حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَطِيرِيُّ , ثنا عَلِيُّ بْنُ حَرْبٍ , نا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ , نا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ , عَنِ الأَعْرَجِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ (aʼzolarini) ikki martadan yuvib tahorat oldilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ (аъзоларини) икки мартадан ювиб таҳорат олдилар.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبَزَّازُ , نا عَلَى بْنُ مُسْلِمٍ , نا يَحْيَى بْنُ مَيْمُونِ بْنِ عَطَاءٍ , عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " خَلِّلُوا بَيْنَ أَصَابِعِكُمْ لا يُخَلِّلُهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي النَّارِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ: «Barmoqlaringiz orasini xilol qilinglar, Alloh azza va jalla ularni qiyomat kuni oʻtda xilol qilmasin!», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бармоқларингиз орасини хилол қилинглар, Аллоҳ азза ва жалла уларни қиёмат куни ўтда хилол қилмасин!», дедилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَشِّرٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ , ثنا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ , عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " الأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ " . وَهِمَ عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ فِي قَوْلِهِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَالَّذِي قَبْلَهُ أَصَحُّ , عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Ikki quloq boshdandir», dedilar. Ali ibn Osim: «Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan», deyishida vahm qilgan; undan oldingisi — Ibn Jurayjdan (kelgani) asahhdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Икки қулоқ бошдандир», дедилар. Али ибн Осим: «Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан», дейишида ваҳм қилган; ундан олдингиси — Ибн Журайждан (келгани) асаҳҳдир.
قُرِئَ عَلَى أَبِي مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدٍ ، وَأَنَا أَسْمَعُ , وَحَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَلِيٍّ ، مِنْ كِتَابِهِ , قَالا : نا مُحَمَّدُ بْنُ غَالِبِ بْنِ حَرْبٍ , نا إِسْحَاقُ بْنُ كَعْبٍ , نا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمٍ , عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَتَمَضْمَضْ وَلْيَسْتَنْشِقْ وَالأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ " . وَرُوِيَ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz tahorat qilsa, ogʻzini chaysin va burniga suv tortsin; ikki quloq boshdandir», dedilar. Uni Maymun ibn Mehrondan, u Ibn Abbosdan ham rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз таҳорат қилса, оғзини чайсин ва бурнига сув тортсин; икки қулоқ бошдандир», дедилар. Уни Маймун ибн Меҳрондан, у Ибн Аббосдан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا دَعْلَجُ بْنُ أَحْمَدَ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ أَيُّوبَ الرَّازِيُّ , نا عَمْرُو بْنُ الْحُصَيْنِ , نا ابْنُ عُلاثَةَ , عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " تَمَضْمَضُوا وَاسْتَنْشِقُوا وَالأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ " . عَمْرُو بْنُ الْحُصَيْنِ , وَابْنُ عُلاثَةَ ضَعِيفَانِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ogʻzingizni chaynglar, burningizga suv torting; ikki quloq boshdandir», dedilar. Amr ibn al-Husayn bilan Ibn Ulosa — ikkovi zaifdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Оғзингизни чайнглар, бурнингизга сув тортинг; икки қулоқ бошдандир», дедилар. Амр ибн ал-Ҳусайн билан Ибн Улоса — иккови заифдир.
نا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , نا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ , نا عَبْدُ الرَّزَّاقِ , أنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَرَّرٍ , عَنْ يَزِيدَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " الأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ " . ابْنُ مُحَرَّرٍ مَتْرُوكٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: «Ikki quloq boshdandir». Ibn Muharrar matrukdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: «Икки қулоқ бошдандир». Ибн Муҳаррар матрукдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , نا جَعْفَرُ بْنُ الْقَلانِسِيِّ , نا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , نا الْبَخْتَرِيُّ , وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ ثَابِتٍ , نا الْقَاسِمُ بْنُ عَاصِمٍ , نا سَعِيدُ بْنُ شُرَحْبِيلَ , نا الْبَخْتَرِيُّ بْنُ عُبَيْدٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ " . الْبَخْتَرِيُّ بْنُ عُبَيْدٍ ضَعِيفٌ , وَأَبُوهُ مَجْهُولٌ . وَرَوَى عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki quloq boshdandir», dedilar. Baxtariy ibn Ubayd zaifdir, otasi esa majhuldir. Abu Muso al-Ashʼariydan ham rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки қулоқ бошдандир», дедилар. Бахтарий ибн Убайд заифдир, отаси эса мажҳулдир. Абу Мусо ал-Ашъарийдан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ , نا عَفَّانُ , نا هَمَّامُ , عَنِ قَتَادَةَ , عَنِ الْحَسَنِ , عَنْ أَبِي رَافِعٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِذَا جَلَسَ بَيْنَ شُعَبِهَا الأَرْبَعِ وَأَجْهَدَ نَفْسَهُ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ أنزل أَوْ لَمْ يُنْزِلْ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar erkak ayolining toʻrt aʼzosi orasida oʻtirib, soʻng oʻzini charchatsa (harakat qilsa), gʻusl vojib boʻldi — maniy chiqsin yoki chiqmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар эркак аёлининг тўрт аъзоси орасида ўтириб, сўнг ўзини чарчатса (ҳаракат қилса), ғусл вожиб бўлди — маний чиқсин ёки чиқмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ , نا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ , حَدَّثَنِي أَبِي , عَنْ قَتَادَةَ , وَمَطَرٍ , عَنِ الْحَسَنِ , عَنْ أَبِي رَافِعٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِذَا قَعَدَ بَيْنَ شُعَبِهَا الأَرْبَعِ وَاجْتَهَدَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ " , قَالَ أَحَدُهُمَا : " وَإِنْ لَمْ يُنْزِلْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Agar (erkak) ayolining toʻrt aʼzosi orasida oʻtirib, soʻng harakat qilsa, gʻusl vojib boʻldi», dedilar. Ikkovidan biri: «Maniy chiqarmasa ham», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Агар (эркак) аёлининг тўрт аъзоси орасида ўтириб, сўнг ҳаракат қилса, ғусл вожиб бўлди», дедилар. Икковидан бири: «Маний чиқармаса ҳам», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْبَاقِي بْنُ قَانِعٍ , نا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْمَعْمَرِيُّ , وَأَحْمَدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ بَحْرٍ الْعَسْكَرِيُّ , وَغَيْرُهُمَا قَالُوا : نا بَرَكَةُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا يُوسُفُ بْنُ أَسْبَاطٍ , عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ , عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ الْمَضْمَضَةَ وَالاسْتِنْشَاقَ لِلْجُنُبِ ثَلاثًا فَرِيضَةً " . هَذَا بَاطِلٌ ، وَلَمْ يُحَدِّثْ بِهِ إِلا بَرَكَةُ , وَبَرَكَةُ هَذَا يَضَعُ الْحَدِيثَ , وَالصَّوَابُ حَدِيثُ وَكِيعٍ , الَّذِي كَتَبْنَاهُ قَبْلَ هَذَا مُرْسَلا , عَنِ ابْنِ سِيرِينَ , " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَنَّ الاسْتِنْشَاقَ فِي الْجَنَابَةِ ثَلاثًا " , وَتَابَعَ وَكِيعًا , عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى , وَغَيْرُهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ junub kishiga mazmaza va istinshoqni uch marta farz qilganlar. Bu botildir; buni Barakadan boshqa hech kim rivoyat qilmagan, bu Baraka esa hadis toʻqiydi. Toʻgʻrisi — bundan oldin yozganimiz Vakiʼning Ibn Sirindan mursal (rivoyat qilgan) hadisidir: «Nabiy ﷺ janobatda istinshoqni uch marta sunnat qildilar». Vakiʼga Ubaydulloh ibn Muso va boshqalar mutobaat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жунуб кишига мазмаза ва истиншоқни уч марта фарз қилганлар. Бу ботилдир; буни Баракадан бошқа ҳеч ким ривоят қилмаган, бу Барака эса ҳадис тўқийди. Тўғриси — бундан олдин ёзганимиз Вакиънинг Ибн Сириндан мурсал (ривоят қилган) ҳадисидир: «Набий ﷺ жанобатда истиншоқни уч марта суннат қилдилар». Вакиъга Убайдуллоҳ ибн Мусо ва бошқалар мутобаат қилган.
وَحَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْمَحَامِلِيُّ , نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُوسَى ، ونا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَكَرِيَّا النَّيْسَابُورِيُّ , وَعَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ ، قَالا : نا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ الْخَالِقِ , قَالَ : حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ , ثنا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ , عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَضْمَضَةِ وَالاسْتِنْشَاقِ " . قَالَ : تَابَعَهُ دَاوُدُ بْنُ الْمُحَبَّرِ فَوَصَلَهُ , وَأَرْسَلَهُ غَيْرُهُمَا . حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ بْنِ خَلادٍ , نا الْحَارِثُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، نا دَاوُدُ بْنُ الْمُحَبَّرِ , نا حَمَّادٌ , عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , مِثْلَهُ . لَمْ يُسْنِدْهُ عَنْ هَذَيْنِ , وَغَيْرُهُمَا . يَرْوِيهِ عَنْهُ , عَنْ عَمَّارٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَلا يَذْكُرُ أَبَا هُرَيْرَةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ bizni mazmaza va istinshoqqa buyurdilar». Aytdi: Unga Dovud ibn al-Muhabbar mutobaat qilib, uni muttasil qilgan; bu ikkovidan boshqalar esa uni mursal qilganlar. Bu ikkovidan oʻzgalar uni undan, Ammordan, Nabiy ﷺdan (deb) rivoyat qiladilar va Abu Hurayrani zikr qilmaydilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ бизни мазмаза ва истиншоққа буюрдилар». Айтди: Унга Довуд ибн ал-Муҳаббар мутобаат қилиб, уни муттасил қилган; бу икковидан бошқалар эса уни мурсал қилганлар. Бу икковидан ўзгалар уни ундан, Аммордан, Набий ﷺдан (деб) ривоят қиладилар ва Абу Ҳурайрани зикр қилмайдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْبَاقِي بْنُ قَانِعٍ ، نا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ صَالِحٍ السَّمَرْقَنْدِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحُ السَّمَّانُ الْبَصْرِيُّ , نا أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ السَّمَّانُ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " اسْتَنْزِهُوا مِنَ الْبَوْلِ فَإِنَّ عَامَّةَ عَذَابِ الْقَبْرِ مِنْهُ " . الصَّوَابُ مُرْسَلٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Siydikdan saqlaninglar, chunki qabr azobining koʻpi oʻshandandir», dedilar. Toʻgʻrisi — mursaldir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сийдикдан сақланинглар, чунки қабр азобининг кўпи ўшандандир», дедилар. Тўғриси — мурсалдир.
حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الصَّفَّارُ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْوَرَّاقُ , نا عَفَّانُ وَهُوَ ابْنُ مُسْلِمٍ ، نا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَكْثَرُ عَذَابِ الْقَبْرِ مِنَ الْبَوْلِ " . صَحِيحٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qabr azobining koʻpi siydik sababli boʻladi», dedilar. Sahih.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қабр азобининг кўпи сийдик сабабли бўлади», дедилар. Саҳиҳ.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ الدَّقَّاقُ , نا حَسَنُ بْنُ سَلامٍ السَّوَّاقُ , نا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأُوَيْسِيُّ , نا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الْمُغِيرَةِ النَّوْفَلِيُّ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا أَفْضَى أَحَدُكُمْ بِيَدِهِ إِلَى فَرْجِهِ حَتَّى لا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ حِجَابٌ وَلا سِتْرٌ فَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلاةِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz qoʻlini farjiga — oʻrtalarida hech qanday toʻsiq va parda qolmaydigan darajada — yetkazsa, namozga oladigan tahoratini olsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз қўлини фаржига — ўрталарида ҳеч қандай тўсиқ ва парда қолмайдиган даражада — етказса, намозга оладиган таҳоратини олсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ نُوحٍ الْجُنْدِيسَابُورِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الأَحْمَسِيُّ , نا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الرَّزَّازُ , نا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لَيْسَ فِي الْقَطْرَةِ وَالْقَطْرَتَيْنِ مِنَ الدَّمِ وُضُوءٌ إِلا أَنْ يَكُونَ دَمًا سَائِلا " . خَالَفَهُ حَجَّاجُ بْنُ نُصَيْرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qildi. U zot: «Qonning bir tomchisi va ikki tomchisida tahorat yoʻq, faqat oqib chiqadigan qon boʻlsagina (tahorat bor)», dedilar. Unga Hajjoj ibn Nusayr muxolif chiqdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилди. У зот: «Қоннинг бир томчиси ва икки томчисида таҳорат йўқ, фақат оқиб чиқадиган қон бўлсагина (таҳорат бор)», дедилар. Унга Ҳажжож ибн Нусайр мухолиф чиқди.
