حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا عَنِّي خُذُوا عَنِّي قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الْبِكْرُ بِالْبِكْرِ جَلْدُ مِائَةٍ وَنَفْيُ سَنَةٍ وَالثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ جَلْدُ مِائَةٍ وَالرَّجْمُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mendan oling, mendan oling! Endi Alloh ular uchun bir yoʻl belgiladi: turmush qurmagan (yigit) turmush qurmagan (qiz) bilan (zino qilsa) — yuz darra va bir yil surgun; turmush qurgan (er) turmush qurgan (xotin) bilan (zino qilsa) — yuz darra va toshboʻron», — dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мендан олинг, мендан олинг! Энди Аллоҳ улар учун бир йўл белгилади: турмуш қурмаган (йигит) турмуш қурмаган (қиз) билан (зино қилса) — юз дарра ва бир йил сургун; турмуш қурган (эр) турмуш қурган (хотин) билан (зино қилса) — юз дарра ва тошбўрон», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْتَمِسُوهَا فِي تَاسِعَةٍ وَسَابِعَةٍ وَخَامِسَةٍ يَعْنِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Uni toʻqqizinchi, yettinchi va beshinchi (kechalar)da axtaringlar», dedilar — yaʼni Laylatul Qadrni.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Уни тўққизинчи, еттинчи ва бешинчи (кечалар)да ахтаринглар», дедилар — яъни Лайлатул Қадрни.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَ خَالِدٌ أَحْسِبُهُ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ قَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَخَذَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا أَخَذَ عَلَى النِّسَاءِ سِتًّا أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا يَعْضِدْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا وَلَا تَعْصُونِي فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ أَصَابَ مِنْكُمْ مِنْهُنَّ حَدًّا فَعُجِّلَ لَهُ عُقُوبَتُهُ فَهُوَ كَفَّارَتُهُ وَإِنْ أُخِّرَ عَنْهُ فَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ رَحِمَهُحَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قِلَابَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قِلَابَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْنَا كَمَا أَخَذَ عَلَى النِّسَاءِ أَوْ عَلَى النَّاسِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ayollardan olganlaridek bizdan ham oltita (ahd) oldilar: Allohga hech narsani sherik qilmaslik, oʻgʻrilik qilmaslik, zino qilmaslik, farzandlaringizni oʻldirmaslik, bir-biringizga shikast yetkazmaslik va maʼruf ishda menga osiy boʻlmaslik. Bas, sizlardan kim ulardan biri boʻyicha had (jazosi)ga loyiq ish qilsa-yu, jazosi unga tezlatilsa, bu unga kafforatdir. Agar undan (jazo) kechiktirilsa, uning ishi Alloh taologa havoladir: xohlasa uni azoblaydi, xohlasa unga rahm qiladi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ аёллардан олганларидек биздан ҳам олтита (аҳд) олдилар: Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслик, ўғрилик қилмаслик, зино қилмаслик, фарзандларингизни ўлдирмаслик, бир-бирингизга шикаст етказмаслик ва маъруф ишда менга осий бўлмаслик. Бас, сизлардан ким улардан бири бўйича ҳад (жазоси)га лойиқ иш қилса-ю, жазоси унга тезлатилса, бу унга каффоратдир. Агар ундан (жазо) кечиктирилса, унинг иши Аллоҳ таолога ҳаволадир: хоҳласа уни азоблайди, хоҳласа унга раҳм қилади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ تَقْرَءُونَ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا عَلَيْكُمْ أَنْ لَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِهَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berdilar, qiroat qildilar va qiroat u zotga ogʻir keldi. Namozdan boʻshaganlarida: «Sizlar oʻqiyapsizlarmi?» dedilar. Biz: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedik. U zot: «Fotihatul-kitobdan boshqasini oʻqimasangiz, sizlarga ziyoni yoʻq; chunki uni oʻqimasdan namoz (durust) boʻlmaydi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб бердилар, қироат қилдилар ва қироат у зотга оғир келди. Намоздан бўшаганларида: «Сизлар ўқияпсизларми?» дедилар. Биз: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дедик. У зот: «Фотиҳатул-китобдан бошқасини ўқимасангиз, сизларга зиёни йўқ; чунки уни ўқимасдан намоз (дуруст) бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يُخْبِرَنَا بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجْتُ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ فَالْتَمِسُوهَا فِي التَّاسِعَةِ أَوْ السَّابِعَةِ أَوْ الْخَامِسَةِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga Laylatul Qadrni xabar bermoqchi boʻlib huzurimizga chiqdilar. Shu payt ikki kishi janjallashib qoldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga Laylatul Qadrni xabar bermoqchi boʻlib chiqqan edim, ikki kishi janjallashib qoldi-yu, u koʻtarildi. Ehtimol, bu sizlar uchun yaxshiroqdir. Bas, uni toʻqqizinchisida, yettinchisida yoki beshinchisida axtaringlar», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга Лайлатул Қадрни хабар бермоқчи бўлиб ҳузуримизга чиқдилар. Шу пайт икки киши жанжаллашиб қолди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга Лайлатул Қадрни хабар бермоқчи бўлиб чиққан эдим, икки киши жанжаллашиб қолди-ю, у кўтарилди. Эҳтимол, бу сизлар учун яхшироқдир. Бас, уни тўққизинчисида, еттинчисида ёки бешинчисида ахтаринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ الْعَنْسِيُّ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَارَّ مِنْ اللَّيْلِ فَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي أَوْ قَالَ ثُمَّ دَعَاهُ اسْتُجِيبَ لَهُ فَإِنْ عَزَمَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ صَلَّى تُقُبِّلَتْ صَلَاتُهُحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ خَرَجَ ذَاتَ لَيْلَةٍ عَلَى أَصْحَابِهِ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يُخْبِرَهُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَاطْلُبُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فِي تَاسِعَةٍ أَوْ سَابِعَةٍ أَوْ خَامِسَةٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim kechasi uygʻonib qolib: ‹La ilaha illallohu vahdahu la sharika lahu, lahul-mulku va lahul-hamdu, va huva ala kulli shayʼin qodir, subhanalloh, val-hamdu lillah, vallohu akbar, va la havla va la quvvata illa billah› desa, soʻng: ‹Robbim, meni magʻfirat qil› desa — yoki: soʻng duo qilsa — unga ijobat etiladi. Agar azm qilib, tahorat olib, soʻng namoz oʻqisa, namozi qabul qilinadi», dedilar. Anas ibn Molik Uboda ibn Somitdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildiki, u zot bir kecha sahobalari huzuriga chiqdilar, ularga Laylatul Qadrni xabar bermoqchi edilar — soʻng hadisni zikr qildi. Faqat u: «Uni oxirgi oʻn kechada — toʻqqizinchisida, yettinchisida yoki beshinchisida axtaringlar», dedi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким кечаси уйғониб қолиб: ‹Ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳу, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду, ва ҳува ала кулли шайъин қодир, субҳаналлоҳ, вал-ҳамду лиллаҳ, валлоҳу акбар, ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ› деса, сўнг: ‹Роббим, мени мағфират қил› деса — ёки: сўнг дуо қилса — унга ижобат этилади. Агар азм қилиб, таҳорат олиб, сўнг намоз ўқиса, намози қабул қилинади», дедилар. Анас ибн Молик Убода ибн Сомитдан, у Набий ﷺдан ривоят қилдики, у зот бир кеча саҳобалари ҳузурига чиқдилар, уларга Лайлатул Қадрни хабар бермоқчи эдилар — сўнг ҳадисни зикр қилди. Фақат у: «Уни охирги ўн кечада — тўққизинчисида, еттинчисида ёки бешинчисида ахтаринглар», деди.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ أَنَّ جُنَادَةَ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَهُ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَالنَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍحَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنِي ابْنُ جَابِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُمَيْرَ بْنَ هَانِئٍ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ جُنَادَةَ عَنْ عُبَادَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْجَنَّةَ مِنْ أَبْوَابِهَا الثَّمَانِيَةِ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ دَخَلَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim Allohdan boshqa iloh yoʻqligiga, U yolgʻiz boʻlib, sherigi yoʻqligiga, Muhammad — Uning bandasi va elchisi ekaniga, Iso — Allohning bandasi va elchisi hamda Maryamga ato etgan Kalimasi va Undan boʻlgan bir ruh ekaniga, jannat haq va doʻzax haq ekaniga guvohlik bersa, Alloh tabaraka va taolo uni amali qanday boʻlishidan qatʼiy nazar jannatga kiritadi», dedilar. Boshqa rivoyatda: «Alloh tabaraka va taolo uni jannatning sakkiz eshigidan qaysi birini xohlasa, oʻshandan kiritadi», deyilgan.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқлигига, У ёлғиз бўлиб, шериги йўқлигига, Муҳаммад — Унинг бандаси ва элчиси эканига, Исо — Аллоҳнинг бандаси ва элчиси ҳамда Марямга ато этган Калимаси ва Ундан бўлган бир руҳ эканига, жаннат ҳақ ва дўзах ҳақ эканига гувоҳлик берса, Аллоҳ табарака ва таоло уни амали қандай бўлишидан қатъий назар жаннатга киритади», дедилар. Бошқа ривоятда: «Аллоҳ табарака ва таоло уни жаннатнинг саккиз эшигидан қайси бирини хоҳласа, ўшандан киритади», дейилган.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ رِوَايَةًيَبْلُغُ بِهَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: uni Nabiy ﷺ ga ulagan holda: «Kitobning Fotihasini (Fotiha surasini) oʻqimagan kishining namozi yoʻq», (dedilar).Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: уни Набий ﷺ га улаган ҳолда: «Китобнинг Фотиҳасини (Фотиҳа сурасини) ўқимаган кишининг намози йўқ», (дедилар).

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ فَقَالَ تُبَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ قَرَأَ الْآيَةَ الَّتِي أُخِذَتْ عَلَى النِّسَاءِ {إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ} فَمَنْ وَفَّى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَسَتَرَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَلَيْهِ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ وَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُقَالَ سُفْيَانُ قَالَ لِي الْهُذَلِيُّ احْفَظْ لِي هَذَا الْحَدِيثَ وَهُوَ عِنْدَ الزُّهْرِيِّ قَالَ لِي الْهُذَلِيُّ أَبُو بَكْرٍ لَمْ يَرْوِ مِثْلَ هَذَا قَطُّ يَعْنِي الزُّهْرِيَّ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ huzurlarida bir majlisda edik. U zot: «Allohga hech narsani sherik qilmaslik, oʻgʻrilik qilmaslik, zino qilmaslik va farzandlaringizni oʻldirmaslik ustiga menga bayʼat berasizlarmi?» dedilar va ayollardan (ahd) olingan {Izo jaakal-muʼminatu} oyatini oʻqidilar. (Soʻng:) «Sizlardan kim vafo qilsa, uning ajri Alloh zimmasidadir. Kim bulardan birortasini qilib, unga jazo berilsa, bu unga kafforatdir. Kim bulardan birortasini qilsa-yu, Alloh tabaraka va taolo uni yopsa, bu Allohga havoladir: xohlasa uni magʻfirat qiladi, xohlasa azoblaydi», dedilar. Sufyon aytdi: Menga al-Huzaliy: «Bu hadisni men uchun yodda saqla», dedi — u az-Zuhriy huzurida edi. Al-Huzaliy Abu Bakr menga: «U — yaʼni az-Zuhriy — hech qachon bunga oʻxshaganini rivoyat qilmagan», dedi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида бир мажлисда эдик. У зот: «Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслик, ўғрилик қилмаслик, зино қилмаслик ва фарзандларингизни ўлдирмаслик устига менга байъат берасизларми?» дедилар ва аёллардан (аҳд) олинган {Изо жаакал-муъминату} оятини ўқидилар. (Сўнг:) «Сизлардан ким вафо қилса, унинг ажри Аллоҳ зиммасидадир. Ким булардан бирортасини қилиб, унга жазо берилса, бу унга каффоратдир. Ким булардан бирортасини қилса-ю, Аллоҳ табарака ва таоло уни ёпса, бу Аллоҳга ҳаволадир: хоҳласа уни мағфират қилади, хоҳласа азоблайди», дедилар. Суфён айтди: Менга ал-Ҳузалий: «Бу ҳадисни мен учун ёдда сақла», деди — у аз-Зуҳрий ҳузурида эди. Ал-Ҳузалий Абу Бакр менга: «У — яъни аз-Зуҳрий — ҳеч қачон бунга ўхшаганини ривоят қилмаган», деди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ سَمِعَهُ مِنْ جَدِّهِ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً عَنْ جَدِّهِ عُبَادَةَ قَالَ سُفْيَانُ وَعُبَادَةُ نَقِيبٌ وَهُوَ مِنْ السَّبْعَةِبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْعُسْرِ وَالْيُسْرِ وَالْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ وَلَا نُنَازِعُ الْأَمْرَ أَهْلَهُ نَقُولُ بِالْحَقِّ حَيْثُمَا كُنَّا لَا نَخَافُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ قَالَ سُفْيَانُ زَادَ بَعْضُ النَّاسِ مَا لَمْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi — Sufyon aytdi: Uboda naqib edi va u yettitaning biri edi. U aytdi: Biz Rasululloh ﷺga qiyinchilikda ham, yengillikda ham, koʻngil xohlaganda ham, koʻngil istamaganda ham tinglash va itoat qilishga, ish (hokimiyat) egalari bilan talashmaslikka, qayerda boʻlsak ham haqni aytishga va Alloh yoʻlida hech bir malomatchining malomatidan qoʻrqmaslikka bayʼat qildik. Sufyon aytdi: Baʼzi kishilar: «Ochiq kufrni koʻrmaguningizcha», deb ziyoda qildilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади — Суфён айтди: Убода нақиб эди ва у еттитанинг бири эди. У айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺга қийинчиликда ҳам, енгилликда ҳам, кўнгил хоҳлаганда ҳам, кўнгил истамаганда ҳам тинглаш ва итоат қилишга, иш (ҳокимият) эгалари билан талашмасликка, қаерда бўлсак ҳам ҳақни айтишга ва Аллоҳ йўлида ҳеч бир маломатчининг маломатидан қўрқмасликка байъат қилдик. Суфён айтди: Баъзи кишилар: «Очиқ куфрни кўрмагунингизча», деб зиёда қилдилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ الْأَعْرَجِ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاهِدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يُنَجِّي اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِهِ مِنْ الْهَمِّ وَالْغَمِّ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yoʻlida jihod qilinglar, chunki Alloh tabaraka va taolo yoʻlidagi jihod jannat eshiklaridan bir eshikdir; Alloh tabaraka va taolo u bilan (bandani) gʻam va qaygʻudan qutqaradi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ йўлида жиҳод қилинглар, чунки Аллоҳ табарака ва таоло йўлидаги жиҳод жаннат эшикларидан бир эшикдир; Аллоҳ табарака ва таоло у билан (бандани) ғам ва қайғудан қутқаради», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى عَنِ ابْنِ امْرَأَةِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَتَكُونُ أُمَرَاءُ تَشْغَلُهُمْ أَشْيَاءُ يُؤَخِّرُونَ الصَّلَاةَ عَنْ وَقْتِهَا فَصَلُّوا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا وَاجْعَلُوا صَلَاتَكُمْ مَعَهُمْ تَطَوُّعًاحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى عَنِ ابْنِ امْرَأَةِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Uboda ibn Somitning ayolining oʻgʻli Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Baʼzi ishlar bilan mashgʻul boʻladigan amirlar boʻladi, ular namozni oʻz vaqtidan kechiktiradilar. Bas, sizlar namozni oʻz vaqtida oʻqinglar va ular bilan birga oʻqiganingizni nafl qilinglar».Убода ибн Сомитнинг аёлининг ўғли Набий ﷺдан ривоят қилади: «Баъзи ишлар билан машғул бўладиган амирлар бўлади, улар намозни ўз вақтидан кечиктирадилар. Бас, сизлар намозни ўз вақтида ўқинглар ва улар билан бирга ўқиганингизни нафл қилинглар».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ قَالَكَانَ أُنَاسٌ يَبِيعُونَ الْفِضَّةَ مِنْ الْمَغَانِمِ إِلَى الْعَطَاءِ فَقَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الذَّهَبِ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ بِالْفِضَّةِ وَالتَّمْرِ بِالتَّمْرِ وَالْبُرِّ بِالْبُرِّ وَالشَّعِيرِ بِالشَّعِيرِ وَالْمِلْحِ بِالْمِلْحِ إِلَّا سَوَاءً بِسَوَاءٍ مِثْلًا بِمِثْلٍ فَمَنْ زَادَ وَاسْتَزَادَ فَقَدْ أَرْبَى

Abul-Ashʼas aytdi: Odamlar gʻanimatlardan (olingan) kumushni maosh (berilguniga qadar) sotar edilar. Shunda Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ oltinni oltinga, kumushni kumushga, xurmoni xurmoga, bugʻdoyni bugʻdoyga, arpani arpaga va tuzni tuzga — barobar-barobar, misli misliga boʻlmasa — (sotishdan) qaytardilar. Kim ziyoda qilsa yoki ziyoda talab qilsa, u ribo qilibdi.Абул-Ашъас айтди: Одамлар ғаниматлардан (олинган) кумушни маош (берилгунига қадар) сотар эдилар. Шунда Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ олтинни олтинга, кумушни кумушга, хурмони хурмога, буғдойни буғдойга, арпани арпага ва тузни тузга — баробар-баробар, мисли мислига бўлмаса — (сотишдан) қайтардилар. Ким зиёда қилса ёки зиёда талаб қилса, у рибо қилибди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ عَنِ ابْنِ الْمُصَبِّحِ أَوْ أَبِي الْمُصَبِّحِ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ فَمَا تَحَوَّزَ لَهُ عَنْ فِرَاشِهِ فَقَالَ مَنْ شُهَدَاءُ أُمَّتِي قَالُوا قَتْلُ الْمُسْلِمِ شَهَادَةٌ قَالَ إِنَّ شُهَدَاءَ أُمَّتِي إِذًا لَقَلِيلٌ قَتْلُ الْمُسْلِمِ شَهَادَةٌ وَالطَّاعُونُ شَهَادَةٌ وَالْبَطْنُ وَالْغَرَقُ وَالْمَرْأَةُ يَقْتُلُهَا وَلَدُهَا جَمْعَاءَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Ravohani yoʻqlab bordilar, u esa u zot uchun toʻshagidan surilmadi. Shunda u zot: «Ummatimning shahidlari kimlar?» dedilar. Ular: «Musulmonning oʻldirilishi shahidlikdir», dedilar. U zot: «Unda ummatimning shahidlari juda oz-ku! Musulmonning oʻldirilishi shahidlik, toun shahidlik, qorin (dardi) ham, gʻarq boʻlish ham, farzandi sababli homilador holida vafot etgan ayol ham shahidlikdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Равоҳани йўқлаб бордилар, у эса у зот учун тўшагидан сурилмади. Шунда у зот: «Умматимнинг шаҳидлари кимлар?» дедилар. Улар: «Мусулмоннинг ўлдирилиши шаҳидликдир», дедилар. У зот: «Унда умматимнинг шаҳидлари жуда оз-ку! Мусулмоннинг ўлдирилиши шаҳидлик, тоун шаҳидлик, қорин (дарди) ҳам, ғарқ бўлиш ҳам, фарзанди сабабли ҳомиладор ҳолида вафот этган аёл ҳам шаҳидликдир», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ الْغَازِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا تَعُدُّونَ الشَّهِيدَ فِيكُمْ قَالُوا الَّذِي يُقَاتِلُ فَيُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَعَالَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شُهَدَاءَ أُمَّتِي إِذًا لَقَلِيلٌ الْقَتِيلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى شَهِيدٌ وَالْمَطْعُونُ شَهِيدٌ وَالْمَبْطُونُ شَهِيدٌ وَالْمَرْأَةُ تَمُوتُ بِجُمْعٍ شَهِيدٌ يَعْنِي النُّفَسَاءَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Sizlar oʻzlaringizda kimni shahid deb hisoblaysizlar?» dedilar. Ular: «Alloh taolo yoʻlida jang qilib oʻldirilgan kishini», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unda ummatimning shahidlari juda oz-ku! Alloh tabaraka va taolo yoʻlida oʻldirilgan — shahid, toun bilan vafot etgan — shahid, qorin dardi bilan vafot etgan — shahid, nifos holida vafot etgan ayol ham shahiddir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Сизлар ўзларингизда кимни шаҳид деб ҳисоблайсизлар?» дедилар. Улар: «Аллоҳ таоло йўлида жанг қилиб ўлдирилган кишини», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унда умматимнинг шаҳидлари жуда оз-ку! Аллоҳ табарака ва таоло йўлида ўлдирилган — шаҳид, тоун билан вафот этган — шаҳид, қорин дарди билан вафот этган — шаҳид, нифос ҳолида вафот этган аёл ҳам шаҳиддир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْحِمْصِيِّ عَنْ أَبِي أُبَيِّ ابْنِ امْرَأَةِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا سَتَكُونُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ تَشْغَلُهُمْ أَشْيَاءُ عَنْ الصَّلَاةِ حَتَّى يُؤَخِّرُوهَا عَنْ وَقْتِهَا فَصَلُّوهَا لِوَقْتِهَا قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنْ أَدْرَكْتُهَا مَعَهُمْ أُصَلِّي قَالَ إِنْ شِئْتَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ustingizdan shunday amirlar boʻladiki, baʼzi narsalar ularni namozdan mashgʻul qilib qoʻyadi, hatto ular uni oʻz vaqtidan kechiktiradilar. Bas, sizlar namozni oʻz vaqtida oʻqinglar», dedilar. Shunda bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, agar men uni ular bilan birga topsam, oʻqiyveraymi?» dedi. U zot: «Xohlasang», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Устингиздан шундай амирлар бўладики, баъзи нарсалар уларни намоздан машғул қилиб қўяди, ҳатто улар уни ўз вақтидан кечиктирадилар. Бас, сизлар намозни ўз вақтида ўқинглар», дедилар. Шунда бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар мен уни улар билан бирга топсам, ўқийверайми?» деди. У зот: «Хоҳласанг», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَوْلِهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {لَهُمْ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ} فَقَالَ هِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُسْلِمُ أَوْ تُرَى لَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan Alloh tabaraka va taoloning: {Ular uchun bu dunyo hayotida ham, oxiratda ham xushxabar bordir} degan soʻzi haqida soʻradim. U zot: «Bu musulmon koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан Аллоҳ табарака ва таолонинг: {Улар учун бу дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам хушхабар бордир} деган сўзи ҳақида сўрадим. У зот: «Бу мусулмон кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ قَوْلَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {لَهُمْ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ} فَقَالَ لَقَدْ سَأَلْتَنِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي أَوْ أَحَدٌ قَبْلَكَ قَالَ تِلْكَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الرَّجُلُ الصَّالِحُ أَوْ تُرَى لَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Ey Allohning Rasuli, Alloh tabaraka va taoloning: {Ular uchun bu dunyo hayotida ham, oxiratda ham xushxabar bordir} degan soʻzi haqida nima deysiz?» dedi. U zot: «Sen mendan shunday narsani soʻradingki, uni mendan ummatimdan hech kim — yoki sendan oldin hech kim — soʻramagan edi. U — solih kishi koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ табарака ва таолонинг: {Улар учун бу дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам хушхабар бордир} деган сўзи ҳақида нима дейсиз?» деди. У зот: «Сен мендан шундай нарсани сўрадингки, уни мендан умматимдан ҳеч ким — ёки сендан олдин ҳеч ким — сўрамаган эди. У — солиҳ киши кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنِ الْأَسْوَدِ بْنِ ثَعْلَبَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَعَلَّمْتُ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الصُّفَّةِ الْكِتَابَةَ وَالْقُرْآنَ فَأَهْدَى إِلَيَّ رَجُلٌ مِنْهُمْ قَوْسًا لَيْسَتْ لِي بِمَالٍ وَأَرْمِي عَنْهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنْ سَرَّكَ أَنْ تُطَوَّقَ بِهَا طَوْقًا مِنْ نَارٍ فَاقْبَلْهَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Ahli Suffadan boʻlgan bir necha kishiga yozuv va Qurʼonni oʻrgatdim. Ulardan bir kishi menga yoy hadya qildi. U men uchun mol emas edi, men u bilan Alloh tabaraka va taolo yoʻlida otar edim. Soʻng men Nabiy ﷺdan bu haqda soʻradim. U zot: «Agar boʻyningga oʻtdan bir halqa taqilishi seni xursand qilsa, uni qabul qil», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Аҳли Суффадан бўлган бир неча кишига ёзув ва Қуръонни ўргатдим. Улардан бир киши менга ёй ҳадя қилди. У мен учун мол эмас эди, мен у билан Аллоҳ табарака ва таоло йўлида отар эдим. Сўнг мен Набий ﷺдан бу ҳақда сўрадим. У зот: «Агар бўйнингга ўтдан бир ҳалқа тақилиши сени хурсанд қилса, уни қабул қил», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْمَرُ يَعْنِي ابْنَ بِشْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى الْحِمْصِيِّ عَنْ أَبِي أُبَيِّ ابْنِ امْرَأَةِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ سَيَجِيءُ أُمَرَاءُ يَشْغَلُهُمْ أَشْيَاءُ حَتَّى لَا يُصَلُّوا الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا فَصَلُّوا الصَّلَاةَ لِمِيقَاتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ نُصَلِّي مَعَهُمْ قَالَ نَعَمْقَالَ عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ وَهَذَا الصَّوَابُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ فَذَكَرَهُ قَالَ عَنِ ابْنِ امْرَأَةِ عُبَادَةَ عَنْ عُبَادَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Uboda ibn Somitning ayolining oʻgʻli Abu Ubay aytdi: Biz Rasululloh ﷺ huzurlarida oʻtirgan edik. U zot: «Ey odamlar! Shunday amirlar keladiki, baʼzi narsalar ularni mashgʻul qilib qoʻyadi, hatto ular namozni oʻz vaqtida oʻqimaydilar. Bas, sizlar namozni oʻz vaqtida oʻqinglar», dedilar. Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, soʻng ular bilan ham oʻqiyveramizmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Abdulloh aytdi: Otam (rahimahulloh): «Toʻgʻrisi shudir», dedi.Убода ибн Сомитнинг аёлининг ўғли Абу Убай айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида ўтирган эдик. У зот: «Эй одамлар! Шундай амирлар келадики, баъзи нарсалар уларни машғул қилиб қўяди, ҳатто улар намозни ўз вақтида ўқимайдилар. Бас, сизлар намозни ўз вақтида ўқинглар», дедилар. Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, сўнг улар билан ҳам ўқийверамизми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Абдуллоҳ айтди: Отам (раҳимаҳуллоҳ): «Тўғриси шудир», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ أَيْ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ جَدِّهِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ غَزَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَهُوَ لَا يَنْوِي فِي غَزَاتِهِ إِلَّا عِقَالًا فَلَهُ مَا نَوَى

