حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ تَمُوتُ لَهَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ يَسُرُّهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا إِلَّا الشَّهِيدَ فَإِنَّهُ يَسُرُّهُ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا فَيُقْتَلَ لِمَا يَرَى مِنْ فَضْلِ الشَّهَادَةِ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Vafot etadigan biror jon yoʻqki, uning Alloh huzurida yaxshiligi boʻlsa-yu, dunyoga qaytishni xohlasin; faqat shahid bundan mustasno: u — shahidlikning fazlini koʻrgani uchun — dunyoga qaytib, yana oʻldirilishni xohlaydi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Вафот этадиган бирор жон йўқки, унинг Аллоҳ ҳузурида яхшилиги бўлса-ю, дунёга қайтишни хоҳласин; фақат шаҳид бундан мустасно: у — шаҳидликнинг фазлини кўргани учун — дунёга қайтиб, яна ўлдирилишни хоҳлайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَنَزَلَتْ {قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ} فَمَرَّ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلَمَةَ وَهُمْ رُكُوعٌ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَقَدْ صَلَّوْا رَكْعَةً فَنَادَى أَلَا إِنَّ الْقِبْلَةَ قَدْ حُوِّلَتْ أَلَا إِنَّ الْقِبْلَةَ قَدْ حُوِّلَتْ إِلَى الْكَعْبَةِ قَالَ فَمَالُوا كَمَا هُمْ نَحْوَ الْقِبْلَةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Baytul-Maqdis tomon namoz oʻqir edilar. Shunda: {Darhaqiqat, Biz yuzingni osmon (tomon) burayotganingni koʻrmoqdamiz. Bas, albatta, seni oʻzing rozi boʻladigan qiblaga burgaymiz. Endi yuzingni Masjidul-Harom tomon bur} degan (oyat) nozil boʻldi. Banu Salamadan bir kishi — ular bomdod namozida rukuʼda edilar va bir rakaat oʻqigan edilar — yonlaridan oʻtib qoldi va: «Ogoh boʻlinglar! Albatta, qibla oʻzgartirildi! Ogoh boʻlinglar! Albatta, qibla Kaʼba tomon oʻzgartirildi», deb nido qildi. Shunda ular oʻsha holatlaricha qibla tomon burildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Байтул-Мақдис томон намоз ўқир эдилар. Шунда: {Дарҳақиқат, Биз юзингни осмон (томон) бураётганингни кўрмоқдамиз. Бас, албатта, сени ўзинг рози бўладиган қиблага бургаймиз. Энди юзингни Масжидул-Ҳаром томон бур} деган (оят) нозил бўлди. Бану Саламадан бир киши — улар бомдод намозида рукуъда эдилар ва бир ракаат ўқиган эдилар — ёнларидан ўтиб қолди ва: «Огоҳ бўлинглар! Албатта, қибла ўзгартирилди! Огоҳ бўлинглар! Албатта, қибла Каъба томон ўзгартирилди», деб нидо қилди. Шунда улар ўша ҳолатларича қибла томон бурилдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ سُوقًا يَأْتُونَهَا كُلَّ جُمُعَةٍ فِيهَا كُثْبَانُ الْمِسْكِ فَإِذَا خَرَجُوا إِلَيْهَا هَبَّتْ الرِّيحُ قَالَ حَمَّادٌ أَحْسِبُهُ قَالَ شَمَالِيٌّ قَالَ فَتَمْلَأُ وُجُوهَهُمْ وَثِيَابَهُمْ وَبُيُوتَهُمْ مِسْكًا فَيَزْدَادُونَ حُسْنًا وَجَمَالًا قَالَ فَيَأْتُونَ أَهْلِيهِمْ فَيَقُولُونَ لَقَدْ ازْدَدْتُمْ بَعْدَنَا حُسْنًا وَجَمَالًا وَيَقُولُونَ لَهُنَّ وَأَنْتُمْ قَدْ ازْدَدْتُمْ بَعْدَنَا حُسْنًا وَجَمَالًا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Albatta, jannat ahli uchun bir bozor bor, ular unga har juma keladilar. Unda mushk uyumlari boʻladi. Ular unga chiqqanlarida shamol esadi» — Hammod aytdi: oʻylashimcha, u ‹shimol shamoli› dedi — «va yuzlarini, kiyimlarini hamda uylarini mushkka toʻldiradi; shunda ular yanada koʻrkam va chiroyli boʻladilar. Soʻng ular ahllarining oldiga qaytadilar, ular esa: ‹Bizdan keyin sizlar yanada koʻrkam va chiroyli boʻlibsizlar›, deydilar. Ular ham ularga: ‹Sizlar ham bizdan keyin yanada koʻrkam va chiroyli boʻlibsizlar›, deydilar».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Албатта, жаннат аҳли учун бир бозор бор, улар унга ҳар жума келадилар. Унда мушк уюмлари бўлади. Улар унга чиққанларида шамол эсади» — Ҳаммод айтди: ўйлашимча, у ‹шимол шамоли› деди — «ва юзларини, кийимларини ҳамда уйларини мушкка тўлдиради; шунда улар янада кўркам ва чиройли бўладилар. Сўнг улар аҳлларининг олдига қайтадилар, улар эса: ‹Биздан кейин сизлар янада кўркам ва чиройли бўлибсизлар›, дейдилар. Улар ҳам уларга: ‹Сизлар ҳам биздан кейин янада кўркам ва чиройли бўлибсизлар›, дейдилар».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} قَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَى رَبَّنَا يَسْأَلُنَا مِنْ أَمْوَالِنَا وَإِنِّي أُشْهِدُكَ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي بَيْرُحَاءَ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ فَقَسَمَهَا بَيْنَ حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍقَالَ عَفَّانُ وَقَالَ يَزِيدُ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ بَرِيحَا و قَالَ عَفَّانُ سَأَلْتُ عَنْهَا غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ فَزَعَمُوا أَنَّهَا بَيْرُحَاءُ وَأَنَّ بَيْرَحَا لَيْسَ بِشَيْءٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: {Yaxshi koʻrgan narsalaringizdan infoq qilmaguningizcha, hech yaxshilikka erisha olmaysizlar} (oyati) nozil boʻlganida, Abu Talha: «Yo Rasululloh, Robbimiz bizdan mollarimizdan (infoq qilishni) soʻrayapti; men sizni guvoh qilamanki, Bayruho degan yerimni Alloh azza va jalla uchun (sadaqa) qildim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Uni qarindoshlaringga qil», dedilar. Bas, u uni Hasson ibn Sobit bilan Ubay ibn Kaʼb oʻrtasida taqsimladi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: {Яхши кўрган нарсаларингиздан инфоқ қилмагунингизча, ҳеч яхшиликка эриша олмайсизлар} (ояти) нозил бўлганида, Абу Талҳа: «Ё Расулуллоҳ, Роббимиз биздан молларимиздан (инфоқ қилишни) сўраяпти; мен сизни гувоҳ қиламанки, Байруҳо деган еримни Аллоҳ азза ва жалла учун (садақа) қилдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қариндошларингга қил», дедилар. Бас, у уни Ҳассон ибн Собит билан Убай ибн Каъб ўртасида тақсимлади.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا سَلَّامُ أَبُو الْمُنْذِرِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُبِّبَ إِلَيَّ مِنْ الدُّنْيَا النِّسَاءُ وَالطِّيبُ وَجُعِلَتْ قُرَّةُ عَيْنِي فِي الصَّلَاةِ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Dunyodan menga ayollar va xushboʻylik suyukli qilindi, koʻzimning quvvati esa namozda qilindi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунёдан менга аёллар ва хушбўйлик суюкли қилинди, кўзимнинг қуввати эса намозда қилинди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا بُنَيَّ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga: «Ey oʻgʻlcham», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй ўғлчам», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُإِنِّي لَأَعْرِفُ الْيَوْمَ ذُنُوبًا هِيَ أَدَقُّ فِي أَعْيُنِكُمْ مِنْ الشَّعْرِ كُنَّا نَعُدُّهَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْكَبَائِرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Men bugun shunday gunohlarni bilamanki, ular sizlarning koʻzlaringizda sochdan ham mayda (koʻrinadi); holbuki biz Rasululloh ﷺ zamonlarida ularni katta gunohlardan sanar edik.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен бугун шундай гуноҳларни биламанки, улар сизларнинг кўзларингизда сочдан ҳам майда (кўринади); ҳолбуки биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида уларни катта гуноҳлардан санар эдик.