حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُبْدِعَ بِي فَاحْمِلْنِي قَالَ فَقَالَ لَيْسَ عِنْدِي قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أَدُلُّهُ عَلَى مَنْ يَحْمِلُهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytadi: Nabiy ﷺning huzurlariga bir kishi kelib: «Yo Rasululloh, mening ulovim halok boʻldi, menga ulov bering», dedi. U zot: «Menda (beradigan narsa) yoʻq», dedilar. Shunda bir kishi: «Yo Rasululloh, men uni mindiradigan kishiga yoʻllaymanmi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Kim yaxshilikka yoʻl koʻrsatsa, unga uni qilguvchining ajri kabi ajr bordir», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтади: Набий ﷺнинг ҳузурларига бир киши келиб: «Ё Расулуллоҳ, менинг уловим ҳалок бўлди, менга улов беринг», деди. У зот: «Менда (берадиган нарса) йўқ», дедилар. Шунда бир киши: «Ё Расулуллоҳ, мен уни миндирадиган кишига йўллайманми?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ким яхшиликка йўл кўрсатса, унга уни қилгувчининг ажри каби ажр бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا تَؤُمَّنَّ رَجُلًا فِي سُلْطَانِهِ وَلَا تَجْلِسْ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ حَتَّى يَأْذَنَ لَكَ

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qavmga Allohning Kitobini eng yaxshi oʻquvchisi imomlik qiladi; agar oʻqishda teng boʻlsalar, sunnatni eng bilguchisi; soʻng hijratda eng oldin boʻlgani; agar hijratda teng boʻlsalar, yoshi eng ulugʻi. Kishi oʻzga kishiga uning hokimiyati joyida imomlik qilmasin va uning uyida, uning hurmat oʻrnida, u izn bermaguncha oʻtirmasin», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қавмга Аллоҳнинг Китобини энг яхши ўқувчиси имомлик қилади; агар ўқишда тенг бўлсалар, суннатни энг билгучиси; сўнг ҳижратда энг олдин бўлгани; агар ҳижратда тенг бўлсалар, ёши энг улуғи. Киши ўзга кишига унинг ҳокимияти жойида имомлик қилмасин ва унинг уйида, унинг ҳурмат ўрнида, у изн бермагунча ўтирмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَخْبَرَنَا الدَّسْتُوَائِيُّ وَيَزِيدُ أَخْبَرَنَا الدَّسْتُوَائِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُوتِرُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ وَأَوْسَطِهِ وَآخِرِهِ

Abu Masʼud Uqba ibn Amr (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot kechaning avvalida ham, oʻrtasida ham, oxirida ham vitr oʻqir edilar.Абу Масъуд Уқба ибн Амр (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот кечанинг аввалида ҳам, ўртасида ҳам, охирида ҳам витр ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِلْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ أَرْبَعُ خِلَالٍ أَنْ يُجِيبَهُ إِذَا دَعَاهُ وَيُشَمِّتَهُ إِذَا عَطَسَ وَإِذَا مَرِضَ أَنْ يَعُودَهُ وَإِذَا مَاتَ أَنْ يَشْهَدَهُ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Musulmonning musulmon ustida toʻrtta haqqi bor: uni chaqirsa ijobat qilishi, aksa urganda tashmit qilishi, kasal boʻlsa yoʻqlab borishi va vafot etsa (janozasida) hozir boʻlishi», dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Мусулмоннинг мусулмон устида тўртта ҳаққи бор: уни чақирса ижобат қилиши, акса урганда ташмит қилиши, касал бўлса йўқлаб бориши ва вафот этса (жанозасида) ҳозир бўлиши», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ نَحْوَ الْيَمَنِ فَقَالَ الْإِيمَانُ هَاهُنَا الْإِيمَانُ هَاهُنَا وَإِنَّ الْقَسْوَةَ وَغِلَظَ الْقُلُوبِ فِي الْفَدَّادِينَ عِنْدَ أُصُولِ أَذْنَابِ الْإِبِلِ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنَا الشَّيْطَانِ فِي رَبِيعَةَ وَمُضَرَ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ qoʻllari bilan Yaman tomonga ishora qilib: «Iymon mana shu tomonda, iymon mana shu tomonda. Albatta, qattiqqoʻllik va dil qattiqligi — tuyalarning dumlari tagida baqirib yuruvchilarda, Rabia va Muzarda — shaytonning ikki shoxi chiqadigan (joyda)dir», dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ қўллари билан Яман томонга ишора қилиб: «Иймон мана шу томонда, иймон мана шу томонда. Албатта, қаттиққўллик ва дил қаттиқлиги — туяларнинг думлари тагида бақириб юрувчиларда, Рабиа ва Музарда — шайтоннинг икки шохи чиқадиган (жойда)дир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو قَالَأَتَى رَجُلٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي أَتَأَخَّرُ عَنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ مِنْ أَجْلِ فُلَانٍ مِمَّا يُطِيلُ بِنَا فَمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ غَضَبًا فِي مَوْعِظَةٍ مِنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ مِنْكُمْ لَمُنَفِّرِينَ فَأَيُّكُمْ مَا صَلَّى بِالنَّاسِ فَلْيَتَجَوَّزْ فَإِنَّ فِيهِمْ الضَّعِيفَ وَالْكَبِيرَ وَذَا الْحَاجَةِ

Abu Masʼud Uqba ibn Amr (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi Nabiy ﷺning oldilariga kelib: Men falon (kishi) bizga namozni uzun qilgani sababli bomdod namozidan kech qolaman, dedi. Men Nabiy ﷺni oʻsha kungidek vaʼzda qattiq gʻazablangan holda koʻrmaganman. Nabiy ﷺ: «Ey odamlar! Albatta, sizlarning orangizda (odamlarni namozdan) qochiruvchilar bor. Qaysingiz odamlarga namoz oʻqib bersa, (namozni) yengil qilsin; chunki ular ichida kuchsiz, keksa va hojati bor (kishi) boʻladi», dedilar.Абу Масъуд Уқба ибн Амр (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши Набий ﷺнинг олдиларига келиб: Мен фалон (киши) бизга намозни узун қилгани сабабли бомдод намозидан кеч қоламан, деди. Мен Набий ﷺни ўша кунгидек ваъзда қаттиқ ғазабланган ҳолда кўрмаганман. Набий ﷺ: «Эй одамлар! Албатта, сизларнинг орангизда (одамларни намоздан) қочирувчилар бор. Қайсингиз одамларга намоз ўқиб берса, (намозни) енгил қилсин; чунки улар ичида кучсиз, кекса ва ҳожати бор (киши) бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الْأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Odamlar avvalgi paygʻambarlik kalomidan ilgab qolgan narsalardan biri: ‹Uyalmasang, xohlaganingni qil›, degan (soʻz)dir».Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Одамлар аввалги пайғамбарлик каломидан илгаб қолган нарсалардан бири: ‹Уялмасанг, хоҳлаганингни қил›, деган (сўз)дир».

زِيَادَات الْقُطَيْعِيِّ قَالَ ابْنُ مَالِكٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الْأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Albatta, odamlar avvalgi paygʻambarlik kalomidan ilgab qolgan narsalardan biri: ‹Uyalmasang, xohlaganingni qil›, degan (soʻz)dir».Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Албатта, одамлар аввалги пайғамбарлик каломидан илгаб қолган нарсалардан бири: ‹Уялмасанг, хоҳлаганингни қил›, деган (сўз)дир».

حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَمْرٍو أَبِي مَسْعُودٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ بِالصَّدَقَةِ فَيَنْطَلِقُ أَحَدُنَا فَيُحَامِلُ فَيَجِيءُ بِالْمُدِّ وَإِنَّ لِبَعْضِهِمْ الْيَوْمَ مِائَةَ أَلْفٍقَالَ شَقِيقٌ فَرَأَيْتُ أَنَّهُ يُعَرِّضُ بِنَفْسِهِ

Abu Masʼud Uqba ibn Amr (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ sadaqa qilishga buyurar edilar. Bas, birimiz borib, zoʻrgʻa yuk tashir va bir mudd (taom) topib kelar edi. Bugun esa ulardan baʼzisining yuz mingi bor. Shaqiq aytdi: Men uning oʻzini nazarda tutayotganini payqadim.Абу Масъуд Уқба ибн Амр (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ садақа қилишга буюрар эдилар. Бас, биримиз бориб, зўрға юк ташир ва бир мудд (таом) топиб келар эди. Бугун эса улардан баъзисининг юз минги бор. Шақиқ айтди: Мен унинг ўзини назарда тутаётганини пайқадим.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفَقَةُ الرَّجُلِ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا صَدَقَةٌ

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishining savob umidida oʻz ahliga sarflagan nafaqasi sadaqadir», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кишининг савоб умидида ўз аҳлига сарфлаган нафақаси садақадир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُطْبَةً فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ فِيكُمْ مُنَافِقِينَ فَمَنْ سَمَّيْتُ فَلْيَقُمْ ثُمَّ قَالَ قُمْ يَا فُلَانُ قُمْ يَا فُلَانُ قُمْ يَا فُلَانُ حَتَّى سَمَّى سِتَّةً وَثَلَاثِينَ رَجُلًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ فِيكُمْ أَوْ مِنْكُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ قَالَ فَمَرَّ عُمَرُ عَلَى رَجُلٍ مِمَّنْ سَمَّى مُقَنَّعٍ قَدْ كَانَ يَعْرِفُهُ قَالَ مَا لَكَ قَالَ فَحَدَّثَهُ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بُعْدًا لَكَ سَائِرَ الْيَوْمِحَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سُفْيَانُ أُرَاهُ عِيَاضَ بْنَ عِيَاضٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ bizga bir xutba qildilar, Allohga hamd va sano aytdilar, soʻng: «Albatta, sizlarning ichingizda munofiqlar bor. Men kimning ismini aytsam, u tursin», dedilar. Soʻng: «Tur, ey falonchi! Tur, ey falonchi! Tur, ey falonchi!» dedilar — hatto oʻttiz olti kishining ismini aytdilar. Soʻngra: «Albatta, sizlarning ichingizda — yoki sizlardan (baʼzisi shunday) — Allohdan qoʻrqinglar», dedilar. (Roviy) aytdi: Umar u zot ismini aytgan kishilardan biri — yuzini yopib olgan, oʻzi tanigan kishining yonidan oʻtib qoldi va: «Senga nima boʻldi?» dedi. U unga Rasululloh ﷺ aytgan narsani aytib berdi. Shunda (Umar): «Umringning qolgan qismida (rahmatdan) yiroq boʻl», dedi. Boshqa isnodda ham shu maʼnodagi (rivoyat) zikr qilindi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ бизга бир хутба қилдилар, Аллоҳга ҳамд ва сано айтдилар, сўнг: «Албатта, сизларнинг ичингизда мунофиқлар бор. Мен кимнинг исмини айтсам, у турсин», дедилар. Сўнг: «Тур, эй фалончи! Тур, эй фалончи! Тур, эй фалончи!» дедилар — ҳатто ўттиз олти кишининг исмини айтдилар. Сўнгра: «Албатта, сизларнинг ичингизда — ёки сизлардан (баъзиси шундай) — Аллоҳдан қўрқинглар», дедилар. (Ровий) айтди: Умар у зот исмини айтган кишилардан бири — юзини ёпиб олган, ўзи таниган кишининг ёнидан ўтиб қолди ва: «Сенга нима бўлди?» деди. У унга Расулуллоҳ ﷺ айтган нарсани айтиб берди. Шунда (Умар): «Умрингнинг қолган қисмида (раҳматдан) йироқ бўл», деди. Бошқа иснодда ҳам шу маънодаги (ривоят) зикр қилинди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍأَنَّهُ كَانَ يَضْرِبُ غُلَامًا لَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَإِنِّي أُعْتِقُهُ لِوَجْهِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U oʻz xizmatkorini urayotgan edi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Allohga qasamki, Alloh senga sen unga (kuch yetkazganingdan) koʻra qodirroqdir», dedilar. U: «Ey Allohning Nabiysi, men uni Alloh azza va jallaning yuzi uchun ozod qildim», dedi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У ўз хизматкорини ураётган эди. Шунда Набий ﷺ унга: «Аллоҳга қасамки, Аллоҳ сенга сен унга (куч етказганингдан) кўра қодирроқдир», дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Набийси, мен уни Аллоҳ азза ва жалланинг юзи учун озод қилдим», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَأَتَى رَجُلٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَا عِنْدِي مَا أُعْطِيكَ وَلَكِنْ ائْتِ فُلَانًا فَأَتَى الرَّجُلَ فَأَعْطَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ أَوْ عَامِلِهِ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, u zotdan (biror narsa) soʻradi. U zot: «Menda senga beradigan narsa yoʻq, lekin falonchining oldiga borgin», dedilar. U kishining oldiga bordi, u esa unga berdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kim yaxshilikka yoʻllasa, unga uni qilguvchining — yoki uni amalga oshiruvchining — ajri kabi ajr bordir», dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, у зотдан (бирор нарса) сўради. У зот: «Менда сенга берадиган нарса йўқ, лекин фалончининг олдига боргин», дедилар. У кишининг олдига борди, у эса унга берди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ким яхшиликка йўлласа, унга уни қилгувчининг — ёки уни амалга оширувчининг — ажри каби ажр бордир», дедилар.

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّ فِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ هُوَ الَّذِي كَانَ أُرِيَ النِّدَاءَ بِالصَّلَاةِ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّهُ قَالَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ لَهُ بَشِيرُ بْنُ سَعْدٍ أَمَرَنَا اللَّهُ أَنْ نُصَلِّيَ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ نُصَلِّي عَلَيْكَ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تَمَنَّيْنَا أَنَّهُ لَمْ يَسْأَلْهُ ثُمَّ قَالَ قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ فِي الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَالسَّلَامُ كَمَا قَدْ عَلِمْتُمْ

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Saʼd ibn Ubodaning majlisida edik, Rasululloh ﷺ bizning oldimizga keldilar. Shunda Bashir ibn Saʼd u zotga: ‹Yo Rasululloh! Alloh taolo bizni sizga salavot aytishimizga buyurdi, sizga qanday salavot aytamiz?› dedi. Rasululloh ﷺ shunchalik jim turdilarki, hatto biz uni (Bashir) soʻramagan boʻlsa edi, deb orzu qildik. Soʻng Rasululloh ﷺ: ‹Shunday deng: Allohumma solli alo Muhammadin va alo oli Muhammadin kamo sollayta alo Ibrohima, va borik alo Muhammadin kamo borakta alo oli Ibrohima fil-olamiyna, innaka hamiydun majiyd. Salom esa siz bilganingizdek (bersangiz boʻladi)›, dedilar».Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Саъд ибн Убоданинг мажлисида эдик, Расулуллоҳ ﷺ бизнинг олдимизга келдилар. Шунда Башир ибн Саъд у зотга: ‹Ё Расулуллоҳ! Аллоҳ таоло бизни сизга салавот айтишимизга буюрди, сизга қандай салавот айтамиз?› деди. Расулуллоҳ ﷺ шунчалик жим турдиларки, ҳатто биз уни (Башир) сўрамаган бўлса эди, деб орзу қилдик. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: ‹Шундай денг: Аллоҳумма солли ало Муҳаммадин ва ало оли Муҳаммадин камо соллайта ало Иброҳима, ва борик ало Муҳаммадин камо боракта ало оли Иброҳима фил-оламийна, иннака ҳамийдун мажийд. Салом эса сиз билганингиздек (берсангиз бўлади)›, дедилар».