نا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى الْخَوَّاصُ , نا سُفْيَانُ بْنُ زِيَادٍ أَبُو سَهْلٍ ، نا حَجَّاجُ بْنُ نُصَيْرٍ , نا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ , حَدَّثَنِي أَبِي , عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " لَيْسَ فِي الْقَطْرَةِ وَالْقَطْرَتَيْنِ مِنَ الدَّمِ وُضُوءٌ حَتَّى يَكُونَ دَمًا سَائِلا " . مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ ضَعِيفٌ , وَسُفْيَانُ بْنُ زِيَادٍ , وَحَجَّاجُ بْنُ نُصَيْرٍ ضَعِيفَانِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qildi. U zot: «Qonning bir tomchisi va ikki tomchisida tahorat yoʻq, toki u oqib chiqadigan qon boʻlmaguncha», dedilar. Muhammad ibn al-Fazl ibn Atiyya zaifdir; Sufyon ibn Ziyod bilan Hajjoj ibn Nusayr ham ikkalasi zaifdirlar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилди. У зот: «Қоннинг бир томчиси ва икки томчисида таҳорат йўқ, токи у оқиб чиқадиган қон бўлмагунча», дедилар. Муҳаммад ибн ал-Фазл ибн Атийя заифдир; Суфён ибн Зиёд билан Ҳажжож ибн Нусайр ҳам иккаласи заифдирлар.
فَحَدَّثَنَا بِهِ أَبُو هُرَيْرَةَ الأَنْطَاكِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حَمْزَةَ , نا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى بْنِ أَيُّوبَ , نا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ , نا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْحُصَيْنِ , عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ , عَنِ الْحَسَنِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " إِذَا قَهْقَهَ أَعَادَ الْوُضُوءَ وَأَعَادَ الصَّلاةَ " . وَأَمَّا حَدِيثُ عُمَرَ بْنِ قَيْسٍ
uni bizga Abu Hurayra al-Antokiy Muhammad ibn Ali ibn Hamza rivoyat qildi: Abdulaziz ibn al-Husayn Abdulkarimdan, u Hasandan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildi. U zot: «Kim qahqaha bilan kulsa, tahoratni ham qaytadan oladi, namozni ham qaytadan oʻqiydi», dedilar. Umar ibn Qaysning hadisiga kelsak —уни бизга Абу Ҳурайра ал-Антокий Муҳаммад ибн Али ибн Ҳамза ривоят қилди: Абдулазиз ибн ал-Ҳусайн Абдулкаримдан, у Ҳасандан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан ривоят қилди. У зот: «Ким қаҳқаҳа билан кулса, таҳоратни ҳам қайтадан олади, намозни ҳам қайтадан ўқийди», дедилар. Умар ибн Қайснинг ҳадисига келсак —
قُرِئَ عَلَى أَبِي الْقَاسِمِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ , وَأَنَا أَسْمَعُ , حَدَّثَكُمْ دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ , ثنا الْوَلِيدُ , عَنِ الأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ قُرَّةَ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ أَمْرٍ ذِي بَالٍ لا يُبْدَأُ فِيهِ بِحَمْدِ اللَّهِ أَقْطَعُ " . تَفَرَّدَ بِهِ قُرَّةُ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , وَأَرْسَلَهُ غَيْرُهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَقُرَّةُ لَيْسَ بِقَوِيٍّ فِي الْحَدِيثِ . وَرَوَاهُ صَدَقَةُ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ , عَنْ أَبِيهِ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . وَلا يَصِحُّ الْحَدِيثُ , وَصَدَقَةُ , وَمُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ضَعِيفَانِ , وَالْمُرْسَلُ هُوَ الصَّوَابُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga hamd aytish bilan boshlanmagan har bir muhim ish oxiri kesikdir», dedilar. Buni Zuhriydan, u Abu Salamadan, u Abu Hurayradan (rivoyat qilishda) Qurra yolgʻiz qolgan; boshqalar esa uni Zuhriydan, u Nabiy ﷺdan mursal qilib rivoyat qilishgan. Qurra hadisda kuchli emas. Sadaqa uni Muhammad ibn Saiddan, u Zuhriydan, u Abdurrahmon ibn Kaʼb ibn Molikdan, u otasidan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan. Hadis sahih emas; Sadaqa va Muhammad ibn Said ikkovi zaifdirlar; toʻgʻrisi esa mursaldir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга ҳамд айтиш билан бошланмаган ҳар бир муҳим иш охири кесикдир», дедилар. Буни Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилишда) Қурра ёлғиз қолган; бошқалар эса уни Зуҳрийдан, у Набий ﷺдан мурсал қилиб ривоят қилишган. Қурра ҳадисда кучли эмас. Садақа уни Муҳаммад ибн Саиддан, у Зуҳрийдан, у Абдурраҳмон ибн Каъб ибн Моликдан, у отасидан, у Набий ﷺдан ривоят қилган. Ҳадис саҳиҳ эмас; Садақа ва Муҳаммад ибн Саид иккови заифдирлар; тўғриси эса мурсалдир.
حَدَّثَنِي أَبُو طَالِبٍ الْحَافِظُ أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ ، ثنا هِلالُ بْنُ الْعَلاءِ , ثنا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ , نا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ , عَنِ الأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ قُرَّةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كُلُّ أَمْرٍ ذِي بَالٍ لا يُبْدَأُ فِيهِ بِذِكْرِ اللَّهِ أَقْطَعُ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohni zikr qilish bilan boshlanmagan har bir muhim ish oxiri kesikdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳни зикр қилиш билан бошланмаган ҳар бир муҳим иш охири кесикдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَحْمَدَ الدَّقَّاقُ , ثنا حَنْبَلُ بْنُ إِسْحَاقَ , نا عَفَّانُ , ثنا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ , ثنا سَعِيدُ بْنُ كَثِيرِ بْنِ عُبَيْدٍ , حَدَّثَنِي أَبِي , أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ , يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ , وَيُقِيمُوا الصَّلاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ , ثُمَّ قَدْ حُرِّمَ عَلَيَّ دِمَاؤُهُمْ وَأَمْوَالُهُمْ , وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " . وَكَذَلِكَ رَوَاهُ أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ ، عَنْ يُونُسَ , عَنِ الْحَسَنِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ . وَكَذَلِكَ قَالَ عِمْرَانُ الْقَطَّانُ , عَنْ مَعْمَرٍ , عَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ أَنَسٍ , عَنْ أَبِي بَكْرٍ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men odamlar Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli ekaniga guvohlik bergunlaricha, namozni toʻkis ado etgunlaricha va zakot bergunlaricha ular bilan jang qilishga buyurilganman. Soʻng ularning qonlari va mollari menga harom boʻladi; hisoblari esa aziz va jalil Allohning zimmasidadir», dedilar. Buni Abu Jaʼfar ar-Roziy ham Yunusdan, u Hasandan, u Abu Hurayradan, u Nabiy ﷺdan shunday rivoyat qilgan. Imron al-Qatton ham Maʼmardan, u Zuhriydan, u Anasdan, u Abu Bakrdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini aytgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен одамлар Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули эканига гувоҳлик бергунларича, намозни тўкис адо этгунларича ва закот бергунларича улар билан жанг қилишга буюрилганман. Сўнг уларнинг қонлари ва моллари менга ҳаром бўлади; ҳисоблари эса азиз ва жалил Аллоҳнинг зиммасидадир», дедилар. Буни Абу Жаъфар ар-Розий ҳам Юнусдан, у Ҳасандан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий ﷺдан шундай ривоят қилган. Имрон ал-Қаттон ҳам Маъмардан, у Зуҳрийдан, у Анасдан, у Абу Бакрдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини айтган.