حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ وَهْبٍ الثَّقَفِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَسُئِلَ هَلْ أَمَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَقَالَ نَعَمْ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَلَمَّا كَانَ مِنْ السَّحَرِ ضَرَبَ عُنُقَ رَاحِلَتِي فَظَنَنْتُ أَنَّ لَهُ حَاجَةً فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى بَرَزْنَا عَنْ النَّاسِ فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَتَغَيَّبَ عَنِّي حَتَّى مَا أَرَاهُ فَمَكَثَ طَوِيلًا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ حَاجَتَكَ يَا مُغِيرَةُ قُلْتُ مَا لِي حَاجَةٌ فَقَالَ هَلْ مَعَكَ مَاءٌ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقُمْتُ إِلَى قِرْبَةٍ أَوْ إِلَى سَطِيحَةٍ مُعَلَّقَةٍ فِي آخِرَةِ الرَّحْلِ فَأَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ فَأَحْسَنَ غَسْلَهُمَا قَالَ وَأَشُكُّ أَقَالَ دَلَّكَهُمَا بِتُرَابٍ أَمْ لَا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ يَدَيْهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَضَاقَتْ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِهَا إِخْرَاجًا فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ قَالَ فَيَجِيءُ فِي الْحَدِيثِ غَسْلُ الْوَجْهِ مَرَّتَيْنِ قَالَ لَا أَدْرِي أَهَكَذَا كَانَ أَمْ لَا ثُمَّ مَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَرَكِبْنَا فَأَدْرَكْنَا النَّاسَ وَقَدْ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَتَقَدَّمَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً وَهُمْ فِي الثَّانِيَةِ فَذَهَبْتُ أُوذِنُهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا الرَّكْعَةَ الَّتِي أَدْرَكْنَا وَقَضَيْنَا الرَّكْعَةَ

Amr ibn Vahb as-Saqafiy aytdi: Biz Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)ning huzurida edik. Undan: «Bu ummatdan Abu Bakr (roziyallohu anhu)dan boshqa birov Nabiy ﷺga imomlik qilganmi?» deb soʻraldi. U dedi: Ha. Biz Nabiy ﷺ bilan bir safarda edik. Sahar payti boʻlganda u zot mening ulovimning boʻyniga urdilar; men u zotning hojatlari bor deb oʻyladim va u zot bilan birga (yoʻldan) chetlandim. Odamlardan uzoqlashgunimizcha yurdik. Soʻng u zot ulovlaridan tushib, ketdilar va mendan gʻoyib boʻldilar, hatto koʻrmay qoldim. Uzoq turdilar, soʻng kelib: «Hojating (bormi), ey Mugʻiyra?» dedilar. Men: «Hojatim yoʻq», dedim. U zot: «Yoningda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha», dedim va turib, egarning orqasiga osib qoʻyilgan meshga — yoki charm suv idishiga — bordim, u zotga suv keltirib, ustlariga quydim. U zot ikki qoʻllarini yuvdilar va ularni chiroyli yuvdilar. (Roviy) dedi: Ularni tuproq bilan ishqadilar, dedimi yoki yoʻqmi — shubha qilaman. Soʻng yuzlarini yuvdilar, keyin qoʻllarini (yengdan) chiqarmoqchi boʻldilar; ustlarida yenglari tor shomcha jubba bor edi, u tor kelib qoldi, shuning uchun qoʻllarini uning ostidan chiqardilar va yuzlari bilan qoʻllarini yuvdilar. (Roviy) dedi: Hadisda yuzni ikki marta yuvish (ham) keladi; (u) dedi: Shunday boʻlganmi yoki yoʻqmi — bilmayman. Soʻng peshona sochlariga mash tortdilar, salla ustiga mash tortdilar va xuflar ustiga mash tortdilar. Soʻng ulovga mindik va odamlarga yetib keldik; namozga iqoma aytilgan, Abdurrahmon ibn Avf oldinga oʻtib, ularga bir rakaat oʻqib boʻlgan, oʻzlari esa ikkinchisida edilar. Men unga bildirmoqchi boʻldim, u zot meni qaytardilar. Bas, biz yetib kelgan rakaatni oʻqidik va (qolgan) rakaatni qazo qildik.Амр ибн Ваҳб ас-Сақафий айтди: Биз Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида эдик. Ундан: «Бу умматдан Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)дан бошқа биров Набий ﷺга имомлик қилганми?» деб сўралди. У деди: Ҳа. Биз Набий ﷺ билан бир сафарда эдик. Саҳар пайти бўлганда у зот менинг уловимнинг бўйнига урдилар; мен у зотнинг ҳожатлари бор деб ўйладим ва у зот билан бирга (йўлдан) четландим. Одамлардан узоқлашгунимизча юрдик. Сўнг у зот уловларидан тушиб, кетдилар ва мендан ғойиб бўлдилар, ҳатто кўрмай қолдим. Узоқ турдилар, сўнг келиб: «Ҳожатинг (борми), эй Муғийра?» дедилар. Мен: «Ҳожатим йўқ», дедим. У зот: «Ёнингда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим ва туриб, эгарнинг орқасига осиб қўйилган мешга — ёки чарм сув идишига — бордим, у зотга сув келтириб, устларига қуйдим. У зот икки қўлларини ювдилар ва уларни чиройли ювдилар. (Ровий) деди: Уларни тупроқ билан ишқадилар, дедими ёки йўқми — шубҳа қиламан. Сўнг юзларини ювдилар, кейин қўлларини (енгдан) чиқармоқчи бўлдилар; устларида енглари тор шомча жубба бор эди, у тор келиб қолди, шунинг учун қўлларини унинг остидан чиқардилар ва юзлари билан қўлларини ювдилар. (Ровий) деди: Ҳадисда юзни икки марта ювиш (ҳам) келади; (у) деди: Шундай бўлганми ёки йўқми — билмайман. Сўнг пешона сочларига маш тортдилар, салла устига маш тортдилар ва хуфлар устига маш тортдилар. Сўнг уловга миндик ва одамларга етиб келдик; намозга иқома айтилган, Абдурраҳмон ибн Авф олдинга ўтиб, уларга бир ракаат ўқиб бўлган, ўзлари эса иккинчисида эдилар. Мен унга билдирмоқчи бўлдим, у зот мени қайтардилар. Бас, биз етиб келган ракаатни ўқидик ва (қолган) ракаатни қазо қилдик.

حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ أَبُو يُوسُفَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ مِنْ أُمَّتِي قَوْمٌ ظَاهِرِينَ عَلَى النَّاسِ حَتَّى يَأْتِيَهُمْ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ ظَاهِرُونَ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Mening ummatimdan bir qavm — toki Allohning amri kelguncha — odamlar ustida gʻolib boʻlib turaveradilar, ular gʻolib holatlarida (boʻladilar)», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг умматимдан бир қавм — токи Аллоҳнинг амри келгунча — одамлар устида ғолиб бўлиб тураверадилар, улар ғолиб ҳолатларида (бўладилар)», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي هِشَامٌ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ حَدَّثَ عَنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَعَنْ عُمَرَ أَنَّهُ اسْتَشَارَهُمْ فِي إِمْلَاصِ الْمَرْأَةِ فَقَالَ لَهُ الْمُغِيرَةُ قَضَى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْغُرَّةِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا فَأْتِ بِأَحَدٍ يَعْلَمُ ذَلِكَ فَشَهِدَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِهِ

Mugʻiyra ibn Shuʼbaning oʻgʻlidan, u Umar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, u ayolning (urish sababli) homilasi tushib ketishi haqida ular bilan maslahatlashdi. Shunda Mugʻiyra unga: «Rasululloh ﷺ bu haqda gʻurra bilan hukm qilganlar», dedi. Umar unga: «Agar rost soʻzlayotgan boʻlsang, buni biladigan birovni keltir», dedi. Shunda Muhammad ibn Maslama Rasululloh ﷺ shu bilan hukm qilganlariga guvohlik berdi.Муғийра ибн Шуъбанинг ўғлидан, у Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, у аёлнинг (уриш сабабли) ҳомиласи тушиб кетиши ҳақида улар билан маслаҳатлашди. Шунда Муғийра унга: «Расулуллоҳ ﷺ бу ҳақда ғурра билан ҳукм қилганлар», деди. Умар унга: «Агар рост сўзлаётган бўлсанг, буни биладиган бировни келтир», деди. Шунда Муҳаммад ибн Маслама Расулуллоҳ ﷺ шу билан ҳукм қилганларига гувоҳлик берди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ لَهُ امْرَأَةً أَخْطُبُهَا فَقَالَ اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّهُ أَجْدَرُ أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَكُمَا قَالَ فَأَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ الْأَنْصَارِ فَخَطَبْتُهَا إِلَى أَبَوَيْهَا وَأَخْبَرْتُهُمَا بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَأَنَّهُمَا كَرِهَا ذَلِكَ قَالَ فَسَمِعَتْ ذَلِكَ الْمَرْأَةُ وَهِيَ فِي خِدْرِهَا فَقَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَكَ أَنْ تَنْظُرَ فَانْظُرْ وَإِلَّا فَإِنِّي أَنْشُدُكَ كَأَنَّهَا أَعْظَمَتْ ذَلِكَ عَلَيْهِ قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَيْهَا فَتَزَوَّجْتُهَا فَذَكَرَ مِنْ مُوَافَقَتِهَا

