حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَسَنٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَعْمِدُ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَتِهِ فَيَبْرُكُ كَمَا يَبْرُكُ الْجَمَلُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Biringiz namozida tuya choʻkkanidek choʻkmoqchi boʻladimi?» (Yaʼni tizzalarini qoʻllaridan oldin qoʻyadi.)Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз намозида туя чўкканидек чўкмоқчи бўладими?» (Яъни тиззаларини қўлларидан олдин қўяди.)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قَالَ الإِمَامُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ الْمَلاَئِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Imom ‹Samiallohu liman hamidah› desa, sizlar ‹Allohumma robbano lakal-hamdu› denglar. Zero, kimning soʻzi farishtalarning soʻziga muvofiq kelsa, uning oʻtgan gunohlari kechiriladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Имом ‹Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деса, сизлар ‹Аллоҳумма роббано лакал-ҳамду› денглар. Зеро, кимнинг сўзи фаришталарнинг сўзига мувофиқ келса, унинг ўтган гуноҳлари кечирилади».
حَدَّثَنِي الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، - وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِ السَّلاَمَ وَقَالَ " ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . فَرَجَعَ الرَّجُلُ فَصَلَّى كَمَا كَانَ صَلَّى ثُمَّ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ " . ثُمَّ قَالَ " ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ " . حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مِرَارٍ فَقَالَ الرَّجُلُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُحْسِنُ غَيْرَ هَذَا فَعَلِّمْنِي . قَالَ " إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلاَةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ مَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ اجْلِسْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا ثُمَّ افْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلاَتِكَ كُلِّهَا " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ " فَإِذَا فَعَلْتَ هَذَا فَقَدْ تَمَّتْ صَلاَتُكَ وَمَا انْتَقَصْتَ مِنْ هَذَا شَيْئًا فَإِنَّمَا انْتَقَصْتَهُ مِنْ صَلاَتِكَ " . وَقَالَ فِيهِ " إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلاَةِ فَأَسْبِغِ الْوُضُوءَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar. Soʻng bir kishi (ham) kirib namoz oʻqidi, keyin kelib Rasululloh ﷺga salom berdi. Rasululloh ﷺ uning salomiga alik olib: «Qaytib (yana) namoz oʻqi, chunki sen namoz oʻqimading», dedilar. Bas, u kishi qaytib, avval oʻqiganidek (yana) namoz oʻqidi, soʻng Nabiy ﷺning oldilariga kelib salom berdi. Rasululloh ﷺ unga: «Va alaykassalom», deb (alik olib), soʻngra: «Qaytib (yana) namoz oʻqi, chunki sen namoz oʻqimading», dedilar. To u buni uch marta qilgunicha (shunday boʻldi). Bas, u kishi: «Sizni haq bilan (paygʻambar qilib) yuborgan Zotga qasamki, men bundan boshqasini eplay olmayman, shuning uchun menga oʻrgating», dedi. U zot ﷺ shunday dedilar: «Namozga turganingda, takbir ayt. Soʻngra Qurʼondan oʻzingga muyassar boʻlganini oʻqi. Soʻngra rukuʼda muqim (osuda) boʻlguningcha rukuʼ qil. Soʻngra tik holatda rostlanguningcha boshingni koʻtar. Soʻngra sajdada muqim boʻlguningcha sajda qil. Soʻngra oʻtirgan holda muqim boʻlguningcha oʻtir. Soʻngra butun namozingda shuni qil». Abu Dovud aytadi: al-Qaʼnabiy (rivoyatida) Said ibn Abu Said al-Maqburiydan, u Abu Hurayradan (deb keltirdi) va oxirida shuni qoʻshdi: «Mana shuni qilsang, namozing tugal (toʻkis) boʻladi. Bundan biror narsani kamaytirsang, namozingdan kamaytirgan boʻlasan». Hamda unda: «Namozga turganingda, taharatni mukammal qilgin», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар. Сўнг бир киши (ҳам) кириб намоз ўқиди, кейин келиб Расулуллоҳ ﷺга салом берди. Расулуллоҳ ﷺ унинг саломига алик олиб: «Қайтиб (яна) намоз ўқи, чунки сен намоз ўқимадинг», дедилар. Бас, у киши қайтиб, аввал ўқиганидек (яна) намоз ўқиди, сўнг Набий ﷺнинг олдиларига келиб салом берди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ва алайкассалом», деб (алик олиб), сўнгра: «Қайтиб (яна) намоз ўқи, чунки сен намоз ўқимадинг», дедилар. То у буни уч марта қилгунича (шундай бўлди). Бас, у киши: «Сизни ҳақ билан (пайғамбар қилиб) юборган Зотга қасамки, мен бундан бошқасини эплай олмайман, шунинг учун менга ўргатинг», деди. У зот ﷺ шундай дедилар: «Намозга турганингда, такбир айт. Сўнгра Қуръондан ўзингга муяссар бўлганини ўқи. Сўнгра рукуъда муқим (осуда) бўлгунингча рукуъ қил. Сўнгра тик ҳолатда ростлангунингча бошингни кўтар. Сўнгра саждада муқим бўлгунингча сажда қил. Сўнгра ўтирган ҳолда муқим бўлгунингча ўтир. Сўнгра бутун намозингда шуни қил». Абу Довуд айтади: ал-Қаънабий (ривоятида) Саид ибн Абу Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан (деб келтирди) ва охирида шуни қўшди: «Мана шуни қилсанг, намозинг тугал (тўкис) бўлади. Бундан бирор нарсани камайтирсанг, намозингдан камайтирган бўласан». Ҳамда унда: «Намозга турганингда, таҳаратни мукаммал қилгин», деди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ الضَّبِّيِّ، قَالَ خَافَ مِنْ زِيَادٍ أَوِ ابْنِ زِيَادٍ فَأَتَى الْمَدِينَةَ فَلَقِيَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فَنَسَبَنِي فَانْتَسَبْتُ لَهُ فَقَالَ يَا فَتَى أَلاَ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا قَالَ قُلْتُ بَلَى رَحِمَكَ اللَّهُ . قَالَ يُونُسُ أَحْسِبُهُ ذَكَرَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ النَّاسُ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ أَعْمَالِهِمُ الصَّلاَةُ قَالَ يَقُولُ رَبُّنَا جَلَّ وَعَزَّ لِمَلاَئِكَتِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ انْظُرُوا فِي صَلاَةِ عَبْدِي أَتَمَّهَا أَمْ نَقَصَهَا فَإِنْ كَانَتْ تَامَّةً كُتِبَتْ لَهُ تَامَّةً وَإِنْ كَانَ انْتَقَصَ مِنْهَا شَيْئًا قَالَ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَإِنْ كَانَ لَهُ تَطَوُّعٌ قَالَ أَتِمُّوا لِعَبْدِي فَرِيضَتَهُ مِنْ تَطَوُّعِهِ ثُمَّ تُؤْخَذُ الأَعْمَالُ عَلَى ذَاكُمْ " .