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ طَاهِرٍ الْبَلْخِيُّ , ثنا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ الْفَضْلِ , ثنا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدِ بْنِ سَلَمَةَ الْمَخْزُومِيُّ , ثنا كَامِلُ بْنُ الْعَلاءِ , عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " أُمِرَ أَبُو مَحْذُورَةَ أَنْ يَشْفَعَ الأَذَانَ , وَيُوتِرَ الإِقَامَةَ , وَيَسْتَدْيِرَ فِي إِقَامَتِهِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Abu Mahzura azonni juft, iqomatni toq aytishga va iqomatida (atrofga) aylanishga buyurildi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Абу Маҳзура азонни жуфт, иқоматни тоқ айтишга ва иқоматида (атрофга) айланишга буюрилди», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ الْعَلاءِ ، نا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْفَضْلِ , عَنِ الْمَقْبُرِيِّ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ أَحَدَكُمْ لَيُصَلِّي الصَّلاةَ لِوَقْتِهَا وَقَدْ تَرَكَ مِنَ الْوَقْتِ الأَوَّلِ مَا هُوَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, sizlardan biringiz namozni oʻz vaqtida oʻqiydi, holbuki birinchi vaqtdan oʻzi uchun ahlidan ham, molidan ham yaxshiroq boʻlgan narsani tark etgan boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, сизлардан бирингиз намозни ўз вақтида ўқийди, ҳолбуки биринчи вақтдан ўзи учун аҳлидан ҳам, молидан ҳам яхшироқ бўлган нарсани тарк этган бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ ، ثنا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْمَرْوَزِيُّ , نا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى السِّينَانِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " هَذَا جَبْرَائِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ يُعَلِّمُكُمْ دِينِكُمْ " , فَصَلَّى وَذَكَرَ حَدِيثَ الْمَوَاقِيتِ , وَقَالَ فِيهِ : " ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ غَرَبَتِ الشَّمْسُ , وَقَالَ فِي الْيَوْمِ الثَّانِي ثُمَّ جَاءَهُ مِنَ الْغَدِ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ غَرَبَتِ الشَّمْسُ فِي وَقْتٍ وَاحِدٍ " . ثنا أَبُو عُمَرَ الْقَاضِي , نا أحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ , نا أحْمَدُ بْنُ الْحَجَّاجِ , نا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى , نا محَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو , بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ , وَقَالَ : " ثُمَّ جَاءَهُ الْغَدَ فَصَلَّى لَهُ الْمَغْرِبَ لِوَقْتٍ وَاحِدٍ حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ وَحَلَّ فِطْرُ الصَّائِمِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bu — Jabroil alayhissalom, sizlarga diningizni oʻrgatmoqda», dedilar, soʻng u namoz oʻqidi, — va (roviy) vaqtlar hadisini zikr qildi hamda unda: «Soʻng u shomni quyosh botganida oʻqidi», dedi; ikkinchi kun haqida esa: «Soʻng ertasi kuni uning huzuriga keldi va shomni quyosh botganida, bitta vaqtda oʻqidi», dedi. (Boshqa isnod bilan) shu isnodda shunga oʻxshash rivoyat qilindi va unda: «Soʻng ertasi kuni uning huzuriga keldi va unga shomni bitta vaqtda — quyosh botib, roʻzadorning iftori halol boʻlganida — oʻqib berdi», deyildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — Жаброил алайҳиссалом, сизларга динингизни ўргатмоқда», дедилар, сўнг у намоз ўқиди, — ва (ровий) вақтлар ҳадисини зикр қилди ҳамда унда: «Сўнг у шомни қуёш ботганида ўқиди», деди; иккинчи кун ҳақида эса: «Сўнг эртаси куни унинг ҳузурига келди ва шомни қуёш ботганида, битта вақтда ўқиди», деди. (Бошқа иснод билан) шу иснодда шунга ўхшаш ривоят қилинди ва унда: «Сўнг эртаси куни унинг ҳузурига келди ва унга шомни битта вақтда — қуёш ботиб, рўзадорнинг ифтори ҳалол бўлганида — ўқиб берди», дейилди.
حَدَّثَنَا الْقَاضِي أَبُو عُمَرَ ، ثنا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ , نا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ , نا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أُسَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ سَعْدٍ الْمُؤَذِّنِ , أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ , يَذْكُرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ , أَنَّ جَبْرَائِيلَ عَلَيْهِ السَّلامُ أَتَاهُ فَصَلَّى الصَّلَوَاتِ وَقْتَيْنِ وَقْتَيْنِ إِلا الْمَغْرِبَ , قَالَ : " فَجَاءَنِي فِي الْمَغْرِبِ , فَصَلَّى بِي سَاعَةً حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ , ثُمَّ جَاءَنِي , يَعْنِي مِنَ الْغَدِ فِي الْمَغْرِبِ , فَصَلَّى فِي سَاعَةِ غَابَتِ الشَّمْسُ لَمْ يُغَيِّرْهُ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺ ularga aytib berganlarini zikr qilardiki, Jabroil alayhissalom u zotning huzurlariga kelib, namozlarni ikki vaqtdan oʻqidi, shomdan boshqasini. U zot: «U menga shomda keldi va men bilan quyosh botgan paytda oʻqidi. Soʻng menga — yaʼni ertasi kuni — shomda keldi va quyosh botgan paytda oʻqidi, uni oʻzgartirmadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺ уларга айтиб берганларини зикр қилардики, Жаброил алайҳиссалом у зотнинг ҳузурларига келиб, намозларни икки вақтдан ўқиди, шомдан бошқасини. У зот: «У менга шомда келди ва мен билан қуёш ботган пайтда ўқиди. Сўнг менга — яъни эртаси куни — шомда келди ва қуёш ботган пайтда ўқиди, уни ўзгартирмади», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا سَلْمُ بْنُ جُنَادَةَ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ , عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ لِلصَّلاةِ أَوَّلا وَآخِرًا , وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الظُّهْرِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ , وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُ الْعَصْرِ , وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعَصْرِ حِينَ يَدْخُلُ وَقْتُهَا , وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَصْفَرُّ الشَّمْسُ , وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْمَغْرِبِ حِينَ تَغْرُبُ الشَّمْسُ , وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَغِيبُ الأُفُقُ , وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْعِشَاءِ حِينَ يَغِيبُ الأُفُقُ , وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ يَنْتَصِفُ اللَّيْلُ , وَإِنَّ أَوَّلَ وَقْتِ الْفَجْرِ حِينَ يَطْلُعُ الْفَجْرُ , وَإِنَّ آخِرَ وَقْتِهَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُ " . هَذَا لا يَصِحُّ مُسْنَدًا , وَهِمَ فِي إِسْنَادِهِ ابْنُ فُضَيْلٍ , وَغَيْرُهُ يَرْوِيهِ عَنِ الأَعْمَشِ , عَنْ مُجَاهِدٍ ، مُرْسَلا , نا أبُو سَهْلِ بْنُ زِيَادٍ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ , ثنا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو , نا زائِدَةُ , عَنِ الأَعْمَشِ , عَنْ مُجَاهِدٍ , قَالَ : كَانَ يُقَالُ : إِنَّ لِلصَّلاةِ أَوَّلا وَآخِرًا , ثُمَّ ذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ , وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ قَوْلِ ابْنِ فُضَيْلِ , وَقَدْ تَابَعَ زَائِدَةَ عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, namozning avvali va oxiri bordir. Peshin vaqtining avvali quyosh ogʻganda, oxiri esa asr vaqti kirganda boʻladi. Asr vaqtining avvali uning vaqti kirganda, oxiri esa quyosh sargʻayganda boʻladi. Shom vaqtining avvali quyosh botganda, oxiri esa ufq gʻoyib boʻlganda boʻladi. Xufton vaqtining avvali ufq gʻoyib boʻlganda, oxiri esa kecha yarmiga yetganda boʻladi. Bomdod vaqtining avvali tong otganda, oxiri esa quyosh chiqqanda boʻladi», dedilar. Bu musnad holda sahih emas; uning isnodida Ibn Fuzayl xato qilgan, boshqalar esa uni Aʼmashdan, u Mujohiddan mursal qilib rivoyat qiladi. Mujohid aytdi: «Namozning avvali va oxiri bordir», deyilar edi, — soʻng shu hadisni zikr qildi. Bu Ibn Fuzaylning soʻzidan sahihroqdir; Zoidaga Absar ibn al-Qosim mutobaʼat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, намознинг аввали ва охири бордир. Пешин вақтининг аввали қуёш оғганда, охири эса аср вақти кирганда бўлади. Аср вақтининг аввали унинг вақти кирганда, охири эса қуёш сарғайганда бўлади. Шом вақтининг аввали қуёш ботганда, охири эса уфқ ғойиб бўлганда бўлади. Хуфтон вақтининг аввали уфқ ғойиб бўлганда, охири эса кеча ярмига етганда бўлади. Бомдод вақтининг аввали тонг отганда, охири эса қуёш чиққанда бўлади», дедилар. Бу муснад ҳолда саҳиҳ эмас; унинг иснодида Ибн Фузайл хато қилган, бошқалар эса уни Аъмашдан, у Мужоҳиддан мурсал қилиб ривоят қилади. Мужоҳид айтди: «Намознинг аввали ва охири бордир», дейилар эди, — сўнг шу ҳадисни зикр қилди. Бу Ибн Фузайлнинг сўзидан саҳиҳроқдир; Зоидага Абсар ибн ал-Қосим мутобаъат қилган.
نا الْقَاضِي الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , ثنا عَبَّاسٌ الدُّورِيُّ , نا يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ , ثنا أَبُو الْفَضْلِ مَوْلَى طَلْحَةَ بْنِ عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَبِيبَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " الشَّفَقُ الْحُمْرَةُ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Shafaq — qizillikdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Шафақ — қизилликдир.
قُرِئَ عَلَى يَحْيَى بْنِ صَاعِدٍ , حَدَّثَكُمْ أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ ، نا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ , ثنا هِشَامٌ الْقُرْدُوسِيُّ , نا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَامَ رَجُلٌ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , أَيُصَلِّي الرَّجُلُ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ ؟ قَالَ : " أَوَكُلُّكُمْ يَجِدُ ثَوْبَيْنِ ؟ " ، قَالَ : فَلَمَّا كَانَ عُمَرُ قَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ , فَقَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ , أَيُصَلِّي الرَّجُلُ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ ؟ قَالَ : إِذَا وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَوْسِعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ , ثُمَّ جَمَعَ رَجُلٌ عَلَيْهِ ثِيَابَهُ فَصَلَّى فِي إِزَارٍ وَرِدَاءٍ , فِي إِزَارٍ وَقَمِيصٍ , فِي إِزَارٍ وَقَبَاءٍ , فِي سَرَاوِيلَ وَرِدَاءٍ , فِي سَرَاوِيلَ وَقَمِيصٍ , فِي سَرَاوِيلَ وَقَبَاءٍ , قَالَ : وَأَحْسَبُهُ قَالَ : فِي تُبَّانٍ وَقَمِيصٍ , فِي تُبَّانٍ وَرِدَاءٍ , فِي تُبَّانٍ وَقَبَاءٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, kishi bitta kiyimda namoz oʻqiydimi?» dedi. U zot: «Hammangizda ikkita kiyim bormi?» dedilar. Umar (davri) boʻlganida, uning oldiga bir kishi turib kelib: «Ey amirul-muʼminin, kishi bitta kiyimda namoz oʻqiydimi?» dedi. U: «Alloh sizlarga kengchilik bergan boʻlsa, oʻzlaringizga ham kengchilik qilinglar», dedi. Soʻng kishi kiyimlarini ustiga jamlab, izor va rido bilan, izor va koʻylak bilan, izor va qabo bilan, ishton va rido bilan, ishton va koʻylak bilan, ishton va qabo bilan namoz oʻqidi. (Roviy) aytdi: Menimcha, u: tubbon va koʻylakda, tubbon va ridoda, tubbon va qaboda ham, dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, киши битта кийимда намоз ўқийдими?» деди. У зот: «Ҳаммангизда иккита кийим борми?» дедилар. Умар (даври) бўлганида, унинг олдига бир киши туриб келиб: «Эй амирул-муъминин, киши битта кийимда намоз ўқийдими?» деди. У: «Аллоҳ сизларга кенгчилик берган бўлса, ўзларингизга ҳам кенгчилик қилинглар», деди. Сўнг киши кийимларини устига жамлаб, изор ва ридо билан, изор ва кўйлак билан, изор ва қабо билан, иштон ва ридо билан, иштон ва кўйлак билан, иштон ва қабо билан намоз ўқиди. (Ровий) айтди: Менимча, у: туббон ва кўйлакда, туббон ва ридода, туббон ва қабода ҳам, деди.
حَدَّثَنَا ابْنُ صَاعِدٍ , نا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ , نا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ , عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى , عَنْ عَطَاءٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أُمِرْنَا مَعَاشِرَ الأَنْبِيَاءِ أَنْ نُعَجِّلَ إِفْطَارَنَا , وَنُؤَخِّرَ سَحُورَنَا , وَنَضْرِبَ بِأَيْمَانِنَا عَلَى شَمَائِلِنَا فِي الصَّلاةِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biz — anbiyolar jamoasi iftorimizni tezlatishga, saharligimizni kechiktirishga va namozda oʻng qoʻllarimizni chap qoʻllarimiz ustiga qoʻyishga buyurilganmiz», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз — анбиёлар жамоаси ифторимизни тезлатишга, саҳарлигимизни кечиктиришга ва намозда ўнг қўлларимизни чап қўлларимиз устига қўйишга буюрилганмиз», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى الْخَوَّاصُ , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْجَحِيمِ , نا مُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ , ثنا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ , عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاقَ , عَنْ سَيَّارٍ أَبِي الْحَكَمِ , عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : " وَضْعُ الْكَفِّ عَلَى الْكَفِّ فِي الصَّلاةِ مِنَ السُّنَّةِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Namozda kaftni kaft ustiga qoʻyish sunnatdandir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Намозда кафтни кафт устига қўйиш суннатдандир.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ , حَدَّثَنَا أبِي , وَشُعَيْبُ بْنُ اللَّيْثِ، قَالا: أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ , عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلالٍ , عَنْ نُعَيْمٍ الْمُجْمِرِ , أنَّهُ قَالَ: " صَلَّيْتُ وَرَاءَ أَبِي هُرَيْرَةَ فَقَرَأَ: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ , ثُمَّ قَرَأَ بِأُمِّ الْقُرْآنِ حَتَّى بَلَغَ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ , قَالَ: آمِينَ , وَقَالَ النَّاسُ: آمِينَ , وَيَقُولُ كُلَّمَا سَجَدَ: اللَّهُ أَكْبَرُ وَإِذَا قَامَ مِنَ الْجُلُوسِ مِنَ اثْنَتَيْنِ , قَالَ: اللَّهُ أَكْبَرُ , ثُمَّ يَقُولُ إِذَا سَلَّمَ: وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَشْبَهُكُمْ صَلاةً بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ". هَذَا صَحِيحٌ وَرُوَاتُهُ كُلُّهُمْ ثِقَاتٌ. حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ، ثنا إبْرَاهِيمُ بْنُ هَانِئٍ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ , وَيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ. ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ , حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الصَّاغَانِيُّ , ثنا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ , قَالُوا: حَدَّثَنَا اللَّيْثُ , عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلالٍ , بِهَذَا الإِسْنَادَ نَحْوَهُ. وَكَذَلِكَ رَوَاهُ حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْمِصْرِيُّ , عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلالٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ. حَدَّثَنَا بِهِ دَعْلَجُ بْنُ أَحْمَدَ , ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ , ثنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , ثنا عَمِّي , أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ. ح وَحَدَّثَنَا بِهِ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ , ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ حَمَّادٍ , ثنا أبِي , ثنا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى الأَسْلَمِيُّ , ثنا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْمِصْرِيُّ , حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ , بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Nuʼaym al-Mujmir aytdi: Men Abu Hurayraning orqasida namoz oʻqidim. U {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni oʻqidi, soʻng Ummul-Qurʼonni oʻqidi. {gʻayril-magʻzubi alayhim va laz-zoolliyn}ga yetganda: «Omiyn», dedi, odamlar ham: «Omiyn», dedilar. Har sajda qilganda: «Allohu akbar», derdi. Ikki rakaatdan (keyin) oʻtirishdan turganda: «Allohu akbar», derdi. Salom berganda esa: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men namozda Rasululloh ﷺga sizlardan koʻra oʻxshashroqman», derdi. Bu sahihdir, uning roviylari — hammasi ishonchli kishilardir. Buni Lays ham Xolid ibn Yaziddan, u Said ibn Abu Hiloldan shu isnod bilan shunga oʻxshash rivoyat qilgan. Xuddi shunday buni Hayva ibn Shurayh al-Misriy ham Xolid ibn Yaziddan, u Said ibn Abu Hiloldan shu isnod bilan rivoyat qilgan.Нуъайм ал-Мужмир айтди: Мен Абу Ҳурайранинг орқасида намоз ўқидим. У {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни ўқиди, сўнг Уммул-Қуръонни ўқиди. {ғайрил-мағзуби алайҳим ва лаз-зооллийн}га етганда: «Омийн», деди, одамлар ҳам: «Омийн», дедилар. Ҳар сажда қилганда: «Аллоҳу акбар», дерди. Икки ракаатдан (кейин) ўтиришдан турганда: «Аллоҳу акбар», дерди. Салом берганда эса: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен намозда Расулуллоҳ ﷺга сизлардан кўра ўхшашроқман», дерди. Бу саҳиҳдир, унинг ровийлари — ҳаммаси ишончли кишилардир. Буни Лайс ҳам Холид ибн Язиддан, у Саид ибн Абу Ҳилолдан шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилган. Худди шундай буни Ҳайва ибн Шурайҳ ал-Мисрий ҳам Холид ибн Язиддан, у Саид ибн Абу Ҳилолдан шу иснод билан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا أَبُو طَالِبٍ الْحَافِظُ أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَنْصُورِ بْنِ أَبِي مُزَاحِمٍ , ثنا جَدِّي , ثنا أَبُو أُوَيْسٍ ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا عُثْمَانُ بْنُ خَرَّزَاذَ , ثنا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ ، مِنْ كِتَابِهِ ثُمَّ مَحَاهُ بَعْدَنَا أَبُو أُوَيْسٍ , عَنِ الْعَلاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَرَأَ وَهُوَ يَؤُمُّ النَّاسَ افْتَتَحَ الصَّلاةَ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ " . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ : " هِيَ آيَةٌ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ , اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ فَإِنَّهَا الآيَةُ السَّابِعَةُ " , وَقَالَ الْفَارِسِيُّ : " إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَمَّ النَّاسَ قَرَأَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ " , لَمْ يَزِدْ عَلَى هَذَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ odamlarga imomlik qilib qiroat qilganlarida, namozni {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym} bilan boshlar edilar. Abu Hurayra: «U — Allohning kitobidan bir oyat; xohlasangiz, Fotihatul-kitobni oʻqinglar, zero u yettinchi oyatdir», dedi. Forisiy esa: «Nabiy ﷺ odamlarga imomlik qilganlarida {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni oʻqir edilar», deb aytdi va bundan ortiq (soʻz) qoʻshmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ одамларга имомлик қилиб қироат қилганларида, намозни {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм} билан бошлар эдилар. Абу Ҳурайра: «У — Аллоҳнинг китобидан бир оят; хоҳласангиз, Фотиҳатул-китобни ўқинглар, зеро у еттинчи оятдир», деди. Форисий эса: «Набий ﷺ одамларга имомлик қилганларида {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни ўқир эдилар», деб айтди ва бундан ортиқ (сўз) қўшмади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي الثَّلْجِ , ثنا عُمَرُ بْنُ شَبَّةَ , ثنا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ ، ثنا خَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " عَلَّمَنِي جَبْرَائِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ الصَّلاةَ فَقَامَ فَكَبَّرَ لَنَا , ثُمَّ قَرَأَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ , فِيمَا يُجْهَرُ بِهِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Menga Jabroil (alayhissalom) namozni oʻrgatdi: u turib, biz uchun takbir aytdi, soʻng har rakaatda ovoz chiqarib oʻqiladigan (qiroatda) {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni oʻqidi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга Жаброил (алайҳиссалом) намозни ўргатди: у туриб, биз учун такбир айтди, сўнг ҳар ракаатда овоз чиқариб ўқиладиган (қироатда) {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни ўқиди», дедилар.