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning oldilariga keldim va oʻzim sovchi qoʻymoqchi boʻlgan bir ayol haqida gapirdim. U zot: «Borib, unga qarab ol, chunki bu ikkovingiz oʻrtangizda mehr-ulfat paydo boʻlishiga yaqinroqdir», dedilar. Men ansorlardan boʻlgan bir ayolning oldiga borib, ota-onasidan uni sovchilik qildim va ularga Nabiyning ﷺ soʻzlarini xabar qildim. Goʻyo ular buni yoqtirmadilar. Oʻsha ayol pardasi ortida turib buni eshitib qoldi va: «Agar Rasululloh ﷺ senga qarashni buyurgan boʻlsalar, qara. Aks holda, men seni Alloh nomi bilan qasam ichiraman», dedi. Goʻyo u buni ulkan ish deb bildi. Men unga qarab oldim va unga uylandim — soʻng u bilan ahil boʻlib yashaganini zikr qildi.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг олдиларига келдим ва ўзим совчи қўймоқчи бўлган бир аёл ҳақида гапирдим. У зот: «Бориб, унга қараб ол, чунки бу икковингиз ўртангизда меҳр-улфат пайдо бўлишига яқинроқдир», дедилар. Мен ансорлардан бўлган бир аёлнинг олдига бориб, ота-онасидан уни совчилик қилдим ва уларга Набийнинг ﷺ сўзларини хабар қилдим. Гўё улар буни ёқтирмадилар. Ўша аёл пардаси ортида туриб буни эшитиб қолди ва: «Агар Расулуллоҳ ﷺ сенга қарашни буюрган бўлсалар, қара. Акс ҳолда, мен сени Аллоҳ номи билан қасам ичираман», деди. Гўё у буни улкан иш деб билди. Мен унга қараб олдим ва унга уйландим — сўнг у билан аҳил бўлиб яшаганини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نُضَيْلَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ امْرَأَتَيْنِ ضَرَبَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى بِعَمُودِ فُسْطَاطٍ فَقَتَلَتْهَا فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالدِّيَةِ عَلَى عَصَبَةِ الْقَاتِلَةِ وَفِيمَا فِي بَطْنِهَا غُرَّةٌ قَالَ الْأَعْرَابِيُّ أَتُغَرِّمُنِي مَنْ لَا أَكَلَ وَلَا شَرِبَ وَلَا صَاحَ فَاسْتَهَلَّ مِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسَجْعٌ كَسَجْعِ الْأَعْرَابِ وَبِمَا فِي بَطْنِهَا غُرَّةٌ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ikki ayoldan biri ikkinchisini chodir ustuni bilan urib oʻldirib qoʻydi. Shunda Rasululloh ﷺ diyatni qotil ayolning asabalari zimmasiga hukm qildilar, qornidagi (homila) uchun esa bir gʻurra (hukm qildilar). Aʼrobiy: «Na yegan, na ichgan, na qichqirib ovoz chiqargan kimsaning diyatini men toʻlaymanmi? Bunaqasi bekor ketishi kerak», dedi. Rasululloh ﷺ: «Aʼrobiylarning sajesiga oʻxshagan sajemi bu?» dedilar va qornidagi (homila) uchun bir gʻurrani (hukm qildilar).Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, икки аёлдан бири иккинчисини чодир устуни билан уриб ўлдириб қўйди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ диятни қотил аёлнинг асабалари зиммасига ҳукм қилдилар, қорнидаги (ҳомила) учун эса бир ғурра (ҳукм қилдилар). Аъробий: «На еган, на ичган, на қичқириб овоз чиқарган кимсанинг диятини мен тўлайманми? Бунақаси бекор кетиши керак», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аъробийларнинг сажесига ўхшаган сажеми бу?» дедилар ва қорнидаги (ҳомила) учун бир ғуррани (ҳукм қилдилар).

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وحَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدَةُ بْنُ أَبِي لُبَابَةَ أَنَّ وَرَّادًا مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَكَتَبَ إِلَى مُعَاوِيَةَ كَتَبَ ذَلِكَ الْكِتَابَ لَهُ وَرَّادٌ إِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حِينَ يُسَلِّمُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ قَالَ وَرَّادٌ ثُمَّ وَفَدْتُ بَعْدَ ذَلِكَ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَسَمِعْتُهُ عَلَى الْمِنْبَرِ يَأْمُرُ النَّاسَ بِذَلِكَ الْقَوْلِ وَيُعَلِّمُهُمُوهُ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)ning ozod qilgan quli Varrod xabar berdiki, Mugʻiyra ibn Shuʼba Muoviyaga — bu maktubni unga Varrod yozgan edi — shunday (yozdi): Men Nabiy ﷺning salom bergan paytlarida (yaʼni namozdan chiqqanlarida): «La ilaha illalloh, vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamd. Allohumma, la mania lima aʼtoyta, va la muʼtiya lima manaʼta, va la yanfau zal-jaddi minkal-jadd», deyayotganlarini eshitdim. Varrod dedi: Soʻng men bundan keyin Muoviyaning huzuriga bordim va uning minbar ustida odamlarni oʻsha soʻzga buyurayotganini hamda ularga uni oʻrgatayotganini eshitdim.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)нинг озод қилган қули Варрод хабар бердики, Муғийра ибн Шуъба Муовияга — бу мактубни унга Варрод ёзган эди — шундай (ёзди): Мен Набий ﷺнинг салом берган пайтларида (яъни намоздан чиққанларида): «Ла илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд. Аллоҳумма, ла маниа лима аътойта, ва ла муътия лима манаъта, ва ла янфау зал-жадди минкал-жадд», деяётганларини эшитдим. Варрод деди: Сўнг мен бундан кейин Муовиянинг ҳузурига бордим ва унинг минбар устида одамларни ўша сўзга буюраётганини ҳамда уларга уни ўргатаётганини эшитдим.