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكُ ابْنُ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّأَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا فَدَخَلَ عَلَيْهِ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخَّرَ الصَّلَاةَ يَوْمًا وَهُوَ بِالْكُوفَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ أَبُو مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ مَا هَذَا يَا مُغِيرَةُ أَلَيْسَ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام نَزَلَ فَصَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بِهَذَا أُمِرْتُ فَقَالَ عُمَرُ لِعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ اعْلَمْ مَا تُحَدِّثُ بِهِ يَا عُرْوَةُ أَوَأَنَّ جِبْرِيلَ هُوَ الَّذِي أَقَامَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقْتَ الصَّلَاةِ فَقَالَ عُرْوَةُ كَذَلِكَ كَانَ بَشِيرُ بْنُ أَبِي مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Abdulaziz bir kuni namozni kechiktirdi. Shunda uning oldiga Urva ibn az-Zubayr kirib, unga xabar berdiki: Mugʻira ibn Shuʼba Kufada (voliy) ekanida bir kuni namozni kechiktirgan edi, shunda uning oldiga Abu Masʼud al-Ansoriy kirib: «Ey Mugʻira, bu nimasi? Bilmaysanmi, Jibril alayhissalom (osmondan) tushib namoz oʻqidi, Rasululloh ﷺ ham (u bilan) namoz oʻqidilar, soʻng (Jibril) oʻqidi, Rasululloh ﷺ ham oʻqidilar, soʻng (Jibril): ‹Men shunga buyurilganman›, dedi», dedi. Shunda Umar Urvaga: «Ey Urva, nima deyotganingga eʼtibor ber. Rostdan ham Jibril Rasululloh ﷺga namoz vaqtini belgilab berdimi?» dedi. Urva: «Bashir ibn Abu Masʼud otasidan ana shunday rivoyat qilar edi», dedi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн Абдулазиз бир куни намозни кечиктирди. Шунда унинг олдига Урва ибн аз-Зубайр кириб, унга хабар бердики: Муғира ибн Шуъба Куфада (волий) эканида бир куни намозни кечиктирган эди, шунда унинг олдига Абу Масъуд ал-Ансорий кириб: «Эй Муғира, бу нимаси? Билмайсанми, Жибрил алайҳиссалом (осмондан) тушиб намоз ўқиди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам (у билан) намоз ўқидилар, сўнг (Жибрил) ўқиди, Расулуллоҳ ﷺ ҳам ўқидилар, сўнг (Жибрил): ‹Мен шунга буюрилганман›, деди», деди. Шунда Умар Урвага: «Эй Урва, нима деётганингга эътибор бер. Ростдан ҳам Жибрил Расулуллоҳ ﷺга намоз вақтини белгилаб бердими?» деди. Урва: «Башир ибн Абу Масъуд отасидан ана шундай ривоят қилар эди», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَبَيْنَا أَنَا أَضْرِبُ مَمْلُوكًا لِي إِذَا رَجُلٌ يُنَادِي مِنْ خَلْفِي اعْلَمْ يَا أَبَا مَسْعُودٍ اعْلَمْ يَا أَبَا مَسْعُودٍ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَى هَذَا قَالَ فَحَلَفْتُ لَا أَضْرِبُ مَمْلُوكًا لِي أَبَدًا

Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytadi: Men oʻz qulimni urib turgan edim, birdan ortimdan bir kishi: «Bilib qoʻy, ey Abu Masʼud! Bilib qoʻy, ey Abu Masʼud!» deb nido qildi. Oʻgirilib qarasam, Rasululloh ﷺ ekanlar. U zot: «Allohga qasamki, Alloh senga sen bunga (kuch yetkazganingdan) koʻra qodirroqdir», dedilar. (Abu Masʼud) aytdi: Shunda men hech qachon oʻz qulimni urmaslikka qasam ichdim.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен ўз қулимни уриб турган эдим, бирдан ортимдан бир киши: «Билиб қўй, эй Абу Масъуд! Билиб қўй, эй Абу Масъуд!» деб нидо қилди. Ўгирилиб қарасам, Расулуллоҳ ﷺ эканлар. У зот: «Аллоҳга қасамки, Аллоҳ сенга сен бунга (куч етказганингдан) кўра қодирроқдир», дедилар. (Абу Масъуд) айтди: Шунда мен ҳеч қачон ўз қулимни урмасликка қасам ичдим.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقُرَيْشٍ إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ لَا يَزَالُ فِيكُمْ وَأَنْتُمْ وُلَاتُهُ حَتَّى تُحْدِثُوا أَعْمَالًا فَإِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ شِرَارَ خَلْقِهِ فَالْتَحَوْكُمْ كَمَا يُلْتَحَى الْقَضِيبُحَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ فَالْتَحَوْكُمْ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو أَحْمَدَ وَقَالَ فَالْتَحَوْكُمْ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ كَمَا يُلْتَحَى الْقَضِيبُ

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ Quraysh haqida: «Albatta, bu ish sizlarning ichingizda boʻlaveradi va sizlar uning valiylari boʻlasizlar, toki (yangi) amallarni paydo qilmagunlaringizcha. Qachonki shuni qilsangiz, Alloh sizlarga oʻz xalqining yomonlarini hukmron qiladi, ular sizni novda archilgandek archib tashlaydilar», dedilar.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Қурайш ҳақида: «Албатта, бу иш сизларнинг ичингизда бўлаверади ва сизлар унинг валийлари бўласизлар, токи (янги) амалларни пайдо қилмагунларингизча. Қачонки шуни қилсангиз, Аллоҳ сизларга ўз халқининг ёмонларини ҳукмрон қилади, улар сизни новда арчилгандек арчиб ташлайдилар», дедилар.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ أَنَّرَجُلًا تَصَدَّقَ بِنَاقَةٍ مَخْطُومَةٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَأْتِيَنَّ أَوْ لَتَأْتِيَنَّ بِسَبْعِ مِائَةِ نَاقَةٍ مَخْطُومَةٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ فَذَكَرَهُ وَلَمْ يَشُكَّ قَالَ لَتَأْتِيَنَّ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Alloh yoʻlida jilovlangan bir tuyani sadaqa qildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, u yetti yuzta jilovlangan tuya bilan keladi», dedilar. Boshqa rivoyatda (roviy) shubha qilmay: «Albatta keladi», dedi.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Аллоҳ йўлида жиловланган бир туяни садақа қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, у етти юзта жиловланган туя билан келади», дедилар. Бошқа ривоятда (ровий) шубҳа қилмай: «Албатта келади», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ حَدَّثَنَا سَالِمٌ الْبَرَّادُ قَالَدَخَلْنَا عَلَى أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ الصَّلَاةِ فَقَالَ أَلَا أُصَلِّي بِكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَالَ فَقَامَ فَكَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ ثُمَّ رَكَعَ فَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَجَافَى بَيْنَ إِبْطَيْهِ قَالَ ثُمَّ قَامَ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ ثُمَّ سَجَدَ فَوَضَعَ كَفَّيْهِ وَجَافَى بَيْنَ إِبِطَيْهِ قَالَ ثُمَّ قَامَ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ ثُمَّ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ هَكَذَا

Solim al-Barrod aytadi: Biz Abu Masʼud al-Ansoriyning huzuriga kirdik va undan namoz haqida soʻradik. U: «Sizlarga Rasululloh ﷺ qanday namoz oʻqigan boʻlsalar, shundoq oʻqib bermaymi?» dedi. (Roviy) aytdi: Soʻng u turib, takbir aytdi va qoʻllarini koʻtardi, keyin rukuʼ qilib, kaftlarini tizzalariga qoʻydi va qoʻltiqlarini yonlaridan uzoqlashtirdi. Soʻng (rukuʼdan) turdi, toki aʼzolarining har biri joyiga qaror topguncha. Keyin sajda qilib, kaftlarini (yerga) qoʻydi va qoʻltiqlarini uzoqlashtirdi. Soʻng turdi, toki aʼzolarining har biri joyiga qaror topguncha. Soʻngra shu tariqa toʻrt rakat oʻqidi.Солим ал-Баррод айтади: Биз Абу Масъуд ал-Ансорийнинг ҳузурига кирдик ва ундан намоз ҳақида сўрадик. У: «Сизларга Расулуллоҳ ﷺ қандай намоз ўқиган бўлсалар, шундоқ ўқиб бермайми?» деди. (Ровий) айтди: Сўнг у туриб, такбир айтди ва қўлларини кўтарди, кейин рукуъ қилиб, кафтларини тиззаларига қўйди ва қўлтиқларини ёнларидан узоқлаштирди. Сўнг (рукуъдан) турди, токи аъзоларининг ҳар бири жойига қарор топгунча. Кейин сажда қилиб, кафтларини (ерга) қўйди ва қўлтиқларини узоқлаштирди. Сўнг турди, токи аъзоларининг ҳар бири жойига қарор топгунча. Сўнгра шу тариқа тўрт ракат ўқиди.

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍرَفَعَهُ وَقَالَ شَاذَانُ مَرَّةً عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌوَذَكَرَ شَاذَانُ أَيْضًا حَدِيثَ الدَّالِّ عَلَى الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ

Abu Masʼud al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Maslahat soʻralgan kishi omonat (topshirilgan)dir». Shozon yana yaxshilikka yoʻllovchi uni qilguvchi kabi ekani haqidagi hadisni ham zikr qildi.Абу Масъуд ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Маслаҳат сўралган киши омонат (топширилган)дир». Шозон яна яхшиликка йўлловчи уни қилгувчи каби экани ҳақидаги ҳадисни ҳам зикр қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقُرَيْشٍ إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ لَا يَزَالُ فِيكُمْ وَأَنْتُمْ وُلَاتُهُ مَا لَمْ تُحْدِثُوا فَإِذَا فَعَلْتُمْ ذَلِكَ سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ شِرَارَ خَلْقِهِ وَالْتَحَوْكُمْ كَمَا يُلْتَحَى الْقَضِيبُ

Abu Masʼud (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ Quraysh haqida: «Albatta, bu ish sizlarning ichingizda boʻlaveradi va sizlar uning valiylarisiz, toki (yangilik) paydo qilmaganingizcha. Qachonki shuni qilsangiz, Alloh sizlarga oʻz xalqining yomonlarini hukmron qiladi va ular sizni novda archilgandek archib tashlaydilar», dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Қурайш ҳақида: «Албатта, бу иш сизларнинг ичингизда бўлаверади ва сизлар унинг валийларисиз, токи (янгилик) пайдо қилмаганингизча. Қачонки шуни қилсангиз, Аллоҳ сизларга ўз халқининг ёмонларини ҳукмрон қилади ва улар сизни новда арчилгандек арчиб ташлайдилар», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو قَبِيلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئَ يَقُولُ قَالَ حَجَّاجٌ عَنْ أَبِي قَبِيلٍ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُبْلَانِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا بِهَذِهِ الْآيَةِ {يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ} فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ أَشْرَكَ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ إِلَّا مَنْ أَشْرَكَ ثَلَاثَ مَرَّاتِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: Rasululloh ﷺning: «Men bu — {Ey oʻz jonlariga jabr qilgan bandalarim, Allohning rahmatidan noumid boʻlmangiz. Albatta, Alloh (barcha) gunohlarni magʻfirat qiladi. Albatta, Uning Oʻzigina magʻfiratli, rahmlidir} (degan) oyat evaziga dunyoni va undagi narsalarni ham olishni yoqtirmasdim», deganlarini eshitdim. Shunda bir kishi: «Yo Rasululloh, shirk keltirgan kishi ham(mi)?» dedi. Nabiy ﷺ jim boʻldilar, soʻngra uch marta: «Magar shirk keltirgan kishi (bundan mustasno)», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Мен бу — {Эй ўз жонларига жабр қилган бандаларим, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлмангиз. Албатта, Аллоҳ (барча) гуноҳларни мағфират қилади. Албатта, Унинг Ўзигина мағфиратли, раҳмлидир} (деган) оят эвазига дунёни ва ундаги нарсаларни ҳам олишни ёқтирмасдим», деганларини эшитдим. Шунда бир киши: «Ё Расулуллоҳ, ширк келтирган киши ҳам(ми)?» деди. Набий ﷺ жим бўлдилар, сўнгра уч марта: «Магар ширк келтирган киши (бундан мустасно)», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الشَّامِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ الْمَنْبِهِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَافَرَ آخِرُ عَهْدِهِ بِإِنْسَانٍ فَاطِمَةُ وَأَوَّلُ مَنْ يَدْخُلُ عَلَيْهِ إِذَا قَدِمَ فَاطِمَةُ قَالَ فَقَدِمَ مِنْ غَزَاةٍ لَهُ فَأَتَاهَا فَإِذَا هُوَ يَمْسَحُ عَلَى بَابِهَا وَرَأَى عَلَى الْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ قَلْبَيْنِ مِنْ فِضَّةٍ فَرَجَعَ وَلَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهَا فَلَمَّا رَأَتْ ذَلِكَ فَاطِمَةُ ظَنَّتْ أَنَّهُ لَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهَا مِنْ أَجْلِ مَا رَأَى فَهَتَكَتْ السِّتْرَ وَنَزَعَتْ الْقَلْبَيْنِ مِنْ الصَّبِيَّيْنِ فَقَطَعَتْهُمَا فَبَكَى الصَّبِيَّانِ فَقَسَمَتْهُ بَيْنَهُمَا فَانْطَلَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا يَبْكِيَانِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمَا فَقَالَ يَا ثَوْبَانُ اذْهَبْ بِهَذَا إِلَى بَنِي فُلَانٍ أَهْلُ بَيْتٍ بِالْمَدِينَةِ وَاشْتَرِ لِفَاطِمَةَ قِلَادَةً مِنْ عَصَبٍ وَسِوَارَيْنِ مِنْ عَاجٍ فَإِنَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَيْتِي وَلَا أُحِبُّ أَنْ يَأْكُلُوا طَيِّبَاتِهِمْ فِي حَيَاتِهِمْ الدُّنْيَا

Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ safarga chiqsalar, eng oxirgi xayrlashadigan kishilari Fotima boʻlar, qaytib kelganlarida esa huzurlariga birinchi kirgan kishi ham Fotima boʻlar edi. (Roviy) aytdi: Bir kuni u zot oʻzlarining bir gʻazotlaridan qaytib, uning oldiga bordilar. Qarasalar, u eshigiga parda tutgan, Hasan bilan Husaynga esa kumushdan ikkita bilakuzuk taqib qoʻygan ekan. Shunda u zot qaytib ketdilar, uning huzuriga kirmadilar. Fotima buni koʻrgach, u zot uning oldiga kirmaganlarining sababi koʻrgan narsalari ekanini fahmladi-da, pardani yulib tashladi va ikki bolakaydan bilakuzuklarni yechib, ularni kesdi. Bolalar yigʻladilar, u esa uni ikkovining orasida boʻlib berdi. Ular yigʻlagan holda Rasululloh ﷺ huzurlariga bordilar. U zot uni ulardan olib: «Ey Savbon, buni Madinadagi falon xonadonga — bir ahli baytga olib borgin va Fotimaga asabdan bir marjon hamda fil suyagidan ikkita bilakuzuk sotib olgin. Chunki mana bular mening ahli baytimdir, men ularning oʻzlariga atalgan yaxshi narsalarini bu dunyo hayotlarida yeb tugatishlarini yoqtirmayman», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқсалар, энг охирги хайрлашадиган кишилари Фотима бўлар, қайтиб келганларида эса ҳузурларига биринчи кирган киши ҳам Фотима бўлар эди. (Ровий) айтди: Бир куни у зот ўзларининг бир ғазотларидан қайтиб, унинг олдига бордилар. Қарасалар, у эшигига парда тутган, Ҳасан билан Ҳусайнга эса кумушдан иккита билакузук тақиб қўйган экан. Шунда у зот қайтиб кетдилар, унинг ҳузурига кирмадилар. Фотима буни кўргач, у зот унинг олдига кирмаганларининг сабаби кўрган нарсалари эканини фаҳмлади-да, пардани юлиб ташлади ва икки болакайдан билакузукларни ечиб, уларни кесди. Болалар йиғладилар, у эса уни икковининг орасида бўлиб берди. Улар йиғлаган ҳолда Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бордилар. У зот уни улардан олиб: «Эй Савбон, буни Мадинадаги фалон хонадонга — бир аҳли байтга олиб боргин ва Фотимага асабдан бир маржон ҳамда фил суягидан иккита билакузук сотиб олгин. Чунки мана булар менинг аҳли байтимдир, мен уларнинг ўзларига аталган яхши нарсаларини бу дунё ҳаётларида еб тугатишларини ёқтирмайман», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى وَأَبُو الْيَمَانِ وَهَذَا حَدِيثُ إِسْحَاقَ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ دَاوُدَ الْأُمْلُوكِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ لَهُ إِنَّا مُدْلِجُونَ فَلَا يُدْلِجَنَّ مُصْعِبٌ وَلَا مُضْعِفٌ فَأَدْلَجَ رَجُلٌ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ صَعْبَةٍ فَسَقَطَ فَانْدَقَّتْ فَخِذُهُ فَمَاتَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ عَلَيْهِ ثُمَّ أَمَرَ مُنَادِيًا يُنَادِي فِي النَّاسِ إِنَّ الْجَنَّةَ لَا تَحِلُّ لِعَاصٍ إِنَّ الْجَنَّةَ لَا تَحِلُّ لِعَاصٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ

Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir safarlarida: «Biz tunda yoʻl yuramiz. Bas, sarkash (ulovli) ham, ojiz (ulovli) ham tunda yoʻlga chiqmasin», dedilar. Shunda bir kishi oʻzining sarkash tuyasida tunda yoʻlga chiqdi va yiqilib, soni sinib vafot etdi. Rasululloh ﷺ unga (janoza) namozi oʻqishga buyurdilar, soʻng bir jarchiga odamlar orasida: «Albatta, jannat osiy kishiga halol boʻlmaydi! Albatta, jannat osiy kishiga halol boʻlmaydi!» deb nido qilishni buyurdilar — uch marta.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир сафарларида: «Биз тунда йўл юрамиз. Бас, саркаш (уловли) ҳам, ожиз (уловли) ҳам тунда йўлга чиқмасин», дедилар. Шунда бир киши ўзининг саркаш туясида тунда йўлга чиқди ва йиқилиб, сони синиб вафот этди. Расулуллоҳ ﷺ унга (жаноза) намози ўқишга буюрдилар, сўнг бир жарчига одамлар орасида: «Албатта, жаннат осий кишига ҳалол бўлмайди! Албатта, жаннат осий кишига ҳалол бўлмайди!» деб нидо қилишни буюрдилар — уч марта.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ أَبِي عَمَّارٍ شَدَّادٍ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ اسْتَغْفَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ

Savbon (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ namozlaridan chiqmoqchi boʻlganlarida uch marta magʻfirat soʻrar, soʻng: «Allohumma antas-salomu va minkas-salom, tabaarakta yaa zal-jalaali val-ikroom», der edilar.Савбон (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ намозларидан чиқмоқчи бўлганларида уч марта мағфират сўрар, сўнг: «Аллоҳумма антас-салому ва минкас-салом, табааракта яа зал-жалаали вал-икроом», дер эдилар.

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ يَتَكَفَّلُ لِي بِوَاحِدَةٍ وَأَتَكَفَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ ثَوْبَانُ أَنَا قَالَ لَا تَسْأَلْ النَّاسَ يَعْنِي شَيْئًا قَالَ نَعَمْقَالَ فَكَانَ لَا يَسْأَلُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim menga bitta (narsaga) kafil boʻlsa, men unga jannatga kafil boʻlaman», dedilar. Savbon: «Men», dedi. U zot: «Odamlardan (hech narsa) soʻrama», dedilar. U: «Xoʻp», dedi. (Roviy) aytdi: Shundan keyin u (hech kimdan) soʻramaydigan boʻldi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким менга битта (нарсага) кафил бўлса, мен унга жаннатга кафил бўламан», дедилар. Савбон: «Мен», деди. У зот: «Одамлардан (ҳеч нарса) сўрама», дедилар. У: «Хўп», деди. (Ровий) айтди: Шундан кейин у (ҳеч кимдан) сўрамайдиган бўлди.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ المُهَاجِرِ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ سَالِمٍ اللَّخْمِيِّ قَالَبَعَثَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ إِلَى أَبِي سَلَّامٍ الْحَبَشِيِّ فَحُمِلَ إِلَيْهِ عَلَى الْبَرِيدِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْحَوْضِ فَقُدِمَ بِهِ عَلَيْهِ فَسَأَلَهُ فَقَالَ سَمِعْتُ ثَوْبَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ حَوْضِي مِنْ عَدَنَ إِلَى عَمَّانَ الْبَلْقَاءِ مَاؤُهُ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِ وَأَكَاوِيبُهُ عَدَدُ النُّجُومِ مَنْ شَرِبَ مِنْهُ شَرْبَةً لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا أَبَدًا أَوَّلُ النَّاسِ وُرُودًا عَلَيْهِ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هُمْ الشُّعْثُ رُءُوسًا الدُّنْسُ ثِيَابًا الَّذِينَ لَا يَنْكِحُونَ الْمُتَنَعِّمَاتِ وَلَا تُفْتَحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السُّدَدِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ لَقَدْ نَكَحْتُ الْمُتَنَعِّمَاتِ وَفُتِحَتْ لِي السُّدَدُ إِلَّا أَنْ يَرْحَمَنِي اللَّهُ وَاللَّهِ لَا جَرَمَ أَنْ لَا أَدْهُنَ رَأْسِي حَتَّى يَشْعَثَ وَلَا أَغْسِلَ ثَوْبِي الَّذِي يَلِي جَسَدِي حَتَّى يَتَّسِخَ

al-Abbos ibn Solim al-Laxmiy aytadi: Umar ibn Abdulaziz Abu Sallom al-Habashiyning oldiga (odam) yuborib, undan Havz haqida soʻrash uchun uni pochta ulovida olib keldilar. U olib kelinganda, undan soʻradi. U dedi: Men Savbonning: Men Rasululloh ﷺning: «Albatta, mening havzim Adandan Balqo Ammoniga qadardir. Uning suvi sutdan oqroq, asaldan shirinroqdir, kosalari esa yulduzlar sonichadir. Kim undan bir qultum ichsa, undan keyin abadiy chanqamaydi. Unga birinchi boʻlib keladigan odamlar muhojirlarning faqirlaridir», deganlarini eshitdim, deganini eshitdim. Shunda Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu): «Ular kimlar, yo Rasululloh?» dedi. U zot: «Ular sochlari toʻzigan, kiyimlari kir kishilar; noz-neʼmat ichidagi ayollarga uylanmaydilar va ularga (amaldorlarning) eshiklari ochilmaydi», dedilar. Shunda Umar ibn Abdulaziz: «Men noz-neʼmat ichidagi ayollarga uylandim va menga eshiklar ochildi — magar Alloh menga rahm qilsa. Allohga qasamki, endi men sochim toʻzigunicha boshimni yogʻlamayman va badanimga tegib turadigan kiyimim kirlanguncha uni yuvmayman», dedi.ал-Аббос ибн Солим ал-Лахмий айтади: Умар ибн Абдулазиз Абу Саллом ал-Ҳабашийнинг олдига (одам) юбориб, ундан Ҳавз ҳақида сўраш учун уни почта уловида олиб келдилар. У олиб келинганда, ундан сўради. У деди: Мен Савбоннинг: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, менинг ҳавзим Адандан Балқо Аммонига қадардир. Унинг суви сутдан оқроқ, асалдан ширинроқдир, косалари эса юлдузлар соничадир. Ким ундан бир қултум ичса, ундан кейин абадий чанқамайди. Унга биринчи бўлиб келадиган одамлар муҳожирларнинг фақирларидир», деганларини эшитдим, деганини эшитдим. Шунда Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Улар кимлар, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот: «Улар сочлари тўзиган, кийимлари кир кишилар; ноз-неъмат ичидаги аёлларга уйланмайдилар ва уларга (амалдорларнинг) эшиклари очилмайди», дедилар. Шунда Умар ибн Абдулазиз: «Мен ноз-неъмат ичидаги аёлларга уйландим ва менга эшиклар очилди — магар Аллоҳ менга раҳм қилса. Аллоҳга қасамки, энди мен сочим тўзигунича бошимни ёғламайман ва баданимга тегиб турадиган кийимим кирлангунча уни ювмайман», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ مِنْ كِتَابِهِ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا شَيْخٌ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَتَلَ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا أَوْ أَحْرَقَ نَخْلًا أَوْ قَطَعَ شَجَرَةً مُثْمِرَةً أَوْ ذَبَحَ شَاةً لِإِهَابِهَا لَمْ يَرْجِعْ كَفَافًا

Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning: «Kim kichikni yoki kattani oʻldirsa, yoki xurmozorni yoqsa, yoki mevali daraxtni kessa, yoki bir qoʻyni terisi uchun soʻysa, u (savobi gunohiga) baravar boʻlgan holda qaytmaydi», deganlarini eshitdi.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким кичикни ёки каттани ўлдирса, ёки хурмозорни ёқса, ёки мевали дарахтни кесса, ёки бир қўйни териси учун сўйса, у (савоби гуноҳига) баравар бўлган ҳолда қайтмайди», деганларини эшитди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ وَأَبَانُ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْكِبْرِ وَالدَّيْنِ وَالْغُلُولِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kimning ruhi tanasidan uch narsadan xoli holda ajralsa, jannatga kiradi: kibrdan, qarzdan va gʻulul (gʻanimatdan oʻgʻirlash)dan», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Кимнинг руҳи танасидан уч нарсадан холи ҳолда ажралса, жаннатга киради: кибрдан, қарздан ва ғулул (ғаниматдан ўғирлаш)дан», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَقِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَكْذِبُونَ عَلَيَّ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً أَوْ حَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً

Solim ibn Abul-Jaʼd aytadi: Savbonga: «Bizga Rasululloh ﷺdan hadis ayt», deyildi. U: «Menga (nisbatan) yolgʻon toʻqiysizlar», dedi. Soʻng: Men Rasululloh ﷺning: «Qaysi bir musulmon Allohga bir sajda qilsa, albatta, Alloh shu bilan uni bir daraja koʻtaradi yoki shu bilan undan bir xatoni tushiradi», deganlarini eshitdim, dedi.Солим ибн Абул-Жаъд айтади: Савбонга: «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айт», дейилди. У: «Менга (нисбатан) ёлғон тўқийсизлар», деди. Сўнг: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Қайси бир мусулмон Аллоҳга бир сажда қилса, албатта, Аллоҳ шу билан уни бир даража кўтаради ёки шу билан ундан бир хатони туширади», деганларини эшитдим, деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qon oluvchi ham, qon oldirgan ham roʻzasini ochdi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қон олувчи ҳам, қон олдирган ҳам рўзасини очди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْجُودِيِّ عَنْ بَلْجٍ عَنْ أَبِي شَيْبَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ وَكَانَ قَاصَّ النَّاسِ بِقُسْطَنْطِينِيَّةَ قَالَقِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ

Konstantinopolda odamlarga qissa aytuvchi boʻlgan Abu Shayba al-Mahriy aytadi: Savbonga: «Bizga Rasululloh ﷺdan hadis ayt», deyildi. U: «Men Rasululloh ﷺni qusganlarini va (shu sababli) roʻzalarini ochganlarini koʻrdim», dedi.Константинополда одамларга қисса айтувчи бўлган Абу Шайба ал-Маҳрий айтади: Савбонга: «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айт», дейилди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺни қусганларини ва (шу сабабли) рўзаларини очганларини кўрдим», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا عَادَ الرَّجُلُ الْمُسْلِمُ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فَهُوَ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ

Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musulmon kishi musulmon birodarini yoʻqlab borsa, u jannat mevazorida boʻladi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусулмон киши мусулмон биродарини йўқлаб борса, у жаннат мевазорида бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ قَالَقُلْتُ لِأَبِي الْعَالِيَةِ مَا ثَوْبَانُ قَالَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَكَفَّلَ لِي أَنْ لَا يَسْأَلَ شَيْئًا وَأَتَكَفَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ فَقَالَ ثَوْبَانُ أَنَافَكَانَ لَا يَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا

Osim aytadi: Men Abul-Oliyaga: «Savbon kim?» dedim. U: «Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli», dedi. (U) dedi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga hech narsa soʻramaslikka kafil boʻlsa, men unga jannatga kafil boʻlaman», dedilar. Shunda Savbon: «Men», dedi. Soʻngra u hech kimdan hech narsa soʻramaydigan boʻldi.Осим айтади: Мен Абул-Олияга: «Савбон ким?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули», деди. (У) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга ҳеч нарса сўрамасликка кафил бўлса, мен унга жаннатга кафил бўламан», дедилар. Шунда Савбон: «Мен», деди. Сўнгра у ҳеч кимдан ҳеч нарса сўрамайдиган бўлди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا عَادَ الرَّجُلُ أَخَاهُ فَإِنَّهُ فِي أَخْرَافِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kishi (musulmon) birodarini yoʻqlab borsa, qaytguniga qadar jannat mevazorlarida boʻladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Киши (мусулмон) биродарини йўқлаб борса, қайтгунига қадар жаннат мевазорларида бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَبِعَ جَنَازَةً فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ قِيلَ وَمَا الْقِيرَاطَانِ قَالَ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Kim janozaga ergashsa, unga bir qiyrot boʻladi, kim uning dafnida hozir boʻlsa, unga ikki qiyrot boʻladi», dedilar. «Ikki qiyrot nima?» deyildi. U zot: «Ularning kichigi Uhud (togʻi) misolidadir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Ким жанозага эргашса, унга бир қийрот бўлади, ким унинг дафнида ҳозир бўлса, унга икки қийрот бўлади», дедилар. «Икки қийрот нима?» дейилди. У зот: «Уларнинг кичиги Уҳуд (тоғи) мисолидадир», дедилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ الْأَوْزَاعِيَّ يَقُولُ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ الْمُعَيْطِيُّ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمُرِيُّ قَالَلَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي بِعَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْخِلُنِي اللَّهُ بِهِ الْجَنَّةَ أَوْ قَالَ قُلْتُ بِأَحَبِّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ فَسَكَتَ ثُمَّ سَأَلْتُهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ سَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِكَثْرَةِ السُّجُودِ فَإِنَّكَ لَا تَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَكَ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْكَ بِهَا خَطِيئَةً قَالَ مَعْدَانُ ثُمَّ لَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَا قَالَ لِي ثَوْبَانُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Maʼdon ibn Abu Talha aytadi: Rasululloh ﷺning ozod qilgan quli Savbon bilan uchrashdim va: «Menga shunday bir amalni aytginki, uni qilsam, Alloh meni u sababli jannatga kiritsa», dedim, yoki: «Allohga eng suyukli amallarni (ayt)», dedim. (Savbon) jim qoldi. Soʻng uchinchi marta soʻradim. Shunda (u): «Buni Rasululloh ﷺdan soʻragandim, u zot: ‹Allohga koʻp sajda qilishni oʻzingga lozim tut. Zero, sen Allohga bir sajda qilsang, albatta, Alloh shu bilan seni bir daraja koʻtaradi va shu bilan sendan bir xatoni oʻchiradi›, dedilar», dedi. Maʼdon dedi: Soʻng Abud-Dardo bilan uchrashdim va undan soʻradim. U menga Savbon aytgan narsaning oʻxshashini aytdi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Маъдон ибн Абу Талҳа айтади: Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилган қули Савбон билан учрашдим ва: «Менга шундай бир амални айтгинки, уни қилсам, Аллоҳ мени у сабабли жаннатга киритса», дедим, ёки: «Аллоҳга энг суюкли амалларни (айт)», дедим. (Савбон) жим қолди. Сўнг учинчи марта сўрадим. Шунда (у): «Буни Расулуллоҳ ﷺдан сўрагандим, у зот: ‹Аллоҳга кўп сажда қилишни ўзингга лозим тут. Зеро, сен Аллоҳга бир сажда қилсанг, албатта, Аллоҳ шу билан сени бир даража кўтаради ва шу билан сендан бир хатони ўчиради›, дедилар», деди. Маъдон деди: Сўнг Абуд-Дардо билан учрашдим ва ундан сўрадим. У менга Савбон айтган нарсанинг ўхшашини айтди.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقِيمُوا وَلَنْ تُحْصُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻri (mustaqim) boʻlinglar, garchi (barchasini) hisoblab ado eta olmasangiz ham. Bilinglarki, amallaringizning eng yaxshisi namozdir. Tahoratni faqat mumin (doimiy) saqlaydi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғри (мустақим) бўлинглар, гарчи (барчасини) ҳисоблаб адо эта олмасангиз ҳам. Билингларки, амалларингизнинг энг яхшиси намоздир. Таҳоратни фақат мумин (доимий) сақлайди», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ سَأَلَتْ زَوْجَهَا الطَّلَاقَ مِنْ غَيْرِ مَا بَأْسٍ فَحَرَامٌ عَلَيْهَا رَائِحَةُ الْجَنَّةِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi ayol hech qanday zarurat boʻlmasa ham eridan taloq soʻrasa, jannat hidi unga harom boʻladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси аёл ҳеч қандай зарурат бўлмаса ҳам эридан талоқ сўраса, жаннат ҳиди унга ҳаром бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَفْضَلَ دِينَارٍ دِينَارٌ أَنْفَقَهُ رَجُلٌ عَلَى عِيَالِهِ أَوْ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, dinorlarning eng afzali — kishi oʻz oilasiga sarflagan dinori, Alloh yoʻlida oʻz uloviga sarflagan dinori va Alloh yoʻlida oʻz hamrohlariga sarflagan dinoridir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, динорларнинг энг афзали — киши ўз оиласига сарфлаган динори, Аллоҳ йўлида ўз уловига сарфлаган динори ва Аллоҳ йўлида ўз ҳамроҳларига сарфлаган диноридир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ قَالَ فَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ أَنَا صَبَبْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَضُوءَهُ

Abud-Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ qusdilar va roʻzalarini ochdilar. (Roviy) aytdi: Soʻng men Damashq masjidida Savbon bilan uchrashib, undan bu haqda soʻradim. U: «Men Rasululloh ﷺga tahorat suvlarini quyib bergan edim», dedi.Абуд-Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ қусдилар ва рўзаларини очдилар. (Ровий) айтди: Сўнг мен Дамашқ масжидида Савбон билан учрашиб, ундан бу ҳақда сўрадим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺга таҳорат сувларини қуйиб берган эдим», деди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى عَلَى رَجُلٍ يَحْتَجِمُ فِي رَمَضَانَ فَقَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ramazonda qon oldirayotgan bir kishining oldidan oʻtdilar va: «Qon oluvchi ham, qon oldirgan ham roʻzasini ochdi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ рамазонда қон олдираётган бир кишининг олдидан ўтдилар ва: «Қон олувчи ҳам, қон олдирган ҳам рўзасини очди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً فَأَصَابَهُمْ الْبَرْدُ فَلَمَّا قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَكَوْا إِلَيْهِ مَا أَصَابَهُمْ مِنْ الْبَرْدِ فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَمْسَحُوا عَلَى الْعَصَائِبِ وَالتَّسَاخِينِ

Savbon (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ bir sariya (qoʻshin) joʻnatdilar; ularga sovuq qattiq taʼsir qildi. Ular Nabiy ﷺning oldilariga kelganlarida, oʻzlariga yetgan sovuqdan u zotga shikoyat qildilar. Shunda u zot ularga asoib (boshga bogʻlanadigan sallalar) va tasoxin (oyoqni isitadigan maxsilar) ustiga mash tortishni buyurdilar.Савбон (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ бир сария (қўшин) жўнатдилар; уларга совуқ қаттиқ таъсир қилди. Улар Набий ﷺнинг олдиларига келганларида, ўзларига етган совуқдан у зотга шикоят қилдилар. Шунда у зот уларга асоиб (бошга боғланадиган саллалар) ва тасохин (оёқни иситадиган махсилар) устига маш тортишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى عَلَى جِنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ الْقِيرَاطُ مِثْلُ أُحُدٍ

Savbon (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Kim janoza (namozi)ni oʻqisa, unga bir qiyrot boʻladi. Agar uning dafnida hozir boʻlsa, unga ikki qiyrot boʻladi. Qiyrot Uhud (togʻi) misolidadir».Савбон (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Ким жаноза (намози)ни ўқиса, унга бир қийрот бўлади. Агар унинг дафнида ҳозир бўлса, унга икки қийрот бўлади. Қийрот Уҳуд (тоғи) мисолидадир».

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَتَقَبَّلُ لِي بِوَاحِدَةٍ وَأَتَقَبَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ قُلْتُ أَنَا قَالَ لَا تَسْأَلْ النَّاسَ شَيْئًافَكَانَ ثَوْبَانُ يَقَعُ سَوْطُهُ وَهُوَ رَاكِبٌ فَلَا يَقُولُ لِأَحَدٍ نَاوِلْنِيهِ حَتَّى يَنْزِلَ فَيَتَنَاوَلَهُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga bir narsani boʻyniga oladi, men unga jannatni kafolat qilaman?» dedilar. Men: «Men», dedim. U zot: «Odamlardan hech narsa soʻrama», dedilar. Savbon minib ketayotganida qamchisi tushib qolsa, toki oʻzi tushib olmaguncha, hech kimga: «Buni menga uzatib ber», demasdi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга бир нарсани бўйнига олади, мен унга жаннатни кафолат қиламан?» дедилар. Мен: «Мен», дедим. У зот: «Одамлардан ҳеч нарса сўрама», дедилар. Савбон миниб кетаётганида қамчиси тушиб қолса, токи ўзи тушиб олмагунча, ҳеч кимга: «Буни менга узатиб бер», демасди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُحْرَمُ الرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ وَلَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَلَا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ إِلَّا الْبِرُّ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, kishi qilgan gunohi sababli riziqdan mahrum boʻladi. Qazoni faqat duo qaytaradi va umrni faqat yaxshilik ziyoda qiladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, киши қилган гуноҳи сабабли ризиқдан маҳрум бўлади. Қазони фақат дуо қайтаради ва умрни фақат яхшилик зиёда қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الرَّايَاتِ السُّودَ قَدْ جَاءَتْ مِنْ خُرَاسَانَ فَأْتُوهَا فَإِنَّ فِيهَا خَلِيفَةَ اللَّهِ الْمَهْدِيَّ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qora bayroqlar Xuroson tomonidan kelganini koʻrsangiz, ularning oldiga boringlar. Chunki ularning ichida Allohning xalifasi — Mahdiy boʻladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қора байроқлар Хуросон томонидан келганини кўрсангиз, уларнинг олдига боринглар. Чунки уларнинг ичида Аллоҳнинг халифаси — Маҳдий бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقِيمُوا لِقُرَيْشٍ مَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurayshga toʻgʻri boʻlinglar, toki ular sizlarga toʻgʻri boʻlib turgan ekan», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қурайшга тўғри бўлинглар, токи улар сизларга тўғри бўлиб турган экан», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ قِيلَ وَمَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ قَالَ جَنَاهَا

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim bir kasalni ziyorat qilsa, jannat xurfasida (mevazorida) boʻlaveradi». «Jannat xurfasi nima?» — deyildi. (U zot): «Uning (mevasi terib olinadigan) hosilidir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким бир касални зиёрат қилса, жаннат хурфасида (мевазорида) бўлаверади». «Жаннат хурфаси нима?» — дейилди. (У зот): «Унинг (меваси териб олинадиган) ҳосилидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ الْكِبْرِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ أَوْ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning ruhi tanidan uch narsadan — kibr, gʻanimatdan oʻgʻirlash va qarzdan xoli holda ajralsa, u jannatdadir», dedilar. Yoki: «unga jannat vojib boʻladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг руҳи танидан уч нарсадан — кибр, ғаниматдан ўғирлаш ва қарздан холи ҳолда ажралса, у жаннатдадир», дедилар. Ёки: «унга жаннат вожиб бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ جُبَيْرٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُضْحِيَّةً ثُمَّ قَالَ يَا ثَوْبَانُ أَصْلِحْ لَحْمَ هَذِهِ الشَّاةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ أُطْعِمُهُ مِنْهَا حَتَّى قَدِمَ الْمَدِينَةَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qurbonlik soʻydilar, soʻng: «Ey Savbon, bu qoʻyning goʻshtini tuzab qoʻy», dedilar. (Savbon) dedi: Men u zotga undan (goʻshtdan) Madinaga yetib kelgunlaricha yedirib turdim.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қурбонлик сўйдилар, сўнг: «Эй Савбон, бу қўйнинг гўштини тузаб қўй», дедилар. (Савбон) деди: Мен у зотга ундан (гўштдан) Мадинага етиб келгунларича едириб турдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَلَمَّا أُنْزِلَتْ {الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ} قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ قَدْ نَزَلَ فِي الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ مَا نَزَلَ فَلَوْ أَنَّا عَلِمْنَا أَيُّ الْمَالِ خَيْرٌ اتَّخَذْنَاهُ فَقَالَ أَفْضَلُهُ لِسَانًا ذَاكِرًا وَقَلْبًا شَاكِرًا وَزَوْجَةً مُؤْمِنَةً تُعِينُهُ عَلَى إِيمَانِهِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: {Oltin va kumushni xazina qilib, ularni Alloh yoʻlida sarflamaydiganlar…} (oyati) nozil boʻlganda, biz Rasululloh ﷺ bilan safarlaridan birida edik. U zotning ashoblaridan baʼzilari: «Oltin va kumush haqida nozil boʻladigan narsa nozil boʻldi. Qaysi mol yaxshiroq ekanini bilsak edik, oʻshani orttirar edik», dedi. Shunda u zot: «Uning eng afzali — zikr qiluvchi til, shukr qiluvchi qalb va iymonida unga yordam beradigan moʻmina xotindir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: {Олтин ва кумушни хазина қилиб, уларни Аллоҳ йўлида сарфламайдиганлар…} (ояти) нозил бўлганда, биз Расулуллоҳ ﷺ билан сафарларидан бирида эдик. У зотнинг ашобларидан баъзилари: «Олтин ва кумуш ҳақида нозил бўладиган нарса нозил бўлди. Қайси мол яхшироқ эканини билсак эдик, ўшани орттирар эдик», деди. Шунда у зот: «Унинг энг афзали — зикр қилувчи тил, шукр қилувчи қалб ва иймонида унга ёрдам берадиган мўмина хотиндир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men ummatim uchun faqat adashtiruvchi imomlardan qoʻrqaman», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен умматим учун фақат адаштирувчи имомлардан қўрқаман», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men ummatim uchun faqat adashtiruvchi imomlardan qoʻrqaman», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен умматим учун фақат адаштирувчи имомлардан қўрқаман», дедилар.

وَبِهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ زَوَى لِي الْأَرْضَ أَوْ قَالَ إِنَّ رَبِّي زَوَى لِي الْأَرْضَ فَرَأَيْتُ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ مُلْكَ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مَا زُوِيَ لِي مِنْهَا وَإِنِّي أُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يَهْلِكُوا بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ يَسْتَبِيحُ بَيْضَتَهُمْ وَإِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي إِذَا قَضَيْتُ قَضَاءً فَإِنَّهُ لَا يُرَدُّ وَقَالَ يُونُسُ لَا يُرَدُّ وَإِنِّي أَعْطَيْتُكَ لِأُمَّتِكَ أَنْ لَا أُهْلِكَهُمْ بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ يَسْتَبِيحُ بَيْضَتَهُمْ وَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مَنْ بَيْنَ أَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ مَنْ بِأَقْطَارِهَا حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يَسْبِي بَعْضًا وَإِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ وَإِذَا وُضِعَ فِي أُمَّتِي السَّيْفُ لَمْ يُرْفَعْ عَنْهُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَلَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَلْحَقَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي بِالْمُشْرِكِينَ حَتَّى تَعْبُدَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي الْأَوْثَانَ وَإِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي كَذَّابُونَ ثَلَاثُونَ كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ وَأَنَا خَاتَمُ النَّبِيِّينَ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَلَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla men uchun yerni yigʻib-toʻpladi», dedilar, yoki: «Robbim men uchun yerni yigʻib-toʻpladi, shunda men uning sharqlarini ham, gʻarblarini ham koʻrdim. Ummatimning mulki men uchun yigʻilgan joygacha yetadi. Menga ikki xazina — qizil va oq (xazina) berildi. Men Robbimdan ummatim uchun, ularni umumiy qahatchilik bilan halok qilmasligini va oʻzlaridan boʻlmagan, ularning butun jamoasini qiyratadigan bir dushmanni ularga hokim qilmasligini soʻradim. Robbim azza va jalla menga dedi: ‹Ey Muhammad, Men bir hukmni hukm qilsam, u qaytarilmaydi›». Yunus: «qaytarilmaydi», dedi. «‹Men senga ummating uchun, ularni umumiy qahatchilik bilan halok qilmasligimni va ularga oʻzlaridan boʻlmagan, ularning butun jamoasini qiyratadigan dushmanni hokim qilmasligimni berdim, garchi yerning barcha tomonlaridan ularga (dushmanlar) yigʻilsa ham› — yoki: ‹yerning atroflaridagilar (yigʻilsa ham)› — ‹toki ularning baʼzilari baʼzilarini asir olmagunicha›. Men ummatim haqida (eng) qoʻrqadigan narsam — yoʻldan ozdiruvchi imomlardir. Ummatim ichida qilich ishlatilsa, qiyomat kunigacha undan koʻtarilmaydi. Ummatimdan baʼzi qabilalar mushriklarga qoʻshilmaguncha va ummatimdan baʼzi qabilalar butlarga ibodat qilmaguncha, qiyomat qoyim boʻlmaydi. Ummatim ichida oʻttizta kazzob boʻladi, ularning har biri oʻzini paygʻambar deb daʼvo qiladi. Holbuki, men paygʻambarlarning xotamiman, mendan keyin paygʻambar yoʻq. Ummatimdan bir toifa haq ustida gʻolib boʻlgan holda davom etaveradi, Alloh azza va jallaning amri kelguniga qadar ularga muxolif boʻlganlar zarar yetkaza olmaydi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла мен учун ерни йиғиб-тўплади», дедилар, ёки: «Роббим мен учун ерни йиғиб-тўплади, шунда мен унинг шарқларини ҳам, ғарбларини ҳам кўрдим. Умматимнинг мулки мен учун йиғилган жойгача етади. Менга икки хазина — қизил ва оқ (хазина) берилди. Мен Роббимдан умматим учун, уларни умумий қаҳатчилик билан ҳалок қилмаслигини ва ўзларидан бўлмаган, уларнинг бутун жамоасини қийратадиган бир душманни уларга ҳоким қилмаслигини сўрадим. Роббим азза ва жалла менга деди: ‹Эй Муҳаммад, Мен бир ҳукмни ҳукм қилсам, у қайтарилмайди›». Юнус: «қайтарилмайди», деди. «‹Мен сенга умматинг учун, уларни умумий қаҳатчилик билан ҳалок қилмаслигимни ва уларга ўзларидан бўлмаган, уларнинг бутун жамоасини қийратадиган душманни ҳоким қилмаслигимни бердим, гарчи ернинг барча томонларидан уларга (душманлар) йиғилса ҳам› — ёки: ‹ернинг атрофларидагилар (йиғилса ҳам)› — ‹токи уларнинг баъзилари баъзиларини асир олмагунича›. Мен умматим ҳақида (энг) қўрқадиган нарсам — йўлдан оздирувчи имомлардир. Умматим ичида қилич ишлатилса, қиёмат кунигача ундан кўтарилмайди. Умматимдан баъзи қабилалар мушрикларга қўшилмагунча ва умматимдан баъзи қабилалар бутларга ибодат қилмагунча, қиёмат қойим бўлмайди. Умматим ичида ўттизта каззоб бўлади, уларнинг ҳар бири ўзини пайғамбар деб даъво қилади. Ҳолбуки, мен пайғамбарларнинг хотамиман, мендан кейин пайғамбар йўқ. Умматимдан бир тоифа ҳақ устида ғолиб бўлган ҳолда давом этаверади, Аллоҳ азза ва жалланинг амри келгунига қадар уларга мухолиф бўлганлар зарар етказа олмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ لُقْمَانَ بْنِ عَامِرٍ الْوُصَابِيِّ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى بْنِ عَدِيٍّ الْبَهْرَانِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عِصَابَتَانِ مِنْ أُمَّتِي أَحْرَزَهُمْ اللَّهُ مِنْ النَّارِ عِصَابَةٌ تَغْزُو الْهِنْدَ وَعِصَابَةٌ تَكُونُ مَعَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Ummatimdan ikki guruhni Alloh doʻzaxdan asradi: Hindga gʻazot qiladigan guruh va Iso ibn Maryam (alayhissalom) bilan birga boʻladigan guruh», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Умматимдан икки гуруҳни Аллоҳ дўзахдан асради: Ҳиндга ғазот қиладиган гуруҳ ва Исо ибн Марям (алайҳиссалом) билан бирга бўладиган гуруҳ», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ حَدَّثَنَا مَرْزُوقٌ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ تَدَاعَى عَلَيْكُمْ الْأُمَمُ مِنْ كُلِّ أُفُقٍ كَمَا تَدَاعَى الْأَكَلَةُ عَلَى قَصْعَتِهَا قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمِنْ قِلَّةٍ بِنَا يَوْمَئِذٍ قَالَ أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ كَثِيرٌ وَلَكِنْ تَكُونُونَ غُثَاءً كَغُثَاءِ السَّيْلِ يَنْتَزِعُ الْمَهَابَةَ مِنْ قُلُوبِ عَدُوِّكُمْ وَيَجْعَلُ فِي قُلُوبِكُمْ الْوَهْنَ قَالَ قُلْنَا وَمَا الْوَهْنُ قَالَ حُبُّ الْحَيَاةِ وَكَرَاهِيَةُ الْمَوْتِ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaqinda ummatlar bir-birlarini sizlarga qarshi chaqiradilar, xuddi taomxoʻrlar oʻz tovogʻiga bir-birlarini chaqirgandek», dedilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, oʻsha kuni bizning ozligimizdanmi?» dedik. U zot: «Yoʻq, sizlar oʻsha kuni koʻp boʻlasizlar, lekin sel koʻpigidek koʻpik boʻlasizlar. Alloh dushmaningiz qalbidan sizdan qoʻrqishni chiqarib tashlaydi va sizning qalblaringizga vahn soladi», dedilar. Biz: «Vahn nima?» dedik. U zot: «Hayotni sevish va oʻlimni yomon koʻrishdir», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яқинда умматлар бир-бирларини сизларга қарши чақирадилар, худди таомхўрлар ўз товоғига бир-бирларини чақиргандек», дедилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, ўша куни бизнинг озлигимизданми?» дедик. У зот: «Йўқ, сизлар ўша куни кўп бўласизлар, лекин сел кўпигидек кўпик бўласизлар. Аллоҳ душманингиз қалбидан сиздан қўрқишни чиқариб ташлайди ва сизнинг қалбларингизга ваҳн солади», дедилар. Биз: «Ваҳн нима?» дедик. У зот: «Ҳаётни севиш ва ўлимни ёмон кўришдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ سَلَّامٍ أَنَّ جَدَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا أَسْمَاءَ حَدَّثَهُ أَنَّ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُأَنَّ ابْنَةَ هُبَيْرَةَ دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي يَدِهَا خَوَاتِيمُ مِنْ ذَهَبٍ يُقَالُ لَهَا الْفَتَخُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَعُ يَدَهَا بِعُصَيَّةٍ مَعَهُ يَقُولُ لَهَا يَسُرُّكِ أَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ فِي يَدِكِ خَوَاتِيمَ مِنْ نَارٍ فَأَتَتْ فَاطِمَةَ فَشَكَتْ إِلَيْهَا مَا صَنَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَانْطَلَقْتُ أَنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ خَلْفَ الْبَابِ وَكَانَ إِذَا اسْتَأْذَنَ قَامَ خَلْفَ الْبَابِ قَالَ فَقَالَتْ لَهَا فَاطِمَةُ انْظُرِي إِلَى هَذِهِ السِّلْسِلَةِ الَّتِي أَهْدَاهَا إِلَيَّ أَبُو حَسَنٍ قَالَ وَفِي يَدِهَا سِلْسِلَةٌ مِنْ ذَهَبٍ فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا فَاطِمَةُ بِالْعَدْلِ أَنْ يَقُولَ النَّاسُ فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ وَفِي يَدِكِ سِلْسِلَةٌ مِنْ نَارٍ ثُمَّ عَذَمَهَا عَذْمًا شَدِيدًا ثُمَّ خَرَجَ وَلَمْ يَقْعُدْ فَأَمَرَتْ بِالسِّلْسِلَةِ فَبِيعَتْ فَاشْتَرَتْ بِثَمَنِهَا عَبْدًا فَأَعْتَقَتْهُ فَلَمَّا سَمِعَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبَّرَ وَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّى فَاطِمَةَ مِنْ النَّارِ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, Hubayraning qizi Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdi, uning qoʻlida oltindan yasalgan, fatax deb ataladigan uzuklar bor edi. Shunda Rasululloh ﷺ oʻzlaridagi kichkina tayoqcha bilan uning qoʻlini urib: «Oʻt-olovdan boʻlgan uzuklarni Alloh sening qoʻlingga solishi seni xursand qiladimi?», deb aytdilar. U Fotimaning oldiga kelib, Rasululloh ﷺ unga qilgan ishdan shikoyat qildi. (Savbon) dedi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga bordim, u zot eshik ortida toʻxtadilar — u zot izn soʻraganlarida eshik ortida turar edilar. (Savbon) dedi: Fotima unga: «Abul Hasan menga hadya qilgan mana bu zanjirga qara», dedi. Uning qoʻlida oltindan boʻlgan bir zanjir bor edi. Shunda Nabiy ﷺ kirib: «Ey Fotima, odamlar: ‹Muhammadning qizi Fotima›, deyishlari, sening qoʻlingda esa oʻt-olovdan boʻlgan zanjir boʻlishi adolatdanmi?» dedilar, soʻng uni qattiq koyidilar va oʻtirmasdan chiqib ketdilar. Shunda u zanjirni sotishga buyurdi, u sotildi va uning puliga bir qul sotib olib, uni ozod qildi. Nabiy ﷺ buni eshitganlarida takbir aytib: «Fotimani doʻzaxdan qutqargan Allohga hamd boʻlsin», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, Ҳубайранинг қизи Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирди, унинг қўлида олтиндан ясалган, фатах деб аталадиган узуклар бор эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ўзларидаги кичкина таёқча билан унинг қўлини уриб: «Ўт-оловдан бўлган узукларни Аллоҳ сенинг қўлингга солиши сени хурсанд қиладими?», деб айтдилар. У Фотиманинг олдига келиб, Расулуллоҳ ﷺ унга қилган ишдан шикоят қилди. (Савбон) деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бордим, у зот эшик ортида тўхтадилар — у зот изн сўраганларида эшик ортида турар эдилар. (Савбон) деди: Фотима унга: «Абул Ҳасан менга ҳадя қилган мана бу занжирга қара», деди. Унинг қўлида олтиндан бўлган бир занжир бор эди. Шунда Набий ﷺ кириб: «Эй Фотима, одамлар: ‹Муҳаммаднинг қизи Фотима›, дейишлари, сенинг қўлингда эса ўт-оловдан бўлган занжир бўлиши адолатданми?» дедилар, сўнг уни қаттиқ койидилар ва ўтирмасдан чиқиб кетдилар. Шунда у занжирни сотишга буюрди, у сотилди ва унинг пулига бир қул сотиб олиб, уни озод қилди. Набий ﷺ буни эшитганларида такбир айтиб: «Фотимани дўзахдан қутқарган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедилар.

حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ لَيْثٍ عَنْ أَبِي الْخَطَّابِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّاشِيَ وَالْمُرْتَشِيَ وَالرَّائِشَ يَعْنِي الَّذِي يَمْشِي بَيْنَهُمَا

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ pora beruvchini, pora oluvchini va roishni — yaʼni ikkovining oʻrtasida yuruvchini laʼnatladilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пора берувчини, пора олувчини ва роишни — яъни икковининг ўртасида юрувчини лаънатладилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ أَبُو مُحَمَّدٍ الْمُزَنِيُّ التَّمِيمِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ الْمَخْزُومِيُّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَرَّهُ النَّسَاءُ فِي الْأَجَلِ وَالزِّيَادَةُ فِي الرِّزْقِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim ajali kechiktirilishidan va rizqi ziyoda boʻlishidan xursand boʻlsa, qarindoshlik rishtasini ulasin», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким ажали кечиктирилишидан ва ризқи зиёда бўлишидан хурсанд бўлса, қариндошлик риштасини уласин», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ لَيَلْتَمِسُ مَرْضَاةَ اللَّهِ وَلَا يَزَالُ بِذَلِكَ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِجِبْرِيلَ إِنَّ فُلَانًا عَبْدِي يَلْتَمِسُ أَنْ يُرْضِيَنِي أَلَا وَإِنَّ رَحْمَتِي عَلَيْهِ فَيَقُولُ جِبْرِيلُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى فُلَانٍ وَيَقُولُهَا حَمَلَةُ الْعَرْشِ وَيَقُولُهَا مَنْ حَوْلَهُمْ حَتَّى يَقُولَهَا أَهْلُ السَّمَوَاتِ السَّبْعِ ثُمَّ تَهْبِطُ لَهُ إِلَى الْأَرْضِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Albatta, banda Allohning roziligini talab qiladi va shu holatda davom etaveradi. Shunda aziz va jalil Alloh Jibrilga: ‹Albatta, falon bandam Meni rozi qilishni istamoqda. Ogoh boʻl, Mening rahmatim uning ustidadir›, deydi. Jibril: ‹Allohning rahmati falon bandaga boʻlsin›, deydi. Buni Arsh koʻtaruvchilari ham aytadi, ularning atrofidagilar ham aytadi, hatto yetti osmon ahli ham aytadi. Soʻngra u rahmat uning uchun yerga tushadi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Албатта, банда Аллоҳнинг розилигини талаб қилади ва шу ҳолатда давом этаверади. Шунда азиз ва жалил Аллоҳ Жибрилга: ‹Албатта, фалон бандам Мени рози қилишни истамоқда. Огоҳ бўл, Менинг раҳматим унинг устидадир›, дейди. Жибрил: ‹Аллоҳнинг раҳмати фалон бандага бўлсин›, дейди. Буни Арш кўтарувчилари ҳам айтади, уларнинг атрофидагилар ҳам айтади, ҳатто етти осмон аҳли ҳам айтади. Сўнгра у раҳмат унинг учун ерга тушади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا مَيْمُونٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُؤْذُوا عِبَادَ اللَّهِ وَلَا تُعَيِّرُوهُمْ وَلَا تَطْلُبُوا عَوْرَاتِهِمْ فَإِنَّهُ مَنْ طَلَبَ عَوْرَةَ أَخِيهِ الْمُسْلِمِ طَلَبَ اللَّهُ عَوْرَتَهُ حَتَّى يَفْضَحَهُ فِي بَيْتِهِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning bandalariga aziyat bermanglar, ularni ayblab uyaltirmanglar va ularning ayblarini qidirmanglar. Chunki kim musulmon birodarining aybini qidirsa, Alloh uning aybini qidiradi, hatto uni oʻz uyida sharmanda qiladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг бандаларига азият берманглар, уларни айблаб уялтирманглар ва уларнинг айбларини қидирманглар. Чунки ким мусулмон биродарининг айбини қидирса, Аллоҳ унинг айбини қидиради, ҳатто уни ўз уйида шарманда қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatimdan bir toifa haq ustida gʻolib boʻlgan holda davom etaveradi. Ularni xor qilmoqchi boʻlganlar ularga zarar yetkaza olmaydi, toki Alloh azza va jallaning amri kelguniga qadar», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимдан бир тоифа ҳақ устида ғолиб бўлган ҳолда давом этаверади. Уларни хор қилмоқчи бўлганлар уларга зарар етказа олмайди, токи Аллоҳ азза ва жалланинг амри келгунига қадар», дедилар.