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمُرُّ بِبَابِ فَاطِمَةَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ إِذَا خَرَجَ إِلَى صَلَاةِ الْفَجْرِ يَقُولُ الصَّلَاةُ يَا أَهْلَ الْبَيْتِ {إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمْ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ olti oy davomida bomdod namoziga chiqayotganlarida Fotimaning eshigi oldidan oʻtib: «Namozga, ey Ahli bayt! {Alloh sizlardan, ey Ahli bayt, faqat nopoklikni ketkazishni va sizlarni butunlay poklashni istaydi, xolos}», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ олти ой давомида бомдод намозига чиқаётганларида Фотиманинг эшиги олдидан ўтиб: «Намозга, эй Аҳли байт! {Аллоҳ сизлардан, эй Аҳли байт, фақат нопокликни кетказишни ва сизларни бутунлай поклашни истайди, холос}», дер эдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ وَأَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ أَرْبَعَةٌ مِنْ النَّارِ قَالَ أَبُو عِمْرَانَ أَرْبَعَةٌ قَالَ ثَابِتٌ رَجُلَانِ فَيُعْرَضُونَ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يُؤْمَرُ بِهِمَا إِلَى النَّارِ قَالَ فَيَلْتَفِتُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ قَدْ كُنْتُ أَرْجُو إِذَا أَخْرَجْتَنِي مِنْهَا أَنْ لَا تُعِيدَنِي فِيهَا فَيُنْجِيهِ اللَّهُ مِنْهَا عَزَّ وَجَلَّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Doʻzaxdan toʻrt (kishi) chiqariladi» — Abu Imron: «toʻrt (kishi)» dedi, Sobit esa: «ikki kishi» dedi — «va ular Alloh azza va jallaga koʻrsatiladi. Soʻng ikkovini doʻzaxga (qaytarishga) buyuriladi. Shunda ulardan biri oʻgirilib: ‹Ey Rabbim, meni undan chiqarganingdan keyin, meni unga qaytarmasligingni umid qilgan edim›, deydi. Bas, Alloh azza va jalla uni undan qutqaradi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Дўзахдан тўрт (киши) чиқарилади» — Абу Имрон: «тўрт (киши)» деди, Собит эса: «икки киши» деди — «ва улар Аллоҳ азза ва жаллага кўрсатилади. Сўнг икковини дўзахга (қайтаришга) буюрилади. Шунда улардан бири ўгирилиб: ‹Эй Раббим, мени ундан чиқарганингдан кейин, мени унга қайтармаслигингни умид қилган эдим›, дейди. Бас, Аллоҳ азза ва жалла уни ундан қутқаради».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ امْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهِ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا فُلَانُ هَذِهِ فُلَانَةُ زَوْجَتِي فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ كُنْتُ أَظُنُّ بِهِ فَإِنِّي لَمْ أَكُنْ لِأَظُنَّ بِكَ قَالَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ ابْنِ آدَمَ مَجْرَى الدَّمِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺ ayollaridan biri bilan turgan edilar, shu payt bir kishi u zotning yonlaridan oʻtib qoldi. Nabiy ﷺ: «Ey falonchi, bu — falonchi, mening ayolim», dedilar. U kishi: «Yo Rasululloh, men kimga gumon qilsam ham, sizga gumon qilmas edim», dedi. U zot: «Albatta, shayton Odam farzandida qon (yurgan) joyda yuradi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺ аёлларидан бири билан турган эдилар, шу пайт бир киши у зотнинг ёнларидан ўтиб қолди. Набий ﷺ: «Эй фалончи, бу — фалончи, менинг аёлим», дедилар. У киши: «Ё Расулуллоҳ, мен кимга гумон қилсам ҳам, сизга гумон қилмас эдим», деди. У зот: «Албатта, шайтон Одам фарзандида қон (юрган) жойда юради», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقْبَلَهُ ذَاتَ يَوْمٍ صِبْيَانُ الْأَنْصَارِ وَالْإِمَاءُ فَقَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكُمْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kuni Nabiy ﷺni ansorlarning bolalari va choʻrilari qarshi oldilar. Shunda u zot: «Allohga qasamki, men sizlarni sevaman», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир куни Набий ﷺни ансорларнинг болалари ва чўрилари қарши олдилар. Шунда у зот: «Аллоҳга қасамки, мен сизларни севаман», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَهُ حَادٍ جَيِّدُ الْحُدَاءِ وَكَانَ حَادِيَ الرِّجَالِ وَكَانَ أَنْجَشَةُ يَحْدُو بِأَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا حَدَا أَعْنَقَتْ الْإِبِلُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْحَكَ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدًا سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺning bir hido aytuvchisi bor edi, u hidoni yaxshi aytar va erkaklarning hidochisi edi. Anjasha esa Nabiy ﷺning zavjalari (ketayotgan tuyalar) uchun hido aytardi. U hido aytganida tuyalar tezlab ketdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Voy senga, ey Anjasha! Shishalarni sekinroq hayda!» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺнинг бир ҳидо айтувчиси бор эди, у ҳидони яхши айтар ва эркакларнинг ҳидочиси эди. Анжаша эса Набий ﷺнинг завжалари (кетаётган туялар) учун ҳидо айтарди. У ҳидо айтганида туялар тезлаб кетди. Шунда Набий ﷺ: «Вой сенга, эй Анжаша! Шишаларни секинроқ ҳайда!» дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَفَرًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلُوا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَمَلِهِ فِي السِّرِّ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا أَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا آكُلُ اللَّحْمَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا أَنَامُ عَلَى فِرَاشٍ وَقَالَ بَعْضُهُمْ أَصُومُ وَلَا أُفْطِرُ فَقَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ قَالُوا كَذَا وَكَذَا وَلَكِنِّي أُصَلِّي وَأَنَامُ وَأَصُومُ وَأُفْطِرُ وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning ashoblaridan bir necha kishi Nabiy ﷺning zavjalaridan u zotning xilvatdagi amallari haqida soʻrashdi. Soʻng ulardan biri: «Men ayollarga uylanmayman», dedi. Yana biri: «Men goʻsht yemayman», dedi. Yana biri: «Men toʻshakda uxlamayman», dedi. Yana biri: «Men roʻza tutaveraman, ogʻiz ochmayman», dedi. Shunda u zot turib, Allohga hamd va sano aytdilar, soʻng: «Baʼzi qavmlarga nima boʻldiki, bunday-bunday deyishadi? Holbuki men namoz ham oʻqiyman va uxlayman ham, roʻza ham tutaman va ogʻiz ham ochaman, ayollarga ham uylanaman. Kim mening sunnatimdan yuz oʻgirsa, u mendan emas», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ашобларидан бир неча киши Набий ﷺнинг завжаларидан у зотнинг хилватдаги амаллари ҳақида сўрашди. Сўнг улардан бири: «Мен аёлларга уйланмайман», деди. Яна бири: «Мен гўшт емайман», деди. Яна бири: «Мен тўшакда ухламайман», деди. Яна бири: «Мен рўза тутавераман, оғиз очмайман», деди. Шунда у зот туриб, Аллоҳга ҳамд ва сано айтдилар, сўнг: «Баъзи қавмларга нима бўлдики, бундай-бундай дейишади? Ҳолбуки мен намоз ҳам ўқийман ва ухлайман ҳам, рўза ҳам тутаман ва оғиз ҳам очаман, аёлларга ҳам уйланаман. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ امْرَأَةً كَانَ فِي عَقْلِهَا شَيْءٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي حَاجَةً فَقَالَ يَا أُمَّ فُلَانٍ انْظُرِي إِلَى أَيِّ الطَّرِيقِ شِئْتِ فَقَامَ مَعَهَا يُنَاجِيهَا حَتَّى قَضَتْ حَاجَتَهَا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, aqlida biroz nuqsoni boʻlgan bir ayol: «Yo Rasululloh, mening sizdan bir hojatim bor», dedi. U zot: «Ey falonchining onasi, qaysi yoʻlni xohlasang, qarab (tanlab) ol», dedilar. Soʻng u bilan birga turib, hojatini ado etib boʻlguncha u bilan gaplashdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, ақлида бироз нуқсони бўлган бир аёл: «Ё Расулуллоҳ, менинг сиздан бир ҳожатим бор», деди. У зот: «Эй фалончининг онаси, қайси йўлни хоҳласанг, қараб (танлаб) ол», дедилар. Сўнг у билан бирга туриб, ҳожатини адо этиб бўлгунча у билан гаплашдилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نَتَحَدَّثُ أَنَّهُ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لَا تُمْطِرَ السَّمَاءُ وَلَا تُنْبِتَ الْأَرْضُ وَحَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً الْقَيِّمُ الْوَاحِدُ وَحَتَّى أَنَّ الْمَرْأَةَ لَتَمُرُّ بِالْبَعْلِ فَيَنْظُرُ إِلَيْهَا فَيَقُولُ لَقَدْ كَانَ لِهَذِهِ مَرَّةً رَجُلٌذَكَرَهُ حَمَّادٌ مَرَّةً هَكَذَا وَقَدْ ذَكَرَهُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَشُكُّ فِيهِ وَقَدْ قَالَ أَيْضًا عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَحْسِبُ
Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Biz shunday deb gaplashar edik: osmon yomgʻir yogʻdirmay, yer oʻsimlik undirmay qoʻymaguncha; ellik ayolga bitta qarovchi (erkak) qolmaguncha; va ayol bir erkakning yonidan oʻtganida u unga qarab: «Buning bir zamonlar eri bor edi», demaguncha qiyomat qoim boʻlmaydi. Hammod buni bir marta shu tarzda zikr qildi; yana Sobitdan, u Anasdan, u Nabiy ﷺdan (marfuʼ qilib) shubhasiz zikr qildi; yana oʻzi oʻylagan holda Anasdan, u Nabiy ﷺdan (deb) ham aytdi.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз шундай деб гаплашар эдик: осмон ёмғир ёғдирмай, ер ўсимлик ундирмай қўймагунча; эллик аёлга битта қаровчи (эркак) қолмагунча; ва аёл бир эркакнинг ёнидан ўтганида у унга қараб: «Бунинг бир замонлар эри бор эди», демагунча қиёмат қоим бўлмайди. Ҳаммод буни бир марта шу тарзда зикр қилди; яна Собитдан, у Анасдан, у Набий ﷺдан (марфуъ қилиб) шубҳасиз зикр қилди; яна ўзи ўйлаган ҳолда Анасдан, у Набий ﷺдан (деб) ҳам айтди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَهْلَ الْيَمَنِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا ابْعَثْ مَعَنَا رَجُلًا يُعَلِّمُنَا السُّنَّةَ وَالْإِسْلَامَ قَالَ فَأَخَذَ بِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ وَقَالَ هَذَا أَمِينُ هَذِهِ الْأُمَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yaman ahli Rasululloh ﷺning huzurlariga kelganlarida: «Biz bilan birga bizga sunnat va Islomni oʻrgatadigan bir kishini joʻnatgin», dedilar. (Anas) dedi: Shunda u zot Abu Ubayda ibn al-Jarrohning qoʻlidan ushlab: «Bu kishi shu ummatning ominidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яман аҳли Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келганларида: «Биз билан бирга бизга суннат ва Исломни ўргатадиган бир кишини жўнатгин», дедилар. (Анас) деди: Шунда у зот Абу Убайда ибн ал-Жарроҳнинг қўлидан ушлаб: «Бу киши шу умматнинг оминидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ كَانَتْ مَعَ أَبِي طَلْحَةَ يَوْمَ حُنَيْنٍ فَإِذَا مَعَ أُمِّ سُلَيْمٍ خِنْجَرٌ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ مَا هَذَا مَعَكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ اتَّخَذْتُهُ إِنْ دَنَا مِنِّي أَحَدٌ مِنْ الْكُفَّارِ أَبْعَجُ بِهِ بَطْنَهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَلَا تَسْمَعُ مَا تَقُولُ أُمُّ سُلَيْمٍ تَقُولُ كَذَا وَكَذَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقُتِلَ مَنْ بَعْدَنَا مِنْ الطُّلَقَاءِ انْهَزَمُوا بِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ كَفَانَا وَأَحْسَنَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Hunayn kuni Ummu Sulaym Abu Talha bilan birga edi; Ummu Sulaymning yonida bir xanjar bor edi. Abu Talha: «Ey Ummu Sulaym, yoningdagi bu nima?» dedi. Ummu Sulaym: «Buni shuning uchun oldimki, agar kofirlardan biri menga yaqinlashsa, uning qornini yoraman», dedi. Abu Talha: «Ey Allohning Nabiysi, Ummu Sulaym nima deyayotganini eshitmayapsizmi? U bunday-bunday deyapti», dedi. Shunda u (Ummu Sulaym): «Yo Rasululloh, bizdan keyin (Islomga kirgan) tulaqolarni oʻldirsangiz-chi! Ular sizni tashlab qochib ketishdi, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Ey Ummu Sulaym, albatta, Alloh azza va jalla bizga kifoya qildi va (ishni) goʻzal qildi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Ҳунайн куни Умму Сулайм Абу Талҳа билан бирга эди; Умму Сулаймнинг ёнида бир ханжар бор эди. Абу Талҳа: «Эй Умму Сулайм, ёнингдаги бу нима?» деди. Умму Сулайм: «Буни шунинг учун олдимки, агар кофирлардан бири менга яқинлашса, унинг қорнини ёраман», деди. Абу Талҳа: «Эй Аллоҳнинг Набийси, Умму Сулайм нима деяётганини эшитмаяпсизми? У бундай-бундай деяпти», деди. Шунда у (Умму Сулайм): «Ё Расулуллоҳ, биздан кейин (Исломга кирган) тулақоларни ўлдирсангиз-чи! Улар сизни ташлаб қочиб кетишди, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Эй Умму Сулайм, албатта, Аллоҳ азза ва жалла бизга кифоя қилди ва (ишни) гўзал қилди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُعْطِيَ يُوسُفُ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ شَطْرَ الْحُسْنِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Yusufga (alayhis-salom) goʻzallikning yarmi berilgan», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Юсуфга (алайҳис-салом) гўзалликнинг ярми берилган», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ كَانُوا يَسْتَفْتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بْ {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} إِلَّا أَنَّ حُمَيْدًا لَمْ يَذْكُرْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ, Abu Bakr, Umar va Usmon (roziyallohu anhum) qiroatni {Alhamdu lillahi Rabbil-olamin} bilan boshlar edilar. Faqat Humayd Nabiy ﷺni zikr qilmadi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ, Абу Бакр, Умар ва Усмон (розияллоҳу анҳум) қироатни {Алҳамду лиллаҳи Раббил-оламин} билан бошлар эдилар. Фақат Ҳумайд Набий ﷺни зикр қилмади.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ كَأَنِّي فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ فَأُتِينَا بِرُطَبٍ مِنْ رُطَبِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ أَنَّ الرِّفْعَةَ لَنَا فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men oʻzimni goʻyo Uqba ibn Rofiʼning uyida (turgandek) koʻrdim. Bizga Ibn Tobning xurmolaridan yangi xurmo keltirildi. Men buni dunyoda biz uchun martaba yuksalishi, oxiratda esa yaxshi oqibat boʻlishi va dinimiz pok boʻlgani (deb taʼbir) qildim», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ўзимни гўё Уқба ибн Рофиънинг уйида (тургандек) кўрдим. Бизга Ибн Тобнинг хурмоларидан янги хурмо келтирилди. Мен буни дунёда биз учун мартаба юксалиши, охиратда эса яхши оқибат бўлиши ва динимиз пок бўлгани (деб таъбир) қилдим», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اسْتَوُوا فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاكُمْ مِنْ خَلْفِي كَمَا أَرَاكُمْ مِنْ بَيْنِ يَدَيَّحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ اسْتَوُوا وَتَرَاصُّوا
