حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ الْأَعْمَشِ قَالَ سَأَلْتُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الرَّجُلِ يُصَلِّي مَعَ الْإِمَامِ فَقَالَ يَقُومُ عَنْ يَسَارِهِ فَقُلْتُ حَدَّثَنِي سُمَيْعٌ الزَّيَّاتُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ فَأَخَذَ بِهِ
Aʼmash aytdi: Men Ibrohimdan imom bilan (yolgʻiz) namoz oʻqiydigan kishi haqida soʻradim. U: «Imomning chap tomonida turadi», dedi. Men: «Menga Sumayʼ az-Zayyot aytdi: Men Ibn Abbosning — Nabiy ﷺ uni oʻng tomonlariga turgʻizdilar, deb — hadis aytganini eshitdim», dedim. Bas, u shuni (qabul qilib) oldi.Аъмаш айтди: Мен Иброҳимдан имом билан (ёлғиз) намоз ўқийдиган киши ҳақида сўрадим. У: «Имомнинг чап томонида туради», деди. Мен: «Менга Сумайъ аз-Зайёт айтди: Мен Ибн Аббоснинг — Набий ﷺ уни ўнг томонларига турғиздилар, деб — ҳадис айтганини эшитдим», дедим. Бас, у шуни (қабул қилиб) олди.
حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِي عَهْدٌ بِأَهْلِي مُنْذُ عَفَارِ النَّخْلِ قَالَ وَعَفَارُ النَّخْلِ أَنَّهَا إِذَا كَانَتْ تُؤْبَرُ تُعْفَرُ أَرْبَعِينَ يَوْمًا لَا تُسْقَى بَعْدَ الْإِبَارِ فَوَجَدْتُ مَعَ امْرَأَتِي رَجُلًا وَكَانَ زَوْجُهَا مُصْفَرًّا حَمْشًا سَبْطَ الشَّعْرِ وَالَّذِي رُمِيَتْ بِهِ خَدْلٌ إِلَى السَّوَادِ جَعْدٌ قَطَطٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ بَيِّنْ ثُمَّ لَاعَنَ بَيْنَهُمَا فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ يُشْبِهُ الَّذِي رُمِيَتْ بِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men xurmo changlatilganidan beri ahlimga yaqinlashganim yoʻq», dedi. — (Roviy aytdi: xurmoning ifori shuki, u changlatilganda, changlatilgandan soʻng qirq kun sugʻorilmay, changga belangan holda qoldiriladi.) — «Ammo ayolim bilan bir erkakni topdim», dedi. Ayolning eri sargʻish, ozgʻin, sochi tekis kishi edi; u tuhmat qilingan kishi esa baquvvat, qorachadan kelgan, sochi juda jingalak edi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Allohim, (haqiqatni) ayon qil», dedilar. Soʻng u ikkovining orasida liʼon qildirdilar. Bas, ayol oʻzi tuhmat qilingan kishiga oʻxshagan bola tugʻdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен хурмо чанглатилганидан бери аҳлимга яқинлашганим йўқ», деди. — (Ровий айтди: хурмонинг ифори шуки, у чанглатилганда, чанглатилгандан сўнг қирқ кун суғорилмай, чангга беланган ҳолда қолдирилади.) — «Аммо аёлим билан бир эркакни топдим», деди. Аёлнинг эри сарғиш, озғин, сочи текис киши эди; у туҳмат қилинган киши эса бақувват, қорачадан келган, сочи жуда жингалак эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, (ҳақиқатни) аён қил», дедилар. Сўнг у икковининг орасида лиъон қилдирдилар. Бас, аёл ўзи туҳмат қилинган кишига ўхшаган бола туғди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍكَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبَاعُ التَّمْرُ حَتَّى يُطْعَمَ
Amr ibn Dinor aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «Rasululloh ﷺ: ‹Xurmo yeydigan holga kelmaguncha sotilmaydi›, dedilar», derdi.Амр ибн Динор айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Хурмо ейдиган ҳолга келмагунча сотилмайди›, дедилар», дерди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ وحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَكَنَ الْبَادِيَةَ جَفَا وَمَنْ اتَّبَعَ الصَّيْدَ غَفَلَ وَمَنْ أَتَى السُّلْطَانَ افْتَتَنَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim sahroda yashasa, qoʻpol boʻlib qoladi; kim ov ortidan ergashsa, gʻofil boʻlib qoladi; kim sultonning huzuriga kelsa, fitnaga giriftor boʻladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким саҳрода яшаса, қўпол бўлиб қолади; ким ов ортидан эргашса, ғофил бўлиб қолади; ким султоннинг ҳузурига келса, фитнага гирифтор бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ زَائِدَةَ وَعَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ وَمَنْ مَعَهُ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا ثُمَّ حُوِّلَتْ الْقِبْلَةُ بَعْدُ قَالَ عَبْدُ الصَّمَدِ ثُمَّ جُعِلَتْ الْقِبْلَةُ نَحْوَ الْبَيْتِو قَالَ مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو ثُمَّ حُوِّلَتْ الْقِبْلَةُ بَعْدُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ — Abdussamad: «va u zot bilan birga boʻlganlar», dedi — Baytul-Maqdis tomon oʻn olti oy namoz oʻqidilar, soʻng qibla oʻzgartirildi. Abdussamad: «soʻng qibla Bayt (Kaʼba) tomon qilindi», dedi. Muoviya — yaʼni Ibn Amr — esa: «soʻng qibla keyin oʻzgartirildi», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ — Абдуссамад: «ва у зот билан бирга бўлганлар», деди — Байтул-Мақдис томон ўн олти ой намоз ўқидилар, сўнг қибла ўзгартирилди. Абдуссамад: «сўнг қибла Байт (Каъба) томон қилинди», деди. Муовия — яъни Ибн Амр — эса: «сўнг қибла кейин ўзгартирилди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ أَبِي بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْجَهْمِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ بِذِي قَرَدٍ صَفًّا خَلْفَهُ وَصَفًّا مُوَازِيَ الْعَدُوِّ وَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً ثُمَّ سَلَّمَ فَكَانَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ وَلِكُلِّ طَائِفَةٍ رَكْعَةً