Anas ibn Hakim az-Zabbiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Ziyoddan yoki Ibn Ziyoddan qoʻrqib, Madinaga keldi va Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bilan uchrashdi. (Anas) aytadi: «(Abu Hurayra) mening nasabimni soʻradi, men unga nasabimni aytdim. Shunda u: ‹Ey yigit, senga bir hadisni soʻzlab bermaymi?› dedi. Men: ‹Albatta (soʻzlab bering), Alloh sizga rahm qilsin›, dedim». Yunus aytadi: Oʻylaymanki, u (Abu Hurayra) buni Nabiy ﷺdan zikr qildi. (Abu Hurayra) dedi: (Nabiy ﷺ) shunday dedilar: «Albatta, qiyomat kuni odamlar amallaridan eng avval hisob-kitob qilinadigani namozdir. Rabbimiz jalla va azza — U eng yaxshi biluvchi boʻlsa-da — farishtalariga aytadi: ‹Bandamning namoziga qaranglar, uni toʻkis qildimi yoki kamaytirdimi?› Bas, agar (namozi) toʻkis boʻlsa, unga toʻkis (qilib) yoziladi. Agar undan biror narsa kamaytirgan boʻlsa, (Alloh): ‹Bandamning (biror) nafl (namozi) bormi, qaranglar?› deydi. Bas, agar uning nafli boʻlsa: ‹Bandamning farzini nafllaridan toʻldiringlar›, deydi. Soʻngra amallar shu (tartib) asosida olinadi (hisob qilinadi)».Анас ибн Ҳаким аз-Заббий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Зиёддан ёки Ибн Зиёддан қўрқиб, Мадинага келди ва Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) билан учрашди. (Анас) айтади: «(Абу Ҳурайра) менинг насабимни сўради, мен унга насабимни айтдим. Шунда у: ‹Эй йигит, сенга бир ҳадисни сўзлаб бермайми?› деди. Мен: ‹Албатта (сўзлаб беринг), Аллоҳ сизга раҳм қилсин›, дедим». Юнус айтади: Ўйлайманки, у (Абу Ҳурайра) буни Набий ﷺдан зикр қилди. (Абу Ҳурайра) деди: (Набий ﷺ) шундай дедилар: «Албатта, қиёмат куни одамлар амалларидан энг аввал ҳисоб-китоб қилинадигани намоздир. Раббимиз жалла ва азза — У энг яхши билувчи бўлса-да — фаришталарига айтади: ‹Бандамнинг намозига қаранглар, уни тўкис қилдими ёки камайтирдими?› Бас, агар (намози) тўкис бўлса, унга тўкис (қилиб) ёзилади. Агар ундан бирор нарса камайтирган бўлса, (Аллоҳ): ‹Бандамнинг (бирор) нафл (намози) борми, қаранглар?› дейди. Бас, агар унинг нафли бўлса: ‹Бандамнинг фарзини нафлларидан тўлдиринглар›, дейди. Сўнгра амаллар шу (тартиб) асосида олинади (ҳисоб қилинади)».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ، سَمِعْتُ أَعْرَابِيًّا، يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قَرَأَ مِنْكُمْ ﴿وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ﴾[At-Tin 1] فَانْتَهَى إِلَى آخِرِهَا ﴿أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ﴾[At-Tin 8] فَلْيَقُلْ بَلَى وَأَنَا عَلَى ذَلِكَ مِنَ الشَّاهِدِينَ وَمَنْ قَرَأَ ﴿لاَ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ﴾[Al-Qiyoma 1–40] فَانْتَهَى إِلَى ﴿أَلَيْسَ ذَلِكَ بِقَادِرٍ عَلَى أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتَى﴾[Al-Qiyoma 40] فَلْيَقُلْ بَلَى وَمَنْ قَرَأَ ﴿وَالْمُرْسَلاَتِ﴾[Al-Mursalot 1] فَبَلَغَ ﴿فَبِأَىِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ﴾[Al-Mursalot 50] فَلْيَقُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ " . قَالَ إِسْمَاعِيلُ ذَهَبْتُ أُعِيدُ عَلَى الرَّجُلِ الأَعْرَابِيِّ وَأَنْظُرُ لَعَلَّهُ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَتَظُنُّ أَنِّي لَمْ أَحْفَظْهُ لَقَدْ حَجَجْتُ سِتِّينَ حَجَّةً مَا مِنْهَا حَجَّةٌ إِلاَّ وَأَنَا أَعْرِفُ الْبَعِيرَ الَّذِي حَجَجْتُ عَلَيْهِ .
Abdulloh ibn Muhammad az-Zuhriy bizga Sufyondan, unga Ismoil ibn Umayya hadis aytdi. (Ismoil dedi:) Men bir aʼrobiyning shunday deganini eshitdim: Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan kim {Vat-tini vaz-zaytun (Anjir va zaytun bilan qasam)}ni oʻqib, uning oxiri {Alloh hukm qiluvchilarning eng hakimi emasmi?!}ga yetsa, ‹Balo (albatta), men buning shohidlaridanman› desin. Kim {Lo uqsimu bi-yavmil qiyama (Qiyomat kuni bilan qasam ichaman)}ni oʻqib, {(Alloh) oʻliklarni tiriltirishga qodir emasmi?!}ga yetsa, ‹Balo (albatta)› desin. Kim {Val-mursalot}ni oʻqib, {Endi undan keyin qaysi soʻzga iymon keltirarlar?!}ga yetsa, ‹Allohga iymon keltirdik› desin». Ismoil dedi: Men u aʼrobiyga (hadisni) takror qildirmoqchi va (xotirasini) kuzatmoqchi boʻlib bordim, shunda u: «Ey jiyanim, men buni yodlamadim deb oʻylaysanmi? Men oltmish marta haj qildim, ularning hech bir hajida men minib haj qilgan tuyamni tanimaganim yoʻq», dedi.Абдуллоҳ ибн Муҳаммад аз-Зуҳрий бизга Суфёндан, унга Исмоил ибн Умайя ҳадис айтди. (Исмоил деди:) Мен бир аъробийнинг шундай деганини эшитдим: Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан ким {Ват-тини ваз-зайтун (Анжир ва зайтун билан қасам)}ни ўқиб, унинг охири {Аллоҳ ҳукм қилувчиларнинг энг ҳакими эмасми?!}га етса, ‹Бало (албатта), мен бунинг шоҳидлариданман› десин. Ким {Ло уқсиму би-явмил қияма (Қиёмат куни билан қасам ичаман)}ни ўқиб, {(Аллоҳ) ўликларни тирилтиришга қодир эмасми?!}га етса, ‹Бало (албатта)› десин. Ким {Вал-мурсалот}ни ўқиб, {Энди ундан кейин қайси сўзга иймон келтирарлар?!}га етса, ‹Аллоҳга иймон келтирдик› десин». Исмоил деди: Мен у аъробийга (ҳадисни) такрор қилдирмоқчи ва (хотирасини) кузатмоқчи бўлиб бордим, шунда у: «Эй жияним, мен буни ёдламадим деб ўйлайсанми? Мен олтмиш марта ҳаж қилдим, уларнинг ҳеч бир ҳажида мен миниб ҳаж қилган туямни танимаганим йўқ», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ دَرَّاجٍ، عَنِ ابْنِ حُجَيْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَجَدَ أَحَدُكُمْ فَلاَ يَفْتَرِشْ يَدَيْهِ افْتِرَاشَ الْكَلْبِ وَلْيَضُمَّ فَخِذَيْهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan biror kishi sajda qilganda, itning yerga yotishi kabi qoʻllarini yerga yozib yotmasin va ikki sonini (qoʻshib) jipslashtirsin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан бирор киши сажда қилганда, итнинг ерга ётиши каби қўлларини ерга ёзиб ётмасин ва икки сонини (қўшиб) жипслаштирсин».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ اشْتَكَى أَصْحَابُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَشَقَّةَ السُّجُودِ عَلَيْهِمْ إِذَا انْفَرَجُوا فَقَالَ " اسْتَعِينُوا بِالرُّكَبِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Nabiy ﷺning sahobalari u zot ﷺga (sajdada qoʻllarini yonlaridan) ochib turganlarida ularga sajdaning ogʻirligidan shikoyat qildilar. Shunda u zot: «Tizzalardan yordam olinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Набий ﷺнинг саҳобалари у зот ﷺга (саждада қўлларини ёнларидан) очиб турганларида уларга сажданинг оғирлигидан шикоят қилдилар. Шунда у зот: «Тиззалардан ёрдам олинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ جَوْسٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْتُلُوا الأَسْوَدَيْنِ فِي الصَّلاَةِ الْحَيَّةَ وَالْعَقْرَبَ " .
