حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ صَفِيَّةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَبِعْنَا مِنْ الْأَسْوَدَيْنِ الْمَاءِ وَالتَّمْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ vafot etdilar, holbuki biz ikki qora narsa — suv va xurmodan (zoʻrgʻa) toʻyardik».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ вафот этдилар, ҳолбуки биз икки қора нарса — сув ва хурмодан (зўрға) тўярдик».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالْمُنْذِرِ بْنِ أَبِي الْمُنْذِرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ اسْتَعِيذِي بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا فَإِنَّ هَذَا الْغَاسِقُ إِذَا وَقَبَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oyga qarab: «Ey Oisha, mana shuning yomonligidan Allohga panoh tila. Chunki mana shu — {qorongʻulik chiqqan vaqtidagi tun}dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ойга қараб: «Эй Оиша, мана шунинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тила. Чунки мана шу — {қоронғулик чиққан вақтидаги тун}дир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ بَكْرٍ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَرْأَةِ تَرَى مَا يُرِيبُهَا بَعْدَ الطُّهْرِ قَالَ إِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ أَوْ قَالَ عُرُوقٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ poklikdan keyin oʻzini shubhaga soladigan (qon) koʻradigan ayol haqida: «Albatta, u — (bir) tomir (qoni)dir», — yoki: «tomirlar (qoni)dir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ покликдан кейин ўзини шубҳага соладиган (қон) кўрадиган аёл ҳақида: «Албатта, у — (бир) томир (қони)дир», — ёки: «томирлар (қони)дир», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ عَنْ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شَيْبَةَ خَازِنَ الْبَيْتِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَقَهُ وَجَعٌ فَجَعَلَ يَشْتَكِي وَيَتَقَلَّبُ عَلَى فِرَاشِهِ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ لَوْ فَعَلَ هَذَا بَعْضُنَا لَوَجِدْتَ عَلَيْهِ فَقَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنِينَ يُشَدَّدُ عَلَيْهِمْ فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْ مُؤْمِنٍ يُصِيبُهُ نَكْبَةٌ شَوْكَةٌ وَلَا وَجَعٌ إِلَّا رَفَعَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ بِهَا عَنْهُ خَطِيئَةً أَوْ كَالَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺni bir ogʻriq tutdi, u zot nolib, toʻshaklarida agʻdarilib yotdilar. Shunda Oisha u zotga: «Agar bizdan biri shunday qilganida, siz undan norozi boʻlar edingiz», dedi. U zot: «Albatta, moʻminlarga (sinov) qattiq qilinadi. Zero, biror moʻminga tikan (kabi) bir kulfat yoki ogʻriq yetmaydiki, Alloh azza va jalla u sababli unga bir daraja koʻtarmasin va u bilan undan bir xatoni tushirmasin», dedilar — yoki Rasululloh ﷺ aytganlariday (dedilar).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺни бир оғриқ тутди, у зот нолиб, тўшакларида ағдарилиб ётдилар. Шунда Оиша у зотга: «Агар биздан бири шундай қилганида, сиз ундан норози бўлар эдингиз», деди. У зот: «Албатта, мўминларга (синов) қаттиқ қилинади. Зеро, бирор мўминга тикан (каби) бир кулфат ёки оғриқ етмайдики, Аллоҳ азза ва жалла у сабабли унга бир даража кўтармасин ва у билан ундан бир хатони туширмасин», дедилар — ёки Расулуллоҳ ﷺ айтганларидай (дедилар).
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ يُصَلِّي مَا بَيْنَ أَنْ يَفْرُغَ مِنْ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَهِيَ الَّتِي تُسَمُّونَ أَوْ تَدْعُونَ الْعَتَمَةَ إِلَى الْفَجْرِ إِحْدَى عَشْرَةَ سَجْدَةً يُسَلِّمُ بَيْنَ كُلِّ سَجْدَتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ وَيَسْجُدُ فِي سُبْحَتِهِ بِقَدْرِ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ بِالْأُولَى مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ رَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ فَيَأْتِيهِ الْمُؤَذِّنُ فَيَخْرُجُ مَعَهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ xufton namozidan — uni sizlar atama deb ataysizlar — chiqqanlaridan tortib to bomdodgacha oʻn bir rakaat oʻqir, har ikki rakaat orasida salom berar va bitta (rakaat) bilan vitr qilar edilar. Nafl (namoz)laridagi sajdada boshlarini koʻtarishdan oldin biringiz ellik oyat oʻqiydigan qadar (turar) edilar. Muazzin bomdod namozining birinchi (azoni)dan jim boʻlganida, ikki yengil rakaat oʻqir, soʻng oʻng yonboshlariga yotar edilar. Keyin muazzin oldilariga kelar va u bilan birga (namozga) chiqar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозидан — уни сизлар атама деб атайсизлар — чиққанларидан тортиб то бомдодгача ўн бир ракаат ўқир, ҳар икки ракаат орасида салом берар ва битта (ракаат) билан витр қилар эдилар. Нафл (намоз)ларидаги саждада бошларини кўтаришдан олдин бирингиз эллик оят ўқийдиган қадар (турар) эдилар. Муаззин бомдод намозининг биринчи (азони)дан жим бўлганида, икки енгил ракаат ўқир, сўнг ўнг ёнбошларига ётар эдилар. Кейин муаззин олдиларига келар ва у билан бирга (намозга) чиқар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَرَ وَقَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَبِّحُ سُبْحَةَ الضُّحَى وَإِنِّي لَأُسَبِّحُهَا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ zuho (choshgoh) namozini oʻqimas edilar, men esa uni oʻqiyman.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ зуҳо (чошгоҳ) намозини ўқимас эдилар, мен эса уни ўқийман.