حَدَّثَنَا قُرَّانُ بْنُ تَمَّامٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ الطَّائِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ قَالَمَاتَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ قَرَظَةُ بْنُ كَعْبٍ فَنِيحَ عَلَيْهِ فَخَرَجَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ قَالَ مَا بَالُ النَّوْحِ فِي الْإِسْلَامِ أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ أَلَا وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Ali ibn Robiʼa al-Asadiy (rahimahulloh) aytdi: Ansorlardan Qaroza ibn Kaʼb degan bir kishi vafot etdi va uning ustida nola qilindi. Shunda Mugʻiyra ibn Shuʼba chiqib, minbarga koʻtarildi, Allohga hamd va sano aytdi, soʻng: «Islomda nolaning nima keragi bor? Ogoh boʻlinglar! Men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, mening ustimdan yolgʻon soʻzlash birovning ustidan yolgʻon soʻzlashga oʻxshamaydi. Ogoh boʻlinglar! Kim mening ustimdan ataylab yolgʻon soʻzlasa, doʻzaxdan oʻz joyini tayyorlab qoʻyaversin›, deyayotganlarini eshitganman», dedi.Али ибн Робиъа ал-Асадий (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Ансорлардан Қароза ибн Каъб деган бир киши вафот этди ва унинг устида нола қилинди. Шунда Муғийра ибн Шуъба чиқиб, минбарга кўтарилди, Аллоҳга ҳамд ва сано айтди, сўнг: «Исломда ноланинг нима кераги бор? Огоҳ бўлинглар! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, менинг устимдан ёлғон сўзлаш бировнинг устидан ёлғон сўзлашга ўхшамайди. Огоҳ бўлинглар! Ким менинг устимдан атайлаб ёлғон сўзласа, дўзахдан ўз жойини тайёрлаб қўяверсин›, деяётганларини эшитганман», деди.

أَلَا وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُنَحْ عَلَيْهِ يُعَذَّبْ بِمَا يُنَاحُ بِهِ عَلَيْهِ

Ogoh boʻlinglar! Men Rasululloh ﷺning: «Kim ustida nola qilinsa, ustida nola qilingan narsa sababli azoblanadi», deyayotganlarini eshitganman.Огоҳ бўлинглар! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким устида нола қилинса, устида нола қилинган нарса сабабли азобланади», деяётганларини эшитганман.

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكِلَابِيُّ حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَوَضَّأْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أَنْزِعُ خُفَّيْكَ قَالَ لَا إِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا وَهُمَا طَاهِرَتَانِ ثُمَّ لَمْ أَمْشِ حَافِيًا بَعْدُ ثُمَّ صَلَّى صَلَاةَ الصُّبْحِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Safarda Nabiy ﷺga tahorat suvini quyib berdim. U zot yuzlarini va ikki bilaklarini yuvdilar, boshlariga mash tortdilar va xuflari ustiga mash tortdilar. Men: «Yo Rasululloh, xuflaringizni yechmaymanmi?» dedim. U zot: «Yoʻq; men ularni pok holatda kiyganman va shundan keyin yalangoyoq yurmadim», dedilar. Soʻng bomdod namozini oʻqidilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Сафарда Набий ﷺга таҳорат сувини қуйиб бердим. У зот юзларини ва икки билакларини ювдилар, бошларига маш тортдилар ва хуфлари устига маш тортдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, хуфларингизни ечмайманми?» дедим. У зот: «Йўқ; мен уларни пок ҳолатда кийганман ва шундан кейин ялангоёқ юрмадим», дедилар. Сўнг бомдод намозини ўқидилар.

حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمُتَعَالِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا الْمُجَالِدُ عَنْ عَامِرٍ قَالَكَسَفَتْ الشَّمْسُ ضَحْوَةً حَتَّى اشْتَدَّتْ ظُلْمَتُهَا فَقَامَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ فَقَامَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ سُورَةً مِنْ الْمَثَانِي ثُمَّ رَكَعَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ رَكَعَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَامَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَكَعَ الثَّانِيَةَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ إِنَّ الشَّمْسَ تَجَلَّتْ فَسَجَدَ ثُمَّ قَامَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ سُورَةً ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ كَسَفَتْ يَوْمَ تُوُفِّيَ إِبْرَاهِيمُ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَإِنَّمَا هُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا انْكَسَفَ وَاحِدٌ مِنْهُمَا فَافْزَعُوا إِلَى الصَّلَاةِ ثُمَّ نَزَلَ فَحَدَّثَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي الصَّلَاةِ فَجَعَلَ يَنْفُخُ بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ إِنَّهُ مَدَّ يَدَهُ كَأَنَّهُ يَتَنَاوَلُ شَيْئًا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنَّ النَّارَ أُدْنِيَتْ مِنِّي حَتَّى نَفَخْتُ حَرَّهَا عَنْ وَجْهِي فَرَأَيْتُ فِيهَا صَاحِبَ الْمِحْجَنِ وَالَّذِي بَحَرَ الْبَحِيرَةَ وَصَاحِبَةَ حِمْيَرَ صَاحِبَةَ الْهِرَّةِحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْمُجَالِدُ عَنْ عَامِرٍ مِثْلَهُ