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tekis turinglar! Allohga qasamki, men sizlarni orqamdan ham xuddi oldimdan koʻrgandek koʻrib turaman», dedilar. Yana Hammod Humayddan, u Anasdan shunga oʻxshash rivoyat qildi, faqat u: «Tekis turinglar va zich boʻlinglar», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Текис туринглар! Аллоҳга қасамки, мен сизларни орқамдан ҳам худди олдимдан кўргандек кўриб тураман», дедилар. Яна Ҳаммод Ҳумайддан, у Анасдан шунга ўхшаш ривоят қилди, фақат у: «Текис туринглар ва зич бўлинглар», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ أُخِفْتُ فِي اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَا يَخَافُ أَحَدٌ وَلَقَدْ أُوذِيتُ فِي اللَّهِ وَمَا يُؤْذَى أَحَدٌ وَلَقَدْ أَتَتْ عَلَيَّ ثَلَاثُونَ مِنْ بَيْنِ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ وَمَا لِي وَلَا لِبِلَالٍ طَعَامٌ يَأْكُلُهُ ذُو كَبِدٍ إِلَّا شَيْءٌ يُوَارِيهِ إِبِطُ بِلَالٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men Alloh azza va jalla yoʻlida shunday qoʻrqitildimki, hech kim bunday qoʻrqitilmagan. Men Alloh yoʻlida shunday ozor berildimki, hech kimga bunday ozor berilmagan. Menga oʻttiz kechayu kunduz oʻtdiki, men bilan Bilolda jigar egasi (jonzot) yeydigan, Bilolning qoʻltigʻiga sigʻadigan narsadan boshqa hech qanday taom yoʻq edi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен Аллоҳ азза ва жалла йўлида шундай қўрқитилдимки, ҳеч ким бундай қўрқитилмаган. Мен Аллоҳ йўлида шундай озор берилдимки, ҳеч кимга бундай озор берилмаган. Менга ўттиз кечаю кундуз ўтдики, мен билан Билолда жигар эгаси (жонзот) ейдиган, Билолнинг қўлтиғига сиғадиган нарсадан бошқа ҳеч қандай таом йўқ эди».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ وَعَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ الْمُشْرِكِينَ لَمَّا رَهِقُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَبْعَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَرَجُلَيْنِ مِنْ قُرَيْشٍ قَالَ مَنْ يَرُدُّهُمْ عَنَّا وَهُوَ رَفِيقِي فِي الْجَنَّةِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَاتَلَ حَتَّى قُتِلَ فَلَمَّا أَرْهَقُوهُ أَيْضًا قَالَ مَنْ يَرُدُّهُمْ عَنِّي وَهُوَ رَفِيقِي فِي الْجَنَّةِ حَتَّى قُتِلَ السَّبْعَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَاحِبِهِ مَا أَنْصَفْنَا إِخْوَانَنَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, mushriklar Nabiy ﷺni qistab qolganlarida — u zot ansorlardan yetti kishi va qurayshdan ikki kishi bilan birga edilar — u zot: «Kim ularni bizdan qaytarsa, u jannatda mening yoʻldoshimdir», dedilar. Shunda ansorlardan bir kishi kelib, oʻldirilgunicha jang qildi. Ular yana qistab kelganlarida u zot: «Kim ularni mendan qaytarsa, u jannatda mening yoʻldoshimdir», dedilar — to yettovlari ham oʻldirilgunicha. Shunda Rasululloh ﷺ hamrohlariga: «Biz birodarlarimizga insof qilmadik», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, мушриклар Набий ﷺни қистаб қолганларида — у зот ансорлардан етти киши ва қурайшдан икки киши билан бирга эдилар — у зот: «Ким уларни биздан қайтарса, у жаннатда менинг йўлдошимдир», дедилар. Шунда ансорлардан бир киши келиб, ўлдирилгунича жанг қилди. Улар яна қистаб келганларида у зот: «Ким уларни мендан қайтарса, у жаннатда менинг йўлдошимдир», дедилар — то еттовлари ҳам ўлдирилгунича. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳамроҳларига: «Биз биродарларимизга инсоф қилмадик», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ وَثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَغَلَا السِّعْرُ بِالْمَدِينَةِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ غَلَا السِّعْرُ سَعِّرْ لَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمُسَعِّرُ الْقَابِضُ الْبَاسِطُ الرَّزَّاقُ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ أَلْقَى اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْكُمْ يَطْلُبُنِي بِمَظْلَمَةٍ فِي دَمٍ وَلَا مَالٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida Madinada narx koʻtarilib ketdi. Odamlar: «Yo Rasululloh, narx koʻtarilib ketdi, bizga narx belgilab bering», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, narxni belgilovchi, (rizqni) qisuvchi, (rizqni) keng qiluvchi va rizq beruvchi Allohning Oʻzidir. Men Allohga shunday holatda yoʻliqishni umid qilamanki, sizlardan hech biringiz mendan qon yoki mol borasida (qilingan) zulm uchun haqini talab qilmasin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида Мадинада нарх кўтарилиб кетди. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ, нарх кўтарилиб кетди, бизга нарх белгилаб беринг», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, нархни белгиловчи, (ризқни) қисувчи, (ризқни) кенг қилувчи ва ризқ берувчи Аллоҳнинг Ўзидир. Мен Аллоҳга шундай ҳолатда йўлиқишни умид қиламанки, сизлардан ҳеч бирингиз мендан қон ёки мол борасида (қилинган) зулм учун ҳақини талаб қилмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَبَا طَلْحَةَ كَانَ يَرْمِي بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ أُحُدٍ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُ يَتَتَرَّسُ بِهِ وَكَانَ رَامِيًا وَكَانَ إِذَا رَمَى رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَخْصَهُ يَنْظُرُ أَيْنَ يَقَعُ سَهْمُهُ وَيَرْفَعُ أَبُو طَلْحَةَ صَدْرَهُ وَيَقُولُ هَكَذَا بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا يُصِيبُكَ سَهْمٌ نَحْرِي دُونَ نَحْرِكَ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ يَسُوقُ نَفْسَهُ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقُولُ إِنِّي جَلْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَجِّهْنِي فِي حَوَائِجِكَ وَمُرْنِي بِمَا شِئْتَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Uhud kuni Rasululloh ﷺning oldilarida turib oʻq otar, Nabiy ﷺ esa uning ortida u bilan qalqonlanib turar edilar. U mohir kamonchi edi. U oʻq otganida, Rasululloh ﷺ oʻqi qayerga tushishini koʻrish uchun boshlarini koʻtarardilar, Abu Talha esa koʻkragini koʻtarib: «Shunday qilmang, ota-onam sizga fido boʻlsin, yo Rasululloh! Sizga oʻq tegmasin, mening boʻynim sizning boʻyningizdan oldinroqdir», der edi. Abu Talha oʻzini Rasululloh ﷺning oldilariga solar va: «Men bardammman, yo Rasululloh! Meni hojatlaringizga yuboring va xohlagan narsangizga buyuring», der edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Уҳуд куни Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида туриб ўқ отар, Набий ﷺ эса унинг ортида у билан қалқонланиб турар эдилар. У моҳир камончи эди. У ўқ отганида, Расулуллоҳ ﷺ ўқи қаерга тушишини кўриш учун бошларини кўтарардилар, Абу Талҳа эса кўкрагини кўтариб: «Шундай қилманг, ота-онам сизга фидо бўлсин, ё Расулуллоҳ! Сизга ўқ тегмасин, менинг бўйним сизнинг бўйнингиздан олдинроқдир», дер эди. Абу Талҳа ўзини Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига солар ва: «Мен бардаммман, ё Расулуллоҳ! Мени ҳожатларингизга юборинг ва хоҳлаган нарсангизга буюринг», дер эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَحْلِقَ رَأْسَهُ بِمِنًى أَخَذَ أَبُو طَلْحَةَ شِقَّ رَأْسِهِ فَحَلَقَ الْحَجَّامُ فَجَاءَ بِهِ إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ وَكَانَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ تَجْعَلُهُ فِي مِسْكِهَا وَكَانَ يَجِيءُ فَيَقِيلُ عِنْدَهَا عَلَى نِطْعٍ وَكَانَ مِعْرَاقًا فَجَاءَ ذَاتَ يَوْمٍ فَجَعَلَتْ تَسْلُتُ الْعَرَقَ وَتَجْعَلُهُ فِي قَارُورَةٍ لَهَا فَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا تَجْعَلِينَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ عَرَقُكَ أُرِيدُ أَنْ أَدُوفَ بِهِ طِيبِي