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَمَ بِصَلَاةِ الْعِشَاءِ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا مِنْ النَّاسِ مِنْ أَحَدٍ يَنْتَظِرُ هَذِهِ الصَّلَاةَ غَيْرَكُمْقَالَ وَذَاكَ قَبْلَ أَنْ يَفْشُوَ الْإِسْلَامُ فِي النَّاسِ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَمَ لَيْلَةً فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kecha xufton namozini kechiktirdilar. Shunda Umar: «Yo Rasululloh, ayollar va bolalar uxlab qolishdi», dedi. Nabiy ﷺ chiqib: «Odamlardan sizlardan boshqa hech kim bu namozni kutib turgani yoʻq», dedilar. U (rovi) aytdi: Bu — Islom odamlar orasida yoyilishidan oldin edi. Oisha xabar berdiki, Rasululloh ﷺ bir kecha (xuftonni) kechiktirdilar — va uning maʼnosini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир кеча хуфтон намозини кечиктирдилар. Шунда Умар: «Ё Расулуллоҳ, аёллар ва болалар ухлаб қолишди», деди. Набий ﷺ чиқиб: «Одамлардан сизлардан бошқа ҳеч ким бу намозни кутиб тургани йўқ», дедилар. У (рови) айтди: Бу — Ислом одамлар орасида ёйилишидан олдин эди. Оиша хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ бир кеча (хуфтонни) кечиктирдилар — ва унинг маъносини зикр қилди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَشَدَّ تَعْجِيلًا لِلظُّهْرِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺdan koʻra peshinni qattiqroq shoshilib (erta) oʻqiydigan birovni koʻrmaganman.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан кўра пешинни қаттиқроқ шошилиб (эрта) ўқийдиган бировни кўрмаганман.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ نُبِّئْتُ عَنْ دِقْرَةَ أُمِّ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أُذَيْنَةَ قَالَتْكُنَّا نَطُوفُ مَعَ عَائِشَةَ بِالْبَيْتِ فَأَتَاهَا بَعْضُ أَهْلِهَا فَقَالَ إِنَّكِ قَدْ عَرَقْتِ فَغَيِّرِي ثِيَابَكِ فَوَضَعَتْ ثَوْبًا كَانَ عَلَيْهَا فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ بُرْدًا عَلَيَّ مُصَلَّبًا فَقَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا رَآهُ فِي ثَوْبٍ قَضَبَهُقَالَتْ فَلَمْ تَلْبَسْهُ
Diqra — Abdurahmon ibn Uzaynaning onasi aytdi: Biz Oisha (roziyallohu anho) bilan Baytni tavof qilardik. Uning oldiga ahlidan biri kelib: «Sen terlab ketding, kiyimingni almashtir», dedi. U ustidagi kiyimni yechdi, men esa unga ustimdagi xoch (naqshi) tushirilgan burdni taklif qildim. Shunda u: «Rasululloh ﷺ uni bir kiyimda koʻrsalar, uni qirqib tashlar edilar», dedi. U (rovi) aytdi: Bas, uni kiymadi.Диқра — Абдураҳмон ибн Узайнанинг онаси айтди: Биз Оиша (розияллоҳу анҳо) билан Байтни тавоф қилардик. Унинг олдига аҳлидан бири келиб: «Сен терлаб кетдинг, кийимингни алмаштир», деди. У устидаги кийимни ечди, мен эса унга устимдаги хоч (нақши) туширилган бурдни таклиф қилдим. Шунда у: «Расулуллоҳ ﷺ уни бир кийимда кўрсалар, уни қирқиб ташлар эдилар», деди. У (рови) айтди: Бас, уни киймади.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَبَلَغَ مَرْوَانُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَنْ أَدْرَكَهُ الصُّبْحُ وَهُوَ جُنُبٌ فَلَا يَصُومَنَّ يَوْمَئِذٍ فَأَرْسَلَ إِلَى عَائِشَةَ يَسْأَلُهَا عَنْ ذَاكَ فَانْطَلَقَتْ مَعَهُ فَسَأَلَهَا فَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ غَيْرِ احْتِلَامٍ ثُمَّ يَصُومُفَرَجَعَ إِلَى مَرْوَانَ فَحَدَّثَهُ فَقَالَ الْقَ أَبَا هُرَيْرَةَ فَحَدِّثْهُ فَقَالَ إِنَّهُ لَجَارِي وَإِنِّي لَأَكْرَهُ أَنْ أَسْتَقْبِلَهُ بِمَا يَكْرَهُ فَقَالَ أَعْزِمُ عَلَيْكَ لَتَلْقَيَنَّهُ قَالَ فَلَقِيَهُ فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأَكْرَهُ أَنْ أَسْتَقْبِلَكَ بِمَا تَكْرَهُ وَلَكِنَّ الْأَمِيرَ عَزَمَ عَلَيَّ قَالَ فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ حَدَّثَنِيهِ الْفَضْلُ
Abu Bakr ibn Abdurahmon ibn al-Horis aytdi: Men bu hadisni odamlarning eng yaxshi biluvchisiman. U aytdi: Marvonga Abu Hurayra Rasululloh ﷺdan: «Kimni tong junub holida topsa, oʻsha kuni roʻza tutmasin», deb rivoyat qilayotgani xabari yetdi. Shunda u Oishadan buni soʻrash uchun (odam) yubordi; men u bilan birga bordim va u undan soʻradi. U: «Rasululloh ﷺ ehtilomsiz junub holida tongni qarshilar, soʻngra roʻza tutar edilar», dedi. Soʻng u Marvonning oldiga qaytib, unga (buni) aytdi. U: «Abu Hurayrani uchratib, unga aytgin», dedi. U: «U mening qoʻshnim, men uni oʻzi yoqtirmaydigan narsa bilan qarshilashni yomon koʻraman», dedi. U: «Seni qasam bilan majbur qilaman, albatta uni uchratasan», dedi. U (rovi) aytdi: Bas, uni uchratdi va: «Ey Abu Hurayra, Allohga qasamki, men seni oʻzing yoqtirmaydigan narsa bilan qarshilashni yomon koʻrardim, lekin amir meni qasam bilan majbur qildi», dedi. U aytdi: Men unga (buni) aytdim. Shunda u: «Buni menga Fazl soʻzlab bergan edi», dedi.Абу Бакр ибн Абдураҳмон ибн ал-Ҳорис айтди: Мен бу ҳадисни одамларнинг энг яхши билувчисиман. У айтди: Марвонга Абу Ҳурайра Расулуллоҳ ﷺдан: «Кимни тонг жунуб ҳолида топса, ўша куни рўза тутмасин», деб ривоят қилаётгани хабари етди. Шунда у Оишадан буни сўраш учун (одам) юборди; мен у билан бирга бордим ва у ундан сўради. У: «Расулуллоҳ ﷺ эҳтиломсиз жунуб ҳолида тонгни қаршилар, сўнгра рўза тутар эдилар», деди. Сўнг у Марвоннинг олдига қайтиб, унга (буни) айтди. У: «Абу Ҳурайрани учратиб, унга айтгин», деди. У: «У менинг қўшним, мен уни ўзи ёқтирмайдиган нарса билан қаршилашни ёмон кўраман», деди. У: «Сени қасам билан мажбур қиламан, албатта уни учратасан», деди. У (рови) айтди: Бас, уни учратди ва: «Эй Абу Ҳурайра, Аллоҳга қасамки, мен сени ўзинг ёқтирмайдиган нарса билан қаршилашни ёмон кўрардим, лекин амир мени қасам билан мажбур қилди», деди. У айтди: Мен унга (буни) айтдим. Шунда у: «Буни менга Фазл сўзлаб берган эди», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَلَا الْمَصَّتَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham (harom) qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам (ҳаром) қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ قَالَسُئِلَتْ عَائِشَةُ عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ خُلُقُهُ الْقُرْآنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺning xulqlari haqida soʻralganida, u: «U zotning xulqlari Qurʼon edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг хулқлари ҳақида сўралганида, у: «У зотнинг хулқлари Қуръон эди», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَيْ أُمَّهْ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُ وَهُوَ جُنُبٌ قَالَتْ نَعَمْ لَمْ يَكُنْ يَنَامُ حَتَّى يَغْسِلَ فَرْجَهُ وَيَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ
Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Ey ona, Rasululloh ﷺ junub holda uxlar edilarmi?» dedim. U: «Ha, lekin u zot avratlarini yuvib, namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilmagunlaricha uxlamas edilar», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Эй она, Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда ухлар эдиларми?» дедим. У: «Ҳа, лекин у зот авратларини ювиб, намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилмагунларича ухламас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْأَسْوَدِ وَمَسْرُوقٍ قَالَأَتَيْنَا عَائِشَةَ لِنَسْأَلَهَا عَنْ الْمُبَاشَرَةِ لِلصَّائِمِ فَاسْتَحَيْنَا فَقُمْنَا قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهَا فَمَشَيْنَا لَا أَدْرِي كَمْ ثُمَّ قُلْنَا جِئْنَا لِنَسْأَلَهَا عَنْ حَاجَةٍ ثُمَّ نَرْجِعُ قَبْلَ أَنْ نَسْأَلَهَا فَرَجَعْنَا فَقُلْنَا يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّا جِئْنَا لِنَسْأَلَكِ عَنْ شَيْءٍ فَاسْتَحَيْنَا فَقُمْنَا فَقَالَتْ مَا هُوَ سَلَا عَمَّا بَدَا لَكُمَا قُلْنَا أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ قَالَتْ قَدْ كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ وَلَكِنَّهُ كَانَ أَمْلَكَ لِإِرْبِهِ مِنْكُمْ
Al-Asvad va Masruq aytdilar: Biz Oisha (roziyallohu anho)ning oldiga roʻzador kishining (xotiniga) yaqinlik qilishi haqida soʻrash uchun keldik, lekin uyaldik va undan soʻramasdan turib ketdik. Qancha yurganimizni bilmayman, soʻng: «Biz bir hojat haqida soʻragani kelib, undan soʻramasdan qaytamizmi?» dedik. Shunda qaytdik va: «Ey moʻminlarning onasi, biz sizdan bir narsa haqida soʻragani kelgan edik, uyalib turib ketdik», dedik. U: «U nima ekan? Koʻnglingizga kelgan narsa haqida soʻrayveringlar», dedi. Biz: «Nabiy ﷺ roʻzador holda (xotinlariga) yaqinlik qilar edilarmi?» dedik. U: «Bu ishni qilar edilar, lekin u zot oʻz nafslarini sizlardan koʻra yaxshiroq egallagan edilar», dedi.Ал-Асвад ва Масруқ айтдилар: Биз Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг олдига рўзадор кишининг (хотинига) яқинлик қилиши ҳақида сўраш учун келдик, лекин уялдик ва ундан сўрамасдан туриб кетдик. Қанча юрганимизни билмайман, сўнг: «Биз бир ҳожат ҳақида сўрагани келиб, ундан сўрамасдан қайтамизми?» дедик. Шунда қайтдик ва: «Эй мўминларнинг онаси, биз сиздан бир нарса ҳақида сўрагани келган эдик, уялиб туриб кетдик», дедик. У: «У нима экан? Кўнглингизга келган нарса ҳақида сўрайверинглар», деди. Биз: «Набий ﷺ рўзадор ҳолда (хотинларига) яқинлик қилар эдиларми?» дедик. У: «Бу ишни қилар эдилар, лекин у зот ўз нафсларини сизлардан кўра яхшироқ эгаллаган эдилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ قَالَ رَجُلٌقُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا كَانَ يَقْضِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُسْلَهُ مِنْ الْجَنَابَةِ قَالَ فَدَعَتْ بِإِنَاءٍ حَزَرَتْهُ صَاعًا بِصَاعِكُمْ هَذَا
Hasan (Basriy)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Rasululloh ﷺning janobatdan gʻusllari qancha (suv) bilan boʻlar edi?» dedim. U (rovi) aytdi: Shunda u bir idishni keltirishni soʻradi; men uni mana shu soʼingiz bilan bir soʼ chamaladim.Ҳасан (Басрий)дан ривоят қилинади: Бир киши айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Расулуллоҳ ﷺнинг жанобатдан ғусллари қанча (сув) билан бўлар эди?» дедим. У (рови) айтди: Шунда у бир идишни келтиришни сўради; мен уни мана шу сўингиз билан бир сў чамаладим.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُطَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحِلِّهِ وَلِحُرْمِهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺga ihromdan chiqishlari uchun ham, ihromga kirishlari uchun ham atir surdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга иҳромдан чиқишлари учун ҳам, иҳромга киришлари учун ҳам атир сурдим.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْعَثُ بِالْهَدْيِ فَأَفْتِلُ قَلَائِدَهَا بِيَدَيَّ ثُمَّ لَا يُمْسِكُ عَنْ شَيْءٍ لَا يُمْسِكُ عَنْهُ الْحَلَالُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ qurbonlik (hadiy) joʻnatar edilar, men esa ularning qilodalarini oʻz qoʻllarim bilan eshar edim. Soʻng u zot ihromda boʻlmagan kishi tiyilmaydigan biror narsadan tiyilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ қурбонлик (ҳадий) жўнатар эдилар, мен эса уларнинг қилодаларини ўз қўлларим билан эшар эдим. Сўнг у зот иҳромда бўлмаган киши тийилмайдиган бирор нарсадан тийилмас эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يُصَلِّي أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَثِنْتَيْنِ بَعْدَهَا وَثِنْتَيْنِ قَبْلَ الْعَصْرِ وَثِنْتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَثِنْتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ ثُمَّ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ تِسْعًا قُلْتُ أَقَائِمًا أَوْ قَاعِدًا قَالَتْ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا قُلْتُ كَيْفَ يَصْنَعُ إِذَا كَانَ قَائِمًا وَكَيْفَ يَصْنَعُ إِذَا كَانَ قَاعِدًا قَالَتْ إِذَا قَرَأَ قَائِمًا رَكَعَ قَائِمًا وَإِذَا قَرَأَ قَاعِدًا رَكَعَ قَاعِدًا وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الصُّبْحِ