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida gʻazot qilsa-yu, gʻazotida faqat bir tushovnigina niyat qilgan boʻlsa, unga niyat qilgani boʻladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида ғазот қилса-ю, ғазотида фақат бир тушовнигина ният қилган бўлса, унга ният қилгани бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ أَنَّ ابْنَ مُحَيْرِيزٍ الْقُرَشِيَّ ثُمَّ الْجُمَحِيَّ أَخْبَرَهُ وَكَانَ بِالشَّامِ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ مُعَاوِيَةَ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُخْدَجِيَّ رَجُلًا مِنْ بَنِي كِنَانَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ كَانَ بِالشَّامِ يُكْنَى أَبَا مُحَمَّدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْوَتْرَ وَاجِبٌ فَذَكَرَ الْمُخْدَجِيُّ أَنَّهُ رَاحَ إِلَى عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَذَكَرَ لَهُ أَنَّ أَبَا مُحَمَّدٍ يَقُولُ الْوَتْرُ وَاجِبٌ فَقَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كَتَبَهُنَّ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَلَى الْعِبَادِ مَنْ أَتَى بِهِنَّ لَمْ يُضَيِّعْ مِنْهُنَّ شَيْئًا اسْتِخْفَافًا بِحَقِّهِنَّ كَانَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَهْدٌ أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَمْ يَأْتِ بِهِنَّ فَلَيْسَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Shomda boʻlgan, Abu Muhammad deb kunyalanadigan ansorlik bir kishi Bani Kinonadan boʻlgan al-Muxdajiyga vitr vojib ekanini aytdi. Al-Muxdajiy Uboda ibn Somitning oldiga borib, Abu Muhammad: «Vitr vojibdir», deyayotganini unga aytdi. Shunda Uboda ibn Somit: «Abu Muhammad yolgʻon aytibdi. Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Besh vaqt namoz — Alloh tabaraka va taolo ularni bandalarga farz qilgan. Kim ularni ado etsa va ularning haqqini yengil sanab, ulardan hech narsani zoye qilmasa, uni jannatga kiritishi haqida Alloh tabaraka va taolo huzurida unga ahd bordir. Kim ularni ado etmasa, unga Alloh huzurida ahd yoʻq: xohlasa uni azoblaydi, xohlasa magʻfirat qiladi›», dedi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Шомда бўлган, Абу Муҳаммад деб куняланадиган ансорлик бир киши Бани Кинонадан бўлган ал-Мухдажийга витр вожиб эканини айтди. Ал-Мухдажий Убода ибн Сомитнинг олдига бориб, Абу Муҳаммад: «Витр вожибдир», деяётганини унга айтди. Шунда Убода ибн Сомит: «Абу Муҳаммад ёлғон айтибди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Беш вақт намоз — Аллоҳ табарака ва таоло уларни бандаларга фарз қилган. Ким уларни адо этса ва уларнинг ҳаққини енгил санаб, улардан ҳеч нарсани зое қилмаса, уни жаннатга киритиши ҳақида Аллоҳ табарака ва таоло ҳузурида унга аҳд бордир. Ким уларни адо этмаса, унга Аллоҳ ҳузурида аҳд йўқ: хоҳласа уни азоблайди, хоҳласа мағфират қилади›», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْغَدَاةِ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنِّي لَأَرَاكُمْ تَقْرَءُونَ وَرَاءَ إِمَامِكُمْ قَالُوا نَعَمْ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَنَفْعَلُ هَذَا قَالَ فَلَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِهَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga bomdod namozini oʻqib berdilar va qiroat u zotga ogʻir keldi. Namozdan qaytganlarida: «Men sizlarni imomingiz ortida qiroat qilayotganingizni koʻrmoqdaman», dedilar. Biz: «Ha, Allohga qasamki, ey Allohning Rasuli, biz shunday qilamiz», dedik. U zot: «Ummul-Qurʼondan boshqasini oʻqimanglar, chunki uni oʻqimagan kishining namozi (durust) emas», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга бомдод намозини ўқиб бердилар ва қироат у зотга оғир келди. Намоздан қайтганларида: «Мен сизларни имомингиз ортида қироат қилаётганингизни кўрмоқдаман», дедилар. Биз: «Ҳа, Аллоҳга қасамки, эй Аллоҳнинг Расули, биз шундай қиламиз», дедик. У зот: «Уммул-Қуръондан бошқасини ўқиманглар, чунки уни ўқимаган кишининг намози (дуруст) эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْجَنَّةُ مِائَةُ دَرَجَةٍ مَا بَيْنَ كُلِّ دَرَجَتَيْنِ مَسِيرَةُ مِائَةِ عَامٍ وَقَالَ عَفَّانُ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ وَالْفِرْدَوْسُ أَعْلَاهَا دَرَجَةً وَمِنْهَا تَخْرُجُ الْأَنْهَارُ الْأَرْبَعَةُ وَالْعَرْشُ مِنْ فَوْقِهَا وَإِذَا سَأَلْتُمْ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَاسْأَلُوهُ الْفِرْدَوْسَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Jannat yuzta darajadir, har ikki daraja orasi yuz yillik yoʻldir», dedilar. Affon esa: «osmon bilan yer orasidagidek», dedi. «Firdavs uning eng yuqori darajasidir, toʻrtta daryo oʻshandan chiqadi, Arsh esa uning ustidadir. Bas, Alloh tabaraka va taolodan soʻraganingizda, Undan Firdavsni soʻranglar», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Жаннат юзта даражадир, ҳар икки даража ораси юз йиллик йўлдир», дедилар. Аффон эса: «осмон билан ер орасидагидек», деди. «Фирдавс унинг энг юқори даражасидир, тўртта дарё ўшандан чиқади, Арш эса унинг устидадир. Бас, Аллоҳ табарака ва таолодан сўраганингизда, Ундан Фирдавсни сўранглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ shunday dedilar: «Kim Allohga uchrashishni sevsa, Alloh ham unga uchrashishni sevadi. Kim Allohga uchrashishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga uchrashishni yomon koʻradi».Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ шундай дедилар: «Ким Аллоҳга учрашишни севса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни севади. Ким Аллоҳга учрашишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга учрашишни ёмон кўради».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ رُؤْيَا الْمُسْلِمِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Musulmonning tushi nubuvvatning qirq olti boʻlagidan bir boʻlagidir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Мусулмоннинг туши нубувватнинг қирқ олти бўлагидан бир бўлагидир», дедилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُؤْيَا الْمُسْلِمِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Musulmonning tushi nubuvvatning qirq olti boʻlagidan bir boʻlagidir».Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Мусулмоннинг туши нубувватнинг қирқ олти бўлагидан бир бўлагидир».

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ وَإِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ قَالَ إِسْحَاقُ الْأَعْرَجِ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيِّ أَنَّهُجَلَسَ مَعَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَالْحَارِثِ بْنِ مُعَاوِيَةَ الْكِنْدِيِّ فَتَذَاكَرُوا حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لِعُبَادَةَ يَا عُبَادَةُ كَلِمَاتُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ كَذَا وَكَذَا فِي شَأْنِ الْأَخْمَاسِ فَقَالَ عُبَادَةُ قَالَ إِسْحَاقُ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ فِي غَزْوِهِمْ إِلَى بَعِيرٍ مِنْ الْمَقْسِمِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَنَاوَلَ وَبَرَةً بَيْنَ أُنْمُلَتَيْهِ فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ مِنْ غَنَائِمِكُمْ وَإِنَّهُ لَيْسَ لِي فِيهَا إِلَّا نَصِيبِي مَعَكُمْ إِلَّا الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ عَلَيْكُمْ فَأَدُّوا الْخَيْطَ وَالْمَخِيطَ وَأَكْبَرَ مِنْ ذَلِكَ وَأَصْغَرَ وَلَا تَغُلُّوا فَإِنَّ الْغُلُولَ نَارٌ وَعَارٌ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَجَاهِدُوا النَّاسَ فِي اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْقَرِيبَ وَالْبَعِيدَ وَلَا تُبَالُوا فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ وَأَقِيمُوا حُدُودَ اللَّهِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ عَظِيمٌ يُنَجِّي اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِهِ مِنْ الْغَمِّ وَالْهَمِّ

Miqdom ibn Maʼdikarib al-Kindiydan rivoyat qilinadiki, u Uboda ibn Somit, Abu Dardo va Horis ibn Muoviya al-Kindiy bilan birga oʻtirgan edi. Ular Rasululloh ﷺning hadislarini muzokara qilishdi. Abu Dardo Ubodaga: «Ey Uboda! Rasululloh ﷺning falon-falon gʻazotdagi xumslar haqidagi soʻzlarini (ayt)», dedi. Uboda dedi: Rasululloh ﷺ gʻazotlarida taqsimotdagi bir tuya tomon (yuzlanib) ularga namoz oʻqib berdilar. Salom berganlaridan soʻng Rasululloh ﷺ turib, ikki barmoq uchi orasiga bir tuk oldilar va: «Bu ham sizlarning gʻanimatingizdandir. Menga undan sizlar bilan birgalikdagi ulushimdan boshqa narsa yoʻq, faqat xums bor, xums esa oʻzlaringizga qaytariladi. Bas, ipni ham, ignani ham, undan kattarogʻini ham, kichigini ham toʻliq topshiringlar; xiyonat qilmanglar, chunki xiyonat egasi uchun dunyo va oxiratda oʻt va uyatdir. Alloh tabaraka va taolo (yoʻli)da odamlarga — yaqiniga ham, yirogʻiga ham — jihod qilinglar va Alloh (yoʻli)da hech bir malomatchining malomatiga parvo qilmanglar. Allohning hadlarini muqim holda ham, safarda ham barpo qilinglar. Alloh yoʻlida jihod qilinglar, chunki jihod jannat eshiklaridan ulugʻ bir eshikdir; Alloh tabaraka va taolo u bilan (bandani) gʻam va qaygʻudan qutqaradi», dedilar.Миқдом ибн Маъдикариб ал-Киндийдан ривоят қилинадики, у Убода ибн Сомит, Абу Дардо ва Ҳорис ибн Муовия ал-Киндий билан бирга ўтирган эди. Улар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳадисларини музокара қилишди. Абу Дардо Убодага: «Эй Убода! Расулуллоҳ ﷺнинг фалон-фалон ғазотдаги хумслар ҳақидаги сўзларини (айт)», деди. Убода деди: Расулуллоҳ ﷺ ғазотларида тақсимотдаги бир туя томон (юзланиб) уларга намоз ўқиб бердилар. Салом берганларидан сўнг Расулуллоҳ ﷺ туриб, икки бармоқ учи орасига бир тук олдилар ва: «Бу ҳам сизларнинг ғаниматингиздандир. Менга ундан сизлар билан биргаликдаги улушимдан бошқа нарса йўқ, фақат хумс бор, хумс эса ўзларингизга қайтарилади. Бас, ипни ҳам, игнани ҳам, ундан каттароғини ҳам, кичигини ҳам тўлиқ топширинглар; хиёнат қилманглар, чунки хиёнат эгаси учун дунё ва охиратда ўт ва уятдир. Аллоҳ табарака ва таоло (йўли)да одамларга — яқинига ҳам, йироғига ҳам — жиҳод қилинглар ва Аллоҳ (йўли)да ҳеч бир маломатчининг маломатига парво қилманглар. Аллоҳнинг ҳадларини муқим ҳолда ҳам, сафарда ҳам барпо қилинглар. Аллоҳ йўлида жиҳод қилинглар, чунки жиҳод жаннат эшикларидан улуғ бир эшикдир; Аллоҳ табарака ва таоло у билан (бандани) ғам ва қайғудан қутқаради», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عُبَادَةُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِيهِ الْوَلِيدِ عَنْ جَدِّهِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَكَانَ أَحَدَ النُّقَبَاءِ قَالَبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْعَةَ الْحَرْبِ وَكَانَ عُبَادَةُ مِنْ الِاثْنَيْ عَشَرَ الَّذِينَ بَايَعُوا فِي الْعَقَبَةِ الْأُولَى عَلَى بَيْعَةِ النِّسَاءِ فِي السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي عُسْرِنَا وَيُسْرِنَا وَمَنْشَطِنَا وَمَكْرَهِنَا وَلَا نُنَازِعُ فِي الْأَمْرِ أَهْلَهُ وَأَنْ نَقُولَ بِالْحَقِّ حَيْثُمَا كُنَّا لَا نَخَافُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) — u naqiblardan biri edi — aytdi: Biz Rasululloh ﷺga urush bayʼatini berdik. Uboda birinchi Aqabada ayollar bayʼati ustiga bayʼat bergan oʻn ikki kishidan biri edi: qiyinchiligimizda ham, yengilligimizda ham, koʻngil xohlaganda ham, koʻngil istamaganda ham tinglash va itoat qilishga, ish (hokimiyat) egalari bilan talashmaslikka, qayerda boʻlsak ham haqni aytishga va Alloh yoʻlida hech bir malomatchining malomatidan qoʻrqmaslikka.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) — у нақиблардан бири эди — айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺга уруш байъатини бердик. Убода биринчи Ақабада аёллар байъати устига байъат берган ўн икки кишидан бири эди: қийинчилигимизда ҳам, енгиллигимизда ҳам, кўнгил хоҳлаганда ҳам, кўнгил истамаганда ҳам тинглаш ва итоат қилишга, иш (ҳокимият) эгалари билан талашмасликка, қаерда бўлсак ҳам ҳақни айтишга ва Аллоҳ йўлида ҳеч бир маломатчининг маломатидан қўрқмасликка.

حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنِ الْمُغِيرَةِ عَنِ الشَّعْبِيِّ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُجْرَحُ فِي جَسَدِهِ جِرَاحَةً فَيَتَصَدَّقُ بِهَا إِلَّا كَفَّرَ اللَّهُ عَنْهُ مِثْلَ مَا تَصَدَّقَ بِهِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Qaysi bir kishining badaniga jarohat yetkazilsa-yu, u shuni sadaqa qilsa, albatta Alloh unga sadaqa qilgani miqdorida (gunohlarini) kechiradi».Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Қайси бир кишининг баданига жароҳат етказилса-ю, у шуни садақа қилса, албатта Аллоҳ унга садақа қилгани миқдорида (гуноҳларини) кечиради».

حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا الْمُعَافَى حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنِ الْأَسْوَدِ بْنِ ثَعْلَبَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَأَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَرِيضٌ فِي نَاسٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعُودُونِي فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الشَّهِيدُ فَسَكَتُوا فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الشَّهِيدُ فَسَكَتُوا قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الشَّهِيدُ فَقُلْتُ لِامْرَأَتِي أَسْنِدِينِي فَأَسْنَدَتْنِي فَقُلْتُ مَنْ أَسْلَمَ ثُمَّ هَاجَرَ ثُمَّ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَهُوَ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ شُهَدَاءَ أُمَّتِي إِذًا لَقَلِيلٌ الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ شَهَادَةٌ وَالْبَطْنُ شَهَادَةٌ وَالْغَرَقُ شَهَادَةٌ وَالنُّفَسَاءُ شَهَادَةٌ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men kasal boʻlib yotganimda, ansorlardan bir necha kishi meni yoʻqlab kelgan boʻlsa, Rasululloh ﷺ huzurimga keldilar. U zot: «Shahid kim ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Ular jim qolishdi. U zot: «Shahid kim ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Ular yana jim qolishdi. U zot: «Shahid kim ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Shunda men ayolimga: «Meni suyab oʻtqaz», dedim, u meni suyab oʻtqazdi. Men: «Kim islom keltirib, soʻng hijrat qilib, soʻng Alloh yoʻlida oʻldirilsa, u shahiddir», dedim. Rasululloh ﷺ: «Unda ummatimning shahidlari juda oz-ku! Alloh yoʻlida oʻldirilish — shahidlik, qorin (dardi) — shahidlik, gʻarq boʻlish — shahidlik, nifos ham shahidlikdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен касал бўлиб ётганимда, ансорлардан бир неча киши мени йўқлаб келган бўлса, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга келдилар. У зот: «Шаҳид ким эканини биласизларми?» дедилар. Улар жим қолишди. У зот: «Шаҳид ким эканини биласизларми?» дедилар. Улар яна жим қолишди. У зот: «Шаҳид ким эканини биласизларми?» дедилар. Шунда мен аёлимга: «Мени суяб ўтқаз», дедим, у мени суяб ўтқазди. Мен: «Ким ислом келтириб, сўнг ҳижрат қилиб, сўнг Аллоҳ йўлида ўлдирилса, у шаҳиддир», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Унда умматимнинг шаҳидлари жуда оз-ку! Аллоҳ йўлида ўлдирилиш — шаҳидлик, қорин (дарди) — шаҳидлик, ғарқ бўлиш — шаҳидлик, нифос ҳам шаҳидликдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ وَحُمَيْدٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ كَرَبَ لَهُ وَتَرَبَّدَ وَجْهُهُ وَإِذَا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ خُذُوا عَنِّي خُذُوا عَنِّي ثَلَاثَ مِرَارٍ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ وَالْبِكْرُ بِالْبِكْرِ الثَّيِّبُ جَلْدُ مِائَةٍ وَالرَّجْمُ وَالْبِكْرُ جَلْدُ مِائَةٍ وَنَفْيُ سَنَةٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺga vahiy nozil boʻlganda, u zot shu sababli ogʻir holatga tushar va yuzlari oʻzgarib ketar edi. Vahiy holati koʻtarilgach, u zot uch marta: «Mendan oling, mendan oling! Endi Alloh ular uchun bir yoʻl belgiladi: turmush qurgan turmush qurgan bilan, turmush qurmagan turmush qurmagan bilan (zino qilsa) — turmush qurgan uchun yuz darra va toshboʻron, turmush qurmagan uchun esa yuz darra va bir yil surgun», — dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺга ваҳий нозил бўлганда, у зот шу сабабли оғир ҳолатга тушар ва юзлари ўзгариб кетар эди. Ваҳий ҳолати кўтарилгач, у зот уч марта: «Мендан олинг, мендан олинг! Энди Аллоҳ улар учун бир йўл белгилади: турмуш қурган турмуш қурган билан, турмуш қурмаган турмуш қурмаган билан (зино қилса) — турмуш қурган учун юз дарра ва тошбўрон, турмуш қурмаган учун эса юз дарра ва бир йил сургун», — дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الصُّنَابِحِيِّ قَالَ زَعَمَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَنَّ الْوَتْرَ وَاجِبٌ فَقَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍ أَشْهَدُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَمْسُ صَلَوَاتٍ افْتَرَضَهُنَّ اللَّهُ عَلَى عِبَادِهِ مَنْ أَحْسَنَ وُضُوءَهُنَّ وَصَلَاتَهُنَّ لِوَقْتِهِنَّ فَأَتَمَّ رُكُوعَهُنَّ وَسُجُودَهُنَّ وَخُشُوعَهُنَّ كَانَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ أَنْ يَغْفِرَ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ فَلَيْسَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدٌ إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ وَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ

Abdulloh as-Sunobihiy aytdi: Abu Muhammad: «Vitr namozi vojibdir», deb daʼvo qildi. Shunda Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu): «Abu Muhammad yolgʻon aytibdi. Men Rasululloh ﷺning shunday deganlariga guvohlik beraman: ‹Alloh bandalariga besh vaqt namozni farz qilgan. Kim ularning tahoratini chiroyli qilsa, ularni oʻz vaqtida oʻqisa, rukuʼlarini, sajdalarini va xushuʼlarini toʻkis bajarsa, unga Alloh huzurida uni magʻfirat qilishi haqida ahd boʻladi. Kim bunday qilmasa, unga Alloh huzurida ahd yoʻq: xohlasa magʻfirat qiladi, xohlasa azoblaydi›», dedi.Абдуллоҳ ас-Сунобиҳий айтди: Абу Муҳаммад: «Витр намози вожибдир», деб даъво қилди. Шунда Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу): «Абу Муҳаммад ёлғон айтибди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларига гувоҳлик бераман: ‹Аллоҳ бандаларига беш вақт намозни фарз қилган. Ким уларнинг таҳоратини чиройли қилса, уларни ўз вақтида ўқиса, рукуъларини, саждаларини ва хушуъларини тўкис бажарса, унга Аллоҳ ҳузурида уни мағфират қилиши ҳақида аҳд бўлади. Ким бундай қилмаса, унга Аллоҳ ҳузурида аҳд йўқ: хоҳласа мағфират қилади, хоҳласа азоблайди›», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْعَلَاءِ الْحَسَنُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ زِيَادٍ حَدَّثَنِي عُبَادَةُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَدَخَلْتُ عَلَى عُبَادَةَ وَهُوَ مَرِيضٌ أَتَخَايَلُ فِيهِ الْمَوْتَ فَقُلْتُ يَا أَبَتَاهُ أَوْصِنِي وَاجْتَهِدْ لِي فَقَالَ أَجْلِسُونِي قَالَ يَا بُنَيَّ إِنَّكَ لَنْ تَطْعَمَ طَعْمَ الْإِيمَانِ وَلَنْ تَبْلُغْ حَقَّ حَقِيقَةِ الْعِلْمِ بِاللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَتَاهُ فَكَيْفَ لِي أَنْ أَعْلَمَ مَا خَيْرُ الْقَدَرِ وَشَرُّهُ قَالَ تَعْلَمُ أَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَمَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ يَا بُنَيَّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا خَلَقَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْقَلَمُ ثُمَّ قَالَ اكْتُبْ فَجَرَى فِي تِلْكَ السَّاعَةِ بِمَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ يَا بُنَيَّ إِنْ مِتَّ وَلَسْتَ عَلَى ذَلِكَ دَخَلْتَ النَّارَ

