حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَأَفْهَمَنِي بَعْضَهُ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيِّ، وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا، فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِنْهُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ، وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ أَوْعَى مِنْ بَعْضٍ، وَأَثْبَتُ لَهُ اقْتِصَاصًا، وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمُ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ، وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا. زَعَمُوا أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا مَعَهُ، فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزَاةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَهُ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ، فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجٍ وَأُنْزَلُ فِيهِ، فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ، وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ، آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ، فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ، فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ، فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ، فَلَمَسْتُ صَدْرِي، فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ أَظْفَارٍ قَدِ انْقَطَعَ، فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي، فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ، فَأَقْبَلَ الَّذِينَ يَرْحَلُونَ لِي، فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ، وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ، وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَثْقُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ، وَإِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ، فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ حِينَ رَفَعُوهُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ فَاحْتَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ، فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا، فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ، فَجِئْتُ مَنْزِلَهُمْ وَلَيْسَ فِيهِ أَحَدٌ، فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ، فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ غَلَبَتْنِي عَيْنَاىَ فَنِمْتُ، وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ، فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي، وَكَانَ يَرَانِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ، فَوَطِئَ يَدَهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ، حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُعَرِّسِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ، فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ، وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الإِفْكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ بِهَا شَهْرًا، يُفِيضُونَ مِنْ قَوْلِ أَصْحَابِ الإِفْكِ، وَيَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَرَى مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَمْرَضُ، إِنَّمَا يَدْخُلُ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ " كَيْفَ تِيكُمْ ". لاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ حَتَّى نَقَهْتُ، فَخَرَجْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ مُتَبَرَّزُنَا، لاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا، وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ أَوْ فِي التَّنَزُّهِ، فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ بِنْتُ أَبِي رُهْمٍ نَمْشِي، فَعَثُرَتْ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ، فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ، أَتَسُبِّينَ رَجُلاً شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ يَا هَنْتَاهْ أَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالُوا فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ، فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي، فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ فَقَالَ " كَيْفَ تِيكُمْ ". فَقُلْتُ ائْذَنْ لِي إِلَى أَبَوَىَّ. قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا، فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ أَبَوَىَّ فَقُلْتُ لأُمِّي مَا يَتَحَدَّثُ بِهِ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَى نَفْسِكِ الشَّأْنَ، فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ أَكْثَرْنَ عَلَيْهَا. فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَلَقَدْ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبِتُّ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، ثُمَّ أَصْبَحْتُ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ، يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَيْهِ بِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ مِنَ الْوُدِّ لَهُمْ، فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ نَعْلَمُ وَاللَّهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَسَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ. فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ " يَا بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ فِيهَا شَيْئًا يَرِيبُكِ ". فَقَالَتْ بَرِيرَةُ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، إِنْ رَأَيْتُ مِنْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنِ الْعَجِينَ فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ يَوْمِهِ، فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ ابْنِ سَلُولَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِي، فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا، وَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا، وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي ". فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا وَاللَّهِ أَعْذِرُكَ مِنْهُ، إِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ، وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنَ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا فِيهِ أَمْرَكَ. فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ، وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلاً صَالِحًا وَلَكِنِ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ، لاَ تَقْتُلُهُ وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى ذَلِكَ، فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ فَقَالَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ، وَاللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ، فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ. فَثَارَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ فَنَزَلَ فَخَفَّضَهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ، وَبَكَيْتُ يَوْمِي لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ، فَأَصْبَحَ عِنْدِي أَبَوَاىَ، قَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا حَتَّى أَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي ـ قَالَتْ ـ فَبَيْنَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي إِذِ اسْتَأْذَنَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا، فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي، فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ، وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مِنْ يَوْمِ قِيلَ فِيَّ مَا قِيلَ قَبْلَهَا، وَقَدْ مَكُثَ شَهْرًا لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي شَىْءٌ ـ قَالَتْ ـ فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ " يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا، فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ، وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ، فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ". فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً وَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ لأُمِّي أَجِيبِي عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ. قَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ كَثِيرًا مِنَ الْقُرْآنِ فَقُلْتُ إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمْ سَمِعْتُمْ مَا يَتَحَدَّثُ بِهِ النَّاسُ، وَوَقَرَ فِي أَنْفُسِكُمْ وَصَدَّقْتُمْ بِهِ، وَلَئِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ. وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي لَبَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي بِذَلِكَ، وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ أَبَا يُوسُفَ إِذْ قَالَ [quran sura="12" aya_start="18" aya_end="18"]{فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ} ثُمَّ تَحَوَّلْتُ عَلَى فِرَاشِي، وَأَنَا أَرْجُو أَنْ يُبَرِّئَنِي اللَّهُ، وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا ظَنَنْتُ أَنْ يُنْزِلَ فِي شَأْنِي وَحْيًا، وَلأَنَا أَحْقَرُ فِي نَفْسِي مِنْ أَنْ يُتَكَلَّمَ بِالْقُرْآنِ فِي أَمْرِي، وَلَكِنِّي كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ، فَوَاللَّهِ مَا رَامَ مَجْلِسَهُ وَلاَ خَرَجَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ حَتَّى أُنْزِلَ عَلَيْهِ، فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ، حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِثْلُ الْجُمَانِ مِنَ الْعَرَقِ فِي يَوْمٍ شَاتٍ، فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَضْحَكُ، فَكَانَ أَوَّلَ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا أَنْ قَالَ لِي " يَا عَائِشَةُ، احْمَدِي اللَّهَ فَقَدْ بَرَّأَكِ اللَّهُ ". فَقَالَتْ لِي أُمِّي قُومِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ لاَ وَاللَّهِ، لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ، وَلاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى [quran sura="24" aya_start="11" aya_end="11"]{إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ} الآيَاتِ، فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ هَذَا فِي بَرَاءَتِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحِ بْنِ أُثَاثَةَ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ مَا قَالَ لِعَائِشَةَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى [quran sura="24" aya_start="22" aya_end="22"]{وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ} إِلَى قَوْلِهِ [quran sura="24" aya_start="22" aya_end="22"]{غَفُورٌ رَحِيمٌ} فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلَى، وَاللَّهِ إِنِّي لأُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي، فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ الَّذِي كَانَ يُجْرِي عَلَيْهِ. وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ عَنْ أَمْرِي، فَقَالَ " يَا زَيْنَبُ، مَا عَلِمْتِ مَا رَأَيْتِ ". فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلاَّ خَيْرًا، قَالَتْ وَهْىَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي، فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ. قَالَ وَحَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، مِثْلَهُ. قَالَ وَحَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، مِثْلَهُ.
Oisha (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺ ning zavjasi — rivoyat qiladi: Allohning Rasuli ﷺ safarga chiqmoqchi boʻlgan har safar, u zot zavjalari orasida qurʼa (chek) tashlar va kimning nomi chiqsa, oʻshani oʻzi bilan olib ketar edi. Bir gʻazotida u zot biz orasida qurʼa tashladi va qurʼa menga chiqdi; bas, men u zot bilan — Alloh ayollarga parda (hijob)ni (farz) qilganidan keyin — yoʻlga chiqdim. Men (tuyadagi) kajavada (havdaj) olib borilar va shu holda (kajavada) tushirilar edim. Allohning Rasuli ﷺ oʻz gʻazotini tugatib, uyga qaytganda va biz Madina shahriga yaqinlashganda, Allohning Rasuli ﷺ bizga — kechasi yurishni — buyurdi. Yoʻlga chiqish buyrugʻi berilganda, men — (tabiiy) hojatni ado etish uchun — qoʻshindan oʻtib (uzoqlashib) yurdim. (Hojatni) ado etgandan soʻng, men (lashkargohga) — (boshqalar bilan) joʻnashga — qaytdim va birdan — koʻkragimdagi marjonim (shodam) yoʻqolganini sezdim. Bas, men uni qidirishga qaytdim va shu sababli kechikdim. Meni (tuyada) olib yuradigan odamlar mening kajavamga kelib, uni — men ichida(man), deb oʻylab — tuyaning ustiga qoʻydi; chunki oʻsha paytda ayollar yengil (vaznda), oriq edi va koʻp yemas edi. Bas, oʻsha odamlar kajavani koʻtarganda uning ogʻirligidagi farqni sezmadi va uni tuya ustiga qoʻydi. Oʻsha paytda men yosh ayol edim. Ular tuyani (haydab) yurgʻizdi va (yoʻlga) ravon boʻldi. Men — qoʻshin ketgandan keyin — marjonimni topdim va ularning lashkargohiga keldim, lekin u yerda hech kimni (topmadim). Bas, men — ular meni yoʻqotganini sezib, qidirishga qaytar, deb oʻylab — oʻzim (avval) turgan joyga bordim. Shu holda men uyqu bosib, uxlab qoldim. Safvon ibn Muattal as-Sulamiy az-Zakvoniy qoʻshinning orqasida edi va u ertalab mening (turgan) joyimga yetib keldi. U uxlab yotgan kishini koʻrganda, mening oldimga keldi — u meni parda (hijob) farz qilinishidan oldin koʻrgan edi. Bas, men — uning ‹Inna lillahi va inna ilayhi rojiun (Albatta, biz Allohniki(miz) va albatta, biz Unga qaytamiz)›, — deb aytganini eshitib, (uygʻonib) turdim. U oʻz tuyasini choʻktirdi va undan tushdi hamda oyogʻini tuyaning old oyoqlariga qoʻydi; soʻng men (tuyaga) minib, uning ustiga oʻtirdim. Safvon yurib, tuyani — ipidan ushlab (yetaklab) bordi — to biz peshin paytida dam olish uchun toʻxtagan qoʻshinga yetib borgunimizcha. Soʻng kim halokatga (mahkum) boʻlgan boʻlsa, halokatga yuz tutdi; (baʼzi odamlar meni yolgʻondan aybladi) va yolgʻon ayblovchilarning boshligʻi — Abdulloh ibn Ubay ibn Salul edi. Shundan keyin biz Madinaga qaytdik va men bir oy davomida kasal boʻldim — odamlar esa yolgʻon ayblovchilarning toʻqib chiqargan soʻzlarini tarqatayotgan edi. Men kasalligim davomida — Paygʻambar ﷺ dan — men (avval) kasal boʻlganimda undan koʻradigan odatdagi mehribonlikni koʻrmayotgandek — his qilar edim. Lekin u zot kelib, salom berib: ‹U (qiz) qanday?› — der edi. Men — kasalligimdan tuzalib, Ummu Mistah bilan — biz (tabiiy) hojatni ado etadigan Manosiʼ (degan joy)ga chiqgunimcha — boʻlayotgan (gaplardan) hech narsani bilmadim; biz — uylarimiz yaqinida hojatxonalar (paydo) boʻlishidan oldin — hojatni faqat kechadan kechaga (borib) ado etar edik. Bizning bu odatimiz — qadimgi arablarning ochiq daladagi (uylardan uzoqdagi) odatiga oʻxshash edi. Bas, men va Ummu Mistah bint Ruhm (birga) yurib (chiqdik). Ummu Mistah oʻz (uzun) koʻylagi sababli qoqildi (yiqila yozdi) va shunda u: ‹Mistah halok boʻlsin!› — dedi. Men: ‹Sen yomon soʻz aytding. Nega sen — Badr (jangi)da qatnashgan kishini — soʻkyapsan?› — dedim. U: ‹Ey (sodda)! Sen ular nima deganini eshitmadingmi?› — dedi. Soʻng u menga yolgʻon ayblovchilarning mish-mishlarini aytdi. Mening kasalligim (yana) kuchaydi va men uyga qaytganimda, Allohning Rasuli ﷺ mening oldimga kelib, salom bergandan soʻng: ‹U (qiz) qanday?› — dedi. Men undan — ota-onamning oldiga borishga — ruxsat soʻradim. Men — ular orqali xabarning (rost-yolgʻonini) aniqlashni xohlayar edim. Allohning Rasuli ﷺ menga ruxsat berdi va men ota-onamning oldiga borib, onamdan: ‹Odamlar nima haqda gapiryapti?› — deb soʻradim. U: ‹Ey qizalogʻim! Bu masala haqida koʻp tashvishlanma. Allohga qasamki, eri sevgan goʻzal bir ayol — uning boshqa xotinlari bor boʻlsa — boʻlib, oʻsha (kundoshlari) u haqda yolgʻon (mish-mish) toʻqimaydigan (hech ayol) yoʻq›, — dedi. Men: ‹Subhanalloh! Odamlar haqiqatan bu haqda gapiryaptimi?› — dedim. Oʻsha kecha men — to tonggacha — yigʻlab chiqdim va uxlay olmadim. Ertalab Allohning Rasuli ﷺ — vahiy kechikkanini koʻrib — oʻz zavjasi (Oisha)ni taloq qilish (masalasi) haqida maslahat olish uchun Ali ibn Abu Tolib va Usoma ibn Zaydni (chaqirdi). Usoma ibn Zayd — u zotning zavjalarining yaxshi obroʻ-eʼtibori haqida bilgan (narsasini) aytdi va: ‹Yo Rasululloh, zavjangizni (oʻz nikohingizda) saqlab qoling — chunki, Allohga qasamki, biz u haqda yaxshilikdan boshqa narsani bilmaymiz›, — deb qoʻshdi. Ali ibn Abu Tolib: ‹Yo Rasululloh, Alloh sizga (bu masalada) cheklov qoʻymagan va undan boshqa koʻp ayollar bor; lekin siz — sizga rostni aytadigan — choriya (xizmatchi)dan soʻrang›, — dedi. Shunda Allohning Rasuli ﷺ Barirani chaqirib: ‹Ey Barira! Sen unga (Oishaga) nisbatan shubha uygʻotadigan biror narsani (hech) koʻrganmisan?› — dedi. Barira: ‹Yoʻq, sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men unda — u baʼzan uxlab, xamirni echkilarga (yeyishga) qoldiradigan yosh qiz boʻlishidan boshqa — hech bir aybni (hech) koʻrmadim›, — dedi. Oʻsha kuni Allohning Rasuli ﷺ minbarga chiqdi va — Abdulloh ibn Ubay ibn Salulni jazolashda — kimdir oʻziga yordam berishini soʻradi. Allohning Rasuli ﷺ: ‹Mening oilamning obroʻ-eʼtiborini bulgʻab, meni ranjitgan oʻsha kishi (Abdulloh ibn Ubay ibn Salul)ni jazolashda — kim menga yordam beradi? Allohga qasamki, men oʻz oilam haqida yaxshilikdan boshqa narsani bilmadim va ular — men haqida yaxshilikdan boshqa narsani bilmaydigan bir kishini (aybladi); u esa mening uyimga — faqat men bilan birga — kirar edi›, — dedi. Saʼd ibn Muoz (oʻrnidan) turib: ‹Yo Rasululloh, Allohga qasamki, men sizni undan (bu tashvishdan) xalos qilaman. Agar u kishi Avs qabilasidan boʻlsa, biz uning boshini olib tashlaymiz; va agar u bizning birodarimiz — Xazraj(dan) boʻlsa, bizga buyuring, biz sizning buyrugʻingizni bajaramiz›, — dedi. Shunda Xazrajning boshligʻi Saʼd ibn Ubada — bu voqeadan oldin u taqvodor kishi edi — oʻz qabilasiga (boʻlgan) gʻayrati (taassubi) bilan (oʻrnidan) turib: ‹Allohga qasamki, sen yolgʻon aytding; sen uni oʻldira olmaysan va hech qachon oʻldira olmaysan›, — dedi. Shunda Usayd ibn Huzayr (oʻrnidan) turib (Saʼd ibn Ubadaga): ‹Allohga qasamki, sen yolgʻonchisan. Allohga qasamki, biz uni, albatta, oʻldiramiz; va sen — munofiqsan, munofiqlarni himoya qilyapsan›, — dedi. Shunda Avs va Xazraj (degan) ikki qabila qoʻzgʻaldi va bir-biri bilan jang qilishga yaqin (yetib) qoldi — Allohning Rasuli ﷺ esa minbarda turar edi. U zot (minbardan) tushib, ularni — jim boʻlgunlarigacha — tinchlantirdi, soʻng u zot (ham) jim qoldi. Oʻsha kuni men shu qadar yigʻladimki, na koʻz yoshim toʻxtadi, na uxlay oldim. Ertalab ota-onam mening yonimda edi va men ikki kecha hamda bir kun yigʻladim — to yigʻladan jigarim yorilib ketgudek boʻlguncha. Ular men bilan oʻtirgan va men yigʻlayotgan paytda, bir ansoriy ayol mening oldimga kirishga ruxsat soʻradi va men unga kirishga ruxsat berdim. U oʻtirib, men bilan (birga) yigʻlay boshladi. Biz shu holda ekanimizda, Allohning Rasuli ﷺ kelib oʻtirdi — u zot — ular (meni) ayblagan kundan beri — men bilan (birga) hech oʻtirmagan edi. Bir oy davomida unga mening (ishim) haqida hech vahiy kelmagan edi. U zot tashahhudni aytdi — soʻng: ‹Ey Oisha! Menga sen haqingda shunday-shunday (gaplar) xabar berildi; agar sen — begunoh boʻlsang, Alloh tezda sening begunohligingni oshkor qiladi; va agar sen — gunoh qilgan boʻlsang, unda Allohga tavba qil va Undan magʻfirat soʻra — chunki banda oʻz gunohini iqror qilib, Allohdan magʻfirat soʻrasa, Alloh uning tavbasini qabul qiladi›, — dedi. Allohning Rasuli ﷺ oʻz soʻzini tugatganda, mening koʻz yoshim butunlay toʻxtadi va undan bir tomchi (ham) qolmadi. Men otamdan — Allohning Rasuli ﷺ ga mening nomimdan javob berishni — soʻradim. Otam: ‹Allohga qasamki, men Allohning Rasuli ﷺ ga nima deyishimni bilmayman›, — dedi. Men onamga: ‹Allohning Rasuli ﷺ ga mening nomimdan gapir›, — dedim. U: ‹Allohga qasamki, men Allohning Rasuli ﷺ ga nima deyishimni bilmayman›, — dedi. Men yosh qiz edim va Qurʼonni koʻp bilmas edim. Men: ‹Allohga qasamki, men bilaman — sizlar odamlar aytayotgan (gap)ni eshitdingiz va u sizning dillaringizga oʻrnashdi hamda siz uni rost deb qabul qildingiz. Endi, agar men sizlarga — men begunohman, deb aytsam va Alloh — men begunoh ekanimni bilsa (ham), sizlar menga ishonmaysiz; va agar men sizlarga — yolgʻondan, men gunohkor(man), deb iqror qilsam va Alloh — men begunoh ekanimni bilsa (ham), sizlar menga ishonasiz. Allohga qasamki, men — oʻz holatimni — Yusufning otasi (yaʼni Yaʼqub) aytgan (holat)dan boshqasiga oʻxshatmayman; u: «Bas, (men uchun) chiroyli sabr (lozim) va sizlar bayon (daʼvo) qilayotgan narsaga qarshi Allohdan yordam soʻraladi» (Yusuf, 18), — degan›, — dedim. Soʻng men — Alloh mening begunohligimni isbotlaydi (deb umid qilib) — toʻshagimning boshqa tomoniga oʻgirildim. Allohga qasamki, men — Alloh mening (ishim) haqida vahiy nozil qiladi, deb (hech) oʻylamagan edim, chunki men oʻzimni — Qurʼonda men haqimda (oyat) aytilishga — juda arzimas (past) deb hisoblar edim. Men — Allohning Rasuli ﷺ tushida Alloh mening begunohligimni isbotlaydi, deb umid qilgan edim. Allohga qasamki, Allohning Rasuli ﷺ (oʻz) joyidan turmagan va uydan hech kim chiqmagan paytda, u zotga vahiy keldi. Bas, unga — (vahiy kelganda) odatda uni qoplaydigan — holat keldi: u zot shu qadar terlab ketdiki, qish (sovuq) kuni boʻlishiga qaramay, ter tomchilari uning (yuzidan) marvarid kabi tomar edi. Allohning Rasuli ﷺ ning oʻsha holati oʻtganda, u zot tabassum qilar edi va aytgan birinchi soʻzi: ‹Ey Oisha! Allohga hamd ayt — chunki Alloh sening begunohligingni eʼlon qildi›, — dedilar. Onam menga — Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga borishni — aytdi. Men: ‹Allohga qasamki, men u zotning oldiga bormayman va Allohdan boshqa hech kimga hamd (minnatdorchilik) bildirmayman›, — dedim. Bas, Alloh (mana bu oyatni) nozil qildi: ‹Albatta, (Oishaga) tuhmat (uydirma) keltirganlar — sizlardan bir guruh(dir)...