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Zu Qaradda xavf namozini oʻqidilar: bir saf u zotning orqalarida, bir saf esa dushmanga roʻpara edi. U zot ular bilan bir rakat oʻqib, soʻng salom berdilar. Shunday qilib, Nabiy ﷺga ikki rakat, har bir toifaga esa bir rakatdan boʻldi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Зу Қарадда хавф намозини ўқидилар: бир саф у зотнинг орқаларида, бир саф эса душманга рўпара эди. У зот улар билан бир ракат ўқиб, сўнг салом бердилар. Шундай қилиб, Набий ﷺга икки ракат, ҳар бир тоифага эса бир ракатдан бўлди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ ابْنِ ذَرٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِجِبْرِيلَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَزُورَنَا أَكْثَرَ مِمَّا تَزُورُنَا قَالَ فَنَزَلَتْ {وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ مَا بَيْنَ أَيْدِينَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَيْنَ ذَلِكَ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا} قَالَ وَكَانَ ذَلِكَ الْجَوَابَ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ Jibrilga: «Bizni ziyorat qilayotganingdan koʻra koʻproq ziyorat qilishingga nima toʻsqinlik qiladi?» dedilar. Shunda: {Biz faqat Robbingning amri bilan tushamiz; oldimizdagi, ortimizdagi va shu ikkisi orasidagi (narsalar) Uniki; Robbing unutuvchi emas} (Maryam, 64) oyati nozil boʻldi. (Ibn Abbos) aytdi: Bu — Muhammad ﷺga (berilgan) javob edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ Жибрилга: «Бизни зиёрат қилаётганингдан кўра кўпроқ зиёрат қилишингга нима тўсқинлик қилади?» дедилар. Шунда: {Биз фақат Роббингнинг амри билан тушамиз; олдимиздаги, ортимиздаги ва шу иккиси орасидаги (нарсалар) Уники; Роббинг унутувчи эмас} (Марям, 64) ояти нозил бўлди. (Ибн Аббос) айтди: Бу — Муҳаммад ﷺга (берилган) жавоб эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ النَّفْخِ فِي الطَّعَامِ وَالشَّرَابِو حَدَّثَنَاه أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ مُرْسَلًا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ أَسْنَدَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ taomga va ichimlikka puflashdan qaytardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ таомга ва ичимликка пуфлашдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَوْلَادِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ خَلَقَهُمْ اللَّهُ حِينَ خَلَقَهُمْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan mushriklarning bolalari toʻgʻrisida soʻralganda, u zot: «Alloh ularni yaratganida yaratgan va U ularning nima amal qilishlarini biladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан мушрикларнинг болалари тўғрисида сўралганда, у зот: «Аллоҳ уларни яратганида яратган ва У уларнинг нима амал қилишларини билади», дедилар.
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي مُسْلِمٍ سَمِعَهُ مِنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ يَتَهَجَّدُ مِنْ اللَّيْلِ قَالَ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ مَلِكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ الْحَقُّ وَوَعْدُكَ حَقٌّ وَلِقَاؤُكَ حَقٌّ وَالْجَنَّةُ حَقٌّ وَالنَّارُ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ حَقٌّ وَمُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَقٌّ وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ وَبِكَ خَاصَمْتُ وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَوْ لَا إِلَهَ غَيْرُكَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kechasi tahajjudga turganlarida: «Lakal-hamd, anta nuurus-samavaati val-arzi va man fiyhinna. Va lakal-hamd, anta qoyyimus-samavaati val-arzi va man fiyhinna. Va lakal-hamd, anta malikus-samavaati val-arzi va man fiyhinna. Va lakal-hamd, antal-haqq, va vaʼdukal-haqq, va liqoouka haqq, val-jannatu haqq, van-naaru haqq, vas-saaʼatu haqq, va Muhammadun sallallohu alayhi va sallama haqq, van-nabiyyuuna haqq. Allohumma laka aslamtu, va bika aamantu, va alayka tavakkaltu, va ilayka anabtu, va bika xoosamtu, va ilayka haakamtu, fagʻfir lii maa qoddamtu va maa axxortu, va maa asrortu va maa aʼlantu. Antal-muqoddim va antal-muaxxir, laa ilaaha illaa anta — yoki: laa ilaaha gʻayruka» (Barcha hamd Senga xosdir; Sen — osmonlar va yer hamda ulardagilarning nurisan. Barcha hamd Senga xosdir; Sen — osmonlar va yer hamda ulardagilarni tutib turuvchisan. Barcha hamd Senga xosdir; Sen — osmonlar va yer hamda ulardagilarning podshohisan. Barcha hamd Senga xosdir; Sen — Haqsan, vaʼdang — haq, Senga roʻbaroʻ kelish — haq, jannat — haq, doʻzax — haq, Soat (Qiyomat) — haq, Muhammad ﷺ — haq va paygʻambarlar — haq. Allohim, Senga taslim boʻldim, Senga iymon keltirdim, Senga tavakkal qildim, Senga (tavba bilan) qaytdim, Sen (yordaming) bilan bahslashdim, Seni hakam qildim. Bas, mening avval qilgan va keyin qiladigan, yashirin va oshkora (gunoh)larimni magʻfirat qil. Sen — oldinga oʻtkazuvchi va Sen — orqaga suruvchisan; Sendan boshqa iloh yoʻq), — der edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кечаси таҳажжудга турганларида: «Лакал-ҳамд, анта нуурус-самаваати вал-арзи ва ман фийҳинна. Ва лакал-ҳамд, анта