Muslim ibn Ibrohim bizga Ali ibn al-Muborakdan, u Yahyo ibn Abu Kasirdan, u Zamzam ibn Javsdan, u Abu Hurayradan (roziyallohu anhu) rivoyat qildi. U dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Namozda ikki qorani — ilon va chayonni — oʻldiringlar».Муслим ибн Иброҳим бизга Али ибн ал-Муборакдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан, у Замзам ибн Жавсдан, у Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Намозда икки қорани — илон ва чаённи — ўлдиринглар».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ غِرَارَ فِي صَلاَةٍ وَلاَ تَسْلِيمٍ " . قَالَ أَحْمَدُ يَعْنِي فِيمَا أُرَى أَنْ لاَ تُسَلِّمَ وَلاَ يُسَلَّمَ عَلَيْكَ وَيُغَرِّرُ الرَّجُلُ بِصَلاَتِهِ فَيَنْصَرِفُ وَهُوَ فِيهَا شَاكٌّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladilarki, u zot: «Namozda ham, salomda ham gʻirror (kamchilik, gʻaflat) yoʻqdir», dedilar. Ahmad (ibn Hanbal) dedi: Bu, mening fikrimcha, sen salom bermasligingni va senga salom berilmasligini hamda kishi namozini gʻaflat bilan oʻqib, undan shubhada qolgan holida tugatishini anglatadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қиладиларки, у зот: «Намозда ҳам, саломда ҳам ғиррор (камчилик, ғафлат) йўқдир», дедилар. Аҳмад (ибн Ҳанбал) деди: Бу, менинг фикримча, сен салом бермаслигингни ва сенга салом берилмаслигини ҳамда киши намозини ғафлат билан ўқиб, ундан шубҳада қолган ҳолида тугатишини англатади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ - أُرَاهُ رَفَعَهُ - قَالَ " لاَ غِرَارَ فِي تَسْلِيمٍ وَلاَ صَلاَةٍ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ ابْنُ فُضَيْلٍ عَلَى لَفْظِ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَلَمْ يَرْفَعْهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadilar — men u buni (Nabiyga) nisbat bergan deb oʻylayman — u zot: «Salomda ham, namozda ham gʻirror yoʻqdir», dedilar. Abu Dovud dedi: Buni Ibn Fuzayl Ibn Mahdiyning lafzida rivoyat qildi, ammo uni (Nabiyga) nisbat bermadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтадилар — мен у буни (Набийга) нисбат берган деб ўйлайман — у зот: «Саломда ҳам, намозда ҳам ғиррор йўқдир», дедилар. Абу Довуд деди: Буни Ибн Фузайл Ибн Маҳдийнинг лафзида ривоят қилди, аммо уни (Набийга) нисбат бермади.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى، عَنْ بِشْرِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ عَمِّ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا تَلاَ ﴿غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ﴾[Al-Fotiha 7] قَالَ " آمِينَ " . حَتَّى يَسْمَعَ مَنْ يَلِيهِ مِنَ الصَّفِّ الأَوَّلِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ {gʻayril magʻzubi alayhim va laz zollin} (oyatini) tilovat qilganlarida, «Omiyn», deb shunday (ovoz bilan) aytar edilarki, birinchi safda u zotga yaqin turganlar buni eshitar edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ {ғайрил мағзуби алайҳим ва лаз золлин} (оятини) тиловат қилганларида, «Омийн», деб шундай (овоз билан) айтар эдиларки, биринчи сафда у зотга яқин турганлар буни эшитар эди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قَالَ الإِمَامُ ﴿غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ﴾[Al-Fotiha 7] فَقُولُوا " آمِينَ " . فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ الْمَلاَئِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Imom {gʻayril magʻzubi alayhim va laz zollin} deganida, sizlar ‹omiyn› denglar. Chunki kimning soʻzi (omiyn deyishi) farishtalarning soʻziga muvofiq kelsa, uning oʻtgan gunohlari magʻfirat qilinadi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ шундай дедилар: «Имом {ғайрил мағзуби алайҳим ва лаз золлин} деганида, сизлар ‹омийн› денглар. Чунки кимнинг сўзи (омийн дейиши) фаришталарнинг сўзига мувофиқ келса, унинг ўтган гуноҳлари мағфират қилинади».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ الأَخْنَسِ، عَنْ أَبِي غَطَفَانَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ " . يَعْنِي فِي الصَّلاَةِ " وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ مَنْ أَشَارَ فِي صَلاَتِهِ إِشَارَةً تُفْهَمُ عَنْهُ فَلْيَعُدْ لَهَا " . يَعْنِي الصَّلاَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا الْحَدِيثُ وَهَمٌ .
Abdulloh ibn Said bizga rivoyat qildi, Yunus ibn Bukayr bizga Muhammad ibn Ishoqdan, u Yaʼqub ibn Utba ibn al-Axnasdan, u Abu Gʻatafondan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Tasbeh (subhanalloh deyish) erkaklar uchundir» — yaʼni namozda — «qarsak chalish esa ayollar uchundir. Kim namozida (mazmuni) tushuniladigan bir ishora qilsa, uni qaytarsin» — yaʼni namozni. Abu Dovud dedi: Bu hadis vahmdir (xato bilan rivoyat qilingan).Абдуллоҳ ибн Саид бизга ривоят қилди, Юнус ибн Букайр бизга Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Яъқуб ибн Утба ибн ал-Ахнасдан, у Абу Ғатафондан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Тасбеҳ (субҳаналлоҳ дейиш) эркаклар учундир» — яъни намозда — «қарсак чалиш эса аёллар учундир. Ким намозида (мазмуни) тушуниладиган бир ишора қилса, уни қайтарсин» — яъни намозни. Абу Довуд деди: Бу ҳадис ваҳмдир (хато билан ривоят қилинган).
