حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ قَالَ أَبِي وَقَدْ رَأَيْتُ خَلَفَ بْنَ خَلِيفَةَ وَقَدْ قَالَ لَهُ إِنْسَانٌ يَا أَبَا أَحْمَدَ حَدَّثَكَ مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ قَالَ أَبِي فَلَمْ أَفْهَمْ كَلَامَهُ كَانَ قَدْ كَبِرَ فَتَرَكْتُهُ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ بِالْبَاءَةِ وَيَنْهَى عَنْ التَّبَتُّلِ نَهْيًا شَدِيدًا وَيَقُولُ تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأَنْبِيَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ uylanishga buyurar va tabattuldan (uylanmay yolgʻiz yashashdan) qattiq qaytarar edilar hamda: «Mehribon va serfarzand (ayol)larga uylaninglar! Zero, men qiyomat kunida sizlar (koʻpligingiz) bilan (boshqa) paygʻambarlardan koʻp boʻlishni istayman», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ уйланишга буюрар ва табаттулдан (уйланмай ёлғиз яшашдан) қаттиқ қайтарар эдилар ҳамда: «Меҳрибон ва серфарзанд (аёл)ларга уйланинглар! Зеро, мен қиёмат кунида сизлар (кўплигингиз) билан (бошқа) пайғамбарлардан кўп бўлишни истайман», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ ابْنُ أَخِي أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فِي الْحَلْقَةِ وَرَجُلٌ قَائِمٌ يُصَلِّي فَلَمَّا رَكَعَ وَسَجَدَ فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ فِي دُعَائِهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّ لَكَ الْحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْمَنَّانُ يَا بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ إِنِّي أَسْأَلُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَدْرُونَ بِمَا دَعَا اللَّهَ قَالَ فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ دَعَا اللَّهَ بِاسْمِهِ الْأَعْظَمِ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ أَجَابَ وَإِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan halqada oʻtirgan edim, bir kishi tik turib namoz oʻqiyotgan edi. U rukuʼ va sajda qilib, tashahhud aytgach, duosida: «Allohumma inni asʼaluka bi-anna lakal-hamd, la ilaha illa antal-Mannon, badius-samovoti val-arz, yo Zal-jalali val-ikrom, yo Hayyu yo Qayyum, inni asʼaluka», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «U Allohga nima bilan duo qilganini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroq», deyishdi. U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u Allohga Uning ulugʻ ismi bilan duo qildi. Shu ism bilan duo qilinsa, U ijobat qiladi, u bilan soʻralsa, U ato etadi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан ҳалқада ўтирган эдим, бир киши тик туриб намоз ўқиётган эди. У рукуъ ва сажда қилиб, ташаҳҳуд айтгач, дуосида: «Аллоҳумма инни асъалука би-анна лакал-ҳамд, ла илаҳа илла антал-Маннон, бадиус-самовоти вал-арз, ё Зал-жалали вал-икром, ё Ҳайю ё Қайюм, инни асъалука», деди. Шунда Набий ﷺ: «У Аллоҳга нима билан дуо қилганини биласизларми?» дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқ», дейишди. У зот: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, у Аллоҳга Унинг улуғ исми билан дуо қилди. Шу исм билан дуо қилинса, У ижобат қилади, у билан сўралса, У ато этади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنِّي إِمَامُكُمْ فَلَا تَسْبِقُونِي بِالرُّكُوعِ وَلَا بِالسُّجُودِ وَلَا بِالْقِيَامِ فَإِنِّي أَرَاكُمْ مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ وَمِنْ خَلْفِي ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ رَأَيْتُمْ مَا رَأَيْتُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلًا وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا رَأَيْتَ قَالَ رَأَيْتُ الْجَنَّةَ وَالنَّارَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berdilar, soʻng yuzlarini bizga qaratib: «Men sizlarning imomingizman; rukuʼda ham, sajdada ham, qiyomda ham mendan oʻzib ketmanglar. Chunki men sizlarni oldimdan ham, ortimdan ham koʻrib turaman», dedilar. Soʻng: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar men koʻrgan narsani koʻrganingizda, oz kulib, koʻp yigʻlagan boʻlar edingiz», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, nimani koʻrdingiz?» dedilar. U zot: «Jannat va doʻzaxni koʻrdim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб бердилар, сўнг юзларини бизга қаратиб: «Мен сизларнинг имомингизман; рукуъда ҳам, саждада ҳам, қиёмда ҳам мендан ўзиб кетманглар. Чунки мен сизларни олдимдан ҳам, ортимдан ҳам кўриб тураман», дедилар. Сўнг: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар мен кўрган нарсани кўрганингизда, оз кулиб, кўп йиғлаган бўлар эдингиз», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, нимани кўрдингиз?» дедилар. У зот: «Жаннат ва дўзахни кўрдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتْ عَلَيْهِ جَنَازَةٌ فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ ثُمَّ مُرَّ عَلَيْهِ بِجِنَازَةٍ أُخْرَى فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ ثُمَّ قَالَ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning yonlaridan bir janoza oʻtkazildi va (odamlar) uni yaxshilik bilan yod etdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng yonlaridan boshqa bir janoza oʻtkazildi va uni yomonlik bilan yod etdilar. Rasululloh ﷺ: «Vojib boʻldi», dedilar. Soʻng: «Sizlar yer yuzida Allohning guvohlarisiz», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ёнларидан бир жаноза ўтказилди ва (одамлар) уни яхшилик билан ёд этдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг ёнларидан бошқа бир жаноза ўтказилди ва уни ёмонлик билан ёд этдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Вожиб бўлди», дедилар. Сўнг: «Сизлар ер юзида Аллоҳнинг гувоҳларисиз», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا كَانَ يَكْتُبُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَمْلَى عَلَيْهِ سَمِيعًا يَقُولُ كَتَبْتُ سَمِيعًا بَصِيرًا قَالَ دَعْهُ وَإِذَا أَمْلَى عَلَيْهِ عَلِيمًا حَكِيمًا كَتَبَ عَلِيمًا حَلِيمًا قَالَ حَمَّادٌ نَحْوَ ذَا قَالَ وَكَانَ قَدْ قَرَأَ الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ وَكَانَ مَنْ قَرَأَهُمَا قَدْ قَرَأَ قُرْآنًا كَثِيرًا فَذَهَبَ فَتَنَصَّرَ فَقَالَ لَقَدْ كُنْتُ أَكْتُبُ لِمُحَمَّدٍ مَا شِئْتُ فَيَقُولُ دَعْهُ فَمَاتَ فَدُفِنَ فَنَبَذَتْهُ الْأَرْضُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو طَلْحَةَ وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ مَنْبُوذًا فَوْقَ الْأَرْضِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺga (vahiy) yozib berar edi. U zot unga «Samiʼan» deb aytdirsalar, u «Samiʼan Basiran» deb yozar, u zot: «Qoʻyaver», der edilar; «ʻAliman Hakiman» deb aytdirsalar, u «ʻAliman Haliman» deb yozar edi. Hammod: «Shunga oʻxshash», dedi. (Roviy) aytdi: U Baqara va Oli Imronni oʻqigan edi — kim shu ikkisini oʻqigan boʻlsa, koʻp Qurʼon oʻqigan (hisoblanardi). Soʻng u ketib, nasroniy boʻldi va: «Men Muhammadga xohlaganimni yozar edim, u esa: ‹Qoʻyaver›, der edi», dedi. Bas, u oʻldi va koʻmildi; yer uni ikki yoki uch marta tashqariga chiqarib tashladi. Abu Talha aytdi: Men uni yer ustida tashlangan holda koʻrdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺга (ваҳий) ёзиб берар эди. У зот унга «Самиъан» деб айтдирсалар, у «Самиъан Басиран» деб ёзар, у зот: «Қўявер», дер эдилар; «ъАлиман Ҳакиман» деб айтдирсалар, у «ъАлиман Ҳалиман» деб ёзар эди. Ҳаммод: «Шунга ўхшаш», деди. (Ровий) айтди: У Бақара ва Оли Имронни ўқиган эди — ким шу иккисини ўқиган бўлса, кўп Қуръон ўқиган (ҳисобланарди). Сўнг у кетиб, насроний бўлди ва: «Мен Муҳаммадга хоҳлаганимни ёзар эдим, у эса: ‹Қўявер›, дер эди», деди. Бас, у ўлди ва кўмилди; ер уни икки ёки уч марта ташқарига чиқариб ташлади. Абу Талҳа айтди: Мен уни ер устида ташланган ҳолда кўрдим.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى أَبَا سُفْيَانَ وَعُيَيْنَةَ وَالْأَقْرَعَ وَسُهَيْلَ بْنَ عَمَرٍو فِي الْآخِرِينَ يَوْمَ حُنَيْنٍ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ يَا رَسُولَ اللَّهِ سُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَهُمْ يَذْهَبُونَ بِالْمَغْنَمِ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ لَهُ حَتَّى فَاضَتْ فَقَالَ أَفِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ قَالُوا لَا إِلَّا ابْنُ أُخْتِنَا قَالَ ابْنُ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ ثُمَّ قَالَ أَقُلْتُمْ كَذَا وَكَذَا قَالُوا نَعَمْ قَالَ أَنْتُمْ الشِّعَارُ وَالنَّاسُ الدِّثَارُ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى دِيَارِكُمْ قَالُوا بَلَى قَالَ الْأَنْصَارُ كَرِشِي وَعَيْبَتِي لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَسَلَكْتُ شِعْبَهُمْ وَلَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ وَقَالَ حَمَّادٌ أَعْطَى مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ يُسَمِّي كُلَّ وَاحِدٍ مِنْ هَؤُلَاءِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hunayn kuni Abu Sufyonga, Uyaynaga, Aqraʼga va Suhayl ibn Amrga hamda boshqalarga (mol) berdilar. Shunda ansorlar: «Yo Rasululloh, qilichlarimizdan ularning qoni tomib turibdi-yu, ular esa gʻanimatni olib ketishyapti», dedilar. Bu (gap) Nabiy ﷺga yetib bordi. U zot ularni oʻz chodirlariga toʻpladilar — hatto (chodir) toʻlib ketdi — va: «Oranglarda oʻzlaringdan boʻlmagan birov bormi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, faqat singlimizning oʻgʻli bor», dedilar. U zot: «Qavmning jiyani ham oʻshalardandir», dedilar. Soʻng: «Sizlar bunday-bunday dedingizmi?» dedilar. Ular: «Ha», dedilar. U zot: «Sizlar ich kiyim (kabi yaqin)siz, boshqa odamlar esa ust kiyimdir. Odamlar qoʻy va tuya bilan qaytishlaridan, sizlar esa Rasululloh bilan uy-joylaringizga qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha, roziymiz», dedilar. U zot: «Ansorlar mening ichim va sirdoshimdir. Agar odamlar bir vodiydan, ansorlar esa bir soʻqmoqdan yursalar, men albatta ansorlarning soʻqmogʻidan yurar edim. Hijrat boʻlmaganda edi, men ansorlardan bir kishi boʻlar edim», dedilar. Hammod: «U zot ulardan har biriga yuztadan tuya berdilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн куни Абу Суфёнга, Уяйнага, Ақраъга ва Суҳайл ибн Амрга ҳамда бошқаларга (мол) бердилар. Шунда ансорлар: «Ё Расулуллоҳ, қиличларимиздан уларнинг қони томиб турибди-ю, улар эса ғаниматни олиб кетишяпти», дедилар. Бу (гап) Набий ﷺга етиб борди. У зот уларни ўз чодирларига тўпладилар — ҳатто (чодир) тўлиб кетди — ва: «Орангларда ўзларингдан бўлмаган биров борми?» дедилар. Улар: «Йўқ, фақат синглимизнинг ўғли бор», дедилар. У зот: «Қавмнинг жияни ҳам ўшалардандир», дедилар. Сўнг: «Сизлар бундай-бундай дедингизми?» дедилар. Улар: «Ҳа», дедилар. У зот: «Сизлар ич кийим (каби яқин)сиз, бошқа одамлар эса уст кийимдир. Одамлар қўй ва туя билан қайтишларидан, сизлар эса Расулуллоҳ билан уй-жойларингизга қайтишингиздан рози бўлмайсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа, розиймиз», дедилар. У зот: «Ансорлар менинг ичим ва сирдошимдир. Агар одамлар бир водийдан, ансорлар эса бир сўқмоқдан юрсалар, мен албатта ансорларнинг сўқмоғидан юрар эдим. Ҳижрат бўлмаганда эди, мен ансорлардан бир киши бўлар эдим», дедилар. Ҳаммод: «У зот улардан ҳар бирига юзтадан туя бердилар», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكُنْتُ رَدِيفَ أَبِي طَلْحَةَ يَوْمَ خَيْبَرَ وَقَدَمِي تَمَسُّ قَدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْنَاهُمْ حِينَ بَزَغَتْ الشَّمْسُ وَقَدْ أَخْرَجُوا مَوَاشِيَهُمْ وَخَرَجُوا بِفُؤُوسِهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ وَمُرُونِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ {فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ} قَالَ فَهَزَمَهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ وَوَقَعَتْ فِي سَهْمِ دِحْيَةَ جَارِيَةٌ جَمِيلَةٌ فَاشْتَرَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَبْعَةِ أَرْؤُسٍ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تُصْلِحُهَا وَتُهَيِّئُهَا وَهِيَ صَفِيَّةُ ابْنَةُ حُيَيٍّ قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلِيمَتَهَا التَّمْرَ وَالْأَقِطَ وَالسَّمْنَ قَالَ فُحِصَتْ الْأَرْضُ أَفَاحِيصَ قَالَ وَجِيءَ بِالْأَنْطَاعِ فَوُضِعَتْ فِيهَا ثُمَّ جِيءَ بِالْأَقِطِ وَالتَّمْرِ وَالسَّمْنِ فَشَبِعَ النَّاسُ قَالَ وَقَالَ النَّاسُ مَا نَدْرِي أَتَزَوَّجَهَا أَمْ اتَّخَذَهَا أُمَّ وَلَدٍ فَقَالُوا إِنْ يَحْجُبْهَا فَهِيَ امْرَأَتُهُ وَإِنْ لَمْ يَحْجُبْهَا فَهِيَ أُمُّ وَلَدٍ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَبَ حَجَبَهَا حَتَّى قَعَدَتْ عَلَى عَجُزِ الْبَعِيرِ فَعَرَفُوا أَنَّهُ قَدْ تَزَوَّجَهَا فَلَمَّا دَنَوْا مِنْ الْمَدِينَةِ دَفَعَ وَدَفَعْنَا قَالَ فَعَثَرَتْ النَّاقَةُ الْعَضْبَاءُ قَالَ فَنَدَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَدَرَتْ قَالَ فَقَامَ فَسَتَرَهَا قَالَ وَقَدْ أَشْرَفَتْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Xaybar kuni men Abu Talhaning orqasida (mingashib) edim va oyogʻim Rasululloh ﷺning oyoqlariga tegib turardi. Quyosh chiqqanda biz ularning oldiga yetib bordik; ular chorvalarini chiqarib boʻlgan va belkurak, savat hamda ketmonlari bilan (dalaga) chiqishgan edi. Ular: «Muhammad va qoʻshin (keldi)!» deyishdi. Rasululloh ﷺ: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi! Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi naqadar yomon boʻladi!» dedilar. Bas, Alloh azza va jalla ularni magʻlub etdi. Dihyaning ulushiga goʻzal bir choʻri tushdi; Rasululloh ﷺ uni yetti bosh (asir) evaziga sotib oldilar, soʻng uni Ummu Sulaymga topshirdilar — uni tayyorlab, orasta qilsin, deb. U Safiyya binti Huyay edi. Rasululloh ﷺ uning valimasini xurmo, qurut va sariyogʻdan qildilar. Yer oʻyib, chuqurchalar qilindi, ustiga teri dasturxonlar yozildi, soʻng qurut, xurmo va sariyogʻ keltirildi; odamlar toʻyib yeyishdi. Odamlar: «Bilmadik, u zot unga uylandilarmi yoki uni ummu valad qilib oldilarmi?» deyishdi. Ular: «Agar u zot uni parda ichiga olsalar, u — xotinlaridir; parda ichiga olmasalar, u — ummu valaddir», deyishdi. U zot minmoqchi boʻlganlarida uni parda ichiga oldilar — u tuyaning orqasiga oʻtirdi; shunda ular u zot unga uylanganlarini bilishdi. Madinaga yaqinlashganlarida u zot (ulovni) haydadilar, biz ham haydadik. Shunda Azboʼ (nomli) tuya qoqilib ketdi; Rasululloh ﷺ (yerga) uchib tushdilar, u (ayol) ham uchib tushdi. U zot turib, uni toʻsdilar. (Ayollar) qarab turgan edilar …Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Хайбар куни мен Абу Талҳанинг орқасида (мингашиб) эдим ва оёғим Расулуллоҳ ﷺнинг оёқларига тегиб турарди. Қуёш чиққанда биз уларнинг олдига етиб бордик; улар чорваларини чиқариб бўлган ва белкурак, сават ҳамда кетмонлари билан (далага) чиқишган эди. Улар: «Муҳаммад ва қўшин (келди)!» дейишди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди! Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги нақадар ёмон бўлади!» дедилар. Бас, Аллоҳ азза ва жалла уларни мағлуб этди. Диҳянинг улушига гўзал бир чўри тушди; Расулуллоҳ ﷺ уни етти бош (асир) эвазига сотиб олдилар, сўнг уни Умму Сулаймга топширдилар — уни тайёрлаб, ораста қилсин, деб. У Сафийя бинти Ҳуяй эди. Расулуллоҳ ﷺ унинг валимасини хурмо, қурут ва сариёғдан қилдилар. Ер ўйиб, чуқурчалар қилинди, устига тери дастурхонлар ёзилди, сўнг қурут, хурмо ва сариёғ келтирилди; одамлар тўйиб ейишди. Одамлар: «Билмадик, у зот унга уйландиларми ёки уни умму валад қилиб олдиларми?» дейишди. Улар: «Агар у зот уни парда ичига олсалар, у — хотинларидир; парда ичига олмасалар, у — умму валаддир», дейишди. У зот минмоқчи бўлганларида уни парда ичига олдилар — у туянинг орқасига ўтирди; шунда улар у зот унга уйланганларини билишди. Мадинага яқинлашганларида у зот (уловни) ҳайдадилар, биз ҳам ҳайдадик. Шунда Азбў (номли) туя қоқилиб кетди; Расулуллоҳ ﷺ (ерга) учиб тушдилар, у (аёл) ҳам учиб тушди. У зот туриб, уни тўсдилар. (Аёллар) қараб турган эдилар …
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ الْيَهُودَ كَانَتْ إِذَا حَاضَتْ الْمَرْأَةُ مِنْهُمْ أَخْرَجُوهَا مِنْ الْبَيْتِ فَلَمْ يُؤَاكِلُوهَا وَلَمْ يُجَامِعُوهَا فَسَأَلَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ} حَتَّى فَرَغَ مِنْ الْآيَةِ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَصْنَعُوا كُلَّ شَيْءٍ إِلَّا النِّكَاحَ قَالَتْ الْيَهُودُ مَا يُرِيدُ هَذَا الرَّجُلُ أَنْ يَدَعَ شَيْئًا مِنْ أَمْرِنَا إِلَّا خَالَفَنَا فِيهِ فَجَاءَ عَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ قَالَتْ كَذَا وَكَذَا أَفَلَا نَنْكِحُهُنَّ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ قَدْ وَجَدَ عَلَيْهِمَا فَخَرَجَا مِنْ عِنْدِهِ وَاسْتَقْبَلَتْهُمَا هَدِيَّةٌ مِنْ لَبَنٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمَا فَسَقَاهُمَا فَظَنَنَّا أَنَّهُ لَمْ يَجِدْ عَلَيْهِمَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yahudiylar orasida bir ayol hayz koʻrsa, uni uydan chiqarib yuborar, u bilan birga ovqatlanmas va u bilan (bir uyda) boʻlmas edilar. Nabiy ﷺning sahobalari bu haqda soʻradilar; shunda Alloh azza va jalla: «Sizdan hayz haqida soʻrarlar. Ayting: ‹U — aziyatdir; bas, hayz (paytida) ayollardan chetlaninglar›» (oyatini) — oyatning oxirigacha — nozil qildi. Bas, Rasululloh ﷺ ularga nikohdan (jimoʼdan) boshqa hamma narsani qilishni buyurdilar. Yahudiylar: «Bu kishi bizning ishimizdan biror narsani — unga xilof qilmay — qoldirmaydi-ya», deyishdi. Soʻng Abbod ibn Bishr va Usayd ibn Huzayr kelib: «Yo Rasululloh, yahudiylar bunday-bunday deyishyapti; biz ular bilan jimoʼ qilmaylikmi?» dedilar. Shunda Rasululloh ﷺning yuzlari oʻzgardi — hatto biz u zot ikkisidan gʻazablandilar, deb oʻyladik. Ikkovi u zotning oldilaridan chiqib ketishdi; (yoʻlda) Nabiy ﷺga sut hadya qilib kelinayotgan edi. U zot ularning ortidan (odam) yuborib, ikkoviga (sut) ichirdilar; shunda biz u zot ikkisidan gʻazablanmaganlarini bildik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яҳудийлар орасида бир аёл ҳайз кўрса, уни уйдан чиқариб юборар, у билан бирга овқатланмас ва у билан (бир уйда) бўлмас эдилар. Набий ﷺнинг саҳобалари бу ҳақда сўрадилар; шунда Аллоҳ азза ва жалла: «Сиздан ҳайз ҳақида сўрарлар. Айтинг: ‹У — азиятдир; бас, ҳайз (пайтида) аёллардан четланинглар›» (оятини) — оятнинг охиригача — нозил қилди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ уларга никоҳдан (жимўдан) бошқа ҳамма нарсани қилишни буюрдилар. Яҳудийлар: «Бу киши бизнинг ишимиздан бирор нарсани — унга хилоф қилмай — қолдирмайди-я», дейишди. Сўнг Аббод ибн Бишр ва Усайд ибн Ҳузайр келиб: «Ё Расулуллоҳ, яҳудийлар бундай-бундай дейишяпти; биз улар билан жимў қилмайликми?» дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг юзлари ўзгарди — ҳатто биз у зот иккисидан ғазабландилар, деб ўйладик. Иккови у зотнинг олдиларидан чиқиб кетишди; (йўлда) Набий ﷺга сут ҳадя қилиб келинаётган эди. У зот уларнинг ортидан (одам) юбориб, икковига (сут) ичирдилар; шунда биз у зот иккисидан ғазабланмаганларини билдик.