Uboda ibn Somitning oʻgʻli Valid aytdi: Men Ubodaning huzuriga kirdim, u kasal edi, men unda oʻlim (alomatini) koʻrayotgan edim. Men: «Ey otajon, menga vasiyat qiling va men uchun harakat qiling», dedim. U: «Meni oʻtqazinglar», dedi va: «Ey oʻgʻilcham! Sen — yaxshisiga ham, yomoniga ham qadarga imon keltirmaguningcha imon taʼmini totmaysan va Alloh tabaraka va taolo haqidagi ilmning haqiqatiga yetmaysan», dedi. Men: «Ey otajon, qadarning yaxshisi va yomoni nima ekanini qanday bilaman?» dedim. U: «Senga yetmagan narsa senga yetishi mumkin boʻlmaganini, senga yetgan narsa esa seni chetlab oʻtishi mumkin boʻlmaganini bilasan. Ey oʻgʻilcham! Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Alloh tabaraka va taolo yaratgan birinchi narsa — qalamdir. Soʻng unga: Yoz, dedi. Bas, u oʻsha soatda qiyomat kunigacha boʻladigan narsalarni yozib chiqdi›. Ey oʻgʻilcham! Agar sen shunda boʻlmagan holda vafot etsang, doʻzaxga kirasan», dedi.Убода ибн Сомитнинг ўғли Валид айтди: Мен Убоданинг ҳузурига кирдим, у касал эди, мен унда ўлим (аломатини) кўраётган эдим. Мен: «Эй отажон, менга васият қилинг ва мен учун ҳаракат қилинг», дедим. У: «Мени ўтқазинглар», деди ва: «Эй ўғилчам! Сен — яхшисига ҳам, ёмонига ҳам қадарга имон келтирмагунингча имон таъмини тотмайсан ва Аллоҳ табарака ва таоло ҳақидаги илмнинг ҳақиқатига етмайсан», деди. Мен: «Эй отажон, қадарнинг яхшиси ва ёмони нима эканини қандай биламан?» дедим. У: «Сенга етмаган нарса сенга етиши мумкин бўлмаганини, сенга етган нарса эса сени четлаб ўтиши мумкин бўлмаганини биласан. Эй ўғилчам! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Аллоҳ табарака ва таоло яратган биринчи нарса — қаламдир. Сўнг унга: Ёз, деди. Бас, у ўша соатда қиёмат кунигача бўладиган нарсаларни ёзиб чиқди›. Эй ўғилчам! Агар сен шунда бўлмаган ҳолда вафот этсанг, дўзахга кирасан», деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ أَنَّ رَجُلًا سَمِعَ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ يَقُولُخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قُومُوا نَسْتَغِيثُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُقَامُ لِي إِنَّمَا يُقَامُ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqdilar. Shunda Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Turinglar, mana bu munofiqdan Rasululloh ﷺdan yordam soʻraylik», dedi. Rasululloh ﷺ: «Men uchun (oʻrindan) turilmaydi, faqat Alloh tabaraka va taolo uchungina turiladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқдилар. Шунда Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Туринглар, мана бу мунофиқдан Расулуллоҳ ﷺдан ёрдам сўрайлик», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен учун (ўриндан) турилмайди, фақат Аллоҳ табарака ва таоло учунгина турилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ أَنَّ الْوَلِيدَ بْنَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَأَوْصَانِي أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى فَقَالَ يَا بُنَيَّ أُوصِيكَ أَنْ تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُؤْمِنْ أَدْخَلَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى النَّارَ قَالَ وَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَوَّلُ مَا خَلَقَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْقَلَمُ ثُمَّ قَالَ لَهُ اكْتُبْ قَالَ وَمَا أَكْتُبُ قَالَ فَاكْتُبْ مَا يَكُونُ وَمَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى أَنْ تَقُومَ السَّاعَةُ

Uboda ibn Somitning oʻgʻli Valid aytdi: Otam (rahimahulloh) menga vasiyat qilib: «Ey oʻgʻilcham! Senga qadarning yaxshisiga ham, yomoniga ham imon keltirishingni vasiyat qilaman. Chunki sen imon keltirmasang, Alloh tabaraka va taolo seni doʻzaxga kiritadi», dedi. U dedi: Men Nabiy ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Alloh tabaraka va taolo yaratgan birinchi narsa — qalamdir. Soʻng unga: Yoz, dedi. U: Nimani yozay? dedi. (Alloh:) Qiyomat qoim boʻlgunicha boʻladigan va boʻlajak narsalarni yoz, dedi».Убода ибн Сомитнинг ўғли Валид айтди: Отам (раҳимаҳуллоҳ) менга васият қилиб: «Эй ўғилчам! Сенга қадарнинг яхшисига ҳам, ёмонига ҳам имон келтиришингни васият қиламан. Чунки сен имон келтирмасанг, Аллоҳ табарака ва таоло сени дўзахга киритади», деди. У деди: Мен Набий ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳ табарака ва таоло яратган биринчи нарса — қаламдир. Сўнг унга: Ёз, деди. У: Нимани ёзай? деди. (Аллоҳ:) Қиёмат қоим бўлгунича бўладиган ва бўлажак нарсаларни ёз, деди».

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ أَبُو ضَمْرَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حَرْمَلَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّادٍ الزُّرَقِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّهُكَانَ يَصِيدُ الْعَصَافِيرَ فِي بِئْرِ إِهَابٍ وَكَانَتْ لَهُمْ قَالَ فَرَآنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ وَقَدْ أَخَذْتُ الْعُصْفُورَ فَيَنْزِعُهُ مِنِّي فَيُرْسِلُهُ وَيَقُولُ أَيْ بُنَيَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرَّمَ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا كَمَا حَرَّمَ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ

Abdulloh ibn Abbod az-Zuraqiy xabar berishicha, u Ihob qudugʻida chumchuqlar ovlar edi, u (quduq) ularniki edi. U aytdi: Uboda ibn Somit meni chumchuq tutib olgan holda koʻrdi-da, uni mendan tortib olib qoʻyib yubordi va: «Ey oʻgʻilcham! Albatta, Rasululloh ﷺ Ibrohim Makkani harom qilganidek, uning ikki toshloq oraligʻini harom qildilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Аббод аз-Зурақий хабар беришича, у Иҳоб қудуғида чумчуқлар овлар эди, у (қудуқ) уларники эди. У айтди: Убода ибн Сомит мени чумчуқ тутиб олган ҳолда кўрди-да, уни мендан тортиб олиб қўйиб юборди ва: «Эй ўғилчам! Албатта, Расулуллоҳ ﷺ Иброҳим Маккани ҳаром қилганидек, унинг икки тошлоқ оралиғини ҳаром қилдилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ أَوْسٍ الْكَاتِبُ عَنْ بِلَالِ بْنِ يَحْيَى الْعَنْسِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ عَنِ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ ثَابِتِ بْنِ السِّمْطِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيَسْتَحِلَّنَّ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي الْخَمْرَ بِاسْمٍ يُسَمُّونَهَا إِيَّاهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatimdan bir toifa odamlar xamrni (mayni) oʻzlari unga qoʻygan boshqa bir nom bilan atab, albatta halol sanaydilar», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимдан бир тоифа одамлар хамрни (майни) ўзлари унга қўйган бошқа бир ном билан атаб, албатта ҳалол санайдилар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ وَرَوْحٌ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالُوا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى أَيْضًا حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ مُرَّةَ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا عَلَى الْأَرْضِ مِنْ نَفْسٍ تَمُوتُ وَلَهَا عِنْدَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى خَيْرٌ تُحِبُّ أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْكُمْ إِلَّا الْمَقْتُولُ وَقَالَ رَوْحٌ إِلَّا الْقَتِيلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ فَيُقْتَلَ مَرَّةً أُخْرَى

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yer yuzida oʻladigan va Alloh huzurida yaxshiligi boʻlgan hech bir jon sizlarning oldingizga qaytishni istamaydi, faqat oʻldirilgan (shahid) bundan mustasno. Zero, u qaytib, yana bir bor oʻldirilishni istaydi», dedilar. Rovh oʻz rivoyatida: «faqat Alloh yoʻlida oʻldirilgan bundan mustasno», dedi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ер юзида ўладиган ва Аллоҳ ҳузурида яхшилиги бўлган ҳеч бир жон сизларнинг олдингизга қайтишни истамайди, фақат ўлдирилган (шаҳид) бундан мустасно. Зеро, у қайтиб, яна бир бор ўлдирилишни истайди», дедилар. Ровҳ ўз ривоятида: «фақат Аллоҳ йўлида ўлдирилган бундан мустасно», деди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنِ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنِ الصُّنَابِحِيِّ أَنَّهُ قَالَدَخَلْتُ عَلَى عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا حَدِيثٌ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا سَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حُرِّمَ عَلَى النَّارِحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ مِثْلَهُ قَالَ حَرَّمَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَلَيْهِ النَّارَ

Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men uning oldiga kirdim — u oʻlim (toʻshagi)da edi — va yigʻladim. Shunda u: «Sekin (toʻxta), nega yigʻlaysan? Allohga qasamki, agar mendan guvohlik soʻralsa, albatta sen uchun (foydangga) guvohlik beraman; agar menga shafoat (huquqi) berilsa, albatta sen uchun shafoat qilaman; va agar qoʻlimdan kelsa, albatta senga foyda yetkazaman», dedi. Soʻng u: «Allohga qasamki, Rasululloh ﷺ dan eshitgan, sizlar uchun unda xayr boʻlgan hech bir hadis yoʻqki, men uni sizlarga aytmagan boʻlsam — faqat bitta hadisdan tashqari; men uni sizlarga bugun aytaman, holbuki jonim (oʻlim bilan) oʻralib qoldi. Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitganman: ‹Kim Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli ekaniga guvohlik bersa, Alloh unga doʻzaxni harom qiladi›», dedi.Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен унинг олдига кирдим — у ўлим (тўшаги)да эди — ва йиғладим. Шунда у: «Секин (тўхта), нега йиғлайсан? Аллоҳга қасамки, агар мендан гувоҳлик сўралса, албатта сен учун (фойдангга) гувоҳлик бераман; агар менга шафоат (ҳуқуқи) берилса, албатта сен учун шафоат қиламан; ва агар қўлимдан келса, албатта сенга фойда етказаман», деди. Сўнг у: «Аллоҳга қасамки, Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган, сизлар учун унда хайр бўлган ҳеч бир ҳадис йўқки, мен уни сизларга айтмаган бўлсам — фақат битта ҳадисдан ташқари; мен уни сизларга бугун айтаман, ҳолбуки жоним (ўлим билан) ўралиб қолди. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитганман: ‹Ким Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули эканига гувоҳлик берса, Аллоҳ унга дўзахни ҳаром қилади›», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سَلَمَةَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الْحُسَامِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فَإِنَّهَا فِي وَتْرٍ فِي إِحْدَى وَعِشْرِينَ أَوْ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ أَوْ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ أَوْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ أَوْ فِي آخِرِ لَيْلَةٍ فَمَنْ قَامَهَا ابْتِغَاءَهَا إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا ثُمَّ وُفِّقَتْ لَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ dan Laylatul Qadr haqida soʻradi. Shunda Rasululloh ﷺ: «U Ramazondadir. Bas, uni oxirgi oʻn kunlikda axtaringlar; zero u toq (kechalarda)dir — yigirma birinchisida yoki yigirma uchinchisida yoki yigirma beshinchisida yoki yigirma yettinchisida yoki yigirma toʻqqizinchisida yoxud oxirgi kechada. Kim uni izlab, iymon bilan va ajrini Allohdan umid qilib qoim boʻlsa, soʻng u (kecha) unga nasib etsa, uning avvalgi va keyingi gunohlari magʻfirat qilinadi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ дан Лайлатул Қадр ҳақида сўради. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У Рамазондадир. Бас, уни охирги ўн кунликда ахтаринглар; зеро у тоқ (кечаларда)дир — йигирма биринчисида ёки йигирма учинчисида ёки йигирма бешинчисида ёки йигирма еттинчисида ёки йигирма тўққизинчисида ёхуд охирги кечада. Ким уни излаб, иймон билан ва ажрини Аллоҳдан умид қилиб қоим бўлса, сўнг у (кеча) унга насиб этса, унинг аввалги ва кейинги гуноҳлари мағфират қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي الْفَزَارِيَّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَدُّوا الْخَيْطَ وَالْمَخِيطَ وَإِيَّاكُمْ وَالْغُلُولَ فَإِنَّهُ عَارٌ عَلَى أَهْلِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: «Ip boʻlsin, igna boʻlsin — (oʻljadan olganingizni) topshiringlar. Gʻululdan (oʻljaga xiyonatdan) saqlaninglar; zero, u qiyomat kuni egasi uchun sharmandalikdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади: «Ип бўлсин, игна бўлсин — (ўлжадан олганингизни) топширинглар. Ғулулдан (ўлжага хиёнатдан) сақланинглар; зеро, у қиёмат куни эгаси учун шармандаликдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ عَنِ ابْنِ الصَّامِتِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ أَثَّرَ عَلَيْهِ كَرَبَ لِذَلِكَ وَتَرَبَّدَ وَجْهُهُ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ذَاتَ يَوْمٍ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ خُذُوا عَنِّي قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ وَالْبِكْرُ بِالْبِكْرِ الثَّيِّبُ جَلْدُ مِائَةٍ وَرَجْمٌ بِالْحِجَارَةِ وَالْبِكْرُ جَلْدُ مِائَةٍ ثُمَّ نَفْيُ سَنَةٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ga vahiy nozil boʻlganda, shu sababli ogʻir holatga tushar va yuzlari oʻzgarib ketar edi. Bir kuni Alloh taboraka va taolo (vahiyni) nozil qildi. Vahiy holati koʻtarilgach, u zot: «Mendan olinglar! Alloh ular uchun bir yoʻl belgiladi: turmush koʻrgan turmush koʻrgan bilan, turmush koʻrmagan turmush koʻrmagan bilan (zino qilsa) — turmush koʻrganga yuz darra va tosh bilan rajm; turmush koʻrmaganga esa yuz darra, soʻng bir yil surgun», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ га ваҳий нозил бўлганда, шу сабабли оғир ҳолатга тушар ва юзлари ўзгариб кетар эди. Бир куни Аллоҳ таборака ва таоло (ваҳийни) нозил қилди. Ваҳий ҳолати кўтарилгач, у зот: «Мендан олинглар! Аллоҳ улар учун бир йўл белгилади: турмуш кўрган турмуш кўрган билан, турмуш кўрмаган турмуш кўрмаган билан (зино қилса) — турмуш кўрганга юз дарра ва тош билан ражм; турмуш кўрмаганга эса юз дарра, сўнг бир йил сургун», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِيهِ قَالَبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْمَكْرَهِ وَالْمَنْشَطِ وَالْعُسْرِ وَالْيُسْرِ وَالْأَثَرَةِ عَلَيْنَا وَأَنْ نُقِيمَ أَلْسُنَنَا بِالْعَدْلِ أَيْنَمَا كُنَّا لَا نَخَافُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ قَالَ عَفَّانُ أَلْسِنَتَنَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ ga koʻngil istamaganda ham, koʻngil xohlaganda ham, qiyinchilikda ham, yengillikda ham, hatto (haqqimiz) boshqaga berib qoʻyilganda ham tinglash va itoat qilishga, qayerda boʻlsak ham tillarimizni adolat bilan tutishga va Alloh (yoʻli)da hech bir ayblovchining ayblashidan qoʻrqmaslikka bayʼat qildik.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ га кўнгил истамаганда ҳам, кўнгил хоҳлаганда ҳам, қийинчиликда ҳам, енгилликда ҳам, ҳатто (ҳаққимиз) бошқага бериб қўйилганда ҳам тинглаш ва итоат қилишга, қаерда бўлсак ҳам тилларимизни адолат билан тутишга ва Аллоҳ (йўли)да ҳеч бир айбловчининг айблашидан қўрқмасликка байъат қилдик.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ أَنَّهُ سَمِعَ جُنَادَةَ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ يَقُولُإِنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَتَصْدِيقٌ بِهِ وَجِهَادٌ فِي سَبِيلِهِ قَالَ أُرِيدُ أَهْوَنَ مِنْ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ السَّمَاحَةُ وَالصَّبْرُ قَالَ أُرِيدُ أَهْوَنَ مِنْ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا تَتَّهِمِ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي شَيْءٍ قَضَى لَكَ بِهِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Nabiysi, qaysi amal afzal?» dedi. U zot: «Allohga iymon keltirish, Uni tasdiqlash va Uning yoʻlida jihod qilish», dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, bundan yengilrogʻini istayman», dedi. U zot: «Saxovat va sabr», dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, bundan ham yengilrogʻini istayman», dedi. U zot: «Alloh taboraka va taolo sen uchun hukm qilgan biror narsada Uni ayblama», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, қайси амал афзал?» деди. У зот: «Аллоҳга иймон келтириш, Уни тасдиқлаш ва Унинг йўлида жиҳод қилиш», дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, бундан енгилроғини истайман», деди. У зот: «Саховат ва сабр», дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, бундан ҳам енгилроғини истайман», деди. У зот: «Аллоҳ таборака ва таоло сен учун ҳукм қилган бирор нарсада Уни айблама», дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَأَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَرَةً مِنْ جَنْبِ بَعِيرٍ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِي مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ قَدْرَ هَذِهِ إِلَّا الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ عَلَيْكُمْ

Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tuyaning yonidan bir tuk olib: «Ey odamlar, Alloh sizlarga faʼy qilib bergan narsadan menga mana shu miqdori ham halol emas, faqat xumsdan boshqa. Xums esa sizlarga qaytariladi», dedilar.Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ туянинг ёнидан бир тук олиб: «Эй одамлар, Аллоҳ сизларга фаъй қилиб берган нарсадан менга мана шу миқдори ҳам ҳалол эмас, фақат хумсдан бошқа. Хумс эса сизларга қайтарилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْكُمْ بِالْجِهَادِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِنَّهُ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يُذْهِبُ اللَّهُ بِهِ الْهَمَّ وَالْغَمَّ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taboraka va taolo yoʻlida jihod qilishni lozim tutinglar; zero, u jannat eshiklaridan bir eshikdir, Alloh u bilan gʻam va qaygʻuni ketkazadi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таборака ва таоло йўлида жиҳод қилишни лозим тутинглар; зеро, у жаннат эшикларидан бир эшикдир, Аллоҳ у билан ғам ва қайғуни кетказади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَعُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ أَبُو الْوَلِيدِ بَدْرِيٌّ عَقَبِيٌّ شَجَرِيٌّ وَهُوَ نَقِيبٌ

Yahyo ibn Saʼid al-Ansoriy aytdi: Uboda ibn Somit Abul-Valid badriy, aqabiy va shajariy boʻlib, u naqib edi.Яҳё ибн Саъид ал-Ансорий айтди: Убода ибн Сомит Абул-Валид бадрий, ақабий ва шажарий бўлиб, у нақиб эди.

حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنِ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي كِنَانَةَ قَالَ يُقَالُ لَهُ الْمُخْدَجِيُّ قَالَ كَانَ بِالشَّامِ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ أَبُو مُحَمَّدٍ قَالَ الْوَتْرُ وَاجِبٌ قَالَ فَرُحْتُ إِلَى عُبَادَةَ فَقُلْتُ إِنَّ أَبَا مُحَمَّدٍ يَزْعُمُ أَنَّ الْوَتْرَ وَاجِبٌ قَالَ كَذَبَ أَبُو مُحَمَّدٍسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كَتَبَهُنَّ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى الْعِبَادِ مَنْ أَتَى بِهِنَّ لَمْ يُضَيِّعْ مِنْهُنَّ شَيْئًا جَاءَ وَلَهُ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَمَنْ ضَيَّعَهُنَّ اسْتِخْفَافًا جَاءَ وَلَا عَهْدَ لَهُ إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ أَدْخَلَهُ الْجَنَّةَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muxdajiy aytdi: Shomda Abu Muhammad deb ataladigan bir kishi bor edi, u: «Vitr vojib», der edi. Men Ubodaning oldiga borib: «Abu Muhammad vitr vojib deb daʼvo qilyapti», dedim. U: «Abu Muhammad yolgʻon aytibdi. Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitganman: ‹Besh vaqt namoz borki, Alloh taolo ularni bandalar zimmasiga yozgan. Kim ularni ado etib, ulardan hech narsani zoye qilmasa, Alloh huzurida jannatga kiritilishi haqidagi ahd bilan keladi. Kim ularni yengil sanab zoye qilsa, ahdsiz keladi: (Alloh) xohlasa uni azoblaydi, xohlasa jannatga kiritadi›», dedi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мухдажий айтди: Шомда Абу Муҳаммад деб аталадиган бир киши бор эди, у: «Витр вожиб», дер эди. Мен Убоданинг олдига бориб: «Абу Муҳаммад витр вожиб деб даъво қиляпти», дедим. У: «Абу Муҳаммад ёлғон айтибди. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитганман: ‹Беш вақт намоз борки, Аллоҳ таоло уларни бандалар зиммасига ёзган. Ким уларни адо этиб, улардан ҳеч нарсани зое қилмаса, Аллоҳ ҳузурида жаннатга киритилиши ҳақидаги аҳд билан келади. Ким уларни енгил санаб зое қилса, аҳдсиз келади: (Аллоҳ) хоҳласа уни азоблайди, хоҳласа жаннатга киритади›», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يُخْبِرَنَا بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ فَرُفِعَتْ فَقَالَ خَرَجْتُ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ فَرُفِعَتْ فَالْتَمِسُوهَا فِي التَّاسِعَةِ وَالسَّابِعَةِ وَالْخَامِسَةِحَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ وَقَالَ الْتَمِسُوهَا فِي التَّاسِعَةِ الَّتِي تَبْقَى

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga Laylatul Qadrni xabar bermoqchi boʻlib chiqdilar. Shu payt ikki kishi janjallashib qoldi va u koʻtarildi. Shunda u zot: «Men sizlarga Laylatul Qadrni xabar bermoqchi boʻlib chiqqan edim. Ikki kishi janjallashib qoldi-yu, u koʻtarildi. Bas, uni toʻqqizinchisida, yettinchisida va beshinchisida axtaringlar», dedilar. Boshqa bir rivoyatda: «Uni qolgan toʻqqizinchisida axtaringlar», deyilgan.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга Лайлатул Қадрни хабар бермоқчи бўлиб чиқдилар. Шу пайт икки киши жанжаллашиб қолди ва у кўтарилди. Шунда у зот: «Мен сизларга Лайлатул Қадрни хабар бермоқчи бўлиб чиққан эдим. Икки киши жанжаллашиб қолди-ю, у кўтарилди. Бас, уни тўққизинчисида, еттинчисида ва бешинчисида ахтаринглар», дедилар. Бошқа бир ривоятда: «Уни қолган тўққизинчисида ахтаринглар», дейилган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ وَحَجَّاجٍ قَالَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَجَّاجٌ فِي حَدِيثِهِ سَمِعْتُ أَنَسًا عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّهُ قَالَ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ أَوْ الْمُسْلِمِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Moʻminning — yoki musulmonning — tushi nubuvvatning qirq oltidan bir boʻlagidir», dedilar.Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Мўминнинг — ёки мусулмоннинг — туши нубувватнинг қирқ олтидан бир бўлагидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَكِيمُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ مِثْلًا بِمِثْلٍ حَتَّى خَصَّ الْمِلْحَ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ إِنَّ هَذَا لَا يَقُولُ شَيْئًا لِعُبَادَةَ فَقَالَ عُبَادَةُ لَا أُبَالِي أَنْ لَا أَكُونَ بِأَرْضٍ يَكُونُ فِيهَا مُعَاوِيَةُ أَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Oltin oltinga, kumush kumushga — misli misliga», deb, hatto tuzni ham alohida zikr qilgunlaricha aytganlarini eshitdim. Shunda Muoviya: «Bu (kishi) hech narsa demayapti», dedi. Uboda esa: «Muoviya boʻlgan yurtda boʻlmasligimga parvo qilmayman. Men Rasululloh ﷺ ning shuni aytganlarini eshitganimga guvohlik beraman», dedi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Олтин олтинга, кумуш кумушга — мисли мислига», деб, ҳатто тузни ҳам алоҳида зикр қилгунларича айтганларини эшитдим. Шунда Муовия: «Бу (киши) ҳеч нарса демаяпти», деди. Убода эса: «Муовия бўлган юртда бўлмаслигимга парво қилмайман. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шуни айтганларини эшитганимга гувоҳлик бераман», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ جَدِّهِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْعُسْرِ وَالْيُسْرِ وَالْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ وَأَنْ نَقُولَ بِالْحَقِّ حَيْثُمَا كُنَّا وَلَا نَخَافُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ ga qiyinchilikda ham, yengillikda ham, koʻngil xohlaganda ham, koʻngil istamaganda ham tinglash va itoat qilishga, hokimiyat egalari bilan hokimiyat ustida talashmaslikka, qayerda boʻlsak ham haqni aytishga va Alloh (yoʻli)da hech bir ayblovchining ayblashidan qoʻrqmaslikka bayʼat qildik.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ га қийинчиликда ҳам, енгилликда ҳам, кўнгил хоҳлаганда ҳам, кўнгил истамаганда ҳам тинглаш ва итоат қилишга, ҳокимият эгалари билан ҳокимият устида талашмасликка, қаерда бўлсак ҳам ҳақни айтишга ва Аллоҳ (йўли)да ҳеч бир айбловчининг айблашидан қўрқмасликка байъат қилдик.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفَلَ فِي الْبَدَاءَةِ الرُّبُعَ وَفِي الرَّجْعَةِ الثُّلُثَ

Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ (yurishning) boshida toʻrtdan bir qismini, qaytishda esa uchdan bir qismini nafl qilib berdilar.Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ (юришнинг) бошида тўртдан бир қисмини, қайтишда эса учдан бир қисмини нафл қилиб бердилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ وَالْمِلْحِ بِالْمِلْحِ مِثْلًا بِمِثْلٍ يَدًا بِيَدٍ فَإِذَا اخْتَلَفَ فِيهِ الْأَوْصَافُ فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oltin oltinga, kumush kumushga, bugʻdoy bugʻdoyga, arpa arpaga, xurmo xurmoga va tuz tuzga — misli misliga, qoʻlma-qoʻl (boʻlsin). Bu turlar bir-biridan farq qilsa, qoʻlma-qoʻl boʻlgani holda, xohlaganingizcha sotinglar», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Олтин олтинга, кумуш кумушга, буғдой буғдойга, арпа арпага, хурмо хурмога ва туз тузга — мисли мислига, қўлма-қўл (бўлсин). Бу турлар бир-биридан фарқ қилса, қўлма-қўл бўлгани ҳолда, хоҳлаганингизча сотинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنِ ابْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ جَدِّهِ عُبَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ غَزَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَلَا يَنْوِي فِي غَزَاتِهِ إِلَّا عِقَالًا فَلَهُ مَا نَوَى قَالَ بَهْزٌ فِي حَدِيثِهِ حَدَّثَنَا جَبَلَةُ بْنُ عَطِيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida gʻazot qilib, faqat bir tushov olishnigina niyat qilgan boʻlsa, unga niyat qilgani boʻladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида ғазот қилиб, фақат бир тушов олишнигина ният қилган бўлса, унга ният қилгани бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدٍ وَقَدْ كَانَ يُدْعَى ابْنَ هُرْمُزَ قَالَجَمَعَ الْمَنْزِلُ بَيْنَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَبَيْنَ مُعَاوِيَةَ إِمَّا فِي كَنِيسَةٍ وَإِمَّا فِي بِيعَةٍ فَقَامَ عُبَادَةُ فَقَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الذَّهَبِ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ بِالْوَرِقِ وَالتَّمْرِ بِالتَّمْرِ وَالْبُرِّ بِالْبُرِّ وَالشَّعِيرِ بِالشَّعِيرِ وَقَالَ أَحَدُهُمَا وَالْمِلْحِ بِالْمِلْحِ وَلَمْ يَقُلْهُ الْآخَرُ وَقَالَ أَحَدُهُمَا مَنْ زَادَ أَوْ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى وَلَمْ يَقُلْهُ الْآخَرُ وَأَمَرَنَا أَنْ نَبِيعَ الذَّهَبَ بِالْفِضَّةِ وَالْفِضَّةَ بِالذَّهَبِ وَالْبُرَّ بِالشَّعِيرِ وَالشَّعِيرَ بِالْبُرِّ يَدًا بِيَدٍ كَيْفَ شِئْنَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Manzil Uboda ibn Somit bilan Muoviyani bir joyga — yo cherkovda, yo ibodatxonada — toʻplab qoʻydi. Shunda Uboda turib dedi: Rasululloh ﷺ bizni oltinni oltinga, kumushni kumushga, xurmoni xurmoga, bugʻdoyni bugʻdoyga, arpani arpaga (roviylardan biri: «tuzni tuzga» dedi, boshqasi buni aytmadi) sotishdan qaytardilar. (Ulardan biri: «Kim ziyoda qilsa yoki ziyoda olsa, batahqiq ribo qildi», dedi, boshqasi buni aytmadi.) Va bizga oltinni kumushga, kumushni oltinga, bugʻdoyni arpaga, arpani bugʻdoyga qoʻlma-qoʻl, xohlaganimizcha sotishni buyurdilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Манзил Убода ибн Сомит билан Муовияни бир жойга — ё черковда, ё ибодатхонада — тўплаб қўйди. Шунда Убода туриб деди: Расулуллоҳ ﷺ бизни олтинни олтинга, кумушни кумушга, хурмони хурмога, буғдойни буғдойга, арпани арпага (ровийлардан бири: «тузни тузга» деди, бошқаси буни айтмади) сотишдан қайтардилар. (Улардан бири: «Ким зиёда қилса ёки зиёда олса, батаҳқиқ рибо қилди», деди, бошқаси буни айтмади.) Ва бизга олтинни кумушга, кумушни олтинга, буғдойни арпага, арпани буғдойга қўлма-қўл, хоҳлаганимизча сотишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا عَنِّي قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ وَالْبِكْرُ بِالْبِكْرِ الثَّيِّبُ يُجْلَدُ وَيُرْجَمُ وَالْبِكْرُ يُجْلَدُ وَيُنْفَىحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يُحَدِّثُ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ يَعْنِي مِثْلَ حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mendan olinglar! Alloh ular uchun bir yoʻl belgiladi: turmush koʻrgan turmush koʻrgan bilan, turmush koʻrmagan turmush koʻrmagan bilan (zino qilsa) — turmush koʻrgan darralanadi va rajm qilinadi, turmush koʻrmagan esa darralanadi va surgun qilinadi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мендан олинглар! Аллоҳ улар учун бир йўл белгилади: турмуш кўрган турмуш кўрган билан, турмуш кўрмаган турмуш кўрмаган билан (зино қилса) — турмуш кўрган дарраланади ва ражм қилинади, турмуш кўрмаган эса дарраланади ва сургун қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قِلَابَةَ يُحَدِّثُ عَنِ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَأَخَذَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَخَذَ عَلَى النِّسَاءِ أَوْ النَّاسِ أَنْ لَا نُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا نَسْرِقَ وَلَا نَزْنِيَ وَلَا نَقْتُلَ أَوْلَادَنَا وَلَا نَغْتَبْ وَلَا يَعْضَهَ بَعْضُنَا بَعْضًا وَلَا نَعْصِيَهُ فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ أَتَى مِنْكُمْ حَدًّا مِمَّا نُهِيَ عَنْهُ فَأُقِيمَ عَلَيْهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أُخِّرَ فَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizdan, ayollardan — yoki odamlardan — olgan (ahd)ni oldilar: Allohga hech narsani sherik qilmasligimiz, oʻgʻrilik qilmasligimiz, zino qilmasligimiz, bolalarimizni oʻldirmasligimiz, gʻiybat qilmasligimiz, bir-birimizga buhton qilmasligimiz va yaxshi ishda u zotga osiy boʻlmasligimiz (ustiga). «Sizlardan kim man etilgan narsalardan biror hadni qilib qoʻyib, unga (had) joriy qilinsa, bu uning kafforatidir. Kimniki (jazosi) keyinga qoldirilsa, uning ishi Alloh taboraka va taologa havoladir: xohlasa uni azoblaydi, xohlasa magʻfirat qiladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ биздан, аёллардан — ёки одамлардан — олган (аҳд)ни олдилар: Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслигимиз, ўғрилик қилмаслигимиз, зино қилмаслигимиз, болаларимизни ўлдирмаслигимиз, ғийбат қилмаслигимиз, бир-биримизга буҳтон қилмаслигимиз ва яхши ишда у зотга осий бўлмаслигимиз (устига). «Сизлардан ким ман этилган нарсалардан бирор ҳадни қилиб қўйиб, унга (ҳад) жорий қилинса, бу унинг каффоратидир. Кимники (жазоси) кейинга қолдирилса, унинг иши Аллоҳ таборака ва таолога ҳаволадир: хоҳласа уни азоблайди, хоҳласа мағфират қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنِ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَهْطٍ فَقَالَ أُبَايِعُكُمْ عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُونَهُ فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَّى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ بِهِ فَهُوَ لَهُ طُهُورٌ وَمَنْ سَتَرَهُ اللَّهُ فَذَاكَ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَعُوقِبَ بِهِ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ لَهُ طُهُورٌ أَوْ قَالَ كَفَّارَةٌ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men bir jamoat orasida Rasululloh ﷺ ga bayʼat berdim. U zot: ‹Men sizlardan Allohga hech narsani sherik qilmasligingiz, oʻgʻrilik qilmasligingiz, zino qilmasligingiz, bolalaringizni oʻldirmasligingiz, qoʻllaringiz va oyoqlaringiz orasida toʻqib chiqargan bir tuhmatni keltirmasligingiz va yaxshi ishda menga qarshi chiqmasligingiz shartiga bayʼat olaman. Endi sizlardan kim (ushbu ahdga) vafo qilsa, uning ajri Allohning zimmasidadir. Kim ulardan biror narsani qilib qoʻyib, uning uchun jazolansa, oʻsha jazo uning uchun poklovchidir. Kimni Alloh (aybini) yopsa, uning ishi Alloh taboraka va taologa havoladir: xohlasa uni azoblaydi, xohlasa unga magʻfirat qiladi›, dedilar.» Abdurrazzoq: «Dunyoda uning uchun jazolansa, oʻsha unga poklovchidir», yoki «kafforatdir», dedi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен бир жамоат орасида Расулуллоҳ ﷺ га байъат бердим. У зот: ‹Мен сизлардан Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслигингиз, ўғрилик қилмаслигингиз, зино қилмаслигингиз, болаларингизни ўлдирмаслигингиз, қўлларингиз ва оёқларингиз орасида тўқиб чиқарган бир туҳматни келтирмаслигингиз ва яхши ишда менга қарши чиқмаслигингиз шартига байъат оламан. Энди сизлардан ким (ушбу аҳдга) вафо қилса, унинг ажри Аллоҳнинг зиммасидадир. Ким улардан бирор нарсани қилиб қўйиб, унинг учун жазоланса, ўша жазо унинг учун покловчидир. Кимни Аллоҳ (айбини) ёпса, унинг иши Аллоҳ таборака ва таолога ҳаволадир: хоҳласа уни азоблайди, хоҳласа унга мағфират қилади›, дедилар.» Абдурраззоқ: «Дунёда унинг учун жазоланса, ўша унга покловчидир», ёки «каффоратдир», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَخِي بَنِي رَقَاشٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَزَلَ الْوَحْيُ عَلَيْهِ كَرَبَ لِذَلِكَ وَتَرَبَّدَ وَجْهُهُ فَأُوحِيَ إِلَيْهِ ذَاتَ يَوْمٍ فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا عَنِّي قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ وَالْبِكْرُ بِالْبِكْرِ الثَّيِّبُ جَلْدُ مِائَةٍ ثُمَّ رَجْمًا بِالْحِجَارَةِ وَالْبِكْرُ بِالْبِكْرِ جَلْدُ مِائَةٍ ثُمَّ نَفْيُ سَنَةٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ga vahiy nozil boʻlganda, shu sababli ogʻir holatga tushar va yuzlari oʻzgarib ketar edi. Bir kuni u zotga vahiy yuborildi. Vahiy holati koʻtarilgach, Rasululloh ﷺ: «Mendan olinglar! Alloh ular uchun bir yoʻl belgiladi: turmush koʻrgan turmush koʻrgan bilan, turmush koʻrmagan turmush koʻrmagan bilan (zino qilsa) — turmush koʻrganga yuz darra, soʻng tosh bilan rajm; turmush koʻrmaganga esa yuz darra, soʻng bir yil surgun», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ га ваҳий нозил бўлганда, шу сабабли оғир ҳолатга тушар ва юзлари ўзгариб кетар эди. Бир куни у зотга ваҳий юборилди. Ваҳий ҳолати кўтарилгач, Расулуллоҳ ﷺ: «Мендан олинглар! Аллоҳ улар учун бир йўл белгилади: турмуш кўрган турмуш кўрган билан, турмуш кўрмаган турмуш кўрмаган билан (зино қилса) — турмуш кўрганга юз дарра, сўнг тош билан ражм; турмуш кўрмаганга эса юз дарра, сўнг бир йил сургун», дедилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِي الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْكَ السَّمْعَ وَالطَّاعَةَ فِي عُسْرِكَ وَيُسْرِكَ وَمَنْشَطِكَ وَمَكْرَهِكَ وَأَثَرَةٍ عَلَيْكَ وَلَا تُنَازِعْ الْأَمْرَ أَهْلَهُ وَإِنْ رَأَيْتَ أَنَّ لَكَحَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ حَيَّانَ أَبِي النَّضْرِ أَنَّهُ سَمِعَ مِنْ جُنَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَادَةَ بِمِثْلِهِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ ثَوْبَانَ لَعَلَّهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ حَدَّثَهُ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ مَا لَمْ يَأْمُرُوكَ بِإِثْمٍ بَوَاحًا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Qiyinchiligingda ham, yengilligingda ham, koʻngling xohlaganda ham, koʻngling istamaganda ham, hatto (haqqing) boshqaga berib qoʻyilganda ham tinglash va itoat qilishni lozim tut. Hokimiyat egalari bilan hokimiyat ustida talashma, garchi oʻzingni (unga haqli) deb koʻrsang ham», dedilar. Boshqa bir rivoyatda: «Toki ular seni ochiq-oydin gunohga buyurmagunlaricha», deyilgan.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қийинчилигингда ҳам, енгиллигингда ҳам, кўнглинг хоҳлаганда ҳам, кўнглинг истамаганда ҳам, ҳатто (ҳаққинг) бошқага бериб қўйилганда ҳам тинглаш ва итоат қилишни лозим тут. Ҳокимият эгалари билан ҳокимият устида талашма, гарчи ўзингни (унга ҳақли) деб кўрсанг ҳам», дедилар. Бошқа бир ривоятда: «Токи улар сени очиқ-ойдин гуноҳга буюрмагунларича», дейилган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْجَنَّةُ مِائَةُ دَرَجَةٍ مَا بَيْنَ كُلِّ دَرَجَتَيْنِ مِنْهُمَا كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ الْفِرْدَوْسُ أَعْلَاهَا دَرَجَةً مِنْهَا تُفَجَّرُ أَنْهَارُ الْجَنَّةِ الْأَرْبَعَةُ وَمِنْ فَوْقِهَا يَكُونُ الْعَرْشُ وَإِذَا سَأَلْتُمْ اللَّهَ فَاسْأَلُوهُ الْفِرْدَوْسَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Jannat yuz darajadir, ularning har ikki darajasi orasi osmon bilan yer orasidek. Firdavs uning eng yuqori darajasi boʻlib, jannatning toʻrtta daryosi oʻshandan otilib chiqadi, uning ustida esa Arsh boʻladi. Bas, Allohdan soʻraganingizda Undan Firdavsni soʻranglar», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Жаннат юз даражадир, уларнинг ҳар икки даражаси ораси осмон билан ер орасидек. Фирдавс унинг энг юқори даражаси бўлиб, жаннатнинг тўртта дарёси ўшандан отилиб чиқади, унинг устида эса Арш бўлади. Бас, Аллоҳдан сўраганингизда Ундан Фирдавсни сўранглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ حَيْوَةَ وَعَتَّابٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مَالِكٍ الْمَعَافِرِيِّ أَنَّ رَجُلًا مِنْ قَوْمِهِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُحَضَرَ ذَلِكَ عَامَ الْمَضِيقِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ أَخْبَرَ مُعَاوِيَةَ حِينَ سَأَلَهُ عَنْ الرَّجُلِ الَّذِي سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِقَالًا قَبْلَ أَنْ يَقْسِمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اتْرُكْهُ حَتَّى يُقْسَمَ وَقَالَ عَتَّابٌ حَتَّى نَقْسِمَ ثُمَّ إِنْ شِئْتَ أَعْطَيْنَاكَ عِقَالًا وَإِنْ شِئْتَ أَعْطَيْنَاكَ مِرَارًا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) Muoviyaga — u undan, oʻlja taqsim qilinishidan avval Nabiy ﷺ dan bir tushov soʻragan kishi haqida soʻraganida — xabar berdi: Nabiy ﷺ: «Uni qoʻy, toki taqsim qilinsin» — Attob (rivoyatida): «toki biz taqsim qilaylik» — «soʻng xohlasang, senga bir tushov beramiz, xohlasang, senga arqonlar beramiz», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) Муовияга — у ундан, ўлжа тақсим қилинишидан аввал Набий ﷺ дан бир тушов сўраган киши ҳақида сўраганида — хабар берди: Набий ﷺ: «Уни қўй, токи тақсим қилинсин» — Аттоб (ривоятида): «токи биз тақсим қилайлик» — «сўнг хоҳласанг, сенга бир тушов берамиз, хоҳласанг, сенга арқонлар берамиз», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا حَرْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ {لَهُمْ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ} قَالَ هِيَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْعَبْدُ أَوْ تُرَى لَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ dan {Ular uchun bu dunyo hayotida ham, oxiratda ham xushxabar bordir} degan oyat haqida soʻradi. U zot: «Bu banda koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ дан {Улар учун бу дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам хушхабар бордир} деган оят ҳақида сўради. У зот: «Бу банда кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ عَقِيلٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنَا عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ فِي رَمَضَانَ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فَإِنَّهَا وِتْرٌ فِي إِحْدَى وَعِشْرِينَ أَوْ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ أَوْ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ أَوْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ أَوْ فِي آخِرِ لَيْلَةٍ فَمَنْ قَامَهَا إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Ey Allohning Rasuli, bizga Laylatul Qadr haqida xabar bering», dedi. Rasululloh ﷺ: «U Ramazondadir. Uni oxirgi oʻn kunlikda axtaringlar; zero u toqdir — yigirma birinchisida yoki yigirma uchinchisida yoki yigirma beshinchisida yoki yigirma yettinchisida yoki yigirma toʻqqizinchisida yoxud oxirgi kechada. Kim uni iymon bilan va ajrini Allohdan umid qilib qoim boʻlsa, uning avvalgi va keyingi gunohlari magʻfirat qilinadi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Эй Аллоҳнинг Расули, бизга Лайлатул Қадр ҳақида хабар беринг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «У Рамазондадир. Уни охирги ўн кунликда ахтаринглар; зеро у тоқдир — йигирма биринчисида ёки йигирма учинчисида ёки йигирма бешинчисида ёки йигирма еттинчисида ёки йигирма тўққизинчисида ёхуд охирги кечада. Ким уни иймон билан ва ажрини Аллоҳдан умид қилиб қоим бўлса, унинг аввалги ва кейинги гуноҳлари мағфират қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنِ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَإِنِّي مِنْ النُّقَبَاءِ الَّذِينَ بَايَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَبَايَعْنَاهُ عَلَى أَنْ لَا نُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا نَزْنِيَ وَلَا نَسْرِقَ وَلَا نَقْتُلَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ وَلَا نَنْهَبَ وَإِنْ غَشِينَا مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا كَانَ قَضَاءُ ذَلِكَ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى

Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga bayʼat qilgan naqiblardan edim. (Uboda) dedi: Biz u zotga shunga bayʼat qildik: Allohga hech narsani sherik qilmaslik, zino qilmaslik, oʻgʻrilik qilmaslik, Alloh harom qilgan jonni oʻldirmaslik va talon-toroj qilmaslik (ustida). Agar shulardan birortasiga aralashib qolsak, uning hukmi Alloh taboraka va taologa havoladir.Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га байъат қилган нақиблардан эдим. (Убода) деди: Биз у зотга шунга байъат қилдик: Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслик, зино қилмаслик, ўғрилик қилмаслик, Аллоҳ ҳаром қилган жонни ўлдирмаслик ва талон-торож қилмаслик (устида). Агар шулардан бирортасига аралашиб қолсак, унинг ҳукми Аллоҳ таборака ва таолога ҳаволадир.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَحَدَّثَ ابْنُ شِهَابٍ أَنَّ مَحْمُودَ بْنَ الرَّبِيعِ الَّذِي مَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرِهِمْ مَرَّتَيْنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِأُمِّ الْقُرْآنِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonning onasini (Fotiha surasini) oʻqimagan kishining namozi yoʻq», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръоннинг онасини (Фотиҳа сурасини) ўқимаган кишининг намози йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَحَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ وَمَنْ كَرِهَ لِقَاءَ اللَّهِ كَرِهَ اللَّهُ لِقَاءَهُ

Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga yoʻliqishni sevsa, Alloh ham unga yoʻliqishni sevadi; kim Allohga yoʻliqishni yomon koʻrsa, Alloh ham unga yoʻliqishni yomon koʻradi», dedilar.Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга йўлиқишни севса, Аллоҳ ҳам унга йўлиқишни севади; ким Аллоҳга йўлиқишни ёмон кўрса, Аллоҳ ҳам унга йўлиқишни ёмон кўради», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ رَبِيعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ فِيهَا الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ صَلَاتِهِ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنِّي لَأَرَاكُمْ تَقْرَءُونَ خَلْفَ إِمَامِكُمْ إِذَا جَهَرَ قَالَ قُلْنَا أَجَلْ وَاللَّهِ إِذًا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَهَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِهَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga bomdod namozini oʻqib berdilar, shunda qiroat u zotga ogʻir keldi. Rasululloh ﷺ namozdan boʻshagach, bizga yuzlanib: «Men sizlarni imomingiz ovoz chiqarib oʻqiganda uning orqasida oʻqiyapsizlar, deb oʻylayman», dedilar. Biz: «Ha, Allohga qasamki, ey Allohning Rasuli, shunday», dedik. Shunda Rasululloh ﷺ: «Ummul-Qurʼondan boshqasini oʻqimanglar; zero, uni oʻqimagan kishining namozi yoʻqdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга бомдод намозини ўқиб бердилар, шунда қироат у зотга оғир келди. Расулуллоҳ ﷺ намоздан бўшагач, бизга юзланиб: «Мен сизларни имомингиз овоз чиқариб ўқиганда унинг орқасида ўқияпсизлар, деб ўйлайман», дедилар. Биз: «Ҳа, Аллоҳга қасамки, эй Аллоҳнинг Расули, шундай», дедик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уммул-Қуръондан бошқасини ўқиманглар; зеро, уни ўқимаган кишининг намози йўқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ يَعْنِي مُحَمَّدًا عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ تَقْرَءُونَ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَا عَلَيْكُمْ أَنْ لَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِهَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berdilar va qiroat qildilar, shunda qiroat u zotga ogʻir keldi. (Namozdan) boʻshagach: «Oʻqiyapsizlarmi?» dedilar. Biz: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedik. (U zot): «Fotihatul-kitobdan boshqasini oʻqimasangiz, sizlarga zarar yoʻq; zero, usiz namoz yoʻqdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб бердилар ва қироат қилдилар, шунда қироат у зотга оғир келди. (Намоздан) бўшагач: «Ўқияпсизларми?» дедилар. Биз: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дедик. (У зот): «Фотиҳатул-китобдан бошқасини ўқимасангиз, сизларга зарар йўқ; зеро, усиз намоз йўқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَسَأَلْتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ عَنْ الْأَنْفَالِ فَقَالَ فِينَا مَعْشَرَ أَصْحَابِ بَدْرٍ نَزَلَتْ حِينَ اخْتَلَفْنَا فِي النَّفْلِ وَسَاءَتْ فِيهِ أَخْلَاقُنَا فَانْتَزَعَهُ اللَّهُ مِنْ أَيْدِينَا وَجَعَلَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَسَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ بَوَاءٍ يَقُولُ عَلَى السَّوَاءِ