Abdulloh ibn Shaqiq aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺning namozlari haqida soʻradim. U: «U zot peshindan oldin toʻrt, undan keyin ikki, asrdan oldin ikki, shomdan keyin ikki, xuftondan keyin ikki (rakaat) oʻqir, soʻng kechasi toʻqqiz (rakaat) oʻqir edilar», dedi. Men: «Tik turibmi yoki oʻtiribmi?» dedim. U: «Kechasi uzoq vaqt tik turib va kechasi uzoq vaqt oʻtirib oʻqir edilar», dedi. Men: «Tik turganlarida qanday qilar, oʻtirganlarida qanday qilar edilar?» dedim. U: «Tik turib (Qurʼon) oʻqiganlarida tik turib rukuʼ qilar, oʻtirib oʻqiganlarida oʻtirib rukuʼ qilar edilar. Bomdod namozidan oldin esa ikki rakaat (oʻqir edilar)», dedi.Абдуллоҳ ибн Шақиқ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг намозлари ҳақида сўрадим. У: «У зот пешиндан олдин тўрт, ундан кейин икки, асрдан олдин икки, шомдан кейин икки, хуфтондан кейин икки (ракаат) ўқир, сўнг кечаси тўққиз (ракаат) ўқир эдилар», деди. Мен: «Тик турибми ёки ўтирибми?» дедим. У: «Кечаси узоқ вақт тик туриб ва кечаси узоқ вақт ўтириб ўқир эдилар», деди. Мен: «Тик турганларида қандай қилар, ўтирганларида қандай қилар эдилар?» дедим. У: «Тик туриб (Қуръон) ўқиганларида тик туриб рукуъ қилар, ўтириб ўқиганларида ўтириб рукуъ қилар эдилар. Бомдод намозидан олдин эса икки ракаат (ўқир эдилар)», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ عَنِ الشَّعْبِيِّ قَالَقَالَتْ عَائِشَةُ لِابْنِ أَبِي السَّائِبِ قَاصِّ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ثَلَاثًا لَتُبَايِعَنِّي عَلَيْهِنَّ أَوْ لَأُنَاجِزَنَّكَ فَقَالَ مَا هُنَّ بَلْ أَنَا أُبَايِعُكِ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْ اجْتَنِبْ السَّجْعَ مِنْ الدُّعَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ كَانُوا لَا يَفْعَلُونَ ذَلِكَ وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ مَرَّةً فَقَالَتْ إِنِّي عَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ وَهُمْ لَا يَفْعَلُونَ ذَاكَ وَقُصَّ عَلَى النَّاسِ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ مَرَّةً فَإِنْ أَبَيْتَ فَثِنْتَيْنِ فَإِنْ أَبَيْتَ فَثَلَاثًا فَلَا تَمَلُّ النَّاسُ هَذَا الْكِتَابَ وَلَا أَلْقَيَنَّكَ تَأْتِي الْقَوْمَ وَهُمْ فِي حَدِيثٍ مِنْ حَدِيثِهِمْ فَتَقْطَعُ عَلَيْهِمْ حَدِيثَهُمْ وَلَكِنْ اتْرُكْهُمْ فَإِذَا جَرَّءُوكَ عَلَيْهِ وَأَمَرُوكَ بِهِ فَحَدِّثْهُمْ
Shaʼbiy aytdi: Oisha (roziyallohu anho) madina ahlining qissaxoni Ibn Abus-Soibga: «Uch narsa bor: yo shular ustida menga bayʼat berasan, yo sen bilan hisoblashaman», dedi. U: «Ular nima? Balki men sizga bayʼat beraman, ey moʻminlarning onasi», dedi. U: «Duoda sajʼ (qofiyabozlik)dan tiyilgin, chunki Rasululloh ﷺ va ashoblari buni qilmas edilar», dedi. Ismoil bir marta shunday dedi: U: «Men Rasululloh ﷺ va ashoblarini bilardim, ular buni qilmas edilar», dedi. «Va odamlarga har juma bir marta qissa aytgin; agar koʻnmasang, ikki marta; agar koʻnmasang, uch marta — toki odamlar bu Kitobdan zerikib qolmasinlar. Yana seni bir qavmning oldiga ular oʻz suhbatlarida boʻlgan holda kelib, suhbatlarini boʻlayotgan holingda koʻrmayin; balki ularni qoʻyib bergin. Qachonki ular seni unga undab, buni buyursalar, oʻshanda ularga soʻzlab bergin», dedi.Шаъбий айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) мадина аҳлининг қиссахони Ибн Абус-Соибга: «Уч нарса бор: ё шулар устида менга байъат берасан, ё сен билан ҳисоблашаман», деди. У: «Улар нима? Балки мен сизга байъат бераман, эй мўминларнинг онаси», деди. У: «Дуода сажъ (қофиябозлик)дан тийилгин, чунки Расулуллоҳ ﷺ ва ашоблари буни қилмас эдилар», деди. Исмоил бир марта шундай деди: У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ва ашобларини билардим, улар буни қилмас эдилар», деди. «Ва одамларга ҳар жума бир марта қисса айтгин; агар кўнмасанг, икки марта; агар кўнмасанг, уч марта — токи одамлар бу Китобдан зерикиб қолмасинлар. Яна сени бир қавмнинг олдига улар ўз суҳбатларида бўлган ҳолда келиб, суҳбатларини бўлаётган ҳолингда кўрмайин; балки уларни қўйиб бергин. Қачонки улар сени унга ундаб, буни буюрсалар, ўшанда уларга сўзлаб бергин», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي سُجُودِ الْقُرْآنِ بِاللَّيْلِ يَقُولُهُ فِي السَّجْدَةِ مِرَارًا سَجَدَ وَجْهِيَ لِلَّذِي خَلَقَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ بِحَوْلِهِ وَقُوَّتِهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi Qurʼon sajdasida — buni sajdada bir necha marta aytardilar: «Yuzim uni yaratgan, oʻz havli va quvvati bilan uning quloq va koʻzini ochgan Zotga sajda qildi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси Қуръон саждасида — буни саждада бир неча марта айтардилар: «Юзим уни яратган, ўз ҳавли ва қуввати билан унинг қулоқ ва кўзини очган Зотга сажда қилди».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا بُرْدُ بْنُ سِنَانٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي الثَّوْبِ الَّذِي يُجَامِعُ فِيهِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ jimoʼ qilgan kiyimlarida namoz oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ жимў қилган кийимларида намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ قُلْتُ لِلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ امْرَأَةُ أَبِي أَرْضَعَتْ جَارِيَةً مِنْ عُرْضِ النَّاسِ بِلَبَنِ أَخَوَيَّ أَفَتَرَى أَنِّي أَتَزَوَّجُهَا فَقَالَ لَا أَبُوكَ أَبُوهَا قَالَ ثُمَّ حَدَّثَ حَدِيثَ أَبِي الْقُعَيْسِ فَقَالَإِنَّ أَبَا الْقُعَيْسِ أَتَى عَائِشَةَ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهَا فَلَمْ تَأْذَنْ لَهُ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا قُعَيْسٍ جَاءَ يَسْتَأْذِنُ عَلَيَّ فَلَمْ آذَنْ لَهُ فَقَالَ هُوَ عَمُّكِ فَلْيَدْخُلْ عَلَيْكِ فَقُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ فَقَالَ هُوَ عَمُّكَ فَلْيَدْخُلْ عَلَيْكِ