حَدَّثَنَا يُونُسُ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَدْ رَفَعَهُ قَالَ عَفَّانُ عَنْ ثَوْبَانَ رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ عَائِدُ الْمَرِيضِ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ ابْنُ مَهْدِيٍّ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — uni marfuʼ qilganini bilaman, xolos. Affon esa: Savbondan, u buni Nabiy ﷺga marfuʼ qildi, dedi — U zot: «Kasalni ziyorat qilgan kishi jannat mevazoridadir», dedilar. Ibn Mahdiy bunda shubha qilmadi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — уни марфуъ қилганини биламан, холос. Аффон эса: Савбондан, у буни Набий ﷺга марфуъ қилди, деди — У зот: «Касални зиёрат қилган киши жаннат мевазоридадир», дедилар. Ибн Маҳдий бунда шубҳа қилмади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَضْمَنُ لِي وَاحِدَةً وَأَضْمَنُ لَهُ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا تَسْأَلْ النَّاسَ شَيْئًاقَالَ فَكَانَ سَوْطُ ثَوْبَانَ سَقَطَ وَهُوَ عَلَى بَعِيرِهِ فَيُنِيخُ حَتَّى يَأْخُذَهُ وَمَا يَقُولُ لِأَحَدٍ نَاوِلْنِيهِ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) rivoyat qildi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga bittasini kafolat qiladi, men unga jannatni kafolat qilaman?» dedilar. Men: «Men, ey Allohning Rasuli», dedim. U zot: «Odamlardan hech narsa soʻrama», dedilar. (Roviy) dedi: Savbon tuyasi ustida ketayotganida qamchisi tushib qolsa, tuyasini choʻktirib, oʻzi olar, hech kimga: «Buni menga uzatib ber», demas edi.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга биттасини кафолат қилади, мен унга жаннатни кафолат қиламан?» дедилар. Мен: «Мен, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «Одамлардан ҳеч нарса сўрама», дедилар. (Ровий) деди: Савбон туяси устида кетаётганида қамчиси тушиб қолса, туясини чўктириб, ўзи олар, ҳеч кимга: «Буни менга узатиб бер», демас эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ دِينَارٍ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ عَلَى عِيَالِهِ ثُمَّ عَلَى نَفْسِهِ ثُمَّ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِقَالَ أَبُو قِلَابَةَ فَيَبْدَأُ بِالْعِيَالِ و قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ دِينَارٌ أَنْفَقَهُ رَجُلٌ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi sarflaydigan dinorlarning eng afzali — oʻz ahli (oilasi)ga sarflagan dinori, soʻng oʻziga, soʻng Alloh yoʻlida, soʻng Alloh yoʻlidagi hamrohlariga sarflagan dinoridir», dedilar. Abu Qiloba: «U oiladan boshladi», dedi. Sulaymon ibn Harb esa uni marfuʼ qilmay: «Kishi Alloh yoʻlida oʻz ulovi uchun sarflagan dinor», dedi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши сарфлайдиган динорларнинг энг афзали — ўз аҳли (оиласи)га сарфлаган динори, сўнг ўзига, сўнг Аллоҳ йўлида, сўнг Аллоҳ йўлидаги ҳамроҳларига сарфлаган диноридир», дедилар. Абу Қилоба: «У оиладан бошлади», деди. Сулаймон ибн Ҳарб эса уни марфуъ қилмай: «Киши Аллоҳ йўлида ўз улови учун сарфлаган динор», деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ لَمْ يَزَلْ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, musulmon kishi musulmon birodarini (kasalini) yoʻqlasa, qaytguniga qadar jannat mevazorida boʻlaveradi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мусулмон киши мусулмон биродарини (касалини) йўқласа, қайтгунига қадар жаннат мевазорида бўлаверади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ قَالَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ ثَلَاثًا ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجِلَالِ وَالْإِكْرَامِ

Savbon (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ namozlaridan qaytmoqchi boʻlganlarida uch marta Allohdan magʻfirat soʻrar, soʻng: «Allohumma antas-salaam va minkas-salaam, tabaarakta yaa zal-jalaali val-ikraam» (Ey Alloh, Sen Salomsan (barcha nuqsondan poksan) va salomatlik Sendandir. Sen barakali boʻlding, ey ulugʻlik va karam Egasi) der edilar.Савбон (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ намозларидан қайтмоқчи бўлганларида уч марта Аллоҳдан мағфират сўрар, сўнг: «Аллоҳумма антас-салаам ва минкас-салаам, табааракта яа зал-жалаали вал-икраам» (Эй Аллоҳ, Сен Саломсан (барча нуқсондан поксан) ва саломатлик Сендандир. Сен баракали бўлдинг, эй улуғлик ва карам Эгаси) дер эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَنَا بِعُقْرِ حَوْضِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَذُودُ عَنْهُ النَّاسَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ وَأَضْرِبُهُمْ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَنْهُمْ قَالَ قِيلَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا سَعَتُهُ قَالَ مِنْ مَقَامِي إِلَى عُمَانَ يَغُتُّ فِيهِ مِيزَابَانِ يَمُدَّانِهِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Men qiyomat kuni hovzimning chetida turib, Yaman ahli uchun odamlarni undan haydayman va hassam bilan uraman, toki (suv) ularga sachragunga qadar», dedilar. Nabiy ﷺdan: «Uning kengligi qancha?» deb soʻraldi. U zot: «Mening turgan joyimdan Ummongacha. Unga ikki ariq quyilib, uni toʻldirib turadi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мен қиёмат куни ҳовзимнинг четида туриб, Яман аҳли учун одамларни ундан ҳайдайман ва ҳассам билан ураман, токи (сув) уларга сачрагунга қадар», дедилар. Набий ﷺдан: «Унинг кенглиги қанча?» деб сўралди. У зот: «Менинг турган жойимдан Уммонгача. Унга икки ариқ қуйилиб, уни тўлдириб туради», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَمَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْبَقِيعِ فِي ثَمَانِ عَشْرَةَ لَيْلَةً خَلَتْ مِنْ رَمَضَانَ بِرَجُلٍ يَحْتَجِمُ فَقَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) dedi: Ramazondan oʻn sakkiz kecha oʻtganida Rasululloh ﷺ Baqiʼda qon oldirayotgan bir kishining oldidan oʻtdilar va: «Qon oluvchi ham, qon oldirgan ham roʻzasini ochdi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) деди: Рамазондан ўн саккиз кеча ўтганида Расулуллоҳ ﷺ Бақиъда қон олдираётган бир кишининг олдидан ўтдилар ва: «Қон олувчи ҳам, қон олдирган ҳам рўзасини очди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ قَالَقُلْتُ لِثَوْبَانَ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِّثْنَا حَدِيثًا يَنْفَعُنَا اللَّهُ بِهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً

Maʼdon dedi: Nabiy ﷺning mavlolari Savbonga (roziyallohu anhu): «Bizga Alloh biz uchun foydali qiladigan bir hadis aytib bering», dedim. U dedi: Men Rasululloh ﷺning: «Qaysi bir banda Alloh uchun bir sajda qilsa, Alloh albatta u bilan uni bir daraja koʻtaradi va u bilan undan bir xatoni tushiradi», deb aytganlarini eshitganman.Маъдон деди: Набий ﷺнинг мавлолари Савбонга (розияллоҳу анҳу): «Бизга Аллоҳ биз учун фойдали қиладиган бир ҳадис айтиб беринг», дедим. У деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Қайси бир банда Аллоҳ учун бир сажда қилса, Аллоҳ албатта у билан уни бир даража кўтаради ва у билан ундан бир хатони туширади», деб айтганларини эшитганман.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ الذِّمَارِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ فَشَهْرٌ بِعَشَرَةِ أَشْهُرٍ وَصِيَامُ سِتَّةِ أَيَّامٍ بَعْدَ الْفِطْرِ فَذَلِكَ تَمَامُ صِيَامِ السَّنَةِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim Ramazon roʻzasini tutsa, bir oy oʻn oyga (teng boʻladi); Fitrdan keyingi olti kunning roʻzasi bilan esa mana shu bir yillik roʻzaning toʻla boʻlishidir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким Рамазон рўзасини тутса, бир ой ўн ойга (тенг бўлади); Фитрдан кейинги олти куннинг рўзаси билан эса мана шу бир йиллик рўзанинг тўла бўлишидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَرَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَلَا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ إِلَّا الْبِرُّ وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيُحْرَمُ الرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) buni Nabiy ﷺga marfuʼ qilib rivoyat qildi: U zot: «Qazoni faqat duo qaytaradi, umrni faqat yaxshilik ziyoda qiladi va albatta banda qilgan gunohi sababli riziqdan mahrum boʻladi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) буни Набий ﷺга марфуъ қилиб ривоят қилди: У зот: «Қазони фақат дуо қайтаради, умрни фақат яхшилик зиёда қилади ва албатта банда қилган гуноҳи сабабли ризиқдан маҳрум бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ وَعِصَامُ بْنُ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اسْتَقِيمُوا تُفْلِحُوا وَخَيْرُ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَقَالَ عِصَامٌ وَلَا يُحَافِظُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Toʻgʻri boʻlinglar, najot topasizlar. Amallaringizning eng yaxshisi namozdir. Tahoratni faqat moʻmin (doimiy) saqlaydi», dedilar. Isom (rivoyatida): «saqlamaydi», dedi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Тўғри бўлинглар, нажот топасизлар. Амалларингизнинг энг яхшиси намоздир. Таҳоратни фақат мўмин (доимий) сақлайди», дедилар. Исом (ривоятида): «сақламайди», деди.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَحِلُّ لَامْرِئٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخْتَصَّ نَفْسَهُ بِدُعَاءٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يُصَلِّ وَهُوَ حَقِنٌ حَتَّى يَتَخَفَّفَحَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ مُحَمَّدٍ يَعْنِي الْخَطَّابِيَّ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ بِإِسْنَادِهِ

Savbon (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Musulmon kishiga boshqa bir kishining uyi ichiga izn soʻramay nazar solishi halol emas; agar nazar solsa, demak u (uyga) kirgan boʻladi. Va u bir qavmga imomlik qilib, oʻzini ulardan tashqari (alohida) duo bilan xoslamasin; agar shunday qilsa, demak ularga xiyonat qilgan boʻladi. Va kishi peshobi qistab turgan holda, toki yengillashmagunicha namoz oʻqimasin», dedilar. Bizga Abduljabbor ibn Muhammad — yaʼni al-Xattobiy — rivoyat qildi, unga Baqiyya Habib ibn Solihdan, u Yazid ibn Shurayhdan rivoyat qildi va uning maʼnosini oʻz isnodi bilan zikr qildi.Савбон (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Мусулмон кишига бошқа бир кишининг уйи ичига изн сўрамай назар солиши ҳалол эмас; агар назар солса, демак у (уйга) кирган бўлади. Ва у бир қавмга имомлик қилиб, ўзини улардан ташқари (алоҳида) дуо билан хосламасин; агар шундай қилса, демак уларга хиёнат қилган бўлади. Ва киши пешоби қистаб турган ҳолда, токи енгиллашмагунича намоз ўқимасин», дедилар. Бизга Абдулжаббор ибн Муҳаммад — яъни ал-Хаттобий — ривоят қилди, унга Бақийя Ҳабиб ибн Солиҳдан, у Язид ибн Шурайҳдан ривоят қилди ва унинг маъносини ўз исноди билан зикр қилди.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدٍ الْكَلَاعِيِّ عَنْ زُهَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِكُلِّ سَهْوٍ سَجْدَتَانِ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Har bir sahv uchun salom berganidan keyin ikki sajda bordir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳар бир саҳв учун салом берганидан кейин икки сажда бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ زُرْعَةَ قَالَ شُرَيْحُ بْنُ عُبَيْدٍمَرِضَ ثَوْبَانُ بِحِمْصَ وَعَلَيْهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ قُرْطٍ الْأَزْدِيُّ فَلَمْ يَعُدْهُ فَدَخَلَ عَلَى ثَوْبَانَ رَجُلٌ مِنْ الْكَلَاعِيِّينَ عَائِدًا فَقَالَ لَهُ ثَوْبَانُ أَتَكْتُبُ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ اكْتُبْ فَكَتَبَ لِلْأَمِينِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُرْطٍ مِنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ لَوْ كَانَ لِمُوسَى وَعِيسَى مَوْلًى بِحَضْرَتِكَ لَعُدْتَهُ ثُمَّ طَوَى الْكِتَابَ وَقَالَ لَهُ أَتُبَلِّغُهُ إِيَّاهُ فَقَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ بِكِتَابِهِ فَدَفَعَهُ إِلَى ابْنِ قُرْطٍ فَلَمَّا قَرَأَهُ قَامَ فَزِعًا فَقَالَ النَّاسُ مَا شَأْنُهُ أَحَدَثَ أَمْرٌ فَأَتَى ثَوْبَانَ حَتَّى دَخَلَ عَلَيْهِ فَعَادَهُ وَجَلَسَ عِنْدَهُ سَاعَةً ثُمَّ قَامَ فَأَخَذَ ثَوْبَانُ بِرِدَائِهِ وَقَالَ اجْلِسْ حَتَّى أُحَدِّثَكَ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ وَلَا عَذَابَ مَعَ كُلِّ أَلْفٍ سَبْعُونَ أَلْفًا

Shurayh ibn Ubayd dedi: Savbon (roziyallohu anhu) Himsda kasal boʻldi, u yerning amiri Abdulloh ibn Qurt al-Azdiy edi, u esa uni yoʻqlamadi. Savbonning oldiga Kaloiylardan bir kishi ziyoratchi boʻlib kirdi. Savbon unga: «Yoza olasanmi?» dedi. U: «Ha», dedi. Savbon: «Yoz», dedi. U yozdi: Aminga — Abdulloh ibn Qurtga, Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbondan. Ammo baʼd: agar sening huzuringda Muso va Isoning ozod qilingan quli boʻlganida edi, albatta uni yoʻqlagan boʻlarding. Soʻng maktubni buklab, unga: «Buni unga yetkazasanmi?» dedi. U: «Ha», dedi. Kishi maktubni olib borib, Ibn Qurtga topshirdi. U buni oʻqigach, choʻchib oʻrnidan turdi. Odamlar: «Unga nima boʻldi? Biror ish yuz berdimi?» dedilar. U Savbonning oldiga kelib, huzuriga kirdi, uni yoʻqladi va yonida bir soat oʻtirdi, soʻng turdi. Shunda Savbon uning ridosidan ushlab: «Oʻtir, senga Rasululloh ﷺdan eshitgan bir hadisni aytib beray. Men u zotning: ‹Ummatimdan yetmish ming kishi hisob-kitobsiz va azobsiz jannatga kiradi, har bir ming bilan birga yetmish mingdan (kiradi)›, deb aytganlarini eshitganman», dedi.Шурайҳ ибн Убайд деди: Савбон (розияллоҳу анҳу) Ҳимсда касал бўлди, у ернинг амири Абдуллоҳ ибн Қурт ал-Аздий эди, у эса уни йўқламади. Савбоннинг олдига Калоийлардан бир киши зиёратчи бўлиб кирди. Савбон унга: «Ёза оласанми?» деди. У: «Ҳа», деди. Савбон: «Ёз», деди. У ёзди: Аминга — Абдуллоҳ ибн Қуртга, Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбондан. Аммо баъд: агар сенинг ҳузурингда Мусо ва Исонинг озод қилинган қули бўлганида эди, албатта уни йўқлаган бўлардинг. Сўнг мактубни буклаб, унга: «Буни унга етказасанми?» деди. У: «Ҳа», деди. Киши мактубни олиб бориб, Ибн Қуртга топширди. У буни ўқигач, чўчиб ўрнидан турди. Одамлар: «Унга нима бўлди? Бирор иш юз бердими?» дедилар. У Савбоннинг олдига келиб, ҳузурига кирди, уни йўқлади ва ёнида бир соат ўтирди, сўнг турди. Шунда Савбон унинг ридосидан ушлаб: «Ўтир, сенга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир ҳадисни айтиб берай. Мен у зотнинг: ‹Умматимдан етмиш минг киши ҳисоб-китобсиз ва азобсиз жаннатга киради, ҳар бир минг билан бирга етмиш мингдан (киради)›, деб айтганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ عُتْبَةَ أَبِي أُمَيَّةَ الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ الْأَسْوَدِ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَعَلَى الْخِمَارِ ثُمَّ الْعِمَامَةِ