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّهُ قَالَ مَا صَلَّيْتُ خَلْفَ رَجُلٍ أَوْجَزَ صَلَاةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَقَارِبَةً وَكَانَتْ صَلَاةُ أَبِي بَكْرٍ مُتَقَارِبَةً فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ مَدَّ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ قَامَ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ وَكَانَ يَقْعُدُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning namozlaridan qisqaroq namozni hech kimning orqasida oʻqimaganman; (u zotning namozi arkonlari) bir-biriga yaqin (mutanosib) edi. Abu Bakrning namozi ham bir-biriga yaqin edi. Umar (davriga) kelganida, bomdod namozini uzaytirdi. (Anas) aytdi: Rasululloh ﷺ «Samiʼallohu liman hamidah» deganlarida, biz: «(Sajdani) unutdilar», deguday boʻlgunimizcha (tik) turar edilar; ikki sajda orasida ham biz: «(Ikkinchi sajdani) unutdilar», deguday boʻlgunimizcha oʻtirar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг намозларидан қисқароқ намозни ҳеч кимнинг орқасида ўқимаганман; (у зотнинг намози арконлари) бир-бирига яқин (мутаносиб) эди. Абу Бакрнинг намози ҳам бир-бирига яқин эди. Умар (даврига) келганида, бомдод намозини узайтирди. (Анас) айтди: Расулуллоҳ ﷺ «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» деганларида, биз: «(Саждани) унутдилар», дегудай бўлгунимизча (тик) турар эдилар; икки сажда орасида ҳам биз: «(Иккинчи саждани) унутдилар», дегудай бўлгунимизча ўтирар эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ {إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُعْطِيتُ الْكَوْثَرَ فَإِذَا هُوَ نَهَرٌ يَجْرِي وَلَمْ يُشَقَّ شَقًّا فَإِذَا حَافَتَاهُ قِبَابُ اللُّؤْلُؤِ فَضَرَبْتُ بِيَدِي إِلَى تُرْبَتِهِ فَإِذَا هُوَ مِسْكَةٌ ذَفِرَةٌ وَإِذَا حَصَاهُ اللُّؤْلُؤُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U mana shu «Albatta, Biz senga Kavsarni berdik» oyatini oʻqidi-da, dedi: Rasululloh ﷺ: «Menga Kavsar berildi; qarasam, u — oqib turgan bir daryo, (oʻzani) oʻyib ochilmagan; ikki qirgʻogʻi — marvarid gumbazlar. Qoʻlimni uning tuprogʻiga urdim — u anqib turgan mushk ekan; mayda toshlari esa marvarid ekan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У мана шу «Албатта, Биз сенга Кавсарни бердик» оятини ўқиди-да, деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга Кавсар берилди; қарасам, у — оқиб турган бир дарё, (ўзани) ўйиб очилмаган; икки қирғоғи — марварид гумбазлар. Қўлимни унинг тупроғига урдим — у анқиб турган мушк экан; майда тошлари эса марварид экан», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَمَنَّيَنَّ أَحَدُكُمْ الْمَوْتَ مِنْ ضُرٍّ أَصَابَهُ وَلَكِنْ لِيَقُلْ اللَّهُمَّ أَحْيِنِي مَا كَانَتْ الْحَيَاةُ خَيْرًا لِي وَتَوَفَّنِي إِذَا كَانَتْ الْوَفَاةُ خَيْرًا لِي
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz oʻziga yetgan biror zarar tufayli oʻlimni orzu qilmasin, balki: ‹Allohim, agar yashash men uchun yaxshi boʻlsa, meni tirik qoldirgin va agar oʻlim men uchun yaxshi boʻlsa, meni vafot ettirgin›, desin», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз ўзига етган бирор зарар туфайли ўлимни орзу қилмасин, балки: ‹Аллоҳим, агар яшаш мен учун яхши бўлса, мени тирик қолдиргин ва агар ўлим мен учун яхши бўлса, мени вафот эттиргин›, десин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ koʻpincha: «Allohumma Robbanaa, aatinaa fid-dunyaa hasanatan va fil-oxiroti hasanatan va qinaa azaaban-naar (Ey Allohim, ey Robbimiz, bizga dunyoda yaxshilik, oxiratda ham yaxshilik ato et va bizni doʻzax azobidan saqla)», deb aytar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кўпинча: «Аллоҳумма Роббанаа, аатинаа фид-дуняа ҳасанатан ва фил-охироти ҳасанатан ва қинаа азаабан-наар (Эй Аллоҳим, эй Роббимиз, бизга дунёда яхшилик, охиратда ҳам яхшилик ато эт ва бизни дўзах азобидан сақла)», деб айтар эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَلَقَدْ سَقَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحِي هَذَا الشَّرَابَ كُلَّهُ الْعَسَلَ وَالْمَاءَ وَاللَّبَنَ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺga mana shu qadahimda bu ichimliklarning hammasini — asalni, suvni va sutni ichirdim.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга мана шу қадаҳимда бу ичимликларнинг ҳаммасини — асални, сувни ва сутни ичирдим.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْوِصَالِ قَالَ فَقِيلَ إِنَّكَ تُوَاصِلُ قَالَ إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِي
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ visoldan (kechasi bilan roʻzani ulashdan) qaytardilar. Shunda: «Axir siz visol qilasiz-ku», deyildi. U zot: «Men (boshqachaman): Robbim meni taomlantirgan va sugʻorgan holda tunni oʻtkazaman», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ висолдан (кечаси билан рўзани улашдан) қайтардилар. Шунда: «Ахир сиз висол қиласиз-ку», дейилди. У зот: «Мен (бошқачаман): Роббим мени таомлантирган ва суғорган ҳолда тунни ўтказаман», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا رُفِعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ سَكِرَ فَأَمَرَ قَرِيبًا مِنْ عِشْرِينَ رَجُلًا فَجَلَدَهُ كُلُّ رَجُلٍ جَلْدَتَيْنِ بِالْجَرِيدِ وَالنِّعَالِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mast boʻlgan bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga keltirildi. Bas, u zot yigirmaga yaqin kishiga buyurdilar; har bir kishi uni xurmo shoxi va naʼlaynlar bilan ikki martadan urdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Маст бўлган бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келтирилди. Бас, у зот йигирмага яқин кишига буюрдилар; ҳар бир киши уни хурмо