Abbod ibn Mansur aytdi: Men Qosim ibn Muhammadga: «Otamning xotini oddiy odamlardan boʻlgan bir qizni ikki akamning suti bilan emizgan; men unga uylansam boʻladi deb koʻrasanmi?» dedim. U: «Yoʻq, sening otang — uning otasidir», dedi. U (rovi) aytdi: Soʻng u Abul-Quaysning hadisini soʻzlab berdi va dedi: Abul-Quays Oishaning oldiga kelib, uning huzuriga kirishga izn soʻradi, u esa unga izn bermadi. Rasululloh ﷺ kelganlarida u: «Yo Rasululloh, Abu Quays kelib, huzurimga kirishga izn soʻradi, men unga izn bermadim», dedi. U zot: «U sening amakingdir, huzuringga kiraversin», dedilar. Men: «Meni ayol emizgan, erkak emizmagan-ku», dedim. U zot: «U sening amakingdir, huzuringga kiraversin», dedilar.Аббод ибн Мансур айтди: Мен Қосим ибн Муҳаммадга: «Отамнинг хотини оддий одамлардан бўлган бир қизни икки акамнинг сути билан эмизган; мен унга уйлансам бўлади деб кўрасанми?» дедим. У: «Йўқ, сенинг отанг — унинг отасидир», деди. У (рови) айтди: Сўнг у Абул-Қуайснинг ҳадисини сўзлаб берди ва деди: Абул-Қуайс Оишанинг олдига келиб, унинг ҳузурига киришга изн сўради, у эса унга изн бермади. Расулуллоҳ ﷺ келганларида у: «Ё Расулуллоҳ, Абу Қуайс келиб, ҳузуримга киришга изн сўради, мен унга изн бермадим», деди. У зот: «У сенинг амакингдир, ҳузурингга кираверсин», дедилар. Мен: «Мени аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку», дедим. У зот: «У сенинг амакингдир, ҳузурингга кираверсин», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُكَانَ قِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ فَاتِحَةَ الْكِتَابَ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺning bomdod namozidan oldingi ikki rakaatdagi qiyomlari Fotihatul-kitobni oʻqiydigan qadar boʻlar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг бомдод намозидан олдинги икки ракаатдаги қиёмлари Фотиҳатул-китобни ўқийдиган қадар бўлар эди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ الْمغِيرَةِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُبَعَثَ إِلَيْنَا آلُ أَبِي بَكْرٍ بِقَائِمَةِ شَاةٍ لَيْلًا فَأَمْسَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَطَعْتُ أَوْ أَمْسَكْتُ وَقَطَعَ فَقَالَ الَّذِي تُحَدِّثُهُ أَعَلَى غَيْرِ مِصْبَاحٍ فَقَالَتْ لَوْ كَانَ عِنْدَنَا مِصْبَاحٌ لَائْتَدَمْنَا بِهِ إِنْ كَانَ لَيَأْتِي عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ مَا يَخْتَبِزُونَ خُبْزًا وَلَا يَطْبُخُونَ قِدْرًا
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Abu Bakrning oilasi bizga kechasi bir qoʻyning oyogʻini yuborishdi. Rasululloh ﷺ uni ushlab turdilar, men esa kesdim — yoki men ushlab turdim, u zot kesdilar. Shunda u (Oisha) soʻzlab berayotgan kishi: «Chirogʻsizmi?» dedi. U: «Agar bizda chiroq boʻlganida, uni (moyini) noningizga qatiq qilib yer edik. Muhammad ﷺning oilalari ustidan bir oy oʻtar ediki, ular na non yopar, na qozon qaynatar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Абу Бакрнинг оиласи бизга кечаси бир қўйнинг оёғини юборишди. Расулуллоҳ ﷺ уни ушлаб турдилар, мен эса кесдим — ёки мен ушлаб турдим, у зот кесдилар. Шунда у (Оиша) сўзлаб бераётган киши: «Чироғсизми?» деди. У: «Агар бизда чироқ бўлганида, уни (мойини) нонингизга қатиқ қилиб ер эдик. Муҳаммад ﷺнинг оилалари устидан бир ой ўтар эдики, улар на нон ёпар, на қозон қайнатар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي هِشَامٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ وَهُوَ قَاعِدٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ إِنْسَانٌ أَرْبَعِينَ آيَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirgan holda qiroat qilar, rukuʼ qilmoqchi boʻlganlarida esa odam qirq oyat oʻqiydigancha (qiroat qilish) miqdorida turardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтирган ҳолда қироат қилар, рукуъ қилмоқчи бўлганларида эса одам қирқ оят ўқийдиганча (қироат қилиш) миқдорида турардилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍأَنَّ امْرَأَةً دَخَلَتْ عَلَى عَائِشَةَ فَإِذَا رُمْحٌ مَنْصُوبٌ فَقَالَتْ مَا هَذَا الرُّمْحُ فَقَالَتْ نَقْتُلُ بِهِ الْأَوْزَاغَ ثُمَّ حَدَّثَتْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ إِبْرَاهِيمَ لَمَّا أُلْقِيَ فِي النَّارِ جَعَلَتْ الدَّوَابُّ كُلُّهَا تُطْفِئُ عَنْهُ إِلَّا الْوَزَغَ فَإِنَّهُ جَعَلَ يَنْفُخُهَا عَلَيْهِ
Nofeʼdan rivoyat qilinadi: Bir ayol Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdi, qarasa, tik qoʻyilgan nayza turibdi. U: «Bu nayza nima?» dedi. U (Oisha): «Biz u bilan kaltakesaklarni oʻldiramiz», dedi. Soʻng u Rasululloh ﷺdan rivoyat qildiki: Ibrohim (alayhissalom) olovga tashlanganida, hamma jonivorlar undan (olovni) oʻchira boshlagan, faqat kaltakesak — u esa uning ustiga puflay boshlagan.Нофеъдан ривоят қилинади: Бир аёл Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирди, қараса, тик қўйилган найза турибди. У: «Бу найза нима?» деди. У (Оиша): «Биз у билан калтакесакларни ўлдирамиз», деди. Сўнг у Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилдики: Иброҳим (алайҳиссалом) оловга ташланганида, ҳамма жониворлар ундан (оловни) ўчира бошлаган, фақат калтакесак — у эса унинг устига пуфлай бошлаган.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ عَنِ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُيَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا بُدِّلَتْ {الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ} أَيْنَ النَّاسُ يَوْمَئِذٍ قَالَ النَّاسُ يَوْمَئِذٍ عَلَى الصِّرَاطِ
