حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ الدُّبَّاءُ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالَ نُكَثِّرُ بِهِ طَعَامَنَا

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdim, u zotning oldilarida qovoq (dubbo) bor edi. Men: «Bu nima?» dedim. U zot: «Biz uning bilan taomimizni koʻpaytiramiz», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирдим, у зотнинг олдиларида қовоқ (дуббо) бор эди. Мен: «Бу нима?» дедим. У зот: «Биз унинг билан таомимизни кўпайтирамиз», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِهِ فَرَأَيْتُ عِنْدَهُ قَرْعًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذَا قَالَ هَذَا قَرْعٌ نُكَثِّرُ بِهِ طَعَامَنَا

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning uylariga kirdim va u zotning oldilarida qovoq koʻrdim. Men: «Ey Allohning Rasuli, bu nima?» dedim. U zot: «Bu qovoq, biz uning bilan taomimizni koʻpaytiramiz», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг уйларига кирдим ва у зотнинг олдиларида қовоқ кўрдим. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу нима?» дедим. У зот: «Бу қовоқ, биз унинг билан таомимизни кўпайтирамиз», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ فِرَاسٍ عَنْ مُدْرِكِ بْنِ عُمَارَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَزْنِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَنْتَهِبُ نُهْبَةً ذَاتَ شَرَفٍ أَوْ سَرَفٍ وَهُوَ مُؤْمِنٌ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Xamr ichuvchi uni ichayotgan paytida moʻmin holida ichmaydi. Zinokor zino qilayotgan paytida moʻmin holida zino qilmaydi. Talon-taroj qiluvchi (odamlarning koʻzi tikilgan) qimmatli narsani talayotgan paytida moʻmin holida talamaydi», dedilar.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Хамр ичувчи уни ичаётган пайтида мўмин ҳолида ичмайди. Зинокор зино қилаётган пайтида мўмин ҳолида зино қилмайди. Талон-тарож қилувчи (одамларнинг кўзи тикилган) қимматли нарсани талаётган пайтида мўмин ҳолида таламайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي الشَّيْبَانِيُّ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ الْأَخْضَرِقَالَ قُلْتُ فَالْأَبْيَضُ قَالَ لَا أَدْرِي

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yashil sopol xumda tayyorlangan nabizdan qaytardilar. (Rovi) aytdi: Men: «Oq xum-chi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ яшил сопол хумда тайёрланган набиздан қайтардилар. (Рови) айтди: Мен: «Оқ хум-чи?» дедим. У: «Билмайман», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ الْحَسَنِ الْمُزَنِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُحَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ حَسَنٍ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ ذَلِكَ وَلَمْ يَقُلْ فِي الصَّلَاةِ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ rukuʼdan boshlarini koʻtarganlarida: ‹Samiʼallohu liman hamidah, Allohumma Rabbanaa lakal hamd, milʼas samovaati va milʼal arzi va milʼa maa shiʼta min shayʼin baʼd (Alloh Oʻziga hamd aytganlarni eshitadi. Ey Allohim! Ey Robbimiz, hamd Sengadir, osmonlarni toʻldirganicha, yerni toʻldirganicha va bundan keyin Sen istagan narsani toʻldirganicha)›, deb aytar edilar.»Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ рукуъдан бошларини кўтарганларида: ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ, Аллоҳумма Раббанаа лакал ҳамд, милъас самоваати ва милъал арзи ва милъа маа шиъта мин шайъин баъд (Аллоҳ Ўзига ҳамд айтганларни эшитади. Эй Аллоҳим! Эй Роббимиз, ҳамд Сенгадир, осмонларни тўлдирганича, ерни тўлдирганича ва бундан кейин Сен истаган нарсани тўлдирганича)›, деб айтар эдилар.»

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنِي الشَّيْبَانِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ الْأَخْضَرِقَالَ قُلْتُ فَالْأَبْيَضُ قَالَ لَا أَدْرِي

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yashil sopol xumda tayyorlangan nabizdan qaytardilar. (Rovi) aytdi: Men: «Oq xum-chi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ яшил сопол хумда тайёрланган набиздан қайтардилар. (Рови) айтди: Мен: «Оқ хум-чи?» дедим. У: «Билмайман», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَعْلَى هُوَ ابْنُ عُبَيْدٍ قَالَا ثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ وَهُوَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْأَحْزَابِ فَقَالَ اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ سَرِيعَ الْحِسَابِ اهْزِمْ الْأَحْزَابِ اهْزِمْهُمْ وَزَلْزِلْهُمْ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (kofir) guruhlar zarariga duo qilib: «Allohumma munzilal-Kitob, sariyal-hisob, ihzimil-ahzob, ihzimhum va zalzilhum» (Allohim, ey Kitobni nozil qilguvchi, hisobni tez qilguvchi! Guruhlarni magʻlub et, ularni magʻlub et va larzaga sol) dedilar.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (кофир) гуруҳлар зарарига дуо қилиб: «Аллоҳумма мунзилал-Китоб, сариял-ҳисоб, иҳзимил-аҳзоб, иҳзимҳум ва залзилҳум» (Аллоҳим, эй Китобни нозил қилгувчи, ҳисобни тез қилгувчи! Гуруҳларни мағлуб эт, уларни мағлуб эт ва ларзага сол) дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنِ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُقَدِمْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ يَعْنِي فِي الْعُمْرَةِ وَنَحْنُ نَسْتُرُهُ مِنْ الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُؤْذُوهُ بِشَيْءٍ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Paygʻambar ﷺ bilan birga (Makkaga) keldik; u zot Baytni tavof qildilar va Safo bilan Marva orasida saʼy qildilar — yaʼni umrada. Biz esa u zotni mushriklardan, ular biror ozor yetkazmasin deb, toʻsib turardik.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Пайғамбар ﷺ билан бирга (Маккага) келдик; у зот Байтни тавоф қилдилар ва Сафо билан Марва орасида саъй қилдилар — яъни умрада. Биз эса у зотни мушриклардан, улар бирор озор етказмасин деб, тўсиб турардик.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُلَوْ كَانَ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيٌّ مَا مَاتَ ابْنُهُ إِبْرَاهِيمُ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Agar Paygʻambar ﷺdan keyin bir paygʻambar boʻlganida, u zotning oʻgʻillari Ibrohim vafot etmagan boʻlar edi.»Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Агар Пайғамбар ﷺдан кейин бир пайғамбар бўлганида, у зотнинг ўғиллари Иброҳим вафот этмаган бўлар эди.»

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَزِيدَ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ السَّكْسَكِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَا أَسْتَطِيعُ أَخْذَ شَيْءٍ مِنْ الْقُرْآنِ فَعَلِّمْنِي مَا يُجْزِئُنِي قَالَ قُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَا لِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَعَافِنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي ثُمَّ أَدْبَرَ وَهُوَ مُمْسِكُ كَفَّيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ مَلَأَ يَدَيْهِ مِنْ الْخَيْرِقَالَ مِسْعَرٌ فَسَمِعْتُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ إِبْرَاهِيمَ السَّكْسَكِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَثَبَّتَنِي فِيهِ غَيْرِي

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, men Qurʼondan biror narsa (yodlab) ola olmayapman, menga oʻzimga yetarli boʻladigan narsani oʻrgating», dedi. U zot: «‹Subhanalloh, val hamdu lillah, va la ilaha illalloh, vallohu akbar, va la havla va la quvvata illa billah› ‹Alloh pokdir, hamd Allohgadir, Allohdan boshqa iloh yoʻq, Alloh eng buyukdir, kuch-quvvat faqat Alloh bilandir› deb ayt», dedilar. U: «Ey Allohning Rasuli, bu Alloh azza va jalla uchun boʻldi, menga nima (qoladi)?» dedi. U zot: «‹Allohummagʻfir lii varhamnii va ofinii vahdinii varzuqnii› ‹Ey Alloh, meni magʻfirat qil, menga rahm qil, menga ofiyat ber, meni hidoyat qil va menga rizq ber› deb ayt», dedilar. Soʻng u kaftlarini yumib orqasiga qaytdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Bunisiga kelsak, u qoʻllarini yaxshilik bilan toʻldirib oldi», dedilar.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Қуръондан бирор нарса (ёдлаб) ола олмаяпман, менга ўзимга етарли бўладиган нарсани ўргатинг», деди. У зот: «‹Субҳаналлоҳ, вал ҳамду лиллаҳ, ва ла илаҳа иллаллоҳ, валлоҳу акбар, ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ› ‹Аллоҳ покдир, ҳамд Аллоҳгадир, Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ, Аллоҳ энг буюкдир, куч-қувват фақат Аллоҳ биландир› деб айт», дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу Аллоҳ азза ва жалла учун бўлди, менга нима (қолади)?» деди. У зот: «‹Аллоҳуммағфир лии варҳамнии ва офинии ваҳдинии варзуқнии› ‹Эй Аллоҳ, мени мағфират қил, менга раҳм қил, менга офият бер, мени ҳидоят қил ва менга ризқ бер› деб айт», дедилар. Сўнг у кафтларини юмиб орқасига қайтди. Шунда Набий ﷺ: «Бунисига келсак, у қўлларини яхшилик билан тўлдириб олди», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُكَانَ الرَّجُلُ إِذَا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِصَدَقَةِ مَالِهِ صَلَّى عَلَيْهِ فَأَتَيْتُهُ بِصَدَقَةِ مَالِ أَبِي فَقَالَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى آلِ أَبِي أَوْفَى

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning oldilariga moli sadaqasini keltirsa, u zot unga duo qilar edilar. Men u zotga otamning moli sadaqasini keltirdim, shunda u zot: «Allohumma, Abu Avfo oilasiga salovat ayla», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг олдиларига моли садақасини келтирса, у зот унга дуо қилар эдилар. Мен у зотга отамнинг моли садақасини келтирдим, шунда у зот: «Аллоҳумма, Абу Авфо оиласига саловат айла», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ الْعَبْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَغَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ غَزَوَاتٍ فَكُنَّا نَأْكُلُ فِيهَا الْجَرَادَ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga yettita gʻazotda qatnashdik va ularda chigirtka yer edik.»Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга еттита ғазотда қатнашдик ва уларда чигиртка ер эдик.»

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ شَيْخٍ مِنْ بَجِيلَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُاسْتَأْذَنَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ جَارِيَةٌ تَضْرِبُ بِالدُّفِّ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَدَخَلَ ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَأَمْسَكَتْ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عُثْمَانَ رَجُلٌ حَيِيٌّ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺning huzurlariga kirishga izn soʻradi, u zotning oldilarida bir joriya childirma chalayotgan edi. Soʻng Umar (roziyallohu anhu) izn soʻrab kirdi. Soʻng Usmon (roziyallohu anhu) izn soʻraganida, (joriya chalishdan) toʻxtadi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, Usmon hayoli kishidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺнинг ҳузурларига киришга изн сўради, у зотнинг олдиларида бир жория чилдирма чалаётган эди. Сўнг Умар (розияллоҳу анҳу) изн сўраб кирди. Сўнг Усмон (розияллоҳу анҳу) изн сўраганида, (жория чалишдан) тўхтади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Усмон ҳаёли кишидир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ هُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ قَالَسَمِعْتُ شَيْخًا بِالْمَدِينَةِ يُحَدِّثُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى كَتَبَ إِلَى عُبَيْدِ اللَّهِ إِذْ أَرَادَ أَنْ يَغْزُوَ الْحَرُورِيَّةَ فَقُلْتُ لِكَاتِبِهِ وَكَانَ لِي صَدِيقًا انْسَخْهُ لِي فَفَعَلَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَا تَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُوِّ وَسَلُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ الْعَافِيَةَ فَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ ظِلَالِ السُّيُوفِ قَالَ فَيَنْظُرُ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ نَهَدَ إِلَى عَدُوِّهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ وَمُجْرِيَ السَّحَابِ وَهَازِمَ الْأَحْزَابِ اهْزِمْهُمْ وَانْصُرْنَا عَلَيْهِمْ

Abu Hayyon aytdi: Men Madinada bir shayxning hadis aytayotganini eshitdim: Abdulloh ibn Abu Avfo Ubaydullohga — u Haruriya bilan jang qilmoqchi boʻlganida — bir xat yozdi. Men uning kotibiga — u mening doʻstim edi — «Buni menga koʻchirib ber» dedim, u shunday qildi: Rasululloh ﷺ: «Dushman bilan uchrashishni orzu qilmanglar va Alloh azza va jalladan ofiyat soʻranglar. Ularga roʻpara kelsangiz, sabr qilinglar va bilinglarki, jannat qilichlarning soyalari ostidadir», der edilar. (Rovi) aytdi: U kutib turar, quyosh ogʻqanida dushmaniga qarab intilar, soʻng: «Allohumma munzilal-Kitob, va mujriyas-sahob, va hozimal-ahzob, ihzimhum vansurnaa alayhim» (Allohim, ey Kitobni nozil qilguvchi, bulutlarni harakatga keltiruvchi va guruhlarni tor-mor etguvchi! Ularni magʻlub qil va bizga ular ustidan gʻalaba ber) der edi.Абу Ҳайён айтди: Мен Мадинада бир шайхнинг ҳадис айтаётганини эшитдим: Абдуллоҳ ибн Абу Авфо Убайдуллоҳга — у Ҳарурия билан жанг қилмоқчи бўлганида — бир хат ёзди. Мен унинг котибига — у менинг дўстим эди — «Буни менга кўчириб бер» дедим, у шундай қилди: Расулуллоҳ ﷺ: «Душман билан учрашишни орзу қилманглар ва Аллоҳ азза ва жалладан офият сўранглар. Уларга рўпара келсангиз, сабр қилинглар ва билингларки, жаннат қиличларнинг соялари остидадир», дер эдилар. (Рови) айтди: У кутиб турар, қуёш оғқанида душманига қараб интилар, сўнг: «Аллоҳумма мунзилал-Китоб, ва мужрияс-саҳоб, ва ҳозимал-аҳзоб, иҳзимҳум вансурнаа алайҳим» (Аллоҳим, эй Китобни нозил қилгувчи, булутларни ҳаракатга келтирувчи ва гуруҳларни тор-мор этгувчи! Уларни мағлуб қил ва бизга улар устидан ғалаба бер) дер эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ الشَّجَرَةِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُتِيَ بِصَدَقَةٍ قَالَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَيْهِمْ وَإِنَّ أَبِي أَتَاهُ بِصَدَقَتِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى آلِ أَبِي أَوْفَى

Amr ibn Murra aytdi: Men Abdulloh ibn Abu Avfoni — u daraxt (bayʼati) ahlidan edi — eshitdim, u aytdi: Rasululloh ﷺning oldilariga sadaqa keltirilsa, u zot: «Allohumma, ularga salovat ayla», der edilar. Otam u zotning oldilariga oʻz sadaqasini keltirdi, shunda u zot: «Allohumma, Abu Avfo oilasiga salovat ayla», dedilar.Амр ибн Мурра айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Абу Авфони — у дарахт (байъати) аҳлидан эди — эшитдим, у айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига садақа келтирилса, у зот: «Аллоҳумма, уларга саловат айла», дер эдилар. Отам у зотнинг олдиларига ўз садақасини келтирди, шунда у зот: «Аллоҳумма, Абу Авфо оиласига саловат айла», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا ثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ قَالَ بَهْزٌ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ وَابْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَاأَصَابُوا حُمُرًا يَوْمَ خَيْبَرَ فَنَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُكْفِئُوا الْقُدُورَ وَقَالَ بَهْزٌ عَنْ عَدِيٍّ عَنِ الْبَرَاءِ وَابْنِ أَبِي أوْفَى

Baro ibn Ozib va Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhum) aytdilar: Xaybar kuni (odamlar) eshaklarni (soʻyib) olishdi. Shunda Rasululloh ﷺning munodiysi qozonlarni agʻdarib tashlashga nido qildi.Баро ибн Озиб ва Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳум) айтдилар: Хайбар куни (одамлар) эшакларни (сўйиб) олишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺнинг мунодийси қозонларни ағдариб ташлашга нидо қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ مِنْ بَجِيلَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُكَانَتْ جَارِيَةٌ تَضْرِبُ بِالدُّفِّ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ جَاءَ عُمَرُ ثُمَّ جَاءَ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَأَمْسَكَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عُثْمَانَ رَجُلٌ حَيِيٌّ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning huzurlarida bir joriya childirma chalayotgan edi. Abu Bakr keldi, soʻng Umar keldi, soʻng Usmon (roziyallohu anhu) keldi va (joriya chalishdan) toʻxtadi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, Usmon hayoli kishidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида бир жория чилдирма чалаётган эди. Абу Бакр келди, сўнг Умар келди, сўнг Усмон (розияллоҳу анҳу) келди ва (жория чалишдан) тўхтади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Усмон ҳаёли кишидир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَجْزَأَةَ بْنِ زَاهِرٍ وَحَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ مَجْزَأَةَ بْنِ زَاهِرٍ وَرَوْحٍ قَالَا ثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَجْزَأَةَ بْنِ زَاهِرٍ مَوْلًى لِقُرَيْشٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاءِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ اللَّهُمَّ طَهِّرْنِي بِالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ وَالْمَاءِ الْبَارِدِ اللَّهُمَّ طَهِّرْنِي مِنْ الذُّنُوبِ وَنَقِّنِي مِنْهَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنْ الْوَسَخِ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u Nabiy ﷺ (shunday) der edilar deb rivoyat qildi: «Allohumma lakal hamdu milʼas-samaaʼi va milʼal-arzi va milʼa maa shiʼta min shayʼin baʼd. Allohumma tohhirnii bis-salji val-baradi val-maaʼil-baarid. Allohumma tohhirnii minaz-zunuubi va naqqinii minhaa kamaa yunaqqos-savbul-abyazu minal-vasax (Ey Allohim! Osmon toʻla, yer toʻla va undan keyin Sen istagan narsa toʻla hamd Senga boʻlsin. Ey Allohim! Meni qor, doʻl va sovuq suv bilan poklagin. Ey Allohim! Meni gunohlardan poklagin va oq kiyim kirdan tozalanganidek, meni ulardan tozalagin)».Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у Набий ﷺ (шундай) дер эдилар деб ривоят қилди: «Аллоҳумма лакал ҳамду милъас-самааъи ва милъал-арзи ва милъа маа шиъта мин шайъин баъд. Аллоҳумма тоҳҳирнии бис-салжи вал-баради вал-мааъил-баарид. Аллоҳумма тоҳҳирнии миназ-зунууби ва наққинии минҳаа камаа юнаққос-савбул-абязу минал-васах (Эй Аллоҳим! Осмон тўла, ер тўла ва ундан кейин Сен истаган нарса тўла ҳамд Сенга бўлсин. Эй Аллоҳим! Мени қор, дўл ва совуқ сув билан поклагин. Эй Аллоҳим! Мени гуноҳлардан поклагин ва оқ кийим кирдан тозаланганидек, мени улардан тозалагин)».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدًا أَبَا الْحَسَنِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو بِهَذَا الدُّعَاءِ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاءِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ قَالَ حَجَّاجٌ مِلْءَ السَّمَاءِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُقَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ شُعْبَةُ وَحَدَّثَنِي أَبُو عِصْمَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ عُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ ushbu duo bilan duo qilar edilar: «Allohumma Robbanaa lakal hamdu milʼas-samaaʼi va milʼal-arz» — Hajjoj: «milʼas-samaaʼi va milʼal-arzi va milʼa maa shiʼta min shayʼin baʼd», dedi — (Ey Allohim, ey Robbimiz! Osmon toʻla, yer toʻla va undan keyin Sen istagan narsa toʻla hamd Senga boʻlsin).Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ ушбу дуо билан дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма Роббанаа лакал ҳамду милъас-самааъи ва милъал-арз» — Ҳажжож: «милъас-самааъи ва милъал-арзи ва милъа маа шиъта мин шайъин баъд», деди — (Эй Аллоҳим, эй Роббимиз! Осмон тўла, ер тўла ва ундан кейин Сен истаган нарса тўла ҳамд Сенга бўлсин).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْفِئُوا الْقُدُورَ وَمَا فِيهَاقَالَ شُعْبَةُ إِمَّا أَنْ يَكُونَ قَالَهُ سُلَيْمَانُ وَمَا فِيهَا أَوْ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَهُ مِنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u dedi: Rasululloh ﷺ: «Qozonlarni va ulardagi narsani agʻdarib tashlanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қозонларни ва улардаги нарсани ағдариб ташланглар», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْمُخْتَارِ مَنْ بَنِي أَسَدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَكُنَّا فِي سَفَرٍ فَلَمْ نَجِدْ الْمَاءَ قَالَ ثُمَّ هَجَمْنَا عَلَى الْمَاءِ بَعْدُ قَالَ فَجَعَلُوا يَسْقُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُلَّمَا أَتَوْهُ بِالشَّرَابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاقِي الْقَوْمِ آخِرُهُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ حَتَّى شَرِبُوا كُلُّهُمْ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz bir safarda edik, suv topmadik. Soʻng suv ustidan chiqdik. Odamlar Rasululloh ﷺga suv ichirmoqchi boʻla boshladilar. Har safar u zotga ichimlik keltirganlarida, Rasululloh ﷺ: «Qavmga suv quyuvchi ularning oxirgisidir», der edilar — uch marta, toki ularning barchasi ichib boʻlgunicha.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз бир сафарда эдик, сув топмадик. Сўнг сув устидан чиқдик. Одамлар Расулуллоҳ ﷺга сув ичирмоқчи бўла бошладилар. Ҳар сафар у зотга ичимлик келтирганларида, Расулуллоҳ ﷺ: «Қавмга сув қуювчи уларнинг охиргисидир», дер эдилар — уч марта, токи уларнинг барчаси ичиб бўлгунича.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي الْمُجَالِدِ قَالَاخْتَلَفَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ وَأَبُو بُرْدَةَ فِي السَّلَفِ فَبَعَثَانِي إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ كُنَّا نُسْلِفُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فِي الْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالزَّبِيبِ أَوْ التَّمْرِ شَكَّ فِي التَّمْرِ وَالزَّبِيبِ وَمَا هُوَ عِنْدَهُمْ أَوْ مَا نَرَاهُ عِنْدَهُمْثُمَّ أَتَيْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبْزَى فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ