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ يَسَارٍ الْكِلاَبِيُّ، حَدَّثَنِي أَبُو مُطَرِّفٍ، عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ كَرِيزٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْهَاشِمِيُّ، عَنِ الْمُجْمِرِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَكْتَالَ بِالْمِكْيَالِ الأَوْفَى إِذَا صَلَّى عَلَيْنَا أَهْلَ الْبَيْتِ فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ وَأَزْوَاجِهِ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ وَذُرِّيَّتِهِ وَأَهْلِ بَيْتِهِ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ dedilar: «Kim biz — ahli baytga salavot aytganda toʻla oʻlchov bilan oʻlchanishidan xursand boʻlsa, ‹Allohumma, solli alo Muhammadinin-nabiyyi va azvojihi ummahotil-muʼminiyna va zurriyyatihi va ahli baytihi, kamo sollayta alo oli Ibrohima, innaka hamiydun majiyd› (Ey Alloh, Ibrohimning oilasiga rahmat yogʻdirganing kabi Paygʻambar Muhammadga, uning ayollari — moʼminlarning onalariga, uning zurriyotiga va ahli baytiga rahmat yogʻdirgin, albatta Sen maqtovga loyiq, ulugʻsan) desin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ дедилар: «Ким биз — аҳли байтга салавот айтганда тўла ўлчов билан ўлчанишидан хурсанд бўлса, ‹Аллоҳумма, солли ало Муҳаммадинин-набиййи ва азвожиҳи уммаҳотил-муъминийна ва зуррийятиҳи ва аҳли байтиҳи, камо соллайта ало оли Иброҳима, иннака ҳамийдун мажийд› (Эй Аллоҳ, Иброҳимнинг оиласига раҳмат ёғдирганинг каби Пайғамбар Муҳаммадга, унинг аёллари — мўминларнинг оналарига, унинг зурриётига ва аҳли байтига раҳмат ёғдиргин, албатта Сен мақтовга лойиқ, улуғсан) десин».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَائِشَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا فَرَغَ أَحَدُكُمْ مِنَ التَّشَهُّدِ الآخِرِ فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ أَرْبَعٍ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ وَمِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Biringiz oxirgi tashahhuddan boʻshasa, toʻrt narsadan Allohga sigʻinsin: jahannam azobidan, qabr azobidan, hayot va oʻlim fitnasidan hamda Masih ad-Dajjol yomonligidan».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирингиз охирги ташаҳҳуддан бўшаса, тўрт нарсадан Аллоҳга сиғинсин: жаҳаннам азобидан, қабр азобидан, ҳаёт ва ўлим фитнасидан ҳамда Масиҳ ад-Дажжол ёмонлигидан».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ قُرَّةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " حَذْفُ السَّلاَمِ سُنَّةٌ " . قَالَ عِيسَى نَهَانِي ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ رَفْعِ هَذَا الْحَدِيثِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ أَبَا عُمَيْرٍ عِيسَى بْنَ يُونُسَ الْفَاخُورِيَّ الرَّمْلِيَّ قَالَ لَمَّا رَجَعَ الْفِرْيَابِيُّ مِنْ مَكَّةَ تَرَكَ رَفْعَ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ نَهَاهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ عَنْ رَفْعِهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Salomni qisqartirish (choʻzmasdan tez aytish) sunnatdir», dedilar. Iso dedi: Ibn al-Muborak meni bu hadisni (Nabiyga nisbat berib) marfuʼ qilib rivoyat qilishdan qaytardi. Abu Dovud dedi: Men Abu Umayr Iso ibn Yunus al-Faxuriy ar-Ramliydan eshitdim, u: «Firyobiy Makkadan qaytgach, bu hadisni marfuʼ qilishni tark etdi» dedi va: «Uni Ahmad ibn Hanbal marfuʼ qilishdan qaytardi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саломни қисқартириш (чўзмасдан тез айтиш) суннатдир», дедилар. Исо деди: Ибн ал-Муборак мени бу ҳадисни (Набийга нисбат бериб) марфуъ қилиб ривоят қилишдан қайтарди. Абу Довуд деди: Мен Абу Умайр Исо ибн Юнус ал-Фахурий ар-Рамлийдан эшитдим, у: «Фирёбий Маккадан қайтгач, бу ҳадисни марфуъ қилишни тарк этди» деди ва: «Уни Аҳмад ибн Ҳанбал марфуъ қилишдан қайтарди», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، وَعَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ لَيْثٍ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ " . قَالَ عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ " أَنْ يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ أَوْ عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ " . زَادَ فِي حَدِيثِ حَمَّادٍ " فِي الصَّلاَةِ " . يَعْنِي فِي السُّبْحَةِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz — (Abdulvoris rivoyatida): oldinga oʻtishga yoki orqaga chekinishga yoxud oʻngiga yoki chapiga (siljishga) ojizlik qiladimi?» dedilar. Hammod hadisida (rivoyatchi): «Namozda» degan soʻzni ziyoda qildi. Yaʼni nafl namozda (degani).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз — (Абдулворис ривоятида): олдинга ўтишга ёки орқага чекинишга ёхуд ўнгига ёки чапига (силжишга) ожизлик қиладими?» дедилар. Ҳаммод ҳадисида (ривоятчи): «Намозда» деган сўзни зиёда қилди. Яъни нафл намозда (дегани).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ - الظُّهْرَ أَوِ الْعَصْرَ قَالَ - فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ قَامَ إِلَى خَشَبَةٍ فِي مُقَدَّمِ الْمَسْجِدِ فَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَيْهَا إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى يُعْرَفُ فِي وَجْهِهِ الْغَضَبُ ثُمَّ خَرَجَ سَرَعَانُ النَّاسِ وَهُمْ يَقُولُونَ قَصُرَتِ الصَّلاَةُ قَصُرَتِ الصَّلاَةُ وَفِي النَّاسِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَهَابَاهُ أَنْ يُكَلِّمَاهُ فَقَامَ رَجُلٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُسَمِّيهِ ذَا الْيَدَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَسِيتَ أَمْ قَصُرَتِ الصَّلاَةُ قَالَ " لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تَقْصُرِ الصَّلاَةُ " . قَالَ بَلْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ " أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ " . فَأَوْمَئُوا أَىْ نَعَمْ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى مَقَامِهِ فَصَلَّى الرَّكْعَتَيْنِ الْبَاقِيَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ وَكَبَّرَ ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ وَكَبَّرَ . قَالَ فَقِيلَ لِمُحَمَّدٍ سَلَّمَ فِي السَّهْوِ فَقَالَ لَمْ أَحْفَظْهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَكِنْ نُبِّئْتُ أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ قَالَ ثُمَّ سَلَّمَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga kunduzgi ikki namozdan birini — peshin yoki asrni — oʻqib berdilar. (Abu Hurayra) aytdi: Bizga ikki rakat oʻqib berib, soʻng salom berdilar. Soʻngra masjidning oldingi qismidagi bir yogʻochning oldiga borib, qoʻllarini birini ikkinchisining ustiga qoʻyib, yuzlarida gʻazab alomati bilinib turgan holda (suyandilar). Soʻng odamlardan shoshqaloqroqlari: «Namoz qisqartirildi, namoz qisqartirildi», deyishib chiqib ketishdi. Odamlar orasida Abu Bakr bilan Umar ham bor edi, lekin (u zotga) gapirishdan qoʻrqishdi. Shunda Rasululloh ﷺ «Zul-yadayn» deb ataydigan bir kishi oʻrnidan turib: «Ey Allohning Rasuli, unutdingizmi yoki namoz qisqartirildimi?» dedi. (U zot): «Men unutganim ham yoʻq, namoz qisqartirilgani ham yoʻq», dedilar. (Haligi kishi): «Yoʻq, balki unutdingiz, ey Allohning Rasuli», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ jamoatga yuzlanib: «Zul-yadayn rost aytdimi?» dedilar. Ular «Ha» degan maʼnoda ishora qilishdi. Soʻng Rasululloh ﷺ oʻz joylariga oʻtib, qolgan ikki rakatni oʻqidilar, keyin salom berdilar. Soʻngra takbir aytib, (avvalgi) sajdalari kabi yoki undan uzunroq sajda qildilar, soʻng bosh koʻtarib takbir aytdilar. Yana takbir aytib, sajdalari kabi yoki undan uzunroq sajda qildilar, soʻng bosh koʻtarib takbir aytdilar. (Roviy) aytdi: Muhammad (ibn Sirin)dan: «Sahv (sajdasi)dan keyin salom berdimi?» deb soʻralganda, u: «Buni Abu Hurayradan eslab qolmadim, lekin menga Imron ibn Husayn: ‹Soʻng salom