Savbon (roziyallohu anhu) dedi: Men Rasululloh ﷺning tahorat olib, ikki maxsi ustiga hamda ximor — yaʼni salla ustiga mash tortganlarini koʻrdim.Савбон (розияллоҳу анҳу) деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг таҳорат олиб, икки махси устига ҳамда химор — яъни салла устига маш тортганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَأَلَ مَسْأَلَةً وَهُوَ عَنْهَا غَنِيٌّ كَانَتْ شَيْئًا فِي وَجْهِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim beniyoz (boy) boʻla turib odamlardan soʻrasa, bu (soʻragani) qiyomat kuni uning yuzida ayb boʻlib turadi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бениёз (бой) бўла туриб одамлардан сўраса, бу (сўрагани) қиёмат куни унинг юзида айб бўлиб туради», дедилар.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُضْحِيَّةً لَهُ ثُمَّ قَالَ لِي يَا ثَوْبَانُ أَصْلِحْ لَحْمَ هَذِهِ الشَّاةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ أُطْعِمُهُ مِنْهَا حَتَّى قَدِمَ الْمَدِينَةَ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ oʻzlariga qurbonlik soʻydilar, soʻng menga: «Ey Savbon, bu qoʻyning goʻshtini tuzab qoʻy», dedilar. (Savbon) dedi: Men u zotga undan (goʻshtdan) Madinaga yetib kelgunlaricha yedirib turdim.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ ўзларига қурбонлик сўйдилар, сўнг менга: «Эй Савбон, бу қўйнинг гўштини тузаб қўй», дедилар. (Савбон) деди: Мен у зотга ундан (гўштдан) Мадинага етиб келгунларича едириб турдим.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ يَعْنِي الْأَحْوَلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ عَادَ مَرِيضًا لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا خُرْفَةُ الْجَنَّةِ قَالَ جَنَاهَا

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kim bir kasalni ziyorat qilsa, jannat xurfasida (mevazorida) boʻlaveradi». «Yo Rasululloh, jannat xurfasi nima?» — deyildi. (U zot): «Uning (mevasi terib olinadigan) hosilidir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ким бир касални зиёрат қилса, жаннат хурфасида (мевазорида) бўлаверади». «Ё Расулуллоҳ, жаннат хурфаси нима?» — дейилди. (У зот): «Унинг (меваси териб олинадиган) ҳосилидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَتَقَبَّلُ لِي بِوَاحِدَةٍ أَتَقَبَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ قُلْتُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا تَسْأَلْ النَّاسَ شَيْئًاقَالَ فَرُبَّمَا سَقَطَ سَوْطُ ثَوْبَانَ وَهُوَ عَلَى بَعِيرِهِ فَمَا يَسْأَلُ أَحَدًا أَنْ يُنَاوِلَهُ حَتَّى يَنْزِلَ إِلَيْهِ فَيَأْخُذَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَضْمَنُ لِي خُلَّةً وَأَضْمَنُ لَهُ الْجَنَّةَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga bittasini boʻyniga oladi, men unga jannatni boʻynimga olaman?» dedilar. Men: «Men, ey Allohning Rasuli», dedim. U zot: «Odamlardan hech narsa soʻrama», dedilar. (Roviy) dedi: Savbon tuyasi ustida ketayotganida qamchisi tushib qolar, u esa tushib olib, oʻzi olguniga qadar hech kimdan uni uzatib berishni soʻramas edi. Bizga Yazid rivoyat qildi, unga Muhammad ibn Ishoq Abbos ibn Abdurrahmon ibn Minodan, u Abdurrahmon ibn Yazid ibn Muoviyadan, u Savbondan xabar berdi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga bir xislatni kafolat qiladi, men unga jannatni kafolat qilaman?» dedilar — soʻng uning maʼnosini zikr qildi.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга биттасини бўйнига олади, мен унга жаннатни бўйнимга оламан?» дедилар. Мен: «Мен, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «Одамлардан ҳеч нарса сўрама», дедилар. (Ровий) деди: Савбон туяси устида кетаётганида қамчиси тушиб қолар, у эса тушиб олиб, ўзи олгунига қадар ҳеч кимдан уни узатиб беришни сўрамас эди. Бизга Язид ривоят қилди, унга Муҳаммад ибн Ишоқ Аббос ибн Абдурраҳмон ибн Минодан, у Абдурраҳмон ибн Язид ибн Муовиядан, у Савбондан хабар берди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга бир хислатни кафолат қилади, мен унга жаннатни кафолат қиламан?» дедилар — сўнг унинг маъносини зикр қилди.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا مَرْزُوقٌ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الشَّامِيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ حَدَّثَنَا ثَوْبَانُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ أَحَدَكُمْ الْحُمَّى وَإِنَّ الْحُمَّى قِطْعَةٌ مِنْ النَّارِ فَلْيُطْفِئْهَا عَنْهُ بِالْمَاءِ الْبَارِدِ وَلْيَسْتَقْبِلْ نَهَرًا جَارِيًا يَسْتَقْبِلُ جِرْيَةَ الْمَاءِ فَيَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ اشْفِ عَبْدَكَ وَصَدِّقْ رَسُولَكَ بَعْدَ صَلَاةِ الْفَجْرِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَيَغْتَمِسُ فِيهِ ثَلَاثَ غَمَسَاتٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ لَمْ يَبْرَأْ فِي ثَلَاثٍ فَخَمْسٍ فَإِنْ لَمْ يَبْرَأْ فِي خَمْسٍ فَسَبْعٍ فَإِنْ لَمْ يَبْرَأْ فِي سَبْعٍ فَتِسْعٍ فَإِنَّهُ لَا يَكَادُ يُجَاوِزُ التِّسْعَ بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Savbon (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Sizlardan biringizga isitma yetsa — chunki isitma oʻtdan bir parchadir — uni oʻzidan sovuq suv bilan oʻchirsin. Oqar daryoga roʻbaroʻ turib, suvning oqimiga yuzlansin va bomdod namozidan keyin, quyosh chiqishidan oldin: ‹Bismillah, Allohummashfi abdaka va saddiq Rasulak› (Alloh nomi bilan. Ey Alloh, bandangga shifo ber va Rasulingni tasdiqla) desin. Unga uch kun davomida uch martadan shoʻngʻisin. Agar uch kunda tuzalmasa, besh (kun); besh kunda tuzalmasa, yetti (kun); yetti kunda tuzalmasa, toʻqqiz (kun). Chunki u Alloh azza va jallaning izni bilan toʻqqizdan oʻtmaydi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Сизлардан бирингизга иситма етса — чунки иситма ўтдан бир парчадир — уни ўзидан совуқ сув билан ўчирсин. Оқар дарёга рўбарў туриб, сувнинг оқимига юзлансин ва бомдод намозидан кейин, қуёш чиқишидан олдин: ‹Бисмиллаҳ, Аллоҳуммашфи абдака ва саддиқ Расулак› (Аллоҳ номи билан. Эй Аллоҳ, бандангга шифо бер ва Расулингни тасдиқла) десин. Унга уч кун давомида уч мартадан шўнғисин. Агар уч кунда тузалмаса, беш (кун); беш кунда тузалмаса, етти (кун); етти кунда тузалмаса, тўққиз (кун). Чунки у Аллоҳ азза ва жалланинг изни билан тўққиздан ўтмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي لَبِعُقْرِ حَوْضِي أَذُودُ عَنْهُ لِأَهْلِ الْيَمَنِ أَضْرِبُ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَلَيْهِمْ فَسُئِلَ عَنْ عَرْضِهِ فَقَالَ مِنْ مُقَامِي إِلَى عُمَانَ وَسُئِلَ عَنْ شَرَابِهِ فَقَالَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِ يَنْشَعِبُ فِيهِ مِيزَابَانِ يَمُدَّانِهِ مِنْ الْجَنَّةِ أَحَدُهُمَا مِنْ ذَهَبٍ وَالْآخَرُ مِنْ وَرِقٍ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men hovzimning chetida turib, odamlarni (begona kishilarni) Yaman ahli uchun (joy boʻlsin deb) haydayman, hassam bilan uraman, toki (suv) ularga sachragunga qadar», dedilar. U zotdan uning (hovzning) eni soʻraldi, u zot: «Mening turgan joyimdan Ummongacha», dedilar. Uning ichimligi haqida soʻralganda, u zot: «Sutdan oqroq va asaldan shirinroq, unga jannatdan madad beradigan ikki ariq quyiladi: biri oltindan, ikkinchisi kumushdan», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳовзимнинг четида туриб, одамларни (бегона кишиларни) Яман аҳли учун (жой бўлсин деб) ҳайдайман, ҳассам билан ураман, токи (сув) уларга сачрагунга қадар», дедилар. У зотдан унинг (ҳовзнинг) эни сўралди, у зот: «Менинг турган жойимдан Уммонгача», дедилар. Унинг ичимлиги ҳақида сўралганда, у зот: «Сутдан оқроқ ва асалдан ширинроқ, унга жаннатдан мадад берадиган икки ариқ қуйилади: бири олтиндан, иккинчиси кумушдан», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْكِبْرِ وَالْغُلُولِ وَالدَّيْنِ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning ruhi tanidan uch narsadan xoli holda ajralsa, jannatga kiradi: kibr, gʻanimatdan oʻgʻirlash va qarzdan», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг руҳи танидан уч нарсадан холи ҳолда ажралса, жаннатга киради: кибр, ғаниматдан ўғирлаш ва қарздан», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ وَبَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ بَهْزٌ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْغُلُولِ وَالدَّيْنِ قَالَ بَهْزٌ وَالْكِبْرِ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning ruhi tanidan uch narsadan xoli holda ajralsa, jannatga kiradi: gʻanimatdan oʻgʻirlash va qarzdan», dedilar. Bahz: «va kibrdan», dedi.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг руҳи танидан уч нарсадан холи ҳолда ажралса, жаннатга киради: ғаниматдан ўғирлаш ва қарздан», дедилар. Баҳз: «ва кибрдан», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَرَوْحٌ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qon oluvchi ham, qon oldirgan ham roʻzasini ochdi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қон олувчи ҳам, қон олдирган ҳам рўзасини очди», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ أَبِي السُّمَيْطِ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا عِنْدَ عُقْرِ حَوْضِي أَذُودُ النَّاسَ عَنْهُ لِأَهْلِ الْيَمَنِ إِنِّي لَأَضْرِبُهُمْ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَلَيْهِمْ وَإِنَّهُ لَيَغُتُّ فِيهِ مِيزَابَانِ أَحَدُهُمَا مِنْ وَرِقٍ وَالْآخَرُ مِنْ ذَهَبٍ مَا بَيْنَ بُصْرَى وَصَنْعَاءَ أَوْ مَا بَيْنَ أَيْلَةَ وَمَكَّةَ أَوْ قَالَ مِنْ مُقَامِي هَذَا إِلَى عُمَانَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men hovzimning chetida turib, Yaman ahli uchun odamlarni undan haydayman; men ularni hassam bilan uraman, toki (suv) ularga sachragunga qadar. Unga ikki ariq quyilib turadi: biri kumushdan, ikkinchisi oltindan. (Uning kengligi) Busro bilan Sanʼo orasicha, yoki Ayla bilan Makka orasicha», dedilar, yoki: «mening mana bu turgan joyimdan Ummongacha», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳовзимнинг четида туриб, Яман аҳли учун одамларни ундан ҳайдайман; мен уларни ҳассам билан ураман, токи (сув) уларга сачрагунга қадар. Унга икки ариқ қуйилиб туради: бири кумушдан, иккинчиси олтиндан. (Унинг кенглиги) Бусро билан Санъо орасича, ёки Айла билан Макка орасича», дедилар, ёки: «менинг мана бу турган жойимдан Уммонгача», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مَكْحُولٌ أَنَّ شَيْخًا مِنْ الْحَيِّ أَخْبَرَهُ أَنَّ ثَوْبَانَ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qon oluvchi ham, qon oldirgan ham roʻzasini ochdi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қон олувчи ҳам, қон олдирган ҳам рўзасини очди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ وَرَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي فِي الْبَقِيعِ فِي رَمَضَانَ رَأَى رَجُلًا يَحْتَجِمُ فَقَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Rasululloh ﷺning ozod qilingan quli Savbon (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ Ramazonda Baqiʼda yurar edilar, qon oldirayotgan bir kishini koʻrib: «Qon oluvchi ham, qon oldirgan ham roʻzasini ochdi», dedilar.Расулуллоҳ ﷺнинг озод қилинган қули Савбон (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ Рамазонда Бақиъда юрар эдилар, қон олдираётган бир кишини кўриб: «Қон олувчи ҳам, қон олдирган ҳам рўзасини очди», дедилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ أَنَّ أَبَا كَبْشَةَ السَّلُولِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ثَوْبَانَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَاعْمَلُوا وَخَيِّرُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَلَا يُحَافِظُ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻri boʻlinglar, yaqinlashinglar, amal qilinglar va yaxshisini tanlanglar. Bilinglarki, amallaringizning eng yaxshisi namozdir. Tahoratni faqat moʻmin (doimiy) saqlaydi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғри бўлинглар, яқинлашинглар, амал қилинглар ва яхшисини танланглар. Билингларки, амалларингизнинг энг яхшиси намоздир. Таҳоратни фақат мўмин (доимий) сақлайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ وَأَبَانُ قَالَا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَارَقَ الرُّوحُ الْجَسَدَ وَهُوَ بَرِيءٌ مِنْ ثَلَاثٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ الْكِبْرِ وَالدَّيْنِ وَالْغُلُولِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kimning ruhi tanidan uch narsadan xoli holda ajralsa, jannatga kiradi: kibr, qarz va gʻanimatdan oʻgʻirlashdan», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кимнинг руҳи танидан уч нарсадан холи ҳолда ажралса, жаннатга киради: кибр, қарз ва ғаниматдан ўғирлашдан», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ الْقِيرَاطُ مِثْلُ أُحُدٍ

Savbon (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Kim janoza (namozi)ni oʻqisa, unga bir qirot (savob) boʻladi. Agar uning dafnida hozir boʻlsa, unga ikki qirot boʻladi. (Har) qirot Uhud (togʻi)dek (kattalikda)».Савбон (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: «Ким жаноза (намози)ни ўқиса, унга бир қирот (савоб) бўлади. Агар унинг дафнида ҳозир бўлса, унга икки қирот бўлади. (Ҳар) қирот Уҳуд (тоғи)дек (катталикда)».