Shaʼbiy aytdi: Oisha (roziyallohu anho): «Yo Rasululloh, ayting-chi, {yer boshqa yerga, osmonlar ham (boshqa osmonlarga) almashtirilib, ular yagona va qahhor Alloh huzurida (hozir boʻlib) chiqqan) kunda odamlar qayerda boʻladilar?» dedi. U zot: «Oʻsha kuni odamlar Sirot ustida boʻladilar», dedilar.Шаъбий айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо): «Ё Расулуллоҳ, айтинг-чи, {ер бошқа ерга, осмонлар ҳам (бошқа осмонларга) алмаштирилиб, улар ягона ва қаҳҳор Аллоҳ ҳузурида (ҳозир бўлиб) чиққан) кунда одамлар қаерда бўладилар?» деди. У зот: «Ўша куни одамлар Сирот устида бўладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ وَيَزِيدُ الْمَعْنَى قَالَا أَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ السُّوَرَ قَالَتْ الْمُفَصَّلَ قُلْتُ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَاعِدًا قَالَتْ نَعَمْ بَعْدَمَا حَطَمَهُ النَّاسُ قُلْتُ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الضُّحَى قَالَتْ لَا إِلَّا أَنْ يَجِيءَ مِنْ مَغِيبِهِ قُلْتُ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ شَهْرًا سِوَى رَمَضَانَ قَالَتْ لَا وَاللَّهِ إِنْ صَامَ شَهْرًا تَامًّا سِوَى رَمَضَانَ وَلَا أَفْطَرَهُ كُلَّهُ حَتَّى يَصُومَ مِنْهُ شَيْئًا قُلْتُ أَيُّ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَحَبَّ إِلَيْهِ قَالَتْ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَتْ ثُمَّ عُمَرُ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَتْ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ قَالَ يَزِيدُ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ فَسَكَتَتْ
Abdulloh ibn Shaqiq aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)ga: «Rasululloh ﷺ (namozda uzun) suralarni oʻqir edilarmi?» dedim. U: «Mufassalni», dedi. «Rasululloh ﷺ oʻtirib namoz oʻqir edilarmi?» dedim. U: «Ha, odamlar u zotni holdan toydirganlaridan keyin», dedi. «Rasululloh ﷺ zuho namozini oʻqir edilarmi?» dedim. U: «Yoʻq, faqat safardan kelganlaridagina», dedi. «Rasululloh ﷺ Ramazondan boshqa bir oy roʻza tutar edilarmi?» dedim. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, u zot Ramazondan boshqa toʻliq bir oy roʻza tutmaganlar, biror oyni butunlay (roʻzasiz) ochiq ham qoldirmaganlar — undan albatta bir nima roʻza tutar edilar», dedi. «Rasululloh ﷺning ashoblaridan qaysi biri u zotga eng suyukli edi?» dedim. U: «Abu Bakr», dedi. «Soʻng kim?» dedim. U: «Soʻng Umar», dedi. «Soʻng kim?» dedim. U: «Abu Ubayda ibn al-Jarroh», dedi. Yazid aytdi: Men: «Soʻng kim?» dedim. U aytdi: Shunda u jim qoldi.Абдуллоҳ ибн Шақиқ айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)га: «Расулуллоҳ ﷺ (намозда узун) сураларни ўқир эдиларми?» дедим. У: «Муфассални», деди. «Расулуллоҳ ﷺ ўтириб намоз ўқир эдиларми?» дедим. У: «Ҳа, одамлар у зотни ҳолдан тойдирганларидан кейин», деди. «Расулуллоҳ ﷺ зуҳо намозини ўқир эдиларми?» дедим. У: «Йўқ, фақат сафардан келганларидагина», деди. «Расулуллоҳ ﷺ Рамазондан бошқа бир ой рўза тутар эдиларми?» дедим. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, у зот Рамазондан бошқа тўлиқ бир ой рўза тутмаганлар, бирор ойни бутунлай (рўзасиз) очиқ ҳам қолдирмаганлар — ундан албатта бир нима рўза тутар эдилар», деди. «Расулуллоҳ ﷺнинг ашобларидан қайси бири у зотга энг суюкли эди?» дедим. У: «Абу Бакр», деди. «Сўнг ким?» дедим. У: «Сўнг Умар», деди. «Сўнг ким?» дедим. У: «Абу Убайда ибн ал-Жарроҳ», деди. Язид айтди: Мен: «Сўнг ким?» дедим. У айтди: Шунда у жим қолди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ قَالَ ذَكَرُوا عِنْدَ أَبِي قِلَابَةَ خُرُوجَ النِّسَاءِ فِي الْعِيدِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُكَانَتْ الْكِعَابُ تَخْرُجُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خِدْرِهَا
Xolid aytdi: Abu Qilobaning oldida ayollarning hayitga chiqishlari zikr qilindi. U aytdi: Oisha (roziyallohu anho): «(Hatto) pardali qizlar ham oʻz hujralaridan Rasululloh ﷺ (bor joyga) chiqar edilar», degan.Холид айтди: Абу Қилобанинг олдида аёлларнинг ҳайитга чиқишлари зикр қилинди. У айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо): «(Ҳатто) пардали қизлар ҳам ўз ҳужраларидан Расулуллоҳ ﷺ (бор жойга) чиқар эдилар», деган.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَرَاهِيَةُ لِقَاءِ اللَّهِ أَنْ يَكْرَهَ الْمَوْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّا لَنَكْرَهُهُ فَقَالَ لَا لَيْسَ بِذَاكَ وَلَكِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا قَضَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَبْضَهُ فَرَّجَ لَهُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ ثَوَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَكَرَامَتِهِ فَيَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ يُحِبُّ لِقَاءَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَاللَّهُ يُحِبُّ لِقَاءَهُ وَإِنَّ الْكَافِرَ وَالْمُنَافِقَ إِذَا قَضَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَبْضَهُ فَرَّجَ لَهُ عَمَّا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَهَوَانِهِ فَيَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَهُوَ يَكْرَهُ لِقَاءَ اللَّهِ وَاللَّهُ يَكْرَهُ لِقَاءَهُ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga roʻbaroʻ boʻlishni suysa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni suyadi; kim Alloh azza va jallaga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», dedilar. Shunda Oisha: «Yo Rasululloh, Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrish — oʻlimni yomon koʻrishmi? Allohga qasamki, biz uni yomon koʻramiz-ku», dedi. U zot: «Yoʻq, u bunday emas. Lekin moʻminga Alloh azza va jalla uning joni olinishini hukm qilsa, uning oldida turgan Alloh azza va jallaning savobi va karomatidan (parda) ochiladi; bas, u oʻladigan paytda Alloh azza va jallaga roʻbaroʻ boʻlishni suygan holda oʻladi, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni suyadi. Kofir va munofiqqa esa Alloh azza va jalla uning joni olinishini hukm qilsa, oldida turgan Alloh azza va jallaning azobi va xorligidan (parda) ochiladi; bas, u oʻladigan paytda Allohga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻrgan holda oʻladi, Alloh ham unga roʻbaroʻ boʻlishni yomon koʻradi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга рўбарў бўлишни суйса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни суяди; ким Аллоҳ азза ва жаллага рўбарў бўлишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», дедилар. Шунда Оиша: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўриш — ўлимни ёмон кўришми? Аллоҳга қасамки, биз уни ёмон кўрамиз-ку», деди. У зот: «Йўқ, у бундай эмас. Лекин мўминга Аллоҳ азза ва жалла унинг жони олинишини ҳукм қилса, унинг олдида турган Аллоҳ азза ва жалланинг савоби ва кароматидан (парда) очилади; бас, у ўладиган пайтда Аллоҳ азза ва жаллага рўбарў бўлишни суйган ҳолда ўлади, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни суяди. Кофир ва мунофиққа эса Аллоҳ азза ва жалла унинг жони олинишини ҳукм қилса, олдида турган Аллоҳ азза ва жалланинг азоби ва хорлигидан (парда) очилади; бас, у ўладиган пайтда Аллоҳга рўбарў бўлишни ёмон кўрган ҳолда ўлади, Аллоҳ ҳам унга рўбарў бўлишни ёмон кўради», дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَفْتِلُ قَلَائِدَ هَدْيِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا يَدَعُ حَاجَةً لَهُ إِلَى امْرَأَتِهِ حَتَّى يَرْجِعَ الْحَاجُّ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺning hadiylarining qilodalarini eshar edim; u zot esa hojilar qaytguncha xotinlariga boʻlgan biror hojatlarini tark etmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳадийларининг қилодаларини эшар эдим; у зот эса ҳожилар қайтгунча хотинларига бўлган бирор ҳожатларини тарк этмас эдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ وَيُونُسُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ حَائِضٍ إِلَّا بِخِمَارٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Hayz koʻradigan (yoshga yetgan) ayolning namozi roʻmolsiz qabul qilinmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳайз кўрадиган (ёшга етган) аёлнинг намози рўмолсиз қабул қилинмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلَاةَ حَائِضٍ إِلَّا بِخِمَارٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh hayz koʻradigan ayolning namozini roʻmolsiz qabul qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ ҳайз кўрадиган аёлнинг намозини рўмолсиз қабул қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أُمَيَّةَ أَنَّهَاسَأَلَتْ عَائِشَةَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ {إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ} وَعَنْ هَذِهِ الْآيَةِ {مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ} فَقَالَتْ مَا سَأَلَنِي عَنْهُمَا أَحَدٌ مُنْذُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُمَا فَقَالَ يَا عَائِشَةُ هَذِهِ مُتَابَعَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الْعَبْدَ بِمَا يُصِيبُهُ مِنْ الْحُمَّةِ وَالنَّكْبَةِ وَالشَّوْكَةِ حَتَّى الْبِضَاعَةُ يَضَعُهَا فِي كُمِّهِ فَيَفْقِدُهَا فَيَفْزَعُ لَهَا فَيَجِدُهَا فِي ضِبْنِهِ حَتَّى إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيَخْرُجُ مِنْ ذُنُوبِهِ كَمَا يَخْرُجُ التِّبْرُ الْأَحْمَرُ مِنْ الْكِيرِ
Umayya Oisha (roziyallohu anho)dan Alloh taoloning: {Agar koʻnglingizdagini oshkor qilsangiz ham, yashirsangiz ham, Alloh sizni u bilan hisob-kitob qiladi} degan oyati hamda: {Kim yomonlik qilsa, uning jazosini koʻradi} degan oyati haqida soʻradi. U: «Rasululloh ﷺdan bu ikkisi haqida soʻraganimdan beri mendan bu haqda hech kim soʻramagan edi», dedi. U zot: «Ey Oisha, bu — Allohning bandasini boshiga tushadigan isitma, falokat va tikan bilan, hatto yengiga qoʻyib, uni yoʻqotib qoʻyib, vahimaga tushib, soʻng uni yonboshidan topadigan bir narsasiga qadar (boʻladigan ishlar bilan) izma-iz taʼqib qilishidir. Hatto moʻmin gunohlaridan, qizil oltin koʻradan chiqqanidek, chiqib ketadi», dedilar.Умайя Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Аллоҳ таолонинг: {Агар кўнглингиздагини ошкор қилсангиз ҳам, яширсангиз ҳам, Аллоҳ сизни у билан ҳисоб-китоб қилади} деган ояти ҳамда: {Ким ёмонлик қилса, унинг жазосини кўради} деган ояти ҳақида сўради. У: «Расулуллоҳ ﷺдан бу иккиси ҳақида сўраганимдан бери мендан бу ҳақда ҳеч ким сўрамаган эди», деди. У зот: «Эй Оиша, бу — Аллоҳнинг бандасини бошига тушадиган иситма, фалокат ва тикан билан, ҳатто енгига қўйиб, уни йўқотиб қўйиб, ваҳимага тушиб, сўнг уни ёнбошидан топадиган бир нарсасига қадар (бўладиган ишлар билан) изма-из таъқиб қилишидир. Ҳатто мўмин гуноҳларидан, қизил олтин кўрадан чиққанидек, чиқиб кетади», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ صَفِيَّةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir soʼ (suv) bilan gʻusl qilar, bir mudd (suv) bilan tahorat qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир сў (сув) билан ғусл қилар, бир мудд (сув) билан таҳорат қилар эдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي الصَّلْتِ قَالَذَكَرُوا عِنْدَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ رَحِمَهُ اللَّهُ اسْتِقْبَالَ الْقِبْلَةِ بِالْفُرُوجِ فَقَالَ عِرَاكُ بْنُ مَالِكٍ قَالَتْ عَائِشَةُ ذَكَرُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ قَوْمًا يَكْرَهُونَ ذَلِكَ قَالَ فَقَالَ قَدْ فَعَلُوهَا حَوِّلُوا مَقْعَدَتِي نَحْوَ الْقِبْلَةِ