шохи ва наълайнлар билан икки мартадан урди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ الْعَصْرِ ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا فَإِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ quyosh ogʻishidan oldin (safarga) chiqsalar, peshin namozini asr (vaqti)gacha kechiktirar, soʻng (ulovdan) tushib, ikkisini birga oʻqir edilar; (safarga) chiqishdan oldin quyosh ogʻsa, peshinni oʻqib, soʻng minar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қуёш оғишидан олдин (сафарга) чиқсалар, пешин намозини аср (вақти)гача кечиктирар, сўнг (уловдан) тушиб, иккисини бирга ўқир эдилар; (сафарга) чиқишдан олдин қуёш оғса, пешинни ўқиб, сўнг минар эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ قُرَّةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُوَسِّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ فِي رِزْقِهِ وَيَنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim Alloh rizqini keng qilishini va umrini (asarini) uzaytirishini yaxshi koʻrsa, silayi rahm qilsin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким Аллоҳ ризқини кенг қилишини ва умрини (асарини) узайтиришини яхши кўрса, силайи раҳм қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ قُرَّةَ وَعُقَيْلٍ وَيُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادٍ مِنْ ذَهَبٍ الْتَمَسَ مَعَهُ وَادِيًا آخَرَ وَلَنْ يَمْلَأَ فَمَهُ إِلَّا التُّرَابُ ثُمَّ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ فَذَكَرَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar Odam bolasining bir vodiy oltini boʻlsa, u bilan birga yana bir vodiyni istardi. Uning ogʻzini tuproqdan boshqa narsa toʻldirmaydi. Soʻng Alloh tavba qilgan kishining tavbasini qabul qiladi», dedilar. (Boshqa isnod bilan ham) roviy hadisni keltirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар Одам боласининг бир водий олтини бўлса, у билан бирга яна бир водийни истарди. Унинг оғзини тупроқдан бошқа нарса тўлдирмайди. Сўнг Аллоҳ тавба қилган кишининг тавбасини қабул қилади», дедилар. (Бошқа иснод билан ҳам) ровий ҳадисни келтирди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيِّرُوا الشَّيْبَ وَلَا تُقَرِّبُوهُ السَّوَادَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oq sochni oʻzgartiringlar, lekin unga qora (boʻyoq)ni yaqinlashtirmanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Оқ сочни ўзгартиринглар, лекин унга қора (бўёқ)ни яқинлаштирманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ قَالَ ابْنُ وَهْبٍ وَحَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ حَفْصَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِصَلَاةِ الْمُنَافِقِ يَدَعُ الْعَصْرَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بَيْنَ قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ أَوْ عَلَى قَرْنَيْ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَهَا نَقَرَاتِ الدِّيكِ لَا يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga munofiqning namozi haqida xabar beraymi? U asr (namozi)ni tark qilib turadi; quyosh shaytonning ikki shoxi orasiga (yoki ikki shoxi ustiga) kelganda esa turib, uni xoʻrozning choʻqishidek toʻrt marta choʻqib qoʻyadi; unda Allohni ozgina zikr qiladi, xolos», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга мунофиқнинг намози ҳақида хабар берайми? У аср (намози)ни тарк қилиб туради; қуёш шайтоннинг икки шохи орасига (ёки икки шохи устига) келганда эса туриб, уни хўрознинг чўқишидек тўрт марта чўқиб қўяди; унда Аллоҳни озгина зикр қилади, холос», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُطَوَّلُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ عَلَى النَّاسِ فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى آدَمَ أَبِي الْبَشَرِ فَيَشْفَعُ لَنَا إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا رَأْسَ النَّبِيِّينَ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِرِسَالَاتِهِ وَبِكَلَامِهِ قَالَ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّهُ خَاتَمُ النَّبِيِّينَ فَإِنَّهُ قَدْ حَضَرَ الْيَوْمَ وَقَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَقُولُ عِيسَى أَرَأَيْتُمْ لَوْ كَانَ مَتَاعٌ فِي وِعَاءٍ قَدْ خُتِمَ عَلَيْهِ هَلْ كَانَ يُقْدَرُ عَلَى مَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Qiyomat kuni odamlarga uzoq choʻziladi; shunda ular bir-birlariga: ‹Yuringlar, bashariyatning otasi Odamning oldiga boraylik, u Robbimiz azza va jallaning huzurida bizga shafoat qilsin — bizning oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. Bas, ular Odamning oldiga kelib: ‹Ey Odam, Alloh seni Oʻz Qoʻli bilan yaratgan va seni oʻz jannatiga joylashtirgan zot sensan; bas, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin paygʻambarlarning boshi Nuhning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular uning oldiga kelib: ‹Ey Nuh, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Alloh azza va jallaning xalili Ibrohimning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular uning oldiga kelib: ‹Ey Ibrohim, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Alloh azza va jalla Oʻz risolatlari va Oʻz kalomi bilan tanlagan Musoning oldiga boringlar›, deydi. — U zot: — Bas, ular uning oldiga kelib: ‹Ey Muso, Robbing azza va jallaning huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Allohning ruhi va kalimasi Isoning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular Isoning oldiga kelib: ‹Ey Iso, Robbing huzurida bizga shafoat qil — oramizda hukm chiqarsin›, deydilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muhammad ﷺning oldiga boringlar — zero u paygʻambarlarning xotimasi, bugun u hozir boʻlgan va Alloh uning avval oʻtgan hamda keyingi gunohini magʻfirat qilgan›, deydi. Soʻng Iso: ‹Aytinglar-chi, agar bir idishda mol boʻlib, u muhrlangan boʻlsa, (kimdir) unga …›Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Қиёмат куни одамларга узоқ чўзилади; шунда улар бир-бирларига: ‹Юринглар, башариятнинг отаси Одамнинг олдига борайлик, у Роббимиз азза ва жалланинг ҳузурида бизга шафоат қилсин — бизнинг орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. Бас, улар Одамнинг олдига келиб: ‹Эй Одам, Аллоҳ сени Ўз Қўли билан яратган ва сени ўз жаннатига жойлаштирган зот сенсан; бас, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин пайғамбарларнинг боши Нуҳнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар унинг олдига келиб: ‹Эй Нуҳ, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Аллоҳ азза ва жалланинг халили Иброҳимнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар унинг олдига келиб: ‹Эй Иброҳим, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Аллоҳ азза ва жалла Ўз рисолатлари ва Ўз каломи билан танлаган Мусонинг олдига боринглар›, дейди. — У зот: — Бас, улар унинг олдига келиб: ‹Эй Мусо, Роббинг азза ва жалланинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Аллоҳнинг руҳи ва калимаси Исонинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар Исонинг олдига келиб: ‹Эй Исо, Роббинг ҳузурида бизга шафоат қил — орамизда ҳукм чиқарсин›, дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Муҳаммад ﷺнинг олдига боринглар — зеро у пайғамбарларнинг хотимаси, бугун у ҳозир бўлган ва Аллоҳ унинг аввал ўтган ҳамда кейинги гуноҳини мағфират қилган›, дейди. Сўнг Исо: ‹Айтинглар-чи, агар бир идишда мол бўлиб, у муҳрланган бўлса, (кимдир) унга …›
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أُمَّ أَيْمَنَ بَكَتْ حِينَ مَاتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهَا تَبْكِينَ فَقَالَتْ إِنِّي وَاللَّهِ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَمُوتُ وَلَكِنْ إِنَّمَا أَبْكِي عَلَى الْوَحْيِ الَّذِي انْقَطَعَ عَنَّا مِنْ السَّمَاءِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ vafot etganlarida Ummu Ayman yigʻladi. Unga: «Yigʻlayapsanmi?» deyildi. U: «Allohga qasamki, men Rasululloh ﷺ vafot etishlarini bilardim; lekin men osmondan bizga kelishi uzilgan vahiy uchun yigʻlayapman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ вафот этганларида Умму Айман йиғлади. Унга: «Йиғлаяпсанми?» дейилди. У: «Аллоҳга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺ вафот этишларини билардим; лекин мен осмондан бизга келиши узилган ваҳий учун йиғлаяпман», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْعَبْدَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَأَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُعَادَ فِي الْكُفْرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qildi: U zot: «Uch (xislat) kimda boʻlsa, iymon shirinligini topadi: Alloh va Uning Rasuli unga boshqa hamma narsadan suyukliroq boʻlishi; bir bandani faqat Alloh azza va jalla uchun sevishi; va olovga tashlanishi — unga kufrga qaytishdan suyukliroq boʻlishi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилди: У зот: «Уч (хислат) кимда бўлса, иймон ширинлигини топади: Аллоҳ ва Унинг Расули унга бошқа ҳамма нарсадан суюклироқ бўлиши; бир бандани фақат Аллоҳ азза ва жалла учун севиши; ва оловга ташланиши — унга куфрга қайтишдан суюклироқ бўлиши», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ وَسُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا أُسْرِيَ بِي مَرَرْتُ عَلَى مُوسَى وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي قَبْرِهِ عِنْدَ الْكَثِيبِ الْأَحْمَرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men meʼrojga olib chiqilganimda, qizil tepalik yonida Musoning yonidan oʻtdim — u oʻz qabrida tik turib namoz oʻqiyotgan edi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен меърожга олиб чиқилганимда, қизил тепалик ёнида Мусонинг ёнидан ўтдим — у ўз қабрида тик туриб намоз ўқиётган эди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى أُمَّ حَرَامٍ فَأَتَيْنَاهُ بِتَمْرٍ وَسَمْنٍ فَقَالَ رُدُّوا هَذَا فِي وِعَائِهِ وَهَذَا فِي سِقَائِهِ فَإِنِّي صَائِمٌ قَالَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ تَطَوُّعًا فَأَقَامَ أُمَّ حَرَامٍ وَأُمَّ سُلَيْمٍ خَلْفَنَا وَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ فِيمَا يَحْسَبُ ثَابِتٌ قَالَ فَصَلَّى بِنَا تَطَوُّعًا عَلَى بِسَاطٍ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ إِنَّ لِي خُوَيْصَّةً خُوَيْدِمُكَ أَنَسٌ ادْعُ اللَّهَ لَهُ فَمَا تَرَكَ يَوْمَئِذٍ خَيْرًا مِنْ خَيْرِ الدُّنْيَا وَلَا الْآخِرَةِ إِلَّا دَعَا لِي بِهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَكْثِرْ مَالَهُ وَوَلَدَهُ وَبَارِكْ لَهُ فِيهِقَالَ أَنَسٌ فَأَخْبَرَتْنِي ابْنَتِي أَنِّي قَدْ دَفَنْتُ مِنْ صُلْبِي بِضْعًا وَتِسْعِينَ وَمَا أَصْبَحَ فِي الْأَنْصَارِ رَجُلٌ أَكْثَرَ مِنِّي مَالًا ثُمَّ قَالَ أَنَسٌ يَا ثَابِتُ مَا أَمْلِكُ صَفْرَاءَ وَلَا بَيْضَاءَ إِلَّا خَاتَمِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Haromning huzuriga keldilar; biz u zotga xurmo va sariyogʻ keltirdik. Shunda u zot: «Buni idishiga, buni meshiga qaytaringlar, chunki men roʻzadorman», dedilar. Soʻng turib, bizga ikki rakat nafl namoz oʻqib berdilar; Ummu Harom bilan Ummu Sulaymni orqamizda turgʻazdilar, meni esa oʻng tomonlarida turgʻazdilar — Sobitning hisoblashicha. (Anas) aytdi: Bas, u zot bizga boʻyra ustida nafl namoz oʻqib berdilar. Namozlarini tugatgach, Ummu Sulaym: «Mening bir kichkina xoslarim bor — sizning kichkina xizmatkoringiz Anas; unga Allohdan (xayr) soʻrang», dedi. Bas, u zot oʻsha kuni dunyo yaxshiliklaridan ham, oxirat yaxshiliklaridan ham hech bir yaxshilikni qoldirmay, men uchun duo qildilar; soʻng: «Allohim, uning molini va farzandini koʻpaytir va unga barakot ber», dedilar. Anas aytdi: Qizim menga xabar berdiki, men oʻz pushtimdan toʻqson nechtasini koʻmibman; ansorlar orasida mendan koʻproq moli bor kishi ham boʻlmadi. Soʻng Anas: «Ey Sobit, men uzugimdan boshqa na sariq (oltin), na oq (kumush)ga ega emasman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Ҳаромнинг ҳузурига келдилар; биз у зотга хурмо ва сариёғ келтирдик. Шунда у зот: «Буни идишига, буни мешига қайтаринглар, чунки мен рўзадорман», дедилар. Сўнг туриб, бизга икки ракат нафл намоз ўқиб бердилар; Умму Ҳаром билан Умму Сулаймни орқамизда турғаздилар, мени эса ўнг томонларида турғаздилар — Собитнинг ҳисоблашича. (Анас) айтди: Бас, у зот бизга бўйра устида нафл намоз ўқиб бердилар. Намозларини тугатгач, Умму Сулайм: «Менинг бир кичкина хосларим бор — сизнинг кичкина хизматкорингиз Анас; унга Аллоҳдан (хайр) сўранг», деди. Бас, у зот ўша куни дунё яхшиликларидан ҳам, охират яхшиликларидан ҳам ҳеч бир яхшиликни қолдирмай, мен учун дуо қилдилар; сўнг: «Аллоҳим, унинг молини ва фарзандини кўпайтир ва унга баракот бер», дедилар. Анас айтди: Қизим менга хабар бердики, мен ўз пуштимдан тўқсон нечтасини кўмибман; ансорлар орасида мендан кўпроқ моли бор киши ҳам бўлмади. Сўнг Анас: «Эй Собит, мен узугимдан бошқа на сариқ (олтин), на оқ (кумуш)га эга эмасман», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ جِيرَانُ الْمَسْجِدِ يَتَوَضَّئُونَ وَبَقِيَ مَا بَيْنَ السَّبْعِينَ وَالثَّمَانِينَ وَكَانَتْ مَنَازِلُهُمْ بَعِيدَةً فَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِخْضَبٍ فِيهِ مَاءٌ مَا هُوَ بِمَلْآنَ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ فِيهِ وَجَعَلَ يَصُبُّ عَلَيْهِمْ وَيَقُولُ تَوَضَّئُوا حَتَّى تَوَضَّئُوا كُلُّهُمْ وَبَقِيَ فِي الْمِخْضَبِ نَحْوُ مَا كَانَ فِيهِ وَهُمْ نَحْوُ السَّبْعِينَ إِلَى الْمِائَةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Namoz vaqti keldi va masjidga yaqin turadiganlar turib tahorat oldilar; yetmish bilan sakson orasidagi (kishilar) qoldi — ularning uylari uzoq edi. Shunda Nabiy ﷺ ichida suvi bor bir togʻora keltirishni buyurdilar — u toʻla ham emas edi. U zot barmoqlarini uning ichiga qoʻydilar va ularga (suv) quyib: «Tahorat olinglar», deyaverdilar — toki barchalari tahorat oldilar; togʻorada esa avvalgidek (suv) qoldi. Ular yetmishdan yuztagacha (kishi) edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Намоз вақти келди ва масжидга яқин турадиганлар туриб таҳорат олдилар; етмиш билан саксон орасидаги (кишилар) қолди — уларнинг уйлари узоқ эди. Шунда Набий ﷺ ичида суви бор бир тоғора келтиришни буюрдилар — у тўла ҳам эмас эди. У зот бармоқларини унинг ичига қўйдилар ва уларга (сув) қуйиб: «Таҳорат олинглар», деявердилар — токи барчалари таҳорат олдилар; тоғорада эса аввалгидек (сув) қолди. Улар етмишдан юзтагача (киши) эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا خَيْرَنَا وَابْنَ خَيْرِنَا وَيَا سَيِّدَنَا وَابْنَ سَيِّدِنَا فَقَالَ قُولُوا بِقَوْلِكُمْ وَلَا يَسْتَجْرِكُمْ الشَّيْطَانُ أَوْ الشَّيَاطِينُ قَالَ إِحْدَى الْكَلِمَتَيْنِ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولُهُ أَنَا مُحَمَّدٌ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ مَا أُحِبُّ أَنْ تَرْفَعُونِي فَوْقَ مَنْزِلَتِي الَّتِي أَنْزَلَنِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Muhammad, ey bizning eng yaxshimiz va eng yaxshimizning oʻgʻli, ey bizning sayyidimiz va sayyidimizning oʻgʻli!» dedi. Shunda u zot: «Oʻz soʻzingiz bilan gapiringlar; shayton (yoki shaytonlar) sizlarni yetaklab ketmasin. Men — Abdulloh oʻgʻli Muhammadman va Uning rasuliman», dedilar — ikki soʻzning birini (aytdilar): «Men Muhammad, Allohning bandasi va rasuliman. Men sizlar meni Alloh azza va jalla joylagan martabamdan yuqori koʻtarishingizni yoqtirmayman».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Муҳаммад, эй бизнинг энг яхшимиз ва энг яхшимизнинг ўғли, эй бизнинг саййидимиз ва саййидимизнинг ўғли!» деди. Шунда у зот: «Ўз сўзингиз билан гапиринглар; шайтон (ёки шайтонлар) сизларни етаклаб кетмасин. Мен — Абдуллоҳ ўғли Муҳаммадман ва Унинг расулиман», дедилар — икки сўзнинг бирини (айтдилар): «Мен Муҳаммад, Аллоҳнинг бандаси ва расулиман. Мен сизлар мени Аллоҳ азза ва жалла жойлаган мартабамдан юқори кўтаришингизни ёқтирмайман».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمَرْأَةُ مِنْ نِسَائِهِ يَغْتَسِلَانِ مِنْ الْإِنَاءِ الْوَاحِدِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ va ayollaridan biri bir idishdan gusl qilar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ва аёлларидан бири бир идишдан гусл қилар эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ الْحَبْحَابِ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَكْثَرْتُ عَلَيْكُمْ فِي السِّوَاكِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga misvok (ishlatish) haqida koʻp (taʼkid) qildim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга мисвок (ишлатиш) ҳақида кўп (таъкид) қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدَّجَّالُ مَمْسُوحُ الْعَيْنِ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ قَالَ ثُمَّ تَهَجَّاهُ ك ف ر يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُسْلِمٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Dajjol koʻzi oʻchgan (koʻr) boʻladi, ikki koʻzi oʻrtasiga ‹kofir› deb yozilgan boʻladi», dedilar. Soʻng uni harflab koʻrsatdilar: ‹k-f-r›. «Uni har bir musulmon oʻqiydi», (dedilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Дажжол кўзи ўчган (кўр) бўлади, икки кўзи ўртасига ‹кофир› деб ёзилган бўлади», дедилар. Сўнг уни ҳарфлаб кўрсатдилар: ‹к-ф-р›. «Уни ҳар бир мусулмон ўқийди», (дедилар).
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qildi: U zot: «Kechki taom qoʻyilsa va namoz (vaqti) kelsa, (avval) kechki taomdan boshlanglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилди: У зот: «Кечки таом қўйилса ва намоз (вақти) келса, (аввал) кечки таомдан бошланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَنَتَ شَهْرًا ثُمَّ تَرَكَهُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir oy qunut oʻqidilar, soʻng uni tark qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир ой қунут ўқидилар, сўнг уни тарк қилдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَنَتَ شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ rukuʼdan soʻng bir oy qunut oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ рукуъдан сўнг бир ой қунут ўқидилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ يُكْسَى حُلَّةً مِنْ النَّارِ إِبْلِيسُ فَيَضَعُهَا عَلَى حَاجِبِهِ وَيَسْحَبُهَا وَهُوَ يَقُولُ يَا ثُبُورَاهُ وَذُرِّيَّتُهُ خَلْفَهُ وَهُمْ يَقُولُونَ يَا ثُبُورَاهُمْ حَتَّى يَقِفَ عَلَى النَّارِ وَيَقُولُ يَا ثُبُورَاهُ وَيَقُولُونَ يَا ثُبُورَاهُمْ فَيُقَالُ {لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا وَادْعُوا ثُبُورًا كَثِيرًا}
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Doʻzax (oʻti)dan boʻlgan toʻnni birinchi boʻlib kiyadigan — Iblisdir. U uni qoshiga qoʻyib, sudrab: ‹Voy halokatim!› der; zurriyoti esa uning orqasida: ‹Voy halokatimiz!› deb boradilar — toki doʻzax oldida toʻxtaydi. U: ‹Voy halokatim!› deydi, ular: ‹Voy halokatimiz!› deydilar. Shunda: ‹Bugun bir halokatni emas, koʻp halokatlarni chaqiringlar!› deyiladi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Дўзах (ўти)дан бўлган тўнни биринчи бўлиб киядиган — Иблисдир. У уни қошига қўйиб, судраб: ‹Вой ҳалокатим!› дер; зурриёти эса унинг орқасида: ‹Вой ҳалокатимиз!› деб борадилар — токи дўзах олдида тўхтайди. У: ‹Вой ҳалокатим!› дейди, улар: ‹Вой ҳалокатимиз!› дейдилар. Шунда: ‹Бугун бир ҳалокатни эмас, кўп ҳалокатларни чақиринглар!› дейилади».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ قَالَ أَظُنُّهُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَصَوْتُ أَبِي طَلْحَةَ أَشَدُّ عَلَى الْمُشْرِكِينَ مِنْ فِئَةٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Abu Talhaning ovozi mushriklarga bir jamoat (qoʻshin)dan ham qattiqroqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Абу Талҳанинг овози мушрикларга бир жамоат (қўшин)дан ҳам қаттиқроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِزَارُ إِلَى نِصْفِ السَّاقِ فَلَمَّا رَأَى شِدَّةَ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ قَالَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ لَا خَيْرَ فِيمَا أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Izor boldirning yarmigacha (boʻladi)», dedilar. Bu musulmonlarga ogʻir kelganini koʻrgach: «Toʻpiqlargacha; undan pastda esa hech qanday yaxshilik yoʻq», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Изор болдирнинг ярмигача (бўлади)», дедилар. Бу мусулмонларга оғир келганини кўргач: «Тўпиқларгача; ундан пастда эса ҳеч қандай яхшилик йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُجَاوِزُ شَعْرُهُ شَحْمَةَ أُذُنَيْهِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺning sochlari quloqlari yumshogʻidan oʻtmas edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺнинг сочлари қулоқлари юмшоғидан ўтмас эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ: «Nifoq alomati — ansorlarni yomon koʻrish, iymon alomati esa — ansorlarni sevishdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ: «Нифоқ аломати — ансорларни ёмон кўриш, иймон аломати эса — ансорларни севишдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَلَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَنَائِمَ فِي قُرَيْشٍ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ هَذَا لَهُوَ الْعَجَبُ إِنَّ سُيُوفَنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَإِنَّ غَنَائِمَنَا تُرَدُّ عَلَيْهِمْ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ مَا هَذَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْكُمْ قَالُوا هُوَ الَّذِي بَلَغَكَ وَكَانُوا لَا يَكْذِبُونَ فَقَالَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ أَوْ شِعْبَ الْأَنْصَارِحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ قَالَتْ الْأَنْصَارُ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ وَأَعْطَى قُرَيْشًا إِنَّ هَذَا الْعَجَبُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Makka fath qilingach, Rasululloh ﷺ gʻanimatlarni quraysh orasida taqsimladilar. Shunda ansorlar: «Bu, haqiqatan, ajoyib ish! Qilichlarimizdan ularning qoni tomib turibdi-yu, gʻanimatlarimiz esa ularga qaytarilyapti», dedilar. Bu (gap) Rasululloh ﷺga yetib bordi. U zot ularni toʻplab: «Sizlar haqingizda menga yetib kelgan gap nima?» dedilar. Ular: «(Ha,) sizga yetib kelgan oʻsha (gap)», dedilar — ular yolgʻon gapirmas edilar. U zot: «Odamlar dunyo (mollari) bilan, sizlar esa Rasululloh ﷺ bilan uylaringizga qaytishingizdan rozi boʻlmaysizlarmi? Agar odamlar bir vodiydan yoki soʻqmoqdan, ansorlar esa bir vodiydan yoki soʻqmoqdan yursalar, men albatta ansorlarning vodiysidan yoki ansorlarning soʻqmogʻidan yurar edim», dedilar. (Boshqa isnod bilan) Anas: «Makka fath kuni ansorlar, u zot qurayshga (mol) berganlarida: ‹Bu ajoyib ish!› dedilar», dedi — va (roviy) shu maʼnoni keltirdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Макка фатҳ қилингач, Расулуллоҳ ﷺ ғаниматларни қурайш орасида тақсимладилар. Шунда ансорлар: «Бу, ҳақиқатан, ажойиб иш! Қиличларимиздан уларнинг қони томиб турибди-ю, ғаниматларимиз эса уларга қайтариляпти», дедилар. Бу (гап) Расулуллоҳ ﷺга етиб борди. У зот уларни тўплаб: «Сизлар ҳақингизда менга етиб келган гап нима?» дедилар. Улар: «(Ҳа,) сизга етиб келган ўша (гап)», дедилар — улар ёлғон гапирмас эдилар. У зот: «Одамлар дунё (моллари) билан, сизлар эса Расулуллоҳ ﷺ билан уйларингизга қайтишингиздан рози бўлмайсизларми? Агар одамлар бир водийдан ёки сўқмоқдан, ансорлар эса бир водийдан ёки сўқмоқдан юрсалар, мен албатта ансорларнинг водийсидан ёки ансорларнинг сўқмоғидан юрар эдим», дедилар. (Бошқа иснод билан) Анас: «Макка фатҳ куни ансорлар, у зот қурайшга (мол) берганларида: ‹Бу ажойиб иш!› дедилар», деди — ва (ровий) шу маънони келтирди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَكُنَّا نَأْتِي أَنَسًا وَخَبَّازُهُ قَائِمٌ قَالَ فَقَالَ يَوْمًا كُلُوا فَوَاللَّهِ مَا أَعْلَمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَغِيفًا رَقِيقًا وَلَا شَاةً سَمِيطًا حَتَّى لَحِقَ بِرَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Qatoda (rahimahulloh) aytdi: Biz Anasning oldiga kelar edik, uning novvoyi (xizmatda) turgan boʻlar edi. Bir kuni u: «Yenglar! Allohga qasamki, men Rasululloh ﷺ to Robbi azza va jallaga qovushgunlaricha na yupqa non, na (patlari kuydirilgan) qovurilgan qoʻy koʻrganlarini bilmayman», dedi.Қатода (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Биз Анаснинг олдига келар эдик, унинг новвойи (хизматда) турган бўлар эди. Бир куни у: «Енглар! Аллоҳга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺ то Робби азза ва жаллага қовушгунларича на юпқа нон, на (патлари куйдирилган) қовурилган қўй кўрганларини билмайман», деди.