Oysha bint Abu Bakr as-Siddiq (Ummul-mu'minin)

وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا; أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-قَالَ: { "إِنَّمَا اَلْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ" } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ فِي حَدِيث ٍ 1‏ .‏ ‏1 ‏- تقدم برقم ( 790 )‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Valo (meros huquqi) faqat ozod qilgan kishigadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Вало (мерос ҳуқуқи) фақат озод қилган кишигадир», дедилар.

وَعَنْ عَائِشَةَ ‏-رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا‏- قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-{ اَللَّهُمَّ مَنْ وَلِيَ مِنْ أَمْرِ أُمَّتِي شَيْئًا, فَشَقَّ عَلَيْهِ, فَاشْقُقْ عَلَيْهِ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ.‏ 1‏ .‏ ‏1 ‏- .‏ صحيح.‏ رواه مسلم (1828)‏ من طريق عبد الرحمن بن شماسة قال: أتيت عائشة أسألها عن شئ.‏ فقالت: ممن أنت؟ فقلت: رجل من أهل مصر.‏ فقالت: كيف كان صاحبكم لكم في غزاتكم هذه؟ فقال: ما نقمنا منه شيئا إن كان ليموت للرجل منا البعير، فيعطيه البعير، والعبد فيعطيه العبد، ويحتاج إلى النفقة، فيعطيه النفقة.‏ فقالت: أما إنه لا يمنعني الذي فعل في محمد بن أبي بكر أخي، أن أخبرك ما سمعت من رسول ‏-صلى الله عليه وسلم‏- يقول في بيتي هذا.‏.‏.‏.‏ الحديث، وزاد:" ومن ولي من أمر أمتي شيئا فرفق بهم، فارفق به".‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim, kim mening ummatim ishidan biror narsaga vali (boshliq) boʻlsa-yu, ularga mashaqqat tugʻdirsa, Sen ham unga mashaqqat tugʻdirgin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, ким менинг умматим ишидан бирор нарсага вали (бошлиқ) бўлса-ю, уларга машаққат туғдирса, Сен ҳам унга машаққат туғдиргин», дедилар.

وَعَنْ عَائِشَةَ ‏-رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا‏- قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-{ لَا تَسُبُّوا اَلْأَمْوَاتَ ; فَإِنَّهُمْ قَدْ أَفْضَوْا إِلَى مَا قَدَّمُوا } أَخْرَجَهُ اَلْبُخَارِيُّ.‏ 1‏ .‏ ‏1 ‏- صحيح.‏ رواه البخاري (1393)‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlganlarni soʻkmanglar, chunki ular oʻzlari qilgan amallariga yetib boʻldilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлганларни сўкманглар, чунки улар ўзлари қилган амалларига етиб бўлдилар», дедилар.

وَعَنْ عَائِشَةَ ‏-رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا‏- قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-قَالَ: { اَلشُّؤْمُ: سُوءُ اَلْخُلُقِ } أَخْرَجَهُ أَحْمَدُ وَفِي إِسْنَادِهِ ضَعْفٌ.‏ 1‏ .‏ ‏1 ‏- ضعيف.‏ رواه أحمد (6 / 85)‏ وسنده ضعيف، وقد روي الحديث من طرق أخرى لكنها ضعيفة كلها؛ ولهذا قال العراقي:" حديث لا يصح".‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shumlik — yomon axloqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шумлик — ёмон ахлоқдир», дедилар.

وَعَنْ عَائِشَةَ ‏-رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا‏- قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-{ أَبْغَضُ اَلرِّجَالِ إِلَى اَللَّهِ اَلْأَلَدُّ اَلْخَصِمُ } أَخْرَجَهُ مُسْلِمٌ.‏ 1‏ ‏1 ‏- صحيح رواه مسلم (2668)‏ ، وزاد في أوله "إن" .‏ والحديث رواه البخاري (7188)‏ فكان الأولى بالحافظ رحمه الله أن يقول : : متفق عليه " .‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh huzurida kishilarning eng yomon koʻriladigani — qattiq (oʻjar) janjalkash (tortishuvchi)dir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳузурида кишиларнинг энг ёмон кўриладигани — қаттиқ (ўжар) жанжалкаш (тортишувчи)дир», — дедилар.

وَعَنْ عَائِشَةَ ‏-رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهَا‏- أَنَّ اَلنَّبِيَّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-عَلَّمَهَا هَذَا اَلدُّعَاءَ: { اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنَ الْخَيْرِ كُلِّهِ, عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ, مَا عَلِمْتُ مِنْهُ وَمَا لَمْ أَعْلَمْ, وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الشَّرِّ كُلِّهِ, عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ, مَا عَلِمْتُ مِنْهُ وَمَا لَمْ أَعْلَمْ, اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ مَا سَأَلَكَ عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ, وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا عَاذَ بِهِ عَبْدُكَ وَنَبِيُّكَ, اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ اَلْجَنَّةَ, وَمَا قَرَّبَ إِلَيْهَا مِنْ قَوْلٍ أَوْ عَمَلٍ, وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ, وَمَا قَرَّبَ مِنْهَا مِنْ قَوْلٍ أَوْ عَمَلٍ, وَأَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ كُلَّ قَضَاءٍ قَضَيْتَهُ لِي خَيْرًا } أَخْرَجَهُ اِبْنُ مَاجَهْ, وَصَحَّحَهُ اِبْنُ حِبَّانَ, وَالْحَاكِمُ .‏ 1‏ .‏ ‏1 ‏- صحيح.‏ رواه ابن ماجه (3846)‏، وابن حبان (869)‏، والحاكم (1 / 512‏- 522)‏ وفي سند ابن حبان سقط.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga bu duoni oʻrgatdilar: «Allohumma, men Sendan barcha yaxshilikni soʻrayman — tez keladiganini ham, kechroq keladiganini ham, undan bilganimni ham, bilmaganimni ham. Va men Sendan barcha yomonlikdan panoh soʻrayman — tez keladiganidan ham, kechroq keladiganidan ham, undan bilganimdan ham, bilmaganimdan ham. Allohumma, men Sendan bandang va nabiying Sendan soʻragan yaxshilikni soʻrayman va bandang va nabiying panoh soʻragan yomonlikdan Senga panoh soʻrayman. Allohumma, men Sendan jannatni va unga yaqinlashtiruvchi soʻz yoki amalni soʻrayman va Sendan doʻzaxdan va unga yaqinlashtiruvchi soʻz yoki amaldan panoh soʻrayman. Yana Sendan men uchun hukm qilgan har bir hukmingni xayrli qilishingni soʻrayman.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга бу дуони ўргатдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан барча яхшиликни сўрайман — тез келадиганини ҳам, кечроқ келадиганини ҳам, ундан билганимни ҳам, билмаганимни ҳам. Ва мен Сендан барча ёмонликдан паноҳ сўрайман — тез келадиганидан ҳам, кечроқ келадиганидан ҳам, ундан билганимдан ҳам, билмаганимдан ҳам. Аллоҳумма, мен Сендан банданг ва набийинг Сендан сўраган яхшиликни сўрайман ва банданг ва набийинг паноҳ сўраган ёмонликдан Сенга паноҳ сўрайман. Аллоҳумма, мен Сендан жаннатни ва унга яқинлаштирувчи сўз ёки амални сўрайман ва Сендан дўзахдан ва унга яқинлаштирувчи сўз ёки амалдан паноҳ сўрайман. Яна Сендан мен учун ҳукм қилган ҳар бир ҳукмингни хайрли қилишингни сўрайман.»

وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ طَعَامًا فِي سِتَّةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَأَكَلَهُ بِلُقْمَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَمَا إِنَّهُ لَوْ سَمَّى لَكَفَاكُمْ ‏" ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأُمُّ كُلْثُومٍ هِيَ بِنْتُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ‏.‏

Shu isnod bilan Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ oltita sahobalari bilan taom yeyayotgan edilar. Shunda bir aʼrobiy kelib, taomni ikki luqmada yeb qoʻydi. Rasululloh ﷺ: «Agar u bismilloh deganida, sizlarga kifoya qilar edi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Umm Kulsum esa Muhammad ibn Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu)ning qizidir.Шу иснод билан Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ олтита саҳобалари билан таом еяётган эдилар. Шунда бир аъробий келиб, таомни икки луқмада еб қўйди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у бисмиллоҳ деганида, сизларга кифоя қилар эди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Умм Кулсум эса Муҳаммад ибн Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)нинг қизидир.

وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ طَعَامًا فِي سِتَّةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَأَكَلَهُ بِلُقْمَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَمَا إِنَّهُ لَوْ سَمَّى لَكَفَاكُمْ ‏" ‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأُمُّ كُلْثُومٍ هِيَ بِنْتُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ‏.‏

Shu isnod bilan Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ oltita sahobalari bilan taom yeyayotgan edilar. Shunda bir aʼrobiy kelib, taomni ikki luqmada yeb qoʻydi. Rasululloh ﷺ: «Agar u bismilloh deganida, sizlarga kifoya qilar edi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Umm Kulsum esa Muhammad ibn Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu)ning qizidir.Шу иснод билан Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ олтита саҳобалари билан таом еяётган эдилар. Шунда бир аъробий келиб, таомни икки луқмада еб қўйди. Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у бисмиллоҳ деганида, сизларга кифоя қилар эди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Умм Кулсум эса Муҳаммад ибн Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)нинг қизидир.

عن إبراهيم بن سويد النخعي حدثنا عبد الملك بن أبي سليمان عن عطاء، قال: دخَلْتُ أنا وعُبيدُ بنُ عُميرٍ على عائشةَ فقالت لِعُبيدِ بنِ عُميرٍ : قد آن لك أنْ تزورَنا فقال : أقولُ يا أمَّهْ كما قال الأوَّلُ : زُرْ غِبًّا تزدَدْ حُبًّا قال : فقالت : دعُونا مِن رَطانتِكم هذه قال ابنُ عُميرٍ : أخبِرينا بأعجَبِ شيءٍ رأَيْتِه مِن رسولِ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم قال : فسكَتَتْ ثمَّ قالت : لَمَّا كان ليلةٌ مِن اللَّيالي قال : ( يا عائشةُ ذَرِيني أتعبَّدِ اللَّيلةَ لربِّي ) قُلْتُ : واللهِ إنِّي لَأُحِبُّ قُرْبَك وأُحِبُّ ما سرَّك قالت : فقام فتطهَّر ثمَّ قام يُصَلِّي قالت : فلم يزَلْ يبكي حتَّى بَلَّ حجرَه قالت : ثمَّ بكى فلم يزَلْ يبكي حتَّى بَلَّ لِحيتَه قالت : ثمَّ بكى فلم يزَلْ يبكي حتَّى بَلَّ الأرضَ فجاء بلالٌ يُؤذِنُه بالصَّلاةِ فلمَّا رآه يبكي قال : يا رسولَ اللهِ لِمَ تَبكي وقد غفَر اللهُ لك ما تقدَّم وما تأخَّر ؟ قال : ( أفلا أكونُ عبدًا شكورًا لقد نزَلَتْ علَيَّ اللَّيلةَ آيةٌ، ويلٌ لِمَن قرَأها ولم يتفكَّرْ فيها {إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ) [آل عمران: 190] ) الآيةَ كلَّها.

Ato (rahimahulloh) aytdi: Men va Ubayd ibn Umayr Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdik. U Ubayd ibn Umayrga: «Bizni ziyorat qilishing vaqti keldi», dedi. U: «Ey ona, men avvalgi (kishi) aytganday aytaman: ‹Goh-goh ziyorat qil, muhabbating ortadi›», dedi. Shunda u (Oisha): «Bizni bu safsatalaringizdan qoʻying», dedi. Ibn Umayr: «Bizga Rasululloh ﷺdan koʻrgan eng ajoyib narsangni xabar bergin», dedi. U jim qoldi, soʻng dedi: Kechalardan bir kecha boʻlganda, u zot: «Ey Oisha, bu kecha meni Robbimga ibodat qilishimga qoʻy», dedilar. Men: «Allohga qasamki, men sizga yaqin boʻlishni ham, sizni xursand qiladigan narsani ham yaxshi koʻraman», dedim. (Oisha) dedi: Bas, u zot turib tahorat qildilar, soʻng namozga turdilar. U zot toki bagʻirlarini hoʻl qilgunlaricha yigʻlayverdilar. Soʻng yigʻladilar, toki soqollarini hoʻl qilgunlaricha yigʻlayverdilar. Soʻng yigʻladilar, toki yerni hoʻl qilgunlaricha yigʻlayverdilar. Shunda Bilol namozga chaqirgani keldi va u zotning yigʻlayotganlarini koʻrgach: «Yo Rasululloh, Alloh sizning avvalgi va keyingi (gunohlaringizni) magʻfirat qilgan boʻlsa, nega yigʻlayapsiz?» dedi. U zot: «Shukr qiluvchi banda boʻlmaymi? Bu kecha menga bir oyat nozil boʻldi; uni oʻqib, u haqda tafakkur qilmagan kishiga voy boʻlsin: {Albatta, osmonlar va yerning yaratilishida…} (Oli Imron 190)», dedilar — (deb) oyatning hammasini (zikr qildi).Ато (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен ва Убайд ибн Умайр Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдик. У Убайд ибн Умайрга: «Бизни зиёрат қилишинг вақти келди», деди. У: «Эй она, мен аввалги (киши) айтгандай айтаман: ‹Гоҳ-гоҳ зиёрат қил, муҳаббатинг ортади›», деди. Шунда у (Оиша): «Бизни бу сафсаталарингиздан қўйинг», деди. Ибн Умайр: «Бизга Расулуллоҳ ﷺдан кўрган энг ажойиб нарсангни хабар бергин», деди. У жим қолди, сўнг деди: Кечалардан бир кеча бўлганда, у зот: «Эй Оиша, бу кеча мени Роббимга ибодат қилишимга қўй», дедилар. Мен: «Аллоҳга қасамки, мен сизга яқин бўлишни ҳам, сизни хурсанд қиладиган нарсани ҳам яхши кўраман», дедим. (Оиша) деди: Бас, у зот туриб таҳорат қилдилар, сўнг намозга турдилар. У зот токи бағирларини ҳўл қилгунларича йиғлайвердилар. Сўнг йиғладилар, токи соқолларини ҳўл қилгунларича йиғлайвердилар. Сўнг йиғладилар, токи ерни ҳўл қилгунларича йиғлайвердилар. Шунда Билол намозга чақиргани келди ва у зотнинг йиғлаётганларини кўргач: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ сизнинг аввалги ва кейинги (гуноҳларингизни) мағфират қилган бўлса, нега йиғлаяпсиз?» деди. У зот: «Шукр қилувчи банда бўлмайми? Бу кеча менга бир оят нозил бўлди; уни ўқиб, у ҳақда тафаккур қилмаган кишига вой бўлсин: {Албатта, осмонлар ва ернинг яратилишида…} (Оли Имрон 190)», дедилар — (деб) оятнинг ҳаммасини (зикр қилди).

عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ الزُّمَرَ وَبَنِي إِسْرَائِيلَ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ az-Zumar va Bani Isroil (al-Isro surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аз-Зумар ва Бани Исроил (ал-Исро сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар.

عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ الزُّمَرَ وَبَنِي إِسْرَائِيلَ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ az-Zumar va Bani Isroil (al-Isro surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ аз-Зумар ва Бани Исроил (ал-Исро сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар.

عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ رَجُلاً عَلَى سَرِيَّةٍ وَكَانَ يَقْرَأُ لأَصْحَابِهِ فِي صَلاَتِهِمْ فَيَخْتِمُ بِـ (‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏)‏ فَلَمَّا رَجَعُوا ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ سَلُوهُ لأَىِّ شَىْءٍ يَصْنَعُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَسَأَلُوهُ فَقَالَ لأَنَّهَا صِفَةُ الرَّحْمَنِ فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَقْرَأَ بِهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَخْبِرُوهُ أَنَّ اللَّهَ يُحِبُّهُ. ".

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishini sariyaga (kichik harbiy guruhga) sarkarda qilib joʻnatdilar. U namozlarida sheriklariga (Qurʼon) oʻqir va {Qul huvallohu ahad} bilan ({Aytgin: U Alloh yagonadir} bilan) tugatar edi. Ular qaytib kelganlarida bu narsa Rasululloh ﷺ ga aytildi. Shunda u zot: «Undan soʻranglar, nima uchun bunday qilar ekan?» — dedilar. Ular soʻraganlarida u: «Chunki u Rahmonning sifatidir, shu sababli men uni oʻqishni yaxshi koʻraman», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga xabar beringlarki, Alloh ham uni yaxshi koʻradi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир кишини сарияга (кичик ҳарбий гуруҳга) саркарда қилиб жўнатдилар. У намозларида шерикларига (Қуръон) ўқир ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад} билан ({Айтгин: У Аллоҳ ягонадир} билан) тугатар эди. Улар қайтиб келганларида бу нарса Расулуллоҳ ﷺ га айтилди. Шунда у зот: «Ундан сўранглар, нима учун бундай қилар экан?» — дедилар. Улар сўраганларида у: «Чунки у Раҳмоннинг сифатидир, шу сабабли мен уни ўқишни яхши кўраман», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга хабар берингларки, Аллоҳ ҳам уни яхши кўради», — дедилар.

عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا أَوَى إِلَى فِرَاشِهِ كُلَّ لَيْلَةٍ جَمَعَ كَفَّيْهِ ثُمَّ نَفَثَ فِيهِمَا فَقَرَأَ فِيهِمَا (‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏)‏ وَ(‏قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ‏)‏ وَ(‏قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ‏(‏ ثُمَّ يَمْسَحُ بِهِمَا مَا اسْتَطَاعَ مِنْ جَسَدِهِ يَبْدَأُ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ وَوَجْهِهِ وَمَا أَقْبَلَ مِنْ جَسَدِهِ يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Paygʻambar ﷺ — har kecha toʻshagiga borganlarida (yotganlarida) — ikki kaftlarini jamlab, soʻng ularga puflar (damlar), soʻng ularda ‹Qul Huvallohu Ahad› (Ixlos), ‹Qul aʼuzu bi-Robbil-falaq› (Falaq) va ‹Qul aʼuzu bi-Robbin-nas› (Nas) (suralarini) oʻqir edilar; soʻng ular bilan badanlarining — qoʻli yetgan (joylari)ni — silar edilar; ularni boshlari va yuzlaridan, hamda badanlarining old (tomoni)dan boshlar edilar; buni uch marta qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Пайғамбар ﷺ — ҳар кеча тўшагига борганларида (ётганларида) — икки кафтларини жамлаб, сўнг уларга пуфлар (дамлар), сўнг уларда ‹Қул Ҳуваллоҳу Аҳад› (Ихлос), ‹Қул аъузу би-Роббил-фалақ› (Фалақ) ва ‹Қул аъузу би-Роббин-нас› (Нас) (сураларини) ўқир эдилар; сўнг улар билан баданларининг — қўли етган (жойлари)ни — силар эдилар; уларни бошлари ва юзларидан, ҳамда баданларининг олд (томони)дан бошлар эдилар; буни уч марта қилар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا اشْتَكَى يَقْرَأُ عَلَى نَفْسِهِ بِالْمُعَوِّذَاتِ وَيَنْفُثُ، فَلَمَّا اشْتَدَّ وَجَعُهُ كُنْتُ أَقْرَأُ عَلَيْهِ وَأَمْسَحُ بِيَدِهِ رَجَاءَ بَرَكَتِهَا‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ — betob boʻlganlarida — oʻzlariga muavvizatlarni (Falaq va Nas suralarini) oʻqib, puflar (damlar) edilar. Ogʻriqlari kuchayganida, men u zotga (muavvizatlarni) oʻqir va — uning barakatini umid qilib — u zotning qoʻli bilan (badanlariga) silar edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ — бетоб бўлганларида — ўзларига муаввизатларни (Фалақ ва Нас сураларини) ўқиб, пуфлар (дамлар) эдилар. Оғриқлари кучайганида, мен у зотга (муаввизатларни) ўқир ва — унинг баракатини умид қилиб — у зотнинг қўли билан (баданларига) силар эдим.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ابْنِ إِسْحَاق ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : رَجَعَ إِلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ مِنْ جَنَازَةٍ مِنْ الْبَقِيعِ ، فَوَجَدَنِي وَأَنَا أَجِدُ صُدَاعًا وَأَنَا أَقُولُ : وَا رَأْسَاهُ !، قَالَ : " بَلْ أَنَا يَا عَائِشَةُ وَا رَأْسَاهُ "، قَالَ : " وَمَا ضَرَّكِ لَوْ مِتِّ قَبْلِي فَغَسَّلْتُكِ وَكَفَّنْتُكِ وَصَلَّيْتُ عَلَيْكِ وَدَفَنْتُكِ؟ "، فَقُلْتُ : لَكَأَنّنِي بِكَ وَاللَّهِ لَوْ فَعَلْتُ ذَلِكَ لَرَجَعْتَ إِلَى بَيْتِي فَأَعْرَسْتَ فِيهِ بِبَعْضِ نِسَائِكَ، قَالَتْ : " فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ بُدِئَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Bir kuni Nabiy ﷺ Baqiʼdan bir janozadan qaytdilar va meni bosh ogʻrigʻidan azob chekib, «Voy boshim!» deb turgan holimda topdilar. U zot: «Yoʻq, balki men, ey Oisha, voy boshim!» dedilar. Soʻng: «Sen mendan oldin oʻlsang, men seni yuvib, kafanlab, ustingga janoza oʻqib, seni dafn qilsam, senga nima zarari bor?» dedilar. Men: «Vallohi, menimcha, sen shunday qilsang, uyimga qaytib, unda ayollaringdan biri bilan kelinlik tunini oʻtkazgan boʻlarding!» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ tabassum qildilar. Soʻng u zotda oʻzlari vafot etgan xastalik boshlandi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Бир куни Набий ﷺ Бақиъдан бир жанозадан қайтдилар ва мени бош оғриғидан азоб чекиб, «Вой бошим!» деб турган ҳолимда топдилар. У зот: «Йўқ, балки мен, эй Оиша, вой бошим!» дедилар. Сўнг: «Сен мендан олдин ўлсанг, мен сени ювиб, кафанлаб, устингга жаноза ўқиб, сени дафн қилсам, сенга нима зарари бор?» дедилар. Мен: «Валлоҳи, менимча, сен шундай қилсанг, уйимга қайтиб, унда аёлларингдан бири билан келинлик тунини ўтказган бўлардинг!» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ табассум қилдилар. Сўнг у зотда ўзлари вафот этган хасталик бошланди.

أَخْبَرَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُخْتَارٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ : " صُبُّوا عَلَيَّ سَبْعَ قِرَبٍ مِنْ سَبْعِ آبَارٍ شَتَّى حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى النَّاسِ فَأَعْهَدَ إِلَيْهِمْ "، قَالَ : فَأَقْعَدْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ فَصَبَبْنَا عَلَيْهِ الْمَاءَ صَبًّا أَوْ شَنَنَّا عَلَيْهِ شَنًّا، الشَّكُّ مِنْ قِبَلِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق، فَوَجَدَ رَاحَةً، فَخَرَجَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَاسْتَغْفَرَ لِلشُّهَدَاءِ مِنْ أَصْحَابِ أُحُدٍ، وَدَعَا لَهُمْ، ثُمَّ قَالَ : " أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ الْأَنْصَارَ عَيْبَتِي الَّتِي أَوَيْتُ إِلَيْهَا، فَأَكْرِمُوا كَرِيمَهُمْ، وَتَجَاوَزُوا عَنْ مُسِيئِهِمْ إِلَّا فِي حَدٍّ، أَلَا إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللَّهِ قَدْ خُيِّرَ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَ اللَّهِ، فَاخْتَارَ مَا عِنْدَ اللَّهِ "، فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ، وَظَنَّ أَنَّهُ يَعْنِي نَفْسَهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " عَلَى رِسْلِكَ يَا أَبَا بَكْرٍ، سُدُّوا هَذِهِ الْأَبْوَابَ الشَّوَارِعَ إِلَى الْمَسْجِدِ إِلَّا بَابَ أَبِي بَكْرٍ، فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ امْرَءًا أَفْضَلَ عِنْدِي يَدًا فِي الصُّحْبَةِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ kasalliklari paytida: «Ustimga yetti xil quduqdan yetti mesh suv quyinglar, toki men odamlarning oldiga chiqib, ularga vasiyat qilay», dedilar. Biz u zotni Hafsaning togʻorasiga oʻtqazdik va ustlariga suvni quyib-quyib yubordik. Bu shubha Muhammad ibn Ishoq tomonidandir. U zot rohat topdilar, chiqib minbarga koʻtarildilar, Allohga hamd va sano aytdilar, Uhud ahlidan boʻlgan shahidlar uchun istigʻfor aytdilar va ularga duo qildilar. Soʻng dedilar: «Ammo baʼd, albatta, Ansor mening sirdoshim, men panoh topgan (joyim)dir. Ularning karamlisini ulugʻlanglar, yomonlik qilganini esa afv qilinglar — hadda (jazoda) boʻlmasa. Ogoh boʻlinglarki, Allohning bandalaridan bir banda dunyo bilan Allohning huzuridagi narsa orasida ixtiyor qildirildi va u Allohning huzuridagini ixtiyor qildi». Shunda Abu Bakr yigʻladi va u zot oʻzlarini nazarda tutayotganlarini bildi. Nabiy ﷺ: «Shoshilma, ey Abu Bakr! Masjidga ochiladigan mana bu eshiklarni bekitinglar, faqat Abu Bakrning eshigidan boshqasini. Chunki men suhbat borasida Abu Bakrdan koʻra menga koʻproq yaxshilik qilgan kishini bilmayman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ касалликлари пайтида: «Устимга етти хил қудуқдан етти меш сув қуйинглар, токи мен одамларнинг олдига чиқиб, уларга васият қилай», дедилар. Биз у зотни Ҳафсанинг тоғорасига ўтқаздик ва устларига сувни қуйиб-қуйиб юбордик. Бу шубҳа Муҳаммад ибн Ишоқ томонидандир. У зот роҳат топдилар, чиқиб минбарга кўтарилдилар, Аллоҳга ҳамд ва сано айтдилар, Уҳуд аҳлидан бўлган шаҳидлар учун истиғфор айтдилар ва уларга дуо қилдилар. Сўнг дедилар: «Аммо баъд, албатта, Ансор менинг сирдошим, мен паноҳ топган (жойим)дир. Уларнинг карамлисини улуғланглар, ёмонлик қилганини эса афв қилинглар — ҳадда (жазода) бўлмаса. Огоҳ бўлингларки, Аллоҳнинг бандаларидан бир банда дунё билан Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса орасида ихтиёр қилдирилди ва у Аллоҳнинг ҳузуридагини ихтиёр қилди». Шунда Абу Бакр йиғлади ва у зот ўзларини назарда тутаётганларини билди. Набий ﷺ: «Шошилма, эй Абу Бакр! Масжидга очиладиган мана бу эшикларни бекитинглар, фақат Абу Бакрнинг эшигидан бошқасини. Чунки мен суҳбат борасида Абу Бакрдан кўра менга кўпроқ яхшилик қилган кишини билмайман», дедилар.