Abdulloh ibn Abu Mujolid aytdi: Abdulloh ibn Shaddod bilan Abu Burda salaf (oldindan haq toʻlab, keyin mol olish) haqida ixtilof qilishdi va meni Abdulloh ibn Abu Avfoning oldiga yuborishdi. Men undan soʻradim. U: «Biz Rasululloh ﷺ, Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhum) davrida bugʻdoy, arpa va mayiz yoki xurmoda — xurmo bilan mayizda shubha qildi — salaf qilar edik; ularning qoʻlida bori (yoki: ularning qoʻlida bor deb koʻrganimiz) haqida», dedi. Soʻng men Abdurrahmon ibn Abzoning oldiga keldim, u ham shunga oʻxshash dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Мужолид айтди: Абдуллоҳ ибн Шаддод билан Абу Бурда салаф (олдиндан ҳақ тўлаб, кейин мол олиш) ҳақида ихтилоф қилишди ва мени Абдуллоҳ ибн Абу Авфонинг олдига юборишди. Мен ундан сўрадим. У: «Биз Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳум) даврида буғдой, арпа ва майиз ёки хурмода — хурмо билан майизда шубҳа қилди — салаф қилар эдик; уларнинг қўлида бори (ёки: уларнинг қўлида бор деб кўрганимиз) ҳақида», деди. Сўнг мен Абдурраҳмон ибн Абзонинг олдига келдим, у ҳам шунга ўхшаш деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ قَالَ مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ أَخْبَرَنِي طَلْحَةُ قَالَقُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى أَوْصَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قُلْتُ فَكَيْفَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِالْوَصِيَّةِ وَلَمْ يُوصِ قَالَ أَوْصَى بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Talha aytdi: Men Abdulloh ibn Abu Avfoga: «Rasululloh ﷺ vasiyat qildilarmi?» dedim. U: «Yoʻq», dedi. Men: «Unda moʻminlar qanday qilib vasiyatga buyurildilar, oʻzlari esa vasiyat qilmadilarmi?» dedim. U: «Alloh azza va jallaning Kitobiga (amal qilishni) vasiyat qildilar», dedi.Талҳа айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Абу Авфога: «Расулуллоҳ ﷺ васият қилдиларми?» дедим. У: «Йўқ», деди. Мен: «Унда мўминлар қандай қилиб васиятга буюрилдилар, ўзлари эса васият қилмадиларми?» дедим. У: «Аллоҳ азза ва жалланинг Китобига (амал қилишни) васият қилдилар», деди.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا الشَّيْبَانِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْمُجَالِدِ قَالَبَعَثَنِي أَهْلُ الْمَسْجِدِ إِلَى ابْنِ أَبِي أَوْفَى أَسْأَلُهُ مَا صَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَعَامِ خَيْبَرَ فَأَتَيْتُهُ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ وَقُلْتُ هَلْ خَمَّسَهُ قَالَ لَا كَانَ أَقَلَّ مِنْ ذَلِكَ قَالَ وَكَانَ أَحَدُنَا إِذَا أَرَادَ مِنْهُ شَيْئًا أَخَذَ مِنْهُ حَاجَتَهُ

Muhammad ibn Abu Mujolid aytdi: Masjid ahli meni Ibn Abu Avfoning oldiga yubordi, undan Nabiy ﷺ Xaybar taomi haqida nima qilganlarini soʻrashim uchun. Men uning oldiga kelib, bu haqda soʻradim. (Rovi) aytdi: Men: «U zot undan beshdan bir (xums) ajratdilarmi?» dedim. U: «Yoʻq, u bundan ozroq edi», dedi. U aytdi: Bizdan biri undan biror narsa istasa, oʻz hojatiga yaraydiganini olar edi.Муҳаммад ибн Абу Мужолид айтди: Масжид аҳли мени Ибн Абу Авфонинг олдига юборди, ундан Набий ﷺ Хайбар таоми ҳақида нима қилганларини сўрашим учун. Мен унинг олдига келиб, бу ҳақда сўрадим. (Рови) айтди: Мен: «У зот ундан бешдан бир (хумс) ажратдиларми?» дедим. У: «Йўқ, у бундан озроқ эди», деди. У айтди: Биздан бири ундан бирор нарса истаса, ўз ҳожатига ярайдиганини олар эди.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَقُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيْتَ فِي عُمْرَتِهِ قَالَ لَا

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning sahobalaridan boʻlmish Abdulloh ibn Abu Avfoga: «Nabiy ﷺ umralarida Baytga (Kaʼbaga) kirganmilar?» dedim. U: «Yoʻq», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобаларидан бўлмиш Абдуллоҳ ибн Абу Авфога: «Набий ﷺ умраларида Байтга (Каъбага) кирганмилар?» дедим. У: «Йўқ», деди.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ الشَّيْبَانِيُّ أَخْبَرَنِي قَالَقُلْتُ لِابْنِ أَبِي أَوْفَى رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ يَهُودِيًّا وَيَهُودِيَّةً قَالَ قُلْتُ بَعْدَ نُزُولِ النُّورِ أَوْ قَبْلَهَا قَالَ لَا أَدْرِي

Shayboniy aytdi: Men Ibn Abu Avfoga: «Rasululloh ﷺ rajm qilganmilar?» dedim. U: «Ha, bir yahudiy erkak va bir yahudiy ayolni», dedi. Men: «Nur (surasi) nozil boʻlgandan keyinmi yoki undan oldinmi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi.Шайбоний айтди: Мен Ибн Абу Авфога: «Расулуллоҳ ﷺ ражм қилганмилар?» дедим. У: «Ҳа, бир яҳудий эркак ва бир яҳудий аёлни», деди. Мен: «Нур (сураси) нозил бўлгандан кейинми ёки ундан олдинми?» дедим. У: «Билмайман», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ يَعْنِي الشَّيْبَانِيَّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xonaki eshaklarning goʻshtini yeyishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хонаки эшакларнинг гўштини ейишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَيَعْلَى الْمَعْنَى قَالَا ثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَقُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَشَّرَ خَدِيجَةَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهَا قَالَ نَعَمْ بَشَّرَهَا بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبٍ لَا صَخَبَ فِيهِ وَلَا نَصَبَ قَالَ يَعْلَى وَقَالَ مَرَّةً لَا صَخَبَ أَوْ لَا لَغْوَ فِيهِ وَلَا نَصَبَ

Ismoil aytdi: Men Abdulloh ibn Abu Avfoga: «Rasululloh ﷺ Xadija (roziyallohu anho)ni xushxabarlaganmidilar?» dedim. U: «Ha, uni jannatda marvariddan boʻlgan bir uy bilan xushxabar qildilar, unda na shovqin bor, na charchoq», dedi. Yaʼlo aytdi: U bir marta: «Unda na shovqin — yoki: na behuda soʻz — va na charchoq bor», dedi.Исмоил айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Абу Авфога: «Расулуллоҳ ﷺ Хадижа (розияллоҳу анҳо)ни хушхабарлаганмидилар?» дедим. У: «Ҳа, уни жаннатда марвариддан бўлган бир уй билан хушхабар қилдилар, унда на шовқин бор, на чарчоқ», деди. Яъло айтди: У бир марта: «Унда на шовқин — ёки: на беҳуда сўз — ва на чарчоқ бор», деди.

حَدَّثَنَا يَعْلَى حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ اعْتَمَرَ فَطَافَ وَطُفْنَا مَعَهُ وَصَلَّى وَصَلَّيْنَا مَعَهُ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَكُنَّا نَسْتُرُهُ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ لَا يُصِيبُهُ أَحَدٌ بِشَيْءٍ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga u zot umra qilganlarida hamroh edik. U zot tavof qildilar, biz ham u zot bilan birga tavof qildik; u zot namoz oʻqidilar, biz ham u zot bilan birga namoz oʻqidik; u zot Safo bilan Marva orasida saʼy qildilar. Biz esa u zotni Makka ahlidan toʻsib turardik, toki ularning birortasi u zotga biror ozor yetkazmasin.»Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга у зот умра қилганларида ҳамроҳ эдик. У зот тавоф қилдилар, биз ҳам у зот билан бирга тавоф қилдик; у зот намоз ўқидилар, биз ҳам у зот билан бирга намоз ўқидик; у зот Сафо билан Марва орасида саъй қилдилар. Биз эса у зотни Макка аҳлидан тўсиб турардик, токи уларнинг бирортаси у зотга бирор озор етказмасин.»

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْخَوَارِجُ هُمْ كِلَابُ النَّارِ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Xavorijlar — doʻzax itlaridir», deganlarini eshitdim.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Хаворижлар — дўзах итларидир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَاعْتَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَطُفْنَا مَعَهُ وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ وَصَلَّيْنَا مَعَهُ ثُمَّ خَرَجَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَنَحْنُ مَعَهُ نَسْتُرُهُ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ لَا يَرْمِيهِ أَحَدٌ أَوْ يُصِيبُهُ أَحَدٌ بِشَيْءٍ قَالَ فَدَعَا عَلَى الْأَحْزَابِ فَقَالَ اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ سَرِيعَ الْحِسَابِ هَازِمَ الْأَحْزَابِ اللَّهُمَّ اهْزِمْهُمْ وَزَلْزِلْهُمْ قَالَ وَرَأَيْتُ بِيَدِهِ ضَرْبَةً عَلَى سَاعِدِهِ فَقُلْتُ مَا هَذِهِ قَالَ ضُرِبْتُهَا يَوْمَ حُنَيْنٍ فَقُلْتُ لَهُ أَشَهِدْتَ مَعَهُ حُنَيْنًا قَالَ نَعَمْ وَقَبْلَ ذَلِكَ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ umra qildilar; Baytni tavof qildilar, biz ham u zot bilan birga tavof qildik; u zot Maqom ortida namoz oʻqidilar, biz ham u zot bilan birga oʻqidik. Soʻng chiqib, Safo bilan Marva orasida saʼy qildilar, biz esa u zot bilan birga edik — u zotni Makka ahlidan, birortasi u zotga biror narsa otmasin yoki biror ozor yetkazmasin deb, toʻsib turardik. Soʻng u zot ahzobga qarshi duo qilib: «Allohumma munzilal-Kitob, sariyal-hisob, hozimal-ahzob, allohummahzimhum va zalzilhum» (Allohim, ey Kitobni nozil qilguvchi, hisobni tez qilguvchi, guruhlarni tor-mor etguvchi! Allohim, ularni magʻlub et va larzaga sol), dedilar. (Rovi) aytdi: Men uning bilagida bir zarb (izini) koʻrdim va: «Bu nima?» dedim. U: «Bu menga Hunayn kuni yetgan zarb», dedi. Men unga: «Sen u zot bilan birga Hunaynda hozir boʻlganmisan?» dedim. U: «Ha, undan oldin ham», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ умра қилдилар; Байтни тавоф қилдилар, биз ҳам у зот билан бирга тавоф қилдик; у зот Мақом ортида намоз ўқидилар, биз ҳам у зот билан бирга ўқидик. Сўнг чиқиб, Сафо билан Марва орасида саъй қилдилар, биз эса у зот билан бирга эдик — у зотни Макка аҳлидан, бирортаси у зотга бирор нарса отмасин ёки бирор озор етказмасин деб, тўсиб турардик. Сўнг у зот аҳзобга қарши дуо қилиб: «Аллоҳумма мунзилал-Китоб, сариял-ҳисоб, ҳозимал-аҳзоб, аллоҳуммаҳзимҳум ва залзилҳум» (Аллоҳим, эй Китобни нозил қилгувчи, ҳисобни тез қилгувчи, гуруҳларни тор-мор этгувчи! Аллоҳим, уларни мағлуб эт ва ларзага сол), дедилар. (Рови) айтди: Мен унинг билагида бир зарб (изини) кўрдим ва: «Бу нима?» дедим. У: «Бу менга Ҳунайн куни етган зарб», деди. Мен унга: «Сен у зот билан бирга Ҳунайнда ҳозир бўлганмисан?» дедим. У: «Ҳа, ундан олдин ҳам», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مِسْعَرٌ عَنْ زِيَادِ بْنِ فَيَّاضٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Allohumma lakal hamdu kasiiron toyyiban mubaarakan fiih (Ey Allohim! Senga koʻp, pokiza va barakali hamd boʻlsin)», deganlarini eshitdim.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Аллоҳумма лакал ҳамду касиирон тоййибан мубааракан фииҳ (Эй Аллоҳим! Сенга кўп, покиза ва баракали ҳамд бўлсин)», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ الشَّجَرَةِ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ قَوْمٌ بِصَدَقَةٍ قَالَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَيْهِمْ فَأَتَاهُ أَبِي بِصَدَقَةٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى آلِ أَبِي أَوْفَى

(Amr ibn Murra aytdi:) Men Abdulloh ibn Abu Avfoni — u daraxt (bayʼati) ahlidan edi — eshitdim, u aytdi: Paygʻambar ﷺning oldilariga bir qavm sadaqasi bilan kelsa, u zot: «Allohim, ularga (rahmat va) salovat ayt», derdilar. Otam u zotning oldiga oʻz sadaqasi bilan keldi, u zot: «Allohim, Abu Avfo oilasiga salovat ayt», dedilar.(Амр ибн Мурра айтди:) Мен Абдуллоҳ ибн Абу Авфони — у дарахт (байъати) аҳлидан эди — эшитдим, у айтди: Пайғамбар ﷺнинг олдиларига бир қавм садақаси билан келса, у зот: «Аллоҳим, уларга (раҳмат ва) саловат айт», дердилар. Отам у зотнинг олдига ўз садақаси билан келди, у зот: «Аллоҳим, Абу Авфо оиласига саловат айт», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ حَدَّثَنَا إِيَادٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ وَنَحْنُ فِي الصَّفِّ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ فِي الصَّفِّ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا قَالَ فَرَفَعَ الْمُسْلِمُونَ رُءُوسَهُمْ وَاسْتَنْكَرُوا الرَّجُلَ وَقَالُوا مَنْ الَّذِي يَرْفَعُ صَوْتَهُ فَوْقَ صَوْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ هَذَا الْعَالِي الصَّوْتَ فَقِيلَ هُوَ ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ كَلَامَكَ يَصْعَدُ فِي السَّمَاءِ حَتَّى فُتِحَ بَابٌ فَدَخَلَ فِيهِقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَاه جَعْفَرُ بْنُ حُمَيْدٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ عَنْ إِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى مِثْلَهُ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺning ortlarida safda turgan edik, bir kishi kelib safga kirdi va: «Allohu akbaru kabiiron va subhaanallohi bukratan va asiilaa» dedi. (Rovi) aytdi: Musulmonlar boshlarini koʻtarib, u kishini yoqtirmadilar va: «Rasululloh ﷺning ovozlaridan yuqori ovoz chiqargan kim?» dedilar. Rasululloh ﷺ (namozdan) qaytganlarida: «Ovozini balandlatgan bu kim edi?» dedilar. «Mana shu, ey Allohning Rasuli», deyildi. Shunda u zot: «Allohga qasamki, men sening soʻzing osmonga koʻtarilayotganini koʻrdim, nihoyat bir eshik ochildi va u undan kirdi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг ортларида сафда турган эдик, бир киши келиб сафга кирди ва: «Аллоҳу акбару кабиирон ва субҳааналлоҳи букратан ва асиилаа» деди. (Рови) айтди: Мусулмонлар бошларини кўтариб, у кишини ёқтирмадилар ва: «Расулуллоҳ ﷺнинг овозларидан юқори овоз чиқарган ким?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ (намоздан) қайтганларида: «Овозини баландлатган бу ким эди?» дедилар. «Мана шу, эй Аллоҳнинг Расули», дейилди. Шунда у зот: «Аллоҳга қасамки, мен сенинг сўзинг осмонга кўтарилаётганини кўрдим, ниҳоят бир эшик очилди ва у ундан кирди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنِي مَالِكٌ يَعْنِي ابْنَ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ قَالَسَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى هَلْ أَوْصَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا قُلْتُ فَلِمَ كُتِبَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ الْوَصِيَّةُ أَوْ لِمَ أُمِرُوا بِالْوَصِيَّةِ قَالَ أَوْصَى بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Talha ibn Musarrif (rahimahulloh) aytadi: Men Abdulloh ibn Abu Avfodan: «Rasululloh ﷺ vasiyat qildilarmi?» deb soʻradim. U: «Yoʻq», dedi. Men: «Unda nega musulmonlarga vasiyat farz qilindi yoki nega ular vasiyat qilishga buyurildilar?» dedim. U: «(Rasululloh ﷺ) Alloh azza va jallaning Kitobiga (amal qilishni) vasiyat qildilar», dedi.Талҳа ибн Мусарриф (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Абдуллоҳ ибн Абу Авфодан: «Расулуллоҳ ﷺ васият қилдиларми?» деб сўрадим. У: «Йўқ», деди. Мен: «Унда нега мусулмонларга васият фарз қилинди ёки нега улар васият қилишга буюрилдилар?» дедим. У: «(Расулуллоҳ ﷺ) Аллоҳ азза ва жалланинг Китобига (амал қилишни) васият қилдилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حَسَنٍ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohumma Robbanaa lakal hamdu milʼas-samaavaati va milʼal-arzi va milʼa maa shiʼta min shayʼin baʼd (Ey Allohim, ey Robbimiz! Osmonlar toʻla, yer toʻla va undan keyin Sen istagan narsa toʻla hamd Senga boʻlsin)», der edilar.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳумма Роббанаа лакал ҳамду милъас-самааваати ва милъал-арзи ва милъа маа шиъта мин шайъин баъд (Эй Аллоҳим, эй Роббимиз! Осмонлар тўла, ер тўла ва ундан кейин Сен истаган нарса тўла ҳамд Сенга бўлсин)», дер эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ السَّكْسَكِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَأَتَى رَجُلٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي لَا أَسْتَطِيعُ أَنْ آخُذَ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا فَعَلِّمْنِي شَيْئًا يُجْزِئُنِي مِنْ الْقُرْآنِ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ فَذَهَبَ أَوْ قَامَ أَوْ نَحْوَ ذَا قَالَ هَذَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَا لِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَعَافِنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي أَوْ ارْزُقْنِي وَاهْدِنِي وَعَافِنِيقَالَ مِسْعَرٌ وَرُبَّمَا قَالَ اسْتَفْهَمْتُ بَعْضَهُ مِنْ أَبِي خَالِدٍ يَعْنِي الدَّالَانِيَّ

Ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Men Qurʼondan biror narsa (yodlab) ola olmayapman, menga Qurʼon oʻrniga yetarli boʻladigan bir narsani oʻrgating», dedi. U zot: «‹Subhanalloh, val hamdu lillah, va la ilaha illalloh, vallohu akbar, va la havla va la quvvata illa billah› (Alloh pokdir, hamd Allohgadir, Allohdan boshqa iloh yoʻq, Alloh eng buyukdir, kuch-quvvat faqat Alloh bilandir)», dedilar. (Rovi) aytdi: U ketdi yoki turdi yoxud shunga oʻxshash (bir ish qildi) va: «Bu Alloh azza va jalla uchun boʻldi, menga nima (qoladi)?» dedi. U zot: «‹Allohummagʻfir lii varhamnii va ofinii vahdinii varzuqnii› — yoki: ‹varzuqnii vahdinii va ofinii› deb ayt», dedilar.Ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Мен Қуръондан бирор нарса (ёдлаб) ола олмаяпман, менга Қуръон ўрнига етарли бўладиган бир нарсани ўргатинг», деди. У зот: «‹Субҳаналлоҳ, вал ҳамду лиллаҳ, ва ла илаҳа иллаллоҳ, валлоҳу акбар, ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ› (Аллоҳ покдир, ҳамд Аллоҳгадир, Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ, Аллоҳ энг буюкдир, куч-қувват фақат Аллоҳ биландир)», дедилар. (Рови) айтди: У кетди ёки турди ёхуд шунга ўхшаш (бир иш қилди) ва: «Бу Аллоҳ азза ва жалла учун бўлди, менга нима (қолади)?» деди. У зот: «‹Аллоҳуммағфир лии варҳамнии ва офинии ваҳдинии варзуқнии› — ёки: ‹варзуқнии ваҳдинии ва офинии› деб айт», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حَسَنٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاءِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ der edilar: «Allohumma lakal hamdu milʼas-samaaʼi va milʼal-arzi va milʼa maa shiʼta min shayʼin baʼd (Ey Allohim! Osmon toʻla, yer toʻla va undan keyin Sen istagan narsa toʻla hamd Senga boʻlsin)».Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дер эдилар: «Аллоҳумма лакал ҳамду милъас-самааъи ва милъал-арзи ва милъа маа шиъта мин шайъин баъд (Эй Аллоҳим! Осмон тўла, ер тўла ва ундан кейин Сен истаган нарса тўла ҳамд Сенга бўлсин)».

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الْهَجَرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَىوَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ الشَّجَرَةِ فَمَاتَتْ ابْنَةٌ لَهُ وَكَانَ يَتْبَعُ جِنَازَتَهَا عَلَى بَغْلَةٍ خَلْفَهَا فَجَعَلَ النِّسَاءُ يَبْكِينَ فَقَالَ لَا تَرْثِينَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْمَرَاثِي فَتُفِيضُ إِحْدَاكُنَّ مِنْ عَبْرَتِهَا مَا شَاءَتْ ثُمَّ كَبَّرَ عَلَيْهَا أَرْبَعًا ثُمَّ قَامَ بَعْدَ الرَّابِعَةِ قَدْرَ مَا بَيْنَ التَّكْبِيرَتَيْنِ يَدْعُو ثُمَّ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ فِي الْجِنَازَةِ هَكَذَا

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu) — u Shajara ahlidan edi — ning bir qizi vafot etdi. U janozaning ortidan xachir minib borar edi. Ayollar yigʻlay boshladilar. Shunda u: «Marsiya aytmanglar, chunki Rasululloh ﷺ marsiyalardan qaytarganlar. Sizlardan biringiz esa xohlaganicha koʻz yoshini toʻksin», dedi. Soʻng unga toʻrt marta takbir aytdi, keyin toʻrtinchisidan soʻng ikki takbir orasidagi miqdorcha duo qilib turdi. Soʻng: «Rasululloh ﷺ janozada ana shunday qilar edilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу) — у Шажара аҳлидан эди — нинг бир қизи вафот этди. У жанозанинг ортидан хачир миниб борар эди. Аёллар йиғлай бошладилар. Шунда у: «Марсия айтманглар, чунки Расулуллоҳ ﷺ марсиялардан қайтарганлар. Сизлардан бирингиз эса хоҳлаганича кўз ёшини тўксин», деди. Сўнг унга тўрт марта такбир айтди, кейин тўртинчисидан сўнг икки такбир орасидаги миқдорча дуо қилиб турди. Сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ жанозада ана шундай қилар эдилар», деди.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى قَالَ عَبْد اللَّهِ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ الْحَكَمِ قَالَ ثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَنْ يَنْهَضَ إِلَى عَدُوِّهِ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dushmaniga quyosh ogʻgan paytda yurish qilishni yaxshi koʻrar edilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ душманига қуёш оғган пайтда юриш қилишни яхши кўрар эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجَرِّ الْأَخْضَرِقَالَ قُلْتُ الْأَبْيَضُ قَالَ لَا أَدْرِي

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yashil kuzadan qaytardilar. (Roviy) dedi: Men: «Oq (kuza)chi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ яшил кузадан қайтардилар. (Ровий) деди: Мен: «Оқ (куза)чи?» дедим. У: «Билмайман», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ صَاحِبُ الْهَرَوِيِّ وَاسْمُهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَبَشَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَدِيجَةَ بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبٍ لَا صَخَبَ فِيهِ وَلَا نَصَبَ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xadijani jannatda marvariddan boʻlgan bir uy bilan xushxabar qildilar; unda na shovqin bor, na charchoq.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хадижани жаннатда марвариддан бўлган бир уй билан хушхабар қилдилар; унда на шовқин бор, на чарчоқ.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ الْجَرِّ الْأَخْضَرِ يَعْنِي النَّبِيذَ فِي الْجَرِّ الْأَخْضَرِقَالَ قُلْتُ فَالْأَبْيَضُ قَالَ لَا أَدْرِي

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning yashil kuzadan — yaʼni yashil kuzadagi nabizdan — qaytarayotganlarini eshitdim. (Roviy) dedi: Men: «Oq (kuza)chi?» dedim. U: «Bilmayman», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг яшил кузадан — яъни яшил кузадаги набиздан — қайтараётганларини эшитдим. (Ровий) деди: Мен: «Оқ (куза)чи?» дедим. У: «Билмайман», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ قَالَقُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَشَّرَ خَدِيجَةَ قَالَ نَعَمْ بِبَيْتٍ مِنْ قَصَبٍ لَا صَخَبَ فِيهِ وَلَا نَصَبَ

Ismoil ibn Abu Xolid aytdi: Men Abdulloh ibn Abu Avfoga: «Rasululloh ﷺ Xadijani xushxabarlaganmidilar?» dedim. U: «Ha, marvariddan boʻlgan bir uy bilan; unda na shovqin bor, na charchoq», dedi.Исмоил ибн Абу Холид айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Абу Авфога: «Расулуллоҳ ﷺ Хадижани хушхабарлаганмидилар?» дедим. У: «Ҳа, марвариддан бўлган бир уй билан; унда на шовқин бор, на чарчоқ», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَىنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُومُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ حَتَّى لَا يُسْمَعَ وَقْعُ قَدَمٍ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ peshin namozining birinchi rakatida shu qadar uzoq turar edilarki, (oʻrnidan turib ketganlarning) qadam tovushi ham eshitilmas edi.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ пешин намозининг биринчи ракатида шу қадар узоқ турар эдиларки, (ўрнидан туриб кетганларнинг) қадам товуши ҳам эшитилмас эди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى أَنَّهُمْأَصَابُوا حُمُرًا فَطَبَخُوهَا قَالَ فَنَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْفِئُوا الْقُدُورَ

al-Baroʼ (ibn Ozib) va Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz eshaklarni topib, ularni pishirdik. Shunda Rasululloh ﷺ ning jarchisi: ‹Qozonlarni agʻdaringlar!› — deb jar soldi».ал-Барў (ибн Озиб) ва Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз эшакларни топиб, уларни пиширдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг жарчиси: ‹Қозонларни ағдаринглар!› — деб жар солди».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادٍ حَدَّثَنَا إِيَادٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ نَابِي يَعْنِي نَائِي وَنَحْنُ فِي الصَّفِّ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ فِي الصَّفِّ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا فَرَفَعَ الْمُسْلِمُونَ رُءُوسَهُمْ وَاسْتَنْكَرُوا الرَّجُلَ فَقَالُوا مَنْ الَّذِي يَرْفَعُ صَوْتَهُ فَوْقَ صَوْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا انْصَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ هَذَا الْعَالِي الصَّوْتَ قَالَ هُوَ ذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ كَلَامَكَ يَصْعَدُ فِي السَّمَاءِ حَتَّى فُتِحَ بَابٌ مِنْهَا فَدَخَلَ فِيهِ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ ning ortlarida safda turganimizda uzoqdan bir kishi keldi va safga kirib: «Allohu akbaru kabiiran va subhaanallohi bukratan va asiilan», dedi. Shunda musulmonlar boshlarini koʻtarib, u kishini yoqtirmadilar va: «Rasululloh ﷺ ning ovozlaridan yuqori ovoz chiqarayotgan kim?» dedilar. Nabiy ﷺ (namozdan) chiqqanlarida: «Ovozini baland koʻtargan kim edi?» dedilar. U: «Mana men, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Vallohi, men sening soʻzing osmonga koʻtarilib, undan bir eshik ochilib, u shunga kirganini koʻrdim», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ нинг ортларида сафда турганимизда узоқдан бир киши келди ва сафга кириб: «Аллоҳу акбару кабииран ва субҳааналлоҳи букратан ва асиилан», деди. Шунда мусулмонлар бошларини кўтариб, у кишини ёқтирмадилар ва: «Расулуллоҳ ﷺ нинг овозларидан юқори овоз чиқараётган ким?» дедилар. Набий ﷺ (намоздан) чиққанларида: «Овозини баланд кўтарган ким эди?» дедилар. У: «Мана мен, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Валлоҳи, мен сенинг сўзинг осмонга кўтарилиб, ундан бир эшик очилиб, у шунга кирганини кўрдим», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ جُمْهَانٍَ قَالَكُنَّا نُقَاتِلُ الْخَوَارِجَ وَفِينَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى وَقَدْ لَحِقَ لَهُ غُلَامٌ بِالْخَوَارِجِ وَهُمْ مِنْ ذَلِكَ الشَّطِّ وَنَحْنُ مِنْ ذَا الشَّطِّ فَنَادَيْنَاهُ أَبَا فَيْرُوزَ أَبَا فَيْرُوزَ وَيْحَكَ هَذَا مَوْلَاكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى قَالَ نِعْمَ الرَّجُلُ هُوَ لَوْ هَاجَرَ قَالَ مَا يَقُولُ عَدُوُّ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَقُولُ نِعْمَ الرَّجُلُ لَوْ هَاجَرَ قَالَ فَقَالَ أَهِجْرَةٌ بَعْدَ هِجْرَتِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ طُوبَى لِمَنْ قَتَلَهُمْ وَقَتَلُوهُ

Saʼid ibn Jumhon aytdi: Biz xavorijlarga qarshi jang qilar edik, oramizda Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhu) bor edi. Uning bir gʻulomi xavorijlarga qoʻshilib ketgan edi; ular daryoning u tomonida, biz esa bu tomonida edik. Biz unga: «Ey Abu Fayruz! Ey Abu Fayruz! Voy senga, mana bu — xojang Abdulloh ibn Abu Avfo», deb qichqirdik. U: «U yaxshi kishi, agar hijrat qilganida edi», dedi. (Abdulloh): «Allohning dushmani nima deyapti?» dedi. Biz: «U: ‹Yaxshi kishi, agar hijrat qilganida edi› deyapti», dedik. Shunda u: «Rasululloh ﷺ bilan birga qilgan hijratimdan keyin ham hijrat boʻladimi?» dedi. Soʻng: «Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Ularni oʻldirgan va ular oʻldirgan kishiga tuba (xushxabar) boʻlsin›, deganlarini eshitganman», dedi.Саъид ибн Жумҳон айтди: Биз хаворижларга қарши жанг қилар эдик, орамизда Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳу) бор эди. Унинг бир ғуломи хаворижларга қўшилиб кетган эди; улар дарёнинг у томонида, биз эса бу томонида эдик. Биз унга: «Эй Абу Файруз! Эй Абу Файруз! Вой сенга, мана бу — хожанг Абдуллоҳ ибн Абу Авфо», деб қичқирдик. У: «У яхши киши, агар ҳижрат қилганида эди», деди. (Абдуллоҳ): «Аллоҳнинг душмани нима деяпти?» деди. Биз: «У: ‹Яхши киши, агар ҳижрат қилганида эди› деяпти», дедик. Шунда у: «Расулуллоҳ ﷺ билан бирга қилган ҳижратимдан кейин ҳам ҳижрат бўладими?» деди. Сўнг: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Уларни ўлдирган ва улар ўлдирган кишига туба (хушхабар) бўлсин›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ قَالَسَأَلَ شَرِيكِي وَأَنَا مَعَهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى عَنْ الْجَرَادِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهِ وَقَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ غَزَوَاتٍ فَكُنَّا نَأْكُلُهُ

Abu Yaʼfur aytdi: Sherigim — men u bilan birga edim — Abdulloh ibn Abu Avfodan chigirtka haqida soʻradi. U: «Unda zarar yoʻq», dedi va: «Men Rasululloh ﷺ bilan birga yetti gʻazot qildim, biz uni yer edik», dedi.Абу Яъфур айтди: Шеригим — мен у билан бирга эдим — Абдуллоҳ ибн Абу Авфодан чигиртка ҳақида сўради. У: «Унда зарар йўқ», деди ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга етти ғазот қилдим, биз уни ер эдик», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَذَكَرْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ حَدِيثًا حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى فِي لُحُومِ الْحُمُرِ فَقَالَ سَعِيدٌ حَرَّمَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَتَّةَ

Saʼid ibn Jubayr aytdi: Men Abdullohga Abdulloh ibn Abu Avfo menga eshaklar goʻshti haqida aytib bergan bir hadisni zikr qildim. Saʼid dedi: Rasululloh ﷺ uni butunlay harom qildilar.Саъид ибн Жубайр айтди: Мен Абдуллоҳга Абдуллоҳ ибн Абу Авфо менга эшаклар гўшти ҳақида айтиб берган бир ҳадисни зикр қилдим. Саъид деди: Расулуллоҳ ﷺ уни бутунлай ҳаром қилдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عِلَاقَةَ قَالَسَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَامَ يَخْطُبُ يَوْمَ تُوُفِّيَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اشْفَعُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ وَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَشْتَرِطُ عَلَى النُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَكُمْ لَنَاصِحٌ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ

Ziyod ibn Iloqa aytdi: Men Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)ni al-Mugʻira ibn Shuʼba vafot etgan kuni xutba qilib turganini eshitdim. U turib: «Sizlarga toki bir amir kelguncha Alloh azza va jalladan qoʻrqishni, vazminlik va sokinlikni lozim tutinglar; u hozir sizlarga keladi», dedi. Soʻng: «Amiringiz uchun (magʻfirat soʻrab) shafoat qilinglar, chunki u afvni yaxshi koʻrar edi», dedi. Yana dedi: «Ammo baʼd, men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: ‹Sizga Islom ustiga bayʼat qilaman›, dedim. Rasululloh ﷺ: ‹Har bir musulmonga xayrixoh boʻlishingni ham shart qilaman›, dedilar. Men u zotga shunga bayʼat qildim. Mana shu masjidning Robbiga qasamki, men sizlarning barchangizga xayrixohman». Soʻng istigʻfor aytib, (minbardan) tushdi.Зиёд ибн Илоқа айтди: Мен Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)ни ал-Муғира ибн Шуъба вафот этган куни хутба қилиб турганини эшитдим. У туриб: «Сизларга токи бир амир келгунча Аллоҳ азза ва жалладан қўрқишни, вазминлик ва сокинликни лозим тутинглар; у ҳозир сизларга келади», деди. Сўнг: «Амирингиз учун (мағфират сўраб) шафоат қилинглар, чунки у афвни яхши кўрар эди», деди. Яна деди: «Аммо баъд, мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: ‹Сизга Ислом устига байъат қиламан›, дедим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ҳар бир мусулмонга хайрихоҳ бўлишингни ҳам шарт қиламан›, дедилар. Мен у зотга шунга байъат қилдим. Мана шу масжиднинг Роббига қасамки, мен сизларнинг барчангизга хайрихоҳман». Сўнг истиғфор айтиб, (минбардан) тушди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْتَرِطْ عَلَيَّ فَقَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُصَلِّي الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَنْصَحُ لِلْمُسْلِمِ وَتَبْرَأُ مِنْ الْكَافِرِ

Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, menga shart qoʻying», dedim. U zot: «Allohga ibodat qilasan va Unga hech narsani sherik qilmaysan, farz namozni oʻqiysan, farz zakotni berasan, musulmonga xayrixoh boʻlasan va kofirdan voz kechasan», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, менга шарт қўйинг», дедим. У зот: «Аллоҳга ибодат қиласан ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмайсан, фарз намозни ўқийсан, фарз закотни берасан, мусулмонга хайрихоҳ бўласан ва кофирдан воз кечасан», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ طَارِقٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ جَرِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِنِسَاءٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِنَّ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ayollarning yonidan oʻtdilar va ularga salom berdilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аёлларнинг ёнидан ўтдилар ва уларга салом бердилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلٍ أَوْ شِبْلٍ قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُبَيْلٍ يَعْنِي ابْنَ عَوْفٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: «Qaysi bir qul qochib ketsa, undan zimma (himoya) uzilgan boʻladi».Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади: «Қайси бир қул қочиб кетса, ундан зимма (ҳимоя) узилган бўлади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً حَسَنَةً كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْتَقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْتَقَصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌحَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَوْنَ بْنَ أَبِي جَحْفَةَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ الْبَجَلِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَدْرِ النَّهَارِ فَذَكَرَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ ثُمَّ دَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ يُصَلِّي وَقَالَ كَأَنَّهُ مُذْهَبَةٌ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: «Kim Islomda yaxshi sunnat (yoʻl) boshlasa, unga oʻzining ajri va undan keyin shu bilan amal qilganlarning ajri — ularning ajrlaridan biror narsa kamaymagan holda — boʻladi. Kim Islomda yomon sunnat boshlasa, uning zimmasiga oʻzining gunohi va undan keyin shu bilan amal qilganlarning gunohi — ularning gunohlaridan biror narsa kamaymagan holda — boʻladi». Munzir ibn Jarir al-Bajaliy otasidan rivoyat qilib dedi: Biz kunduzning avvalida Rasululloh ﷺ huzurlarida edik — va u hadisni zikr qildi; faqat u: «Bilolga buyurdilar, u azon aytdi; soʻng (u zot uyga) kirdilar, keyin chiqib namoz oʻqidilar», dedi va: «Goʻyo u tilla suvi yuritilgandek edi», dedi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан ривоят қилади: «Ким Исломда яхши суннат (йўл) бошласа, унга ўзининг ажри ва ундан кейин шу билан амал қилганларнинг ажри — уларнинг ажрларидан бирор нарса камаймаган ҳолда — бўлади. Ким Исломда ёмон суннат бошласа, унинг зиммасига ўзининг гуноҳи ва ундан кейин шу билан амал қилганларнинг гуноҳи — уларнинг гуноҳларидан бирор нарса камаймаган ҳолда — бўлади». Мунзир ибн Жарир ал-Бажалий отасидан ривоят қилиб деди: Биз кундузнинг аввалида Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида эдик — ва у ҳадисни зикр қилди; фақат у: «Билолга буюрдилар, у азон айтди; сўнг (у зот уйга) кирдилар, кейин чиқиб намоз ўқидилар», деди ва: «Гўё у тилла суви юритилгандек эди», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ الْحَجَّاجِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ زَاذَانَ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّأَنَّ رَجُلًا جَاءَ فَدَخَلَ فِي الْإِسْلَامِ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُهُ الْإِسْلَامَ وَهُوَ فِي مَسِيرِهِ فَدَخَلَ خُفُّ بَعِيرِهِ فِي جُحْرِ يَرْبُوعٍ فَوَقَصَهُ بَعِيرُهُ فَمَاتَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عَمِلَ قَلِيلًا وَأُجِرَ كَثِيرًا قَالَهَا حَمَّادٌ ثَلَاثًا اللَّحْدُ لَنَا وَالشَّقُّ لِغَيْرِنَاحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ الْبَجَلِيُّ عَنْ زَاذَانَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi kelib Islomga kirdi. Rasululloh ﷺ yurishda unga Islomni oʻrgatib borar edilar. Shunda uning tuyasining oyogʻi bir yumronqoziq inining kavagiga tushib ketdi va tuyasi uning boʻynini sindirdi, u vafot etdi. Rasululloh ﷺ uning oldiga kelib: «Oz amal qildi, koʻp ajr oldi», dedilar — buni Hammod uch marta aytdi. «Lahd — bizniki, shaqq esa bizdan boshqalarniki». Bu hadis boshqa bir yoʻl bilan ham Zazondan rivoyat qilinib zikr qilingan.Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши келиб Исломга кирди. Расулуллоҳ ﷺ юришда унга Исломни ўргатиб борар эдилар. Шунда унинг туясининг оёғи бир юмронқозиқ инининг кавагига тушиб кетди ва туяси унинг бўйнини синдирди, у вафот этди. Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига келиб: «Оз амал қилди, кўп ажр олди», дедилар — буни Ҳаммод уч марта айтди. «Лаҳд — бизники, шаққ эса биздан бошқаларники». Бу ҳадис бошқа бир йўл билан ҳам Зазондан ривоят қилиниб зикр қилинган.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ يُونُسَ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ جَرِيرٌسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَظْرَةِ الْفَجْأَةِ فَأَمَرَنِي أَنْ أَصْرِفَ بَصَرِي

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan kutilmaganda (begona ayolga) koʻz tushib qolishi haqida soʻradim. Shunda u zot menga koʻzimni (darhol) burishimni buyurdilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан кутилмаганда (бегона аёлга) кўз тушиб қолиши ҳақида сўрадим. Шунда у зот менга кўзимни (дарҳол) буришимни буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَقَبَضَ يَدَهُ وَقَالَ النُّصْحُ لِكُلِّ مُسْلِمٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ مَنْ لَمْ يَرْحَمْ النَّاسَ لَمْ يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Sizga Islom ustiga bayʼat qilaman», dedim. Shunda u zot qoʻllarini tortdilar va: «Har bir musulmonga xayrixoh boʻlish (ustiga ham)», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Albatta, kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Сизга Ислом устига байъат қиламан», дедим. Шунда у зот қўлларини тортдилар ва: «Ҳар бир мусулмонга хайрихоҳ бўлиш (устига ҳам)», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِلْمُسْلِمِ وَعَلَى فِرَاقِ الْمُشْرِكِ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga namozni toʻkis ado etishga, zakotni berishga, musulmonga xayrixoh boʻlishga va mushrikni tark etishga bayʼat berdim.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га намозни тўкис адо этишга, закотни беришга, мусулмонга хайрихоҳ бўлишга ва мушрикни тарк этишга байъат бердим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ وَعَلَى فِرَاقِ الْمُشْرِكِ أَوْ كَلِمَةٍ مَعْنَاهَا

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men Rasululloh ﷺ ga namozni toʻkis ado etishga, zakotni berishga, har bir musulmonga xolis boʻlishga va mushrikni tark etishga bayʼat berdim» — yoki shu maʼnodagi bir soʻzni aytdi.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ га намозни тўкис адо этишга, закотни беришга, ҳар бир мусулмонга холис бўлишга ва мушрикни тарк этишга байъат бердим» — ёки шу маънодаги бир сўзни айтди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ظَبْيَانَ يُحَدِّثُ عَنْ جَرِيرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَمْ يَرْحَمْ النَّاسَ لَمْ يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», deganlarini eshitdim.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ أَنَّ جَرِيرًا قَالَيَا رَسُولَ اللَّهِ اشْتَرِطْ عَلَيَّ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُصَلِّي الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَنْصَحُ الْمُسْلِمَ وَتَبْرَأُ مِنْ الْكَافِرِ

Jarir (roziyallohu anhu) aytdi: «Yo Rasululloh, menga shart qoʻying», dedim. U zot: «Allohga ibodat qilasan, Unga hech narsani sherik qilmaysan, farz namozni oʻqiysan, farz zakotni berasan, musulmonga xayrixoh boʻlasan va kofirdan voz kechasan», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ё Расулуллоҳ, менга шарт қўйинг», дедим. У зот: «Аллоҳга ибодат қиласан, Унга ҳеч нарсани шерик қилмайсан, фарз намозни ўқийсан, фарз закотни берасан, мусулмонга хайрихоҳ бўласан ва кофирдан воз кечасан», дедилар.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَرْحَمُ مَنْ لَا يَرْحَمُ النَّاسَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Albatta, Alloh azza va jalla odamlarga rahm qilmagan kishiga rahm qilmaydi», deganlarini eshitdim.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла одамларга раҳм қилмаган кишига раҳм қилмайди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ جَرِيرٍ وَهُوَ جَدُّهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ يَا جَرِيرُ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ ثُمَّ قَالَ فِي خُطْبَتِهِ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Vidolashuv hajjida: «Ey Jarir, odamlarni jim qildir», dedilar. Soʻng xutbalarida: «Mendan keyin bir-biringizning boʻyningizga urib, kofirlarga aylanib qaytmanglar», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Видолашув ҳажжида: «Эй Жарир, одамларни жим қилдир», дедилар. Сўнг хутбаларида: «Мендан кейин бир-бирингизнинг бўйнингизга уриб, кофирларга айланиб қайтманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ قَالَبَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ تَفْعَلُ هَذَا وَقَدْ بُلْتَ قَالَ نَعَمْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ إِبْرَاهِيمُ فَكَانَ يُعْجِبُهُمْ هَذَا الْحَدِيثُ لِأَنَّ إِسْلَامَ جَرِيرٍ كَانَ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ

Hammom dedi: Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu) kichik hojat qildi, soʻng tahorat qilib, mahsilariga mash tortdi. Shunda unga: «Kichik hojat qilib turib, shunday qilasanmi?» deyildi. U: «Ha; men Rasululloh ﷺ ning kichik hojat qilib, soʻng tahorat qilib, mahsilariga mash tortganlarini koʻrdim», dedi. Ibrohim dedi: Bu hadis ularga yoqar edi, chunki Jarirning Islomi Moida (surasi) nozil boʻlganidan keyin edi.Ҳаммом деди: Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) кичик ҳожат қилди, сўнг таҳорат қилиб, маҳсиларига маш тортди. Шунда унга: «Кичик ҳожат қилиб туриб, шундай қиласанми?» дейилди. У: «Ҳа; мен Расулуллоҳ ﷺ нинг кичик ҳожат қилиб, сўнг таҳорат қилиб, маҳсиларига маш тортганларини кўрдим», деди. Иброҳим деди: Бу ҳадис уларга ёқар эди, чунки Жарирнинг Исломи Моида (сураси) нозил бўлганидан кейин эди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرًا يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّحَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», dedilar. Boshqa bir yoʻl bilan ham Zayd ibn Vahb Jarir ibn Abdullohdan rivoyat qilib, shuning oʻxshashini zikr qildi.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», дедилар. Бошқа бир йўл билан ҳам Зайд ибн Ваҳб Жарир ибн Абдуллоҳдан ривоят қилиб, шунинг ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ جَرِيرٍ مِثْلَ ذَلِكَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», dedilar. Boshqa bir yoʻl bilan Abu Zabyon ham Jarirdan shuningdek rivoyat qildi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», дедилар. Бошқа бир йўл билан Абу Забён ҳам Жарирдан шунингдек ривоят қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَمَا حَجَبَنِي عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا تَبَسَّمَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Islomni qabul qilganimdan beri Rasululloh ﷺ meni (huzurlariga kirishdan) toʻsmadilar va meni faqat tabassum qilib koʻrar edilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исломни қабул қилганимдан бери Расулуллоҳ ﷺ мени (ҳузурларига киришдан) тўсмадилар ва мени фақат табассум қилиб кўрар эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَدْرِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَهُ قَوْمٌ حُفَاةٌ عُرَاةٌ مُجْتَابِي النِّمَارِ أَوْ الْعَبَاءِ مُتَقَلِّدِي السُّيُوفِ عَامَّتُهُمْ مِنْ مُضَرَ بَلْ كُلُّهُمْ مِنْ مُضَرَ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَا رَأَى بِهِمْ مِنْ الْفَاقَةِ قَالَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ وَأَقَامَ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِلَى آخِرِ الْآيَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا} وَقَرَأَ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْحَشْرِ {وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ} تَصَدَّقَ رَجُلٌ مِنْ دِينَارِهِ مِنْ دِرْهَمِهِ مِنْ ثَوْبِهِ مِنْ صَاعِ بُرِّهِ مِنْ صَاعِ تَمْرِهِ حَتَّى قَالَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ بِصُرَّةٍ كَادَتْ كَفُّهُ تَعْجِزُ عَنْهَا بَلْ قَدْ عَجَزَتْ ثُمَّ تَتَابَعَ النَّاسُ حَتَّى رَأَيْتُ كَوْمَيْنِ مِنْ طَعَامٍ وَثِيَابٍ حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَهَلَّلُ وَجْهُهُ يَعْنِي كَأَنَّهُ مُذْهَبَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz kunduzning avvalida Rasululloh ﷺ huzurida edik. Shunda u zotning oldiga yalangoyoq, yalangʻoch, yoʻl-yoʻl junli choponlarni yoki abolarni teshib boshlaridan kiyib olgan, qilichlarini osib olgan bir qavm keldi — ularning koʻpchiligi Muzar (qabilasi)dan, balki hammasi Muzardan edi. Rasululloh ﷺ ularda koʻrgan qashshoqlik sababli yuzlari oʻzgardi. Soʻng (uyga) kirdilar, keyin chiqdilar va Bilolga buyurdilar, u azon va iqomat aytdi. Soʻng (u zot) namoz oʻqidilar, keyin xutba qilib: {Ey insonlar! Sizlarni bir jondan yaratgan Rabbingizdan qoʻrqinglar} oyatining oxirigacha {Albatta, Alloh sizlarni kuzatib turuvchidir} (Niso 1) (deb oʻqidilar) va Hashr (surasi)dagi oyatni: {Allohdan qoʻrqinglar! Har bir jon ertaga uchun nimani (oldindan) tayyorlaganiga nazar solsin! Va Allohdan qoʻrqinglar!} (Hashr 18) (oʻqidilar). «Kishi dinoridan, dirhamidan, kiyimidan, bir soʼ bugʻdoyidan, bir soʼ xurmosidan sadaqa qilsin» — toki: «Yarim xurmo bilan boʻlsa-da», degunlaricha (aytdilar). (Roviy) dedi: Shunda ansorlardan bir kishi kafti koʻtarishga zoʻrgʻa yetadigan, balki koʻtarolmagan bir hamyon (pul) keltirdi. Soʻng odamlar ketma-ket (sadaqa keltira boshladi), hatto men taom va kiyimlardan ikki uyum (toʻplanganini) koʻrdim, hatto Rasululloh ﷺ ning yuzlari xuddi tilladay charaqlab yashnaganini koʻrdim. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Kim Islomda yaxshi sunnat (yoʻl) boshlasa, unga oʻzining ajri va undan keyin shu bilan amal qilganlarning ajri — ularning ajrlaridan biror narsa kamaymagan holda — boʻladi», — dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз кундузнинг аввалида Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида эдик. Шунда у зотнинг олдига ялангоёқ, яланғоч, йўл-йўл жунли чопонларни ёки аболарни тешиб бошларидан кийиб олган, қиличларини осиб олган бир қавм келди — уларнинг кўпчилиги Музар (қабиласи)дан, балки ҳаммаси Музардан эди. Расулуллоҳ ﷺ уларда кўрган қашшоқлик сабабли юзлари ўзгарди. Сўнг (уйга) кирдилар, кейин чиқдилар ва Билолга буюрдилар, у азон ва иқомат айтди. Сўнг (у зот) намоз ўқидилар, кейин хутба қилиб: {Эй инсонлар! Сизларни бир жондан яратган Раббингиздан қўрқинглар} оятининг охиригача {Албатта, Аллоҳ сизларни кузатиб турувчидир} (Нисо 1) (деб ўқидилар) ва Ҳашр (сураси)даги оятни: {Аллоҳдан қўрқинглар! Ҳар бир жон эртага учун нимани (олдиндан) тайёрлаганига назар солсин! Ва Аллоҳдан қўрқинглар!} (Ҳашр 18) (ўқидилар). «Киши диноридан, дирҳамидан, кийимидан, бир сў буғдойидан, бир сў хурмосидан садақа қилсин» — токи: «Ярим хурмо билан бўлса-да», дегунларича (айтдилар). (Ровий) деди: Шунда ансорлардан бир киши кафти кўтаришга зўрға етадиган, балки кўтаролмаган бир ҳамён (пул) келтирди. Сўнг одамлар кетма-кет (садақа келтира бошлади), ҳатто мен таом ва кийимлардан икки уюм (тўпланганини) кўрдим, ҳатто Расулуллоҳ ﷺ нинг юзлари худди тилладай чарақлаб яшнаганини кўрдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Исломда яхши суннат (йўл) бошласа, унга ўзининг ажри ва ундан кейин шу билан амал қилганларнинг ажри — уларнинг ажрларидан бирор нарса камаймаган ҳолда — бўлади», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا أَبُو جَنَابٍ عَنْ زَاذَانَ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا بَرَزْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ إِذَا رَاكِبٌ يُوضِعُ نَحْوَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنَّ هَذَا الرَّاكِبَ إِيَّاكُمْ يُرِيدُ قَالَ فَانْتَهَى الرَّجُلُ إِلَيْنَا فَسَلَّمَ فَرَدَدْنَا عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَيْنَ أَقْبَلْتَ قَالَ مِنْ أَهْلِي وَوَلَدِي وَعَشِيرَتِي قَالَ فَأَيْنَ تُرِيدُ قَالَ أُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَدْ أَصَبْتَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي مَا الْإِيمَانُ قَالَ تَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ قَدْ أَقْرَرْتُ قَالَ ثُمَّ إِنَّ بَعِيرَهُ دَخَلَتْ يَدُهُ فِي شَبَكَةِ جُرْذَانٍ فَهَوَى بَعِيرُهُ وَهَوَى الرَّجُلُ فَوَقَعَ عَلَى هَامَتِهِ فَمَاتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ بِالرَّجُلِ قَالَ فَوَثَبَ إِلَيْهِ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ وَحُذَيْفَةُ فَأَقْعَدَاهُ فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قُبِضَ الرَّجُلُ قَالَ فَأَعْرَضَ عَنْهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا رَأَيْتُمَا إِعْرَاضِي عَنْ الرَّجُلَيْنِ فَإِنِّي رَأَيْتُ مَلَكَيْنِ يَدُسَّانِ فِي فِيهِ مِنْ ثِمَارِ الْجَنَّةِ فَعَلِمْتُ أَنَّهُ مَاتَ جَائِعًا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan (safarga) chiqdik. Madinadan uzoqlashganimizda, bir otliq bizga tomon shoshib kelayotgan edi. Rasululloh ﷺ: «Bu otliq sizlarni istayotganga oʻxshaydi», dedilar. Haligi kishi bizga yetib kelib salom berdi, biz ham alik oldik. Nabiy ﷺ unga: «Qayerdan kelding?» dedilar. U: «Ahlim, bolam va urugʻim oldidan», dedi. U zot: «Qayoqqa bormoqchisan?» dedilar. U: «Rasululloh ﷺ ni istayman», dedi. U zot: «Sen uni topding», dedilar. U: «Yo Rasululloh, menga oʻrgating: iymon nima?» dedi. U zot: «Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli deb guvohlik berasan, namozni toʻkis ado etasan, zakotni berasan, Ramazon roʻzasini tutasan va Baytni haj qilasan», dedilar. U: «Iqror boʻldim», dedi. Soʻng uning tuyasining oyogʻi kalamush inining kavagiga tushib ketdi-da, tuyasi yiqildi, u kishi ham yiqilib, boshi bilan tushdi va vafot etdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Menga u kishini keltiringlar», dedilar. Ammor ibn Yosir bilan Huzayfa uning oldiga sakrab borib, uni oʻtqazdilar va: «Yo Rasululloh, bu kishi vafot etdi», dedilar. Rasululloh ﷺ ulardan yuz oʻgirdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ ularga: «Men u ikki kishidan yuz oʻgirganimni koʻrmadingizlarmi? Chunki men ikki farishtaning uning ogʻziga jannat mevalaridan solayotganini koʻrdim va uning och holda vafot etganini bildim», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Bu...», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан (сафарга) чиқдик. Мадинадан узоқлашганимизда, бир отлиқ бизга томон шошиб келаётган эди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу отлиқ сизларни истаётганга ўхшайди», дедилар. Ҳалиги киши бизга етиб келиб салом берди, биз ҳам алик олдик. Набий ﷺ унга: «Қаердан келдинг?» дедилар. У: «Аҳлим, болам ва уруғим олдидан», деди. У зот: «Қаёққа бормоқчисан?» дедилар. У: «Расулуллоҳ ﷺ ни истайман», деди. У зот: «Сен уни топдинг», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, менга ўргатинг: иймон нима?» деди. У зот: «Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули деб гувоҳлик берасан, намозни тўкис адо этасан, закотни берасан, Рамазон рўзасини тутасан ва Байтни ҳаж қиласан», дедилар. У: «Иқрор бўлдим», деди. Сўнг унинг туясининг оёғи каламуш инининг кавагига тушиб кетди-да, туяси йиқилди, у киши ҳам йиқилиб, боши билан тушди ва вафот этди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Менга у кишини келтиринглар», дедилар. Аммор ибн Ёсир билан Ҳузайфа унинг олдига сакраб бориб, уни ўтқаздилар ва: «Ё Расулуллоҳ, бу киши вафот этди», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ улардан юз ўгирдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уларга: «Мен у икки кишидан юз ўгирганимни кўрмадингизларми? Чунки мен икки фариштанинг унинг оғзига жаннат меваларидан солаётганини кўрдим ва унинг оч ҳолда вафот этганини билдим», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Бу...», дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا بَيَانُ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَمَا حَجَبَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا تَبَسَّمَ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Islomni qabul qilganimdan beri Nabiy ﷺ meni (huzurlariga kirishdan) toʻsmadilar va meni faqat tabassum qilib koʻrar edilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исломни қабул қилганимдан бери Набий ﷺ мени (ҳузурларига киришдан) тўсмадилар ва мени фақат табассум қилиб кўрар эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَمَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا تَبَسَّمَ فِي وَجْهِي