Omir (ash-Shaʼbiy) aytdi: Choshgoh paytida quyosh tutilib, zulmati qattiq boʻldi. Shunda Mugʻiyra ibn Shuʼba turib, odamlarga namoz oʻqib berdi: masoniydan bir sura oʻqiladigan miqdorda qiyomda turdi, soʻng shuncha rukuʼ qildi, soʻng boshini koʻtardi, soʻng yana shuncha rukuʼ qildi, soʻng boshini koʻtarib, shuncha qiyomda turdi, soʻng ikkinchi rukuʼni ham shunday qildi. Soʻng quyosh ochildi va u sajda qildi. Keyin bir sura oʻqiladigan miqdorda turdi, soʻng rukuʼ va sajda qildi, soʻng (namozdan) chiqdi. Soʻng minbarga koʻtarilib: «Albatta, quyosh Rasululloh ﷺning oʻgʻillari Ibrohim vafot etgan kuni tutilgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ turib: ‹Albatta, quyosh va oy birovning oʻlimi uchun tutilmaydi; ular Alloh azza va jallaning oyatlaridan ikki oyatdir. Bas, ulardan biri tutilsa, namozga shoshilinglar›, dedilar», dedi. Soʻng (minbardan) tushdi va Rasululloh ﷺ namozda boʻlganlarida oldilariga puflay boshlaganlarini, keyin goʻyo bir narsani olayotgandek qoʻllarini choʻzganlarini soʻzlab berdi. U zot (namozdan) chiqqach: «Albatta, doʻzax menga yaqinlashtirildi, hatto men uning issigʻini yuzimdan puflab yubordim. Men unda ilmoqli tayoq sohibini, bahirani (kesib) qoʻygan kishini va mushuk sohibasi boʻlgan himyarlik ayolni koʻrdim», dedilar. Bizga Said ibn Yahyo ibn Said al-Umaviy soʻzlab dediki: Menga otam, unga al-Mujolid Omirdan shuning mislini aytdi.Омир (аш-Шаъбий) айтди: Чошгоҳ пайтида қуёш тутилиб, зулмати қаттиқ бўлди. Шунда Муғийра ибн Шуъба туриб, одамларга намоз ўқиб берди: масонийдан бир сура ўқиладиган миқдорда қиёмда турди, сўнг шунча рукуъ қилди, сўнг бошини кўтарди, сўнг яна шунча рукуъ қилди, сўнг бошини кўтариб, шунча қиёмда турди, сўнг иккинчи рукуъни ҳам шундай қилди. Сўнг қуёш очилди ва у сажда қилди. Кейин бир сура ўқиладиган миқдорда турди, сўнг рукуъ ва сажда қилди, сўнг (намоздан) чиқди. Сўнг минбарга кўтарилиб: «Албатта, қуёш Расулуллоҳ ﷺнинг ўғиллари Иброҳим вафот этган куни тутилган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ туриб: ‹Албатта, қуёш ва ой бировнинг ўлими учун тутилмайди; улар Аллоҳ азза ва жалланинг оятларидан икки оятдир. Бас, улардан бири тутилса, намозга шошилинглар›, дедилар», деди. Сўнг (минбардан) тушди ва Расулуллоҳ ﷺ намозда бўлганларида олдиларига пуфлай бошлаганларини, кейин гўё бир нарсани олаётгандек қўлларини чўзганларини сўзлаб берди. У зот (намоздан) чиққач: «Албатта, дўзах менга яқинлаштирилди, ҳатто мен унинг иссиғини юзимдан пуфлаб юбордим. Мен унда илмоқли таёқ соҳибини, баҳирани (кесиб) қўйган кишини ва мушук соҳибаси бўлган ҳимярлик аёлни кўрдим», дедилар. Бизга Саид ибн Яҳё ибн Саид ал-Умавий сўзлаб дедики: Менга отам, унга ал-Мужолид Омирдан шунинг мислини айтди.

حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ الْحَارِثُ بْنُ النُّعْمَانِ عَنْ شَيْبَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْهُذَلِيَّتَيْنِ أَنَّ الْعَقْلَ عَلَى الْعَصَبَةِ وَأَنَّ الْمِيرَاثَ لِلْوَرَثَةِ وَأَنَّ فِي الْجَنِينِ غُرَّةً

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ikki huzayliy ayol haqida: diyat asaba zimmasiga, meros vorislarga (tegishli) ekaniga va homila uchun bir gʻurra (lozim) ekaniga hukm qildilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ икки ҳузайлий аёл ҳақида: дият асаба зиммасига, мерос ворисларга (тегишли) эканига ва ҳомила учун бир ғурра (лозим) эканига ҳукм қилдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نُعْمٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَأَنَّهُ سَافَرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَادِيًا فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ خَرَجَ فَأَتَاهُ فَتَوَضَّأَ فَخَلَعَ خُفَّيْهِ فَتَوَضَّأَ فَلَمَّا فَرَغَ وَجَدَ رِيحًا بَعْدَ ذَلِكَ فَعَادَ فَخَرَجَ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ نَسِيتَ لَمْ تَخْلَعْ الْخُفَّيْنِ قَالَ كَلَّا بَلْ أَنْتَ نَسِيتَ بِهَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan birga safar qildi. Nabiy ﷺ bir vodiyga kirib, hojatlarini oʻtadilar, soʻng chiqdilar. (Mugʻiyra) u zotga (suv) keltirdi, u zot tahorat qildilar — xuflarini yechib tahorat qildilar. Tahoratni tugatganlaridan keyin shamol (chiqqanini) sezdilar, shuning uchun qaytdilar, soʻng chiqib, tahorat qildilar va xuflari ustiga mash tortdilar. Men: «Yo Nabiyalloh, unutdingiz, xuflaringizni yechmadingiz-ku», dedim. U zot: «Aslo; balki sen unutgansan. Robbim azza va jalla meni mana shunga buyurgan», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга сафар қилди. Набий ﷺ бир водийга кириб, ҳожатларини ўтадилар, сўнг чиқдилар. (Муғийра) у зотга (сув) келтирди, у зот таҳорат қилдилар — хуфларини ечиб таҳорат қилдилар. Таҳоратни тугатганларидан кейин шамол (чиққанини) сездилар, шунинг учун қайтдилар, сўнг чиқиб, таҳорат қилдилар ва хуфлари устига маш тортдилар. Мен: «Ё Набияллоҳ, унутдингиз, хуфларингизни ечмадингиз-ку», дедим. У зот: «Асло; балки сен унутгансан. Роббим азза ва жалла мени мана шунга буюрган», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ وَقَدْ كُنْتُ حَفِظْتُ مِنْ كَثِيرٍ مِنْ عُلَمَائِنَا بِالْمَدِينَةِ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ كَانَ يَرْوِي عَنِ الْمُغِيرَةِ أَحَادِيثَ مِنْهَا أَنَّهُ حَدَّثَهُأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ غَسَّلَ مَيِّتًا فَلْيَغْتَسِلْ