› (Nur, 11). Alloh mening begunohligim haqida (oyat) nozil qilganda, Abu Bakr — u Mistah ibn Usosani (oʻz qarindoshi boʻlganligi sababli) taʼminlar edi — ‹Allohga qasamki, men — Oisha haqida aytgan (gap)i sababli — Mistahga hech qachon hech narsa bermayman›, — dedi. Lekin Alloh keyinchalik (mana bu oyatni) nozil qildi: ‹Sizlardan fazilat va boylik egalari — qarindoshlariga, miskinlarga va Alloh yoʻlida hijrat qilganlarga (hech narsa) bermaslikka qasam ichmasin. (Ular) afv etsin va kechirsin! Sizlar — Alloh sizlarni magʻfirat qilishni — xohlamaysizmi? Alloh — magʻfiratli, rahmli(dir)› (Nur, 22). Shundan keyin Abu Bakr: ‹Ha! Allohga qasamki, men — Alloh meni magʻfirat qilishni — yaxshi koʻraman›, — dedi va Mistahga — (avval) berib turganidek — yana (yordam) bera boshladi. Allohning Rasuli ﷺ — Zaynab bint Jahshdan (yaʼni Paygʻambar ﷺ ning zavjasidan) men haqimda: ‹Sen nima bilasan va nima koʻrding?› — deb soʻradi. U: ‹Yo Rasululloh, men — eshitmagan yoki koʻrmagan narsamni (eshitdim yoki koʻrdim, deb) daʼvo qilishdan tiyilaman. Allohga qasamki, men Oisha haqida yaxshilikdan boshqa narsani bilmayman›, — dedi. Oisha qoʻshdi: «Zaynab men bilan (goʻzallik va Paygʻambar ﷺ ning muhabbatida) raqobatlashar edi, lekin Alloh uni — (yomonlik qilishdan) saqladi, chunki uning taqvosi bor edi».Оиша (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺ нинг завжаси — ривоят қилади: Аллоҳнинг Расули ﷺ сафарга чиқмоқчи бўлган ҳар сафар, у зот завжалари орасида қуръа (чек) ташлар ва кимнинг номи чиқса, ўшани ўзи билан олиб кетар эди. Бир ғазотида у зот биз орасида қуръа ташлади ва қуръа менга чиқди; бас, мен у зот билан — Аллоҳ аёлларга парда (ҳижоб)ни (фарз) қилганидан кейин — йўлга чиқдим. Мен (туядаги) кажавада (ҳавдаж) олиб борилар ва шу ҳолда (кажавада) туширилар эдим. Аллоҳнинг Расули ﷺ ўз ғазотини тугатиб, уйга қайтганда ва биз Мадина шаҳрига яқинлашганда, Аллоҳнинг Расули ﷺ бизга — кечаси юришни — буюрди. Йўлга чиқиш буйруғи берилганда, мен — (табиий) ҳожатни адо этиш учун — қўшиндан ўтиб (узоқлашиб) юрдим. (Ҳожатни) адо этгандан сўнг, мен (лашкаргоҳга) — (бошқалар билан) жўнашга — қайтдим ва бирдан — кўкрагимдаги маржоним (шодам) йўқолганини сездим. Бас, мен уни қидиришга қайтдим ва шу сабабли кечикдим. Мени (туяда) олиб юрадиган одамлар менинг кажавамга келиб, уни — мен ичида(ман), деб ўйлаб — туянинг устига қўйди; чунки ўша пайтда аёллар енгил (вазнда), ориқ эди ва кўп емас эди. Бас, ўша одамлар кажавани кўтарганда унинг оғирлигидаги фарқни сезмади ва уни туя устига қўйди. Ўша пайтда мен ёш аёл эдим. Улар туяни (ҳайдаб) юрғизди ва (йўлга) равон бўлди. Мен — қўшин кетгандан кейин — маржонимни топдим ва уларнинг лашкаргоҳига келдим, лекин у ерда ҳеч кимни (топмадим). Бас, мен — улар мени йўқотганини сезиб, қидиришга қайтар, деб ўйлаб — ўзим (аввал) турган жойга бордим. Шу ҳолда мен уйқу босиб, ухлаб қолдим. Сафвон ибн Муаттал ас-Суламий аз-Заквоний қўшиннинг орқасида эди ва у эрталаб менинг (турган) жойимга етиб келди. У ухлаб ётган кишини кўрганда, менинг олдимга келди — у мени парда (ҳижоб) фарз қилинишидан олдин кўрган эди. Бас, мен — унинг ‹Инна лиллаҳи ва инна илайҳи рожиун (Албатта, биз Аллоҳники(миз) ва албатта, биз Унга қайтамиз)›, — деб айтганини эшитиб, (уйғониб) турдим. У ўз туясини чўктирди ва ундан тушди ҳамда оёғини туянинг олд оёқларига қўйди; сўнг мен (туяга) миниб, унинг устига ўтирдим. Сафвон юриб, туяни — ипидан ушлаб (етаклаб) борди — то биз пешин пайтида дам олиш учун тўхтаган қўшинга етиб боргунимизча. Сўнг ким ҳалокатга (маҳкум) бўлган бўлса, ҳалокатга юз тутди; (баъзи одамлар мени ёлғондан айблади) ва ёлғон айбловчиларнинг бошлиғи — Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салул эди. Шундан кейин биз Мадинага қайтдик ва мен бир ой давомида касал бўлдим — одамлар эса ёлғон айбловчиларнинг тўқиб чиқарган сўзларини тарқатаётган эди. Мен касаллигим давомида — Пайғамбар ﷺ дан — мен (аввал) касал бўлганимда ундан кўрадиган одатдаги меҳрибонликни кўрмаётгандек — ҳис қилар эдим. Лекин у зот келиб, салом бериб: ‹У (қиз) қандай?› — дер эди. Мен — касаллигимдан тузалиб, Умму Мистаҳ билан — биз (табиий) ҳожатни адо этадиган Маносиъ (деган жой)га чиқгунимча — бўлаётган (гаплардан) ҳеч нарсани билмадим; биз — уйларимиз яқинида ҳожатхоналар (пайдо) бўлишидан олдин — ҳожатни фақат кечадан кечага (бориб) адо этар эдик. Бизнинг бу одатимиз — қадимги арабларнинг очиқ даладаги (уйлардан узоқдаги) одатига ўхшаш эди. Бас, мен ва Умму Мистаҳ бинт Руҳм (бирга) юриб (чиқдик). Умму Мистаҳ ўз (узун) кўйлаги сабабли қоқилди (йиқила ёзди) ва шунда у: ‹Мистаҳ ҳалок бўлсин!