Abu Umoma al-Bohiliy aytdi: Men Uboda ibn Somitdan anfol (oʻljalar) haqida soʻradim. U: «Bu (oyat) biz — Badr ahli haqida, oʻlja ustida ixtilof qilganimizda va bu borada axloqimiz buzilganda nozil boʻldi. Shunda Alloh uni qoʻlimizdan tortib olib, Rasululloh ﷺ ga havola qildi. Rasululloh ﷺ esa uni musulmonlar orasida bab-baravar — yaʼni teng qilib taqsimladilar», dedi.Абу Умома ал-Боҳилий айтди: Мен Убода ибн Сомитдан анфол (ўлжалар) ҳақида сўрадим. У: «Бу (оят) биз — Бадр аҳли ҳақида, ўлжа устида ихтилоф қилганимизда ва бу борада ахлоқимиз бузилганда нозил бўлди. Шунда Аллоҳ уни қўлимиздан тортиб олиб, Расулуллоҳ ﷺ га ҳавола қилди. Расулуллоҳ ﷺ эса уни мусулмонлар орасида баб-баравар — яъни тенг қилиб тақсимладилар», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ مُرَّةَ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا عَلَى الْأَرْضِ مِنْ نَفْسٍ تَمُوتُ وَلَهَا عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَيْرٌ تُحِبُّ أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْكُمْ وَلَهَا الدُّنْيَا إِلَّا الْقَتِيلُ فَإِنَّهُ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ فَيُقْتَلَ مَرَّةً أُخْرَى

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yer yuzida oʻladigan va Alloh azza va jalla huzurida yaxshiligi boʻlgan hech bir jon dunyo butunlay uniki boʻlsa ham, sizlarning oldingizga qaytishni istamaydi, faqat oʻldirilgan (shahid) bundan mustasno. Zero, u qaytib, yana bir bor oʻldirilishni istaydi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ер юзида ўладиган ва Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида яхшилиги бўлган ҳеч бир жон дунё бутунлай уники бўлса ҳам, сизларнинг олдингизга қайтишни истамайди, фақат ўлдирилган (шаҳид) бундан мустасно. Зеро, у қайтиб, яна бир бор ўлдирилишни истайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَصَاعِدًا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Ummul-Qurʼonni va undan koʻprogʻini oʻqimasa, uning namozi yoʻqdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Уммул-Қуръонни ва ундан кўпроғини ўқимаса, унинг намози йўқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي مَكْحُولٌ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ رَبِيعٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ صَلَاتِهِ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنِّي لَأَرَاكُمْ تَقْرَءُونَ خَلْفَ إِمَامِكُمْ إِذَا جَهَرَ قَالَ قُلْنَا أَجَلْ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا قَالَ فَلَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِهَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga bomdod namozini oʻqib berdilar, shunda qiroat u zotga ogʻir keldi. Rasululloh ﷺ namozdan boʻshagach, bizga yuzlanib: «Men sizlarni imomingiz ovoz chiqarib oʻqiganda uning orqasida oʻqiyapsizlar, deb oʻylayman», dedilar. Biz: «Ha, Allohga qasamki, ey Allohning Rasuli, shunday», dedik. U zot: «Unday qilmanglar, faqat Ummul-Qurʼondan boʻlak; zero, uni oʻqimagan kishining namozi yoʻqdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга бомдод намозини ўқиб бердилар, шунда қироат у зотга оғир келди. Расулуллоҳ ﷺ намоздан бўшагач, бизга юзланиб: «Мен сизларни имомингиз овоз чиқариб ўқиганда унинг орқасида ўқияпсизлар, деб ўйлайман», дедилар. Биз: «Ҳа, Аллоҳга қасамки, эй Аллоҳнинг Расули, шундай», дедик. У зот: «Ундай қилманглар, фақат Уммул-Қуръондан бўлак; зеро, уни ўқимаган кишининг намози йўқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ ذَكْوَانَ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْأَبْدَالُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ ثَلَاثُونَ مِثْلُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ كُلَّمَا مَاتَ رَجُلٌ أَبْدَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مَكَانَهُ رَجُلًاقَالَ أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ فِيهِ يَعْنِي حَدِيثَ عَبْدِ الْوَهَّابِ كَلَامٌ غَيْرُ هَذَا وَهُوَ مُنْكَرٌ يَعْنِ حَدِيثَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi: «Bu ummatda abdollar oʻttiztadir, ular Rahmonning doʻsti Ibrohimga oʻxshaydilar. Ulardan bir kishi vafot etsa, Alloh taboraka va taolo uning oʻrniga boshqa bir kishini almashtiradi», dedilar. Otam (rahimahulloh) aytdi: Bunda — yaʼni Abdulvahhobning hadisida — bundan boshqa ham gap bor, u munkardir.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади: «Бу умматда абдоллар ўттизтадир, улар Раҳмоннинг дўсти Иброҳимга ўхшайдилар. Улардан бир киши вафот этса, Аллоҳ таборака ва таоло унинг ўрнига бошқа бир кишини алмаштиради», дедилар. Отам (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Бунда — яъни Абдулваҳҳобнинг ҳадисида — бундан бошқа ҳам гап бор, у мункардир.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنِ الْمُخْدَجِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ فِيهِ إِلَى فِيَّ لَا أَقُولُ حَدَّثَنِي فُلَانٌ وَلَا فُلَانٌ خَمْسُ صَلَوَاتٍ افْتَرَضَهُنَّ اللَّهُ عَلَى عِبَادِهِ فَمَنْ لَقِيَهُ بِهِنَّ لَمْ يُضَيِّعْ مِنْهُنَّ شَيْئًا لَقِيَهُ وَلَهُ عِنْدَهُ عَهْدٌ يُدْخِلُهُ بِهِ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَقِيَهُ وَقَدْ انْتَقَصَ مِنْهُنَّ شَيْئًا اسْتِخْفَافًا بِحَقِّهِنَّ لَقِيَهُ وَلَا عَهْدَ لَهُ إِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ (oʻz) ogʻizlaridan mening qulogʻimga (aytdilar) — men: falonchi menga aytdi, falonchi aytdi, demayman —: «Besh vaqt namoz borki, Alloh ularni bandalariga farz qildi. Kim ularni ado etib, ulardan hech narsani zoye qilmagan holda Unga yoʻliqsa, Unga jannatga kiritilishi haqidagi ahd bilan yoʻliqadi. Kim ularning haqqini yengil sanab, ulardan biror narsani kamaytirgan holda Unga yoʻliqsa, unga hech qanday ahd yoʻq: xohlasa uni azoblaydi, xohlasa magʻfirat qiladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (ўз) оғизларидан менинг қулоғимга (айтдилар) — мен: фалончи менга айтди, фалончи айтди, демайман —: «Беш вақт намоз борки, Аллоҳ уларни бандаларига фарз қилди. Ким уларни адо этиб, улардан ҳеч нарсани зое қилмаган ҳолда Унга йўлиқса, Унга жаннатга киритилиши ҳақидаги аҳд билан йўлиқади. Ким уларнинг ҳаққини енгил санаб, улардан бирор нарсани камайтирган ҳолда Унга йўлиқса, унга ҳеч қандай аҳд йўқ: хоҳласа уни азоблайди, хоҳласа мағфират қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْحَارِثِ وَغَيْرُهُ مِنْ أَصْحَابِهِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى الْأَشْدَقُ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَسَأَلْتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ عَنْ الْأَنْفَالِ فَقَالَ فِينَا مَعْشَرَ أَصْحَابِ بَدْرٍ نَزَلَتْ حِينَ اخْتَلَفْنَا فِي النَّفْلِ وَسَاءَتْ فِيهِ أَخْلَاقُنَا فَنَزَعَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مِنْ أَيْدِينَا فَجَعَلَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَسَمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِينَا عَنْ بَوَاءٍ يَقُولُ عَلَى السَّوَاءِ

Abu Umoma al-Bohiliy aytdi: Men Uboda ibn Somitdan anfol (oʻljalar) haqida soʻradim. U: «Bu (oyat) biz — Badr ahli haqida, oʻlja ustida ixtilof qilganimizda va bu borada axloqimiz buzilganda nozil boʻldi. Shunda Alloh taboraka va taolo uni qoʻlimizdan tortib olib, Rasululloh ﷺ ga havola qildi. Rasululloh ﷺ esa uni oramizda bab-baravar — yaʼni teng qilib taqsimladilar», dedi.Абу Умома ал-Боҳилий айтди: Мен Убода ибн Сомитдан анфол (ўлжалар) ҳақида сўрадим. У: «Бу (оят) биз — Бадр аҳли ҳақида, ўлжа устида ихтилоф қилганимизда ва бу борада ахлоқимиз бузилганда нозил бўлди. Шунда Аллоҳ таборака ва таоло уни қўлимиздан тортиб олиб, Расулуллоҳ ﷺ га ҳавола қилди. Расулуллоҳ ﷺ эса уни орамизда баб-баравар — яъни тенг қилиб тақсимладилар», деди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُسَيْلَةَ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكُنْتُ فِيمَنْ حَضَرَ الْعَقَبَةَ الْأُولَى وَكُنَّا اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا فَبَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَيْعَةِ النِّسَاءِ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُفْتَرَضَ الْحَرْبُ عَلَى أَنْ لَا نُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا نَسْرِقَ وَلَا نَزْنِيَ وَلَا نَقْتُلَ أَوْلَادَنَا وَلَا نَأْتِيَ بِبُهْتَانٍ نَفْتَرِهِ بَيْنَ أَيْدِينَا وَأَرْجُلِنَا وَلَا نَعْصِيَهُ فِي مَعْرُوفٍ فَإِنْ وَفَّيْتُمْ فَلَكُمْ الْجَنَّةُ وَإِنْ غَشِيتُمْ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَأَمْرُكُمْ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَذَّبَكُمْ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَكُمْ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men birinchi Aqabada hozir boʻlganlardan edim, biz oʻn ikki kishi edik. Biz Rasululloh ﷺ ga ayollar bayʼatiga (oʻxshash) bayʼat qildik — bu jang farz qilinishidan avval edi —: Allohga hech narsani sherik qilmaslik, oʻgʻrilik qilmaslik, zino qilmaslik, bolalarimizni oʻldirmaslik, qoʻllarimiz va oyoqlarimiz orasida toʻqib chiqargan tuhmatni keltirmaslik va yaxshi ishda u zotga osiy boʻlmaslik ustida. «Agar vafo qilsangiz, sizlarga jannat bordir. Agar shulardan birortasiga aralashib qolsangiz, ishingiz Allohga havoladir: xohlasa sizlarni azoblaydi, xohlasa magʻfirat qiladi.»Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен биринчи Ақабада ҳозир бўлганлардан эдим, биз ўн икки киши эдик. Биз Расулуллоҳ ﷺ га аёллар байъатига (ўхшаш) байъат қилдик — бу жанг фарз қилинишидан аввал эди —: Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслик, ўғрилик қилмаслик, зино қилмаслик, болаларимизни ўлдирмаслик, қўлларимиз ва оёқларимиз орасида тўқиб чиқарган туҳматни келтирмаслик ва яхши ишда у зотга осий бўлмаслик устида. «Агар вафо қилсангиз, сизларга жаннат бордир. Агар шулардан бирортасига аралашиб қолсангиз, ишингиз Аллоҳга ҳаволадир: хоҳласа сизларни азоблайди, хоҳласа мағфират қилади.»

حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ الْخَيْرِ الزِّيَادِيُّ عَنْ أَبِي قَبِيلٍ الْمَعَافِرِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ مِنْ أُمَّتِي مَنْ لَمْ يُجِلَّ كَبِيرَنَا وَيَرْحَمْ صَغِيرَنَا وَيَعْرِفْ لِعَالِمِنَا حَقَّهُقَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kattamizni ulugʻlamagan, kichigimizga rahm qilmagan va olimimizning haqqini bilmagan kishi mening ummatimdan emas», dedilar. Abdulloh aytdi: Men buni Horundan eshitdim.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Каттамизни улуғламаган, кичигимизга раҳм қилмаган ва олимимизнинг ҳаққини билмаган киши менинг умматимдан эмас», дедилар. Абдуллоҳ айтди: Мен буни Ҳорундан эшитдим.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مُصَبِّحٍ أَوْ ابْنَ مُصَبِّحٍ شَكَّ أَبُو بَكْرٍ عَنِ ابْنِ السِّمْطِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَادَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ قَالَ فَمَا تَحَوَّزَ لَهُ عَنْ فِرَاشِهِ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ شُهَدَاءُ أُمَّتِي قَالُوا قَتْلُ الْمُسْلِمِ شَهَادَةٌ قَالَ إِنَّ شُهَدَاءَ أُمَّتِي إِذًا لَقَلِيلٌ قَتْلُ الْمُسْلِمِ شَهَادَةٌ وَالطَّاعُونُ شَهَادَةٌ وَالْمَرْأَةُ يَقْتُلُهَا وَلَدُهَا جَمْعَاءَ شَهَادَةٌ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abdulloh ibn Ravohaning holidan xabar olgani bordilar. U (Abdulloh) u zot uchun toʻshagidan qimirlamadi. Shunda u zot: «Ummatimning shahidlari kimligini bilasizmi?» dedilar. Ular: «Musulmonning oʻldirilishi shahidlikdir», dedilar. U zot: «Unda ummatimning shahidlari ozgina boʻladi-ku! Musulmonning oʻldirilishi shahidlik, toun shahidlik, homilador ayolning bolasi sababli oʻlishi ham shahidlikdir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абдуллоҳ ибн Равоҳанинг ҳолидан хабар олгани бордилар. У (Абдуллоҳ) у зот учун тўшагидан қимирламади. Шунда у зот: «Умматимнинг шаҳидлари кимлигини биласизми?» дедилар. Улар: «Мусулмоннинг ўлдирилиши шаҳидликдир», дедилар. У зот: «Унда умматимнинг шаҳидлари озгина бўлади-ку! Мусулмоннинг ўлдирилиши шаҳидлик, тоун шаҳидлик, ҳомиладор аёлнинг боласи сабабли ўлиши ҳам шаҳидликдир», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا عَمْرٌو عَنِ الْمُطَّلِبِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اضْمَنُوا لِي سِتًّا مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَضْمَنْ لَكُمْ الْجَنَّةَ اصْدُقُوا إِذَا حَدَّثْتُمْ وَأَوْفُوا إِذَا وَعَدْتُمْ وَأَدُّوا إِذَا اؤْتُمِنْتُمْ وَاحْفَظُوا فُرُوجَكُمْ وَغُضُّوا أَبْصَارَكُمْ وَكُفُّوا أَيْدِيَكُمْ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Menga oʻzlaringizdan oltita (narsa)ni kafolat beringlar, men sizlarga jannatni kafolat beraman: gapirsangiz rost gapiringlar, vaʼda qilsangiz vafo qilinglar, omonat topshirilsa ado etinglar, avratlaringizni saqlanglar, koʻzlaringizni tiyinglar va qoʻllaringizni tiyinglar», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Менга ўзларингиздан олтита (нарса)ни кафолат беринглар, мен сизларга жаннатни кафолат бераман: гапирсангиз рост гапиринглар, ваъда қилсангиз вафо қилинглар, омонат топширилса адо этинглар, авратларингизни сақланглар, кўзларингизни тийинглар ва қўлларингизни тийинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِي يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عِيسَى بْنِ فَائِدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ أَمِيرِ عَشَرَةٍ إِلَّا يُؤْتَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَغْلُولًا لَا يَفُكُّهُ مِنْهَا إِلَّا عَدْلُهُ وَمَا مِنْ رَجُلٍ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ ثُمَّ نَسِيَهُ إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَجْذَمُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oʻn kishiga amir boʻlgan har bir kishi qiyomat kuni kishanlangan holda keltiriladi, uni undan faqat adolati boʻshatadi. Qurʼonni oʻrganib, soʻng uni unutgan har bir kishi esa qiyomat kuni Allohga qoʻli kesilgan holda yoʻliqadi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўн кишига амир бўлган ҳар бир киши қиёмат куни кишанланган ҳолда келтирилади, уни ундан фақат адолати бўшатади. Қуръонни ўрганиб, сўнг уни унутган ҳар бир киши эса қиёмат куни Аллоҳга қўли кесилган ҳолда йўлиқади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ سَلْمَانَ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ عَنْ جُنَادَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعُودُهُ وَبِهِ مِنْ الْوَجَعِ مَا يَعْلَمُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِشِدَّةٍ ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَيْهِ مِنْ الْعَشِيِّ وَقَدْ بَرِئَ أَحْسَنَ بُرْءٍ فَقُلْتُ لَهُ دَخَلْتُ عَلَيْكَ غُدْوَةً وَبِكَ مِنْ الْوَجَعِ مَا يَعْلَمُ اللَّهُ بِشِدَّةٍ وَدَخَلْتُ عَلَيْكَ الْعَشِيَّةَ وَقَدْ بَرِئْتَ فَقَالَ يَا ابْنَ الصَّامِتِ إِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام رَقَانِي بِرُقْيَةٍ بَرِئْتُ أَلَا أُعَلِّمُكَهَا قُلْتُ بَلَى قَالَ بِسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يُؤْذِيكَ مِنْ حَسَدِ كُلِّ حَاسِدٍ وَعَيْنٍ بِسْمِ اللَّهِ يَشْفِيكَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning holidan xabar olgani kirdim, u zotda Alloh taboraka va taolo biladigan qattiq ogʻriq bor edi. Soʻng kechqurun huzurlariga kirsam, u zot juda yaxshi tuzalib qolibdilar. Men u zotga: «Ertalab huzuringizga kirganimda sizda Alloh biladigan qattiq ogʻriq bor edi, kechqurun kirsam, tuzalib qolibsiz», dedim. U zot: «Ey Ibn Somit, Jibril alayhissalom menga bir duo oʻqidi, men shu bilan tuzaldim. Uni senga oʻrgataymi?» dedilar. Men: «Albatta», dedim. U zot: «Alloh nomi bilan senga ozor beradigan har bir narsadan, har bir hasadchining hasadidan va koʻzdan senga oʻqiyman; Alloh nomi bilan (soʻrayman), U senga shifo bersin», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳолидан хабар олгани кирдим, у зотда Аллоҳ таборака ва таоло биладиган қаттиқ оғриқ бор эди. Сўнг кечқурун ҳузурларига кирсам, у зот жуда яхши тузалиб қолибдилар. Мен у зотга: «Эрталаб ҳузурингизга кирганимда сизда Аллоҳ биладиган қаттиқ оғриқ бор эди, кечқурун кирсам, тузалиб қолибсиз», дедим. У зот: «Эй Ибн Сомит, Жибрил алайҳиссалом менга бир дуо ўқиди, мен шу билан тузалдим. Уни сенга ўргатайми?» дедилар. Мен: «Албатта», дедим. У зот: «Аллоҳ номи билан сенга озор берадиган ҳар бир нарсадан, ҳар бир ҳасадчининг ҳасадидан ва кўздан сенга ўқийман; Аллоҳ номи билан (сўрайман), У сенга шифо берсин», дедилар.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَوْبَانَ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ أَنَّهُ سَمِعَ جُنَادَةَ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ الْكِنْدِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُبَادَةَ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ جِبْرِيلَ أَتَاهُ وَهُوَ يُرْعِدُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ أَرْقِيكَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ يُؤْذِيكَ مِنْ حَسَدِ حَاسِدٍ وَكُلِّ عَيْنٍ وَاسْمُ اللَّهِ يَشْفِيكَحَدَّثَنَاه عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ مِنْ حَسَدِ حَاسِدٍ وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ اسْمُ اللَّهِ يَشْفِيكَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺ dan rivoyat qilishicha, u zot titrab turganlarida Jibril huzurlariga kelib: «Bismillah, senga ozor beradigan har bir narsadan, hasadchining hasadidan va har bir koʻzdan senga oʻqiyman; Allohning ismi senga shifo bersin», dedi. Boshqa bir rivoyatda: «hasadchining hasadidan va har bir koʻzdan; Allohning ismi senga shifo bersin», deyilgan.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилишича, у зот титраб турганларида Жибрил ҳузурларига келиб: «Бисмиллаҳ, сенга озор берадиган ҳар бир нарсадан, ҳасадчининг ҳасадидан ва ҳар бир кўздан сенга ўқийман; Аллоҳнинг исми сенга шифо берсин», деди. Бошқа бир ривоятда: «ҳасадчининг ҳасадидан ва ҳар бир кўздан; Аллоҳнинг исми сенга шифо берсин», дейилган.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَهِدْتُ مَعَهُ بَدْرًا فَالْتَقَى النَّاسُ فَهَزَمَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْعَدُوَّ فَانْطَلَقَتْ طَائِفَةٌ فِي آثَارِهِمْ يَهْزِمُونَ وَيَقْتُلُونَ فَأَكَبَّتْ طَائِفَةٌ عَلَى الْعَسْكَرِ يَحْوُونَهُ وَيَجْمَعُونَهُ وَأَحْدَقَتْ طَائِفَةٌ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصِيبُ الْعَدُوُّ مِنْهُ غِرَّةً حَتَّى إِذَا كَانَ اللَّيْلُ وَفَاءَ النَّاسُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ الَّذِينَ جَمَعُوا الْغَنَائِمَ نَحْنُ حَوَيْنَاهَا وَجَمَعْنَاهَا فَلَيْسَ لِأَحَدٍ فِيهَا نَصِيبٌ وَقَالَ الَّذِينَ خَرَجُوا فِي طَلَبِ الْعَدُوِّ لَسْتُمْ بِأَحَقَّ بِهَا مِنَّا نَحْنُ نَفَيْنَا عَنْهَا الْعَدُوَّ وَهَزَمْنَاهُمْ وَقَالَ الَّذِينَ أَحْدَقُوا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسْتُمْ بِأَحَقَّ بِهَا مِنَّا نَحْنُ أَحْدَقْنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخِفْنَا أَنْ يُصِيبَ الْعَدُوُّ مِنْهُ غِرَّةً وَاشْتَغَلْنَا بِهِ فَنَزَلَتْ {يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ قُلْ الْأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ} فَقَسَمَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَوَاقٍ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَغَارَ فِي أَرْضِ الْعَدُوِّ نَفَلَ الرُّبُعَ وَإِذَا أَقْبَلَ رَاجِعًا وَكُلَّ النَّاسِ نَفَلَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Nabiy ﷺ bilan chiqdik va men u zot bilan Badrda hozir boʻldim. Odamlar toʻqnashdilar, Alloh taboraka va taolo dushmanni magʻlub qildi. Bir toifa ularning izidan quvib, magʻlub qilib, oʻldirib bordi; bir toifa lashkargohga yopirilib, (oʻljani) toʻplab, yigʻdi; bir toifa esa Rasululloh ﷺ ni oʻrab oldi — dushman u zotdan gʻaflatda qolgan bir payt topmasin, deb. Kech kirib, odamlar bir-birlarining oldiga qaytishganida, oʻljani yigʻganlar: «Uni biz yigʻdik va toʻpladik, unda hech kimning ulushi yoʻq», dedilar. Dushmanni quvib chiqqanlar: «Sizlar unga bizdan haqliroq emassizlar; dushmanni undan biz haydadik va biz ularni magʻlub qildik», dedilar. Rasululloh ﷺ ni oʻrab turganlar esa: «Sizlar unga bizdan haqliroq emassizlar; Rasululloh ﷺ ni biz oʻrab oldik va dushman u zotdan gʻaflatda qolgan payt topib qolishidan qoʻrqib, u zot bilan mashgʻul boʻldik», dedilar. Shunda {Sendan oʻljalar haqida soʻraydilar. Ayt: oʻljalar Alloh va Rasulnikidir. Bas, Allohdan qoʻrqinglar va oʻrtangizni isloh qilinglar} (oyati) nozil boʻldi. Rasululloh ﷺ uni musulmonlar orasida taqsimladilar. (Uboda) dedi: Rasululloh ﷺ dushman yurtida bosqin qilsalar, toʻrtdan bir qismini nafl qilib berar edilar; qaytib kelayotganlarida, odamlar horib-charchaganida esa nafl berar edilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Набий ﷺ билан чиқдик ва мен у зот билан Бадрда ҳозир бўлдим. Одамлар тўқнашдилар, Аллоҳ таборака ва таоло душманни мағлуб қилди. Бир тоифа уларнинг изидан қувиб, мағлуб қилиб, ўлдириб борди; бир тоифа лашкаргоҳга ёпирилиб, (ўлжани) тўплаб, йиғди; бир тоифа эса Расулуллоҳ ﷺ ни ўраб олди — душман у зотдан ғафлатда қолган бир пайт топмасин, деб. Кеч кириб, одамлар бир-бирларининг олдига қайтишганида, ўлжани йиғганлар: «Уни биз йиғдик ва тўпладик, унда ҳеч кимнинг улуши йўқ», дедилар. Душманни қувиб чиққанлар: «Сизлар унга биздан ҳақлироқ эмассизлар; душманни ундан биз ҳайдадик ва биз уларни мағлуб қилдик», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ ни ўраб турганлар эса: «Сизлар унга биздан ҳақлироқ эмассизлар; Расулуллоҳ ﷺ ни биз ўраб олдик ва душман у зотдан ғафлатда қолган пайт топиб қолишидан қўрқиб, у зот билан машғул бўлдик», дедилар. Шунда {Сендан ўлжалар ҳақида сўрайдилар. Айт: ўлжалар Аллоҳ ва Расулникидир. Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва ўртангизни ислоҳ қилинглар} (ояти) нозил бўлди. Расулуллоҳ ﷺ уни мусулмонлар орасида тақсимладилар. (Убода) деди: Расулуллоҳ ﷺ душман юртида босқин қилсалар, тўртдан бир қисмини нафл қилиб берар эдилар; қайтиб келаётганларида, одамлар ҳориб-чарчаганида эса нафл берар эдилар.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَأَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ هِيَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فَإِنَّهَا وَتْرٌ لَيْلَةِ إِحْدَى وَعِشْرِينَ أَوْ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ أَوْ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ أَوْ آخِرِ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ مَنْ قَامَهَا احْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga Laylatul Qadr haqida xabar berib: «U Ramazon oyidadir. Bas, uni oxirgi oʻn kunlikda axtaringlar; zero u toq kecha — yigirma birinchi yoki yigirma uchinchi yoki yigirma beshinchi yoki yigirma yettinchi kecha yoxud Ramazonning oxirgi kechasidir. Kim uni ajrini Allohdan umid qilib qoim boʻlsa, uning avvalgi gunohlari magʻfirat qilinadi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга Лайлатул Қадр ҳақида хабар бериб: «У Рамазон ойидадир. Бас, уни охирги ўн кунликда ахтаринглар; зеро у тоқ кеча — йигирма биринчи ёки йигирма учинчи ёки йигирма бешинчи ёки йигирма еттинчи кеча ёхуд Рамазоннинг охирги кечасидир. Ким уни ажрини Аллоҳдан умид қилиб қоим бўлса, унинг аввалги гуноҳлари мағфират қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي قَدْ حَدَّثْتُكُمْ عَنْ الدَّجَّالِ حَتَّى خَشِيتُ أَنْ لَا تَعْقِلُوا إِنَّ مَسِيحَ الدَّجَّالِ رَجُلٌ قَصِيرٌ أَفْحَجُ جَعْدٌ أَعْوَرُ مَطْمُوسُ الْعَيْنِ لَيْسَ بِنَاتِئَةٍ وَلَا حَجْزَاءَ فَإِنْ أَلْبَسَ عَلَيْكُمْ قَالَ يَزِيدُ رَبَّكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَيْسَ بِأَعْوَرَ وَأَنَّكُمْ لَنْ تَرَوْنَ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى حَتَّى تَمُوتُوا قَالَ يَزِيدُ تَرَوْا رَبَّكُمْ حَتَّى تَمُوتُوا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) ularga rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men sizlarga Dajjol haqida shu qadar koʻp aytdimki, hatto anglamay qolasizlar deb qoʻrqdim. Albatta, Masihu Dajjol pakana, oyoqlari yoyiq, jingalak sochli, koʻr — koʻzi oʻchgan, ne boʻrtib chiqqan, ne chuqur botgan kishidir. Agar u sizga chalkashtirib yuborsa, bilingki, Robbingiz taboraka va taolo koʻr emas va sizlar oʻlmagunlaringizcha Robbingiz taboraka va taoloni koʻrmaysizlar».Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) уларга ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен сизларга Дажжол ҳақида шу қадар кўп айтдимки, ҳатто англамай қоласизлар деб қўрқдим. Албатта, Масиҳу Дажжол пакана, оёқлари ёйиқ, жингалак сочли, кўр — кўзи ўчган, не бўртиб чиққан, не чуқур ботган кишидир. Агар у сизга чалкаштириб юборса, билингки, Роббингиз таборака ва таоло кўр эмас ва сизлар ўлмагунларингизча Роббингиз таборака ва таолони кўрмайсизлар».