қоййимус-самаваати вал-арзи ва ман фийҳинна. Ва лакал-ҳамд, анта маликус-самаваати вал-арзи ва ман фийҳинна. Ва лакал-ҳамд, антал-ҳаққ, ва ваъдукал-ҳаққ, ва лиқооука ҳаққ, вал-жаннату ҳаққ, ван-наару ҳаққ, вас-сааъату ҳаққ, ва Муҳаммадун саллаллоҳу алайҳи ва саллама ҳаққ, ван-набийюуна ҳаққ. Аллоҳумма лака асламту, ва бика ааманту, ва алайка таваккалту, ва илайка анабту, ва бика хоосамту, ва илайка ҳаакамту, фағфир лии маа қоддамту ва маа аххорту, ва маа асрорту ва маа аъланту. Антал-муқоддим ва антал-муаххир, лаа илааҳа иллаа анта — ёки: лаа илааҳа ғайрука» (Барча ҳамд Сенга хосдир; Сен — осмонлар ва ер ҳамда улардагиларнинг нурисан. Барча ҳамд Сенга хосдир; Сен — осмонлар ва ер ҳамда улардагиларни тутиб турувчисан. Барча ҳамд Сенга хосдир; Сен — осмонлар ва ер ҳамда улардагиларнинг подшоҳисан. Барча ҳамд Сенга хосдир; Сен — Ҳақсан, ваъданг — ҳақ, Сенга рўбарў келиш — ҳақ, жаннат — ҳақ, дўзах — ҳақ, Соат (Қиёмат) — ҳақ, Муҳаммад ﷺ — ҳақ ва пайғамбарлар — ҳақ. Аллоҳим, Сенга таслим бўлдим, Сенга иймон келтирдим, Сенга таваккал қилдим, Сенга (тавба билан) қайтдим, Сен (ёрдаминг) билан баҳслашдим, Сени ҳакам қилдим. Бас, менинг аввал қилган ва кейин қиладиган, яширин ва ошкора (гуноҳ)ларимни мағфират қил. Сен — олдинга ўтказувчи ва Сен — орқага сурувчисан; Сендан бошқа илоҳ йўқ), — дер эдилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّ عَوْسَجَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا مَاتَ وَلَمْ يَدَعْ أَحَدًا يَرِثُهُ فَرَفَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِيرَاثَهُ إِلَى مَوْلًى لَهُ أَعْتَقَهُ الْمَيِّتُ هُوَ الَّذِي لَهُ وَلَاؤُهُ وَالَّذِي أَعْتَقَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi vafot etdi va oʻziga meros oladigan hech kimni qoldirmadi. Shunda Nabiy ﷺ uning merosini oʻzi ozod qilgan mavlosiga berdilar: valo huquqi ham, uni ozod qilgan ham oʻsha edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши вафот этди ва ўзига мерос оладиган ҳеч кимни қолдирмади. Шунда Набий ﷺ унинг меросини ўзи озод қилган мавлосига бердилар: вало ҳуқуқи ҳам, уни озод қилган ҳам ўша эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمْ يُسْلِفُونَ فِي الثِّمَارِ السَّنَةَ وَالسَّنَتَيْنِ أَوْ السَّنَتَيْنِ وَالثَّلَاثَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلِّفُوا فِي الثِّمَارِ فِي كَيْلٍ مَعْلُومٍ وَوَزْنٍ مَعْلُومٍ وَوَقْتٍ مَعْلُومٍ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ (Madinaga) kelganlarida, ular mevalarga bir yil va ikki yil — yoki ikki yil va uch yil — muddatga oldindan (haq toʻlab) savdo qilar edilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Mevalarga maʼlum oʻlchovda, maʼlum vaznda va maʼlum muddatga (haq toʻlab) savdo qilinglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (Мадинага) келганларида, улар меваларга бир йил ва икки йил — ёки икки йил ва уч йил — муддатга олдиндан (ҳақ тўлаб) савдо қилар эдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Меваларга маълум ўлчовда, маълум вазнда ва маълум муддатга (ҳақ тўлаб) савдо қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ يَعْنِي ابْنَ قُدَامَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xumra (kichik boʻyra) ustida namoz oʻqir edilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хумра (кичик бўйра) устида намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقُلْتُ لَأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطُرِحَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِسَادَةٌ فَنَامَ فِي طُولِهَا وَنَامَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَامَ نِصْفَ اللَّيْلِ أَوْ قَبْلَهُ أَوْ بَعْدَهُ فَجَعَلَ يَمْسَحُ النَّوْمَ عَنْ نَفْسِهِ ثُمَّ قَرَأَ الْآيَاتِ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ آلِ عِمْرَانَ حَتَّى خَتَمَ ثُمَّ قَامَ فَأَتَى شَنًّا مُعَلَّقًا فَأَخَذَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِي ثُمَّ أَخَذَ بِأُذُنِي فَجَعَلَ يَفْتِلُهَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men xolam Maymunaning oldida tunadim va: «Albatta, Rasululloh ﷺning namozlariga qarayman», dedim. Rasululloh ﷺga bir yostiq tashlandi; u zot uning uzunasiga yotib uxladilar, ahllari ham uxladi. Soʻng yarim kechada — yoki undan sal oldin, yoki sal keyin — turdilar va yuzlaridan uyquni arta boshladilar. Soʻng Ol-i Imronning oxirgi oʻn oyatini — to xatm qilgunlariga qadar — oʻqidilar. Soʻng turib, osilgan bir meshga kelib, uni olib tahorat qildilar, soʻng turib namoz oʻqiy boshladilar. Men (ham) turib, u zot qilgan kabi qildim, soʻng kelib u zotning yonlarida turdim. U zot qoʻllarini boshimga qoʻydilar, soʻng qulogʻimdan tutib, uni (sekin) bura boshladilar. Soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat, soʻng ikki rakat oʻqidilar, soʻng vitr oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен холам Маймунанинг олдида тунадим ва: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺнинг намозларига қарайман», дедим. Расулуллоҳ ﷺга бир ёстиқ ташланди; у зот унинг узунасига ётиб ухладилар, аҳллари ҳам ухлади. Сўнг ярим кечада — ёки ундан сал олдин, ёки сал кейин — турдилар ва юзларидан уйқуни арта бошладилар. Сўнг Ол-и