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Islomni qabul qilganimdan beri Rasululloh ﷺ meni (huzurlariga kirishdan) toʻsmadilar va meni koʻrgan sayin yuzimga tabassum qilar edilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исломни қабул қилганимдан бери Расулуллоҳ ﷺ мени (ҳузурларига киришдан) тўсмадилар ва мени кўрган сайин юзимга табассум қилар эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شِبْلٍ قَالَ وَقَالَ جَرِيرٌلَمَّا دَنَوْتُ مِنْ الْمَدِينَةِ أَنَخْتُ رَاحِلَتِي ثُمَّ حَلَلْتُ عَيْبَتِي ثُمَّ لَبِسْتُ حُلَّتِي ثُمَّ دَخَلْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ فَرَمَانِي النَّاسُ بِالْحَدَقِ فَقُلْتُ لِجَلِيسِي يَا عَبْدَ اللَّهِ ذَكَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ ذَكَرَكَ آنِفًا بِأَحْسَنِ ذِكْرٍ فَبَيْنَمَا هُوَ يَخْطُبُ إِذْ عَرَضَ لَهُ فِي خُطْبَتِهِ وَقَالَ يَدْخُلُ عَلَيْكُمْ مِنْ هَذَا الْبَابِ أَوْ مِنْ هَذَا الْفَجِّ مِنْ خَيْرِ ذِي يَمَنٍ إِلَّا أَنَّ عَلَى وَجْهِهِ مَسْحَةَ مَلَكٍقَالَ جَرِيرٌ فَحَمِدْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى مَا أَبْلَانِي و قَالَ أَبُو قَطَنٍ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعْتَهُ مِنْهُ أَوْ سَمِعْتَهُ مِنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شِبْلٍ قَالَ نَعَمْ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا دَنَوْتُ مِنْ الْمَدِينَةِ أَنَخْتُ رَاحِلَتِي ثُمَّ حَلَلْتُ عَيْبَتِي ثُمَّ لَبِسْتُ حُلَّتِي قَالَ فَدَخَلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ فَسَلَّمْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَمَانِي الْقَوْمُ بِالْحَدَقِ فَقُلْتُ لِجَلِيسِي هَلْ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَمْرِي شَيْئًا فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Mugʻira ibn Shibl aytdi: Jarir (roziyallohu anhu) shunday dedi: Madinaga yaqinlashganimda tuyamni choʻktirdim, soʻng xurjinimni yechib, hullamni kiydim va (masjidga) kirdim. Rasululloh ﷺ esa xutba qilayotgan edilar. Odamlar menga koʻzlarini tikib qarab qolishdi. Men yonimda oʻtirgan kishiga: «Ey Abdulloh, Rasululloh ﷺ meni zikr qildilarmi?» dedim. U: «Ha, hozirgina seni eng yaxshi zikr bilan zikr qildilar. U zot xutba qilib turganlarida, xutbalari orasida (sening zikring) kelib qoldi va: ‹Sizlarning oldingizga mana bu eshikdan yoki mana bu yoʻldan Yaman ahlining eng yaxshisi kiradi; uning yuzida esa farishta silagan iz bordir›, dedilar», dedi. Jarir dedi: Men Alloh azza va jalla menga ato etgan narsa uchun Unga hamd aytdim. Abu Qatan dedi: Men unga: «Buni undan eshitdingmi yoki Mugʻira ibn Shibldan eshitdingmi?» dedim. U: «Ha», dedi. Boshqa bir yoʻl bilan ham Jarir ibn Abdullohdan rivoyat qilinadi: U dedi: Madinaga yaqinlashganimda tuyamni choʻktirdim, soʻng xurjinimni yechib, hullamni kiydim. (Masjidga) kirdim, Rasululloh ﷺ esa xutba qilayotgan edilar. Men Nabiy ﷺ ga salom berdim, qavm esa menga koʻzlarini tikib qarab qolishdi. Men yonimda oʻtirgan kishiga: «Rasululloh ﷺ mening ishim haqida biror narsa aytdilarmi?» dedim — va u shuning oʻxshashini zikr qildi.Муғира ибн Шибл айтди: Жарир (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Мадинага яқинлашганимда туямни чўктирдим, сўнг хуржинимни ечиб, ҳулламни кийдим ва (масжидга) кирдим. Расулуллоҳ ﷺ эса хутба қилаётган эдилар. Одамлар менга кўзларини тикиб қараб қолишди. Мен ёнимда ўтирган кишига: «Эй Абдуллоҳ, Расулуллоҳ ﷺ мени зикр қилдиларми?» дедим. У: «Ҳа, ҳозиргина сени энг яхши зикр билан зикр қилдилар. У зот хутба қилиб турганларида, хутбалари орасида (сенинг зикринг) келиб қолди ва: ‹Сизларнинг олдингизга мана бу эшикдан ёки мана бу йўлдан Яман аҳлининг энг яхшиси киради; унинг юзида эса фаришта силаган из бордир›, дедилар», деди. Жарир деди: Мен Аллоҳ азза ва жалла менга ато этган нарса учун Унга ҳамд айтдим. Абу Қатан деди: Мен унга: «Буни ундан эшитдингми ёки Муғира ибн Шиблдан эшитдингми?» дедим. У: «Ҳа», деди. Бошқа бир йўл билан ҳам Жарир ибн Абдуллоҳдан ривоят қилинади: У деди: Мадинага яқинлашганимда туямни чўктирдим, сўнг хуржинимни ечиб, ҳулламни кийдим. (Масжидга) кирдим, Расулуллоҳ ﷺ эса хутба қилаётган эдилар. Мен Набий ﷺ га салом бердим, қавм эса менга кўзларини тикиб қараб қолишди. Мен ёнимда ўтирган кишига: «Расулуллоҳ ﷺ менинг ишим ҳақида бирор нарса айтдиларми?» дедим — ва у шунинг ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُحِينَ بَايَعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ عَلَيْهِ أَنْ لَا يُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَيُقِيمَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَيَنْصَحَ الْمُسْلِمَ وَيُفَارِقَ الْمُشْرِكَ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ ga bayʼat qilganida, u zot undan Allohga hech narsani sherik qilmaslikka, namozni toʻkis ado etishga, zakotni berishga, musulmonga xayrixoh boʻlishga va mushrikdan ajralishga (ahd) oldilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ га байъат қилганида, у зот ундан Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмасликка, намозни тўкис адо этишга, закотни беришга, мусулмонга хайрихоҳ бўлишга ва мушрикдан ажралишга (аҳд) олдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِصُرَّةٍ مِنْ ذَهَبٍ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ أَصَابِعِهِ فَقَالَ هَذِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ قَامَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَأَعْطَوْا فَأَعْطَى ثُمَّ قَامَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَأَعْطَوْا فَأَعْطَى ثُمَّ قَامَ الْمُهَاجِرُونَ فَأَعْطَوْا قَالَ فَأَشْرَقَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَأَيْتُ الْإِشْرَاقَ فِي وَجْنَتَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ سَنَّ سُنَّةً صَالِحَةً فِي الْإِسْلَامِ فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ كَانَ لَهُ مِثْلُ أُجُورِهِمْ مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْتَقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً سَيِّئَةً فَعُمِلَ بِهَا بَعْدَهُ كَانَ عَلَيْهِ مِثْلُ أَوْزَارِهِمْ مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْتَقَصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ

Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ansorlardan bir kishi Nabiy ﷺ huzurlariga barmoqlari orasini toʻldiradigan bir tugun oltin keltirib: «Bu — Alloh azza va jalla yoʻlida», dedi. Soʻng Abu Bakr (roziyallohu anhu) turdi va (odamlar) berdilar, u ham berdi. Keyin Umar (roziyallohu anhu) turdi va (odamlar) berdilar, u ham berdi. Soʻng muhojirlar turib berdilar. (Roviy) dedi: Shunda Rasululloh ﷺ ning yuzlari shu qadar yorishdiki, men u zotning yuzlaridagi nurni koʻrdim. Soʻng u zot: «Kim Islomda yaxshi bir sunnat boshlab bersa va undan keyin unga amal qilinsa, unga — ularning ajrlaridan biror narsa kamaymagan holda — ularning ajri kabi ajr boʻladi. Kim Islomda yomon bir sunnat boshlab bersa va undan keyin unga amal qilinsa, uning zimmasiga — ularning gunohlaridan biror narsa kamaymagan holda — ularning gunohi kabi gunoh boʻladi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, ансорлардан бир киши Набий ﷺ ҳузурларига бармоқлари орасини тўлдирадиган бир тугун олтин келтириб: «Бу — Аллоҳ азза ва жалла йўлида», деди. Сўнг Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) турди ва (одамлар) бердилар, у ҳам берди. Кейин Умар (розияллоҳу анҳу) турди ва (одамлар) бердилар, у ҳам берди. Сўнг муҳожирлар туриб бердилар. (Ровий) деди: Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг юзлари шу қадар ёришдики, мен у зотнинг юзларидаги нурни кўрдим. Сўнг у зот: «Ким Исломда яхши бир суннат бошлаб берса ва ундан кейин унга амал қилинса, унга — уларнинг ажрларидан бирор нарса камаймаган ҳолда — уларнинг ажри каби ажр бўлади. Ким Исломда ёмон бир суннат бошлаб берса ва ундан кейин унга амал қилинса, унинг зиммасига — уларнинг гуноҳларидан бирор нарса камаймаган ҳолда — уларнинг гуноҳи каби гуноҳ бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا وَهُوَ ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنِ الضَّحَّاكِ خَالِ الْمُنْذِرِ عَنْ مُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَأْوِي الضَّالَّةَ إِلَّا ضَالٌّ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Adashgan (mol)ni faqat adashgan (kishi) oʻziga oladi», deganlarini eshitdim.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Адашган (мол)ни фақат адашган (киши) ўзига олади», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ إِلَى ذِي الْخَلَصَةِ فَكَسَرَهَا وَحَرَّقَهَا بِالنَّارِ ثُمَّ بَعَثَ رَجُلًا مِنْ أَحْمَسَ يُقَالُ لَهُ بُشَيْرٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَشِّرُهُ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uni Zulxalasaga yubordilar. U uni buzib, olov bilan yondirdi. Soʻng Ahmas (qabilasi)dan Bushayr deb ataladigan bir kishini Rasululloh ﷺ ga xushxabar berish uchun yubordi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ уни Зулхаласага юбордилар. У уни бузиб, олов билан ёндирди. Сўнг Аҳмас (қабиласи)дан Бушайр деб аталадиган бир кишини Расулуллоҳ ﷺ га хушхабар бериш учун юборди.

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ وَهُوَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخَاكُمْ النَّجَاشِيَّ قَدْ مَاتَ فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, birodaringiz Najoshiy vafot etdi, unga magʻfirat soʻranglar», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, биродарингиз Нажоший вафот этди, унга мағфират сўранглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَصْدُرْ الْمُصَدِّقُ وَهُوَ عَنْكُمْ رَاضٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zakot yigʻuvchi sizlardan rozi boʻlgan holda qaytsin», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Закот йиғувчи сизлардан рози бўлган ҳолда қайтсин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ وَكَانَ بَيْتًا فِي خَثْعَمَ يُسَمَّى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةِ فَنَفَرْتُ إِلَيْهِ فِي سَبْعِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ مِنْ أَحْمَسَ قَالَ فَأَتَاهَا فَحَرَّقَهَا بِالنَّارِ وَبَعَثَ جَرِيرٌ بَشِيرًا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَتَيْتُكَ حَتَّى تَرَكْتُهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ فَبَرَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ menga: «Meni Zulxalasadan xalos qilmaysanmi?» dedilar. U — Xasʼamdagi Kaʼbatul yamoniya deb ataladigan bir uy edi. Bas, men Ahmasdan boʻlgan bir yuz yetmish otliq bilan unga qarab yoʻlga chiqdim. (Roviy) dedi: U unga yetib borib, uni olov bilan yondirdi va Jarir Rasululloh ﷺ ga xushxabarchi yubordi. U (xushxabarchi): «Seni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men uni qoʻtir tuyadek qilib qoldirmagunimcha sening oldingga kelmadim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ Ahmasning otlari va kishilariga besh marta baraka duosini qildilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Мени Зулхаласадан халос қилмайсанми?» дедилар. У — Хасъамдаги Каъбатул ямония деб аталадиган бир уй эди. Бас, мен Аҳмасдан бўлган бир юз етмиш отлиқ билан унга қараб йўлга чиқдим. (Ровий) деди: У унга етиб бориб, уни олов билан ёндирди ва Жарир Расулуллоҳ ﷺ га хушхабарчи юборди. У (хушхабарчи): «Сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен уни қўтир туядек қилиб қолдирмагунимча сенинг олдингга келмадим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Аҳмаснинг отлари ва кишиларига беш марта барака дуосини қилдилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ قَالَ قَالَ لِي جَرِيرٌسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Qays ibn Abu Hozim aytdi: Jarir (roziyallohu anhu) menga dedi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», deganlarini eshitdim.Қайс ибн Абу Ҳозим айтди: Жарир (розияллоҳу анҳу) менга деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ أَبِي حَازِمٍ يُحَدِّثُ عَنْ جَرِيرٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ كَمَا تَرَوْنَ الْقَمَرَ لَا تُضَامُونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى هَاتَيْنِ الصَّلَاتَيْنِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ فَ {سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ} قَالَ شُعْبَةُ لَا أَدْرِي قَالَ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَوْ لَمْ يَقُلْ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz toʻlin oy kechasi Rasululloh ﷺ huzurlarida edik. U zot: «Albatta, sizlar Robbingiz azza va jallani mana shu oyni koʻrganingizdek koʻrasizlar, Uni koʻrishda bir-biringizga xalaqit bermaysizlar. Bas, quyosh chiqishidan oldingi va botishidan oldingi mana shu ikki namozdan mahrum boʻlmaslikka qodir boʻlsangiz, (shunday qilinglar)», dedilar. Soʻng ushbu oyatni tilovat qildilar: {Quyosh chiqishidan oldin va botishidan oldin Robbingga hamd aytib tasbeh ayt}. Shuʼba dedi: U: «Agar qodir boʻlsangiz», dedimi yoki demadimi — bilmayman.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз тўлин ой кечаси Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида эдик. У зот: «Албатта, сизлар Роббингиз азза ва жаллани мана шу ойни кўрганингиздек кўрасизлар, Уни кўришда бир-бирингизга халақит бермайсизлар. Бас, қуёш чиқишидан олдинги ва ботишидан олдинги мана шу икки намоздан маҳрум бўлмасликка қодир бўлсангиз, (шундай қилинглар)», дедилар. Сўнг ушбу оятни тиловат қилдилар: {Қуёш чиқишидан олдин ва ботишидан олдин Роббингга ҳамд айтиб тасбеҳ айт}. Шуъба деди: У: «Агар қодир бўлсангиз», дедими ёки демадими — билмайман.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ سَمِعْتُ قَيْسًا يُحَدِّثُ عَنْ جَرِيرٍ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga namozni toʻkis ado etishga, zakotni berishga va har bir musulmonga xayrixoh boʻlishga bayʼat qildim.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га намозни тўкис адо этишга, закотни беришга ва ҳар бир мусулмонга хайрихоҳ бўлишга байъат қилдим.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ قَوْمٍ يَعْمَلُونَ بِالْمَعَاصِي وَفِيهِمْ رَجُلٌ أَعَزُّ مِنْهُمْ وَأَمْنَعُ لَا يُغَيِّرُونَ إِلَّا عَمَّهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِعِقَابٍ أَوْ قَالَ أَصَابَهُمْ الْعِقَابُ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qavm gunohlar qilsa-yu, ularning orasida oʻzlaridan koʻra izzatliroq va kuchliroq bir kishi boʻlib turib (buni) oʻzgartirmasalar, albatta Alloh azza va jalla ularning barchasini jazo bilan qamrab oladi», dedilar — yoki: «ularga jazo yetadi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қавм гуноҳлар қилса-ю, уларнинг орасида ўзларидан кўра иззатлироқ ва кучлироқ бир киши бўлиб туриб (буни) ўзгартирмасалар, албатта Аллоҳ азза ва жалла уларнинг барчасини жазо билан қамраб олади», дедилар — ёки: «уларга жазо етади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرًا يَقُولُحِينَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ وَاسْتَعْمَلَ قَرَابَتَهُ يَخْطُبُ فَقَامَ جَرِيرٌ فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنْ تَسْمَعُوا وَتُطِيعُوا حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ اسْتَغْفِرُوا لِلْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ غَفَرَ اللَّهُ تَعَالَى لَهُ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَافِيَةَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُبَايِعُهُ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الْإِسْلَامِ فَاشْتَرَطَ عَلَيَّ النُّصْحَ فَوَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَكُمْ لَنَاصِحٌ