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنِي بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الْبَوَاقِي مَنْ قَامَهُنَّ ابْتِغَاءَ حِسْبَتِهِنَّ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَغْفِرُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ وَهِيَ لَيْلَةُ وِتْرٍ تِسْعٍ أَوْ سَبْعٍ أَوْ خَامِسَةٍ أَوْ ثَالِثَةٍ أَوْ آخِرِ لَيْلَةٍ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَارَةَ لَيْلَةِ الْقَدْرِ أَنَّهَا صَافِيَةٌ بَلْجَةٌ كَأَنَّ فِيهَا قَمَرًا سَاطِعًا سَاكِنَةٌ سَاجِيَةٌ لَا بَرْدَ فِيهَا وَلَا حَرَّ وَلَا يَحِلُّ لِكَوْكَبٍ أَنْ يُرْمَى بِهِ فِيهَا حَتَّى تُصْبِحَ وَإِنَّ أَمَارَتَهَا أَنَّ الشَّمْسَ صَبِيحَتَهَا تَخْرُجُ مُسْتَوِيَةً لَيْسَ لَهَا شُعَاعٌ مِثْلَ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَلَا يَحِلُّ لِلشَّيْطَانِ أَنْ يَخْرُجَ مَعَهَا يَوْمَئِذٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Laylatul Qadr qolgan oʻn kechadadir. Kim ularning ajrini umid qilib qoim boʻlsa, Alloh taboraka va taolo uning avvalgi va keyingi gunohlarini magʻfirat qiladi. U toq kecha — toʻqqizinchi yoki yettinchi yoki beshinchi yoki uchinchi yoxud oxirgi kechadir», dedilar. Yana Rasululloh ﷺ: «Laylatul Qadrning alomati shuki, u sof va yorugʻ boʻladi, goʻyo unda charaqlagan oy bordek; sokin va tinch boʻladi, unda na sovuq, na issiq boʻladi; tong otguncha unda yulduz otilishi mumkin emas. Yana uning alomati shuki, ertasiga quyosh nursiz, xuddi toʻlin oy kechasidagi oydek tekis chiqadi va oʻsha kuni shayton u bilan birga chiqishi mumkin emas», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Лайлатул Қадр қолган ўн кечададир. Ким уларнинг ажрини умид қилиб қоим бўлса, Аллоҳ таборака ва таоло унинг аввалги ва кейинги гуноҳларини мағфират қилади. У тоқ кеча — тўққизинчи ёки еттинчи ёки бешинчи ёки учинчи ёхуд охирги кечадир», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Лайлатул Қадрнинг аломати шуки, у соф ва ёруғ бўлади, гўё унда чарақлаган ой бордек; сокин ва тинч бўлади, унда на совуқ, на иссиқ бўлади; тонг отгунча унда юлдуз отилиши мумкин эмас. Яна унинг аломати шуки, эртасига қуёш нурсиз, худди тўлин ой кечасидаги ойдек текис чиқади ва ўша куни шайтон у билан бирга чиқиши мумкин эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ يَسَارٍ السُّلَمِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَادَةُ بْنُ نُسَيٍّ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُشْغَلُ فَإِذَا قَدِمَ رَجُلٌ مُهَاجِرٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَفَعَهُ إِلَى رَجُلٍ مِنَّا يُعَلِّمُهُ الْقُرْآنَ فَدَفَعَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا وَكَانَ مَعِي فِي الْبَيْتِ أُعَشِّيهِ عَشَاءَ أَهْلِ الْبَيْتِ فَكُنْتُ أُقْرِئُهُ الْقُرْآنَ فَانْصَرَفَ انْصِرَافَةً إِلَى أَهْلِهِ فَرَأَى أَنَّ عَلَيْهِ حَقًّا فَأَهْدَى إِلَيَّ قَوْسًا لَمْ أَرَ أَجْوَدَ مِنْهَا عُودًا وَلَا أَحْسَنَ مِنْهَا عِطْفًا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ مَا تَرَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيهَا قَالَ جَمْرَةٌ بَيْنَ كَتِفَيْكَ تَقَلَّدْتَهَا أَوْ تَعَلَّقْتَهَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ (ishlar bilan) band boʻlar edilar. Muhojir kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelsa, u zot uni bizdan bir kishiga topshirar, u unga Qurʼon oʻrgatar edi. Rasululloh ﷺ menga ham bir kishini topshirdilar. U men bilan uyda boʻlar, men uni uy ahlining taomi bilan kechki ovqatlantirar va unga Qurʼon oʻqitar edim. U bir bor oʻz ahliga qaytdi va oʻzida (menga) haq bor deb bildi-da, menga bir kamon hadya qildi — men yogʻochi undan yaxshiroq, egilishi undan chiroyliroq (kamon)ni koʻrmagan edim. Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, bu haqda nima deysiz?» dedim. U zot: «(U) yelkalaring orasidagi bir choʻgʻdir, sen uni boʻyningga osib olgansan», yoki «uni osib olgansan», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (ишлар билан) банд бўлар эдилар. Муҳожир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келса, у зот уни биздан бир кишига топширар, у унга Қуръон ўргатар эди. Расулуллоҳ ﷺ менга ҳам бир кишини топширдилар. У мен билан уйда бўлар, мен уни уй аҳлининг таоми билан кечки овқатлантирар ва унга Қуръон ўқитар эдим. У бир бор ўз аҳлига қайтди ва ўзида (менга) ҳақ бор деб билди-да, менга бир камон ҳадя қилди — мен ёғочи ундан яхшироқ, эгилиши ундан чиройлироқ (камон)ни кўрмаган эдим. Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу ҳақда нима дейсиз?» дедим. У зот: «(У) елкаларинг орасидаги бир чўғдир, сен уни бўйнингга осиб олгансан», ёки «уни осиб олгансан», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْيَزَنِيُّأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ {لَهُمْ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا} فَقَالَ عُبَادَةُ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَقَدْ سَأَلْتَنِي عَنْ أَمْرٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي تِلْكَ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ يَرَاهَا الْمُؤْمِنُ أَوْ تُرَى لَهُ

Bir kishi Uboda ibn Somitdan Allohning {Ular uchun bu dunyo hayotida xushxabar bordir} degan soʻzi haqida soʻradi. Shunda Uboda: «Men Rasululloh ﷺ dan soʻragan edim, u zot: ‹Sen mendan ummatimdan hech kim soʻramagan bir narsa haqida soʻrading. U moʻmin koʻradigan yoki uning haqida koʻriladigan solih tushdir›, dedilar», dedi.Бир киши Убода ибн Сомитдан Аллоҳнинг {Улар учун бу дунё ҳаётида хушхабар бордир} деган сўзи ҳақида сўради. Шунда Убода: «Мен Расулуллоҳ ﷺ дан сўраган эдим, у зот: ‹Сен мендан умматимдан ҳеч ким сўрамаган бир нарса ҳақида сўрадинг. У мўмин кўрадиган ёки унинг ҳақида кўриладиган солиҳ тушдир›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَقِيلِ بْنِ مُدْرِكٍ السُّلَمِيِّ عَنْ لُقْمَانَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَبِي رَاشِدٍ الْحُبْرَانِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ عَبَدَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا فَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَسَمِعَ وَأَطَاعَ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُدْخِلُهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ شَاءَ وَلَهَا ثَمَانِيَةُ أَبْوَابٍ وَمَنْ عَبَدَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَسَمِعَ وَعَصَى فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى مِنْ أَمْرِهِ بِالْخِيَارِ إِنْ شَاءَ رَحِمَهُ وَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim Allohga hech narsani sherik qilmay ibodat qilsa, namozni toʻkis ado etsa, zakotni bersa, (rahbarni) tinglab, itoat qilsa — Alloh taolo uni jannatning xohlagan eshigidan kiritadi, uning sakkizta eshigi bordir. Kim Allohga hech narsani sherik qilmay ibodat qilsa, namozni toʻkis ado etsa, zakotni bersa, lekin tinglab, osiy boʻlsa — Alloh taolo uning ishida ixtiyorlidir: xohlasa unga rahm qiladi, xohlasa uni azoblaydi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай ибодат қилса, намозни тўкис адо этса, закотни берса, (раҳбарни) тинглаб, итоат қилса — Аллоҳ таоло уни жаннатнинг хоҳлаган эшигидан киритади, унинг саккизта эшиги бордир. Ким Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай ибодат қилса, намозни тўкис адо этса, закотни берса, лекин тинглаб, осий бўлса — Аллоҳ таоло унинг ишида ихтиёрлидир: хоҳласа унга раҳм қилади, хоҳласа уни азоблайди», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُبَيْدٍ الْأَنْصَارِيُّ فَذَكَرَ الْحَدِيثَفَقَالَ عُبَادَةُ لِأَبِي هُرَيْرَةَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ إِنَّكَ لَمْ تَكُنْ مَعَنَا إِذْ بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا بَايَعْنَاهُ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي النَّشَاطِ وَالْكَسَلِ وَعَلَى النَّفَقَةِ فِي الْيُسْرِ وَالْعُسْرِ وَعَلَى الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيِ عَنْ الْمُنْكَرِ وَعَلَى أَنْ نَقُولَ فِي اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَلَا نَخَافَ لَوْمَةَ لَائِمٍ فِيهِ وَعَلَى أَنْ نَنْصُرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَدِمَ عَلَيْنَا يَثْرِبَ فَنَمْنَعُهُ مِمَّا نَمْنَعُ مِنْهُ أَنْفُسَنَا وَأَزْوَاجَنَا وَأَبْنَاءَنَا وَلَنَا الْجَنَّةُ فَهَذِهِ بَيْعَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّتِي بَايَعْنَا عَلَيْهَا فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ وَفَّى اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِمَا بَايَعَ عَلَيْهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ قَدْ أَفْسَدَ عَلَيَّ الشَّامَ وَأَهْلَهُ فَإِمَّا تُكِنُّ إِلَيْكَ عُبَادَةَ وَإِمَّا أُخَلِّي بَيْنَهُ وَبَيْنَ الشَّامِ فَكَتَبَ إِلَيْهِ أَنْ رَحِّلْ عُبَادَةَ حَتَّى تُرْجِعَهُ إِلَى دَارِهِ مِنْ الْمَدِينَةِ فَبَعَثَ بِعُبَادَةَ حَتَّى قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَدَخَلَ عَلَى عُثْمَانَ فِي الدَّارِ وَلَيْسَ فِي الدَّارِ غَيْرُ رَجُلٍ مِنْ السَّابِقِينَ أَوْ مِنْ التَّابِعِينَ

Ismoil ibn Ubayd al-Ansoriy rivoyat qildi — soʻng u hadisni zikr qildi —: Uboda Abu Hurayraga shunday dedi: «Ey Abu Hurayra, biz Rasululloh ﷺ ga bayʼat qilganimizda sen biz bilan boʻlmagan eding. Biz u zotga gʻayratda ham, dangasalikda ham tinglash va itoat qilishga, yengillikda ham, qiyinchilikda ham nafaqa qilishga, yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarishga, Alloh taboraka va taolo (haqqi)da (haq soʻzni) aytib, bu borada hech bir ayblovchining ayblashidan qoʻrqmaslikka va Nabiy ﷺ Yasribga huzurimizga kelganlarida u zotni nusrat qilib, oʻzimizni, xotinlarimizni va bolalarimizni himoya qilganimizdek u zotni ham himoya qilishga bayʼat qildik; bizga esa jannat bordir. Mana shu — biz bayʼat qilgan Rasululloh ﷺ ning bayʼatidir. Kim (ahdni) buzsa, faqat oʻz zarariga buzadi; kim Rasulullohga bergan bayʼatiga vafo qilsa, Alloh taboraka va taolo ham Oʻz Nabiysi ﷺ ga bayʼat qilingan narsaga vafo qiladi.» Shunda Muoviya Usmon ibn Affonga: «Uboda ibn Somit menga qarshi Shomni va uning ahlini buzdi. Yo Ubodani oʻz oldingga olgin, yo men uni Shom bilan (yolgʻiz) qoʻyib qoʻyaman», deb yozdi. U esa unga: «Ubodani joʻnat, uni Madinadagi uyiga qaytar», deb yozdi. Shunda u Ubodani joʻnatdi, u Madinaga keldi va Usmonning huzuriga uyga kirdi. Uyda sobiqlardan — yoki tobeʼinlardan — bir kishidan boʻlak hech kim yoʻq edi.Исмоил ибн Убайд ал-Ансорий ривоят қилди — сўнг у ҳадисни зикр қилди —: Убода Абу Ҳурайрага шундай деди: «Эй Абу Ҳурайра, биз Расулуллоҳ ﷺ га байъат қилганимизда сен биз билан бўлмаган эдинг. Биз у зотга ғайратда ҳам, дангасаликда ҳам тинглаш ва итоат қилишга, енгилликда ҳам, қийинчиликда ҳам нафақа қилишга, яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтаришга, Аллоҳ таборака ва таоло (ҳаққи)да (ҳақ сўзни) айтиб, бу борада ҳеч бир айбловчининг айблашидан қўрқмасликка ва Набий ﷺ Ясрибга ҳузуримизга келганларида у зотни нусрат қилиб, ўзимизни, хотинларимизни ва болаларимизни ҳимоя қилганимиздек у зотни ҳам ҳимоя қилишга байъат қилдик; бизга эса жаннат бордир. Мана шу — биз байъат қилган Расулуллоҳ ﷺ нинг байъатидир. Ким (аҳдни) бузса, фақат ўз зарарига бузади; ким Расулуллоҳга берган байъатига вафо қилса, Аллоҳ таборака ва таоло ҳам Ўз Набийси ﷺ га байъат қилинган нарсага вафо қилади.» Шунда Муовия Усмон ибн Аффонга: «Убода ибн Сомит менга қарши Шомни ва унинг аҳлини бузди. Ё Убодани ўз олдингга олгин, ё мен уни Шом билан (ёлғиз) қўйиб қўяман», деб ёзди. У эса унга: «Убодани жўнат, уни Мадинадаги уйига қайтар», деб ёзди. Шунда у Убодани жўнатди, у Мадинага келди ва Усмоннинг ҳузурига уйга кирди. Уйда собиқлардан — ёки тобеъинлардан — бир кишидан бўлак ҳеч ким йўқ эди.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي عَطَاءٍ السَّكْسَكِيِّ عَنْ مُعَاذِ بْنِ سَعْدٍ السَّكْسَكِيِّ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ يَذْكُرُأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مُدَّةُ أُمَّتِكَ مِنْ الرَّخَاءِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ شَيْئًا حَتَّى سَأَلَهُ ثَلَاثَ مِرَارٍ كُلُّ ذَلِكَ لَا يُجِيبُهُ ثُمَّ انْصَرَفَ الرَّجُلُ ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ فَرَدُّوهُ عَلَيْهِ فَقَالَ لَقَدْ سَأَلْتَنِي عَنْ شَيْءٍ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَحَدٌ مِنْ أُمَّتِي مُدَّةُ أُمَّتِي مِنْ الرَّخَاءِ مِائَةُ سَنَةٍ قَالَهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَهَلْ لِذَلِكَ مِنْ أَمَارَةٍ أَوْ عَلَامَةٍ أَوْ آيَةٍ فَقَالَ نَعَمْ الْخَسْفُ وَالرَّجْفُ وَإِرْسَالُ الشَّيَاطِينِ الْمُجَلِّبَةِ عَلَى النَّاسِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) zikr qilishicha, bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, ummatingizning farovonlik muddati qancha?» dedi. U zot unga hech narsa qaytarmadilar; u uch marta soʻradi, har safar u zot unga javob bermadilar. Soʻng u kishi qaytib ketdi. Keyin Nabiy ﷺ: «Soʻrovchi qani?» dedilar. Uni u zotning huzurlariga qaytardilar. Shunda u zot: «Sen mendan ummatimdan hech kim soʻramagan bir narsa haqida soʻrading: ummatimning farovonlik muddati yuz yildir», dedilar — buni ikki yoki uch marta aytdilar. U kishi: «Ey Allohning Rasuli, buning biror belgisi yoki alomati yoxud nishonasi bormi?» dedi. U zot: «Ha: yerga yutilish, zilzila va odamlar ustiga shovqin soluvchi shaytonlarning yuborilishi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) зикр қилишича, бир киши Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, умматингизнинг фаровонлик муддати қанча?» деди. У зот унга ҳеч нарса қайтармадилар; у уч марта сўради, ҳар сафар у зот унга жавоб бермадилар. Сўнг у киши қайтиб кетди. Кейин Набий ﷺ: «Сўровчи қани?» дедилар. Уни у зотнинг ҳузурларига қайтардилар. Шунда у зот: «Сен мендан умматимдан ҳеч ким сўрамаган бир нарса ҳақида сўрадинг: умматимнинг фаровонлик муддати юз йилдир», дедилар — буни икки ёки уч марта айтдилар. У киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, бунинг бирор белгиси ёки аломати ёхуд нишонаси борми?» деди. У зот: «Ҳа: ерга ютилиш, зилзила ва одамлар устига шовқин солувчи шайтонларнинг юборилиши», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ دَاوُدَ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ رَوْحِ بْنِ زِنْبَاعٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَفَقَدَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً أَصْحَابُهُ وَكَانُوا إِذَا نَزَلُوا أَنْزَلُوهُ أَوْسَطَهُمْ فَفَزِعُوا وَظَنُّوا أَنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى اخْتَارَ لَهُ أَصْحَابًا غَيْرَهُمْ فَإِذَا هُمْ بِخَيَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَبَّرُوا حِينَ رَأَوْهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْفَقْنَا أَنْ يَكُونَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى اخْتَارَ لَكَ أَصْحَابًا غَيْرَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا بَلْ أَنْتُمْ أَصْحَابِي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَيْقَظَنِي فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي لَمْ أَبْعَثْ نَبِيًّا وَلَا رَسُولًا إِلَّا وَقَدْ سَأَلَنِي مَسْأَلَةً أَعْطَيْتُهَا إِيَّاهُ فَاسْأَلْ يَا مُحَمَّدُ تُعْطَ فَقُلْتُ مَسْأَلَتِي شَفَاعَةٌ لِأُمَّتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الشَّفَاعَةُ قَالَ أَقُولُ يَا رَبِّ شَفَاعَتِي الَّتِي اخْتَبَأْتُ عِنْدَكَ فَيَقُولُ الرَّبُّ تَبَارَكَ وَتَعَالَى نَعَمْ فَيُخْرِجُ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى بَقِيَّةَ أُمَّتِي مِنْ النَّارِ فَيَنْبِذُهُمْ فِي الْجَنَّةِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kecha sahobalar Nabiy ﷺ ni yoʻqotib qoʻydilar — ular (biror joyga) tushsalar, u zotni oʻrtalariga tushirar edilar. Ular qoʻrqib ketdilar va Alloh taboraka va taolo u zotga oʻzlaridan boshqa sahobalarni ixtiyor qildi, deb oʻyladilar. Birdan Nabiy ﷺ ning qorasi koʻrindi; ular u zotni koʻrganlarida takbir aytdilar va: «Ey Allohning Rasuli, Alloh taboraka va taolo sizga bizdan boshqa sahobalarni ixtiyor qilgan boʻlmasin, deb qoʻrqdik», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Yoʻq, balki sizlar dunyoda ham, oxiratda ham mening sahobalarimsizlar. Alloh taolo meni uygʻotib: ‹Ey Muhammad, Men hech bir nabiy va rasulni yubormadimki, u Mendan bir narsa soʻramagan va Men unga uni bermagan boʻlmasam. Bas, soʻra, ey Muhammad, senga beriladi›, dedi. Men: ‹Soʻrovim — qiyomat kuni ummatim uchun shafoatdir›, dedim», dedilar. Abu Bakr: «Ey Allohning Rasuli, shafoat nima?» dedi. U zot: «Men: ‹Ey Robbim, huzuringda yashirib qoʻygan shafoatimni (soʻrayman)›, deyman. Robb taboraka va taolo: ‹Ha›, deydi. Shunda Robbim taboraka va taolo ummatimning qolganini doʻzaxdan chiqarib, jannatga soladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир кеча саҳобалар Набий ﷺ ни йўқотиб қўйдилар — улар (бирор жойга) тушсалар, у зотни ўрталарига туширар эдилар. Улар қўрқиб кетдилар ва Аллоҳ таборака ва таоло у зотга ўзларидан бошқа саҳобаларни ихтиёр қилди, деб ўйладилар. Бирдан Набий ﷺ нинг қораси кўринди; улар у зотни кўрганларида такбир айтдилар ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ таборака ва таоло сизга биздан бошқа саҳобаларни ихтиёр қилган бўлмасин, деб қўрқдик», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Йўқ, балки сизлар дунёда ҳам, охиратда ҳам менинг саҳобаларимсизлар. Аллоҳ таоло мени уйғотиб: ‹Эй Муҳаммад, Мен ҳеч бир набий ва расулни юбормадимки, у Мендан бир нарса сўрамаган ва Мен унга уни бермаган бўлмасам. Бас, сўра, эй Муҳаммад, сенга берилади›, деди. Мен: ‹Сўровим — қиёмат куни умматим учун шафоатдир›, дедим», дедилар. Абу Бакр: «Эй Аллоҳнинг Расули, шафоат нима?» деди. У зот: «Мен: ‹Эй Роббим, ҳузурингда яшириб қўйган шафоатимни (сўрайман)›, дейман. Робб таборака ва таоло: ‹Ҳа›, дейди. Шунда Роббим таборака ва таоло умматимнинг қолганини дўзахдан чиқариб, жаннатга солади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْقَصَّابُ الْبَصْرِيُّ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الدَّارُ حَرَمٌ فَمَنْ دَخَلَ عَلَيْكَ حَرَمَكَ فَاقْتُلْهُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Uy — hurmatli (himoyalangan) joydir. Kim sening hurmatingga bostirib kirsa, uni oʻldir», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Уй — ҳурматли (ҳимояланган) жойдир. Ким сенинг ҳурматингга бостириб кирса, уни ўлдир», дедилар.