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Minoda boshlarini oldirmoqchi boʻlganlarida, Abu Talha boshlarining bir tomonidagi sochni oldi, soʻng sartarosh qirdi. Keyin u sochni Ummu Sulaymga olib keldi, Ummu Sulaym esa uni oʻzining misk idishiga solib qoʻyar edi. U zot kelib, uning huzurida bir teri ustida qaylula qilar edilar. U zot koʻp terlar edilar. Bir kuni u zot keldilar, Ummu Sulaym terni siqib olib, oʻzining shishasiga sola boshladi. Nabiy ﷺ uygʻonib: «Ey Ummu Sulaym, nima qilyapsan?» dedilar. U: «Ey Allohning Nabiysi, bu Sizning teringiz; men uni oʻz atrimga aralashtirmoqchiman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Минода бошларини олдирмоқчи бўлганларида, Абу Талҳа бошларининг бир томонидаги сочни олди, сўнг сартарош қирди. Кейин у сочни Умму Сулаймга олиб келди, Умму Сулайм эса уни ўзининг миск идишига солиб қўяр эди. У зот келиб, унинг ҳузурида бир тери устида қайлула қилар эдилар. У зот кўп терлар эдилар. Бир куни у зот келдилар, Умму Сулайм терни сиқиб олиб, ўзининг шишасига сола бошлади. Набий ﷺ уйғониб: «Эй Умму Сулайм, нима қиляпсан?» дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Набийси, бу Сизнинг терингиз; мен уни ўз атримга аралаштирмоқчиман», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ} قَالَ قَعَدَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ فَفَقَدَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتِ بْنِ قَيْسٍ لَا يُرَى أَاشْتَكَى فَقَالَ مَا عَلِمْتُ لَهُ بِمَرَضٍ وَإِنَّهُ لَجَارِي فَدَخَلَ عَلَيْهِ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتَ أَنِّي كُنْتُ مِنْ أَشَدِّكُمْ رَفْعَ صَوْتٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَقَدْ هَلَكْتُ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: {Ey iymon keltirganlar, ovozlaringizni Paygʻambarning ovozidan baland koʻtarmanglar} (oyati) nozil boʻlganda, Sobit ibn Qays uyida oʻtirib qoldi. Rasululloh ﷺ uni yoʻqlab, Saʼd ibn Muozga: «Ey Abu Amr, Sobit ibn Qaysga nima boʻldi, koʻrinmayapti, kasal boʻlib qoldimi?» dedilar. Saʼd: «Men uning kasalligini bilmayman, u mening qoʻshnim», dedi. Soʻng Saʼd uning huzuriga kirib, unga Nabiy ﷺning soʻzlarini zikr qildi. U: «Sen bilasan, men Rasululloh ﷺga nisbatan ovozi eng balandingiz edim. Mana bu oyat nozil boʻldi; men halok boʻldim, men doʻzax ahlidanman», dedi. Saʼd buni Nabiy ﷺga zikr qildi. Shunda u zot: «Yoʻq, balki u jannat ahlidandir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: {Эй иймон келтирганлар, овозларингизни Пайғамбарнинг овозидан баланд кўтарманглар} (ояти) нозил бўлганда, Собит ибн Қайс уйида ўтириб қолди. Расулуллоҳ ﷺ уни йўқлаб, Саъд ибн Муозга: «Эй Абу Амр, Собит ибн Қайсга нима бўлди, кўринмаяпти, касал бўлиб қолдими?» дедилар. Саъд: «Мен унинг касаллигини билмайман, у менинг қўшним», деди. Сўнг Саъд унинг ҳузурига кириб, унга Набий ﷺнинг сўзларини зикр қилди. У: «Сен биласан, мен Расулуллоҳ ﷺга нисбатан овози энг баландингиз эдим. Мана бу оят нозил бўлди; мен ҳалок бўлдим, мен дўзах аҳлиданман», деди. Саъд буни Набий ﷺга зикр қилди. Шунда у зот: «Йўқ, балки у жаннат аҳлидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ قَدْ كُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinishicha, Urayna (qabilasi)dan bir necha kishi Madinaga keldilar va (uning havosi) ularga yoqmay, kasal boʻlib qoldilar. Shunda Rasululloh ﷺ ularni sadaqa tuyalari oldiga yubordilar va: «Ularning sutlaridan va bavllaridan iching», dedilar. Soʻng ular Rasululloh ﷺning choʻponini oʻldirdilar, tuyalarni haydab ketdilar va Islomdan qaytib (murtad boʻlib) ketdilar. Ular Rasululloh ﷺning huzurlariga keltirildilar. U zot ularning qoʻl-oyoqlarini qarama-qarshi tomondan kestilar, koʻzlariga mil tortdilar va ularni Harraga tashladilar. Anas aytdi: «Men ulardan birini, oʻlguncha, yerni ogʻzi bilan tishlab yotganini koʻrar edim». Baʼzan Hammod: «Yerni ogʻzi bilan tishlar edi, hattoki oʻlib ketdilar», der edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Урайна (қабиласи)дан бир неча киши Мадинага келдилар ва (унинг ҳавоси) уларга ёқмай, касал бўлиб қолдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларни садақа туялари олдига юбордилар ва: «Уларнинг сутларидан ва бавлларидан ичинг», дедилар. Сўнг улар Расулуллоҳ ﷺнинг чўпонини ўлдирдилар, туяларни ҳайдаб кетдилар ва Исломдан қайтиб (муртад бўлиб) кетдилар. Улар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келтирилдилар. У зот уларнинг қўл-оёқларини қарама-қарши томондан кестилар, кўзларига мил тортдилар ва уларни Ҳаррага ташладилар. Анас айтди: «Мен улардан бирини, ўлгунча, ерни оғзи билан тишлаб ётганини кўрар эдим». Баъзан Ҳаммод: «Ерни оғзи билан тишлар эди, ҳаттоки ўлиб кетдилар», дер эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَخْتَلِفُ إِلَى الشَّامِ وَكَانَ يُعْرَفُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُعْرَفُ فَكَانُوا يَقُولُونَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا هَذَا الْغُلَامُ بَيْنَ يَدَيْكَ قَالَ هَذَا يَهْدِينِي السَّبِيلَ فَلَمَّا دَنَوْا مِنْ الْمَدِينَةِ نَزَلَا الْحَرَّةَ وَبَعَثَا إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَاءُوا فَقَالُوا قُومَا آمِنَيْنِ مُطَاعَيْنِ قَالَ فَشَهِدْتُهُ يَوْمَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا قَطُّ كَانَ أَحْسَنَ وَلَا أَضْوَأَ مِنْ يَوْمٍ دَخَلَ عَلَيْنَا فِيهِ وَشَهِدْتُهُ يَوْمَ مَاتَ فَمَا رَأَيْتُ يَوْمًا كَانَ أَقْبَحَ وَلَا أَظْلَمَ مِنْ يَوْمٍ مَاتَ فِيهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr Makka bilan Madina orasida Rasululloh ﷺning ortlarida mingashib borar edi. Abu Bakr Shomga borib-kelib turgani uchun tanilardi, Nabiy ﷺ esa tanilmas edilar. Shunda odamlar: «Ey Abu Bakr, oldingdagi bu yigit kim?» der edilar. U: «Bu menga yoʻl koʻrsatadi», der edi. Madinaga yaqinlashganlarida, ikkovlari Harraga tushdilar va ansorlarga odam yubordilar. Ular kelib: «Ikkovingiz omon va itoat etilgan holda turinglar», dedilar. (Anas) dedi: Men u zot Madinaga kirgan kunda hozir boʻlganman; huzurimizga kirgan kundan koʻra chiroyliroq va yorugʻroq kunni hech qachon koʻrmadim. Va men u zot vafot etgan kunda ham hozir boʻlganman; u zot ﷺ vafot etgan kundan koʻra xunukroq va qorongʻiroq kunni hech qachon koʻrmadim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр Макка билан Мадина орасида Расулуллоҳ ﷺнинг ортларида мингашиб борар эди. Абу Бакр Шомга бориб-келиб тургани учун таниларди, Набий ﷺ эса танилмас эдилар. Шунда одамлар: «Эй Абу Бакр, олдингдаги бу йигит ким?» дер эдилар. У: «Бу менга йўл кўрсатади», дер эди. Мадинага яқинлашганларида, икковлари Ҳаррага тушдилар ва ансорларга одам юбордилар. Улар келиб: «Икковингиз омон ва итоат этилган ҳолда туринглар», дедилар. (Анас) деди: Мен у зот Мадинага кирган кунда ҳозир бўлганман; ҳузуримизга кирган кундан кўра чиройлироқ ва ёруғроқ кунни ҳеч қачон кўрмадим. Ва мен у зот вафот этган кунда ҳам ҳозир бўлганман; у зот ﷺ вафот этган кундан кўра хунукроқ ва қоронғироқ кунни ҳеч қачон кўрмадим.