› — деди. Мен: ‹Сен ёмон сўз айтдинг. Нега сен — Бадр (жанги)да қатнашган кишини — сўкяпсан?› — дедим. У: ‹Эй (содда)! Сен улар нима деганини эшитмадингми?› — деди. Сўнг у менга ёлғон айбловчиларнинг миш-мишларини айтди. Менинг касаллигим (яна) кучайди ва мен уйга қайтганимда, Аллоҳнинг Расули ﷺ менинг олдимга келиб, салом бергандан сўнг: ‹У (қиз) қандай?› — деди. Мен ундан — ота-онамнинг олдига боришга — рухсат сўрадим. Мен — улар орқали хабарнинг (рост-ёлғонини) аниқлашни хоҳлаяр эдим. Аллоҳнинг Расули ﷺ менга рухсат берди ва мен ота-онамнинг олдига бориб, онамдан: ‹Одамлар нима ҳақда гапиряпти?› — деб сўрадим. У: ‹Эй қизалоғим! Бу масала ҳақида кўп ташвишланма. Аллоҳга қасамки, эри севган гўзал бир аёл — унинг бошқа хотинлари бор бўлса — бўлиб, ўша (кундошлари) у ҳақда ёлғон (миш-миш) тўқимайдиган (ҳеч аёл) йўқ›, — деди. Мен: ‹Субҳаналлоҳ! Одамлар ҳақиқатан бу ҳақда гапиряптими?› — дедим. Ўша кеча мен — то тонггача — йиғлаб чиқдим ва ухлай олмадим. Эрталаб Аллоҳнинг Расули ﷺ — ваҳий кечикканини кўриб — ўз завжаси (Оиша)ни талоқ қилиш (масаласи) ҳақида маслаҳат олиш учун Али ибн Абу Толиб ва Усома ибн Зайдни (чақирди). Усома ибн Зайд — у зотнинг завжаларининг яхши обрў-эътибори ҳақида билган (нарсасини) айтди ва: ‹Ё Расулуллоҳ, завжангизни (ўз никоҳингизда) сақлаб қолинг — чунки, Аллоҳга қасамки, биз у ҳақда яхшиликдан бошқа нарсани билмаймиз›, — деб қўшди. Али ибн Абу Толиб: ‹Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ сизга (бу масалада) чеклов қўймаган ва ундан бошқа кўп аёллар бор; лекин сиз — сизга ростни айтадиган — чория (хизматчи)дан сўранг›, — деди. Шунда Аллоҳнинг Расули ﷺ Барирани чақириб: ‹Эй Барира! Сен унга (Оишага) нисбатан шубҳа уйғотадиган бирор нарсани (ҳеч) кўрганмисан?› — деди. Барира: ‹Йўқ, сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен унда — у баъзан ухлаб, хамирни эчкиларга (ейишга) қолдирадиган ёш қиз бўлишидан бошқа — ҳеч бир айбни (ҳеч) кўрмадим›, — деди. Ўша куни Аллоҳнинг Расули ﷺ минбарга чиқди ва — Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салулни жазолашда — кимдир ўзига ёрдам беришини сўради. Аллоҳнинг Расули ﷺ: ‹Менинг оиламнинг обрў-эътиборини булғаб, мени ранжитган ўша киши (Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салул)ни жазолашда — ким менга ёрдам беради? Аллоҳга қасамки, мен ўз оилам ҳақида яхшиликдан бошқа нарсани билмадим ва улар — мен ҳақида яхшиликдан бошқа нарсани билмайдиган бир кишини (айблади); у эса менинг уйимга — фақат мен билан бирга — кирар эди›, — деди. Саъд ибн Муоз (ўрнидан) туриб: ‹Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга қасамки, мен сизни ундан (бу ташвишдан) халос қиламан. Агар у киши Авс қабиласидан бўлса, биз унинг бошини олиб ташлаймиз; ва агар у бизнинг биродаримиз — Хазраж(дан) бўлса, бизга буюринг, биз сизнинг буйруғингизни бажарамиз›, — деди. Шунда Хазражнинг бошлиғи Саъд ибн Убада — бу воқеадан олдин у тақводор киши эди — ўз қабиласига (бўлган) ғайрати (таассуби) билан (ўрнидан) туриб: ‹Аллоҳга қасамки, сен ёлғон айтдинг; сен уни ўлдира олмайсан ва ҳеч қачон ўлдира олмайсан›, — деди. Шунда Усайд ибн Ҳузайр (ўрнидан) туриб (Саъд ибн Убадага): ‹Аллоҳга қасамки, сен ёлғончисан. Аллоҳга қасамки, биз уни, албатта, ўлдирамиз; ва сен — мунофиқсан, мунофиқларни ҳимоя қиляпсан›, — деди. Шунда Авс ва Хазраж (деган) икки қабила қўзғалди ва бир-бири билан жанг қилишга яқин (етиб) қолди — Аллоҳнинг Расули ﷺ эса минбарда турар эди. У зот (минбардан) тушиб, уларни — жим бўлгунларигача — тинчлантирди, сўнг у зот (ҳам) жим қолди. Ўша куни мен шу қадар йиғладимки, на кўз ёшим тўхтади, на ухлай олдим. Эрталаб ота-онам менинг ёнимда эди ва мен икки кеча ҳамда бир кун йиғладим — то йиғладан жигарим ёрилиб кетгудек бўлгунча. Улар мен билан ўтирган ва мен йиғлаётган пайтда, бир ансорий аёл менинг олдимга киришга рухсат сўради ва мен унга киришга рухсат бердим. У ўтириб, мен билан (бирга) йиғлай бошлади. Биз шу ҳолда эканимизда, Аллоҳнинг Расули ﷺ келиб ўтирди — у зот — улар (мени) айблаган кундан бери — мен билан (бирга) ҳеч ўтирмаган эди. Бир ой давомида унга менинг (ишим) ҳақида ҳеч ваҳий келмаган эди. У зот ташаҳҳудни айтди — сўнг: ‹Эй Оиша! Менга сен ҳақингда шундай-шундай (гаплар) хабар берилди; агар сен — бегуноҳ бўлсанг, Аллоҳ тезда сенинг бегуноҳлигингни ошкор қилади; ва агар сен — гуноҳ қилган бўлсанг, унда Аллоҳга тавба қил ва Ундан мағфират сўра — чунки банда ўз гуноҳини иқрор қилиб, Аллоҳдан мағфират сўраса, Аллоҳ унинг тавбасини қабул қилади›, — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ ўз сўзини тугатганда, менинг кўз ёшим бутунлай тўхтади ва ундан бир томчи (ҳам) қолмади. Мен отамдан — Аллоҳнинг Расули ﷺ га менинг номимдан жавоб беришни — сўрадим. Отам: ‹Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳнинг Расули ﷺ га нима дейишимни билмайман›, — деди. Мен онамга: ‹Аллоҳнинг Расули ﷺ га менинг номимдан гапир›, — дедим. У: ‹Аллоҳга қасамки, мен Аллоҳнинг Расули ﷺ га нима дейишимни билмайман›, — деди. Мен ёш қиз эдим ва Қуръонни кўп билмас эдим. Мен: ‹Аллоҳга қасамки, мен биламан — сизлар одамлар айтаётган (гап)ни эшитдингиз ва у сизнинг дилларингизга ўрнашди ҳамда сиз уни рост деб қабул қилдингиз. Энди, агар мен сизларга — мен бегуноҳман, деб айцам ва Аллоҳ — мен бегуноҳ эканимни билса (ҳам), сизлар менга ишонмайсиз; ва агар мен сизларга — ёлғондан, мен гуноҳкор(ман), деб иқрор қилсам ва Аллоҳ — мен бегуноҳ эканимни билса (ҳам), сизлар менга ишонасиз. Аллоҳга қасамки, мен — ўз ҳолатимни — Юсуфнинг отаси (яъни Яъқуб) айтган (ҳолат)дан бошқасига ўхшатмайман; у: «Бас, (мен учун) чиройли сабр (лозим) ва сизлар баён (даъво) қилаётган нарсага қарши Аллоҳдан ёрдам сўралади» (Юсуф, 18), — деган›, — дедим. Сўнг мен — Аллоҳ менинг бегуноҳлигимни исботлайди (деб умид қилиб) — тўшагимнинг бошқа томонига ўгирилдим. Аллоҳга қасамки, мен — Аллоҳ менинг (ишим) ҳақида ваҳий нозил қилади, деб (ҳеч) ўйламаган эдим, чунки мен ўзимни — Қуръонда мен ҳақимда (оят) айтилишга — жуда арзимас (паст) деб ҳисоблар эдим. Мен — Аллоҳнинг Расули ﷺ тушида Аллоҳ менинг бегуноҳлигимни исботлайди, деб умид қилган эдим. Аллоҳга қасамки, Аллоҳнинг Расули ﷺ (ўз) жойидан турмаган ва уйдан ҳеч ким чиқмаган пайтда, у зотга ваҳий келди. Бас, унга — (ваҳий келганда) одатда уни қоплайдиган — ҳолат келди: у зот шу қадар терлаб кетдики, қиш (совуқ) куни бўлишига қарамай, тер томчилари унинг (юзидан) марварид каби томар эди. Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг ўша ҳолати ўтганда, у зот табассум қилар эди ва айтган биринчи сўзи: ‹Эй Оиша! Аллоҳга ҳамд айт — чунки Аллоҳ сенинг бегуноҳлигингни эълон қилди›, — дедилар. Онам менга — Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига боришни — айтди. Мен: ‹Аллоҳга қасамки, мен у зотнинг олдига бормайман ва Аллоҳдан бошқа ҳеч кимга ҳамд (миннатдорчилик) билдирмайман›, — дедим. Бас, Аллоҳ (мана бу оятни) нозил қилди: ‹Албатта, (Оишага) туҳмат (уйдирма) келтирганлар — сизлардан бир гуруҳ(дир)...› (Нур, 11). Аллоҳ менинг бегуноҳлигим ҳақида (оят) нозил қилганда, Абу Бакр — у Мистаҳ ибн Усосани (ўз қариндоши бўлганлиги сабабли) таъминлар эди — ‹Аллоҳга қасамки, мен — Оиша ҳақида айтган (гап)и сабабли — Мистаҳга ҳеч қачон ҳеч нарса бермайман›, — деди. Лекин Аллоҳ кейинчалик (мана бу оятни) нозил қилди: ‹Сизлардан фазилат ва бойлик эгалари — қариндошларига, мискинларга ва Аллоҳ йўлида ҳижрат қилганларга (ҳеч нарса) бермасликка қасам ичмасин. (Улар) афв эцин ва кечирсин! Сизлар — Аллоҳ сизларни мағфират қилишни — хоҳламайсизми? Аллоҳ — мағфиратли, раҳмли(дир)› (Нур, 22). Шундан кейин Абу Бакр: ‹Ҳа! Аллоҳга қасамки, мен — Аллоҳ мени мағфират қилишни — яхши кўраман›, — деди ва Мистаҳга — (аввал) бериб турганидек — яна (ёрдам) бера бошлади. Аллоҳнинг Расули ﷺ — Зайнаб бинт Жаҳшдан (яъни Пайғамбар ﷺ нинг завжасидан) мен ҳақимда: ‹Сен нима биласан ва нима кўрдинг?› — деб сўради. У: ‹Ё Расулуллоҳ, мен — эшитмаган ёки кўрмаган нарсамни (эшитдим ёки кўрдим, деб) даъво қилишдан тийиламан. Аллоҳга қасамки, мен Оиша ҳақида яхшиликдан бошқа нарсани билмайман›, — деди. Оиша қўшди: «Зайнаб мен билан (гўзаллик ва Пайғамбар ﷺ нинг муҳаббатида) рақобатлашар эди, лекин Аллоҳ уни — (ёмонлик қилишдан) сақлади, чунки унинг тақвоси бор эди».
Roviy:Ровий: Oysha bint Abu Bakr as-Siddiq (Ummul-mu'minin)