Имроннинг охирги ўн оятини — то хатм қилгунларига қадар — ўқидилар. Сўнг туриб, осилган бир мешга келиб, уни олиб таҳорат қилдилар, сўнг туриб намоз ўқий бошладилар. Мен (ҳам) туриб, у зот қилган каби қилдим, сўнг келиб у зотнинг ёнларида турдим. У зот қўлларини бошимга қўйдилар, сўнг қулоғимдан тутиб, уни (секин) бура бошладилар. Сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат, сўнг икки ракат ўқидилар, сўнг витр ўқидилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ ابْنِ وَعْلَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا أَهْدَى إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَاوِيَةَ خَمْرٍ وَقَالَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ فَدَعَا رَجُلًا فَسَارَّهُ فَقَالَ مَا أَمَرْتَهُ قَالَ أَمَرْتُهُ بِبَيْعِهَا قَالَ فَإِنَّ الَّذِي حَرَّمَ شُرْبَهَا حَرَّمَ بَيْعَهَا قَالَ فَصُبَّتْ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺga bir mesh xamr hadya qildi. U zot: «Albatta, xamr harom qilingan», dedilar. Shunda u kishi bir odamni chaqirib, unga pichirlab (nimadir) dedi. U zot: «Unga nimani buyurding?» dedilar. U: «Uni sotishni buyurdim», dedi. U zot: «Uni ichishni harom qilgan Zot uni sotishni ham harom qilgan», dedilar. Bas, u (xamr) toʻkib tashlandi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺга бир меш хамр ҳадя қилди. У зот: «Албатта, хамр ҳаром қилинган», дедилар. Шунда у киши бир одамни чақириб, унга пичирлаб (нимадир) деди. У зот: «Унга нимани буюрдинг?» дедилар. У: «Уни сотишни буюрдим», деди. У зот: «Уни ичишни ҳаром қилган Зот уни сотишни ҳам ҳаром қилган», дедилар. Бас, у (хамр) тўкиб ташланди.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَخَسَفَتْ الشَّمْسُ فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا قَالَ نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ قَالَ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ أَوْ أُرِيتُ الْجَنَّةَ وَلَمْ يَشُكَّ إِسْحَاقُ قَالَ رَأَيْتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لَأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتْ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا أَفْظَعَ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ قَالُوا لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بِكُفْرِهِنَّ قَالَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ لَا وَلَكِنْ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytadilar: Quyosh tutildi. Shunda Nabiy ﷺ va u zot bilan birga odamlar namoz oʻqidilar. U zot uzoq qiyomda turdilar — Baqara surasiga yaqin miqdorda. Soʻng uzoq ruku qildilar, soʻng boshlarini koʻtarib, birinchi qiyomdan kamroq boʻlgan uzoq qiyomda turdilar, soʻng birinchi rukudan kamroq boʻlgan uzoq ruku qildilar, soʻng sajda qildilar. Soʻng birinchi qiyomdan kamroq uzoq qiyomda turdilar, soʻng birinchi rukudan kamroq uzoq ruku qildilar, soʻng birinchi qiyomdan kamroq uzoq qiyomda turdilar, soʻng birinchi rukudan kamroq uzoq ruku qildilar, soʻng sajda qildilar. Soʻng quyosh ochilgan holda namozdan chiqdilar va: «Albatta, quyosh va oy Allohning oyatlaridan ikki oyatdir. Ular biror kishining oʻlimi yoki hayoti uchun tutilmaydi. Bas, buni koʻrsanglar, Allohni zikr qilinglar», dedilar. Odamlar: «Yo Rasululloh, biz sizni mana shu maqomingizda bir narsani olishga urinayotganingizni, soʻng orqaga chekinganingizni koʻrdik», dedilar. U zot: «Men jannatni koʻrdim — yoki: menga jannat koʻrsatildi — va undan bir shingil (uzum) olishga urindim. Agar uni olganimda, dunyo turgunicha undan yer edingiz. Yana men doʻzaxni koʻrdim; bugungiday dahshatli manzarani hech koʻrmagan edim. Uning ahlining koʻpchiligini ayollar deb koʻrdim», dedilar. Ular: «Nima uchun, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Kufrlari sababli», dedilar. «Ular Alloh azza va jallaga kufr keltiradilarmi?» deyildi. U zot: «Yoʻq, lekin ular erga noshukrlik qiladilar va (yaxshilikka) noshukrlik qiladilar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Қуёш тутилди. Шунда Набий ﷺ ва у зот билан бирга одамлар намоз ўқидилар. У зот узоқ қиёмда турдилар — Бақара сурасига яқин миқдорда. Сўнг узоқ руку қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, биринчи қиёмдан камроқ бўлган узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукудан камроқ бўлган узоқ руку қилдилар, сўнг сажда қилдилар. Сўнг биринчи қиёмдан камроқ узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукудан камроқ узоқ руку қилдилар, сўнг биринчи қиёмдан камроқ узоқ қиёмда турдилар, сўнг биринчи рукудан камроқ узоқ руку қилдилар, сўнг сажда қилдилар. Сўнг қуёш очилган ҳолда намоздан чиқдилар ва: «Албатта, қуёш ва ой Аллоҳнинг оятларидан икки оятдир. Улар бирор кишининг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди. Бас, буни кўрсанглар, Аллоҳни зикр қилинглар», дедилар. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, биз сизни мана шу мақомингизда бир нарсани олишга уринаётганингизни, сўнг орқага чекинганингизни кўрдик», дедилар. У зот: «Мен жаннатни кўрдим — ёки: менга жаннат кўрсатилди — ва ундан бир шингил (узум) олишга уриндим. Агар уни олганимда, дунё тургунича ундан ер эдингиз. Яна мен дўзахни кўрдим; бугунгидай даҳшатли манзарани ҳеч кўрмаган эдим. Унинг аҳлининг кўпчилигини аёллар деб кўрдим», дедилар. Улар: «Нима учун, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Куфрлари сабабли», дедилар. «Улар Аллоҳ азза ва жаллага куфр келтирадиларми?» дейилди. У зот: «Йўқ, лекин улар эрга ношукрлик қиладилар ва (яхшиликка) ношукрлик қиладилар», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ الْفَضْلُ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَتْ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ تَسْتَفْتِيهِ فَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْرِفُ وَجْهَ الْفَضْلِ إِلَى الشِّقِّ الْآخَرِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ فِي الْحَجِّ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَثْبُتَ عَلَى الرَّاحِلَةِ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ نَعَمْ وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ
Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdilar: Fazl ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Rasululloh ﷺ ning ortlaridan (ulovga) mingashib ketayotgan edi. Shunda Xasʼam qabilasidan boʻlgan bir ayol u zotdan (haj haqida) fatvo soʻrab keldi. Fazl unga, u esa Fazlga qaray boshladi. Rasululloh ﷺ Fazlning yuzini boshqa tomonga burar edilar. Ayol: «Yo Rasululloh, Allohning bandalariga farz qilgan haji otamga u keksayib qolgan, ulov ustida turishga qodir boʻlmagan paytida yetdi. Men uning oʻrniga haj qilsam boʻladimi?» dedi. U zot ﷺ: «Ha», dedilar. Bu Vidolashuv hajjida boʻlgan edi.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтдилар: Фазл ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Расулуллоҳ ﷺ нинг ортларидан (уловга) мингашиб кетаётган эди. Шунда Хасъам қабиласидан бўлган бир аёл у зотдан (ҳаж ҳақида) фатво сўраб келди. Фазл унга, у эса Фазлга қарай бошлади. Расулуллоҳ ﷺ Фазлнинг юзини бошқа томонга бурар эдилар. Аёл: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳнинг бандаларига фарз қилган ҳажи отамга у кексайиб қолган, улов устида туришга қодир бўлмаган пайтида етди. Мен унинг ўрнига ҳаж қилсам бўладими?» деди. У зот ﷺ: «Ҳа», дедилар. Бу Видолашув ҳажжида бўлган эди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ لَا أَدْرِي أَسَمِعْتُهُ مِنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَمْ نُبِّئْتُهُ عَنْهُ قَالَأَتَيْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ بِعَرَفَةَ وَهُوَ يَأْكُلُ رُمَّانًا وَقَالَ أَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَةَ وَبَعَثَتْ إِلَيْهِ أُمُّ الْفَضْلِ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ
Said ibn Jubayr aytdi: Men Arafada Ibn Abbosning oldiga keldim, u anor yeb oʻtirgan edi. U: «Rasululloh ﷺ Arafada roʻza tutmadilar; Ummul-Fazl u zotga sut yubordi, u zot uni ichdilar», dedi.Саид ибн Жубайр айтди: Мен Арафада Ибн Аббоснинг олдига келдим, у анор еб ўтирган эди. У: «Расулуллоҳ ﷺ Арафада рўза тутмадилар; Уммул-Фазл у зотга сут юборди, у зот уни ичдилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي وَقَالَ مَرَّةً حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَحَدُ ابْنَيْ الْعَبَّاسِ إِمَّا الْفَضْلُ وَإِمَّا عَبْدُ اللَّهِ قَالَكُنْتُ رَدِيفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ أَبِي أَوْ أُمِّي قَالَ يَحْيَى وَأَكْبَرُ ظَنِّي أَنَّهُ قَالَ أَبِي كَبِيرٌ وَلَمْ يَحُجَّ فَإِنْ أَنَا حَمَلْتُهُ عَلَى بَعِيرٍ لَمْ يَثْبُتْ عَلَيْهِ وَإِنْ شَدَدْتَهُ عَلَيْهِ لَمْ آمَنْ عَلَيْهِ أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ أَكُنْتَ قَاضِيًا دَيْنًا لَوْ كَانَ عَلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَاحْجُجْ عَنْهُحَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَوْ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Abbosning ikki oʻgʻlidan biri — yo Fazl, yo Abdulloh — aytdi: Men Nabiy ﷺning ortlaridan mingashib ketayotgan edim. Shunda bir kishi kelib: «Otam — yoki: onam; Yahyo aytdi: gumonimning kuchlirogʻi shuki, u ‹otam› dedi — keksayib qolgan va haj qilmagan. Agar men uni tuyaga mindirsam, ustida turolmaydi; agar uni bogʻlab qoʻysam, undan xotirjam boʻlolmayman. Uning oʻrniga haj qilaymi?» dedi. U zot: «Agar uning zimmasida qarz boʻlsa, uni toʻlarmiding?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Bas, uning oʻrniga haj qil», dedilar. Abdulloh ibn Abbos yoki Fazl ibn Abbosdan rivoyat qilinadiki, bir kishi Nabiy ﷺdan soʻradi; soʻng (roviy) shu maʼnodagini zikr qildi.Аббоснинг икки ўғлидан бири — ё Фазл, ё Абдуллоҳ — айтди: Мен Набий ﷺнинг ортларидан мингашиб кетаётган эдим. Шунда бир киши келиб: «Отам — ёки: онам; Яҳё айтди: гумонимнинг кучлироғи шуки, у ‹отам› деди — кексайиб қолган ва ҳаж қилмаган. Агар мен уни туяга миндирсам, устида туролмайди; агар уни боғлаб қўйсам, ундан хотиржам бўлолмайман. Унинг ўрнига ҳаж қилайми?» деди. У зот: «Агар унинг зиммасида қарз бўлса, уни тўлармидинг?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Бас, унинг ўрнига ҳаж қил», дедилар. Абдуллоҳ ибн Аббос ёки Фазл ибн Аббосдан ривоят қилинадики, бир киши Набий ﷺдан сўради; сўнг (ровий) шу маънодагини зикр қилди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ضَمَّنِي إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ
Ikrima aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «Rasululloh ﷺ meni oʻzlariga (bagʻirlariga) bosdilar va: ‹Allohim, unga Kitobni oʻrgatgin›, dedilar», dedi.Икрима айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «Расулуллоҳ ﷺ мени ўзларига (бағирларига) босдилар ва: ‹Аллоҳим, унга Китобни ўргатгин›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ قَالَ حَدَّثَنِي عَمَّارٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ oltmish besh yoshlarida vafot etdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ олтмиш беш ёшларида вафот этдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ طَعَامٌ فَعَرَضُوا عَلَيْهِ الْوَضُوءَ فَقَالَ إِنَّمَا أُمِرْتُ بِالْوُضُوءِ إِذَا قُمْتُ إِلَى الصَّلَاةِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonadan chiqdilar va u zotga taom keltirildi. Ular u zotga tahoratni taklif qildilar. U zot: «Men faqat namozga turganimda tahorat qilishga buyurilganman», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонадан чиқдилар ва у зотга таом келтирилди. Улар у зотга таҳоратни таклиф қилдилар. У зот: «Мен фақат намозга турганимда таҳорат қилишга буюрилганман», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ طَعَامٌ فَقَالُوا أَلَا نَأْتِيكَ بِوَضُوءٍ فَقَالَ أُصَلِّي فَأَتَوَضَّأُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonadan chiqdilar va u zotga taom taqdim qilindi. Ular: «Sizga tahorat (uchun suv) keltiraylikmi?» dedilar. U zot: «Men namoz oʻqiyapmanmi, tahorat qilsam?» dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонадан чиқдилар ва у зотга таом тақдим қилинди. Улар: «Сизга таҳорат (учун сув) келтирайликми?» дедилар. У зот: «Мен намоз ўқияпманми, таҳорат қилсам?» дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَوَّرَ صُورَةً كُلِّفَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْ يَنْفُخَ فِيهَا وَعُذِّبَ وَلَنْ يَنْفُخَ فِيهَا وَمَنْ تَحَلَّمَ كُلِّفَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْ يَعْقِدَ شَعِيرَتَيْنِ أَوْ قَالَ بَيْنَ شَعِيرَتَيْنِ وَعُذِّبَ وَلَنْ يَعْقِدَ بَيْنَهُمَا وَمَنْ اسْتَمَعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ يَكْرَهُونَهُ صُبَّ فِي أُذُنَيْهِ الْآنُكُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي الرَّصَاصَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim bir surat yasasa, qiyomat kunida unga jon puflash yuklanadi va azoblanadi, holbuki u unga hech qachon jon pufla olmaydi. Kim koʻrmagan tushni koʻrdim desa, qiyomat kunida ikkita arpa donasini — yoki: ikkita arpa donasining orasini — bogʻlash yuklanadi va azoblanadi, holbuki u ikkovini hech bogʻlay olmaydi. Kim bir qavmning oʻzlari yoqtirmaydigan gapiga quloq solsa, qiyomat kunida uning quloqlariga onuk quyiladi», dedilar. Ismoil: «Yaʼni qoʻrgʻoshin», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким бир сурат ясаса, қиёмат кунида унга жон пуфлаш юкланади ва азобланади, ҳолбуки у унга ҳеч қачон жон пуфла олмайди. Ким кўрмаган тушни кўрдим деса, қиёмат кунида иккита арпа донасини — ёки: иккита арпа донасининг орасини — боғлаш юкланади ва азобланади, ҳолбуки у икковини ҳеч боғлай олмайди. Ким бир қавмнинг ўзлари ёқтирмайдиган гапига қулоқ солса, қиёмат кунида унинг қулоқларига онук қуйилади», дедилар. Исмоил: «Яъни қўрғошин», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَكَحَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَبَنَى بِهَا حَلَالًا بِسَرِفَ وَمَاتَتْ بِسَرِفَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Maymunaga oʻzlari ehromda boʻla turib uylandilar va u bilan Sarifda ehromdan chiqqan holda qovushdilar; u (Maymuna) Sarifda vafot etdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Маймунага ўзлари эҳромда бўла туриб уйландилар ва у билан Сарифда эҳромдан чиққан ҳолда қовушдилар; у (Маймуна) Сарифда вафот этди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فِي الْجَدِّ أَمَّا الَّذِي قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُهُ فَإِنَّهُ قَضَاهُ أَبًا يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ
Ikrima aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) bobo (ning merosi) haqida: «Rasululloh ﷺ oʻzi haqida: ‹Agar men bu ummatdan bir xalil tutadigan boʻlsam, albatta uni tutgan boʻlardim›, degan kishini — yaʼni Abu Bakrni — u zot ota (oʻrnida) hukm qilganlar», dedi.Икрима айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) бобо (нинг мероси) ҳақида: «Расулуллоҳ ﷺ ўзи ҳақида: ‹Агар мен бу умматдан бир халил тутадиган бўлсам, албатта уни тутган бўлардим›, деган кишини — яъни Абу Бакрни — у зот ота (ўрнида) ҳукм қилганлар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنًَ عَبَّاسٍ يَقُولُقَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ وَاطَّلَعْتُ فِي النَّارِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Muhammad ﷺ: «Men jannatga nazar soldim va uning ahlining koʻpchiligi kambagʻallar ekanini koʻrdim. Doʻzaxga ham nazar soldim va uning ahlining koʻpchiligi ayollar ekanini koʻrdim», — dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Муҳаммад ﷺ: «Мен жаннатга назар солдим ва унинг аҳлининг кўпчилиги камбағаллар эканини кўрдим. Дўзахга ҳам назар солдим ва унинг аҳлининг кўпчилиги аёллар эканини кўрдим», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ قَالَ فِي السُّجُودِ فِي ص لَيْسَتْ مِنْ عَزَائِمِ السُّجُودِ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْجُدُ فِيهَا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) «Sod» (surasi)dagi sajda haqida: «U vojib sajdalardan emas, lekin men Rasululloh ﷺ unda sajda qilganlarini koʻrdim», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) «Сод» (сураси)даги сажда ҳақида: «У вожиб саждалардан эмас, лекин мен Расулуллоҳ ﷺ унда сажда қилганларини кўрдим», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي غَنِيَّةَ قَالَ أَنْبَأَنَا الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ قَالَسَأَلْتُ مُجَاهِدًا عَنْ السَّجْدَةِ الَّتِي فِي ص فَقَالَ نَعَمْ سَأَلْتُ عَنْهَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ أَتَقْرَأُ هَذِهِ الْآيَةَ {وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُدَ وَسُلَيْمَانَ وَفِي آخِرِهَا فَبِهُدَاهُمْ اقْتَدِهْ} قَالَ أُمِرَ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْتَدِيَ بِدَاوُدَ
Avvom ibn Havshab aytdi: Men Mujohiddan «Sod» (surasi)dagi sajda haqida soʻradim. U: «Ha, men bu haqda Ibn Abbosdan soʻragan edim, u: ‹Sen ushbu oyatni oʻqiysanmi: {Va uning zurriyotidan Dovud va Sulaymonni...}, oxirida esa: {Bas, ularning hidoyatiga ergash}?› dedi va: ‹Paygʻambaringiz ﷺ Dovudga ergashishga buyurilganlar›, dedi», dedi.Аввом ибн Ҳавшаб айтди: Мен Мужоҳиддан «Сод» (сураси)даги сажда ҳақида сўрадим. У: «Ҳа, мен бу ҳақда Ибн Аббосдан сўраган эдим, у: ‹Сен ушбу оятни ўқийсанми: {Ва унинг зурриётидан Довуд ва Сулаймонни...}, охирида эса: {Бас, уларнинг ҳидоятига эргаш}?› деди ва: ‹Пайғамбарингиз ﷺ Довудга эргашишга буюрилганлар›, деди», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ فَقُمْتُ أُصَلِّي مَعَهُ فَقُمْتُ عَنْ شِمَالِهِ فَقَالَ لِي هَكَذَا فَأَخَذَ بِرَأْسِي فَأَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Xolam Maymuna huzurida tunab qoldim. Rasululloh ﷺ tunda turib namoz oʻqiy boshladilar. Men u zotning chap tomonlariga turdim. U zot menga mana bunday qildilar: boshimdan ushlab, meni oʻng tomonlariga turgʻizdilar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Холам Маймуна ҳузурида тунаб қолдим. Расулуллоҳ ﷺ тунда туриб намоз ўқий бошладилар. Мен у зотнинг чап томонларига турдим. У зот менга мана бундай қилдилар: бошимдан ушлаб, мени ўнг томонларига турғиздилар».
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ أُنْبِئْتُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَجَاءَ الْمَلَكُ بِهَا حَتَّى انْتَهَى إِلَى مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَضَرَبَ بِعَقِبِهِ فَفَارَتْ عَيْنًا فَعَجِلَتْ الْإِنْسَانَةُ فَجَعَلَتْ تَقْدَحُ فِي شَنَّتِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِمَ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْلَا أَنَّهَا عَجِلَتْ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Soʻng farishta uni (olib) keldi, to Zamzam oʻrniga yetdi-da, tovoni bilan urdi; shunda bir buloq otilib chiqdi. Ayol shoshildi va uni oʻz meshiga hovuchlab quya boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh Ismoilning onasiga rahm qilsin! Agar u shoshilmaganida, Zamzam oqib turadigan buloq boʻlar edi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Сўнг фаришта уни (олиб) келди, то Замзам ўрнига етди-да, товони билан урди; шунда бир булоқ отилиб чиқди. Аёл шошилди ва уни ўз мешига ҳовучлаб қуя бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Исмоилнинг онасига раҳм қилсин! Агар у шошилмаганида, Замзам оқиб турадиган булоқ бўлар эди», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ شَيْخٍ مِنْ بَنِي سَدُوسٍ قَالَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ الْقُبْلَةِ لِلصَّائِمِ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصِيبُ مِنْ الرُّءُوسِ وَهُوَ صَائِمٌحَدَّثَنَاه ابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فَذَكَرَهُ
Ibn Abbosdan (roziyallohu anhumo) roʻzadorning oʻpishi haqida soʻralganda, u: «Rasululloh ﷺ roʻzador holda boshdan (oʻpib) olar edilar», dedi.Ибн Аббосдан (розияллоҳу анҳумо) рўзадорнинг ўпиши ҳақида сўралганда, у: «Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда бошдан (ўпиб) олар эдилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا يُونُسُ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ الْأَعْرَجِ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَقَالَ إِذَا رَأَيْتَ هِلَالَ الْمُحَرَّمِ فَاعْدُدْ فَإِذَا أَصْبَحْتَ مِنْ تَاسِعَةٍ فَأَصْبِحْ صَائِمًا قَالَ يُونُسُ فَأُنْبِئْتُ عَنْ الْحَكَمِ أَنَّهُ قَالَ فَقُلْتُ أَكَذَاكَ صَامَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ
Hakam ibn Aʼraj aytdi: Men Ibn Abbosdan Ashuro kuni haqida soʻradim. U: «Muharram hilolini koʻrsang, sanay boshla; toʻqqizinchi kuni tongni roʻzador holda qarshi ol», dedi. Yunus aytdi: Menga Hakamdan xabar berildiki, u: «Men: ‹Muhammad ﷺ shunday roʻza tutganmilar?› dedim. U: ‹Ha›, dedi», degan.Ҳакам ибн Аъраж айтди: Мен Ибн Аббосдан Ашуро куни ҳақида сўрадим. У: «Муҳаррам ҳилолини кўрсанг, санай бошла; тўққизинчи куни тонгни рўзадор ҳолда қарши ол», деди. Юнус айтди: Менга Ҳакамдан хабар берилдики, у: «Мен: ‹Муҳаммад ﷺ шундай рўза тутганмилар?› дедим. У: ‹Ҳа›, деди», деган.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي الْحَسَنِ قَالَكُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ إِنِّي رَجُلٌ إِنَّمَا مَعِيشَتِي مِنْ صَنْعَةِ يَدِي وَإِنِّي أَصْنَعُ هَذِهِ التَّصَاوِيرَ قَالَ فَإِنِّي لَا أُحَدِّثُكَ إِلَّا بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ صَوَّرَ صُورَةً فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ مُعَذِّبُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا الرُّوحَ وَلَيْسَ بِنَافِخٍ فِيهَا أَبَدًا قَالَ فَرَبَا لَهَا الرَّجُلُ رَبْوَةً شَدِيدَةً فَاصْفَرَّ وَجْهُهُ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَيْحَكَ إِنْ أَبَيْتَ إِلَّا أَنْ تَصْنَعَ فَعَلَيْكَ بِهَذَا الشَّجَرِ وَكُلِّ شَيْءٍ لَيْسَ فِيهِ رُوحٌ
Said ibn Abulhasan aytdi: Men Ibn Abbosning huzurida edim. Bir kishi undan soʻrab: «Ey Ibn Abbos, mening tirikchiligim faqat qoʻl kasbimdan; men mana shu suratlarni yasayman», dedi. U: «Men senga faqat Rasululloh ﷺdan eshitgan narsani aytaman. Men u zotning: ‹Kim bir surat yasasa, Alloh azza va jalla uni qiyomat kunida — to unga jon puflamaguncha — azoblaydi, holbuki u unga hech qachon jon pufla olmaydi›, deganlarini eshitdim», dedi. Shunda u kishi qattiq entikib nafas oldi va yuzi sargʻayib ketdi. Ibn Abbos unga: «Senga afsus! Agar yasashdan boshqasiga koʻnmasang, mana shu daraxtlarni va joni yoʻq har bir narsani (yasashni) ixtiyor qil», dedi.Саид ибн Абулҳасан айтди: Мен Ибн Аббоснинг ҳузурида эдим. Бир киши ундан сўраб: «Эй Ибн Аббос, менинг тирикчилигим фақат қўл касбимдан; мен мана шу суратларни ясайман», деди. У: «Мен сенга фақат Расулуллоҳ ﷺдан эшитган нарсани айтаман. Мен у зотнинг: ‹Ким бир сурат ясаса, Аллоҳ азза ва жалла уни қиёмат кунида — то унга жон пуфламагунча — азоблайди, ҳолбуки у унга ҳеч қачон жон пуфла олмайди›, деганларини эшитдим», деди. Шунда у киши қаттиқ энтикиб нафас олди ва юзи сарғайиб кетди. Ибн Аббос унга: «Сенга афсус! Агар ясашдан бошқасига кўнмасанг, мана шу дарахтларни ва жони йўқ ҳар бир нарсани (ясашни) ихтиёр қил», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ رَجُلٍ قَالَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحِلَّ فَحَلَلْنَا فَلُبِسَتْ الثِّيَابُ وَسَطَعَتْ الْمَجَامِرُ وَنُكِحَتْ النِّسَاءُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ bizni ehromdan chiqishga buyurdilar. Bas, biz ehromdan chiqdik; kiyimlar kiyildi, isiriqdonlardan hid taraldi va ayollarga yaqinlashildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизни эҳромдан чиқишга буюрдилар. Бас, биз эҳромдан чиқдик; кийимлар кийилди, исириқдонлардан ҳид таралди ва аёлларга яқинлашилди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا لَيْثٌ قَالَ قَالَ طَاوُسٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُصَلِّ فِيهِ وَلَكِنَّهُ اسْتَقْبَلَ زَوَايَاهُ
Tovus aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «Albatta, Nabiy ﷺ uning ichida namoz oʻqimadilar, lekin uning burchaklariga yuzlandilar», dedi.Товус айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «Албатта, Набий ﷺ унинг ичида намоз ўқимадилар, лекин унинг бурчакларига юзландилар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا لَيْثٌ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فِي السَّفَرِ وَالْحَضَرِ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ safarda ham, muqim holda ham peshin bilan asrni, shom bilan xuftonni jamlab oʻqidilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ сафарда ҳам, муқим ҳолда ҳам пешин билан асрни, шом билан хуфтонни жамлаб ўқидилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَفْطَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَةَ وَبَعَثَتْ إِلَيْهِ أُمُّ الْفَضْلِ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Arafada roʻza tutmadilar; Ummul-Fazl u zotga sut yubordi, u zot uni ichdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Арафада рўза тутмадилар; Уммул-Фазл у зотга сут юборди, у зот уни ичдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا أُمِرَ أَنْ يَقْرَأَ فِيهِ وَسَكَتَ فِيمَا أُمِرَ أَنْ يَسْكُتَ فِيهِ {وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا} وَ {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}
Ikrima aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «Rasululloh ﷺ oʻzlariga (qiroat) buyurilgan (namoz)larda oʻqidilar va sukut qilish buyurilgan (namoz)larda sukut qildilar. {Robbing unutuvchi emas} (Maryam, 64) va {Darhaqiqat, sizlar uchun Allohning Rasulida goʻzal namuna bordir} (Ahzob, 21)», dedi.Икрима айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «Расулуллоҳ ﷺ ўзларига (қироат) буюрилган (намоз)ларда ўқидилар ва сукут қилиш буюрилган (намоз)ларда сукут қилдилар. {Роббинг унутувчи эмас} (Марям, 64) ва {Дарҳақиқат, сизлар учун Аллоҳнинг Расулида гўзал намуна бордир} (Аҳзоб, 21)», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Maymunaga, oʻzlari ehromda boʻla turib uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Маймунага, ўзлари эҳромда бўла туриб уйландилар.