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرَكَ قَتْلَى بَدْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ حَتَّى جَيَّفُوا ثُمَّ أَتَاهُمْ فَقَامَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ يَا أُمَيَّةُ بْنَ خَلَفٍ يَا أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ يَا عُتْبَةُ بْنَ رَبِيعَةَ يَا شَيْبَةُ بْنَ رَبِيعَةَ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ رَبُّكُمْ حَقًّا فَإِنِّي قَدْ وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي رَبِّي حَقًّا قَالَ فَسَمِعَ عُمَرُ صَوْتَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُنَادِيهِمْ بَعْدَ ثَلَاثٍ وَهَلْ يَسْمَعُونَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى} فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ مِنْهُمْ وَلَكِنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يُجِيبُوا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Badrda halok boʻlganlarni uch kun qoldirdilar, hattoki ular sasib ketdi. Soʻng ularning oldilariga kelib, ular ustida turdilar-da: «Ey Umayya ibn Xalaf, ey Abu Jahl ibn Hishom, ey Utba ibn Rabiʼa, ey Shayba ibn Rabiʼa! Robbingiz sizlarga vaʼda qilgan narsani haq deb topdingizmi? Men esa Robbim menga vaʼda qilgan narsani haq deb topdim», dedilar. Umar u zotning ovozlarini eshitib: «Yo Rasululloh, uch kundan keyin ularni chaqiryapsizmi, ular eshitadimi? Alloh azza va jalla: {Albatta, sen oʻliklarga eshittira olmaysan}, deydi-ku», dedi. U zot: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, sizlar ulardan koʻra eshituvchanroq emassiz, lekin ular javob bera olmaydilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бадрда ҳалок бўлганларни уч кун қолдирдилар, ҳаттоки улар сасиб кетди. Сўнг уларнинг олдиларига келиб, улар устида турдилар-да: «Эй Умайя ибн Халаф, эй Абу Жаҳл ибн Ҳишом, эй Утба ибн Рабиъа, эй Шайба ибн Рабиъа! Роббингиз сизларга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдингизми? Мен эса Роббим менга ваъда қилган нарсани ҳақ деб топдим», дедилар. Умар у зотнинг овозларини эшитиб: «Ё Расулуллоҳ, уч кундан кейин уларни чақиряпсизми, улар эшитадими? Аллоҳ азза ва жалла: {Албатта, сен ўликларга эшиттира олмайсан}, дейди-ку», деди. У зот: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлар улардан кўра эшитувчанроқ эмассиз, лекин улар жавоб бера олмайдилар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَبَا طَلْحَةَ مَاتَ لَهُ ابْنٌ فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ لَا تُخْبِرُوا أَبَا طَلْحَةَ حَتَّى أَكُونَ أَنَا الَّذِي أُخْبِرُهُ فَسَجَّتْ عَلَيْهِ فَلَمَّا جَاءَ أَبُو طَلْحَةَ وَضَعَتْ بَيْنَ يَدَيْهِ طَعَامًا فَأَكَلَ ثُمَّ تَطَيَّبَتْ لَهُ فَأَصَابَ مِنْهَا فَعَلِقَتْ بِغُلَامٍ فَقَالَتْ يَا أَبَا طَلْحَةَ إِنَّ آلَ فُلَانٍ اسْتَعَارُوا مِنْ آلِ فُلَانٍ عَارِيَةً فَبَعَثُوا إِلَيْهِمْ ابْعَثُوا إِلَيْنَا بِعَارِيَتِنَا فَأَبَوْا أَنْ يَرُدُّوهَا فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ لَيْسَ لَهُمْ ذَلِكَ إِنَّ الْعَارِيَةَ مُؤَدَّاةٌ إِلَى أَهْلِهَا قَالَتْ فَإِنَّ ابْنَكَ كَانَ عَارِيَةً مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ قَبَضَهُ فَاسْتَرْجَعَ قَالَ أَنَسٌ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَهُمَا فِي لَيْلَتِهِمَا قَالَ فَعَلِقَتْ بِغُلَامٍ فَوَلَدَتْ فَأَرْسَلَتْ بِهِ مَعِي أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَمَلْتُ تَمْرًا فَأَتَيْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ عَبَاءَةٌ وَهُوَ يَهْنَأُ بَعِيرًا لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ مَعَكَ تَمْرٌ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ فَأَخَذَ التَّمَرَاتِ فَأَلْقَاهُنَّ فِي فِيهِ فَلَاكَهُنَّ ثُمَّ جَمَعَ لُعَابَهُ ثُمَّ فَغَرَ فَاهُ فَأَوْجَرَهُ إِيَّاهُ فَجَعَلَ الصَّبِيُّ يَتَلَمَّظُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُبُّ الْأَنْصَارَ التَّمْرَ فَحَنَّكَهُ وَسَمَّاهُ عَبْدَ اللَّهِ فَمَا كَانَ فِي الْأَنْصَارِ شَابٌّ أَفْضَلَ مِنْهُحَدَّثَنَا عَفَّانُ
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talhaning oʻgʻli vafot etdi. Shunda Ummu Sulaym: «Abu Talhaga xabar bermanglar, unga oʻzim xabar beraman», dedi va bolaning ustini yopib qoʻydi. Abu Talha kelganida, uning oldiga taom qoʻydi, u yedi. Soʻng u eri uchun oro berib atir surtdi, u esa undan (yaqinlik) oldi va Ummu Sulaym bir oʻgʻilga homilador boʻldi. Keyin u: «Ey Abu Talha, falonchilarning oilasi falonchilarning oilasidan bir narsani ariyat olib turgan edi. Egalari: ‹Ariyatimizni bizga qaytaringlar›, deb odam yubordilar. Ular esa qaytarishdan bosh tortdilar», dedi. Abu Talha: «Ularning bunga haqqi yoʻq, ariyat egalariga qaytariladi», dedi. U: «Sening oʻgʻling ham Alloh azza va jalladan berilgan ariyat edi; Alloh azza va jalla uni qaytarib oldi», dedi. Shunda u istirjoʼ qildi. Anas dedi: Buni Nabiy ﷺga xabar qilishdi. U zot: «Alloh ikkovining kechasiga baraka bersin», dedilar. (Anas) dedi: U bir oʻgʻilga homilador boʻldi va tugʻdi. Ummu Sulaym uni men bilan Nabiy ﷺning huzurlariga yubordi, men xurmo ham koʻtarib oldim. Uni Rasululloh ﷺga olib keldim; u zotning egnilarida abo bor, tuyalariga qatron surtayotgan edilar. Rasululloh ﷺ: «Yoningda xurmo bormi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot xurmolarni olib, ogʻizlariga soldilar va chaynadilar, soʻng soʻlaklarini yigʻib, bolaning ogʻzini ochib, unga tomizdilar. Bola lablarini yalay boshladi. Rasululloh ﷺ: «Ansorlarning xurmoga muhabbati (shunday)», dedilar. Soʻng unga tahnik qilib, Abdulloh deb ism qoʻydilar. Ansorlar orasida undan afzalroq yigit boʻlmadi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳанинг ўғли вафот этди. Шунда Умму Сулайм: «Абу Талҳага хабар берманглар, унга ўзим хабар бераман», деди ва боланинг устини ёпиб қўйди. Абу Талҳа келганида, унинг олдига таом қўйди, у еди. Сўнг у эри учун оро бериб атир суртди, у эса ундан (яқинлик) олди ва Умму Сулайм бир ўғилга ҳомиладор бўлди. Кейин у: «Эй Абу Талҳа, фалончиларнинг оиласи фалончиларнинг оиласидан бир нарсани арият олиб турган эди. Эгалари: ‹Ариятимизни бизга қайтаринглар›, деб одам юбордилар. Улар эса қайтаришдан бош тортдилар», деди. Абу Талҳа: «Уларнинг бунга ҳаққи йўқ, арият эгаларига қайтарилади», деди. У: «Сенинг ўғлинг ҳам Аллоҳ азза ва жалладан берилган арият эди; Аллоҳ азза ва жалла уни қайтариб олди», деди. Шунда у истиржў қилди. Анас деди: Буни Набий ﷺга хабар қилишди. У зот: «Аллоҳ икковининг кечасига барака берсин», дедилар. (Анас) деди: У бир ўғилга ҳомиладор бўлди ва туғди. Умму Сулайм уни мен билан Набий ﷺнинг ҳузурларига юборди, мен хурмо ҳам кўтариб олдим. Уни Расулуллоҳ ﷺга олиб келдим; у зотнинг эгниларида або бор, туяларига қатрон суртаётган эдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Ёнингда хурмо борми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот хурмоларни олиб, оғизларига солдилар ва чайнадилар, сўнг сўлакларини йиғиб, боланинг оғзини очиб, унга томиздилар. Бола лабларини ялай бошлади. Расулуллоҳ ﷺ: «Ансорларнинг хурмога муҳаббати (шундай)», дедилар. Сўнг унга таҳник қилиб, Абдуллоҳ деб исм қўйдилар. Ансорлар орасида ундан афзалроқ йигит бўлмади.