Ziyod ibn Iloqa aytdi: Mugʻira vafot etib, uning qarindoshi (ish boshiga) tayinlanganida, Jarir (roziyallohu anhu)ning xutba qilib shunday deganini eshitdim. U turib: «Sizlarni yolgʻiz, sherigi yoʻq Allohdan qoʻrqishga va sizlarga bir amir kelguncha eshitib, itoat qilishga chaqiraman. Mugʻira ibn Shuʼbaga magʻfirat soʻranglar — Alloh taolo uni magʻfirat qilsin — chunki u ofiyatni yaxshi koʻrar edi. Ammo baʼd, men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib, mana shu qoʻlim bilan u zotga Islom ustiga bayʼat qildim. Shunda u zot menga xayrixohlikni shart qilib qoʻydilar. Mana shu masjidning Robbiga qasamki, men sizlarga xayrixohman», dedi.Зиёд ибн Илоқа айтди: Муғира вафот этиб, унинг қариндоши (иш бошига) тайинланганида, Жарир (розияллоҳу анҳу)нинг хутба қилиб шундай деганини эшитдим. У туриб: «Сизларни ёлғиз, шериги йўқ Аллоҳдан қўрқишга ва сизларга бир амир келгунча эшитиб, итоат қилишга чақираман. Муғира ибн Шуъбага мағфират сўранглар — Аллоҳ таоло уни мағфират қилсин — чунки у офиятни яхши кўрар эди. Аммо баъд, мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб, мана шу қўлим билан у зотга Ислом устига байъат қилдим. Шунда у зот менга хайрихоҳликни шарт қилиб қўйдилар. Мана шу масжиднинг Роббига қасамки, мен сизларга хайрихоҳман», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ قَالَكَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فِي بَعْثٍ بِأَرْمِينِيَّةَ قَالَ فَأَصَابَتْهُمْ مَخْمَصَةٌ أَوْ مَجَاعَةٌ قَالَ فَكَتَبَ جَرِيرٌ إِلَى مُعَاوِيَةَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَمْ يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَأَتَاهُ فَقَالَ آنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَقْفَلَهُمْ وَمَتَّعَهُمْقَالَ أَبُو إِسْحَاقَ وَكَانَ أَبِي فِي ذَلِكَ الْجَيْشِ فَجَاءَ بِقَطِيفَةٍ مِمَّا مَتَّعَهُ مُعَاوِيَةُ

Abu Ishoq aytdi: Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu) Arminiyadagi bir qoʻshinda edi. Ularga ochlik yoki qahatchilik yetdi. Shunda Jarir Muoviyaga: «Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi›, deganlarini eshitganman», deb yozdi. Shunda (Muoviya) uning oldiga (odam) yubordi, u keldi. (Muoviya): «Buni sen Rasululloh ﷺ dan eshitdingmi?» dedi. U: «Ha», dedi. Bas, (Muoviya) ularni (yurtlariga) qaytardi va ularni (mol bilan) taʼminladi. Abu Ishoq dedi: Otam oʻsha qoʻshinda edi va Muoviya unga bergan narsadan bir gilam olib keldi.Абу Ишоқ айтди: Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) Арминиядаги бир қўшинда эди. Уларга очлик ёки қаҳатчилик етди. Шунда Жарир Муовияга: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди›, деганларини эшитганман», деб ёзди. Шунда (Муовия) унинг олдига (одам) юборди, у келди. (Муовия): «Буни сен Расулуллоҳ ﷺ дан эшитдингми?» деди. У: «Ҳа», деди. Бас, (Муовия) уларни (юртларига) қайтарди ва уларни (мол билан) таъминлади. Абу Ишоқ деди: Отам ўша қўшинда эди ва Муовия унга берган нарсадан бир гилам олиб келди.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ قَالَ ثَنَا سَيَّارٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فَقَالَ فَلَقَّنِّي فَقَالَ فِيمَا اسْتَطَعْتَ وَالنُّصْحَ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga eshitish va itoat qilish ustiga bayʼat qildim. U zot menga (soʻzni) talqin qilib: «Qodir boʻlganingcha; va har bir musulmonga xayrixoh boʻlish (ustiga)», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га эшитиш ва итоат қилиш устига байъат қилдим. У зот менга (сўзни) талқин қилиб: «Қодир бўлганингча; ва ҳар бир мусулмонга хайрихоҳ бўлиш (устига)», дедилар.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عُمَرٍو عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْتِلُ عُرْفَ فَرَسٍ بِأُصْبُعَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ بِنَوَاصِيهَا الْخَيْرُ الْأَجْرُ وَالْمَغْنَمُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni ikki barmoqlari bilan bir otning yolini eshib turganlarini va: «Otlarning peshonalariga qiyomat kunigacha yaxshilik — ajr va gʻanimat bogʻlangan», deyayotganlarini koʻrdim.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни икки бармоқлари билан бир отнинг ёлини эшиб турганларини ва: «Отларнинг пешоналарига қиёмат кунигача яхшилик — ажр ва ғанимат боғланган», деяётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَظْرَةِ الْفَجْأَةِ فَأَمَرَنِي فَقَالَ اصْرِفْ بَصَرَكَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan kutilmaganda (begona ayolga) koʻz tushib qolishi haqida soʻradim. Shunda u zot menga buyurib: «Koʻzingni bur», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан кутилмаганда (бегона аёлга) кўз тушиб қолиши ҳақида сўрадим. Шунда у зот менга буюриб: «Кўзингни бур», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَصْدُرْ الْمُصَدِّقُ مِنْ عِنْدِكُمْ وَهُوَ رَاضٍ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Zakot yigʻuvchi sizlarning oldingizdan rozi boʻlgan holda qaytsin», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Закот йиғувчи сизларнинг олдингиздан рози бўлган ҳолда қайтсин», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرًا يَقُولُبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى النُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍقَالَ مِسْعَرٌ عَنْ زِيَادٍ فَإِنِّي لَكُمْ لَنَاصِحٌ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga har bir musulmonga xayrixoh boʻlishga bayʼat qildim. Misʼar Ziyoddan (rivoyat qilib): «Albatta, men sizlarga xayrixohman», (deb ziyoda qildi).Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га ҳар бир мусулмонга хайрихоҳ бўлишга байъат қилдим. Мисъар Зиёддан (ривоят қилиб): «Албатта, мен сизларга хайрихоҳман», (деб зиёда қилди).

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ ابْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ جَرِيرٍأَنَّ قَوْمًا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْأَعْرَابِ مُجْتَابِي النِّمَارِ فَحَثَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ عَلَى الصَّدَقَةِ فَأَبْطَئُوا حَتَّى رُئِيَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ بِقِطْعَةِ تِبْرٍ فَطَرَحَهَا فَتَتَابَعَ النَّاسُ حَتَّى عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً فَعُمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَمِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْتَقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً عُمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا وَلَا يُنْقِصُ ذَلِكَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْئًا

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, aʼrobiylardan bir qavm yoʻl-yoʻl junli choponlarni teshib boshlaridan kiygan holda Nabiy ﷺ huzurlariga keldilar. Rasululloh ﷺ odamlarni sadaqaga qizgʻitdilar, lekin ular sustlik qildilar, hatto bu u zotning yuzlarida koʻrindi. Shunda ansorlardan bir kishi bir parcha oltin keltirib qoʻydi, keyin odamlar ketma-ket (sadaqa qila) boshladilar, hatto bu u zotning yuzlaridan bilinib turdi. Soʻng u zot: «Kim yaxshi bir sunnat boshlab bersa va undan keyin unga amal qilinsa, unga oʻz ajri va unga amal qilganlarning ajri kabi ajr boʻladi, ularning ajrlaridan esa biror narsa kamaymaydi. Kim yomon bir sunnat boshlab bersa va undan keyin unga amal qilinsa, uning zimmasiga oʻz gunohi va unga amal qilganlarning gunohi boʻladi, bu esa ularning gunohlaridan biror narsani kamaytirmaydi», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, аъробийлардан бир қавм йўл-йўл жунли чопонларни тешиб бошларидан кийган ҳолда Набий ﷺ ҳузурларига келдилар. Расулуллоҳ ﷺ одамларни садақага қизғитдилар, лекин улар сустлик қилдилар, ҳатто бу у зотнинг юзларида кўринди. Шунда ансорлардан бир киши бир парча олтин келтириб қўйди, кейин одамлар кетма-кет (садақа қила) бошладилар, ҳатто бу у зотнинг юзларидан билиниб турди. Сўнг у зот: «Ким яхши бир суннат бошлаб берса ва ундан кейин унга амал қилинса, унга ўз ажри ва унга амал қилганларнинг ажри каби ажр бўлади, уларнинг ажрларидан эса бирор нарса камаймайди. Ким ёмон бир суннат бошлаб берса ва ундан кейин унга амал қилинса, унинг зиммасига ўз гуноҳи ва унга амал қилганларнинг гуноҳи бўлади, бу эса уларнинг гуноҳларидан бирор нарсани камайтирмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ قَالَرَأَيْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَتَوَضَّأُ مِنْ مِطْهَرَةٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالُوا أَتَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْكَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مَرَّةً يَمْسَحُ عَلَى خُفَّيْهِفَكَانَ هَذَا الْحَدِيثُ يُعْجِبُ أَصْحَابَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُونَ إِنَّمَا كَانَ إِسْلَامُهُ بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ

Hammom aytdi: Men Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)ning suv idishidan tahorat qilib, mahsilariga mash tortganini koʻrdim. Shunda (odamlar): «Mahsilaringga mash tortasanmi?» dedilar. U: «Men Rasululloh ﷺ ni koʻrganman», dedi — bir marta: «u zotning mahsilariga mash tortayotganlarini (koʻrganman)», dedi. Bu hadis Abdullohning ashoblariga yoqar edi; ular: «Uning Islomi Moida nozil boʻlganidan keyin edi», der edilar.Ҳаммом айтди: Мен Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)нинг сув идишидан таҳорат қилиб, маҳсиларига маш тортганини кўрдим. Шунда (одамлар): «Маҳсиларингга маш тортасанми?» дедилар. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни кўрганман», деди — бир марта: «у зотнинг маҳсиларига маш тортаётганларини (кўрганман)», деди. Бу ҳадис Абдуллоҳнинг ашобларига ёқар эди; улар: «Унинг Исломи Моида нозил бўлганидан кейин эди», дер эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ يَعْنِي ابْنَ صُبَيْحٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ الْعَبْسِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَثَّنَا عَلَى الصَّدَقَةِ فَأَبْطَأَ النَّاسُ حَتَّى رُئِيَ فِي وَجْهِهِ الْغَضَبُ وَقَالَ مَرَّةً حَتَّى بَانَ ثُمَّ إِنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ جَاءَ بِصُرَّةٍ فَأَعْطَاهَا إِيَّاهُ ثُمَّ تَتَابَعَ النَّاسُ فَأَعْطَوْا حَتَّى رُئِيَ فِي وَجْهِهِ السُّرُورُ فَقَالَ مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً كَانَ لَهُ أَجْرُهَا وَمِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْتَقَصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَمِثْلُ وِزْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَيْرِ أَنْ يُنْتَقَصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ قَالَ مَرَّةً يَعْنِي أَبَا مُعَاوِيَةَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib, bizni sadaqaga qizgʻitdilar. Odamlar sustlik qildilar, hatto u zotning yuzlarida gʻazab koʻrindi. Soʻngra ansorlardan bir kishi bir tugun (mol) keltirib, uni u zotga berdi, keyin odamlar ketma-ket (sadaqa) berdilar, hatto u zotning yuzlarida xursandchilik koʻrindi. Shunda u zot: «Kim yaxshi bir sunnat boshlab bersa, unga oʻz ajri va u bilan amal qilganlarning ajriga oʻxshash ajr boʻladi, ularning ajrlaridan hech narsa kamaymaydi. Kim yomon bir sunnat boshlab bersa, uning zimmasiga oʻz gunohi va u bilan amal qilganlarning gunohiga oʻxshash gunoh boʻladi, ularning gunohlaridan hech narsa kamaymaydi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб, бизни садақага қизғитдилар. Одамлар сустлик қилдилар, ҳатто у зотнинг юзларида ғазаб кўринди. Сўнгра ансорлардан бир киши бир тугун (мол) келтириб, уни у зотга берди, кейин одамлар кетма-кет (садақа) бердилар, ҳатто у зотнинг юзларида хурсандчилик кўринди. Шунда у зот: «Ким яхши бир суннат бошлаб берса, унга ўз ажри ва у билан амал қилганларнинг ажрига ўхшаш ажр бўлади, уларнинг ажрларидан ҳеч нарса камаймайди. Ким ёмон бир суннат бошлаб берса, унинг зиммасига ўз гуноҳи ва у билан амал қилганларнинг гуноҳига ўхшаш гуноҳ бўлади, уларнинг гуноҳларидан ҳеч нарса камаймайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَهُوَ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ قَالَ قَالَ لِي جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ وَكَانَ بَيْتًا فِي خَثْعَمَ يُسَمَّى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ مِنْ أَحْمَسَ وَكَانُوا أَصْحَابَ خَيْلٍ فَأَخْبَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي لَا أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ فَضَرَبَ فِي صَدْرِي حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ أَصَابِعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا فَانْطَلَقَ إِلَيْهَا فَكَسَّرَهَا وَحَرَّقَهَا فَأَرْسَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَشِّرُهُ فَقَالَ رَسُولُ جَرِيرٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا جِئْتُكَ حَتَّى تَرَكْتُهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ فَبَارَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ

Qays (Jarir ibn Abdullohdan) rivoyat qiladi: Jarir ibn Abdulloh menga: «Allohning Rasuli ﷺ menga: ‹Sen meni Zulxalasadan xalos qilmaysanmi?› — dedilar. Zulxalasa — Xasʼam qabilasi turadigan bir uy edi va u Kaʼbatul yamoniya deb atalardi. Bas, men Ahmas qabilasidan — yaxshi otliq jangchilar boʻlgan — bir yuz ellik (kishi) bilan yoʻlga chiqdim. Men Rasululloh ﷺ ga otda mahkam oʻtira olmasligimni aytdim; bas, u zot qoʻllari bilan koʻkragimga urdilar va men koʻkragimda u zotning barmoq izlarini koʻrdim. U zot: ‹Allohim! Uni (otda) mustahkam qil va uni hidoyat qiluvchi hamda hidoyat topgan kishi qil›, — dedilar. Soʻng u (Jarir) oʻsha joy tomon yoʻl oldi, uni buzib, yondirdi, keyin Nabiy ﷺ ga xushxabar yubordi. Jarirning elchisi Rasululloh ﷺ ga: ‹Seni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men uni qoʻtir tuyadek qilib qoldirmagunimcha sening oldingga kelmadim›, — dedi. Bas, Rasululloh ﷺ besh marta Ahmasning otlari va kishilariga baraka duosini qildilar», — dedi.Қайс (Жарир ибн Абдуллоҳдан) ривоят қилади: Жарир ибн Абдуллоҳ менга: «Аллоҳнинг Расули ﷺ менга: ‹Сен мени Зулхаласадан халос қилмайсанми?› — дедилар. Зулхаласа — Хасъам қабиласи турадиган бир уй эди ва у Каъбатул ямония деб аталарди. Бас, мен Аҳмас қабиласидан — яхши отлиқ жангчилар бўлган — бир юз эллик (киши) билан йўлга чиқдим. Мен Расулуллоҳ ﷺ га отда маҳкам ўтира олмаслигимни айтдим; бас, у зот қўллари билан кўкрагимга урдилар ва мен кўкрагимда у зотнинг бармоқ изларини кўрдим. У зот: ‹Аллоҳим! Уни (отда) мустаҳкам қил ва уни ҳидоят қилувчи ҳамда ҳидоят топган киши қил›, — дедилар. Сўнг у (Жарир) ўша жой томон йўл олди, уни бузиб, ёндирди, кейин Набий ﷺ га хушхабар юборди. Жарирнинг элчиси Расулуллоҳ ﷺ га: ‹Сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен уни қўтир туядек қилиб қолдирмагунимча сенинг олдингга келмадим›, — деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ беш марта Аҳмаснинг отлари ва кишиларига барака дуосини қилдилар», — деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ قَالَ لِي جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ أَمَا إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا لَا تُضَامُونَ أَوْ لَا تُضَارُّونَ شَكَّ إِسْمَاعِيلُ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا فَافْعَلُوا ثُمَّ قَالَ فَ {سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا}

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ huzurlarida oʻtirgan edik. U zot toʻlin oy kechasi oyga qarab: «Albatta, sizlar Robbingiz azza va jallani xuddi mana shuni koʻrgandek koʻrasizlar; Uni koʻrishda (hech) qiyinchilik boʻlmaydi. Bas, quyosh chiqishidan oldingi va botishidan oldingi namozni qoldirmaslikka qodir boʻlsangiz, shunday qilinglar», — dedilar. Soʻng: {Quyosh chiqishidan oldin va botishidan oldin Robbingga hamd aytib tasbeh ayt}, dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида ўтирган эдик. У зот тўлин ой кечаси ойга қараб: «Албатта, сизлар Роббингиз азза ва жаллани худди мана шуни кўргандек кўрасизлар; Уни кўришда (ҳеч) қийинчилик бўлмайди. Бас, қуёш чиқишидан олдинги ва ботишидан олдинги намозни қолдирмасликка қодир бўлсангиз, шундай қилинглар», — дедилар. Сўнг: {Қуёш чиқишидан олдин ва ботишидан олдин Роббингга ҳамд айтиб тасбеҳ айт}, дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هِلَالٍ الْعَبْسِيُّ قَالَ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَسُنُّ عَبْدٌ سُنَّةً صَالِحَةً يَعْمَلُ بِهَا مَنْ بَعْدَهُ إِلَّا كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا لَا يُنْقَصُ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَلَا يَسُنُّ عَبْدٌ سُنَّةَ سُوءٍ يَعْمَلُ بِهَا مَنْ بَعْدَهُ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا لَا يُنْقَصُ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ قَالَ وَأَتَاهُ نَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ يَأْتِينَا نَاسٌ مِنْ مُصَدِّقِيكَ يَظْلِمُونَا قَالَ أَرْضُوا مُصَدِّقَكُمْ وَإِنْ ظَلَمَ قَالَ أَرْضُوا مُصَدِّقَكُمْقَالَ جَرِيرٌ فَمَا صَدَرَ عَنِّي مُصَدِّقٌ مُنْذُ سَمِعْتُهَا مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا وَهُوَ عَنِّي رَاضٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Birorta banda yaxshi bir sunnat boshlamaydiki, undan keyin unga amal qilinsa, unga amal qilganlarning ajri kabi ajr uning uchun boʻlmasin; ularning ajrlaridan esa hech narsa kamaymaydi. Va birorta banda yomon bir sunnat boshlamaydiki, undan keyin unga amal qilinsa, uning gunohi va unga amal qilganlarning gunohi uning zimmasiga boʻlmasin; ularning gunohlaridan esa hech narsa kamaymaydi». (Rovi) aytdi: Aʼrobiylardan bir necha kishi u zotning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Nabiysi, bizga zakot yigʻuvchilaringizdan kishilar kelib, bizga zulm qilmoqdalar», dedilar. U zot: «Zakot yigʻuvchingizni rozi qilinglar, agar u zulm qilsa ham», dedilar. Yana: «Zakot yigʻuvchingizni rozi qilinglar», dedilar. Jarir aytdi: Buni Allohning Nabiysi ﷺdan eshitganimdan beri mendan biror zakot yigʻuvchi mendan rozi boʻlmagan holda qaytmadi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бирорта банда яхши бир суннат бошламайдики, ундан кейин унга амал қилинса, унга амал қилганларнинг ажри каби ажр унинг учун бўлмасин; уларнинг ажрларидан эса ҳеч нарса камаймайди. Ва бирорта банда ёмон бир суннат бошламайдики, ундан кейин унга амал қилинса, унинг гуноҳи ва унга амал қилганларнинг гуноҳи унинг зиммасига бўлмасин; уларнинг гуноҳларидан эса ҳеч нарса камаймайди». (Рови) айтди: Аъробийлардан бир неча киши у зотнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, бизга закот йиғувчиларингиздан кишилар келиб, бизга зулм қилмоқдалар», дедилар. У зот: «Закот йиғувчингизни рози қилинглар, агар у зулм қилса ҳам», дедилар. Яна: «Закот йиғувчингизни рози қилинглар», дедилар. Жарир айтди: Буни Аллоҳнинг Набийси ﷺдан эшитганимдан бери мендан бирор закот йиғувчи мендан рози бўлмаган ҳолда қайтмади.

قَالَوَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُحْرَمْ الرِّفْقَ يُحْرَمْ الْخَيْرَ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki muloyimlikdan mahrum qilinsa, butun yaxshilikdan mahrum qilinibdi», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки мулойимликдан маҳрум қилинса, бутун яхшиликдан маҳрум қилинибди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي حَيَّانَ قَالَ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ خَالُ الْمُنْذِرِ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ مُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَكُنْتُ مَعَ أَبِي جَرِيرٍ بِالْبَوَارِيجِ فِي السَّوَادِ فَرَاجَعْتُ الْبَقَرَ فَرَأَى بَقَرَةً أَنْكَرَهَا فَقَالَ مَا هَذِهِ الْبَقَرَةُ قَالَ بَقَرَةٌ لَحِقَتْ بِالْبَقَرِ فَأَمَرَ بِهَا فَطُرِدَتْ حَتَّى تَوَارَتْ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُؤْوِي الضَّالَّةَ إِلَّا ضَالٌّ

Munzir ibn Jarir otasidan rivoyat qiladi: Men otam Jarir bilan Savoddagi Bavorij degan joyda edim. Sigirlar qaytib keldi va u tanimaydigan bir sigirni koʻrib qoldi. «Bu qanaqa sigir?» dedi. «Podaga qoʻshilib olgan sigir», deyildi. Shunda u buyurdi va oʻsha sigir koʻzdan gʻoyib boʻlguncha haydab yuborildi. Soʻng u dedi: Men Rasululloh ﷺdan: «Yoʻqolgan hayvonni faqat oʻzi ham yoʻldan ozgan kishi boshpana beradi», deb aytganlarini eshitdim.Мунзир ибн Жарир отасидан ривоят қилади: Мен отам Жарир билан Саводдаги Бавориж деган жойда эдим. Сигирлар қайтиб келди ва у танимайдиган бир сигирни кўриб қолди. «Бу қанақа сигир?» деди. «Подага қўшилиб олган сигир», дейилди. Шунда у буюрди ва ўша сигир кўздан ғойиб бўлгунча ҳайдаб юборилди. Сўнг у деди: Мен Расулуллоҳ ﷺдан: «Йўқолган ҳайвонни фақат ўзи ҳам йўлдан озган киши бошпана беради», деб айтганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَمَا حَجَبَنِي عَنْهُ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا تَبَسَّمَ فِي وَجْهِي

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men islomga kirganimdan beri u zot meni (huzurlaridan) toʻsmadilar va meni koʻrsalar, albatta yuzimga tabassum qilardilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен исломга кирганимдан бери у зот мени (ҳузурларидан) тўсмадилар ва мени кўрсалар, албатта юзимга табассум қилардилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شِبْلٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qul qochib ketsa, undan zimma uziladi», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қул қочиб кетса, ундан зимма узилади», дедилар.

قَالَ عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُخَرِّمِيُّ حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مَسْعُودٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي ابْنٌ لِجَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَتْ نَعْلُ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ طُولُهَا ذِرَاعٌ

Jarir ibn Abdullohning oʻgʻlidan rivoyat qilinadi: Jarir ibn Abdullohning naʼli bir ziroʻ uzunlikda edi.Жарир ибн Абдуллоҳнинг ўғлидан ривоят қилинади: Жарир ибн Абдуллоҳнинг наъли бир зирў узунликда эди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَيْرٍ الْبَجَلِيِّ عَنْ زَاذَانَ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّحْدُ لَنَا وَالشَّقُّ لِأَهْلِ الْكِتَابِ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Lahd biz uchun, yorib qazish esa ahli kitob uchundir», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Лаҳд биз учун, ёриб қазиш эса аҳли китоб учундир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ ثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ طَارِقٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ طَارِقٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَمَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى نِسْوَةٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِنَّ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir necha ayollarning yonidan oʻtdilar va ularga salom berdilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир неча аёлларнинг ёнидан ўтдилар ва уларга салом бердилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ أَوْلِيَاءُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ وَالطُّلَقَاءُ مِنْ قُرَيْشٍ وَالْعُتَقَاءُ مِنْ ثَقِيفٍ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِقَالَ شَرِيكٌ فَحَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muhojirlar va ansorlar bir-birlariga doʻstdirlar; Qurayshdan boʻlgan tulaqo va Saqifdan boʻlgan utaqo ham qiyomat kunigacha bir-birlariga doʻstdirlar», dedilar. Boshqa isnod bilan ham Jarirdan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муҳожирлар ва ансорлар бир-бирларига дўстдирлар; Қурайшдан бўлган тулақо ва Сақифдан бўлган утақо ҳам қиёмат кунигача бир-бирларига дўстдирлар», дедилар. Бошқа иснод билан ҳам Жарирдан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ قَوْمٍ يَكُونُ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ مَنْ يَعْمَلُ بِالْمَعَاصِي هُمْ أَعَزُّ مِنْهُ وَأَمْنَعُ لَمْ يُغَيِّرُوا عَلَيْهِ إِلَّا أَصَابَهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْهُ بِعِقَابٍ

Munzir ibn Jarir otasidan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qavm orasida gunohlar qiladigan kishi boʻlsa-yu, ular undan qudratliroq va kuchliroq boʻla turib uni oʻzgartirmasalar, albatta Alloh azza va jalla ularni shu sababli jazoga giriftor qiladi», dedilar.Мунзир ибн Жарир отасидан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қавм орасида гуноҳлар қиладиган киши бўлса-ю, улар ундан қудратлироқ ва кучлироқ бўла туриб уни ўзгартирмасалар, албатта Аллоҳ азза ва жалла уларни шу сабабли жазога гирифтор қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ بْنَ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ يُحَدِّثُ عَنْ جَرِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ لِجَرِيرٍ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ وَقَالَ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Vidolashuv hajjida: «Odamlarni jim qildir», dedilar. Soʻng: «Mendan keyin bir-biringizning boʻyningizga qilich urib, kofirlarga aylanib qaytmanglar», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Видолашув ҳажжида: «Одамларни жим қилдир», дедилар. Сўнг: «Мендан кейин бир-бирингизнинг бўйнингизга қилич уриб, кофирларга айланиб қайтманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ الْعَبْسِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الطُّلَقَاءُ مِنْ قُرَيْشٍ وَالْعُتَقَاءُ مِنْ ثَقِيفٍ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَالْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Qurayshdan boʻlgan tulaqo va Saqifdan boʻlgan utaqo dunyoda ham, oxiratda ham bir-birlariga doʻstdirlar; muhojirlar va ansorlar ham dunyoda va oxiratda bir-birlariga doʻstdirlar», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Қурайшдан бўлган тулақо ва Сақифдан бўлган утақо дунёда ҳам, охиратда ҳам бир-бирларига дўстдирлар; муҳожирлар ва ансорлар ҳам дунёда ва охиратда бир-бирларига дўстдирлар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقُلْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرِطْ عَلَيَّ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُصَلِّي الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَنْصَحُ لِلْمُسْلِمِ وَتَبْرَأُ مِنْ الْكَافِرِ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺga: «Menga shart qoʻying», dedim. U zot: «Allohga hech narsani sherik qilmay ibodat qilasan, farz namozni oʻqiysan, farz zakotni ado etasan, musulmonga xayrixohlik qilasan va kofirdan voz kechasan», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺга: «Менга шарт қўйинг», дедим. У зот: «Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай ибодат қиласан, фарз намозни ўқийсан, фарз закотни адо этасан, мусулмонга хайрихоҳлик қиласан ва кофирдан воз кечасан», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islom besh narsa ustiga qurildi: ‹La ilaha illalloh› deb guvohlik berish, namozni barpo qilish, zakot berish, Baytni haj qilish va Ramazon roʻzasini tutish», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ислом беш нарса устига қурилди: ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› деб гувоҳлик бериш, намозни барпо қилиш, закот бериш, Байтни ҳаж қилиш ва Рамазон рўзасини тутиш», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُلَاثَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ مَالِكٍ الْجَزْرِيِّ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ قَالَأَنَا أَسْلَمْتُ بَعْدَ مَا أُنْزِلَتْ الْمَائِدَةُ وَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ بَعْدَمَا أَسْلَمْتُ

Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Moida (surasi) nozil boʻlganidan keyin islomga kirdim va men islomga kirganimdan keyin Rasululloh ﷺning mash tortganlarini koʻrganman.Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Моида (сураси) нозил бўлганидан кейин исломга кирдим ва мен исломга кирганимдан кейин Расулуллоҳ ﷺнинг маш тортганларини кўрганман.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَا ثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخَاكُمْ النَّجَاشِيَّ قَدْ مَاتَ فَاسْتَغْفِرُوا لَهُ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, birodaringiz Najoshiy vafot etdi, bas, unga magʻfirat soʻranglar», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, биродарингиз Нажоший вафот этди, бас, унга мағфират сўранглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَدْخُلُ الْمَخْرَجَ فِي خُفَّيْهِ ثُمَّ يَخْرُجُ فَيَتَوَضَّأُ وَيَمْسَحُ عَلَيْهِمَا

Jarir (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ haqida rivoyat qilinadi: U zot ikki mahsilarini kiygan holda hojatxonaga kirar, soʻng chiqib tahorat olar va ularga mash tortar edilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ ҳақида ривоят қилинади: У зот икки маҳсиларини кийган ҳолда ҳожатхонага кирар, сўнг чиқиб таҳорат олар ва уларга маш тортар эдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ ثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَلَقِيتُ بِهَا رَجُلَيْنِ ذَا كَلَاعٍ وَذَا عَمْرٍو قَالَ وَأَخْبَرْتُهُمَا شَيْئًا مِنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ أَقْبَلْنَا فَإِذَا قَدْ رُفِعَ لَنَا رَكْبٌ مِنْ قِبَلِ الْمَدِينَةِ قَالَ فَسَأَلْنَاهُمْ مَا الْخَبَرُ قَالَ فَقَالُوا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَالنَّاسُ صَالِحُونَ قَالَ فَقَالَ لِي أَخْبِرْ صَاحِبَكَ قَالَ فَرَجَعَا ثُمَّ لَقِيتُ ذَا عَمْرٍو فَقَالَ لِي يَا جَرِيرُ إِنَّكُمْ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا إِذَا هَلَكَ أَمِيرٌ ثُمَّ تَأَمَّرْتُمْ فِي آخَرَ فَإِذَا كَانَتْ بِالسَّيْفِ غَضِبْتُمْ غَضَبَ الْمُلُوكِ وَرَضِيتُمْ رِضَا الْمُلُوكِ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni Yamanga yubordilar. U yerda ikki kishini — Zul-Kaloʼ va Zu Amrni uchratdim va ularga Rasululloh ﷺning xabarlaridan bir nechasini aytib berdim. Soʻng biz qaytdik, shunda bizga Madina tomonidan bir karvon koʻrindi. Ulardan: «Xabar nima?» deb soʻradik. Ular: «Rasululloh ﷺ vafot etdilar, Abu Bakr (roziyallohu anhu) xalifa qilindi va odamlar yaxshi holatdalar», dedilar. Shunda u menga: «Sohibingga xabar ber», dedi. Soʻng ikkalasi qaytib ketdi. Keyin men Zu Amrni uchratdim, u menga: «Ey Jarir, amir halok boʻlganda boshqa birini amir qilib olsangiz, sizlar hamon yaxshilikda boʻlaverasizlar. Agar bu ish qilich bilan boʻlsa, podshohlarning gʻazabi kabi gʻazablanasizlar va podshohlarning roziligi kabi rozi boʻlasizlar», dedi.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени Яманга юбордилар. У ерда икки кишини — Зул-Калў ва Зу Амрни учратдим ва уларга Расулуллоҳ ﷺнинг хабарларидан бир нечасини айтиб бердим. Сўнг биз қайтдик, шунда бизга Мадина томонидан бир карвон кўринди. Улардан: «Хабар нима?» деб сўрадик. Улар: «Расулуллоҳ ﷺ вафот этдилар, Абу Бакр (розияллоҳу анҳу) халифа қилинди ва одамлар яхши ҳолатдалар», дедилар. Шунда у менга: «Соҳибингга хабар бер», деди. Сўнг иккаласи қайтиб кетди. Кейин мен Зу Амрни учратдим, у менга: «Эй Жарир, амир ҳалок бўлганда бошқа бирини амир қилиб олсангиз, сизлар ҳамон яхшиликда бўлаверасизлар. Агар бу иш қилич билан бўлса, подшоҳларнинг ғазаби каби ғазабланасизлар ва подшоҳларнинг розилиги каби рози бўласизлар», деди.

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ يَزِيدَ الْأَوْدِيَّ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ فَلَحِقَ بِالْعَدُوِّ فَمَاتَ فَهُوَ كَافِرٌ

Jarir (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Qul qochib, dushmanga qoʻshilib ketsa va shu holda oʻlsa, u kofirdir», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Қул қочиб, душманга қўшилиб кетса ва шу ҳолда ўлса, у кофирдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ يَزِيدَ الْأَوْدِيُّ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Islom besh narsa ustiga qurildi: ‹La ilaha illalloh› deb guvohlik berish, namozni barpo qilish, zakot berish, Baytni haj qilish va Ramazon roʻzasini tutish», deb aytganlarini eshitdim.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ислом беш нарса устига қурилди: ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› деб гувоҳлик бериш, намозни барпо қилиш, закот бериш, Байтни ҳаж қилиш ва Рамазон рўзасини тутиш», деб айтганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شِبْلٍ قَالَ قَالَ جَرِيرٌلَمَّا دَنَوْتُ مِنْ الْمَدِينَةِ أَنَخْتُ رَاحِلَتِي ثُمَّ حَلَلْتُ عَيْبَتِي ثُمَّ لَبِسْتُ حُلَّتِي ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ فَرَمَانِي النَّاسُ بِالْحَدَقِ قَالَ فَقُلْتُ لِجَلِيسِي يَا عَبْدَ اللَّهِ هَلْ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَمْرِي شَيْئًا قَالَ نَعَمْ ذَكَرَكَ بِأَحْسَنِ الذِّكْرِ بَيْنَمَا هُوَ يَخْطُبُ إِذْ عَرَضَ لَهُ فِي خُطْبَتِهِ فَقَالَ إِنَّهُ سَيَدْخُلُ عَلَيْكُمْ مِنْ هَذَا الْفَجِّ مِنْ خَيْرِ ذِي يَمَنٍ أَلَا وَإِنَّ عَلَى وَجْهِهِ مَسْحَةُ مَلَكٍقَالَ جَرِيرٌ فَحَمِدْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Madinaga yaqinlashganimda tuyamni choʻktirdim, soʻng xurjinimni yechib, hullamni kiydim va masjidga kirdim. Nabiy ﷺ esa xutba qilayotgan edilar. Odamlar menga koʻzlarini tikib qarab qolishdi. Men yonimda oʻtirgan kishiga: «Ey Abdulloh, Rasululloh ﷺ mening ishim haqida biror narsa aytdilarmi?» dedim. U: «Ha, seni eng chiroyli zikr bilan zikr qildilar. U zot xutba qilib turganlarida, xutbalari orasida sening zikring kelib qoldi va: ‹Albatta, sizlarning oldingizga mana bu yoʻldan Yaman ahlining eng yaxshisi kiradi. Ogoh boʻlinglar, uning yuzida farishta silagan iz bordir›, dedilar», dedi. Jarir aytdi: Shunda men Alloh azza va jallaga hamd aytdim.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мадинага яқинлашганимда туямни чўктирдим, сўнг хуржинимни ечиб, ҳулламни кийдим ва масжидга кирдим. Набий ﷺ эса хутба қилаётган эдилар. Одамлар менга кўзларини тикиб қараб қолишди. Мен ёнимда ўтирган кишига: «Эй Абдуллоҳ, Расулуллоҳ ﷺ менинг ишим ҳақида бирор нарса айтдиларми?» дедим. У: «Ҳа, сени энг чиройли зикр билан зикр қилдилар. У зот хутба қилиб турганларида, хутбалари орасида сенинг зикринг келиб қолди ва: ‹Албатта, сизларнинг олдингизга мана бу йўлдан Яман аҳлининг энг яхшиси киради. Огоҳ бўлинглар, унинг юзида фаришта силаган из бордир›, дедилар», деди. Жарир айтди: Шунда мен Аллоҳ азза ва жаллага ҳамд айтдим.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُجَالِدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺga namozni barpo qilish, zakot berish, (amrlarni) eshitib itoat qilish va har bir musulmonga xayrixohlik qilish ustiga bayʼat berdim.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺга намозни барпо қилиш, закот бериш, (амрларни) эшитиб итоат қилиш ва ҳар бир мусулмонга хайрихоҳлик қилиш устига байъат бердим.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ جَرِيرٌبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَعَلَى أَنْ أَنْصَحَ لِكُلِّ مُسْلِمٍقَالَ وَكَانَ جَرِيرٌ إِذَا اشْتَرَى الشَّيْءَ وَكَانَ أَعْجَبَ إِلَيْهِ مِنْ ثَمَنِهِ قَالَ لِصَاحِبِهِ تَعْلَمَنَّ وَاللَّهِ لَمَا أَخَذْنَا أَحَبُّ إِلَيْنَا مِمَّا أَعْطَيْنَاكَ كَأَنَّهُ يُرِيدُ بِذَلِكَ الْوَفَاءَ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺga (amrlarni) eshitish va itoat qilish hamda har bir musulmonga xayrixohlik qilish ustiga bayʼat berdim. (Rovi) aytadi: Jarir biror narsani sotib olsa va u narsa unga bahosidan koʻra maʼqulroq boʻlsa, sotuvchiga: «Bilib qoʻy, Allohga qasamki, biz olgan narsa bizga senga berganimizdan koʻra sevimliroqdir», der edi. U buning bilan (bayʼatga) vafo qilishni koʻzlagandek edi.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺга (амрларни) эшитиш ва итоат қилиш ҳамда ҳар бир мусулмонга хайрихоҳлик қилиш устига байъат бердим. (Рови) айтади: Жарир бирор нарсани сотиб олса ва у нарса унга баҳосидан кўра маъқулроқ бўлса, сотувчига: «Билиб қўй, Аллоҳга қасамки, биз олган нарса бизга сенга берганимиздан кўра севимлироқдир», дер эди. У бунинг билан (байъатга) вафо қилишни кўзлагандек эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي هُمْ أَعَزُّ وَأَكْثَرُ مِمَّنْ يَعْمَلُهُ لَمْ يُغَيِّرُوهُ إِلَّا عَمَّهُمْ اللَّهُ بِعِقَابٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Qaysi bir qavm orasida gunohlar qilinsa-yu, ular gunoh qilguvchidan koʻra qudratliroq va koʻproq boʻla turib uni oʻzgartirmasalar, albatta Alloh ularning barchasini jazo bilan qamrab oladi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Қайси бир қавм орасида гуноҳлар қилинса-ю, улар гуноҳ қилгувчидан кўра қудратлироқ ва кўпроқ бўла туриб уни ўзгартирмасалар, албатта Аллоҳ уларнинг барчасини жазо билан қамраб олади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ أَخْبَرَنَا الْمُجَالِدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَكُمْ الْمُصَدِّقُ فَلَا يُفَارِقُكُمْ إِلَّا عَنْ رِضًا