berdilar› degani xabar qilingan», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга кундузги икки намоздан бирини — пешин ёки асрни — ўқиб бердилар. (Абу Ҳурайра) айтди: Бизга икки ракат ўқиб бериб, сўнг салом бердилар. Сўнгра масжиднинг олдинги қисмидаги бир ёғочнинг олдига бориб, қўлларини бирини иккинчисининг устига қўйиб, юзларида ғазаб аломати билиниб турган ҳолда (суяндилар). Сўнг одамлардан шошқалоқроқлари: «Намоз қисқартирилди, намоз қисқартирилди», дейишиб чиқиб кетишди. Одамлар орасида Абу Бакр билан Умар ҳам бор эди, лекин (у зотга) гапиришдан қўрқишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ «Зул-ядайн» деб атайдиган бир киши ўрнидан туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, унутдингизми ёки намоз қисқартирилдими?» деди. (У зот): «Мен унутганим ҳам йўқ, намоз қисқартирилгани ҳам йўқ», дедилар. (Ҳалиги киши): «Йўқ, балки унутдингиз, эй Аллоҳнинг Расули», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ жамоатга юзланиб: «Зул-ядайн рост айтдими?» дедилар. Улар «Ҳа» деган маънода ишора қилишди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўз жойларига ўтиб, қолган икки ракатни ўқидилар, кейин салом бердилар. Сўнгра такбир айтиб, (аввалги) саждалари каби ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бош кўтариб такбир айтдилар. Яна такбир айтиб, саждалари каби ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бош кўтариб такбир айтдилар. (Ровий) айтди: Муҳаммад (ибн Сирин)дан: «Саҳв (саждаси)дан кейин салом бердими?» деб сўралганда, у: «Буни Абу Ҳурайрадан эслаб қолмадим, лекин менга Имрон ибн Ҳусайн: ‹Сўнг салом бердилар› дегани хабар қилинган», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - حَدَّثَنَا سَلَمَةُ، - يَعْنِي ابْنَ عَلْقَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى حَمَّادٍ كُلِّهِ إِلَى آخِرِ قَوْلِهِ نُبِّئْتُ أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ قَالَ ثُمَّ سَلَّمَ . قَالَ قُلْتُ فَالتَّشَهُّدُ قَالَ لَمْ أَسْمَعْ فِي التَّشَهُّدِ وَأَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ يَتَشَهَّدَ وَلَمْ يَذْكُرْ كَانَ يُسَمِّيهِ ذَا الْيَدَيْنِ . وَلاَ ذَكَرَ فَأَوْمَئُوا . وَلاَ ذَكَرَ الْغَضَبَ وَحَدِيثُ حَمَّادٍ عَنْ أَيُّوبَ أَتَمُّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berdilar» deb, Hammodning hadisini butunligicha, uning «Menga Imron ibn Husaynning ‹Soʻng salom berdilar› degani xabar qilindi» degan oxirgi soʻzigacha shu maʼnoda (keltirdi). (Roviy) aytdi: Men: «Tashahhud-chi?» deb soʻradim. U: «Tashahhud haqida (hech narsa) eshitmadim, lekin tashahhud aytilishi menga koʻproq yoqadi», dedi. U «(Rasululloh) uni Zul-yadayn deb ataydilar» degan (soʻzni) zikr qilmadi, «ular ishora qilishdi»ni ham, «gʻazab»ni ham zikr qilmadi. Hammodning Ayyubdan (qilgan) hadisi toʻliqroqdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб бердилар» деб, Ҳаммоднинг ҳадисини бутунлигича, унинг «Менга Имрон ибн Ҳусайннинг ‹Сўнг салом бердилар› дегани хабар қилинди» деган охирги сўзигача шу маънода (келтирди). (Ровий) айтди: Мен: «Ташаҳҳуд-чи?» деб сўрадим. У: «Ташаҳҳуд ҳақида (ҳеч нарса) эшитмадим, лекин ташаҳҳуд айтилиши менга кўпроқ ёқади», деди. У «(Расулуллоҳ) уни Зул-ядайн деб атайдилар» деган (сўзни) зикр қилмади, «улар ишора қилишди»ни ҳам, «ғазаб»ни ҳам зикр қилмади. Ҳаммоднинг Айюбдан (қилган) ҳадиси тўлиқроқдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ وَلَمْ يَسْجُدْ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ حَتَّى يَقَّنَهُ اللَّهُ ذَلِكَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu qissa (rivoyat qilindi). (Roviy) aytdi: U zot Alloh buni oʻzlariga aniq bildirgunicha sahvning ikki sajdasini qilmadilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу қисса (ривоят қилинди). (Ровий) айтди: У зот Аллоҳ буни ўзларига аниқ билдиргунича саҳвнинг икки саждасини қилмадилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، سَمِعَ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ فَسَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَقِيلَ لَهُ نَقَصَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ peshin namozini oʻqib, ikki rakatda salom berdilar. Shunda u zotga: «Namoz kamaydi (qisqartirildi)», deyildi. Soʻng (yana) ikki rakat oʻqib, keyin ikki (sahv) sajdasini qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ пешин намозини ўқиб, икки ракатда салом бердилар. Шунда у зотга: «Намоз камайди (қисқартирилди)», дейилди. Сўнг (яна) икки ракат ўқиб, кейин икки (саҳв) саждасини қилдилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَسَدٍ، أَخْبَرَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم انْصَرَفَ مِنَ الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ صَلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ أَقَصُرَتِ الصَّلاَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ نَسِيتَ قَالَ " كُلَّ ذَلِكَ لَمْ أَفْعَلْ " . فَقَالَ النَّاسُ قَدْ فَعَلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ وَلَمْ يَسْجُدْ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ التَّسْلِيمِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ farz namozining ikki rakatidan (soʻng) burilib (salom berib) qoʻydilar. Shunda bir kishi u zotga: «Namoz qisqartirildimi, ey Allohning Rasuli, yoki unutdingizmi?» dedi. (U zot): «Bularning birortasini ham qilganim yoʻq», dedilar. Odamlar: «Siz buni qildingiz, ey Allohning Rasuli», deyishdi. Shunda u zot yana ikki rakat oʻqib, soʻng burildilar va sahvning ikki sajdasini qilmadilar. Abu Dovud aytdi: Buni Dovud ibn al-Husayn Abu Sufyon — Ibn Abu Ahmadning ozod qilingan qulidan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan shu qissa bilan rivoyat qildi. (Bu rivoyatda) u: «Soʻng salomdan keyin oʻtirgan holatda ikki sajda qildilar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ фарз намозининг икки ракатидан (сўнг) бурилиб (салом бериб) қўйдилар. Шунда бир киши у зотга: «Намоз қисқартирилдими, эй Аллоҳнинг Расули, ёки унутдингизми?» деди. (У зот): «Буларнинг бирортасини ҳам қилганим йўқ», дедилар. Одамлар: «Сиз буни қилдингиз, эй Аллоҳнинг Расули», дейишди. Шунда у зот яна икки ракат ўқиб, сўнг бурилдилар ва саҳвнинг икки саждасини қилмадилар. Абу Довуд айтди: Буни Довуд ибн ал-Ҳусайн Абу Суфён — Ибн Абу Аҳмаднинг озод қилинган қулидан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан шу қисса билан ривоят қилди. (Бу ривоятда) у: «Сўнг саломдан кейин ўтирган ҳолатда икки сажда қилдилар», деди.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ جَوْسٍ الْهِفَّانِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، بِهَذَا الْخَبَرِ قَالَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ بَعْدَ مَا سَلَّمَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu xabar (rivoyat qilindi). (Roviy) aytdi: Soʻng u zot salom berganlaridan keyin sahvning ikki sajdasini qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу хабар (ривоят қилинди). (Ровий) айтди: Сўнг у зот салом берганларидан кейин саҳвнинг икки саждасини қилдилар.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي جَاءَهُ الشَّيْطَانُ فَلَبَسَ عَلَيْهِ حَتَّى لاَ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا رَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَمَعْمَرٌ وَاللَّيْثُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aytdilar: «Albatta, biringiz namoz oʻqishga turganda, shayton uning oldiga kelib, uni shunday chalgʻitadiki, oqibatda u qancha oʻqiganini bilmay qoladi. Bas, biringiz buni sezsa, oʻtirgan holida ikki sajda qilsin.» Abu Dovud aytdi: Buni Ibn Uyayna, Maʼmar va Lays ham shunday rivoyat qilishgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: «Албатта, бирингиз намоз ўқишга турганда, шайтон унинг олдига келиб, уни шундай чалғитадики, оқибатда у қанча ўқиганини билмай қолади. Бас, бирингиз буни сезса, ўтирган ҳолида икки сажда қилсин.» Абу Довуд айтди: Буни Ибн Уяйна, Маъмар ва Лайс ҳам шундай ривоят қилишган.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ بِإِسْنَادِهِ زَادَ " وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ التَّسْلِيمِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: ushbu hadis oʻz sanadi bilan keltirildi. Unda: «...salom berishdan oldin oʻtirgan holida» degan (soʻz) ziyoda qilindi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ушбу ҳадис ўз санади билан келтирилди. Унда: «...салом беришдан олдин ўтирган ҳолида» деган (сўз) зиёда қилинди.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، أَخْبَرَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيُّ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ " فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ ثُمَّ لْيُسَلِّمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: ushbu hadis oʻz sanadi va maʼnosi bilan keltirildi. Unda: «...salom berishdan oldin ikki sajda qilsin, soʻngra salom bersin» deyildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ушбу ҳадис ўз санади ва маъноси билан келтирилди. Унда: «...салом беришдан олдин икки сажда қилсин, сўнгра салом берсин» дейилди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُهْبِطَ وَفِيهِ تِيبَ عَلَيْهِ وَفِيهِ مَاتَ وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ وَمَا مِنْ دَابَّةٍ إِلاَّ وَهِيَ مُسِيخَةٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ مِنْ حِينَ تُصْبِحُ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ شَفَقًا مِنَ السَّاعَةِ إِلاَّ الْجِنَّ وَالإِنْسَ وَفِيهِ سَاعَةٌ لاَ يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ حَاجَةً إِلاَّ أَعْطَاهُ إِيَّاهَا " . قَالَ كَعْبٌ ذَلِكَ فِي كُلِّ سَنَةٍ يَوْمٌ . فَقُلْتُ بَلْ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ . قَالَ فَقَرَأَ كَعْبٌ التَّوْرَاةَ فَقَالَ صَدَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ثُمَّ لَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلاَمٍ فَحَدَّثْتُهُ بِمَجْلِسِي مَعَ كَعْبٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ قَدْ عَلِمْتُ أَيَّةَ سَاعَةٍ هِيَ . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ لَهُ فَأَخْبِرْنِي بِهَا . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ . فَقُلْتُ كَيْفَ هِيَ آخِرُ سَاعَةٍ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يُصَادِفُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ يُصَلِّي " . وَتِلْكَ السَّاعَةُ لاَ يُصَلَّى فِيهَا . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ أَلَمْ يَقُلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ جَلَسَ مَجْلِسًا يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ فَهُوَ فِي صَلاَةٍ حَتَّى يُصَلِّيَ " . قَالَ فَقُلْتُ بَلَى . قَالَ هُوَ ذَاكَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ aytdilar: «Quyosh chiqqan kunlarning eng yaxshisi — juma kunidir. Unda Odam yaratildi, unda (jannatdan yerga) tushirildi, unda uning tavbasi qabul qilindi, unda u vafot etdi va unda qiyomat qoyim boʻladi. Juma kuni tongdan to quyosh chiqquncha, har bir jonivor — jin va insondan boshqasi — qiyomatdan qoʻrqib quloq solib turadi. Unda shunday bir vaqt borki, qaysi bir musulmon banda namoz oʻqib turganida unga toʻgʻri kelib, Allohdan biror hojatini soʻrasa, Alloh albatta uni unga ato etadi». Kaʼb: «Bu har yili bir kun (boʻladi)», dedi. Men: «Yoʻq, balki har juma (boʻladi)», dedim. Kaʼb Tavrotni oʻqib koʻrdi-da: «Paygʻambar ﷺ rost aytdilar», dedi. Abu Hurayra aytdi: Soʻng men Abdulloh ibn Salom bilan uchrashdim va unga Kaʼb bilan boʻlgan suhbatimni soʻzlab berdim. Abdulloh ibn Salom: «Men u qaysi vaqt ekanini bilaman», dedi. Abu Hurayra aytdi: Men unga: «Menga uni xabar bergin», dedim. Abdulloh ibn Salom: «U juma kunining oxirgi vaqtidir», dedi. Men: «U qanday qilib juma kunining oxirgi vaqti boʻladi? Axir Rasululloh ﷺ: ‹Qaysi bir musulmon banda namoz oʻqib turib unga toʻgʻri kelsa›, deganlar-ku. Vaholanki, oʻsha vaqtda namoz oʻqilmaydi», dedim. Abdulloh ibn Salom: «Rasululloh ﷺ: ‹Kim namozni kutib bir joyda oʻtirsa, toki namoz oʻqiguniga qadar u namozdadir›, demaganmilar?» dedi. Men: «Ha, (deganlar)», dedim. U: «Mana, oʻsha (vaqt) shudir», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: «Қуёш чиққан кунларнинг энг яхшиси — жума кунидир. Унда Одам яратилди, унда (жаннатдан ерга) туширилди, унда унинг тавбаси қабул қилинди, унда у вафот этди ва унда қиёмат қойим бўлади. Жума куни тонгдан то қуёш чиққунча, ҳар бир жонивор — жин ва инсондан бошқаси — қиёматдан қўрқиб қулоқ солиб туради. Унда шундай бир вақт борки, қайси бир мусулмон банда намоз ўқиб турганида унга тўғри келиб, Аллоҳдан бирор ҳожатини сўраса, Аллоҳ албатта уни унга ато этади». Каъб: «Бу ҳар йили бир кун (бўлади)», деди. Мен: «Йўқ, балки ҳар жума (бўлади)», дедим. Каъб Тавротни ўқиб кўрди-да: «Пайғамбар ﷺ рост айтдилар», деди. Абу Ҳурайра айтди: Сўнг мен Абдуллоҳ ибн Салом билан учрашдим ва унга Каъб билан бўлган суҳбатимни сўзлаб бердим. Абдуллоҳ ибн Салом: «Мен у қайси вақт эканини биламан», деди. Абу Ҳурайра айтди: Мен унга: «Менга уни хабар бергин», дедим. Абдуллоҳ ибн Салом: «У жума кунининг охирги вақтидир», деди. Мен: «У қандай қилиб жума кунининг охирги вақти бўлади? Ахир Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қайси бир мусулмон банда намоз ўқиб туриб унга тўғри келса›, деганлар-ку. Ваҳоланки, ўша вақтда намоз ўқилмайди», дедим. Абдуллоҳ ибн Салом: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким намозни кутиб бир жойда ўтирса, токи намоз ўқигунига қадар у намоздадир›, демаганмилар?» деди. Мен: «Ҳа, (деганлар)», дедим. У: «Мана, ўша (вақт) шудир», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أَتَى الْجُمُعَةَ فَاسْتَمَعَ وَأَنْصَتَ غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَ الْجُمُعَةِ إِلَى الْجُمُعَةِ وَزِيَادَةُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ وَمَنْ مَسَّ الْحَصَى فَقَدْ لَغَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim taharatni chiroyli qilib olib, soʻng jumʼaga kelsa va (xutbani) tinglab, jim tursa, oʻsha jumʼadan keyingi jumʼagacha boʻlgan (gunohlari) va yana uch kun qoʻshilib (gunohlari) kechiriladi. Kim (qoʻli bilan) shagʻal toshlarni paypaslasa, bekorchilik qilibdi (xutbaning savobini ketkazibdi)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким таҳаратни чиройли қилиб олиб, сўнг жумъага келса ва (хутбани) тинглаб, жим турса, ўша жумъадан кейинги жумъагача бўлган (гуноҳлари) ва яна уч кун қўшилиб (гуноҳлари) кечирилади. Ким (қўли билан) шағал тошларни пайпасласа, бекорчилик қилибди (хутбанинг савобини кетказибди)».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى، وَعُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الْوَصَّابِيُّ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ الضَّبِّيِّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " قَدِ اجْتَمَعَ فِي يَوْمِكُمْ هَذَا عِيدَانِ فَمَنْ شَاءَ أَجْزَأَهُ مِنَ الْجُمُعَةِ وَإِنَّا مُجَمِّعُونَ " . قَالَ عُمَرُ عَنْ شُعْبَةَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Rasulullohdan ﷺ rivoyat qiladiki, u zot: «Mana shu kuningizda ikki hayit toʻplandi. Bas, kim xohlasa, bu (hayit namozi) unga jumadan kifoya qiladi. Biz esa, albatta, juma (namozini) oʻqiymiz» dedilar. Umar (bu rivoyatni) Shuʼbadan (keltirib aytdi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳдан ﷺ ривоят қиладики, у зот: «Мана шу кунингизда икки ҳайит тўпланди. Бас, ким хоҳласа, бу (ҳайит намози) унга жумадан кифоя қилади. Биз эса, албатта, жума (намозини) ўқиймиз» дедилар. Умар (бу ривоятни) Шуъбадан (келтириб айтди).