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَى رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِهِ يَعُودُهُ وَقَدْ صَارَ كَالْفَرْخِ فَقَالَ لَهُ هَلْ سَأَلْتَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ مَا كُنْتَ مُعَاقِبِي بِهِ فِي الْآخِرَةِ فَعَجِّلْهُ فِي الدُّنْيَا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا طَاقَةَ لَكَ بِعَذَابِ اللَّهِ هَلَّا قُلْتَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sahobalaridan bir kishini koʻrgani kirdilar, u jujaga oʻxshab ozib qolgan edi. U zot unga: «Alloh azza va jalladan biror narsa soʻraganmiding?» dedilar. U: «Men: ‹Allohim, oxiratda menga beradigan jazongni bu dunyoda menga tezlashtirib bergin›, der edim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sen Allohning azobiga toqat qila olmaysan. Nega: ‹Allohim, Robbimiz, bizga bu dunyoda ham yaxshilik, oxiratda ham yaxshilik bergin va bizni doʻzax azobidan saqlagin›, demading?» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларидан бир кишини кўргани кирдилар, у жужага ўхшаб озиб қолган эди. У зот унга: «Аллоҳ азза ва жалладан бирор нарса сўраганмидинг?» дедилар. У: «Мен: ‹Аллоҳим, охиратда менга берадиган жазонгни бу дунёда менга тезлаштириб бергин›, дер эдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен Аллоҳнинг азобига тоқат қила олмайсан. Нега: ‹Аллоҳим, Роббимиз, бизга бу дунёда ҳам яхшилик, охиратда ҳам яхшилик бергин ва бизни дўзах азобидан сақлагин›, демадинг?» дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانُوا يَقُولُونَ وَهُمْ يَحْفِرُونَ الْخَنْدَقَ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدًاعَلَى الْإِسْلَامِ مَا بَقِينَا أَبَدًاوَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّ الْخَيْرَ خَيْرُ الْآخِرَهْفَاغْفِرْ لِلْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْفَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخُبْزِ شَعِيرٍ وَإِهَالَةٍ سَنِخَةٍ فَأَكَلُوا مِنْهَا وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْخَيْرُ خَيْرُ الْآخِرَهْ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning sahobalari xandak qazishayotib: ‹Biz — tirik ekanmiz, abadiy Islom uzra Muhammadga bayʼat berganlarmiz›, der edilar. Nabiy ﷺ esa: ‹Allohim, yaxshilik — oxiratning yaxshiligidir, ansor va muhojirlarni magʻfirat qilgin›, der edilar. Soʻng Rasululloh ﷺga arpa noni va sassiq yogʻ keltirildi, ular shundan yedilar. Nabiy ﷺ: «Yaxshilik faqat oxiratning yaxshiligidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг саҳобалари хандак қазишаётиб: ‹Биз — тирик эканмиз, абадий Ислом узра Муҳаммадга байъат берганлармиз›, дер эдилар. Набий ﷺ эса: ‹Аллоҳим, яхшилик — охиратнинг яхшилигидир, ансор ва муҳожирларни мағфират қилгин›, дер эдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺга арпа нони ва сассиқ ёғ келтирилди, улар шундан едилар. Набий ﷺ: «Яхшилик фақат охиратнинг яхшилигидир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَهُ فَصَرَعَهُ فَشَقَّ عَنْ قَلْبِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ عَلَقَةً فَقَالَ هَذَا حَظُّ الشَّيْطَانِ مِنْكَ ثُمَّ غَسَلَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ لَأَمَهُ وَأَعَادَهُ فِي مَكَانِهِ وَجَاءَ الْغِلْمَانُ يَسْعَوْنَ إِلَى أُمِّهِ يَعْنِي ظِئْرِهِ فَقَالُوا إِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ قُتِلَ فَاسْتَقْبَلُوهُ وَهُوَ مُنْتَقِعُ اللَّوْنِ قَالَ لِي أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَثَرَ الْمِخْيَطِ فِي صَدْرِهِ وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاهُ آتٍ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning oldilariga — U Zot bolalar bilan oʻynab yurgan paytlarida — Jibril alayhissalom keldi-da, uni olib, yerga yotqizdi, soʻng qalbini yorib, undan bir laxta qon chiqardi-da: ‹Bu — sendagi shaytonning ulushi›, dedi. Soʻng uni oltindan boʻlgan bir tovoqda Zamzam suvi bilan yuvdi, keyin uni tikib yopdi va oʻrniga qaytardi. Bolalar esa onasining — yaʼni enagasining — oldiga yugurib kelib: ‹Muhammad oʻldirildi!› dedilar. Shunda ular uning oldiga peshvoz chiqdilar — u rangi oʻzgargan holda edi. Anas dedi: «Men oʻsha tikuv izini uning koʻkragida koʻrar edim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига — У Зот болалар билан ўйнаб юрган пайтларида — Жибрил алайҳиссалом келди-да, уни олиб, ерга ётқизди, сўнг қалбини ёриб, ундан бир лахта қон чиқарди-да: ‹Бу — сендаги шайтоннинг улуши›, деди. Сўнг уни олтиндан бўлган бир товоқда Замзам суви билан ювди, кейин уни тикиб ёпди ва ўрнига қайтарди. Болалар эса онасининг — яъни энагасининг — олдига югуриб келиб: ‹Муҳаммад ўлдирилди!› дедилар. Шунда улар унинг олдига пешвоз чиқдилар — у ранги ўзгарган ҳолда эди. Анас деди: «Мен ўша тикув изини унинг кўкрагида кўрар эдим».
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَالرَّجُلُ يُحِبُّ الرَّجُلَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَالرَّجُلُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَرْجِعَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch narsa borki, kimda ular boʻlsa, iymonning shirinligini topadi: Alloh azza va jalla hamda Uning Rasuli unga ikkovidan boshqa hammadan sevimliroq boʻlishi; kishining boshqa kishini faqat Alloh uchun sevishi; va olovga tashlanishi unga yahudiy yoki nasroniy boʻlib qaytishdan koʻra sevimliroq boʻlishi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч нарса борки, кимда улар бўлса, иймоннинг ширинлигини топади: Аллоҳ азза ва жалла ҳамда Унинг Расули унга икковидан бошқа ҳаммадан севимлироқ бўлиши; кишининг бошқа кишини фақат Аллоҳ учун севиши; ва оловга ташланиши унга яҳудий ёки насроний бўлиб қайтишдан кўра севимлироқ бўлиши», дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُ عَلَيْنَا وَكَانَ لِي أَخٌ صَغِيرٌ وَكَانَ لَهُ نُغَيْرٌ يَلْعَبُ بِهِ فَمَاتَ نُغَرُهُ الَّذِي كَانَ يَلْعَبُ بِهِ فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَرَآهُ حَزِينًا فَقَالَ لَهُ مَا شَأْنُ أَبِي عُمَيْرٍ حَزِينًا فَقَالُوا مَاتَ نُغَرُهُ الَّذِي كَانَ يَلْعَبُ بِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurimizga kirib turardilar. Mening kichkina bir ukam bor edi, uning oʻzi oʻynaydigan bir chumchugʻi bor edi. Oʻsha oʻynaydigan chumchugʻi oʻlib qoldi. Bir kuni Nabiy ﷺ kirdilar va uni gʻamgin holatda koʻrdilar-da: «Abu Umayrga nima boʻldi, nega gʻamgin?» dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, u oʻynaydigan chumchugʻi oʻlib qoldi», dedilar. Shunda u zot: «Ey Abu Umayr, chumchuqchaga nima boʻldi?» dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга кириб турардилар. Менинг кичкина бир укам бор эди, унинг ўзи ўйнайдиган бир чумчуғи бор эди. Ўша ўйнайдиган чумчуғи ўлиб қолди. Бир куни Набий ﷺ кирдилар ва уни ғамгин ҳолатда кўрдилар-да: «Абу Умайрга нима бўлди, нега ғамгин?» дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, у ўйнайдиган чумчуғи ўлиб қолди», дедилар. Шунда у зот: «Эй Абу Умайр, чумчуқчага нима бўлди?» дедилар.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ أُحُدٍ وَهُوَ يَسْلِتُ الدِّمَاءَ عَنْ وَجْهِهِ كَيْفَ يُفْلِحُ قَوْمٌ شَجُّوا وَجْهَ نَبِيِّهِمْ وَكَسَرُوا رَبَاعِيَتَهُ وَهُوَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {لَيْسَ لَكَ مِنْ الْأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذِّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ}