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga zakot yigʻuvchi kelsa, u sizlardan faqat rozi boʻlgan holda ajralsin», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга закот йиғувчи келса, у сизлардан фақат рози бўлган ҳолда ажралсин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عِلَاقَةَ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ لِي حَبْرٌ بِالْيَمَنِ إِنْ كَانَ صَاحِبُكُمْ نَبِيًّا فَقَدْ مَاتَ الْيَوْمَ قَالَ جَرِيرٌ فَمَاتَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Yamanda bir yahudiy olimi menga: «Agar sohibingiz nabiy boʻlsa, u bugun vafot etdi», dedi. Jarir aytdi: U zot ﷺ dushanba kuni vafot etdilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Яманда бир яҳудий олими менга: «Агар соҳибингиз набий бўлса, у бугун вафот этди», деди. Жарир айтди: У зот ﷺ душанба куни вафот этдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْتَرِطْ عَلَيَّ فَأَنْتَ أَعْلَمُ بِالشَّرْطِ قَالَ أُبَايِعُكَ عَلَى أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَنْصَحَ الْمُسْلِمَ وَتَبْرَأَ مِنْ الْمُشْرِكِ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, menga shart qoʻying, shartni siz yaxshiroq bilasiz», dedim. U zot: «Allohga hech narsani sherik qilmay ibodat qilishing, namozni barpo qilishing, zakot berishing, musulmonga xayrixohlik qilishing va mushrikdan voz kechishing ustiga sen bilan bayʼatlashaman», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, менга шарт қўйинг, шартни сиз яхшироқ биласиз», дедим. У зот: «Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай ибодат қилишинг, намозни барпо қилишинг, закот беришинг, мусулмонга хайрихоҳлик қилишинг ва мушрикдан воз кечишинг устига сен билан байъатлашаман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِأَنَّ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بَالَ وَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ فَقَالَ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ كَانَ أَعْجَبَ ذَاكَ إِلَيْهِمْ أَنَّ إِسْلَامَ جَرِيرٍ كَانَ بَعْدَ الْمَائِدَةِ

Hammom ibn Horisdan rivoyat qilinadiki, Jarir ibn Abdulloh bavl qildi, soʻng tahorat olib, ikki mahsisiga mash tortdi. Unga (bu haqda) aytilgan edi, u: «Men Rasululloh ﷺning shunday qilganlarini koʻrganman», dedi. Ibrohim aytdi: Ularga bu (hadis) eng maʼqul boʻlgani — Jarirning islomga kirishi Moida (surasi)dan keyin boʻlganidir.Ҳаммом ибн Ҳорисдан ривоят қилинадики, Жарир ибн Абдуллоҳ бавл қилди, сўнг таҳорат олиб, икки маҳсисига маш тортди. Унга (бу ҳақда) айтилган эди, у: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай қилганларини кўрганман», деди. Иброҳим айтди: Уларга бу (ҳадис) энг маъқул бўлгани — Жарирнинг исломга кириши Моида (сураси)дан кейин бўлганидир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّهُ بَالَ قَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقِيلَ لَهُ فَقَالَ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُقَالَ إِبْرَاهِيمُ كَانَ أَعْجَبَ ذَاكَ إِلَيْهِمْ أَنَّ إِسْلَامَ جَرِيرٍ كَانَ بَعْدَ الْمَائِدَةِ

Hammom ibn Horis Jarir ibn Abdullohdan rivoyat qiladiki, u bavl qildi, soʻng tahorat olib, ikki mahsisiga mash tortdi. Unga (bu haqda) aytilgan edi, u: «Men Rasululloh ﷺning shunday qilganlarini koʻrganman», dedi. Ibrohim aytdi: Ularga bu (hadis) eng maʼqul boʻlgani — Jarirning islomga kirishi Moida (surasi)dan keyin boʻlganidir.Ҳаммом ибн Ҳорис Жарир ибн Абдуллоҳдан ривоят қиладики, у бавл қилди, сўнг таҳорат олиб, икки маҳсисига маш тортди. Унга (бу ҳақда) айтилган эди, у: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай қилганларини кўрганман», деди. Иброҳим айтди: Уларга бу (ҳадис) энг маъқул бўлгани — Жарирнинг исломга кириши Моида (сураси)дан кейин бўлганидир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ جَرِيرٍأَنَّهُ بَالَ قَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَصَلَّى وَسُئِلَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ مِثْلَ هَذَاقَالَ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ أَجْلِ أَنَّ جَرِيرًا كَانَ مِنْ آخِرِ مَنْ أَسْلَمَ

Hammom ibn Horis Jarirdan rivoyat qiladiki, u bavl qildi, soʻng tahorat olib, ikki mahsisiga mash tortdi va namoz oʻqidi. Undan bu haqda soʻralganda: «Men Rasululloh ﷺning ham shunday qilganlarini koʻrdim», dedi. (Rovi) aytdi: Jarir eng oxirgi islomga kirganlardan boʻlgani uchun ularga bu hadis maʼqul edi.Ҳаммом ибн Ҳорис Жарирдан ривоят қиладики, у бавл қилди, сўнг таҳорат олиб, икки маҳсисига маш тортди ва намоз ўқиди. Ундан бу ҳақда сўралганда: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳам шундай қилганларини кўрдим», деди. (Рови) айтди: Жарир энг охирги исломга кирганлардан бўлгани учун уларга бу ҳадис маъқул эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِأَنَّ جَرِيرًا بَالَ قَائِمًا ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَصَلَّى فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَذَكَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ

Hammom ibn Horisdan rivoyat qilinadiki, Jarir tik turgan holda bavl qildi, soʻng tahorat olib, ikki mahsiga mash tortdi va namoz oʻqidi. Men undan bu haqda soʻradim, u Nabiy ﷺdan u zot ham xuddi shunday qilganlarini zikr qildi.Ҳаммом ибн Ҳорисдан ривоят қилинадики, Жарир тик турган ҳолда бавл қилди, сўнг таҳорат олиб, икки маҳсига маш тортди ва намоз ўқиди. Мен ундан бу ҳақда сўрадим, у Набий ﷺдан у зот ҳам худди шундай қилганларини зикр қилди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي نُخَيْلَةَ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُبَايِعُهُ فَقُلْتُ هَاتِ يَدَكَ وَاشْتَرِطْ عَلَيَّ وَأَنْتَ أَعْلَمُ بِالشَّرْطِ فَقَالَ أُبَايِعُكَ عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَنْصَحَ الْمُسْلِمَ وَتُفَارِقَ الْمُشْرِكَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga bayʼat berish uchun keldim va: «Qoʻlingizni bering va menga shart qoʻying, shartni siz yaxshiroq bilasiz», dedim. U zot: «Allohga hech narsani sherik qilmasliging, namozni barpo qilishing, zakot berishing, musulmonga xayrixohlik qilishing va mushrikdan ajralishing ustiga sen bilan bayʼatlashaman», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига байъат бериш учун келдим ва: «Қўлингизни беринг ва менга шарт қўйинг, шартни сиз яхшироқ биласиз», дедим. У зот: «Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаслигинг, намозни барпо қилишинг, закот беришинг, мусулмонга хайрихоҳлик қилишинг ва мушрикдан ажралишинг устига сен билан байъатлашаман», дедилар.

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَإِذَا أَبَقَ إِلَى أَرْضِ الشِّرْكِ يَعْنِي الْعَبْدَ فَقَدْ حَلَّ بِنَفْسِهِ وَرُبَّمَا رَفَعَهُ شَرِيكٌ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Qul shirk yurtiga qochib ketsa, oʻz jonini halol qilibdi». Sharik buni baʼzan (Nabiy ﷺga) koʻtarib rivoyat qilar edi.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Қул ширк юртига қочиб кетса, ўз жонини ҳалол қилибди». Шарик буни баъзан (Набий ﷺга) кўтариб ривоят қилар эди.

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ هُوَ الزُّبَيْرِيُّ قَالَ ثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ قَالَإِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ إِلَى أَرْضِ الْعَدُوِّ فَقَدْ حَلَّ دَمُهُ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Qul dushman yurtiga qochib ketsa, uning qoni halol boʻlibdi».Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Қул душман юртига қочиб кетса, унинг қони ҳалол бўлибди».

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَرِيرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», deb aytganlarini eshitdim.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», деб айтганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qul qochsa, undan zimma uzilibdi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қул қочса, ундан зимма узилибди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qul oʻz xoʻjalaridan qochsa, albatta kufr qilibdi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қул ўз хўжаларидан қочса, албатта куфр қилибди», дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ قَرْمٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرًا يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمْ لَا يُرْحَمْ وَمَنْ لَا يَغْفِرْ لَا يُغْفَرْ لَهُ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim rahm qilmasa, unga rahm qilinmaydi; kim kechirmasa, u kechirilmaydi», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким раҳм қилмаса, унга раҳм қилинмайди; ким кечирмаса, у кечирилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga namozni toʻkis oʻqish, zakotni muntazam berish va har bir musulmonga xayrxohlik (nasihat) qilish uchun bayʼat berdim.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га намозни тўкис ўқиш, закотни мунтазам бериш ва ҳар бир мусулмонга хайрхоҳлик (насиҳат) қилиш учун байъат бердим.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍِ عَنْ جَرِيرٍ وَعَبْدَةُ قَالَ ثَنَا مُجَالِدٌ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَرِيرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَتَاكُمْ الْمُصَدِّقُ فَلَا يُفَارِقُكُمْ إِلَّا وَهُوَ رَاضٍ

Jarir (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Sizlarga zakot yigʻuvchi kelsa, u sizlardan faqat rozi boʻlgan holda ajralsin», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Сизларга закот йиғувчи келса, у сизлардан фақат рози бўлган ҳолда ажралсин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», deb aytganlarini eshitdim.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», деб айтганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga shularga (rioya qilishga) bayʼat qildim: namozni (toʻkis) ado etish, zakot berish va har bir musulmonga samimiy (xayrixoh) boʻlish.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га шуларга (риоя қилишга) байъат қилдим: намозни (тўкис) адо этиш, закот бериш ва ҳар бир мусулмонга самимий (хайрихоҳ) бўлиш.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ أَلَا تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ بَيْتٍ لِخَثْعَمَ كَانَ يُعْبَدُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ يُسَمَّى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةِ قَالَ فَخَرَجْنَا إِلَيْهِ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ رَاكِبٍ قَالَ فَخَرَّبْنَاهُ أَوْ حَرَّقْنَاهُ حَتَّى تَرَكْنَاهُ كَالْجَمَلِ الْأَجْرَبِ قَالَ ثُمَّ بَعَثَ جَرِيرٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَشِّرُهُ بِذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا جَاءَهُ قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا جِئْتُكَ حَتَّى تَرَكْنَاهُ كَالْجَمَلِ الْأَجْرَبِ قَالَ فَبَرَّكَ عَلَى أَحْمَسَ وَعَلَى خَيْلِهَا وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ لَا أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى وَجْهِي حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَهَا وَقَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ menga: «Meni Zul-Xalasadan xalos qilmaysanmi?» dedilar — u Xasʼam qabilasining johiliyatda ibodat qilinadigan uyi boʻlib, Yaman Kaʼbasi deb atalardi. Biz unga bir yuz ellik otliq bilan chiqdik va uni buzdik — yoki yoqib yubordik — hatto uni qoʻtir tuyaday qilib tashladik. Soʻng Jarir bu xabarni suyunchilab yetkazish uchun Nabiy ﷺga (kishi) yubordi. U kelgach: «Yo Rasululloh, Sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, uni qoʻtir tuyaday qilib tashlamagunimizcha huzuringizga kelmadim», dedi. Shunda u zot Ahmasga, uning otliqlariga va odamlariga besh marta baraka duosini qildilar. Men: «Yo Rasululloh, men otda mahkam turolmaydigan kishiman», dedim. U zot qoʻllarini yuzimga qoʻydilar, hatto men uning salqinligini his qildim va: «Allohim, uni hidoyat qiluvchi hamda hidoyat topgan qil», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ менга: «Мени Зул-Халасадан халос қилмайсанми?» дедилар — у Хасъам қабиласининг жоҳилиятда ибодат қилинадиган уйи бўлиб, Яман Каъбаси деб аталарди. Биз унга бир юз эллик отлиқ билан чиқдик ва уни буздик — ёки ёқиб юбордик — ҳатто уни қўтир туядай қилиб ташладик. Сўнг Жарир бу хабарни суюнчилаб етказиш учун Набий ﷺга (киши) юборди. У келгач: «Ё Расулуллоҳ, Сизни ҳақ билан юборган Зотга қасамки, уни қўтир туядай қилиб ташламагунимизча ҳузурингизга келмадим», деди. Шунда у зот Аҳмасга, унинг отлиқларига ва одамларига беш марта барака дуосини қилдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен отда маҳкам туролмайдиган кишиман», дедим. У зот қўлларини юзимга қўйдилар, ҳатто мен унинг салқинлигини ҳис қилдим ва: «Аллоҳим, уни ҳидоят қилувчи ҳамда ҳидоят топган қил», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ قَالَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ قَيْسٌ قَالَ جَرِيرٌمَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي قَطُّ إِلَّا تَبَسَّمَ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ men islomga kirganimdan beri meni (huzurlaridan) toʻsmadilar va meni koʻrsalar, albatta tabassum qilardilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мен исломга кирганимдан бери мени (ҳузурларидан) тўсмадилар ва мени кўрсалар, албатта табассум қилардилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ أَمَا إِنَّكُمْ سَتُعْرَضُونَ عَلَى رَبِّكُمْ عَزَّ وَجَلَّ فَتَرَوْنَهُ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ لَا تُضَامُونَ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا فَافْعَلُوا ثُمَّ قَرَأَ فَ {سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ}

Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Biz Nabiy ﷺ huzurlarida oʻtirgan edik. U zot toʻlin oy kechasida oyga qarab: ‹Albatta, sizlar Rabbingizga koʻrsatilasizlar va Uni mana shu oyni koʻrayotganingizdek koʻrasizlar, Uni koʻrishda qiynalmaysizlar. Agar quyosh chiqishidan oldingi namozda va botishidan oldingi namozda yengilmaslikka qodir boʻlsangiz, shunday qilinglar›, dedilar.» Soʻng u zot: {Quyosh chiqishidan oldin va botishidan oldin Rabbingga hamd aytib tasbeh ayt} oyatini oʻqidilar.Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: «Биз Набий ﷺ ҳузурларида ўтирган эдик. У зот тўлин ой кечасида ойга қараб: ‹Албатта, сизлар Раббингизга кўрсатиласизлар ва Уни мана шу ойни кўраётганингиздек кўрасизлар, Уни кўришда қийналмайсизлар. Агар қуёш чиқишидан олдинги намозда ва ботишидан олдинги намозда енгилмасликка қодир бўлсангиз, шундай қилинглар›, дедилар.» Сўнг у зот: {Қуёш чиқишидан олдин ва ботишидан олдин Раббингга ҳамд айтиб тасбеҳ айт} оятини ўқидилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَهُوَ الضَّرِيرُ قَالَ ثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ السُّلَمِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ الْعَبْسِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُحْرَمْ الرِّفْقَ يُحْرَمْ الْخَيْرَ

Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim yumshoqlikdan mahrum boʻlsa, yaxshilikdan ham mahrum boʻladi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ ал-Бажалий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким юмшоқликдан маҳрум бўлса, яхшиликдан ҳам маҳрум бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ قَوْمٍ يُعْمَلُ فِيهِمْ بِالْمَعَاصِي هُمْ أَعَزُّ مِنْهُمْ وَأَمْنَعُ لَا يُغَيِّرُونَ إِلَّا عَمَّهُمْ اللَّهُ تَعَالَى بِعِقَابِهِحَدَّثَنَاه حَجَّاجٌ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنِي شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْمُنْذِرِ قَالَ عَبْد اللَّهِ أَظُنُّهُ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا عَمِلَ قَوْمٌ فَذَكَرَهُ حَدَّثَنَاه أَسْوَدُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَهُ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qavm orasida gunohlar qilinsa-yu, ular gunohkorlardan koʻra qudratliroq va kuchliroq boʻla turib uni oʻzgartirmasalar, albatta Alloh ularning barchasini jazoga giriftor qiladi», dedilar. Buni boshqa isnodlar bilan ham Jarirdan, u Nabiy ﷺdan shu maʼnoda rivoyat qilishdi.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қавм орасида гуноҳлар қилинса-ю, улар гуноҳкорлардан кўра қудратлироқ ва кучлироқ бўла туриб уни ўзгартирмасалар, албатта Аллоҳ уларнинг барчасини жазога гирифтор қилади», дедилар. Буни бошқа иснодлар билан ҳам Жарирдан, у Набий ﷺдан шу маънода ривоят қилишди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِعَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَرَطَ عَلَيَّ النُّصْحَ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَإِنِّي لَكُمْ لَنَاصِحٌ

Men Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)ning minbar ustida turib shunday deyayotganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺga bayʼat berdim, u zot menga har bir musulmonga xayrixohlik qilishni shart qildilar. Bas, men sizlarga xayrixohman.Мен Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)нинг минбар устида туриб шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺга байъат бердим, у зот менга ҳар бир мусулмонга хайрихоҳлик қилишни шарт қилдилар. Бас, мен сизларга хайрихоҳман.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Odamlarni jim qildir. Mendan keyin bir-biringizning boʻyningizga urib, kofirlarga aylanib qaytmanglar», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Одамларни жим қилдир. Мендан кейин бир-бирингизнинг бўйнингизга уриб, кофирларга айланиб қайтманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ بَلَغَنَا أَنَّ جَرِيرًا قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَنْصِتْ النَّاسَ ثُمَّ قَالَ عِنْدَ ذَلِكَ لَأَعْرِفَنَّ بَعْدَ مَا أَرَى تَرْجِعُونَ بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Odamlarni jim qildir», dedilar. Soʻng shu payt: «Koʻrganimdan soʻng albatta bilib olurman — mendan keyin bir-biringizning boʻyningizga urib, kofirlarga aylanib qaytar ekansizlar», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Одамларни жим қилдир», дедилар. Сўнг шу пайт: «Кўрганимдан сўнг албатта билиб олурман — мендан кейин бир-бирингизнинг бўйнингизга уриб, кофирларга айланиб қайтар экансизлар», дедилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ سِمَاكَ بْنَ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمِيرَةَ قَالَ وَكَانَ قَائِدَ الْأَعْشَى فِي الْجَاهِلِيَّةِ يُحَدِّثُ عَنْ جَرِيرٍ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ قَالَ فَقَبَضَ يَدَهُ وَقَالَ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَمْ يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim va: «Sizga Islom ustiga bayʼat beraman», dedim. Shunda u zot qoʻllarini tortib: «Va har bir musulmonga xayrixohlik qilish ustiga», dedilar. Soʻng (Jarir) dedi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», dedilar.Жарир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим ва: «Сизга Ислом устига байъат бераман», дедим. Шунда у зот қўлларини тортиб: «Ва ҳар бир мусулмонга хайрихоҳлик қилиш устига», дедилар. Сўнг (Жарир) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Jarir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim odamlarga rahm qilmasa, Alloh azza va jalla ham unga rahm qilmaydi», dedilar.Жарир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким одамларга раҳм қилмаса, Аллоҳ азза ва жалла ҳам унга раҳм қилмайди», дедилар.