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قُلْتَ أَنْصِتْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَقَدْ لَغَوْتَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Imom xutba qilib turganida sen (birovga) ‹Jim boʻl!› desang, behuda gapirgan boʻlasan».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Имом хутба қилиб турганида сен (бировга) ‹Жим бўл!› десанг, беҳуда гапирган бўласан».
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنَ الصَّلاَةِ فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلاَةَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim (imom bilan) namozdan bir rakaatga ulgursa, namozga ulgurgan boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким (имом билан) намоздан бир ракаатга улгурса, намозга улгурган бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ قَالَ - " مَنْ كَانَ مُصَلِّيًا بَعْدَ الْجُمُعَةِ فَلْيُصَلِّ أَرْبَعًا " . وَتَمَّ حَدِيثُهُ وَقَالَ ابْنُ يُونُسَ " إِذَا صَلَّيْتُمُ الْجُمُعَةَ فَصَلُّوا بَعْدَهَا أَرْبَعًا " . قَالَ فَقَالَ لِي أَبِي يَا بُنَىَّ فَإِنْ صَلَّيْتَ فِي الْمَسْجِدِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَتَيْتَ الْمَنْزِلَ أَوِ الْبَيْتَ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ — Ibn Sabboh aytdi: u zot — «Kim jumadan keyin namoz oʻqimoqchi boʻlsa, toʻrt rakaat oʻqisin», dedilar. (Ibn Sabbohning hadisi shu yerda tugadi.) Ibn Yunus esa: «Jumani oʻqiganingizdan keyin uning ortidan toʻrt rakaat oʻqinglar», deb keltirdi. (Roviy) aytdi: Otam menga: «Ey oʻgʻilcham, agar masjidda ikki rakaat oʻqigan boʻlsang-da, soʻng uy yoki manzilingga kelsang, (yana) ikki rakaat oʻqigin», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ — Ибн Саббоҳ айтди: у зот — «Ким жумадан кейин намоз ўқимоқчи бўлса, тўрт ракаат ўқисин», дедилар. (Ибн Саббоҳнинг ҳадиси шу ерда тугади.) Ибн Юнус эса: «Жумани ўқиганингиздан кейин унинг ортидан тўрт ракаат ўқинглар», деб келтирди. (Ровий) айтди: Отам менга: «Эй ўғилчам, агар масжидда икки ракаат ўқиган бўлсанг-да, сўнг уй ёки манзилингга келсанг, (яна) икки ракаат ўқигин», деди.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، ح وَحَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا رَجُلٌ، مِنَ الْفَرْوِيِّينَ - وَسَمَّاهُ الرَّبِيعُ فِي حَدِيثِهِ عِيسَى بْنَ عَبْدِ الأَعْلَى بْنِ أَبِي فَرْوَةَ - سَمِعَ أَبَا يَحْيَى عُبَيْدَ اللَّهِ التَّيْمِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ أَصَابَهُمْ مَطَرٌ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَصَلَّى بِهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْعِيدِ فِي الْمَسْجِدِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Iyd kuni ularga yomgʻir yogʻdi, shunda Paygʻambar ﷺ ularga masjidda iyd namozini oʻqib berdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ийд куни уларга ёмғир ёғди, шунда Пайғамбар ﷺ уларга масжидда ийд намозини ўқиб бердилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَمُحَمَّدِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى نَجْدٍ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِذَاتِ الرِّقَاعِ مِنْ نَخْلٍ لَقِيَ جَمْعًا مِنْ غَطَفَانَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَلَفْظُهُ عَلَى غَيْرِ لَفْظِ حَيْوَةَ وَقَالَ فِيهِ حِينَ رَكَعَ بِمَنْ مَعَهُ وَسَجَدَ قَالَ فَلَمَّا قَامُوا مَشَوُا الْقَهْقَرَى إِلَى مَصَافِّ أَصْحَابِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرِ اسْتِدْبَارَ الْقِبْلَةِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Najd tomon chiqdik. Zotur-Riqoʼdagi Naxlga yetganimizda, u zot Gʻatafondan boʻlgan bir guruhga roʻbaroʻ keldilar...» — soʻng (rovic) shu maʼnoda (hadisni) zikr qildi, biroq uning lafzi Hayva (rivoyatining) lafzidan boshqacha edi. Unda u zot oʻzi bilan birga boʻlganlar bilan rukuʼ qilib, sajda qilgani haqida gapirib, shunday dedi: «Ular turganlarida, sheriklarining safiga orqalari bilan tisarilib qaytib bordilar». U (rovic) qiblaga orqa qilish (haqida) zikr qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Нажд томон чиқдик. Зотур-Риқўдаги Нахлга етганимизда, у зот Ғатафондан бўлган бир гуруҳга рўбарў келдилар...» — сўнг (ровис) шу маънода (ҳадисни) зикр қилди, бироқ унинг лафзи Ҳайва (ривоятининг) лафзидан бошқача эди. Унда у зот ўзи билан бирга бўлганлар билан рукуъ қилиб, сажда қилгани ҳақида гапириб, шундай деди: «Улар турганларида, шерикларининг сафига орқалари билан тисарилиб қайтиб бордилар». У (ровис) қиблага орқа қилиш (ҳақида) зикр қилмади.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ﴿قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ﴾[Al-Kofirun 1] وَ ﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ﴾[Al-Ixlos 1] .