Ibn Ishoq aytdi: Men Madinadagi koʻp ulamolarimizdan Muhammad ibn Amr ibn Hazm Mugʻiyradan hadislar rivoyat qilishini yodlab olgan edim; ulardan biri shuki, u unga soʻzlab dediki: Men Nabiy ﷺning: «Kim mayyitni yuvsa, gʻusl qilsin», deyayotganlarini eshitdim.Ибн Ишоқ айтди: Мен Мадинадаги кўп уламоларимиздан Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳазм Муғийрадан ҳадислар ривоят қилишини ёдлаб олган эдим; улардан бири шуки, у унга сўзлаб дедики: Мен Набий ﷺнинг: «Ким маййитни ювса, ғусл қилсин», деяётганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ وَرَّادٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ كَرِهَ لَكُمْ ثَلَاثًا قِيلَ وَقَالَ وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةَ الْمَالِ وَحَرَّمَ عَلَيْكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأْدَ الْبَنَاتِ وَعُقُوقَ الْأُمَّهَاتِ وَمَنَعَ وَهَاتِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh sizlar uchun uch narsani makruh qildi: qiyl-u qolni, koʻp soʻrashni va molni zoye qilishni. Rasululloh ﷺ esa sizlarga qizlarni tiriklayin koʻmishni, onalarga oq boʻlishni hamda (haqni) bermay, (oʻzganikini) talab qilishni harom qildi», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ сизлар учун уч нарсани макруҳ қилди: қийл-у қолни, кўп сўрашни ва молни зое қилишни. Расулуллоҳ ﷺ эса сизларга қизларни тириклайин кўмишни, оналарга оқ бўлишни ҳамда (ҳақни) бермай, (ўзганикини) талаб қилишни ҳаром қилди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نُضَيْلَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ امْرَأَةً ضَرَبَتْهَا امْرَأَةٌ بِعَمُودِ فُسْطَاطٍ فَقَتَلَتْهَا وَهِيَ حُبْلَى فَأُتِيَ بِهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَضَى فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَصَبَةِ الْقَاتِلَةِ بِالدِّيَةِ وَفِي الْجَنِينِ غُرَّةٌ فَقَالَ عَصَبَتُهَا أَنْدِي مَنْ لَا طَعِمَ وَلَا شَرِبَ وَلَا صَاحَ فَاسْتَهَلَّ مِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ فَقَالَ سَجْعٌ مِثْلُ سَجْعِ الْأَعْرَابِو قَالَ شُعْبَةُ سَمِعْتُ عُبَيْدًا