قَالَ سَمِعْت سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَيُسَمِّي النُّقَبَاءَ فَسَمَّى عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ مِنْهُمْ قَالَ سُفْيَانُ عُبَادَةُ عَقَبِيٌّ أُحُدِيٌّ بَدْرِيٌّ شَجَرِيٌّ وَهُوَ نَقِيبٌ

Men Sufyon ibn Uyaynaning naqiblarni sanaganini eshitdim, u Uboda ibn Somitni ham ulardan (biri) deb atadi. Sufyon aytdi: Uboda aqabiy, uhudiy, badriy va shajariy boʻlib, u naqib edi.Мен Суфён ибн Уяйнанинг нақибларни санаганини эшитдим, у Убода ибн Сомитни ҳам улардан (бири) деб атади. Суфён айтди: Убода ақабий, уҳудий, бадрий ва шажарий бўлиб, у нақиб эди.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ عَنْ حَرْبِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ يَقُولُبَلَغَنِي أَنَّ النُّقَبَاءَ اثْنَا عَشَرَ فَسَمَّى عُبَادَةَ فِيهِمْ

Yahyo ibn Abu Kasir aytdi: Menga naqiblar oʻn ikki kishi ekani yetib keldi va u Ubodani ular orasida sanadi.Яҳё ибн Абу Касир айтди: Менга нақиблар ўн икки киши экани етиб келди ва у Убодани улар орасида санади.

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَعُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ بْنِ قَيْسِ بْنِ أَصْرَمَ بْنِ فِهْرِ بْنِ ثَعْلَبَةَ فِي الِاثْنَيْ عَشَرَ الَّذِينَ بَايَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَقَبَةِ الْأُولَى

Ibn Ishoq aytdi: Uboda ibn Somit ibn Qays ibn Asram ibn Fihr ibn Saʼlaba birinchi Aqabada Rasululloh ﷺga bayʼat bergan oʻn ikki kishi orasida edi.Ибн Ишоқ айтди: Убода ибн Сомит ибн Қайс ибн Асрам ибн Фиҳр ибн Саълаба биринчи Ақабада Расулуллоҳ ﷺга байъат берган ўн икки киши орасида эди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ أَبُو زَكَرِيَّا الْنَّصْرِيُّ الْحَرْبِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ الْكِنْدِيِّ أَنَّهُجَلَسَ مَعَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَالْحَارِثِ بْنِ مُعَاوِيَةَ الْكِنْدِيِّ فَتَذَاكَرُوا حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لِعُبَادَةَ يَا عُبَادَةُ كَلِمَاتُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ كَذَا فِي شَأْنِ الْأَخْمَاسِ فَقَالَ عُبَادَةُ قَالَ إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ عِيسَى فِي حَدِيثِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ فِي غَزْوَتِهِمْ إِلَى بَعِيرٍ مِنْ الْمُقَسَّمِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَنَاوَلَ وَبَرَةً بَيْنَ أُنْمُلَتَيْهِ فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ مِنْ غَنَائِمِكُمْ وَإِنَّهُ لَيْسَ لِي فِيهَا إِلَّا نَصِيبِي مَعَكُمْ إِلَّا الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ عَلَيْكُمْ فَأَدُّوا الْخَيْطَ وَالْمَخِيطَ وَأَكْبَرَ مِنْ ذَلِكَ وَأَصْغَرَ لَا تَغُلُّوا فَإِنَّ الْغُلُولَ نَارٌ وَعَارٌ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَجَاهِدُوا النَّاسَ فِي اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى الْقَرِيبَ وَالْبَعِيدَ وَلَا تُبَالُوا فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ وَأَقِيمُوا حُدُودَ اللَّهِ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ عَظِيمٌ يُنَجِّي اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِهِ مِنْ الْهَمِّ وَالْغَمِّحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ سَعِيدِ

Miqdom ibn Maʼdikarib al-Kindiy Uboda ibn Somit, Abu Dardo va Horis ibn Muoviya al-Kindiy bilan birga oʻtirdi. Ular Rasululloh ﷺning hadislarini muzokara qildilar. Abu Dardo Ubodaga: «Ey Uboda, falon gʻazotdagi xumslar haqida Rasululloh ﷺning soʻzlarini (ayt)», dedi. Uboda dedi: Rasululloh ﷺ oʻsha gʻazotlarida taqsimlanadigan tuyalardan biriga (qarab) ular bilan namoz oʻqidilar. Salom berganlaridan soʻng Rasululloh ﷺ turdilar va ikki barmoq uchlari orasiga bir tuk olib: «Albatta bu sizlarning oʻljangizdandir. Menga esa bunda sizlar bilan birgalikdagi ulushimdan boshqa narsa yoʻq, faqat xums bor, xums esa sizlarga qaytariladi. Bas, ipni ham, ignani ham, undan kattarogʻini ham, kichigini ham (toʻliq) topshiringlar. Gʻulul qilmanglar, chunki gʻulul uni qilgan kishiga dunyoda ham, oxiratda ham olov va orsizlikdir. Alloh tabaroka va taolo (yoʻlida) yaqin va yiroq odamlarga qarshi jihod qilinglar, Alloh (yoʻli)da hech bir malomatchining malomatiga parvo qilmanglar. Allohning hadlarini muqim holatda ham, safarda ham barpo qilinglar. Alloh yoʻlida jihod qilinglar, chunki jihod jannat eshiklaridan boʻlgan ulugʻ bir eshikdir; Alloh tabaroka va taolo u bilan gʻam va qaygʻudan qutqaradi», dedilar.Миқдом ибн Маъдикариб ал-Киндий Убода ибн Сомит, Абу Дардо ва Ҳорис ибн Муовия ал-Киндий билан бирга ўтирди. Улар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳадисларини музокара қилдилар. Абу Дардо Убодага: «Эй Убода, фалон ғазотдаги хумслар ҳақида Расулуллоҳ ﷺнинг сўзларини (айт)», деди. Убода деди: Расулуллоҳ ﷺ ўша ғазотларида тақсимланадиган туялардан бирига (қараб) улар билан намоз ўқидилар. Салом берганларидан сўнг Расулуллоҳ ﷺ турдилар ва икки бармоқ учлари орасига бир тук олиб: «Албатта бу сизларнинг ўлжангиздандир. Менга эса бунда сизлар билан биргаликдаги улушимдан бошқа нарса йўқ, фақат хумс бор, хумс эса сизларга қайтарилади. Бас, ипни ҳам, игнани ҳам, ундан каттароғини ҳам, кичигини ҳам (тўлиқ) топширинглар. Ғулул қилманглар, чунки ғулул уни қилган кишига дунёда ҳам, охиратда ҳам олов ва орсизликдир. Аллоҳ табарока ва таоло (йўлида) яқин ва йироқ одамларга қарши жиҳод қилинглар, Аллоҳ (йўли)да ҳеч бир маломатчининг маломатига парво қилманглар. Аллоҳнинг ҳадларини муқим ҳолатда ҳам, сафарда ҳам барпо қилинглар. Аллоҳ йўлида жиҳод қилинглар, чунки жиҳод жаннат эшикларидан бўлган улуғ бир эшикдир; Аллоҳ табарока ва таоло у билан ғам ва қайғудан қутқаради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ قَالَإِنَّ مِنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمَعْدِنَ جُبَارٌ وَالْبِئْرَ جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءَ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءُ الْبَهِيمَةُ مِنْ الْأَنْعَامِ وَغَيْرِهَا وَالْجُبَارُ هُوَ الْهَدَرُ الَّذِي لَا يُغَرَّمُ وَقَضَى فِي الرِّكَازِ الْخُمُسَ وَقَضَى أَنَّ تَمْرَ النَّخْلِ لِمَنْ أَبَّرَهَا إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَضَى أَنَّ مَالَ الْمَمْلُوكِ لِمَنْ بَاعَهُ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَضَى أَنَّ الْوَلَدَ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرَ وَقَضَى بِالشُّفْعَةِ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ فِي الْأَرَضِينَ وَالدُّورِ وَقَضَى لِحَمَلِ بْنِ مَالِكٍ الْهُذَلِيِّ بِمِيرَاثِهِ عَنْ امْرَأَتِهِ الَّتِي قَتَلَتْهَا الْأُخْرَى وَقَضَى فِي الْجَنِينِ الْمَقْتُولِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ قَالَ فَوَرِثَهَا بَعْلُهَا وَبَنُوهَا قَالَ وَكَانَ لَهُ مِنْ امْرَأَتَيْهِ كِلْتَيْهِمَا وَلَدٌ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاتِلَةِ الْمَقْضِيُّ عَلَيْهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُغْرِمَ مَنْ لَا صَاحَ وَلَا اسْتَهَلَّ وَلَا شَرِبَ وَلَا أَكَلَ فَمِثْلُ ذَلِكَ بَطَلَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ وَقَضَى فِي الرَّحَبَةِ تَكُونُ بَيْنَ الطَّرِيقِ ثُمَّ يُرِيدُ أَهْلُهَا الْبُنْيَانَ فِيهَا فَقَضَى أَنْ يُتْرَكَ لِلطَّرِيقِ فِيهَا سَبْعُ أَذْرُعٍ قَالَ وَكَانَ

Uboda (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺning hukmlaridan (baʼzilari shudir): kon behuda, quduq behuda, hayvon yetkazgan jarohat behudadir. Ajmoʻ — chorva va boshqa hayvon degani; jubor esa tovon toʻlanmaydigan behuda (talofat) degani. U zot rikozda beshdan bir ulush deb hukm qildilar. Xurmoning mevasi uni changlatgan kishiga tegishli, magar xaridor shart qoʻysa (boshqacha), deb hukm qildilar. Qulning moli uni sotgan kishiga tegishli, magar xaridor shart qoʻysa (boshqacha), deb hukm qildilar. Bola toʻshakka tegishli, zinokorga esa tosh, deb hukm qildilar. Yerlar va uylarda sheriklar oʻrtasida shufʼa bilan hukm qildilar. Hamal ibn Molik al-Huzaliyga ikkinchi xotini oʻldirgan xotinidan meros olishini hukm qildilar. Oʻldirilgan homila haqida esa gʻurra — bir qul yoki choʻri (berish) bilan hukm qildilar. (Roviy) aytdi: Uning merosini eri va oʻgʻillari oldi; uning har ikkala xotinidan ham farzandi bor edi. (Roviy) aytdi: Shunda hukm zarariga chiqqan qotil ayolning otasi: «Yo Rasululloh, na qichqirgan, na ovoz chiqargan, na ichgan, na yegan (bola) uchun qanday tovon toʻlayman? Bunday narsa bekordir», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu — kohinlarning (soʻzlaridan)dir», dedilar. (Roviy) aytdi: U zot yoʻl orasida boʻlgan maydon haqida — uning egalari unda qurilish qilmoqchi boʻlsalar — unda yoʻl uchun yetti gaz joy tashlab qoʻyilsin, deb hukm qildilar.Убода (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳукмларидан (баъзилари шудир): кон беҳуда, қудуқ беҳуда, ҳайвон етказган жароҳат беҳудадир. Ажмў — чорва ва бошқа ҳайвон дегани; жубор эса товон тўланмайдиган беҳуда (талофат) дегани. У зот рикозда бешдан бир улуш деб ҳукм қилдилар. Хурмонинг меваси уни чанглатган кишига тегишли, магар харидор шарт қўйса (бошқача), деб ҳукм қилдилар. Қулнинг моли уни сотган кишига тегишли, магар харидор шарт қўйса (бошқача), деб ҳукм қилдилар. Бола тўшакка тегишли, зинокорга эса тош, деб ҳукм қилдилар. Ерлар ва уйларда шериклар ўртасида шуфъа билан ҳукм қилдилар. Ҳамал ибн Молик ал-Ҳузалийга иккинчи хотини ўлдирган хотинидан мерос олишини ҳукм қилдилар. Ўлдирилган ҳомила ҳақида эса ғурра — бир қул ёки чўри (бериш) билан ҳукм қилдилар. (Ровий) айтди: Унинг меросини эри ва ўғиллари олди; унинг ҳар иккала хотинидан ҳам фарзанди бор эди. (Ровий) айтди: Шунда ҳукм зарарига чиққан қотил аёлнинг отаси: «Ё Расулуллоҳ, на қичқирган, на овоз чиқарган, на ичган, на еган (бола) учун қандай товон тўлайман? Бундай нарса бекордир», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — коҳинларнинг (сўзларидан)дир», дедилар. (Ровий) айтди: У зот йўл орасида бўлган майдон ҳақида — унинг эгалари унда қурилиш қилмоқчи бўлсалар — унда йўл учун етти газ жой ташлаб қўйилсин, деб ҳукм қилдилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ قَالَ قَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِنَزَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {وَاللَّاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَفَعَلَ ذَلِكَ بِهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ وَنَحْنُ حَوْلَهُ وَكَانَ إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ أَعْرَضَ عَنَّا وَأَعْرَضْنَا عَنْهُ وَتَرَبَّدَ وَجْهُهُ وَكَرَبَ لِذَلِكَ فَلَمَّا رُفِعَ عَنْهُ الْوَحْيُ قَالَ خُذُوا عَنِّي قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا الْبِكْرُ بِالْبِكْرِ جَلْدُ مِائَةٍ وَنَفْيُ سَنَةٍ وَالثَّيِّبُ بِالثَّيِّبِ جَلْدُ مِائَةٍ ثُمَّ الرَّجْمُ قَالَ الْحَسَنُ فَلَا أَدْرِي أَمِنَ الْحَدِيثِ هُوَ أَمْ لَا قَالَ فَإِنْ شَهِدُوا أَنَّهُمَا وُجِدَا فِي لِحَافٍ لَا يَشْهَدُونَ عَلَى جِمَاعٍ خَالَطَهَا بِهِ جَلْدُ مِائَةٍ وَجُزَّتْ رُءُوسُهُمَا

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺga {Ayollaringizdan fohisha ish qilganlari...} — oyat oxirigacha — nozil boʻldi. Rasululloh ﷺ ular bilan shunday qildilar. Bir kuni Rasululloh ﷺ oʻtirgan, biz esa atroflarida edik. U zotga vahiy nozil boʻlsa, bizdan yuz oʻgirar, biz ham u zotdan yuz oʻgirar edik; chehralari oʻzgarib, shundan qiynalar edilar. Vahiy koʻtarilgach: «Mendan olinglar», dedilar. Biz: «Ha, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Alloh ular uchun bir yoʻl belgiladi: turmush qurmagan turmush qurmagan bilan (zino qilsa) — yuz darra va bir yil surgun; turmush qurgan turmush qurgan bilan (zino qilsa) — yuz darra, soʻng toshboʻron», dedilar. Hasan aytdi: Bu hadisdanmi yoki yoʻqmi, bilmayman: «Agar ikkovi bir choponda topilganiga guvohlik bersalar-u, jimoʻga guvohlik bermasalar — yuz darra (uriladi) va ikkovining boshi qirqiladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺга {Аёлларингиздан фоҳиша иш қилганлари...} — оят охиригача — нозил бўлди. Расулуллоҳ ﷺ улар билан шундай қилдилар. Бир куни Расулуллоҳ ﷺ ўтирган, биз эса атрофларида эдик. У зотга ваҳий нозил бўлса, биздан юз ўгирар, биз ҳам у зотдан юз ўгирар эдик; чеҳралари ўзгариб, шундан қийналар эдилар. Ваҳий кўтарилгач: «Мендан олинглар», дедилар. Биз: «Ҳа, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Аллоҳ улар учун бир йўл белгилади: турмуш қурмаган турмуш қурмаган билан (зино қилса) — юз дарра ва бир йил сургун; турмуш қурган турмуш қурган билан (зино қилса) — юз дарра, сўнг тошбўрон», дедилар. Ҳасан айтди: Бу ҳадисданми ёки йўқми, билмайман: «Агар иккови бир чопонда топилганига гувоҳлик берсалар-у, жимўга гувоҳлик бермасалар — юз дарра (урилади) ва икковининг боши қирқилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ شُعَيْبٍ الْبَزَّارُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِسْحَاقَ الْحَضْرَمِيُّ أَخْبَرَنِي أَبُو عَوَانَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عِيسَى قَالَ وَكَانَ أَمِيرًا عَلَى الرَّقَّةِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ أَمِيرِ عَشَرَةٍ إِلَّا جِيءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَغْلُولَةٌ يَدُهُ إِلَى عُنُقِهِ حَتَّى يُطْلِقَهُ الْحَقُّ أَوْ يُوبِقَهُ وَمَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ ثُمَّ نَسِيَهُ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ أَجْذَمُ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oʻn kishiga amir boʻlgan har bir kishi qiyomat kuni qoʻli boʻyniga bogʻlangan holda keltiriladi; haq uni ozod qiladi yoki halok qiladi. Kim Qurʼonni oʻrganib, soʻng uni unutsa, Allohga qoʻli kesilgan (majruh) holda roʻbaroʻ boʻladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўн кишига амир бўлган ҳар бир киши қиёмат куни қўли бўйнига боғланган ҳолда келтирилади; ҳақ уни озод қилади ёки ҳалок қилади. Ким Қуръонни ўрганиб, сўнг уни унутса, Аллоҳга қўли кесилган (мажруҳ) ҳолда рўбарў бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ مَخْلَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي زُمَيْلٍ إِمْلَاءً مِنْ كِتَابِهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْفَزَارِيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَلَقَبُهُ أَبُو الْمَلِيحِ يَعْنِي الرَّقِّيَّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ قَالَدَخَلْتُ مَسْجِدَ حِمْصَ فَإِذَا فِيهِ حَلْقَةٌ فِيهَا اثْنَانِ وَثَلَاثُونَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَفِيهِمْ شَابٌّ أَكْحَلُ بَرَّاقُ الثَّنَايَا مُحْتَبٍ فَإِذَا اخْتَلَفُوا فِي شَيْءٍ سَأَلُوهُ فَأَخْبَرَهُمْ فَانْتَهَوْا إِلَى خَبَرِهِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ قَالَ فَقُمْتُ إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ فَأَرَدْتُ أَنْ أَلْقَى بَعْضَهُمْ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ انْصَرَفُوا فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ دَخَلْتُ فَإِذَا مُعَاذٌ يُصَلِّي إِلَى سَارِيَةٍ قَالَ فَصَلَّيْتُ عِنْدَهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ جَلَسْتُ بَيْنِي وَبَيْنَهُ السَّارِيَةُ ثُمَّ احْتَبَيْتُ فَلَبِثْتُ سَاعَةً لَا أُكَلِّمُهُ وَلَا يُكَلِّمُنِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ لِغَيْرِ دُنْيَا أَرْجُوهَا أُصِيبُهَا مِنْكَ وَلَا قَرَابَةَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ قَالَ فَلِأَيِّ شَيْءٍ قَالَ قُلْتُ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَالَ فَنَثَرَ حِبْوَتِي ثُمَّ قَالَ فَأَبْشِرْ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُتَحَابُّونَ فِي اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي ظِلِّ الْعَرْشِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ يَغْبِطُهُمْ بِمَكَانِهِمْ النَّبِيُّونَ وَالشُّهَدَاءُ قَالَ ثُمَّ خَرَجْتُ فَأَلْقَى

