни сўраймиз ва икковига (одам) юборамиз; қайси бири олдин келса, ўшаники бўлади», дедилар. Бас, икковига одам юборилди ва лаҳд соҳиби олдин келди. Шундай қилиб, у зотга лаҳд қазидилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَوَانِي أَبُو طَلْحَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَمَا نُهِيتُ عَنْهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha meni dogʻlab davoladi, Rasululloh ﷺ esa oramizda edilar va men bundan qaytarilmadim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа мени доғлаб даволади, Расулуллоҳ ﷺ эса орамизда эдилар ва мен бундан қайтарилмадим.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى سَرِيرٍ مُضْطَجِعٌ مُرْمَلٌ بِشَرِيطٍ وَتَحْتَ رَأْسِهِ وَسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ فَدَخَلَ عَلَيْهِ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِهِ وَدَخَلَ عُمَرُ فَانْحَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْحِرَافَةً فَلَمْ يَرَ عُمَرُ بَيْنَ جَنْبِهِ وَبَيْنَ الشَّرِيطِ ثَوْبًا وَقَدْ أَثَّرَ الشَّرِيطُ بِجَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَكَى عُمَرُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يُبْكِيكَ يَا عُمَرُ قَالَ وَاللَّهِ إِلَّا أَنْ أَكُونَ أَعْلَمُ أَنَّكَ أَكْرَمُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ كِسْرَى وَقَيْصَرَ وَهُمَا يَعْبَثَانِ فِي الدُّنْيَا فِيمَا يَعْبَثَانِ فِيهِ وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَكَانِ الَّذِي أَرَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمْ الدُّنْيَا وَلَنَا الْآخِرَةُ قَالَ عُمَرُ بَلَى قَالَ فَإِنَّهُ كَذَاكَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdim; u zot boʻyra toʻshalgan bir soʻrida yonboshlab yotgan, bosh ostilarida ichi xurmo tolasi bilan toʻldirilgan charm yostiq bor edi. Sahobalaridan bir necha kishi kirdi, Umar ham kirdi. Rasululloh ﷺ bir tomonga oʻgirildilar va Umar u zotning yonboshlari bilan boʻyra orasida hech qanday kiyim koʻrmadi; boʻyra Rasululloh ﷺning yonboshlarida iz qoldirgan edi. Shunda Umar yigʻlab yubordi. Nabiy ﷺ unga: «Nega yigʻlayapsan, ey Umar?» dedilar. U: «Allohga qasamki, faqat men sizni Alloh azza va jalla huzurida Kisro va Qaysardan koʻra karamliroq ekaningizni bilaman; ular esa dunyoda oʻzlari ovunayotgan narsalar bilan ovunmoqdalar, siz, ey Allohning Rasuli, mana shu koʻrib turganim holdasiz», dedi. Nabiy ﷺ: «Dunyo ularniki, oxirat esa bizniki boʻlishiga rozi emasmisan?» dedilar. Umar: «Ha, roziman», dedi. U zot: «Bas, u shundaydir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирдим; у зот бўйра тўшалган бир сўрида ёнбошлаб ётган, бош остиларида ичи хурмо толаси билан тўлдирилган чарм ёстиқ бор эди. Саҳобаларидан бир неча киши кирди, Умар ҳам кирди. Расулуллоҳ ﷺ бир томонга ўгирилдилар ва Умар у зотнинг ёнбошлари билан бўйра орасида ҳеч қандай кийим кўрмади; бўйра Расулуллоҳ ﷺнинг ёнбошларида из қолдирган эди. Шунда Умар йиғлаб юборди. Набий ﷺ унга: «Нега йиғлаяпсан, эй Умар?» дедилар. У: «Аллоҳга қасамки, фақат мен сизни Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида Кисро ва Қайсардан кўра карамлироқ эканингизни биламан; улар эса дунёда ўзлари овунаётган нарсалар билан овунмоқдалар, сиз, эй Аллоҳнинг Расули, мана шу кўриб турганим ҳолдасиз», деди. Набий ﷺ: «Дунё уларники, охират эса бизники бўлишига рози эмасмисан?» дедилар. Умар: «Ҳа, розиман», деди. У зот: «Бас, у шундайдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَرِدَنَّ عَلَيَّ الْحَوْضَ رَجُلَانِ مِمَّنْ قَدْ صَحِبَنِي فَإِذَا رَأَيْتُهُمَا رُفِعَا لِي اخْتُلِجَا دُونِي
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga hamrohlik qilganlardan ikki kishi albatta Havzim ustiga keladi. Men ularni koʻrib, ular menga koʻrsatilganda, mendan tortib olinadilar», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга ҳамроҳлик қилганлардан икки киши албатта Ҳавзим устига келади. Мен уларни кўриб, улар менга кўрсатилганда, мендан тортиб олинадилар», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ شَفِيعٍ فِي الْجَنَّةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jannatda birinchi shafoat qiluvchi menman», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннатда биринчи шафоат қилувчи менман», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَمْرٍو مُبَارَكٌ الْخَيَّاطُ جَدُّ وَلَدِ عَبَّادِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَ سَأَلْتُ ثُمَامَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الْعَزْلِ فَقَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَأَلَ عَنْ الْعَزْلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنَّ الْمَاءَ الَّذِي يَكُونُ مِنْهُ الْوَلَدُ أَهْرَقْتَهُ عَلَى صَخْرَةٍ لَأَخْرَجَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْهَا أَوْ لَخَرَجَ مِنْهَا وَلَدٌ الشَّكُّ مِنْهُ وَلَيَخْلُقَنَّ اللَّهُ نَفْسًا هُوَ خَالِقُهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib, azl haqida soʻradi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar farzand paydo boʻladigan suvni bir qoyaga toʻksang, Alloh azza va jalla undan albatta farzand chiqarardi — yoki: undan albatta farzand chiqardi — va Alloh Oʻzi yaratuvchi boʻlgan jonni albatta yaratadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб, азл ҳақида сўради. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар фарзанд пайдо бўладиган сувни бир қояга тўксанг, Аллоҳ азза ва жалла ундан албатта фарзанд чиқарарди — ёки: ундан албатта фарзанд чиқарди — ва Аллоҳ Ўзи яратувчи бўлган жонни албатта яратади», дедилар.
حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ أُحُدًا فَقَالَ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Uhudni zikr qilib: «(Bu) bizni sevadigan va biz sevadigan bir togʻdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Уҳудни зикр қилиб: «(Бу) бизни севадиган ва биз севадиган бир тоғдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ وَحُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النُّهْبَةِ وَمَنْ انْتَهَبَ فَلَيْسَ مِنَّا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ talon-taroj qilishdan qaytardilar va: «Kim talon-taroj qilsa, u bizdan emas», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ талон-тарож қилишдан қайтардилар ва: «Ким талон-тарож қилса, у биздан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنْبَذَ التَّمْرُ وَالزَّبِيبُ جَمِيعًا وَأَنْ يُنْبَذَ التَّمْرُ وَالْبُسْرُ جَمِيعًا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xurmo bilan mayizni birga nabiz qilishdan hamda xurmo bilan gʻoʻrani birga nabiz qilishdan qaytardilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хурмо билан майизни бирга набиз қилишдан ҳамда хурмо билан ғўрани бирга набиз қилишдан қайтардилар.