ثنا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , ثنا أَبُو زُرْعَةَ الدِّمَشْقِيُّ ، ثنا أَبُو نُعَيْمٍ ، ثنا خَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ , عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَمَّنِي جَبْرَائِيلُ عَلَيْهِ السَّلامُ , فَقَرَأَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Menga Jabroil (alayhissalom) imomlik qildi va {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni oʻqidi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга Жаброил (алайҳиссалом) имомлик қилди ва {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни ўқиди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدِ بْنِ حَفْصٍ ، ثنا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْحَاقَ السَّرَّاجُ , ثنا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ , ثنا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ , ثنا مَعْشَرٌ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَجْهَرُ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ " . الصَّوَابُ أَبُو مَعْشَرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni ovoz chiqarib oʻqir edilar. Toʻgʻrisi — Abu Maʼshardir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни овоз чиқариб ўқир эдилар. Тўғриси — Абу Маъшардир.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الأَزْرَقُ يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، حَدَّثَنِي جَدِّي , ثنا أبِي , ثنا ابْنُ سَمْعَانَ , عَنِ الْعَلاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ صَلَّى صَلاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ " ، قَالَ : فَقُلْتُ : يَا أَبَا هُرَيْرَةَ : إِنِّي رُبَّمَا كُنْتُ مَعَ الإِمَامِ , قَالَ : فَغَمَزَ ذِرَاعِي , ثُمَّ قَالَ : اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim bir namoz oʻqib, unda Ummul-Qurʼonni oʻqimasa, u noqisdir, toʻliq emas», dedilar. (Roviy) aytdi: Men: «Ey Abu Hurayra, men baʼzan imom bilan (namozda) boʻlaman», dedim. Shunda u bilagimni chimchilab, soʻng: «Uni ichingda oʻqi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким бир намоз ўқиб, унда Уммул-Қуръонни ўқимаса, у ноқисдир, тўлиқ эмас», дедилар. (Ровий) айтди: Мен: «Эй Абу Ҳурайра, мен баъзан имом билан (намозда) бўламан», дедим. Шунда у билагимни чимчилаб, сўнг: «Уни ичингда ўқи», деди.
فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , يَقُولُ : " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ : إِنِّي قَسَمْتُ الصَّلاةَ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ فَنِصْفُهَا لَهُ , يَقُولُ عَبْدِي إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاةَ : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَيَذْكُرُنِي عَبْدِي , ثُمَّ يَقُولُ : الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ , فَأَقُولُ : حَمِدَنِي عَبْدِي , ثُمَّ يَقُولُ : الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ , فَأَقُولُ : أَثْنَى عَلَيَّ عَبْدِي , ثُمَّ يَقُولُ : مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ , فَأَقُولُ : مَجَّدَنِي عَبْدِي , ثُمَّ يَقُولُ : إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ , فَهَذِهِ الآيَةُ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ , وَآخِرُ السُّورَةِ لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ " . ابْنُ سَمْعَانَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادِ بْنِ سَمْعَانَ مَتْرُوكُ الْحَدِيثِ , وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ جَمَاعَةٌ مِنَ الثِّقَاتِ , عَنِ الْعَلاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مِنْهُمْ : مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ , وَابْنُ جُرَيْجٍ , وَرَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ , وَابْنُ عُيَيْنَةَ , وَابْنُ عَجْلانَ , وَالْحَسَنُ بْنُ الْحُرِّ , وَأَبُو أُوَيْسٍ وَغَيْرُهُمْ عَلَى اخْتِلافٍ مِنْهُمْ فِي الإِسْنَادِ وَاتِّفَاقٍ مِنْهُمْ عَلَى الْمَتْنِ , فَلَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ فِي حَدِيثِهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ , وَاتِّفَاقُهُمْ عَلَى خِلافِ مَا رَوَاهُ ابْنُ سَمْعَانَ أَوْلَى بِالصَّوَاب
«Chunki men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Alloh azza va jalla aytdi: Men namozni Oʻzim bilan bandam orasida ikkiga boʻldim, uning yarmi bandamga (tegishli). Bandam namozni boshlaganida: {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym} deydi, shunda bandam Meni zikr qilgan boʻladi. Soʻng: {Alhamdu lillahi robbil-olamiyn} deydi, Men: Bandam Menga hamd aytdi, deyman. Soʻng: {Ar-Rohmanir-Rohiym} deydi, Men: Bandam Menga sano aytdi, deyman. Soʻng: {Maliki yavmid-diyn} deydi, Men: Bandam Meni ulugʻladi, deyman. Soʻng: {Iyyaka naʼbudu va iyyaka nastaʼiyn} deydi — bu oyat Men bilan bandam orasida ikkiga (boʻlingan). Suraning oxiri esa bandamga (tegishli), bandamga soʻraganini beraman›». Ibn Samʼon — u Abdulloh ibn Ziyod ibn Samʼondir — hadisi tark qilingan kishidir. Bu hadisni al-Aloʼ ibn Abdurrahmondan ishonchli kishilardan bir jamoa rivoyat qilgan; ular orasida Molik ibn Anas, Ibn Jurayj, Ravh ibn al-Qosim, Ibn Uyayna, Ibn Ajlon, Hasan ibn al-Hurr, Abu Uvays va boshqalar bor. Ular isnodda ixtilof qilgan boʻlsalar-da, matnda ittifoq qilganlar; ulardan birortasi oʻz hadisida {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni zikr qilmagan. Ularning Ibn Samʼon rivoyat qilgan narsaga xilof qilishdagi ittifoqlari toʻgʻriroqdir.«Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳ азза ва жалла айтди: Мен намозни Ўзим билан бандам орасида иккига бўлдим, унинг ярми бандамга (тегишли). Бандам намозни бошлаганида: {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм} дейди, шунда бандам Мени зикр қилган бўлади. Сўнг: {Алҳамду лиллаҳи роббил-оламийн} дейди, Мен: Бандам Менга ҳамд айтди, дейман. Сўнг: {Ар-Роҳманир-Роҳийм} дейди, Мен: Бандам Менга сано айтди, дейман. Сўнг: {Малики явмид-дийн} дейди, Мен: Бандам Мени улуғлади, дейман. Сўнг: {Ийяка наъбуду ва ийяка настаъийн} дейди — бу оят Мен билан бандам орасида иккига (бўлинган). Суранинг охири эса бандамга (тегишли), бандамга сўраганини бераман›». Ибн Самъон — у Абдуллоҳ ибн Зиёд ибн Самъондир — ҳадиси тарк қилинган кишидир. Бу ҳадисни ал-Алў ибн Абдурраҳмондан ишончли кишилардан бир жамоа ривоят қилган; улар орасида Молик ибн Анас, Ибн Журайж, Равҳ ибн ал-Қосим, Ибн Уяйна, Ибн Ажлон, Ҳасан ибн ал-Ҳурр, Абу Увайс ва бошқалар бор. Улар иснодда ихтилоф қилган бўлсалар-да, матнда иттифоқ қилганлар; улардан бирортаси ўз ҳадисида {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни зикр қилмаган. Уларнинг Ибн Самъон ривоят қилган нарсага хилоф қилишдаги иттифоқлари тўғрироқдир.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ ، ومُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، قَالا : نا جَعْفَرُ بْنُ مُكْرَمٍ , ثنا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ ، ثنا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ , أَخْبَرَنِي نُوحُ بْنُ أَبِي بِلالٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا قَرَأْتُمِ : الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاقْرَءُوا : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِنَّهَا أُمُّ الْقُرْآنِ , وَأُمُّ الْكِتَابِ , وَالسَّبْعُ الْمَثَانِي , وَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ إِحْدَاهَا " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ : ثُمَّ لَقِيتُ نُوحًا فَحَدَّثَنِي , عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «{Alhamdu lillah}ni oʻqisangiz, {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym}ni (ham) oʻqinglar. Zero, u — Ummul-Qurʼon, Ummul-kitob va sabʼul-masoniydir; {Bismillahir-Rohmanir-Rohiym} esa uning (oyatlaridan) biridir», dedilar. Abu Bakr al-Hanafiy aytdi: Soʻng men Nuhni uchratdim, u menga Said ibn Abu Said al-Maqburiydan, u Abu Hurayradan shunga oʻxshashini rivoyat qildi, ammo uni marfuʼ qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «{Алҳамду лиллаҳ}ни ўқисангиз, {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм}ни (ҳам) ўқинглар. Зеро, у — Уммул-Қуръон, Уммул-китоб ва сабъул-масонийдир; {Бисмиллаҳир-Роҳманир-Роҳийм} эса унинг (оятларидан) биридир», дедилар. Абу Бакр ал-Ҳанафий айтди: Сўнг мен Нуҳни учратдим, у менга Саид ибн Абу Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан шунга ўхшашини ривоят қилди, аммо уни марфуъ қилмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ صَاعِدٍ ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ , ثنا أَبُو دَاوُدَ ، ثنا شُعْبَةُ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ , قَالَ : سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجَ , يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , " أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا اسْتَفْتَحَ الصَّلاةَ قَالَ : الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ , ثُمَّ سَكَتَ هُنَيْهَةً " . لَمْ يَرْفَعْهُ غَيْرُ أَبِي دَاوُدَ , عَنْ شُعْبَةَ , وَوَقَفَهُ غَيْرُهُ مِنْ فِعْلِ أَبِي هُرَيْرَةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ namozni boshlaganlarida {Alhamdu lillahi robbil-olamiyn}ni oʻqir, soʻng bir oz sukut qilar edilar. Buni Abu Dovuddan boʻlak hech kim Shuʼbadan marfuʼ qilib rivoyat qilmagan; boshqalar esa uni Abu Hurayraning oʻz amali sifatida mavquf qilganlar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ намозни бошлаганларида {Алҳамду лиллаҳи роббил-оламийн}ни ўқир, сўнг бир оз сукут қилар эдилар. Буни Абу Довуддан бўлак ҳеч ким Шуъбадан марфуъ қилиб ривоят қилмаган; бошқалар эса уни Абу Ҳурайранинг ўз амали сифатида мавқуф қилганлар.
أَخْبَرَنَا أَبُو مُحَمَّدِ بْنُ صَاعِدٍ ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ , أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي مُوسَى النَّهْرُتِيرِيُّ حَدَّثَهُمْ , ثنا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَزَّانُ , ثنا فَيْضُ بْنُ إِسْحَاقَ الرَّقِّيُّ , ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَيْرٍ , عَنْ عَطَاءٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ صَلَّى صَلاةً مَكْتُوبَةً مَعَ الإِمَامِ فَلْيَقْرَأْ بِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ فِي سَكَتَاتِهِ , وَمَنِ انْتَهَى إِلَى أُمِّ الْقُرْآنِ فَقَدْ أَجْزَأَهُ " . مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ ضَعِيفٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim imom bilan farz namozni oʻqisa, uning sukutlarida Fotihatul-kitobni oʻqisin. Kim Ummul-Qurʼon bilan cheklansa, unga shu kifoya qiladi», dedilar. Muhammad ibn Abdulloh ibn Ubaydulloh — zaifdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким имом билан фарз намозни ўқиса, унинг сукутларида Фотиҳатул-китобни ўқисин. Ким Уммул-Қуръон билан чекланса, унга шу кифоя қилади», дедилар. Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Убайдуллоҳ — заифдир.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ , ثنا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ , ثنا جَعْفَرُ بْنُ مَيْمُونٍ , ثنا أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ أَنْ يَخْرُجَ يُنَادِي فِي النَّاسِ أَنْ لا صَلاةَ إِلا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ , فَمَا زَادَ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ unga chiqib odamlar orasida: «Fotihatul-kitobni va undan ortiqrogʻini oʻqimay turib namoz yoʻq», deb nido qilishni buyurdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унга чиқиб одамлар орасида: «Фотиҳатул-китобни ва ундан ортиқроғини ўқимай туриб намоз йўқ», деб нидо қилишни буюрдилар.