Yahyo ibn Maʼin, Marvon ibn Muoviyadan, u Yazid ibn Kaysondan, u Abu Hozimdan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, Nabiy ﷺ bomdodning (sunnati boʻlmish) ikki rakaatida {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvalloohu ahad} suralarini oʻqidilar.Яҳё ибн Маъин, Марвон ибн Муовиядан, у Язид ибн Кайсондан, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, Набий ﷺ бомдоднинг (суннати бўлмиш) икки ракаатида {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллооҳу аҳад} сураларини ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ الْمَدَنِيَّ - عَنِ ابْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ سِيْلاَنَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَدَعُوهُمَا وَإِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ " .
Musaddad, Xoliddan, u Abdurrahmondan — yaʼni Ibn Ishoq al-Madaniydan — u Ibn Zayddan, u Ibn Siylondan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Garchi sizlarni otliqlar quvib yuborayotgan boʻlsa-da, u ikki rakaatni tark qilmanglar», dedilar.Мусаддад, Холиддан, у Абдурраҳмондан — яъни Ибн Ишоқ ал-Маданийдан — у Ибн Зайддан, у Ибн Сийлондан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Гарчи сизларни отлиқлар қувиб юбораётган бўлса-да, у икки ракаатни тарк қилманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ﴿قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا﴾[Ali Imron 84] فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى وَفِي الرَّكْعَةِ الأُخْرَى بِهَذِهِ الآيَةِ ﴿رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ﴾[Ali Imron 53] أَوْ ﴿إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلاَ تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ﴾[Al-Baqara 119] شَكَّ الدَّرَاوَرْدِيُّ .
Muhammad ibn as-Sabboh ibn Sufyon, Abdulaziz ibn Muhammaddan, u Usmon ibn Umardan — yaʼni Ibn Musodan — u Abul Gʻaysdan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, u Nabiy ﷺning bomdodning ikki rakaatida birinchi rakaatda {Qul aamannaa billahi va maa unzila alaynaa} oyatini, ikkinchi rakaatda esa {Robbanaa aamannaa bimaa anzalta vattabaʼnar-rasula faktubnaa maʼash-shoohidin} oyatini, yoki {Innaa arsalnaaka bilhaqqi bashiyran va naziyran va laa tusʼalu an ashobil-jahiym} oyatini oʻqiganlarini eshitdi. Darovardiy (qaysi oyat ekanida) shubha qildi.Муҳаммад ибн ас-Саббоҳ ибн Суфён, Абдулазиз ибн Муҳаммаддан, у Усмон ибн Умардан — яъни Ибн Мусодан — у Абул Ғайсдан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, у Набий ﷺнинг бомдоднинг икки ракаатида биринчи ракаатда {Қул ааманнаа биллаҳи ва маа унзила алайнаа} оятини, иккинчи ракаатда эса {Роббанаа ааманнаа бимаа анзалта ваттабаънар-расула фактубнаа маъаш-шооҳидин} оятини, ёки {Иннаа арсалнаака билҳаққи башийран ва назийран ва лаа тусъалу ан ашобил-жаҳийм} оятини ўқиганларини эшитди. Даровардий (қайси оят эканида) шубҳа қилди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَأَبُو كَامِلٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمُ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الصُّبْحِ فَلْيَضْطَجِعْ عَلَى يَمِينِهِ " . فَقَالَ لَهُ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَمَا يُجْزِئُ أَحَدَنَا مَمْشَاهُ إِلَى الْمَسْجِدِ حَتَّى يَضْطَجِعَ عَلَى يَمِينِهِ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ لاَ . قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَلَى نَفْسِهِ . قَالَ فَقِيلَ لاِبْنِ عُمَرَ هَلْ تُنْكِرُ شَيْئًا مِمَّا يَقُولُ قَالَ لاَ وَلَكِنَّهُ اجْتَرَأَ وَجَبُنَّا . قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فَمَا ذَنْبِي إِنْ كُنْتُ حَفِظْتُ وَنَسُوا .
Musaddad, Abu Komil va Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara — ular aytdilar: Bizga Abdulvohid, unga Aʼmash, Abu Solihdan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz bomdoddan oldin ikki rakaat oʻqisa, oʻng yoni bilan yotib olsin», dedilar. Shunda Marvon ibn al-Hakam unga: «Birortamizning masjidga yurib borishi oʻng yoni bilan yotishimiz uchun kifoya qilmaydimi?» dedi. Ubaydulloh oʻz hadisida (shunday) aytdi: U (Abu Hurayra): «Yoʻq», dedi. (Roviy) aytdi: Bu (gap) Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ga yetdi. U: «Abu Hurayra oʻziga (ortiqcha narsani) koʻp yukladi», dedi. Ibn Umarga: «Uning aytayotgan biror narsasini inkor qilasizmi?» deyildi. U: «Yoʻq, lekin u botir boʻldi, biz esa qoʻrqdik», dedi. (Roviy) aytdi: Bu (gap) Abu Hurayraga yetdi. U: «Men yodlab qolgan boʻlsam-u, ular esa unutgan boʻlsalar, mening nima gunohim bor?» dedi.Мусаддад, Абу Комил ва Убайдуллоҳ ибн Умар ибн Майсара — улар айтдилар: Бизга Абдулвоҳид, унга Аъмаш, Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз бомдоддан олдин икки ракаат ўқиса, ўнг ёни билан ётиб олсин», дедилар. Шунда Марвон ибн ал-Ҳакам унга: «Бирортамизнинг масжидга юриб бориши ўнг ёни билан ётишимиз учун кифоя қилмайдими?» деди. Убайдуллоҳ ўз ҳадисида (шундай) айтди: У (Абу Ҳурайра): «Йўқ», деди. (Ровий) айтди: Бу (гап) Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)га етди. У: «Абу Ҳурайра ўзига (ортиқча нарсани) кўп юклади», деди. Ибн Умарга: «Унинг айтаётган бирор нарсасини инкор қиласизми?» дейилди. У: «Йўқ, лекин у ботир бўлди, биз эса қўрқдик», деди. (Ровий) айтди: Бу (гап) Абу Ҳурайрага етди. У: «Мен ёдлаб қолган бўлсам-у, улар эса унутган бўлсалар, менинг нима гуноҳим бор?» деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَرْقَاءَ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَاقَ، كُلُّهُمْ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ صَلاَةَ إِلاَّ الْمَكْتُوبَةُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga iqomat aytilsa, faqat farz namozdan boshqa namoz boʻlmaydi» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга иқомат айтилса, фақат фарз намоздан бошқа намоз бўлмайди» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلاَثَ عُقَدٍ يَضْرِبُ مَكَانَ كُلِّ عُقْدَةٍ عَلَيْكَ لَيْلٌ طَوِيلٌ فَارْقُدْ فَإِنِ اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ وَإِلاَّ أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلاَنَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan biringiz uxlasa, shayton uning ensasiga uchta tugun tugadi. Har bir tugunni ‹oldingda uzun tun bor, uxlayver!› deb (taʼkidlab) uradi. Bas, agar u uygʻonib, Allohni zikr qilsa, bir tugun yechiladi; agar taharat olsa, yana bir tugun yechiladi; agar namoz oʻqisa, yana bir tugun yechiladi. Shunda u tetik va dili xush holda tongni qarshilaydi. Aks holda, dili nopok va dangasa holda tongni qarshilaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан бирингиз ухласа, шайтон унинг энсасига учта тугун тугади. Ҳар бир тугунни ‹олдингда узун тун бор, ухлайвер!› деб (таъкидлаб) уради. Бас, агар у уйғониб, Аллоҳни зикр қилса, бир тугун ечилади; агар таҳарат олса, яна бир тугун ечилади; агар намоз ўқиса, яна бир тугун ечилади. Шунда у тетик ва дили хуш ҳолда тонгни қаршилайди. Акс ҳолда, дили нопок ва дангаса ҳолда тонгни қаршилайди».