Abu Muslim aytdi: Hims masjidiga kirdim, qarasam, unda oʻttiz ikki kishilik halqa bor — Rasululloh ﷺning sahobalaridan. Ular orasida koʻzlari surmali, tishlari yaltiroq bir yigit tizzalarini quchoqlab oʻtirar edi. Ular biror narsada ixtilof qilsalar, undan soʻrar, u ularga xabar berar va ular uning xabarida toʻxtar edilar. Men: «Bu kim?» dedim. Ular: «Bu — Muoz ibn Jabal», dedilar. Soʻng men namozga turdim. Ulardan baʼzilari bilan uchrashmoqchi edim, lekin birortasini topolmadim, tarqab ketishgan edi. Ertasi kuni kirsam, Muoz ustunga (qarab) namoz oʻqiyotgan ekan. Men uning yonida namoz oʻqidim. U namozdan boʻshagach, oramizda ustun boʻlgan holda oʻtirdim va tizzalarimni quchoqladim. Bir soatcha turdim — na men unga gapirdim, na u menga. Soʻng: «Vallohi, men seni sendan biror dunyo umid qilib emas, oramizda qarindoshlik boʻlgani uchun ham emas, (Alloh uchun) sevaman», dedim. U: «Nima uchun boʻlmasa?» dedi. Men: «Alloh tabaroka va taolo uchun», dedim. Shunda u tizzalarimni bogʻlab turgan etagimni yozdi-da: «Agar rost aytayotgan boʻlsang, xushxabar boʻlsin! Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Alloh tabaroka va taolo (yoʻlida) bir-birini sevganlar Uning soyasidan boshqa soya boʻlmagan kunda Arsh soyasida boʻladilar; ularning oʻrniga paygʻambarlar va shahidlar havas qiladilar›, deganlarini eshitganman», dedi.Абу Муслим айтди: Ҳимс масжидига кирдим, қарасам, унда ўттиз икки кишилик ҳалқа бор — Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан. Улар орасида кўзлари сурмали, тишлари ялтироқ бир йигит тиззаларини қучоқлаб ўтирар эди. Улар бирор нарсада ихтилоф қилсалар, ундан сўрар, у уларга хабар берар ва улар унинг хабарида тўхтар эдилар. Мен: «Бу ким?» дедим. Улар: «Бу — Муоз ибн Жабал», дедилар. Сўнг мен намозга турдим. Улардан баъзилари билан учрашмоқчи эдим, лекин бирортасини тополмадим, тарқаб кетишган эди. Эртаси куни кирсам, Муоз устунга (қараб) намоз ўқиётган экан. Мен унинг ёнида намоз ўқидим. У намоздан бўшагач, орамизда устун бўлган ҳолда ўтирдим ва тиззаларимни қучоқладим. Бир соатча турдим — на мен унга гапирдим, на у менга. Сўнг: «Валлоҳи, мен сени сендан бирор дунё умид қилиб эмас, орамизда қариндошлик бўлгани учун ҳам эмас, (Аллоҳ учун) севаман», дедим. У: «Нима учун бўлмаса?» деди. Мен: «Аллоҳ табарока ва таоло учун», дедим. Шунда у тиззаларимни боғлаб турган этагимни ёзди-да: «Агар рост айтаётган бўлсанг, хушхабар бўлсин! Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Аллоҳ табарока ва таоло (йўлида) бир-бирини севганлар Унинг соясидан бошқа соя бўлмаган кунда Арш соясида бўладилар; уларнинг ўрнига пайғамбарлар ва шаҳидлар ҳавас қиладилар›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هِقْلٌ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ عَنِ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي رَجُلٌ فِي مَجْلِسِ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ قَالَدَخَلْتُ مَسْجِدَ حِمْصَ فَجَلَسْتُ إِلَى حَلْقَةٍ فِيهَا اثْنَانِ وَثَلَاثُونَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَقُولُ الرَّجُلُ مِنْهُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُحَدِّثُ ثُمَّ يَقُولُ الْآخَرُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُحَدِّثُ قَالَ وَفِيهِمْ رَجُلٌ أَدْعَجُ بَرَّاقُ الثَّنَايَا فَإِذَا شَكُّوا فِي شَيْءٍ رَدُّوهُ إِلَيْهِ وَرَضُوا بِمَا يَقُولُ فِيهِ قَالَ فَلَمْ أَجْلِسْ قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ مَجْلِسًا مِثْلَهُ فَتَفَرَّقَ الْقَوْمُ وَمَا أَعْرِفُ اسْمَ رَجُلٍ مِنْهُمْ وَلَا مَنْزِلَهُ قَالَ فَبِتُّ بِلَيْلَةٍ مَا بِتُّ بِمِثْلِهَا قَالَ وَقُلْتُ أَنَا رَجُلٌ أَطْلُبُ الْعِلْمَ وَجَلَسْتُ إِلَى أَصْحَابِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ أَعْرِفْ اسْمَ رَجُلٍ مِنْهُمْ وَلَا مَنْزِلَهُ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ غَدَوْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَإِذَا أَنَا بِالرَّجُلِ الَّذِي كَانُوا إِذَا شَكُّوا فِي شَيْءٍ رَدُّوهُ إِلَيْهِ يَرْكَعُ إِلَى بَعْضِ أُسْطُوَانَاتِ الْمَسْجِدِ فَجَلَسْتُ إِلَى جَانِبِهِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَأَخَذَ بِحُبْوَتِي حَتَّى أَدْنَانِي مِنْهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّكَ لَتُحِبُّنِي لِلَّهِ قَالَ قُلْتُ إِي وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ لِلَّهِ قَالَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ

Abu Idris al-Xavloniy aytdi: Hims masjidiga kirdim va Nabiy ﷺning sahobalaridan oʻttiz ikki kishi boʻlgan bir halqaga oʻtirdim. Ulardan biri: «Men Rasululloh ﷺdan eshitdim», deb hadis aytar, soʻng boshqasi: «Men Rasululloh ﷺdan eshitdim», deb hadis aytar edi. Ular orasida koʻzlari qop-qora, tishlari yaltiroq bir kishi bor edi; ular biror narsada shubhalansalar, uni oʻshanga qaytarar va u aytgan narsaga rozi boʻlar edilar. Men undan avval ham, keyin ham bunday majlisda oʻtirmaganman. Qavm tarqab ketdi, men esa ulardan birortasining na ismini, na turar joyini bilardim. Oʻsha kechani men shunday oʻtkazdimki, hech qachon bunday tunni oʻtkazmagan edim. Men: «Men ilm talab qiluvchi kishiman, Allohning Nabiysi ﷺning sahobalari bilan oʻtirdim-u, ulardan birortasining na ismini, na turar joyini bilmayman», dedim. Tong otgach, masjidga bordim. Qarasam, ular biror narsada shubhalansalar oʻshanga qaytaradigan kishi masjid ustunlaridan birining oldida rukuʼ qilayotgan ekan. Men uning yoniga oʻtirdim. U namozdan boʻshagach: «Ey Allohning bandasi, vallohi, men seni Alloh tabaroka va taolo uchun sevaman», dedim. Shunda u etagimdan ushlab, meni oʻziga yaqinlashtirdi-da: «Sen meni Alloh uchun sevasanmi?» dedi. Men: «Ha, vallohi, men seni Alloh uchun sevaman», dedim. U: «Men Rasululloh ﷺdan eshitdim...», dedi.Абу Идрис ал-Хавлоний айтди: Ҳимс масжидига кирдим ва Набий ﷺнинг саҳобаларидан ўттиз икки киши бўлган бир ҳалқага ўтирдим. Улардан бири: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан эшитдим», деб ҳадис айтар, сўнг бошқаси: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан эшитдим», деб ҳадис айтар эди. Улар орасида кўзлари қоп-қора, тишлари ялтироқ бир киши бор эди; улар бирор нарсада шубҳалансалар, уни ўшанга қайтарар ва у айтган нарсага рози бўлар эдилар. Мен ундан аввал ҳам, кейин ҳам бундай мажлисда ўтирмаганман. Қавм тарқаб кетди, мен эса улардан бирортасининг на исмини, на турар жойини билардим. Ўша кечани мен шундай ўтказдимки, ҳеч қачон бундай тунни ўтказмаган эдим. Мен: «Мен илм талаб қилувчи кишиман, Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг саҳобалари билан ўтирдим-у, улардан бирортасининг на исмини, на турар жойини билмайман», дедим. Тонг отгач, масжидга бордим. Қарасам, улар бирор нарсада шубҳалансалар ўшанга қайтарадиган киши масжид устунларидан бирининг олдида рукуъ қилаётган экан. Мен унинг ёнига ўтирдим. У намоздан бўшагач: «Эй Аллоҳнинг бандаси, валлоҳи, мен сени Аллоҳ табарока ва таоло учун севаман», дедим. Шунда у этагимдан ушлаб, мени ўзига яқинлаштирди-да: «Сен мени Аллоҳ учун севасанми?» деди. Мен: «Ҳа, валлоҳи, мен сени Аллоҳ учун севаман», дедим. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан эшитдим...», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو بَحْرٍ عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ يَعْلَى بْنِ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ يَقُولُعَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَنْ الشُّهَدَاءُ مِنْ أُمَّتِي مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَسَكَتُوا فَقَالَ عُبَادَةُ أَخْبِرْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ الْقَتِيلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ شَهِيدٌ وَالْمَبْطُونُ شَهِيدٌ وَالْمَطْعُونُ شَهِيدٌ وَالنُّفَسَاءُ شَهِيدٌ يَجُرُّهَا وَلَدُهَا بِسُرَرِهِ إِلَى الْجَنَّةِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ sahobalaridan bir necha kishi bilan mening holimdan xabar olgani keldilar va: «Ummatimning shahidlari kimlar ekanini bilasizlarmi?» dedilar — ikki yoki uch marta. Ular jim qoldilar. Uboda: «Bizga xabar bering, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Alloh yoʻlida oʻldirilgan — shahid; qorin (kasali)dan oʻlgan — shahid; toun (vabo)dan oʻlgan — shahid; tugʻruqda oʻlgan ayol — shahid, uni bolasi kindigi bilan jannatga tortib kiradi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларидан бир неча киши билан менинг ҳолимдан хабар олгани келдилар ва: «Умматимнинг шаҳидлари кимлар эканини биласизларми?» дедилар — икки ёки уч марта. Улар жим қолдилар. Убода: «Бизга хабар беринг, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Аллоҳ йўлида ўлдирилган — шаҳид; қорин (касали)дан ўлган — шаҳид; тоун (вабо)дан ўлган — шаҳид; туғруқда ўлган аёл — шаҳид, уни боласи киндиги билан жаннатга тортиб киради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْكَوْسَجُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَدْعُو اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ بِدَعْوَةٍ إِلَّا آتَاهُ اللَّهُ إِيَّاهَا أَوْ كَفَّ عَنْهُ مِنْ السُّوءِ مِثْلَهَا مَا لَمْ يَدْعُ بِإِثْمٍ أَوْ قَطِيعَةِ رَحِمٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) ularga hadis aytib berdiki, Rasululloh ﷺ: «Yer yuzida biron-bir musulmon kishi Alloh azza va jallaga bir duo bilan iltijo qilsa, gunoh yoki qarindoshlik aloqasini uzishni soʻramagan ekan, albatta Alloh unga oʻsha (soʻragan) narsasini beradi yoki undan shunga teng yomonlikni qaytaradi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) уларга ҳадис айтиб бердики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ер юзида бирон-бир мусулмон киши Аллоҳ азза ва жаллага бир дуо билан илтижо қилса, гуноҳ ёки қариндошлик алоқасини узишни сўрамаган экан, албатта Аллоҳ унга ўша (сўраган) нарсасини беради ёки ундан шунга тенг ёмонликни қайтаради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ عُبَيْدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَسَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَلِي أُمُورَكُمْ مِنْ بَعْدِي رِجَالٌ يُعَرِّفُونَكُمْ مَا تُنْكِرُونَ وَيُنَكِّرُونَكُمْ مَا تَعْرِفُونَ فَلَا طَاعَةَ لِمَنْ عَصَى اللَّهَ تَعَالَى فَلَا تَعْتَلُّوا بِرَبِّكُمْ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Abul-Qosim ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Mendan keyin ishlaringizni shunday kishilar boshqaradiki, ular sizlar inkor qiladigan narsani maʼruf qilib koʻrsatadilar, sizlar maʼruf deb bilgan narsani esa inkor qildiradilar. Bas, Allohga osiy boʻlgan kishiga itoat yoʻq. Robbingiz (nomi) bilan uzr izlamanglar».Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Абул-Қосим ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мендан кейин ишларингизни шундай кишилар бошқарадики, улар сизлар инкор қиладиган нарсани маъруф қилиб кўрсатадилар, сизлар маъруф деб билган нарсани эса инкор қилдирадилар. Бас, Аллоҳга осий бўлган кишига итоат йўқ. Роббингиз (номи) билан узр изламанглар».

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي الْمُثَنَّى عَنِ ابْنِ أُخْتِ عُبَادَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا سَتَكُونُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ تَشْغَلُهُمْ أَشْيَاءُ عَنْ الصَّلَاةِ حَتَّى يُؤَخِّرُوهَا عَنْ وَقْتِهَا فَصَلُّوهَا لِوَقْتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنْ أَدْرَكْتُ مَعَهُمْ أُصَلِّي قَالَ إِنْ شِئْتَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, ustingizdan shunday amirlar boʻladiki, baʼzi narsalar ularni namozdan mashgʻul qilib qoʻyadi, hatto uni oʻz vaqtidan kechiktirib yuboradilar. Bas, siz namozni oʻz vaqtida oʻqinglar», dedilar. Bir kishi: «Yo Rasululloh, agar ularga yetib qolsam, ular bilan (yana) oʻqiyveraymi?» dedi. U zot: «Agar xohlasang», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, устингиздан шундай амирлар бўладики, баъзи нарсалар уларни намоздан машғул қилиб қўяди, ҳатто уни ўз вақтидан кечиктириб юборадилар. Бас, сиз намозни ўз вақтида ўқинглар», дедилар. Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, агар уларга етиб қолсам, улар билан (яна) ўқийверайми?» деди. У зот: «Агар хоҳласанг», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ غِيَاثٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَجَّاجِ النَّاجِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ جَبَلَةَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ غَزَا قَالَ إِبْرَاهِيمُ فِي حَدِيثِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَلَا يَنْوِي فِي غَزَاتِهِ إِلَّا عِقَالًا فَلَهُ مَا نَوَى

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim gʻazot qilsa-yu — Ibrohim oʻz rivoyatida: Alloh azza va jalla yoʻlida, deb keltirdi — gʻazotida faqat bir tushovnigina niyat qilgan boʻlsa, unga niyat qilgani boʻladi», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ғазот қилса-ю — Иброҳим ўз ривоятида: Аллоҳ азза ва жалла йўлида, деб келтирди — ғазотида фақат бир тушовнигина ният қилган бўлса, унга ният қилгани бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ مَكِّيٌّ وَأَبُو مَرْوَانَ الْعُثْمَانِيُّ مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ عَنْ ابْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّادٍ الزُّرَقِيَّ أَخْبَرَهُأَنَّهُ كَانَ يَصِيدُ الْعَصَافِيرَ فِي بِئْرِ أَبِي إِهَابٍ وَكَانَتْ لَهُمْ فَرَآنِي عُبَادَةُ وَقَدْ أَخَذْتُ الْعُصْفُورَ فَانْتَزَعَهُ مِنِّي وَأَرْسَلَهُ وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرَّمَ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا كَمَا حَرَّمَ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ وَكَانَ عُبَادَةُ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abdulloh ibn Abbod az-Zuraqiy xabar berdiki, u Abu Ihob qudugʻida chumchuq ovlar edi, quduq esa ularniki edi. Uboda meni chumchuqni ushlab olganimda koʻrib qoldi-da, uni mendan tortib olib, qoʻyib yubordi va: «Albatta Rasululloh ﷺ Ibrohim Makkani harom qilganidek, uning ikki toshloq oraligʻini harom qildilar», dedi. Uboda Nabiy ﷺning sahobalaridan edi.Абдуллоҳ ибн Аббод аз-Зурақий хабар бердики, у Абу Иҳоб қудуғида чумчуқ овлар эди, қудуқ эса уларники эди. Убода мени чумчуқни ушлаб олганимда кўриб қолди-да, уни мендан тортиб олиб, қўйиб юборди ва: «Албатта Расулуллоҳ ﷺ Иброҳим Маккани ҳаром қилганидек, унинг икки тошлоқ оралиғини ҳаром қилдилар», деди. Убода Набий ﷺнинг саҳобаларидан эди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْكَوْسَجُ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ مُوسَى عَنْ فَرْقَدٍ السَّبَخِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُنِيبٍ الشَّامِيُّ عَنْ أَبِي عَطَاءٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ عَمْرٍو الْبَجَلِيُّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَوْ حُدِّثْتُ عَنْهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَيَبِيتَنَّ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى أَشَرٍ وَبَطَرٍ وَلَعِبٍ وَلَهْوٍ فَيُصْبِحُوا قِرَدَةً وَخَنَازِيرَ بِاسْتِحْلَالِهِمْ الْمَحَارِمَ وَالْقَيْنَاتِ وَشُرْبِهِمْ الْخَمْرَ وَأَكْلِهِمْ الرِّبَا وَلُبْسِهِمْ الْحَرِيرَ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, ummatimdan baʼzi odamlar kibr, manmanlik, oʻyin va gʻaflat ichida tunab, ertalab maymun va choʻchqalarga aylanadilar — haromlarni va kuychi choʻrilarni halol sanaganlari, xamr ichganlari, ribo yeganlari va ipak kiyganlari sababli», dedilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, умматимдан баъзи одамлар кибр, манманлик, ўйин ва ғафлат ичида тунаб, эрталаб маймун ва чўчқаларга айланадилар — ҳаромларни ва куйчи чўриларни ҳалол санаганлари, хамр ичганлари, рибо еганлари ва ипак кийганлари сабабли», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنِي مَنْ لَا أَتَّهِمُ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَى الْهِلَالَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ الْحَمْدُ لِلَّهِ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذَا الشَّهْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ الْقَدَرِ وَمِنْ سُوءِ الْحَشْرِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ hilolni koʻrganlarida: «Allohu akbar, alhamdu lillah, la havla va la quvvata illa billah. Allohim, men Sendan bu oyning xayrini soʻrayman va qadarning yomonligidan hamda hashrning yomonligidan Senga panoh tilayman», der edilar.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳилолни кўрганларида: «Аллоҳу акбар, алҳамду лиллаҳ, ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ. Аллоҳим, мен Сендан бу ойнинг хайрини сўрайман ва қадарнинг ёмонлигидан ҳамда ҳашрнинг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман», дер эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا شُجَاعُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ جُرِحَ فِي جَسَدِهِ جِرَاحَةً فَتَصَدَّقَ بِهَا كَفَّرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَنْهُ بِمِثْلِ مَا تَصَدَّقَ بِهِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kimning tanasiga bir jarohat yetkazilsa-yu, u buni sadaqa qilib yuborsa, Alloh azza va jalla undan sadaqa qilgani miqdoricha (gunohlarini) kechiradi».Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Кимнинг танасига бир жароҳат етказилса-ю, у буни садақа қилиб юборса, Аллоҳ азза ва жалла ундан садақа қилгани миқдорича (гуноҳларини) кечиради».

حَدَّثَنَا يَعْمَرُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ الْجَنْبِيِّ أَنَّ فَضَالَةَ بْنَ عُبَيْدٍ وَعُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ حَدَّثَاهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ وَفَرَغَ اللَّهُ تَعَالَى مِنْ قَضَاءِ الْخَلْقِ فَيَبْقَى رَجُلَانِ فَيُؤْمَرُ بِهِمَا إِلَى النَّارِ فَيَلْتَفِتُ أَحَدُهُمَا فَيَقُولُ الْجَبَّارُ تَعَالَى رُدُّوهُ فَيَرُدُّوهُ قَالَ لَهُ لِمَ الْتَفَتَّ قَالَ إِنْ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ تُدْخِلَنِي الْجَنَّةَ قَالَ فَيُؤْمَرُ بِهِ إِلَى الْجَنَّةِ فَيَقُولُ لَقَدْ أَعْطَانِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى لَوْ أَنِّي أَطْعَمْتُ أَهْلَ الْجَنَّةِ مَا نَقَصَ ذَلِكَ مَا عِنْدِي شَيْئًا قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَكَرَهُ يُرَى السُّرُورُ فِي وَجْهِهِ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni boʻlib, Alloh taolo xalqni hukm qilishdan farogʻat topganida, ikki kishi qoladi va ularni doʻzaxga (olib borishga) buyuriladi. Shunda ulardan biri orqasiga oʻgirilib qaraydi. Jabbor taolo: ‹Uni qaytaringlar›, deydi va uni qaytaradilar. U (Alloh) unga: ‹Nega oʻgirilib qaradik?› deydi. U: ‹Men Sen meni jannatga kiritishingni umid qilgan edim›, deydi. Shunda uni jannatga (olib borishga) buyuriladi. U esa: ‹Alloh azza va jalla menga shu qadar (koʻp) berdiki, agar men jannat ahlini toʻydirsam ham, bu mendagi narsadan hech nimani kamaytirmasdi›, deydi», dedilar. (Roviy) aytdi: Rasululloh ﷺ buni zikr qilganlarida, yuzlarida quvonch koʻrinar edi.Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни бўлиб, Аллоҳ таоло халқни ҳукм қилишдан фароғат топганида, икки киши қолади ва уларни дўзахга (олиб боришга) буюрилади. Шунда улардан бири орқасига ўгирилиб қарайди. Жаббор таоло: ‹Уни қайтаринглар›, дейди ва уни қайтарадилар. У (Аллоҳ) унга: ‹Нега ўгирилиб қарадик?› дейди. У: ‹Мен Сен мени жаннатга киритишингни умид қилган эдим›, дейди. Шунда уни жаннатга (олиб боришга) буюрилади. У эса: ‹Аллоҳ азза ва жалла менга шу қадар (кўп) бердики, агар мен жаннат аҳлини тўйдирсам ҳам, бу мендаги нарсадан ҳеч нимани камайтирмасди›, дейди», дедилар. (Ровий) айтди: Расулуллоҳ ﷺ буни зикр қилганларида, юзларида қувонч кўринар эди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَبُو مَعْمَرٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ الصَّامِتِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَصَدَّقَ عَنْ جَسَدِهِ بِشَيْءٍ كَفَّرَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ بِقَدْرِ ذُنُوبِهِ

Ibn Somit (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim oʻz tanasi (ga yetgan jarohat) evaziga biror narsani sadaqa qilsa, Alloh taolo unga gunohlari miqdoricha kafforat qiladi», dedilar.Ибн Сомит (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ўз танаси (га етган жароҳат) эвазига бирор нарсани садақа қилса, Аллоҳ таоло унга гуноҳлари миқдорича каффорат қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ الْكُوفِيُّ الْمَفْلُوجُ وَكَانَ ثِقَةً حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ بْنُ الْأَسْوَدِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي صَادِقٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ نَاجِدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْخُذُ الْوَبَرَةَ مِنْ جَنْبِ الْبَعِيرِ مِنْ الْمَغْنَمِ فَيَقُولُ مَا لِي فِيهِ إِلَّا مِثْلُ مَا لِأَحَدِكُمْ مِنْهُ إِيَّاكُمْ وَالْغُلُولَ فَإِنَّ الْغُلُولَ خِزْيٌ عَلَى صَاحِبِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَدُّوا الْخَيْطَ وَالْمَخِيطَ وَمَا فَوْقَ ذَلِكَ وَجَاهِدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَعَالَى الْقَرِيبَ وَالْبَعِيدَ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ إِنَّهُ لَيُنَجِّي اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِهِ مِنْ الْهَمِّ وَالْغَمِّ وَأَقِيمُوا حُدُودَ اللَّهِ فِي الْقَرِيبِ وَالْبَعِيدِ وَلَا يَأْخُذْكُمْ فِي اللَّهِ لَوْمَةُ لَائِمٍ

Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ oʻljadagi tuyaning yonidan bir tuk olib, shunday der edilar: «Menga bunda sizlardan birortangizga tegadiganidan boshqa narsa yoʻq. Gʻululdan saqlaninglar, chunki gʻulul uni qilgan kishiga qiyomat kuni sharmandalikdir. Ipni ham, ignani ham, undan ortiqrogʻini ham (toʻliq) topshiringlar. Alloh taolo yoʻlida yaqin va yiroqqa qarshi, muqim holatda ham, safarda ham jihod qilinglar; chunki jihod jannat eshiklaridan bir eshikdir, albatta Alloh tabaroka va taolo u bilan gʻam va qaygʻudan qutqaradi. Allohning hadlarini yaqinga ham, yiroqqa ham (nisbatan) barpo qilinglar, Alloh (yoʻli)da hech bir malomatchining malomati sizlarni toʻsmasin».Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ўлжадаги туянинг ёнидан бир тук олиб, шундай дер эдилар: «Менга бунда сизлардан бирортангизга тегадиганидан бошқа нарса йўқ. Ғулулдан сақланинглар, чунки ғулул уни қилган кишига қиёмат куни шармандаликдир. Ипни ҳам, игнани ҳам, ундан ортиқроғини ҳам (тўлиқ) топширинглар. Аллоҳ таоло йўлида яқин ва йироққа қарши, муқим ҳолатда ҳам, сафарда ҳам жиҳод қилинглар; чунки жиҳод жаннат эшикларидан бир эшикдир, албатта Аллоҳ табарока ва таоло у билан ғам ва қайғудан қутқаради. Аллоҳнинг ҳадларини яқинга ҳам, йироққа ҳам (нисбатан) барпо қилинглар, Аллоҳ (йўли)да ҳеч бир маломатчининг маломати сизларни тўсмасин».