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Uhud kuni yuzlaridan qonni artib turib: «Oʻz paygʻambarining yuzini yorgan va tishini singan qavm qanday najot topsin — holbuki u ularni Alloh azza va jallaga daʼvat qilmoqda edi?» dedilar. Shunda Alloh azza va jalla: {Bu ishdan senga hech narsa yoʻq. Yo Alloh ularning tavbasini qabul qilur, yo ularni azoblar, chunki ular zolimlardir} (oyatini) nozil qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд куни юзларидан қонни артиб туриб: «Ўз пайғамбарининг юзини ёрган ва тишини синган қавм қандай нажот топсин — ҳолбуки у уларни Аллоҳ азза ва жаллага даъват қилмоқда эди?» дедилар. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Бу ишдан сенга ҳеч нарса йўқ. Ё Аллоҳ уларнинг тавбасини қабул қилур, ё уларни азоблар, чунки улар золимлардир} (оятини) нозил қилди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قِيَامِ السَّاعَةِ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ الرَّجُلُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا أَعْدَدْتَ لَهَا فَإِنَّهَا قَائِمَةٌ قَالَ مَا أَعْدَدْتُ لَهَا كَثِيرَ عَمَلٍ غَيْرَ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَقَالَ فَمَا فَرِحَ الْمُسْلِمُونَ بِشَيْءٍ بَعْدَ الْإِسْلَامِ مَا فَرِحُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَكَانَ أَنَسٌ يَقُولُ فَنَحْنُ نُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan qiyomatning qoyim boʻlishi haqida soʻradi, shu asnoda namozga iqoma aytildi. U zot namozlarini tugatganlarida: «Qiyomat haqida soʻragan kishi qani?» dedilar. Haligi kishi: «Men, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Unga nima tayyorlading? Albatta, u qoyim boʻluvchidir», dedilar. U: «Men unga koʻp amal tayyorlaganim yoʻq, faqat men Allohni va Uning Rasulini sevaman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Sen sevgan kishing bilan birgasan», dedilar. (Roviy) dedi: Musulmonlar Islomdan keyin hech bir narsadan bu hadisdan shodlangandek shodlanmadilar. Anas: «Biz Allohni va Uning Rasulini sevamiz», der edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан қиёматнинг қойим бўлиши ҳақида сўради, шу аснода намозга иқома айтилди. У зот намозларини тугатганларида: «Қиёмат ҳақида сўраган киши қани?» дедилар. Ҳалиги киши: «Мен, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Унга нима тайёрладинг? Албатта, у қойим бўлувчидир», дедилар. У: «Мен унга кўп амал тайёрлаганим йўқ, фақат мен Аллоҳни ва Унинг Расулини севаман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Сен севган кишинг билан биргасан», дедилар. (Ровий) деди: Мусулмонлар Исломдан кейин ҳеч бир нарсадан бу ҳадисдан шодлангандек шодланмадилар. Анас: «Биз Аллоҳни ва Унинг Расулини севамиз», дер эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ خَالَهُ حَرَامًا أَخَا أُمِّ سُلَيْمٍ فِي سَبْعِينَ إِلَى بَنِي عَامِرٍ فَلَمَّا قَدِمُوا قَالَ لَهُمْ خَالِي أَتَقَدَّمُكُمْ فَإِنْ أَمَّنُونِي حَتَّى أُبَلِّغَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَإِلَّا كُنْتُمْ مِنِّي قَرِيبًا قَالَ فَتَقَدَّمَ فَأَمَّنُوهُ فَبَيْنَمَا هُوَ يُحَدِّثُهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ فَطَعَنَهُ فَأَنْفَذَهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ ثُمَّ مَالُوا عَلَى بَقِيَّةِ أَصْحَابِهِ فَقَتَلُوهُمْ إِلَّا رَجُلًا أَعْرَجَ مِنْهُمْ كَانَ قَدْ صَعِدَ الْجَبَلَ قَالَ هَمَّامٌ فَأُرَاهُ قَدْ ذَكَرَ مَعَ الْأَعْرَجِ آخَرَ مَعَهُ عَلَى الْجَبَلِ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَنَسٌ أَنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ أَنَّهُمْ قَدْ لَقُوا رَبَّهُمْ فَرَضِيَ عَنْهُمْ وَأَرْضَاهُمْ قَالَ أَنَسٌ كَانُوا يَقْرَءُونَ أَنْ بَلِّغُوا قَوْمَنَا أَنَّا قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا قَالَ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدَ ذَلِكَ فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثِينَ صَبَاحًا عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لِحْيَانَ وَعُصَيَّةَ الَّذِينَ عَصَوْا اللَّهَ وَرَسُولَهُ أَوْ عَصَوْا الرَّحْمَنَ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ togʻasi Haromni — Ummu Sulaymning akasini — yetmish kishi bilan Bani Omirga yubordilar. Ular yetib borganlarida, togʻam ularga: «Men sizlardan oldin boraman; agar ular menga Rasulullohning xabarini yetkazishimga omonlik bersalar (yaxshi), boʻlmasa sizlar menga yaqin turasizlar», dedi. U oldinga bordi va ular unga omonlik berdilar. U ularga Rasululloh ﷺdan soʻzlab turganida, birdan ular oʻzlaridan bir kishiga ishora qildilar, u esa uni nayza bilan sanchib, teshib oʻtdi. U: «Allohu akbar! Kaʼbaning Robbiga qasamki, muvaffaq boʻldim», dedi. Soʻng ular qolgan sheriklariga hujum qilib, ularni oʻldirdilar — ulardan togʻga chiqib ketgan bir choloq kishidan boshqa. Hammom dedi: «Menimcha, u choloq bilan birga togʻda boʻlgan yana bir kishini ham zikr qildi». Anas bizga soʻzlab berdiki, Jibril alayhissalom Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, ularning Robbilariga yoʻliqqanlarini, U ulardan rozi boʻlganini va ularni rozi qilganini xabar berdi. Anas dedi: Biz: ‹Qavmimizga yetkazinglarki, biz Robbimizga yoʻliqdik, U bizdan rozi boʻldi va bizni rozi qildi›, deb oʻqir edik. Soʻng bu (oyat) mansux qilindi. Rasululloh ﷺ Allohga va Uning Rasuliga — yoxud Rahmonga — osiylik qilgan Riʼl, Zakvon, Bani Lihyon va Usayyaga qarshi oʻttiz tong duoi bad qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тоғаси Ҳаромни — Умму Сулаймнинг акасини — етмиш киши билан Бани Омирга юбордилар. Улар етиб борганларида, тоғам уларга: «Мен сизлардан олдин бораман; агар улар менга Расулуллоҳнинг хабарини етказишимга омонлик берсалар (яхши), бўлмаса сизлар менга яқин турасизлар», деди. У олдинга борди ва улар унга омонлик бердилар. У уларга Расулуллоҳ ﷺдан сўзлаб турганида, бирдан улар ўзларидан бир кишига ишора қилдилар, у эса уни найза билан санчиб, тешиб ўтди. У: «Аллоҳу акбар! Каъбанинг Роббига қасамки, муваффақ бўлдим», деди. Сўнг улар қолган шерикларига ҳужум қилиб, уларни ўлдирдилар — улардан тоғга чиқиб кетган бир чолоқ кишидан бошқа. Ҳаммом деди: «Менимча, у чолоқ билан бирга тоғда бўлган яна бир кишини ҳам зикр қилди». Анас бизга сўзлаб бердики, Жибрил алайҳиссалом Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, уларнинг Роббиларига йўлиққанларини, У улардан рози бўлганини ва уларни рози қилганини хабар берди. Анас деди: Биз: ‹Қавмимизга етказингларки, биз Роббимизга йўлиқдик, У биздан рози бўлди ва бизни рози қилди›, деб ўқир эдик. Сўнг бу (оят) мансух қилинди. Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳга ва Унинг Расулига — ёхуд Раҳмонга — осийлик қилган Риъл, Заквон, Бани Лиҳён ва Усайяга қарши ўттиз тонг дуои бад қилдилар.
حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ التَّفْلُ فِي الْمَسْجِدِ خَطِيئَةٌ وَكَفَّارَتُهُ دَفْنُهَا
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Masjidga tuflash — xatodir, uning kafforati esa uni koʻmishdir», der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Масжидга туфлаш — хатодир, унинг каффорати эса уни кўмишдир», дер эдилар.