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقِيمُوا وَلَنْ تُحْصُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ وَلَا يُحَافِظُ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻri (mustaqim) boʻlinglar, garchi (barcha yaxshiliklarni) hisoblab, ado eta olmasangiz ham. Bilinglarki, amallaringizning eng yaxshisi namozdir. Taharatni faqat moʻmin (doimiy) saqlaydi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғри (мустақим) бўлинглар, гарчи (барча яхшиликларни) ҳисоблаб, адо эта олмасангиз ҳам. Билингларки, амалларингизнинг энг яхшиси намоздир. Таҳаратни фақат мўмин (доимий) сақлайди», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَلَمَّا نَزَلَ فِي الْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ مَا نَزَلَ قَالُوا فَأَيَّ الْمَالِ نَتَّخِذُ قَالَ عُمَرُ أَنَا أَعْلَمُ ذَلِكَ لَكُمْ قَالَ فَأَوْضَعَ عَلَى بَعِيرٍ فَأَدْرَكَهُ وَأَنَا فِي أَثَرِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَّ الْمَالِ نَتَّخِذُ قَالَ لِيَتَّخِذْ أَحَدُكُمْ قَلْبًا شَاكِرًا وَلِسَانًا ذَاكِرًا وَزَوْجَةً تُعِينُهُ عَلَى أَمْرِ الْآخِرَةِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Kumush va oltin haqida nozil boʻladigan narsa nozil boʻlganida, ular: «Qanday moldan orttiraylik?» dedilar. Umar: «Men sizlar uchun buni bilib olaman», dedi-da, tuyasini haydab u zotga yetib oldi, men esa uning ortidan bordim. U: «Ey Allohning Rasuli, qanday moldan orttiraylik?» dedi. Shunda u zot: «Biringiz shukr qiluvchi qalbni, zikr qiluvchi tilni va oxirat ishida unga yordam beruvchi xotinni orttirsin», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Кумуш ва олтин ҳақида нозил бўладиган нарса нозил бўлганида, улар: «Қандай молдан орттирайлик?» дедилар. Умар: «Мен сизлар учун буни билиб оламан», деди-да, туясини ҳайдаб у зотга етиб олди, мен эса унинг ортидан бордим. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, қандай молдан орттирайлик?» деди. Шунда у зот: «Бирингиз шукр қилувчи қалбни, зикр қилувчи тилни ва охират ишида унга ёрдам берувчи хотинни орттирсин», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَبْدَ لَيُحْرَمُ الرِّزْقَ بِالذَّنْبِ يُصِيبُهُ وَلَا يَرُدُّ الْقَدَرَ إِلَّا الدُّعَاءُ وَلَا يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ إِلَّا الْبِرُّ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, banda qilgan gunohi sababli riziqdan mahrum boʻladi. Qazoni faqat duo qaytaradi va umrni faqat yaxshilik ziyoda qiladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, банда қилган гуноҳи сабабли ризиқдан маҳрум бўлади. Қазони фақат дуо қайтаради ва умрни фақат яхшилик зиёда қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَائِدُ الْمَرِيضِ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kasalni ziyorat qilgan kishi jannat mevazoridadir».Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Касални зиёрат қилган киши жаннат мевазоридадир».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ وَذَكَرَ أَبَا أَسْمَاءَ وَذَكَرَ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا امْرَأَةٍ سَأَلَتْ زَوْجَهَا الطَّلَاقَ فِي غَيْرِ مَا بَأْسٍ فَحَرَامٌ عَلَيْهَا رَائِحَةُ الْجَنَّةِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi ayol hech qanday zarar boʻlmasa ham eridan taloq soʻrasa, jannat hidi unga harom boʻladi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси аёл ҳеч қандай зарар бўлмаса ҳам эридан талоқ сўраса, жаннат ҳиди унга ҳаром бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا هِشَامٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ وَابْنُ جَعْفَرٍ يَعْنِي غُنْدَرًا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَبِعَ جِنَازَةً فَصَلَّى عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا كَانَ لَهُ قِيرَاطَانِ قَالُوا وَمَا الْقِيرَاطَانِ قَالَ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim janozaga ergashib, unga (janoza namozini) oʻqisa, unga bir qirot boʻladi. Agar uning dafnida hozir boʻlsa, unga ikki qirot boʻladi», dedilar. Ular: «Ikki qirot nima?» dedilar. U zot: «Ularning kichigi Uhud (togʻi)dekdir», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким жанозага эргашиб, унга (жаноза намозини) ўқиса, унга бир қирот бўлади. Агар унинг дафнида ҳозир бўлса, унга икки қирот бўлади», дедилар. Улар: «Икки қирот нима?» дедилар. У зот: «Уларнинг кичиги Уҳуд (тоғи)декдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ قَالَقِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَتَكْذِبُونَ عَلَيَّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً

Solim ibn Abul-Jaʼd dedi: Savbonga (roziyallohu anhu): «Bizga Rasululloh ﷺdan hadis aytib bering», deyildi. U: «Sizlar menga nisbatan yolgʻon toʻqiysizlar! Men Rasululloh ﷺning: ‹Qaysi bir musulmon Alloh uchun bir sajda qilsa, Alloh albatta u bilan uni bir daraja koʻtaradi va u bilan undan bir xatoni tushiradi›, deb aytganlarini eshitganman», dedi.Солим ибн Абул-Жаъд деди: Савбонга (розияллоҳу анҳу): «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтиб беринг», дейилди. У: «Сизлар менга нисбатан ёлғон тўқийсизлар! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Қайси бир мусулмон Аллоҳ учун бир сажда қилса, Аллоҳ албатта у билан уни бир даража кўтаради ва у билан ундан бир хатони туширади›, деб айтганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْجُودِيِّ عَنْ بَلْجٍ عَنْ أَبِي شَيْبَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ وَكَانَ قَاصَّ النَّاسِ بِقُسْطَنْطِينِيَّةَ قَالَقِيلَ لِثَوْبَانَ حَدِّثْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ قَالَ حَجَّاجٌ قُسْطَنْطِينِيَّةُ

Abu Shayba al-Mahriy — u Qustantiniyada odamlarga qissa aytuvchi edi — dedi: Savbonga (roziyallohu anhu): «Bizga Rasululloh ﷺdan hadis aytib bering», deyildi. U: «Men Rasululloh ﷺning qusganlarini va roʻzalarini ochganlarini koʻrdim», dedi. Hajjoj: «Qustantiniya», dedi.Абу Шайба ал-Маҳрий — у Қустантинияда одамларга қисса айтувчи эди — деди: Савбонга (розияллоҳу анҳу): «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан ҳадис айтиб беринг», дейилди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг қусганларини ва рўзаларини очганларини кўрдим», деди. Ҳажжож: «Қустантиния», деди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ

Savbon (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Albatta, musulmon kishi musulmon birodarini (kasalini) yoʻqlasa, qaytguniga qadar jannat mevazorida boʻlaveradi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Албатта, мусулмон киши мусулмон биродарини (касалини) йўқласа, қайтгунига қадар жаннат мевазорида бўлаверади», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَائِدُ الْمَرِيضِ فِي مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kasalni ziyorat qilgan kishi qaytib kelguniga qadar jannat mevazorida (boʻladi)».Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Касални зиёрат қилган киши қайтиб келгунига қадар жаннат мевазорида (бўлади)».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا عَادَ أَخَاهُ لَمْ يَزَلْ فِي خُرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot shunday dedilar: «Albatta, musulmon kishi oʻz birodarini yoʻqlasa, qaytib kelguniga qadar jannat mevazorida boʻlaveradi».Савбон (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот шундай дедилар: «Албатта, мусулмон киши ўз биродарини йўқласа, қайтиб келгунига қадар жаннат мевазорида бўлаверади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمُرِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنِّي لَبِعُقْرِ الْحَوْضِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَذُودُ عَنْهُ النَّاسَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ أَضْرِبُهُمْ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَلَيْهِمْ قَالَ فَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَرْضِهِ فَقَالَ مِنْ مُقَامِي هَذَا إِلَى عُمَانَ وَسُئِلَ عَنْ شَرَابِهِ فَقَالَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِ يَصُبُّ فِيهِ مِيزَابَانِ يَمُدَّانِهِ مِنْ الْجَنَّةِ أَحَدُهُمَا ذَهَبٌ وَالْآخَرُ وَرِقٌحَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Rasululloh ﷺ ning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: U zot: «Men qiyomat kuni hovzimning chetida turib, Yaman ahli uchun odamlarni undan haydayman, hassam bilan uraman, toki (suv) ularga sachraydi», dedilar. Rasululloh ﷺ dan uning eni haqida soʻraldi. U zot: «Mening turgan joyimdan Ummongacha», dedilar. Uning ichimligi haqida soʻralganda esa: «Sutdan oqroq va asaldan shirinroq; unga jannatdan madad beradigan ikki ariq quyiladi: biri oltindan, ikkinchisi kumushdan», dedilar. Boshqa sanad bilan ham shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Расулуллоҳ ﷺ нинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади: У зот: «Мен қиёмат куни ҳовзимнинг четида туриб, Яман аҳли учун одамларни ундан ҳайдайман, ҳассам билан ураман, токи (сув) уларга сачрайди», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ дан унинг эни ҳақида сўралди. У зот: «Менинг турган жойимдан Уммонгача», дедилар. Унинг ичимлиги ҳақида сўралганда эса: «Сутдан оқроқ ва асалдан ширинроқ; унга жаннатдан мадад берадиган икки ариқ қуйилади: бири олтиндан, иккинчиси кумушдан», дедилар. Бошқа санад билан ҳам шунга ўхшаш ривоят қилинган.

قَالَ حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَ الْجَرْمِيُّ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ شَدَّادَ بْنَ أَوْسٍ بَيْنَمَا هُوَ يَمْشِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْبَقِيعِ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ يَحْتَجِمُ بَعْدَ مَا مَضَى مِنْ رَمَضَانَ ثَمَانِ عَشْرَةَ لَيْلَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Shaddod ibn Avs (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan Baqiʼda ketayotgan edi. Ramazondan oʻn sakkiz kecha oʻtgach, qon oldirayotgan bir kishining yonidan oʻtdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Qon oluvchi ham, qon oldiruvchi ham roʻzasini buzdi», dedilar.Шаддод ибн Авс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан Бақиъда кетаётган эди. Рамазондан ўн саккиз кеча ўтгач, қон олдираётган бир кишининг ёнидан ўтдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қон олувчи ҳам, қон олдирувчи ҳам рўзасини бузди», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَا حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو قِلَابَةَ أَنَّ أَبَا أَسْمَاءَ الرَّحَبِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ

Rasululloh ﷺ ning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ning: «Qon oluvchi ham, qon oldiruvchi ham roʻzasini ochdi», deyayotganlarini eshitdi.Расулуллоҳ ﷺ нинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ нинг: «Қон олувчи ҳам, қон олдирувчи ҳам рўзасини очди», деяётганларини эшитди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا عَادَ الْمُسْلِمُ أَخَاهُ فَإِنَّهُ يَمْشِي فِي خَرْفَةِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَرْجِعَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Musulmon kishi oʻz birodarini (kasal) ziyorat qilsa, qaytguniga qadar jannat xurfasida (mevazorida) yuradi».Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мусулмон киши ўз биродарини (касал) зиёрат қилса, қайтгунига қадар жаннат хурфасида (мевазорида) юради».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ أَوْ إِنَّ رَبِّي زَوَى لِي الْأَرْضَ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مُلْكُهَا مَا زُوِيَ لِي مِنْهَا وَأُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يُهْلِكَهَا بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يَسْبِي بَعْضًا وَبَعْضُهُمْ يُهْلِكُ بَعْضًا وَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مَنْ بَيْنَ أَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ مَنْ بِأَقْطَارِهَا أَلَا وَإِنِّي أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ وَإِذَا وُضِعَ السَّيْفُ فِي أُمَّتِي لَمْ يُرْفَعْ عَنْهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَلَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَلْحَقَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي بِالْمُشْرِكِينَ وَحَتَّى تَعْبُدَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي الْأَوْثَانَ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh — yoki: Robbim — men uchun yerni yigʻib-toʻpladi, shunda men uning sharqlarini ham, gʻarblarini ham (koʻrdim). Ummatimning mulki men uchun yigʻilgan joygacha yetadi. Menga ikki xazina — qizil va oq (xazina) berildi. Men Robbimdan ummatim uchun, ularni umumiy qahatchilik bilan halok qilmasligini va oʻzlaridan boʻlmagan, ularning butun jamoasini qiyratadigan bir dushmanni ularga hokim qilmasligini soʻradim — garchi yerning barcha tomonlaridan ularga (dushmanlar) yigʻilsa ham; faqat ularning baʼzilari baʼzilarini asir oladi, baʼzilari baʼzilarini halok qiladi. Ogoh boʻlinglar, men ummatim haqida yoʻldan ozdiruvchi imomlardan qoʻrqaman. Ummatim ichida qilich ishlatilsa, qiyomat kunigacha undan koʻtarilmaydi. Ummatimdan baʼzi qabilalar mushriklarga qoʻshilmaguncha va ummatimdan baʼzi qabilalar butlarga ibodat qilmaguncha, qiyomat qoyim boʻlmaydi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ — ёки: Роббим — мен учун ерни йиғиб-тўплади, шунда мен унинг шарқларини ҳам, ғарбларини ҳам (кўрдим). Умматимнинг мулки мен учун йиғилган жойгача етади. Менга икки хазина — қизил ва оқ (хазина) берилди. Мен Роббимдан умматим учун, уларни умумий қаҳатчилик билан ҳалок қилмаслигини ва ўзларидан бўлмаган, уларнинг бутун жамоасини қийратадиган бир душманни уларга ҳоким қилмаслигини сўрадим — гарчи ернинг барча томонларидан уларга (душманлар) йиғилса ҳам; фақат уларнинг баъзилари баъзиларини асир олади, баъзилари баъзиларини ҳалок қилади. Огоҳ бўлинглар, мен умматим ҳақида йўлдан оздирувчи имомлардан қўрқаман. Умматим ичида қилич ишлатилса, қиёмат кунигача ундан кўтарилмайди. Умматимдан баъзи қабилалар мушрикларга қўшилмагунча ва умматимдан баъзи қабилалар бутларга ибодат қилмагунча, қиёмат қойим бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ أَمْلَاهُ عَلَيْنَا حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ دِينَارٍ دِينَارٌ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ عَلَى عِيَالِهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ مِنْ قِبَلِهِ بَرًّا بِالْعِيَالِ قَالَ وَأَيُّ رَجُلٍ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ رَجُلٍ يُنْفِقُ عَلَى عِيَالِهِ صِغَارًا يُعِفُّهُمْ اللَّهُ بِهِ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Dinorlarning eng afzali — kishining oʻz oilasiga sarflagan dinori va Alloh yoʻlida ulovi (otu uloqi)ga sarflagan dinoridir», dedilar. Soʻng Abu Qiloba oʻz tomonidan: Oilaga yaxshilik qilish bilan (boshladilar), dedi. Va u: «Yosh bolalari boʻlgan oilasiga sarflaydigan, Alloh u sababli ularni (harom soʻrashdan) saqlaydigan kishidan koʻra ajri ulugʻroq qaysi kishi bor?» dedi.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Динорларнинг энг афзали — кишининг ўз оиласига сарфлаган динори ва Аллоҳ йўлида улови (оту улоқи)га сарфлаган диноридир», дедилар. Сўнг Абу Қилоба ўз томонидан: Оилага яхшилик қилиш билан (бошладилар), деди. Ва у: «Ёш болалари бўлган оиласига сарфлайдиган, Аллоҳ у сабабли уларни (ҳаром сўрашдан) сақлайдиган кишидан кўра ажри улуғроқ қайси киши бор?» деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْقِيرَاطَانِ قَالَ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim janoza (namozi)ni oʻqisa, unga bir qirot boʻladi. Kim uning dafnida hozir boʻlsa, unga ikki qirot boʻladi», dedilar. «Yo Rasululloh, ikki qirot nima?» deyildi. U zot: «Ularning kichigi Uhud (togʻi)dek», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жаноза (намози)ни ўқиса, унга бир қирот бўлади. Ким унинг дафнида ҳозир бўлса, унга икки қирот бўлади», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, икки қирот нима?» дейилди. У зот: «Уларнинг кичиги Уҳуд (тоғи)дек», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخَفَّافُ قَالَ سُئِلَ سَعِيدٌ عَنْ الرَّجُلِ يَتْبَعُ جِنَازَةً مَا لَهُ مِنْ الْأَجْرِ فَأَخْبَرَنَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ فَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ الْقِيرَاطِ فَقَالَ مِثْلُ أُحُدٍ

Rasululloh ﷺ ning ozod qilgan quli Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim janoza (namozi)ni oʻqisa, unga bir qirot boʻladi. Agar uning dafnida hozir boʻlsa, unga ikki qirot boʻladi», dedilar. Nabiy ﷺ dan oʻsha qirot haqida soʻralganda: «Uhud (togʻi)dek», dedilar.Расулуллоҳ ﷺ нинг озод қилган қули Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким жаноза (намози)ни ўқиса, унга бир қирот бўлади. Агар унинг дафнида ҳозир бўлса, унга икки қирот бўлади», дедилар. Набий ﷺ дан ўша қирот ҳақида сўралганда: «Уҳуд (тоғи)дек», дедилар.