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir ayolni boshqa ayol chodir ustuni bilan urib oʻldirib qoʻydi, u esa homilador edi. Shunda bu (ish) Nabiy ﷺning huzurlariga keltirildi va Rasululloh ﷺ qotil ayolning asabasi zimmasiga diyatni, homila uchun esa bir gʻurrani hukm qildilar. Shunda uning asabasi: «Na yegan, na ichgan, na qichqirib ovoz chiqargan kimsaning diyatini toʻlaymanmi? Bunday narsa bekor ketishi kerak», dedi. U zot: «Aʼrobiylarning sajesiga oʻxshagan saje», dedilar. Shuʼba: Men Ubaydni eshitdim, dedi.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аёлни бошқа аёл чодир устуни билан уриб ўлдириб қўйди, у эса ҳомиладор эди. Шунда бу (иш) Набий ﷺнинг ҳузурларига келтирилди ва Расулуллоҳ ﷺ қотил аёлнинг асабаси зиммасига диятни, ҳомила учун эса бир ғуррани ҳукм қилдилар. Шунда унинг асабаси: «На еган, на ичган, на қичқириб овоз чиқарган кимсанинг диятини тўлайманми? Бундай нарса бекор кетиши керак», деди. У зот: «Аъробийларнинг сажесига ўхшаган саже», дедилар. Шуъба: Мен Убайдни эшитдим, деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ مَنْصُورٌ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يُحَدِّثُ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نُضَيْلَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ امْرَأَتَيْنِ كَانَتَا تَحْتَ رَجُلٍ فَغَارَتَا فَضَرَبَتْهَا بِعَمُودِ فُسْطَاطٍ فَقَتَلَتْهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَدِي مَنْ لَا أَكَلَ وَلَا شَرِبَ وَلَا صَاحَ فَاسْتَهَلَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسَجْعٌ كَسَجْعِ الْأَعْرَابِ قَالَ فَقَضَى فِيهِ غُرَّةً قَالَ وَجَعَلَهُ عَلَى عَاقِلَةِ الْمَرْأَةِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ikki ayol bir kishining nikohida edi, ular rashk qilishdi va biri ikkinchisini chodir ustuni bilan urib oʻldirib qoʻydi. Ular Rasululloh ﷺga daʼvolashib bordilar. Ulardan biri: «Yo Rasululloh, na yegan, na ichgan, na qichqirib ovoz chiqargan kimsaning diyatini qanday toʻlaymiz?» dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Aʼrobiylarning sajesiga oʻxshagan sajemi bu?» dedilar. (Roviy) dedi: Va u zot bu haqda bir gʻurra hukm qildilar hamda uni ayolning oqilasi zimmasiga yukladilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, икки аёл бир кишининг никоҳида эди, улар рашк қилишди ва бири иккинчисини чодир устуни билан уриб ўлдириб қўйди. Улар Расулуллоҳ ﷺга даъволашиб бордилар. Улардан бири: «Ё Расулуллоҳ, на еган, на ичган, на қичқириб овоз чиқарган кимсанинг диятини қандай тўлаймиз?» деди. Шунда Набий ﷺ: «Аъробийларнинг сажесига ўхшаган сажеми бу?» дедилар. (Ровий) деди: Ва у зот бу ҳақда бир ғурра ҳукм қилдилар ҳамда уни аёлнинг оқиласи зиммасига юкладилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ وَحَمَّادٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى عَلَى سُبَاطَةِ بَنِي فُلَانٍ فَبَالَ قَائِمًا قَالَ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ فَفَحَّجَ رِجْلَيْهِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ falon (qavm)ning axlatxonasiga keldilar-da, tik turgan holda siydilar. Hammod ibn Abu Sulaymon: «Oyoqlarini ochib (turdilar)», dedi.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ фалон (қавм)нинг ахлатхонасига келдилар-да, тик турган ҳолда сийдилар. Ҳаммод ибн Абу Сулаймон: «Оёқларини очиб (турдилар)», деди.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ بِحُجْزَةِ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي سَهْلٍ وَهُوَ يَقُولُ يَا سُفْيَانُ بْنَ أَبِي سَهْلٍ لَا تُسْبِلْ إِزَارَكَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُسْبِلِينَ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺning Sufyon ibn Abu Sahlning belbogʻidan ushlab: «Ey Sufyon ibn Abu Sahl, izoringni (yerga) osiltirma; chunki Alloh (kiyimini) osiltiruvchilarni sevmaydi», deyayotganlarini koʻrdim.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺнинг Суфён ибн Абу Саҳлнинг белбоғидан ушлаб: «Эй Суфён ибн Абу Саҳл, изорингни (ерга) осилтирма; чунки Аллоҳ (кийимини) осилтирувчиларни севмайди», деяётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي مَسْلَمَةُ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ وَلَدِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمُثْلَةِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ musla qilishdan qaytardilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мусла қилишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ صَحِبَ قَوْمًا مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَوَجَدَ مِنْهُمْ غَفْلَةً فَقَتَلَهُمْ وَأَخَذَ أَمْوَالَهُمْ فَجَاءَ بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْبَلَهَا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u mushriklardan bir qavmga hamroh boʻldi. Ular gʻaflatda qolganlarida ularni oʻldirdi va mollarini oldi, soʻng ularni Nabiy ﷺ huzurlariga olib keldi. Rasululloh ﷺ esa ularni qabul qilishdan bosh tortdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у мушриклардан бир қавмга ҳамроҳ бўлди. Улар ғафлатда қолганларида уларни ўлдирди ва молларини олди, сўнг уларни Набий ﷺ ҳузурларига олиб келди. Расулуллоҳ ﷺ эса уларни қабул қилишдан бош тортдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَخَطَبْتُ امْرَأَةً فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَظَرْتَ إِلَيْهَا قُلْتُ لَا قَالَ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّهُ أَحْرَى أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَكُمَا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men bir ayolga sovchi qoʻydim. Rasululloh ﷺ menga: «Uni koʻrdingmi?» dedilar. Men: «Yoʻq», dedim. U zot: «Uni koʻrib ol, chunki bu oralaringizda mehr-oqibat paydo boʻlishiga koʻproq sabab boʻladi», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен бир аёлга совчи қўйдим. Расулуллоҳ ﷺ менга: «Уни кўрдингми?» дедилар. Мен: «Йўқ», дедим. У зот: «Уни кўриб ол, чунки бу ораларингизда меҳр-оқибат пайдо бўлишига кўпроқ сабаб бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَمَا سَأَلَ أَحَدٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُ أَنَا عَنْهُ فَقَالَ إِنَّهُ لَا يَضُرُّكَ قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ مَعَهُ نَهَرٌ وَكَذَا وَكَذَا قَالَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَاكَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hech kim Nabiy ﷺ dan men soʻraganchalik koʻp soʻramagan. U zot: «Albatta, u senga zarar bermaydi», dedilar. Men: «Odamlar uning yonida daryo boʻladi va shunday-shunday narsalar boʻladi, deyishyapti», dedim. U zot: «U Alloh nazdida bundan ham xorroqdir», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳеч ким Набий ﷺ дан мен сўраганчалик кўп сўрамаган. У зот: «Албатта, у сенга зарар бермайди», дедилар. Мен: «Одамлар унинг ёнида дарё бўлади ва шундай-шундай нарсалар бўлади, дейишяпти», дедим. У зот: «У Аллоҳ наздида бундан ҳам хорроқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ قَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظُهُورِ الْخُفَّيْنِحَدَّثَنَاه سُرَيْجٌ والْهَاشِمِيُّ أَيْضًا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ maxsilarining ust tomoniga mash tortayotganlarini koʻrdim. Buni bizga Surayj va al-Hoshimiy ham rivoyat qilib berdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ махсиларининг уст томонига маш тортаётганларини кўрдим. Буни бизга Сурайж ва ал-Ҳошимий ҳам ривоят қилиб бердилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ قَالَ سَمِعْتُ بَكْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُ قَالَخَصْلَتَانِ لَا أَسْأَلُ عَنْهُمَا أَحَدًا مِنْ النَّاسِ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَهُمَا صَلَاةُ الْإِمَامِ خَلْفَ الرَّجُلِ مِنْ رَعِيَّتِهِ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ وَمَسْحُ الرَّجُلِ عَلَى خُفَّيْهِ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Ikki xislat borki, ular haqida odamlardan hech kimdan soʻramayman, chunki men Rasululloh ﷺ ikkovini ham qilganlarini koʻrganman: imomning oʻz raiyatidan boʻlgan bir kishining ortida namoz oʻqishi — men Rasululloh ﷺ bomdod namozining bir rakatini Abdurrahmon ibn Avfning ortida oʻqiganlarini koʻrganman; va kishining maxsilariga mash tortishi — men Rasululloh ﷺ maxsilarga mash tortayotganlarini koʻrganman.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Икки хислат борки, улар ҳақида одамлардан ҳеч кимдан сўрамайман, чунки мен Расулуллоҳ ﷺ икковини ҳам қилганларини кўрганман: имомнинг ўз раиятидан бўлган бир кишининг ортида намоз ўқиши — мен Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозининг бир ракатини Абдурраҳмон ибн Авфнинг ортида ўқиганларини кўрганман; ва кишининг махсиларига маш тортиши — мен Расулуллоҳ ﷺ махсиларга маш тортаётганларини кўрганман.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ قَالَ أَنْبَأَنِي أَبُو سَعِيدٍ قَالَ أَنْبَأَنِي وَرَّادٌ كَاتِبُ الْمُغِيرَةِ قَالَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِ اكْتُبْ إِلَيَّ بِشَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ إِذَا صَلَّى فَفَرَغَ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ وَأَظُنُّهُ قَالَ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoviya Mugʻiraga: «Menga Rasululloh ﷺ dan eshitgan biror narsangni (xat qilib) yoz», deb yozdi. Shunda (Mugʻira) unga (shunday deb) yozdi: «Men Rasululloh ﷺ namozni tugatganlarida shunday deganlarini eshitdim: ‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva alaa kulli shayʼin qadir. Allohumma lo moniʼa limaa aʼtoyta va lo muʼtiya limaa manaʼta va lo yanfaʼu zal-jaddi minkal-jadd (Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yagonadir, Uning sherigi yoʻq, mulk Unikidir, hamd Unikidir va U har narsaga qodirdir. Allohim! Sen bergan narsani toʻsuvchi yoʻq va Sen toʻsgan narsani beruvchi yoʻq, boylik egasiga uning boyligi Sening huzuringda foyda bermas)›».Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муовия Муғирага: «Менга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бирор нарсангни (хат қилиб) ёз», деб ёзди. Шунда (Муғира) унга (шундай деб) ёзди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ намозни тугатганларида шундай деганларини эшитдим: ‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува алаа кулли шайъин қадир. Аллоҳумма ло мониъа лимаа аътойта ва ло муътия лимаа манаъта ва ло янфаъу зал-жадди минкал-жадд (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ягонадир, Унинг шериги йўқ, мулк Уникидир, ҳамд Уникидир ва У ҳар нарсага қодирдир. Аллоҳим! Сен берган нарсани тўсувчи йўқ ва Сен тўсган нарсани берувчи йўқ, бойлик эгасига унинг бойлиги Сенинг ҳузурингда фойда бермас)›».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ جِئْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ قَالَ فَلَمْ يَقْدِرْ أَنْ يُخْرِجَ يَدَيْهِ مِنْ كُمَّيْهَا فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ أَسْفَلِهَا ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ bilan bir safarda edim. U zot hojatlarini ado etdilar, soʻng men u zotga suv toʻldirilgan idish olib keldim. U zotning ustlarida shomlik jubba bor edi. Qoʻllarini uning yenglaridan chiqara olmadilar, shuning uchun qoʻllarini uning ostidan chiqardilar. Soʻng tahorat qildilar va maxsilariga mash tortdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ билан бир сафарда эдим. У зот ҳожатларини адо этдилар, сўнг мен у зотга сув тўлдирилган идиш олиб келдим. У зотнинг устларида шомлик жубба бор эди. Қўлларини унинг енгларидан чиқара олмадилар, шунинг учун қўлларини унинг остидан чиқардилар. Сўнг таҳорат қилдилар ва махсиларига маш тортдилар.

قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ وَلَدِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ لِحَاجَتِهِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَذَهَبْتُ مَعَهُ بِمَاءٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَكَبْتُ عَلَيْهِ مَاءً فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ مِنْ كُمِّ جُبَّتِهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ مِنْ ضِيقِ كُمِّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَهَا مِنْ تَحْتِ جُبَّتِهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُمْ الرَّكْعَةَ الَّتِي بَقِيَتْ عَلَيْهِمْ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحْسَنْتُمْحَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا مُصْعَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ مِنْ وَلَدِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ مُصْعَبٌ وَأَخْطَأَ فِيهِ مَالِكٌ خَطَأً قَبِيحًا

Al-Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Tabuk gʻazotida hojat uchun chetga ketdilar. Mugