نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ , نَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ أَبِي قِلابَةَ ، عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " لِلْبِكْرِ سَبْعَةُ أَيَّامٍ , وَلِلثَّيِّبِ ثَلاثَةُ أَيَّامٍ ، ثُمَّ يَعُودُ إِلَى نِسَائِهِ "
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning: «Bokira uchun yetti kun, turmush koʻrgan ayol uchun uch kun, soʻng u (boshqa) xotinlariga qaytadi», deb aytayotganlarini eshitdim.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Бокира учун етти кун, турмуш кўрган аёл учун уч кун, сўнг у (бошқа) хотинларига қайтади», деб айтаётганларини эшитдим.
نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ الدَّقِيقِيُّ ، مِنْ كِتَابِهِ إِمْلاءً , نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , أنا شَرِيكٌ , عَنْ سَلامٍ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أَعْتَقَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا ، وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyya bint Huyayni ozod qildilar, soʻng unga uylandilar va uni ozod qilishni uning mahri qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийя бинт Ҳуяйни озод қилдилар, сўнг унга уйландилар ва уни озод қилишни унинг маҳри қилдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ مَخْلَدٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ زَاجٌ , نَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ , نَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ , عَنْ ثَابِتٍ , عَنْ أَنَسٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَتَزَوَّجَهَا ، وَجَعَلَ مَهْرَهَا عِتْقَهَا "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar, unga uylandilar va uning mahrini uni ozod qilish qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар, унга уйландилар ва унинг маҳрини уни озод қилиш қилдилар.
نَا ابْنُ مَخْلَدٍ , نَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا قُرَادُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَزْوَانَ , نَا شُعْبَةُ , عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : " تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَفِيَّةَ, فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ : مَا أَصْدَقَهَا , قَالَ : أَصْدَقَهَا نَفْسَهَا أَعْتَقَهَا ثُمَّ تَزَوَّجَهَا "
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ Safiyyaga uylandilar». Sobit unga: «Unga nimani mahr qildilar?» dedi. U: «Unga oʻzini mahr qildilar: uni ozod qildilar, soʻng unga uylandilar», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ Сафийяга уйландилар». Собит унга: «Унга нимани маҳр қилдилар?» деди. У: «Унга ўзини маҳр қилдилар: уни озод қилдилар, сўнг унга уйландилар», деди.
نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، وَمُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، قَالا : نَا عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ السَّوَّاقُ , نَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى , نَا سُلَيْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ , عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ , عَنْ قَتَادَةَ , قَالَ : سُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ " عَنِ الرَّجُلِ يُعْتِقُ جَارِيَتَهُ ثُمَّ يَتَزَوَّجُهَا , فَقَالَ : أَلَمْ يُعْتِقْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيِّ بْنِ أَخْطَبَ , وَجُوَيْرِيَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي ضِرَارٍ وَجَعَلَ عِتْقَهُمَا مَهْرَهُمَا وَتَزَوَّجَهُمَا "
Qatoda aytdi: Anas ibn Molikdan choʻrisini ozod qilib, soʻng unga uylanadigan kishi haqida soʻraldi. U: «Rasululloh ﷺ Safiyya bint Huyay ibn Axtabni va Juvayriya bint al-Horis ibn Abu Zirorni ozod qilib, ikkovini ozod qilishni ularning mahri qilib, ikkoviga uylanmaganmidilar?» dedi.Қатода айтди: Анас ибн Моликдан чўрисини озод қилиб, сўнг унга уйланадиган киши ҳақида сўралди. У: «Расулуллоҳ ﷺ Сафийя бинт Ҳуяй ибн Ахтабни ва Жувайрия бинт ал-Ҳорис ибн Абу Зирорни озод қилиб, икковини озод қилишни уларнинг маҳри қилиб, икковига уйланмаганмидилар?» деди.
نَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الأَشْعَثِ ، بِدِمَشْقَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ , نَا سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ , أَنَّهُ سَأَلَ قَتَادَةَ عَنِ الظِّهَارِ ، قَالَ : فَحَدَّثَنِي , أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ، قَالَ : إِنَّ أَوْسَ بْنَ الصَّامِتِ ظَاهَرَ مِنِ امْرَأَتِهِ خُوَيْلَةَ بِنْتِ ثَعْلَبَةَ , فَشَكَتْ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَتْ : ظَاهَرَنِي حِينَ كَبِرَتْ سِنِّي وَرَقَّ عَظْمِي , فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ الظِّهَارِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، لأَوْسٍ : " أَعْتِقْ رَقَبَةً , قَالَ : مَالِي بِذَلِكَ يَدَانِ , قَالَ : فَصُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ , قَالَ : أَمَّا إِنِّي إِذَا أَخْطَأَنِي أَنْ آكُلَ فِي الْيَوْمِ مَرَّتَيْنِ يَكِلُّ بَصَرِي , قَالَ : فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا , قَالَ : لا أَجِدُ إِلا أَنْ تُعِينَنِي مِنْكَ بِعَوْنٍ وَصِلَةٍ , قَالَ : فَأَعَانَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسَةَ عَشَرَ صَاعًا ، حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ لَهُ ، وَاللَّهُ رَحِيمٌ , قَالَ : وَكَانُوا يَرَوْنَ أَنَّ عِنْدَهُ مِثْلَهَا ، وَذَلِكَ لِسِتِّينَ مِسْكِينًا "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Avs ibn Somit xotini Xuvayla binti Saʼlabadan zihor qildi. U buni Nabiy ﷺga shikoyat qilib: «Yoshim ulgʻayib, suyagim ingichkalashganda mendan zihor qildi», dedi. Shunda Alloh zihor oyatini nozil qildi. Rasululloh ﷺ Avsga: «Bir qul ozod qil», dedilar. U: «Bunga qurbim yetmaydi», dedi. U zot: «Unda ketma-ket ikki oy roʻza tut», dedilar. U: «Agar kunda ikki marta ovqatlanmasam, koʻzim xira tortadi», dedi. U zot: «Unda oltmish miskinga taom ber», dedilar. U: «Agar oʻzingiz menga bir yordam va sila qilmasangiz, topa olmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga oʻn besh soʻ bilan yordam berdilar, toki Alloh unga (yetarlisini) jamladi. Alloh Rahiymdir. (Rovi) aytdi: Ular uning oʻzida ham shunchasi bor deb hisoblardilar; bu esa oltmish miskin uchun edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Авс ибн Сомит хотини Хувайла бинти Саълабадан зиҳор қилди. У буни Набий ﷺга шикоят қилиб: «Ёшим улғайиб, суягим ингичкалашганда мендан зиҳор қилди», деди. Шунда Аллоҳ зиҳор оятини нозил қилди. Расулуллоҳ ﷺ Авсга: «Бир қул озод қил», дедилар. У: «Бунга қурбим етмайди», деди. У зот: «Унда кетма-кет икки ой рўза тут», дедилар. У: «Агар кунда икки марта овқатланмасам, кўзим хира тортади», деди. У зот: «Унда олтмиш мискинга таом бер», дедилар. У: «Агар ўзингиз менга бир ёрдам ва сила қилмасангиз, топа олмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга ўн беш сў билан ёрдам бердилар, токи Аллоҳ унга (етарлисини) жамлади. Аллоҳ Раҳиймдир. (Рови) айтди: Улар унинг ўзида ҳам шунчаси бор деб ҳисоблардилар; бу эса олтмиш мискин учун эди.
نَا الْقَاضِي الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ جَرِيرِ بْنِ جَبَلَةَ , نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَائِشَةَ , نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ أَنَسٍ , أَنَّ رَجُلا ، قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " أَلَيْسَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : الطَّلاقُ مَرَّتَانِ , فَلِمَ صَارَ ثَلاثًا ؟ ، قَالَ : فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, Alloh taolo: {Taloq ikki martadir}, demadimi? Bas, u nega uchta boʻldi?», dedi. U zot: «{Yaxshilik bilan ushlab qolish yoki chiroyli tarzda qoʻyib yuborish}», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ таоло: {Талоқ икки мартадир}, демадими? Бас, у нега учта бўлди?», деди. У зот: «{Яхшилик билан ушлаб қолиш ёки чиройли тарзда қўйиб юбориш}», дедилар.
نَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ الْقَطَّانُ ، وَآخَرُونَ ، قَالُوا : نَا إِدْرِيسُ بْنُ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْمُقْرِئُ , نَا لَيْثُ بْنُ حَمَّادٍ , نَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ , نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ سُمَيْعٍ الْحَنَفِيُّ , عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , قَالَ : قَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنِّي أَسْمَعُ اللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ : الطَّلاقُ مَرَّتَانِ , فَأَيْنَ الثَّالِثَةُ ؟ ، قَالَ : فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ هِيَ الثَّالِثَةُ " ، كَذَا قَالَ : عَنْ أَنَسٍ ، وَالصَّوَابُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سُمَيْعٍ , عَنْ أَبِي رَزِينٍ ، مُرْسَلٌ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Nabiy ﷺga: «Men Alloh taoloning: {Taloq ikki martadir}, deyayotganini eshitaman. Bas, uchinchisi qani?», dedi. U zot: «{Yaxshilik bilan ushlab qolish yoki chiroyli tarzda qoʻyib yuborish} — mana shu uchinchisidir», dedilar. U shunday, Anasdan (deb) aytdi; toʻgʻrisi esa — Ismoil ibn Sumayʼdan, u Abu Rozindan, u Nabiy ﷺdan mursal (tarzda rivoyat qilingani)dir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши Набий ﷺга: «Мен Аллоҳ таолонинг: {Талоқ икки мартадир}, деяётганини эшитаман. Бас, учинчиси қани?», деди. У зот: «{Яхшилик билан ушлаб қолиш ёки чиройли тарзда қўйиб юбориш} — мана шу учинчисидир», дедилар. У шундай, Анасдан (деб) айтди; тўғриси эса — Исмоил ибн Сумайъдан, у Абу Розиндан, у Набий ﷺдан мурсал (тарзда ривоят қилингани)дир.
نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ , نَا عَمْرُو بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ , نَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ , عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , قَالَ : " إِنِّي لَتَحْتَ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، يَسِيلُ عَلَيَّ لُعَابُهَا فَسَمِعْتُهُ ، يَقُولُ : إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَعْطَى كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ فَلا وَصِيَّةَ لِوَارِثٍ , وَالْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ , لا يَدَّعِينَ رَجُلٌ إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ ، وَلا يَنْتَمِي إِلَى غَيْرِ مَوَالِيهِ ، فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ مُتَتَابِعَةً ، لا تُنْفِقُ الْمَرْأَةُ شَيْئًا مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا إِلا بِإِذْنِهِ , فَقَالَ رَجُلٌ : وَلا الطَّعَامَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ ، قَالَ : ذَاكَ أَفْضَلُ أَمْوَالِنَا , ثُمَّ قَالَ : أَلا إِنَّ الْعَارِيَةَ مُؤَدَّاةٌ , وَالدَّيْنَ مَقْضِيٌّ , وَالزَّعِيمُ غَارِمٌ " ، نَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , نَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ , أَخْبَرَنِي أَبِي , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ , حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ ، شَيْخٌ بِالسَّاحِلِ , قَالَ : حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ , قَالَ : إِنِّي لَتَحْتَ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) dedi: «Men Rasululloh ﷺning tuyalari tagida edim, uning soʻlagi ustimga oqib tushar edi. Shunda men u zotning shunday deganlarini eshitdim: ‹Albatta, Alloh azza va jalla har bir haq egasiga oʻz haqqini bergan, bas, vorisga vasiyat yoʻqdir. Bola toʻshakniki, zinokorga esa tosh (mahrumlik)dir. Hech kim otasidan boshqasini oʻziga ota deb daʼvo qilmasin va oʻz mavlolaridan boshqasiga mansublik qilmasin. Kim shunday qilsa, unga Allohning ketma-ket laʼnati boʻlsin. Ayol erining uyidan uning iznisiz hech narsa infoq qilmasin›. Bir kishi: ‹Taomni ham (bermaydimi), yo Rasululloh?› dedi. U zot: ‹U bizning mollarimizning eng afzalidir›, dedilar. Soʻng: ‹Ogoh boʻlinglar, oriyat qaytariladi, qarz toʻlanadi, kafil esa toʻlovchidir›, dedilar». Saʼid ibn Abu Saʼid — sohilda (yashovchi) bir shayx — dedi: Menga madinalik bir kishi soʻzlab berdi: Men Rasululloh ﷺning tuyalari tagida edim — deb shunga oʻxshashini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг туялари тагида эдим, унинг сўлаги устимга оқиб тушар эди. Шунда мен у зотнинг шундай деганларини эшитдим: ‹Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ҳар бир ҳақ эгасига ўз ҳаққини берган, бас, ворисга васият йўқдир. Бола тўшакники, зинокорга эса тош (маҳрумлик)дир. Ҳеч ким отасидан бошқасини ўзига ота деб даъво қилмасин ва ўз мавлоларидан бошқасига мансублик қилмасин. Ким шундай қилса, унга Аллоҳнинг кетма-кет лаънати бўлсин. Аёл эрининг уйидан унинг изнисиз ҳеч нарса инфоқ қилмасин›. Бир киши: ‹Таомни ҳам (бермайдими), ё Расулуллоҳ?› деди. У зот: ‹У бизнинг молларимизнинг энг афзалидир›, дедилар. Сўнг: ‹Огоҳ бўлинглар, орият қайтарилади, қарз тўланади, кафил эса тўловчидир›, дедилар». Саъид ибн Абу Саъид — соҳилда (яшовчи) бир шайх — деди: Менга мадиналик бир киши сўзлаб берди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг туялари тагида эдим — деб шунга ўхшашини зикр қилди.
نَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ نُصَيْرٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ الْحَضْرَمِيُّ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ , نَا ابْنُ الْمُبَارَكِ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : " كَانَ قَتْلُ أَشْيَمَ خَطَأً "
az-Zuhriydan rivoyat qilinadi: Anas (roziyallohu anhu): «Ashyamning oʻldirilishi xato (bilan) edi», dedi.аз-Зуҳрийдан ривоят қилинади: Анас (розияллоҳу анҳу): «Ашямнинг ўлдирилиши хато (билан) эди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَحْمَدَ الدَّقَّاقُ , نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ , نَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ , أنا أُسَامَةُ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، " مَرَّ بِحَمْزَةَ يَوْمَ أُحُدٍ ، وَقَدْ جُدِعَ وَمُثِّلَ بِهِ , فَقَالَ : لَوْلا أَنْ تَجِدَ صَفِيَّةُ لَتَرَكْتُهُ حَتَّى يَحْشُرَهُ اللَّهُ مِنْ بُطُونِ الطَّيْرِ وَالسِّبَاعِ , فَكَفَّنَهُ بِنَمِرَةٍ إِذَا خُمِّرَ رَأْسُهُ بَدَتْ رِجْلاهُ ، وَإِذَا خُمِّرَتْ رِجْلاهُ بَدَا رَأْسُهُ , فَخَمَّرَ رَأْسَهُ وَلَمْ يُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنَ الشُّهَدَاءِ غَيْرِهِ , وَقَالَ : أَنَا شَهِيدٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ " ، لَمْ يَقُلْ هَذَا اللَّفْظَ غَيْرُ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ : " وَلَمْ يُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنَ الشُّهَدَاءِ غَيْرِهِ " ، وَلَيْسَتْ بِمَحْفُوظَةٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Uhud kuni Hamzaning yonidan oʻtdilar — u kesilib mayib qilingan edi — va: «Agar Safiyya qaygʻurmasa edi, uni Alloh qushlar va yirtqichlar qorinlaridan tirilturguncha shu holida tashlab qoʻygan boʻlardim», dedilar. Soʻng uni bir namira (chopon) bilan kafanladilar: boshi yopilsa oyoqlari, oyoqlari yopilsa boshi ochilib qolar edi. Shunda u zot boshini yopdilar va shahidlardan undan boshqa hech kimga namoz oʻqimadilar hamda: «Men bugun sizlarga guvohman», dedilar. Bu lafzni — «va shahidlardan undan boshqa hech kimga namoz oʻqimadilar» (soʻzini) — Usmon ibn Umardan boshqa hech kim aytmagan, u mahfuz emas.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд куни Ҳамзанинг ёнидан ўтдилар — у кесилиб майиб қилинган эди — ва: «Агар Сафийя қайғурмаса эди, уни Аллоҳ қушлар ва йиртқичлар қоринларидан тирилтургунча шу ҳолида ташлаб қўйган бўлардим», дедилар. Сўнг уни бир намира (чопон) билан кафанладилар: боши ёпилса оёқлари, оёқлари ёпилса боши очилиб қолар эди. Шунда у зот бошини ёпдилар ва шаҳидлардан ундан бошқа ҳеч кимга намоз ўқимадилар ҳамда: «Мен бугун сизларга гувоҳман», дедилар. Бу лафзни — «ва шаҳидлардан ундан бошқа ҳеч кимга намоз ўқимадилар» (сўзини) — Усмон ибн Умардан бошқа ҳеч ким айтмаган, у маҳфуз эмас.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، نَا عُمَرُ بْنُ شَبَّةَ , نَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ , أنا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ ، بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ , وَزَادَ " وَجَعَلَ عَلَى رِجْلَيْهِ الإِذْخِرَ ، وَلَمْ يُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنَ الشُّهَدَاءِ غَيْرِهِ , وَقَالَ : أَنَا شَهِيدٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ , وَكَانَ يَدْفِنُ الاثْنَيْنِ وَالثَّلاثَةَ فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ "
Usmon ibn Umar oʻsha isnod bilan shunga oʻxshashini rivoyat qildi va shuni ziyoda qildi: «U zot uning oyoqlariga izxir qoʻydilar va shahidlardan undan boshqa hech kimga namoz oʻqimadilar hamda: ‹Men bugun sizlarga guvohman›, dedilar. U zot bir qabrga ikki-uch kishini dafn qilar edilar».Усмон ибн Умар ўша иснод билан шунга ўхшашини ривоят қилди ва шуни зиёда қилди: «У зот унинг оёқларига изхир қўйдилар ва шаҳидлардан ундан бошқа ҳеч кимга намоз ўқимадилар ҳамда: ‹Мен бугун сизларга гувоҳман›, дедилар. У зот бир қабрга икки-уч кишини дафн қилар эдилар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ , أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ , أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ ، حَدَّثَهُ , أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُ ، " أَنَّ شُهَدَاءَ أُحُدٍ لَمْ يُغَسَّلُوا ، وَدُفِنُوا بِدِمَائِهِمْ ، وَلَمْ يُصَلَّ عَلَيْهِمْ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qilishicha, Uhud shahidlari yuvilmadi, qonlari bilan dafn qilindi va ularga namoz oʻqilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишича, Уҳуд шаҳидлари ювилмади, қонлари билан дафн қилинди ва уларга намоз ўқилмади.
نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ النَّرْسِيُّ , نَا عِمْرَانُ بْنُ خَالِدٍ الْخُزَاعِيُّ , نَا ثَابِتٌ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ عَائِشَةَ مَعَهُ بَعْضُ نِسَائِهِ يَنْتَظِرُونَ طُعَيِّمًا , قَالَ : فَسَبَقَتْهَا قَالَ عِمْرَانُ : أَكْبَرُ ظَنِّي ، أَنَّهُ قَالَ : حَفْصَةُ بِصَحْفَةٍ فِيهَا ثَرِيدٌ , قَالَ : فَوَضَعَتْهَا فَخَرَجَتْ عَائِشَةُ فَأَخَذَتِ الصَّحْفَةَ , قَالَ : وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُحْجَبْنَ , قَالَ : فَضَرَبَتْ بِهَا فَانْكَسَرَتْ فَأَخَذَهَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ , قَالَ : فَضَمَّهَا , وَقَالَ : بِكَفِّهِ يَصِفُ ذَلِكَ عِمْرَانُ , وَقَالَ : " غَارَتْ أُمُّكُمْ " , فَلَمَّا فَرَغَ أَرْسَلَ بِالصَّحْفَةِ إِلَى حَفْصَةَ وَأَرْسَلَ بِالْمَكْسُورَةِ إِلَى عَائِشَةَ فَصَارَتْ قَضِيَّةُ مَنْ كَسَرَ شَيْئًا فَهُوَ لَهُ وَعَلَيْهِ مِثْلُهُ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ Oishaning uyida edilar, u zot bilan birga baʼzi ayollari ham bor edi, ular ozgina taomni kutib turishardi. U aytdi: Undan oldin — Imron aytdi: gumonimning kuchlisi shuki, u «Hafsa» dedi — ichida tarid boʻlgan bir tovoq bilan (kelindi). U aytdi: U (tovoqni) qoʻydi, Oisha esa chiqib, tovoqni oldi — bu ular hijob (bilan toʻsilish)dan avval edi — va uni urib yubordi, u sinib ketdi. Allohning Nabiysi ﷺ uni qoʻllari bilan olib, (parchalarini) qovushtirdilar — Imron buni kafti bilan koʻrsatib berdi — va: «Onangiz rashk qildi», dedilar. Ovqatdan boʻshaganlarida, (butun) tovoqni Hafsaga, singanini esa Oishaga yubordilar. Shunday qilib, kim biror narsani sindirsa, u (singani) oʻshaniki boʻlishi va zimmasida uning misli (boʻlishi) hukm boʻlib qoldi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ Оишанинг уйида эдилар, у зот билан бирга баъзи аёллари ҳам бор эди, улар озгина таомни кутиб туришарди. У айтди: Ундан олдин — Имрон айтди: гумонимнинг кучлиси шуки, у «Ҳафса» деди — ичида тарид бўлган бир товоқ билан (келинди). У айтди: У (товоқни) қўйди, Оиша эса чиқиб, товоқни олди — бу улар ҳижоб (билан тўсилиш)дан аввал эди — ва уни уриб юборди, у синиб кетди. Аллоҳнинг Набийси ﷺ уни қўллари билан олиб, (парчаларини) қовуштирдилар — Имрон буни кафти билан кўрсатиб берди — ва: «Онангиз рашк қилди», дедилар. Овқатдан бўшаганларида, (бутун) товоқни Ҳафсага, синганини эса Оишага юбордилар. Шундай қилиб, ким бирор нарсани синдирса, у (сингани) ўшаники бўлиши ва зиммасида унинг мисли (бўлиши) ҳукм бўлиб қолди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ زُنْبُورٍ , نَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ , عَنْ هِشَامٍ , عَنِ ابْنِ سِيرِينَ , عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , قَالَ : " كَانُوا يَكْتُبُونَ فِي صُدُورِ وَصَايَاهُمْ : هَذَا مَا أَوْصَى فُلانُ بْنُ فُلانٍ ، أَوْصَى أَنْ يَشْهَدَ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ , وَأَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيهَا , وَأَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ , وَأَوْصَى مَنْ تَرَكَ بَعْدَهُ مِنْ أَهْلِهِ أَنْ يَتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ ، وَأَنْ يُصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِهِمْ ، وَيُطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّ كَانُوا مُؤْمِنِينَ , وَأَوْصَاهُمْ بِمَا أَوْصَى بِهِ إِبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Ular vasiyatlarining boshida shunday yozar edilar: Bu falonchi ibn falonchining vasiyat qilgan narsasidir: u Allohdan oʻzga iloh yoʻqligiga, U yolgʻiz, sherigi yoʻq ekaniga, Muhammad Uning bandasi va rasuli ekaniga, qiyomat soati shubhasiz kelishiga hamda Alloh qabrlardagilarni tiriltirishiga guvohlik berishni vasiyat qildi. Va u oʻzidan keyin qoldirgan ahliga Allohdan haqiqiy taqvo bilan qoʻrqishlarini, oʻzaro munosabatlarini isloh qilishlarini va agar moʻmin boʻlsalar, Alloh va Uning Rasuliga itoat qilishlarini vasiyat qildi. Yana ularga Ibrohim oʻz oʻgʻillariga hamda Yaʼqub vasiyat qilgan narsani vasiyat qildi: «Ey oʻgʻillarim, Alloh sizlar uchun bu dinni tanladi; bas, faqat musulmon holingizda vafot etinglar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Улар васиятларининг бошида шундай ёзар эдилар: Бу фалончи ибн фалончининг васият қилган нарсасидир: у Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқлигига, У ёлғиз, шериги йўқ эканига, Муҳаммад Унинг бандаси ва расули эканига, қиёмат соати шубҳасиз келишига ҳамда Аллоҳ қабрлардагиларни тирилтиришига гувоҳлик беришни васият қилди. Ва у ўзидан кейин қолдирган аҳлига Аллоҳдан ҳақиқий тақво билан қўрқишларини, ўзаро муносабатларини ислоҳ қилишларини ва агар мўмин бўлсалар, Аллоҳ ва Унинг Расулига итоат қилишларини васият қилди. Яна уларга Иброҳим ўз ўғилларига ҳамда Яъқуб васият қилган нарсани васият қилди: «Эй ўғилларим, Аллоҳ сизлар учун бу динни танлади; бас, фақат мусулмон ҳолингизда вафот этинглар».
نَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ الْمُهْتَدِي بِاللَّهِ ، نَا الْحَسَنُ بْنُ غُلَيْبٍ الأَزْدِيُّ , نَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ الْجُعْفِيُّ , نَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَبَّانَ , نَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : كَانَ أَبُو طَلْحَةَ ، وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ ، وَسُهَيْلُ بْنُ بَيْضَاءَ عِنْدَ أَبِي طَلْحَةَ يَشْرَبُونَ مِنْ شَرَابِ تَمْرٍ وَبُسْرٍ , أَوْ قَالَ : رُطَبٍ وَأَنَا أَسْقِيهِمْ مِنَ الشَّرَابِ حَتَّى كَادَ يَأْخُذُ مِنْهُمْ فَمَرَّ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ , فَقَالَ : " أَلا هَلْ عَلِمْتُمْ أَنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ؟ ، فَقَالُوا : يَا أَنَسُ ، اكْفِ مَا فِي إِنَائِكَ , وَمَا قَالُوا : حَتَّى نَتَبَيَّنَ , قَالَ : فَكَفَأْتُهُ " ، قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ , وَهُوَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ الْمُهْتَدِي بِاللَّهِ : هَذَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ خَبَرَ الْوَاحِدِ يُوجِبُ الْعَمَلَ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Abu Talha, Ubay ibn Kaʼb va Suhayl ibn Bayzo Abu Talhaning huzurida xurmo va gʻoʻra xurmodan — yoki: yangi uzilgan xurmodan dedi — (tayyorlangan) ichimlikni ichib oʻtirishardi, men esa ularga oʻsha ichimlikdan quyib berardim, hatto u ularga taʼsir qila boshladi. Shunda musulmonlardan bir kishi oʻtib qoldi va: «Xamr harom qilinganini bildingizmi?», dedi. Ular: «Ey Anas, idishingdagini toʻkib tashla», dedilar va: «Aniqlab olguncha (kutaylik)», demadilar. U aytdi: Men uni toʻkib tashladim. Abu Abdulloh — u Ubaydulloh ibn Abdussamad ibn al-Muhtadiy billohdir — aytdi: Bu xabari vohid amal qilishni vojib qilishiga dalolat qiladi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Абу Талҳа, Убай ибн Каъб ва Суҳайл ибн Байзо Абу Талҳанинг ҳузурида хурмо ва ғўра хурмодан — ёки: янги узилган хурмодан деди — (тайёрланган) ичимликни ичиб ўтиришарди, мен эса уларга ўша ичимликдан қуйиб берардим, ҳатто у уларга таъсир қила бошлади. Шунда мусулмонлардан бир киши ўтиб қолди ва: «Хамр ҳаром қилинганини билдингизми?», деди. Улар: «Эй Анас, идишингдагини тўкиб ташла», дедилар ва: «Аниқлаб олгунча (кутайлик)», демадилар. У айтди: Мен уни тўкиб ташладим. Абу Абдуллоҳ — у Убайдуллоҳ ибн Абдуссамад ибн ал-Муҳтадий биллоҳдир — айтди: Бу хабари воҳид амал қилишни вожиб қилишига далолат қилади.
نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , نَا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ , نَا الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ , عَنْ قَتَادَةَ , عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , قَالَ : " أَمَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ إِلا أَرْبَعَةَ نَفَرٍ : عَبْدُ الْعُزَّى بْنُ خَطَلٍ , وَمَقِيسُ بْنُ ضَبَابَةَ الْكِنَانِيُّ , وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ , وَأُمُّ سَارَةَ , فَأَمَّا عَبْدُ الْعُزَّى فَقُتِلَ وَهُوَ آخِذٌ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ " ، وَذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ Makka fathi kuni toʻrt kishidan boshqa hamma odamlarga omonlik berdilar: Abdul-Uzzo ibn Xatal, Miqyas ibn Subaba al-Kinoniy, Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarh va Ummu Sora. Abdul-Uzzoga kelsak, u Kaʼba pardalarini ushlagan holida oʻldirildi. Va (rovi) hadisning qolganini zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Макка фатҳи куни тўрт кишидан бошқа ҳамма одамларга омонлик бердилар: Абдул-Уззо ибн Хатал, Миқяс ибн Субаба ал-Киноний, Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Абу Сарҳ ва Умму Сора. Абдул-Уззога келсак, у Каъба пардаларини ушлаган ҳолида ўлдирилди. Ва (рови) ҳадиснинг қолганини зикр қилди.
نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْمَحَامِلِيُّ , نَا أَبُو يَحْيَى مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ , نَا حُمَيْدٌ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : لَمَّا نزلت لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ , أَوْ مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا , قَالَ أَبُو طَلْحَةَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " حَائِطِي فِي مَكَانِ كَذَا وَكَذَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ تَعَالَى ، وَلَوِ اسْتَطَعْتُ أَنْ أُسِرَّهُ لَمْ أُعْلِنْهُ , قَالَ : اجْعَلْهُ فِي فُقَرَاءِ أَهْلِ بَيْتِكَ ، وَأَقَارِبِكَ " ، نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ أَبُو يَحْيَى صَاعِقَةُ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ , نَا أَبِي , عَنْ ثُمَامَةَ , عَنْ أَنَسٍ , مِثْلَهُ . وَزَادَ فِيهِ : قَالَ : فَجَعَلَهَا لأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ , وَحَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ ، وَكَانَا أَقْرَبَ إِلَيْهِ مِنِّي . نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , نَا أَبُو يَحْيَى , نَا الأَنْصَارِيُّ , نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ ثَابِتٍ , عَنْ أَنَسٍ , نَحْوَ حَدِيثِ ثُمَامَةَ وَحُمَيْدٍ , عَنْ أَنَسٍ . أَخْرَجَهُ الْبُخَارِيُّ , قَالَ : قَالَ الأَنْصَارِيُّ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ ثُمَامَةَ , عَنْ أَنَسٍ
Anas (roziyallohu anhu) aytadi: {Yaxshi koʻrgan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha, hech yaxshilikka erisha olmaysizlar} yoki {Kim Allohga qarzi hasana beradi} (oyati) nozil boʻlganida, Abu Talha: «Yo Rasululloh, falon-falon joydagi bogʻim Alloh taolo uchun sadaqadir; agar uni sir tuta olsam edim, oshkor qilmagan boʻlardim», dedi. U zot: «Uni uy ahlingning faqirlariga va qarindoshlaringga qil», dedilar. Sumoma Anasdan xuddi shunday rivoyat qildi va unda: «U (Abu Talha) uni Ubay ibn Kaʼb bilan Hasson ibn Sobitga berdi; ular unga mendan koʻra yaqinroq edilar», deb ziyoda qildi. Hammod ibn Salama Sobitdan, u Anasdan Sumoma va Humaydning hadisiga oʻxshash rivoyat qildi. Buni Buxoriy chiqargan va: «Ansoriy otasidan, u Sumomadan, u Anasdan (rivoyat qildi)», degan.Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: {Яхши кўрган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, ҳеч яхшиликка эриша олмайсизлар} ёки {Ким Аллоҳга қарзи ҳасана беради} (ояти) нозил бўлганида, Абу Талҳа: «Ё Расулуллоҳ, фалон-фалон жойдаги боғим Аллоҳ таоло учун садақадир; агар уни сир тута олсам эдим, ошкор қилмаган бўлардим», деди. У зот: «Уни уй аҳлингнинг фақирларига ва қариндошларингга қил», дедилар. Сумома Анасдан худди шундай ривоят қилди ва унда: «У (Абу Талҳа) уни Убай ибн Каъб билан Ҳассон ибн Собитга берди; улар унга мендан кўра яқинроқ эдилар», деб зиёда қилди. Ҳаммод ибн Салама Собитдан, у Анасдан Сумома ва Ҳумайднинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилди. Буни Бухорий чиқарган ва: «Ансорий отасидан, у Сумомадан, у Анасдан (ривоят қилди)», деган.
نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ زَنْجُوَيْهِ ، نَا عَفَّانُ , نَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ ثَابِتٍ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : لَمَّا نزلت لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ , قَالَ أَبُو طَلْحَةَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " إِنَّ رَبَّنَا يَسْأَلُنَا مِنْ أَمْوَالِنَا ، وَإِنِّي أُشْهِدُكَ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي بِئْرَ حَاءَ لِلَّهِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ " ، فَقَسَمَهَا بَيْنَ حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ , وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ
Anas (roziyallohu anhu) aytadi: {Yaxshi koʻrgan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha, hech yaxshilikka erisha olmaysizlar} (oyati) nozil boʻlganida, Abu Talha: «Yo Rasululloh, Robbimiz bizdan mollarimizdan (infoq qilishni) soʻrayapti; men seni guvoh qilamanki, Bayruho degan yerimni Alloh uchun (sadaqa) qildim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Uni qarindoshlaringga qil», dedilar. Bas, u uni Hasson ibn Sobit bilan Ubay ibn Kaʼb oʻrtasida taqsimladi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: {Яхши кўрган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, ҳеч яхшиликка эриша олмайсизлар} (ояти) нозил бўлганида, Абу Талҳа: «Ё Расулуллоҳ, Роббимиз биздан молларимиздан (инфоқ қилишни) сўраяпти; мен сени гувоҳ қиламанки, Байруҳо деган еримни Аллоҳ учун (садақа) қилдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қариндошларингга қил», дедилар. Бас, у уни Ҳассон ибн Собит билан Убай ибн Каъб ўртасида тақсимлади.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ , نَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ , عَنْ لَيْثٍ , عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : جَاءَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : " إِنِّي اشْتَرَيْتُ لأَيْتَامٍ فِي حِجْرِي خَمْرًا , فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَهْرِقِ الْخَمْرَ وَكَسِّرِ الدِّنَانَ " ، فَأَعَادَ ذَلِكَ عَلَيْهِ ثَلاثَ مَرَّاتٍ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Abu Talha Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Men qaramogʻimdagi yetimlar uchun xamr sotib olgan edim», dedi. Nabiy ﷺ unga: «Xamrni toʻk va xumlarni sindir», dedilar. U buni u zotga uch marta takrorladi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Абу Талҳа Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен қарамоғимдаги етимлар учун хамр сотиб олган эдим», деди. Набий ﷺ унга: «Хамрни тўк ва хумларни синдир», дедилар. У буни у зотга уч марта такрорлади.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نَا جَدِّي , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ , عَنْ سُفْيَانَ , عَنِ السُّدِّيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ , عَنْ أَنَسٍ , أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، سُئِلَ " عَنِ الْخَمْرِ أَيُتَّخَذُ خَلا ؟ قَالَ : لا "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺdan xamrdan sirka tayyorlanadimi, deb soʻralganda, u zot: «Yoʻq», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺдан хамрдан сирка тайёрланадими, деб сўралганда, у зот: «Йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا يَعْقُوبُ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ , عَنْ إِسْرَائِيلَ , عَنِ السُّدِّيِّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ , عَنْ أَنَسٍ " أَنْ يَتِيمًا كَانَ فِي حِجْرِ أَبِي طَلْحَةَ فَأَشْتَرَى لَهُ خَمْرًا ، فَلَمَّا حُرِّمَتْ , سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُتَّخَذُ خَلا ؟ ، قَالَ : لا "
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abu Talhaning qaramogʻida bir yetim bor edi va u unga xamr sotib olgan edi. Xamr harom qilinganida, Nabiy ﷺdan: undan sirka tayyorlanadimi, deb soʻraldi. U zot: «Yoʻq», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абу Талҳанинг қарамоғида бир етим бор эди ва у унга хамр сотиб олган эди. Хамр ҳаром қилинганида, Набий ﷺдан: ундан сирка тайёрланадими, деб сўралди. У зот: «Йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ , نَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ , نَا أَبِي , نَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ , عَنْ لَيْثٍ , عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ , عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ : حَدَّثَنِي أَبُو طَلْحَةَ ، عَن أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , أَنَّهُ كَانَ عِنْدَهُ مَالٌ لِيَتَامَى فَاشْتَرَى بِهِ خَمْرًا , قَالَ : فَنَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ , قَالَ : وَمَا خَمْرُنَا يَوْمَئِذٍ إِلا مِنَ التَّمْرِ , قَالَ : فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَقُلْتُ لَهُ : " إِنَّهُ كَانَ عِنْدِي مَالُ يَتِيمٍ فَاشْتَرَيْتُ بِهِ خَمْرًا قَبْلَ أَنْ تُحَرَّمَ الْخَمْرُ , فَأَمَرَنِي ، أَكْسِرُ الدِّنَانَ وَأُهْرِيقُهُ , فَأَتَيْتُهُ ثَلاثَ مَرَّاتٍ كُلَّ ذَلِكَ يَأْمُرُنِي ، أَنْ أَكْسَرَ الدِّنَانَ وَأُهْرِيقَهُ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Menga Abu Talha rivoyat qildi, u Anas ibn Molikdan (rivoyat qildi)ki, uning huzurida yetimlarning moli bor edi va u bilan xamr sotib olgan edi. U dedi: Soʻng xamrning harom qilinishi nozil boʻldi. U dedi: Oʻsha kunda bizning xamrimiz faqat xurmodan edi. U dedi: Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, u zotga: «Mening huzurimda yetimning moli bor edi va men xamr harom qilinishidan oldin u bilan xamr sotib olgan edim», dedim. Shunda u zot menga xumlarni sindirishni va uni toʻkib tashlashni buyurdilar. Men u zot huzurlariga uch marta keldim va har safar u zot menga xumlarni sindirishni va uni toʻkishni buyurdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Менга Абу Талҳа ривоят қилди, у Анас ибн Моликдан (ривоят қилди)ки, унинг ҳузурида етимларнинг моли бор эди ва у билан хамр сотиб олган эди. У деди: Сўнг хамрнинг ҳаром қилиниши нозил бўлди. У деди: Ўша кунда бизнинг хамримиз фақат хурмодан эди. У деди: Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб, у зотга: «Менинг ҳузуримда етимнинг моли бор эди ва мен хамр ҳаром қилинишидан олдин у билан хамр сотиб олган эдим», дедим. Шунда у зот менга хумларни синдиришни ва уни тўкиб ташлашни буюрдилар. Мен у зот ҳузурларига уч марта келдим ва ҳар сафар у зот менга хумларни синдиришни ва уни тўкишни буюрдилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نَا أَبِي , نَا أَبُو سُحَيْمٍ الْمُبَارَكُ بْنُ سُحَيْمٍ ، نَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ , عَنْ أَنَسٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " أَنَّهُ ضَحَّى بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ ، أَحَدُهُمَا عَنْ أُمَّتِهِ ، وَالآخَرُ عَنْهُ وَعَنْ أَهْلِ بَيْتِهِ "
Anas (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qildiki, u zot ikkita oq-qora qoʻchqorni qurbonlik qildilar: birini ummatlari nomidan, ikkinchisini esa oʻzlari va ahli baytlari nomidan.Анас (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилдики, у зот иккита оқ-қора қўчқорни қурбонлик қилдилар: бирини умматлари номидан, иккинчисини эса ўзлари ва аҳли байтлари номидан.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , نَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ , نَا الزُّبَيْرُ بْنُ حُرَيْثٍ , نَا أَبُو لَبِيدٍ لُمَازَةُ بْنُ زَبَّارٍ ، قَالَ : أُرْسِلَتِ الْخَيْلُ مِنَ الْحَجَّاجِ وَالْحَكَمُ بْنُ أَيُّوبَ عَلَى الْبَصْرَةِ فَأَتَيْنَا الرِّهَانَ , فَلَمَّا جَاءَتِ الْخَيْلُ ، قُلْنَا لَوْ مِلْنَا إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَسَأَلْنَاهُ أَكَانُوا يُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ؟ ، قَالَ : فَمِلْنَا إِلَيْهِ وَهُوَ فِي قَصْرِهِ بِالزَّاوِيَةِ , فَقُلْنَا : يَا أَبَا حَمْزَةَ ، " أَكُنْتُمْ تُرَاهِنُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , أَوْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرَاهِنُ ؟ ، قَالَ : نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ رَاهَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ لَهُ يُقَالُ لَهُ : سَبِخَةٌ ، فَجَاءَتْ سَابِقَةً فَهَشَّ لِذَلِكَ وَأَعْجَبَهُ " ، حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَشِّرٍ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ , نَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ , حَدَّثَنِي الزُّبَيْرُ بْنُ حُرَيْثٍ , عَنْ أَبِي لَبِيدٍ , فَذَكَرَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، نَحْوَ حَدِيثِ يَزِيدَ
Abu Labid Lumoza ibn Zabbor aytdi: Hajjoj tomonidan otlar poygaga qoʻyildi, al-Hakam ibn Ayyub Basroga (voliy) edi. Biz garov poygasiga bordik. Otlar kelganida biz: «Anas ibn Molikning oldiga borib, undan: Rasululloh ﷺ zamonlarida garov qilarmidilar, deb soʻrasak edi», dedik. Bas, biz uning oldiga bordik — u Zoviyadagi qasrida edi. Biz: «Ey Abu Hamza, sizlar Rasululloh ﷺ zamonlarida garov qilarmidingizlar, yoki Rasululloh ﷺ garov qilarmidilarmi?», dedik. U: «Ha, vallohi, Rasululloh ﷺ Sabha deb ataladigan bir otlari ustida garov qildilar; u oʻzib keldi va bu u zotni quvontirdi hamda maʼqul boʻldi», dedi. Yana Zubayr ibn Hurays Abu Labiddan, u Anas ibn Molikdan, u Paygʻambar ﷺdan Yazidning hadisiga oʻxshashini zikr qildi.Абу Лабид Лумоза ибн Заббор айтди: Ҳажжож томонидан отлар пойгага қўйилди, ал-Ҳакам ибн Айюб Басрога (волий) эди. Биз гаров пойгасига бордик. Отлар келганида биз: «Анас ибн Моликнинг олдига бориб, ундан: Расулуллоҳ ﷺ замонларида гаров қилармидилар, деб сўрасак эди», дедик. Бас, биз унинг олдига бордик — у Зовиядаги қасрида эди. Биз: «Эй Абу Ҳамза, сизлар Расулуллоҳ ﷺ замонларида гаров қилармидингизлар, ёки Расулуллоҳ ﷺ гаров қилармидиларми?», дедик. У: «Ҳа, валлоҳи, Расулуллоҳ ﷺ Сабҳа деб аталадиган бир отлари устида гаров қилдилар; у ўзиб келди ва бу у зотни қувонтирди ҳамда маъқул бўлди», деди. Яна Зубайр ибн Ҳурайс Абу Лабиддан, у Анас ибн Моликдан, у Пайғамбар ﷺдан Язиднинг ҳадисига ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الْخَضِرِ ، بِمِصْرَ , نَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّسَائِيُّ , نَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ , نَا بَقِيَّةُ , حَدَّثَنِي شُعْبَةُ , حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ , عَنْ أَنَسٍ , قَالَ : " سَابَقَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْرَابِيُّ فَسَبَقَهُ , فَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَجَدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ مِنْ ذَلِكَ ، فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ , فَقَالَ : حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ لا يَرْفَعَ شَيْءٌ نَفْسَهُ فِي الدُّنْيَا إِلا وَضَعَهُ "
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bilan bir aʼrobiy poyga qildi va uni ortda qoldirib gʻolib chiqdi. Rasululloh ﷺning sahobalari goʻyo bundan koʻngillari ogʻrigandek boʻldi. Bu haqda u zotdan soʻralganda, u zot: «Dunyoda oʻzini koʻtargan har qanday narsani Alloh pastga tushirishi — Allohning ustidagi haqdir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ билан бир аъробий пойга қилди ва уни ортда қолдириб ғолиб чиқди. Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари гўё бундан кўнгиллари оғригандек бўлди. Бу ҳақда у зотдан сўралганда, у зот: «Дунёда ўзини кўтарган ҳар қандай нарсани Аллоҳ пастга тушириши — Аллоҳнинг устидаги ҳақдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ زَائِدَةَ بْنِ أَبِي الرُّقَادِ عَنْ زِيَادٍ النُّمَيْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ رَجَبٌ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي رَجَبٍ وَشَعْبَانَ وَبَارِكْ لَنَا فِي رَمَضَانَ وَكَانَ يَقُولُ لَيْلَةُ الْجُمُعَةِ غَرَّاءُ وَيَوْمُهَا أَزْهَرُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Rajab (oyi) kirganda: «Allohumma barik lana fi Rajabin va Shaʼbana va barik lana fi Ramazon (Allohim, bizga Rajab va Shaʼbonni muborak qil va bizga Ramazonni muborak qil)», der edilar. U zot yana: «Juma kechasi nurli kecha, uning kunduzi esa yorugʻ kundir», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ражаб (ойи) кирганда: «Аллоҳумма барик лана фи Ражабин ва Шаъбана ва барик лана фи Рамазон (Аллоҳим, бизга Ражаб ва Шаъбонни муборак қил ва бизга Рамазонни муборак қил)», дер эдилар. У зот яна: «Жума кечаси нурли кеча, унинг кундузи эса ёруғ кундир», дер эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ ابْنِ سِيرِينَأَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ شَهِدَ جِنَازَةَ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ فَأَظْهَرُوا الِاسْتِغْفَارَ فَلَمْ يُنْكِرْ ذَلِكَ أَنَسٌ قَالَ هُشَيْمٌ قَالَ خَالِدٌ فِي حَدِيثِهِ وَأَدْخَلُوهُ مِنْ قِبَلِ رِجْلِ الْقَبْرِوَقَالَ هُشَيْمٌ مَرَّةً إِنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ مَاتَ بِالْبَصْرَةِ فَشَهِدَهُ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَأَظْهَرُوا لَهُ الِاسْتِغْفَارَ
Ibn Sirin aytdi: Anas ibn Molik ansorlardan boʻlgan bir kishining janozasida hozir boʻldi. Odamlar (unga) istigʻfor aytishni oshkor qilishdi, Anas esa buni inkor qilmadi. Xolid oʻz hadisida: «Uni qabrga oyoq tomonidan kiritishdi», dedi. Hushaym bir marta: «Ansorlardan bir kishi Basrada vafot etdi, Anas ibn Molik uning (janozasida) hozir boʻldi va odamlar unga istigʻfor aytishni oshkor qilishdi», dedi.Ибн Сирин айтди: Анас ибн Молик ансорлардан бўлган бир кишининг жанозасида ҳозир бўлди. Одамлар (унга) истиғфор айтишни ошкор қилишди, Анас эса буни инкор қилмади. Холид ўз ҳадисида: «Уни қабрга оёқ томонидан киритишди», деди. Ҳушайм бир марта: «Ансорлардан бир киши Басрада вафот этди, Анас ибн Молик унинг (жанозасида) ҳозир бўлди ва одамлар унга истиғфор айтишни ошкор қилишди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَكُنْتُ مَعَ أَنَسٍ فِي جِنَازَةٍ فَأَمَرَ بِالْمَيِّتِ فَسُلَّ مِنْ قِبَلِ رِجْلَيْهِ
Muhammad (ibn Sirin) aytdi: Men Anas bilan birga bir janozada edim. U mayyit haqida buyurdi, bas, (mayyit qabrga) oyoqlari tomonidan sugʻurib kiritildi.Муҳаммад (ибн Сирин) айтди: Мен Анас билан бирга бир жанозада эдим. У маййит ҳақида буюрди, бас, (маййит қабрга) оёқлари томонидан суғуриб киритилди.
حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَكَانَ أَنَسٌ أَحْسَنَ النَّاسِ صَلَاةً فِي السَّفَرِ وَالْحَضَرِ
Anas ibn Sirin aytdi: Anas safarda ham, muqim holatda ham odamlarning namozi eng goʻzali edi.Анас ибн Сирин айтди: Анас сафарда ҳам, муқим ҳолатда ҳам одамларнинг намози энг гўзали эди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَرَأَيْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَسْتَشْرِفُ لِشَيْءٍ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ يَنْظُرُ إِلَيْهِ
Anas ibn Sirin aytdi: Men Anas ibn Molikni namozda turib, biror narsaga koʻz tashlab, unga qarab turganini koʻrdim.Анас ибн Сирин айтди: Мен Анас ибн Моликни намозда туриб, бирор нарсага кўз ташлаб, унга қараб турганини кўрдим.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِذَا بَلَغَ الرَّجُلُ الْمُسْلِمُ أَرْبَعِينَ سَنَةً آمَنَهُ اللَّهُ مِنْ أَنْوَاعِ الْبَلَايَا مِنْ الْجُنُونِ وَالْبَرَصِ وَالْجُذَامِ وَإِذَا بَلَغَ الْخَمْسِينَ لَيَّنَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ حِسَابَهُ وَإِذَا بَلَغَ السِّتِّينَ رَزَقَهُ اللَّهُ إِنَابَةً يُحِبُّهُ عَلَيْهَا وَإِذَا بَلَغَ السَّبْعِينَ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَأَحَبَّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ وَإِذَا بَلَغَ الثَّمَانِينَ تَقَبَّلَ اللَّهُ مِنْهُ حَسَنَاتِهِ وَمَحَا عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ وَإِذَا بَلَغَ التِّسْعِينَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ وَسُمِّيَ أَسِيرَ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ وَشُفِّعَ فِي أَهْلِهِحَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Musulmon kishi qirq yoshga yetsa, Alloh uni jinnilik, pes va moxov kabi turli balolardan omon qiladi. Ellik yoshga yetsa, Alloh azza va jalla uning hisobini yengil qiladi. Oltmish yoshga yetsa, Alloh unga inobat (Oʻziga qaytish)ni nasib etadi va uni buning uchun sevadi. Yetmish yoshga yetsa, Alloh uni sevadi va osmon ahli ham uni sevadi. Sakson yoshga yetsa, Alloh undan yaxshiliklarini qabul qilib, yomonliklarini oʻchiradi. Toʻqson yoshga yetsa, Alloh uning avvalgi va keyingi gunohlarini magʻfirat qiladi, u Allohning yerdagi asiri deb nomlanadi va ahli haqida shafoati qabul qilinadi. Abdulloh ibn Umar ibn Xattobdan, u Nabiy ﷺdan ham shunga oʻxshashi rivoyat qilingan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: Мусулмон киши қирқ ёшга етса, Аллоҳ уни жиннилик, пес ва мохов каби турли балолардан омон қилади. Эллик ёшга етса, Аллоҳ азза ва жалла унинг ҳисобини енгил қилади. Олтмиш ёшга етса, Аллоҳ унга инобат (Ўзига қайтиш)ни насиб этади ва уни бунинг учун севади. Етмиш ёшга етса, Аллоҳ уни севади ва осмон аҳли ҳам уни севади. Саксон ёшга етса, Аллоҳ ундан яхшиликларини қабул қилиб, ёмонликларини ўчиради. Тўқсон ёшга етса, Аллоҳ унинг аввалги ва кейинги гуноҳларини мағфират қилади, у Аллоҳнинг ердаги асири деб номланади ва аҳли ҳақида шафоати қабул қилинади. Абдуллоҳ ибн Умар ибн Хаттобдан, у Набий ﷺдан ҳам шунга ўхшаши ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنْ كَانَتْ الْأَمَةُ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَتَأْخُذُ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَنْطَلِقُ بِهِ فِي حَاجَتِهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Madina ahlidan boʻlgan bir choʻri Rasululloh ﷺ ning qoʻllaridan tutar va u zotni oʻz hojati uchun (istagan joyiga) olib borar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мадина аҳлидан бўлган бир чўри Расулуллоҳ ﷺ нинг қўлларидан тутар ва у зотни ўз ҳожати учун (истаган жойига) олиб борар эди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ وَإِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga atayin yolgʻon toʻqisa, doʻzaxdagi joyiga hozirlansin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга атайин ёлғон тўқиса, дўзахдаги жойига ҳозирлансин», дедилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِزَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ أَوْلَمَ قَالَ فَأَطْعَمَنَا خُبْزًا وَلَحْمًا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ Zaynab binti Jahshga qoʻshilganlarida valima qildilar va bizga non hamda goʻsht yedirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ Зайнаб бинти Жаҳшга қўшилганларида валима қилдилар ва бизга нон ҳамда гўшт едирдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍيَرْفَعُ الْحَدِيثَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ وَيَكْثُرَ النِّسَاءُ حَتَّى يَكُونَ قَيِّمَ خَمْسِينَ امْرَأَةً رَجُلٌ وَاحِدٌ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — u hadisni Nabiy ﷺga koʻtaradi: «Ilm koʻtarilib, jaholat zohir boʻlmaguncha, erkaklar ozayib, ayollar koʻpayib, ellik ayolga bir erkak qarovchi boʻlib qolmaguncha qiyomat qoim boʻlmaydi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — у ҳадисни Набий ﷺга кўтаради: «Илм кўтарилиб, жаҳолат зоҳир бўлмагунча, эркаклар озайиб, аёллар кўпайиб, эллик аёлга бир эркак қаровчи бўлиб қолмагунча қиёмат қоим бўлмайди».
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي بُرْدَةِ حِبَرَةٍ قَالَ أَحْسَبُهُ عَقَدَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yoʻl-yoʻl yamaniy burdda namoz oʻqidilar. U (roviy): «Menimcha, u zot uning ikki uchini tugib olgan edilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ йўл-йўл яманий бурдда намоз ўқидилар. У (ровий): «Менимча, у зот унинг икки учини тугиб олган эдилар», деди.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَطُوفُ عَلَى جَمِيعِ نِسَائِهِ فِي لَيْلَةٍ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kechada bir gʻusl bilan barcha ayollarini aylanib chiqar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кечада бир ғусл билан барча аёлларини айланиб чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonaga kirganlarida: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-xubusi val-xaboisi (Ey Alloh, men Sendan erkak va urgʻochi shaytonlardan panoh tilayman)», der edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонага кирганларида: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-хубуси вал-хабоиси (Эй Аллоҳ, мен Сендан эркак ва урғочи шайтонлардан паноҳ тилайман)», дер эдилар.
حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ جَدِّهِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ahli kitob sizlarga salom bersa, ‹va alaykum (sizlarga ham)› denglar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аҳли китоб сизларга салом берса, ‹ва алайкум (сизларга ҳам)› денглар», дедилар.