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : أُوذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فِي مَرَضِهِ، فَقَالَ : " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ "، ثُمَّ أُغْمِيَ عَلَيْهِ، فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ، قَالَ : " هَلْ أَمَرْتُنَّ أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ؟ "، فَقُلْتُ : إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ، فَقَالَ : " أَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ، فَرُبَّ قَائِلٍ مُتَمَنٍّ وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺga kasalliklari paytida namoz vaqti kirgani bildirildi. U zot: «Abu Bakrga buyuringlar, odamlarga namoz oʻqib bersin», dedilar. Soʻng u zot hushlaridan ketdilar. Hushlariga kelganlarida: «Abu Bakrga odamlarga namoz oʻqib berishni buyurdingizmi?» dedilar. Men: «Abu Bakr yumshoq koʻngil kishi, agar Umarga buyursangiz?» dedim. U zot: «Sizlar Yusufning atrofidagi ayollarga oʻxshaysizlar. Abu Bakrga buyuringlar, odamlarga namoz oʻqib bersin. Qancha gapiruvchi va orzu qiluvchi boʻlmasin, Alloh ham, moʻminlar ham (bundan) bosh tortadilar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺга касалликлари пайтида намоз вақти киргани билдирилди. У зот: «Абу Бакрга буюринглар, одамларга намоз ўқиб берсин», дедилар. Сўнг у зот ҳушларидан кетдилар. Ҳушларига келганларида: «Абу Бакрга одамларга намоз ўқиб беришни буюрдингизми?» дедилар. Мен: «Абу Бакр юмшоқ кўнгил киши, агар Умарга буюрсангиз?» дедим. У зот: «Сизлар Юсуфнинг атрофидаги аёлларга ўхшайсизлар. Абу Бакрга буюринглар, одамларга намоз ўқиб берсин. Қанча гапирувчи ва орзу қилувчи бўлмасин, Аллоҳ ҳам, мўминлар ҳам (бундан) бош тортадилар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَالِكٍ النُّكْرِيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو الْجَوْزَاءِ أَوْسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " قَحَطَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ قَحْطًا شَدِيدًا، فَشَكَوْا إِلَى عَائِشَةَ ، فَقَالَتْ : انْظُرُوا قَبْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَاجْعَلُوا مِنْهُ كُوَوًا إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى لَا يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ سَقْفٌ، قَالَ : فَفَعَلُوا، فَمُطِرْنَا مَطَرًا حَتَّى نَبَتَ الْعُشْبُ، وَسَمِنَتِ الْإِبِلُ حَتَّى تَفَتَّقَتْ مِنْ الشَّحْمِ، فَسُمِّيَ عَامَ الْفَتْقِ "

Abul Javzo Avs ibn Abdulloh aytadi: Madina ahlini qattiq qahatchilik tutdi. Ular Oishaga shikoyat qildilar. U: «Nabiy ﷺning qabriga qaranglar va undan osmon tomon tuynuklar oching, toki u bilan osmon orasida shift qolmasin», dedi. Ular shunday qildilar. Shunda bizga shunday yomgʻir yogʻdirildiki, oʻt-oʻlan koʻkarib chiqdi, tuyalar semirib, yogʻdan yorilib ketgudek boʻldi. Shu sababli u yil «Yorilish yili» deb ataldi.Абул Жавзо Авс ибн Абдуллоҳ айтади: Мадина аҳлини қаттиқ қаҳатчилик тутди. Улар Оишага шикоят қилдилар. У: «Набий ﷺнинг қабрига қаранглар ва ундан осмон томон туйнуклар очинг, токи у билан осмон орасида шифт қолмасин», деди. Улар шундай қилдилар. Шунда бизга шундай ёмғир ёғдирилдики, ўт-ўлан кўкариб чиқди, туялар семириб, ёғдан ёрилиб кетгудек бўлди. Шу сабабли у йил «Ёрилиш йили» деб аталди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، وَيَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : # هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ سورة آل عمران آية 7 # فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ، فَاحْذَرُوهُمْ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ {U senga Kitobni nozil qildi. Uning baʼzi oyatlari muhkam boʻlib, ular Kitobning asosidir, boshqalari esa mutashobihdir} (Oli Imron surasi, 7) (oyatini) tilovat qildilar va Rasululloh ﷺ: «Undagi mutashobih (oyat)larga ergashadiganlarni koʻrsangiz, ulardan ehtiyot boʻlinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ {У сенга Китобни нозил қилди. Унинг баъзи оятлари муҳкам бўлиб, улар Китобнинг асосидир, бошқалари эса муташобиҳдир} (Оли Имрон сураси, 7) (оятини) тиловат қилдилар ва Расулуллоҳ ﷺ: «Ундаги муташобиҳ (оят)ларга эргашадиганларни кўрсангиз, улардан эҳтиёт бўлинглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، قَالَ : قُلْتُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ : أَسَمِعْتَ أَبَاكَ يُحَدِّثُ، عَنْ عَائِشَةَ أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " يُقَبِّلُهَا وَهُوَ صَائِمٌ "؟، قَالَ : نَعَمْ

Sufyon aytdi: Men Abdurrahmon ibn Qosimga: «Sen otangning Oishadan (rivoyat qilib): Rasululloh ﷺ roʻzador holda u (Oisha)ni oʻpar edilar, deb soʻzlaganini eshitdingmi?» dedim. U: «Ha», dedi.Суфён айтди: Мен Абдурраҳмон ибн Қосимга: «Сен отангнинг Оишадан (ривоят қилиб): Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда у (Оиша)ни ўпар эдилар, деб сўзлаганини эшитдингми?» дедим. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قُرْطٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا ذَهَبَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْغَائِطِ، فَلْيَذْهَبْ مَعَهُ بِثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ يَسْتَطِيبُ، بِهِنَّ فَإِنَّهَا تُجْزِئُ عَنْهُ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz hojatxonaga borsa, oʻzini poklash uchun uchta tosh olib borsin — chunki ular unga kifoya qiladi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ҳожатхонага борса, ўзини поклаш учун учта тош олиб борсин — чунки улар унга кифоя қилади», — дедилар.

أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا حَدَّثَتْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ، قَالَ : " غُفْرَانَكَ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojatxonadan chiqqanlarida: «Gʻufronaka» (Sening magʻfiratingni soʻrayman), — der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожатхонадан чиққанларида: «Ғуфронака» (Сенинг мағфиратингни сўрайман), — дер эдилар.

أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ هُوَ الْقَطْوَانِيُّ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْمَاعِيل بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ ، أَخْبَرَنِي دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ، مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Misvok — ogʻiz uchun poklovchi, Robb uchun rozilikdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мисвок — оғиз учун покловчи, Робб учун розиликдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنَّهَا " اسْتَعَارَتْ قِلَادَةً مِنْ أَسْمَاءَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا فَهَلَكَتْ، فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ فِي طَلَبِهَا، فَأَدْرَكَتْهُمْ الصَّلَاةُ، فَصَلَّوْا مِنْ غَيْرِ وُضُوءٍ، فَلَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَكَوْا ذَلِكَ إِلَيْهِ، فَنَزَلَتْ آيَةُ التَّيَمُّمِ "، فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ : جَزَاكِ اللَّهُ خَيْرًا، فَوَاللَّهِ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ قَطُّ، إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ لَكِ مِنْهُ مَخْرَجًا، وَجَعَلَ لِلْمُسْلِمِينَ فِيهِ بَرَكَةً

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Asmo (roziyallohu anho)dan bir marjon qarz olgan edi, u yoʻqolib qoldi. Rasululloh ﷺ uni qidirish uchun sahobalaridan bir necha kishini yubordilar. Ularni namoz (vaqti) topdi va ular tahoratsiz namoz oʻqishdi. Nabiy ﷺning huzurlariga kelishganda, bundan u zotga shikoyat qilishdi. Shunda tayammum oyati nozil boʻldi. Usayd ibn Huzayr: «Alloh senga yaxshilik bilan mukofot bersin! Allohga qasamki, senga biror ish tushsa, Alloh senga undan albatta bir chiqish yoʻli berdi va musulmonlarga unda baraka qildi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Асмо (розияллоҳу анҳо)дан бир маржон қарз олган эди, у йўқолиб қолди. Расулуллоҳ ﷺ уни қидириш учун саҳобаларидан бир неча кишини юбордилар. Уларни намоз (вақти) топди ва улар таҳоратсиз намоз ўқишди. Набий ﷺнинг ҳузурларига келишганда, бундан у зотга шикоят қилишди. Шунда таяммум ояти нозил бўлди. Усайд ибн Ҳузайр: «Аллоҳ сенга яхшилик билан мукофот берсин! Аллоҳга қасамки, сенга бирор иш тушса, Аллоҳ сенга ундан албатта бир чиқиш йўли берди ва мусулмонларга унда барака қилди», деди.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَبْدَأُ فَيَغْسِلُ يَدَيْهِ، ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ، ثُمَّ يُدْخِلُ كَفَّهُ فِي الْمَاءِ فَيُخَلِّلُ بِهَا أُصُولَ شَعْرِهِ حَتَّى إِذَا خُيِّلَ إِلَيْهِ أَنَّهُ قَدْ اسْتَبْرَأَ الْبَشَرَةَ، غَرَفَ بِيَدِهِ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ فَصَبَّهَا عَلَى رَأْسِهِ، ثُمَّ اغْتَسَلَ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هَذَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حَدِيثِ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ (gʻusl qilganlarida) avval qoʻllarini yuvishdan boshlar, soʻng namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar edilar. Soʻng kaftlarini suvga tiqib, u bilan sochlarining tublarini xilol qilardilar; teriga suv yetdi deb bilganlarida esa, qoʻllari bilan uch hovuch (suv) olib, boshlariga quyardilar, soʻng gʻusl qilardilar. Abu Muhammad aytdi: Bu menga Solim ibn Abul-Jaʼdning hadisidan koʻra sevimliroqdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (ғусл қилганларида) аввал қўлларини ювишдан бошлар, сўнг намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар эдилар. Сўнг кафтларини сувга тиқиб, у билан сочларининг тубларини хилол қилардилар; терига сув етди деб билганларида эса, қўллари билан уч ҳовуч (сув) олиб, бошларига қуярдилар, сўнг ғусл қилардилар. Абу Муҳаммад айтди: Бу менга Солим ибн Абул-Жаъднинг ҳадисидан кўра севимлироқдир.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : " كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنْ الْجَنَابَةِ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan janobatdan bitta idishdan gʻusl qilardim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан жанобатдан битта идишдан ғусл қилардим.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : " كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ، وَهُوَ الْفَرَقُ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan faraq chamasidagi bitta idishdan gʻusl qilardim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан фарақ чамасидаги битта идишдан ғусл қилардим.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ عَنْهَا : كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ؟، فَقَالَتْ : " كَانَ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ، ثُمَّ يَنَامُ "

Asvad aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ junub holda uxlamoqchi boʻlganlarida nima qilar edilar?» deb soʻradim. U: «U zot namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar, soʻng uxlar edilar», dedi.Асвад айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда ухламоқчи бўлганларида нима қилар эдилар?» деб сўрадим. У: «У зот намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар, сўнг ухлар эдилар», деди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ أُمَّ بَنِي أَبِي طَلْحَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ، أَرَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَرَى فِي النَّوْمِ مَا يَرَى الرَّجُلُ، أَتَغْتَسِلُ؟، قَالَ : " نَعَمْ "، فَقَالَتْ عَائِشَةُ : فَقُلْتُ : أُفٍّ لَكِ، أَتَرَى الْمَرْأَةُ ذَلِكَ؟ فَالْتَفَتَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ : " تَرِبَتْ يَمِينُكِ، فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ؟ "

Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Abu Talhaning oʻgʻillarining onasi Ummu Sulaym (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺning huzurlariga kirib: «Yo Rasululloh, Alloh haqiqatdan uyalmaydi. Ayol tushida erkak koʻradigan narsani koʻrsa, gʻusl qiladimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Oisha aytadi: Men: «Uf senga! Ayol ham buni koʻradimi?» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ menga qarab: «Qoʻling tuproqqa belangur! Boʻlmasa (bolaning) oʻxshashligi qayerdan boʻladi?» dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Абу Талҳанинг ўғилларининг онаси Умму Сулайм (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кириб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ ҳақиқатдан уялмайди. Аёл тушида эркак кўрадиган нарсани кўрса, ғусл қиладими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Оиша айтади: Мен: «Уф сенга! Аёл ҳам буни кўрадими?» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга қараб: «Қўлинг тупроққа белангур! Бўлмаса (боланинг) ўхшашлиги қаердан бўлади?» дедилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَسْتَيْقِظُ فَيَرَى بَلَلًا، وَلَمْ يَذْكُرْ احْتِلَامًا، قَالَ : " لِيَغْتَسِلْ، فَإِنْ رَأَى احْتِلَامًا، وَلَمْ يَرَ بَلَلًا، فَلَا غُسْلَ عَلَيْهِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan — uygʻongach hoʻllik koʻrgan, ammo ehtilomni eslamagan kishi haqida — rivoyat qiladi. U zot: «Gʻusl qilsin. Agar ehtilomni koʻrsa-yu, hoʻllikni koʻrmasa, unga gʻusl lozim emas», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан — уйғонгач ҳўллик кўрган, аммо эҳтиломни эсламаган киши ҳақида — ривоят қилади. У зот: «Ғусл қилсин. Агар эҳтиломни кўрса-ю, ҳўлликни кўрмаса, унга ғусл лозим эмас», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : اسْتُحِيضَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ وَهِيَ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ سَبْعَ سِنِينَ، فَشَكَتْ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ هَذِهِ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ، وَإِنَّمَا هِيَ عِرْقٌ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ، فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ، فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي "، قَالَتْ عَائِشَةُ : فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، ثُمَّ تُصَلِّي، وَكَانَتْ تَقْعُدُ فِي مِرْكَنٍ لِأُخْتِهَا زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حَتَّى إِنَّ حُمْرَةَ الدَّمِ لَتَعْلُو الْمَاءَ

Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ummu Habiba bint Jahsh Abdurrahmon ibn Avfning nikohida ekan, yetti yil istihoza koʻrdi. U buni Rasululloh ﷺga shikoyat qildi. Nabiy ﷺ: «Bu hayz emas, balki bir tomirdir. Hayz kelsa, namozni tark et, ketsa gʻusl qil, soʻng namoz oʻqi», dedilar. Oisha aytadi: U har namoz uchun gʻusl qilib, soʻng namoz oʻqirdi. U opasi Zaynab bint Jahshning togʻorasida oʻtirar, hatto qonning qizilligi suv yuzasiga chiqib turardi.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида экан, етти йил истиҳоза кўрди. У буни Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилди. Набий ﷺ: «Бу ҳайз эмас, балки бир томирдир. Ҳайз келса, намозни тарк эт, кетса ғусл қил, сўнг намоз ўқи», дедилар. Оиша айтади: У ҳар намоз учун ғусл қилиб, сўнг намоз ўқирди. У опаси Зайнаб бинт Жаҳшнинг тоғорасида ўтирар, ҳатто қоннинг қизиллиги сув юзасига чиқиб турарди.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ حَمَّادٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ roʻzador holda (zavjalariga) tanlarini tegizar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ рўзадор ҳолда (завжаларига) танларини тегизар эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو حَاتِمٍ الْبَصْرِيُّ رَوْحُ بْنُ أَسْلَمَ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ سُلَيْمَانَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " يُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda (xotinlariga) tanlarini tegizar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда (хотинларига) танларини тегизар эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : سُلَيْمَانُ أَخْبَرَنِي، عَنْ ثَابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا : " نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ "، قَالَتْ : إِنِّي حَائِضٌ، قَالَ : " إِنَّهَا لَيْسَتْ فِي يَدِكِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ unga: «Menga xumrani uzat», dedilar. U: «Men hayzdaman», dedi. U zot: «U sening qoʻlingda emas-ku», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унга: «Менга хумрани узат», дедилар. У: «Мен ҳайздаман», деди. У зот: «У сенинг қўлингда эмас-ку», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ بْنِ عُثْمَانَ ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : سَأَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْحَيْضِ؟، قَالَ : " خُذِي مَاءَكِ وَسِدْرَكِ، ثُمَّ اغْتَسِلِي وَأَنْقِي، ثُمَّ صُبِّي عَلَى رَأْسِكِ حَتَّى تَبْلُغِي شُؤُونَ الرَّأْسِ، ثُمَّ خُذِي فِرْصَةً مُمَسَّكَةً "، قَالَتْ : كَيْفَ أَصْنَعُ بِهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَسَكَتَ، قَالَتْ : فَكَيْفَ أَصْنَعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَسَكَتَ، فَقَالَتْ عَائِشَةُ : خُذِي فِرْصَةً مُمَسَّكَةً فَتَتَبَّعِي بِهَا آثَارَ الدَّمِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَسْمَعُ، فَمَا أَنْكَرَ عَلَيْهَا "

Moʻminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ansorlardan bir ayol Rasululloh ﷺdan hayz haqida soʻradi. U zot: «Suvingni va sidringni ol, soʻng gʻusl qilib, yaxshilab tozalan, soʻng boshingga (suv) quy, toki bosh (sochlari)ning tublariga yetsin, keyin mushk surtilgan bir parcha (paxta) ol», dedilar. U: «Uni nima qilaman, yo Rasululloh?» dedi. U zot sukut qildilar. U: «Qanday qilaman, yo Rasululloh?» dedi. U zot yana sukut qildilar. Shunda Oisha: «Mushk surtilgan bir parcha ol va u bilan qon izlarini kuzatib (tozalab) chiq», dedi. Rasululloh ﷺ (buni) eshitib turardilar va unga eʼtiroz bildirmadilar.Мўминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Ансорлардан бир аёл Расулуллоҳ ﷺдан ҳайз ҳақида сўради. У зот: «Сувингни ва сидрингни ол, сўнг ғусл қилиб, яхшилаб тозалан, сўнг бошингга (сув) қуй, токи бош (сочлари)нинг тубларига етсин, кейин мушк суртилган бир парча (пахта) ол», дедилар. У: «Уни нима қиламан, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот сукут қилдилар. У: «Қандай қиламан, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот яна сукут қилдилар. Шунда Оиша: «Мушк суртилган бир парча ол ва у билан қон изларини кузатиб (тозалаб) чиқ», деди. Расулуллоҳ ﷺ (буни) эшитиб турардилар ва унга эътироз билдирмадилар.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : جَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ، أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ؟، قَالَ : " لَا، إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ، فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ، فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ، وَصَلِّي "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Fotima bint Abu Hubaysh Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men istihoza koʻradigan ayolman, poklanmayman. Namozni tark etaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq, bu faqat bir tomirdir. Hayz kelsa, namozni tark et, ketsa oʻzingdan qonni yuv va namoz oʻqi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Фотима бинт Абу Ҳубайш Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен истиҳоза кўрадиган аёлман, покланмайман. Намозни тарк этайми?» деди. У зот: «Йўқ, бу фақат бир томирдир. Ҳайз келса, намозни тарк эт, кетса ўзингдан қонни юв ва намоз ўқи», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا : أَنَّ ابْنَةَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " بِالْغُسْلِ لِكُلِّ صَلَاةٍ، فَإِنْ كَانَتْ لَتَدْخُلُ الْمِرْكَنَ وَإِنَّهُ لَمَمْلُوءٌ مَاءً، فَتَنْغَمِسُ فِيهِ، ثُمَّ تَخْرُجُ مِنْهُ، وَإِنَّ الدَّمَ فَوْقَهُ لَغَالِبُهُ، فَتُصَلِّي "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zamonlarida Jahshning qizi istihoza koʻrdi. Rasululloh ﷺ unga har namoz uchun gʻusl qilishni buyurdilar. U suvga toʻla togʻoraga tushib, unga shoʻngʻir, soʻng undan chiqar edi; qon esa (suvning) ustidan gʻolib kelardi. Shundan keyin u namoz oʻqirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ замонларида Жаҳшнинг қизи истиҳоза кўрди. Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз учун ғусл қилишни буюрдилар. У сувга тўла тоғорага тушиб, унга шўнғир, сўнг ундан чиқар эди; қон эса (сувнинг) устидан ғолиб келарди. Шундан кейин у намоз ўқирди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : إِنَّمَا هِيَ فُلَانَةُ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " أَمَرَهَا بِالْغُسْلِ لِكُلِّ صَلَاةٍ، فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهَا، أَمَرَهَا أَنْ تَجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ، وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ، وَتَغْتَسِلَ لِلْفَجْرِ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : النَّاسُ يَقُولُونَ : سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلٍ ، قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ : سُهَيْلَةُ بِنْتُ سَهْلٍ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: U faqat falonchi (ayol) edi. Rasululloh ﷺ unga har namoz uchun gʻusl qilishni buyurgan edilar; bu unga ogʻirlik qilgach, u zot unga peshin bilan asrni bitta gʻusl bilan, shom bilan xuftonni bitta gʻusl bilan qoʻshib (oʻqishni), bomdod uchun esa (alohida) gʻusl qilishni buyurdilar. Abu Muhammad aytdi: Odamlar: «U Sahla bint Suhayldir», deyishadi. Yazid ibn Horun esa: «Suhayla bint Sahl», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: У фақат фалончи (аёл) эди. Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз учун ғусл қилишни буюрган эдилар; бу унга оғирлик қилгач, у зот унга пешин билан асрни битта ғусл билан, шом билан хуфтонни битта ғусл билан қўшиб (ўқишни), бомдод учун эса (алоҳида) ғусл қилишни буюрдилар. Абу Муҳаммад айтди: Одамлар: «У Саҳла бинт Суҳайлдир», дейишади. Язид ибн Ҳорун эса: «Суҳайла бинт Саҳл», деди.

أَخْبَرَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ عَنْ الْمُسْتَحَاضَةِ فَأَخْبَرَنِي، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا : أَنَّ امْرَأَةً اسْتُحِيضَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُمِرَتْ، قَالَ : قُلْتُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ : النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهَا؟، قَالَ : لَا أُحَدِّثُكَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا، قَالَ : " فَأُمِرَتْ أَنْ تُؤَخِّرَ الظُّهْرَ، وَتُعَجِّلَ الْعَصْرَ، وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلًا، وَتُؤَخِّرَ الْمَغْرِبَ، وَتُعَجِّلَ الْعِشَاءَ، وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلًا، وَتَغْتَسِلَ لِلصُّبْحِ غُسْلًا "

Shuʼba aytdi: Men Abdurrahmon ibn al-Qosimdan istihozali ayol haqida soʻradim. U menga otasidan, u esa Oisha (roziyallohu anho)dan xabar berdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir ayol istihoza koʻrdi va unga buyurildi. (Shuʼba) aytdi: Men Abdurrahmonga: «Unga Nabiy ﷺ buyurdilarmi?» dedim. U: «Men senga Nabiy ﷺdan hech narsa rivoyat qilmayman», dedi. Soʻng u: «Unga peshinni kechiktirib, asrni erta oʻqish va ikkovi uchun bir marta gʻusl qilish, shomni kechiktirib, xuftonni erta oʻqish va ikkovi uchun bir marta gʻusl qilish, bomdod uchun esa (alohida) bir marta gʻusl qilish buyurildi», dedi.Шуъба айтди: Мен Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан истиҳозали аёл ҳақида сўрадим. У менга отасидан, у эса Оиша (розияллоҳу анҳо)дан хабар берди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир аёл истиҳоза кўрди ва унга буюрилди. (Шуъба) айтди: Мен Абдурраҳмонга: «Унга Набий ﷺ буюрдиларми?» дедим. У: «Мен сенга Набий ﷺдан ҳеч нарса ривоят қилмайман», деди. Сўнг у: «Унга пешинни кечиктириб, асрни эрта ўқиш ва иккови учун бир марта ғусл қилиш, шомни кечиктириб, хуфтонни эрта ўқиш ва иккови учун бир марта ғусл қилиш, бомдод учун эса (алоҳида) бир марта ғусл қилиш буюрилди», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : اسْتُحِيضَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ سَبْعَ سِنِينَ، وَهِيَ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، فَاشْتَكَتْ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّهَا لَيْسَتْ بِحِيضَةٍ، إِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ، فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي "، قَالَتْ عَائِشَةُ : فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، ثُمَّ تُصَلِّي، قَالَتْ : وَكَانَتْ تَقْعُدُ فِي مِرْكَنٍ لِأُخْتِهَا زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حَتَّى إِنَّ حُمْرَةَ الدَّمِ لَتَعْلُو الْمَاءَ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ummu Habiba bint Jahsh Abdurrahmon ibn Avfning nikohida ekan, yetti yil istihoza koʻrdi. U buni Rasululloh ﷺga shikoyat qildi. Rasululloh ﷺ unga: «Bu hayz emas, balki bir tomirdir. Hayz kelsa, namozni tark et, ketsa gʻusl qil va namoz oʻqi», dedilar. Oisha aytadi: U har namoz uchun gʻusl qilib, soʻng namoz oʻqirdi. U yana aytdi: U opasi Zaynab bint Jahshning togʻorasida oʻtirar, hatto qonning qizilligi suv yuzasiga chiqib turardi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида экан, етти йил истиҳоза кўрди. У буни Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Бу ҳайз эмас, балки бир томирдир. Ҳайз келса, намозни тарк эт, кетса ғусл қил ва намоз ўқи», дедилар. Оиша айтади: У ҳар намоз учун ғусл қилиб, сўнг намоз ўқирди. У яна айтди: У опаси Зайнаб бинт Жаҳшнинг тоғорасида ўтирар, ҳатто қоннинг қизиллиги сув юзасига чиқиб турарди.