Xolid ibn Abus-Salt aytdi: Umar ibn Abdulaziz (rahimahulloh)ning oldida avratni qiblaga qaratish zikr qilindi. Shunda Irok ibn Molik aytdi: Oisha (roziyallohu anho) dedi: Rasululloh ﷺning oldilarida baʼzi qavmlar buni yomon koʻrishlari zikr qilindi. U (rovi) aytdi: Shunda u zot: «Ular buni qilibdilarmi? Mening oʻrindigʻimni qibla tomonga burib qoʻyinglar», dedilar.Холид ибн Абус-Салт айтди: Умар ибн Абдулазиз (раҳимаҳуллоҳ)нинг олдида авратни қиблага қаратиш зикр қилинди. Шунда Ирок ибн Молик айтди: Оиша (розияллоҳу анҳо) деди: Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида баъзи қавмлар буни ёмон кўришлари зикр қилинди. У (рови) айтди: Шунда у зот: «Улар буни қилибдиларми? Менинг ўриндиғимни қибла томонга буриб қўйинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَبَّيْنَا بِالْحَجِّ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفٍ حِضْتُ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ مَا يُبْكِيكِ يَا عَائِشَةُ قُلْتُ حِضْتُ لَيْتَنِي لَمْ أَكُنْ حَجَجْتُ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّمَا ذَاكَ شَيْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ انْسُكِي الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ قَالَتْ فَلَمَّا دَخَلْنَا مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ قَالَتْ وَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نِسَائِهِ الْبَقَرَ يَوْمَ النَّحْرِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةَ الْبَطْحَاءِ طَهُرَتْ فَقَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَرْجِعُ صَوَاحِبِي بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَذَهَبَ بِي إِلَى التَّنْعِيمِ فَلَبَّيْتُ بِعُمْرَةٍ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Biz hajga talbiya aytdik. Sarifga yetganimizda men hayz koʻrdim. Rasululloh ﷺ huzurimga kirdilar, men esa yigʻlayotgan edim. U zot: «Ey Oisha, nega yigʻlayapsan?» dedilar. Men: «Hayz koʻrdim, koshki haj qilmaganimda edi», dedim. U zot: «Subhanalloh! Bu — Alloh azza va jalla Odam qizlariga yozib qoʻygan bir narsa, xolos. Baytni tavof qilmaslikdan boshqa barcha haj amallarini ado et», dedilar. U (Oisha) dedi: Makkaga kirganimizda Rasululloh ﷺ: «Kim buni umra qilishni istasa, umra qilsin; faqat yonida hadiy boʻlgan kishidan boshqa», dedilar. U dedi: Rasululloh ﷺ nahr kuni oʻz ayollari nomidan sigir soʻydilar. Batho kechasi boʻlganida men pok boʻldim. U dedi: Men: «Yo Rasululloh, dugonalarim haj va umra bilan qaytadilaru, men esa yolgʻiz haj bilan qaytamanmi?» dedim. Shunda u zot Abdurahmon ibn Abu Bakrga buyurdilar, u meni Tanʼimga olib bordi va men umraga talbiya aytdim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Биз ҳажга талбия айтдик. Сарифга етганимизда мен ҳайз кўрдим. Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кирдилар, мен эса йиғлаётган эдим. У зот: «Эй Оиша, нега йиғлаяпсан?» дедилар. Мен: «Ҳайз кўрдим, кошки ҳаж қилмаганимда эди», дедим. У зот: «Субҳаналлоҳ! Бу — Аллоҳ азза ва жалла Одам қизларига ёзиб қўйган бир нарса, холос. Байтни тавоф қилмасликдан бошқа барча ҳаж амалларини адо эт», дедилар. У (Оиша) деди: Маккага кирганимизда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким буни умра қилишни истаса, умра қилсин; фақат ёнида ҳадий бўлган кишидан бошқа», дедилар. У деди: Расулуллоҳ ﷺ наҳр куни ўз аёллари номидан сигир сўйдилар. Батҳо кечаси бўлганида мен пок бўлдим. У деди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, дугоналарим ҳаж ва умра билан қайтадилару, мен эса ёлғиз ҳаж билан қайтаманми?» дедим. Шунда у зот Абдураҳмон ибн Абу Бакрга буюрдилар, у мени Танъимга олиб борди ва мен умрага талбия айтдим.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ بِخَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni odamlarning eng qattiq azoblanadigani — Alloh azza va jallaning yaratganiga oʻxshatib yasovchilardir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадигани — Аллоҳ азза ва жалланинг яратганига ўхшатиб ясовчилардир», дедилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَاجَعَلَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُرْدَةً مِنْ صُوفٍ سَوْدَاءَ فَلَبِسَهَا فَلَمَّا عَرِقَ فَوَجَدَ رِيحَ الصُّوفِ فَقَذَفَهَا قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَكَانَ يُعْجِبُهُ الرِّيحُ الطَّيِّبَةُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺga qora jundan rido tikdi, u zot uni kiydilar. Terlaganlarida jun hidini sezdilar va uni tashlab yubordilar. U (rovi) aytdi: Menimcha, u: «U zot xushboʻy hidni yoqtirar edilar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺга қора жундан ридо тикди, у зот уни кийдилар. Терлаганларида жун ҳидини сездилар ва уни ташлаб юбордилар. У (рови) айтди: Менимча, у: «У зот хушбўй ҳидни ёқтирар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ بَابَنُوسَ قَالَذَهَبْتُ أَنَا وَصَاحِبٌ لِي إِلَى عَائِشَةَ فَاسْتَأْذَنَّا عَلَيْهَا فَأَلْقَتْ لَنَا وَسَادَةً وَجَذَبَتْ إِلَيْهَا الْحِجَابَ فَقَالَ صَاحِبِي يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ مَا تَقُولِينَ فِي الْعِرَاكِ قَالَتْ وَمَا الْعِرَاكُ وَضَرَبْتُ مَنْكِبَ صَاحِبِي فَقَالَتْ مَهْ آذَيْتَ أَخَاكَ ثُمَّ قَالَتْ مَا الْعِرَاكُ الْمَحِيضُ قُولُوا مَا قَالَ اللَّهُ الْمَحِيضُ ثُمَّ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَشَّحُنِي وَيَنَالُ مِنْ رَأْسِي وَبَيْنِي وَبَيْنَهُ ثَوْبٌ وَأَنَا حَائِضٌ
Yazid ibn Bobanus aytdi: Men va bir sherigim Oisha (roziyallohu anho)ning oldiga bordik va uning huzuriga kirishga izn soʻradik. U bizga bir yostiq tashladi va pardani oʻziga tortdi. Sherigim: «Ey moʻminlarning onasi, irok haqida nima deysiz?» dedi. U: «Irok nima?» dedi. Men esa sherigimning yelkasiga urdim. Shunda u: «Boʻldi qil, birodaringga ozor berding», dedi. Soʻng: «Irok nima — hayzmi? Alloh aytgan narsani ayting: mahiz», dedi. Keyin u dedi: Rasululloh ﷺ men hayzli holimda meni oʻzlariga tortib quchoqlar va boshimdan bahra olar edilar; men bilan u zotning orasida esa kiyim boʻlardi.Язид ибн Бобанус айтди: Мен ва бир шеригим Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг олдига бордик ва унинг ҳузурига киришга изн сўрадик. У бизга бир ёстиқ ташлади ва пардани ўзига тортди. Шеригим: «Эй мўминларнинг онаси, ирок ҳақида нима дейсиз?» деди. У: «Ирок нима?» деди. Мен эса шеригимнинг елкасига урдим. Шунда у: «Бўлди қил, биродарингга озор бердинг», деди. Сўнг: «Ирок нима — ҳайзми? Аллоҳ айтган нарсани айтинг: маҳиз», деди. Кейин у деди: Расулуллоҳ ﷺ мен ҳайзли ҳолимда мени ўзларига тортиб қучоқлар ва бошимдан баҳра олар эдилар; мен билан у зотнинг орасида эса кийим бўларди.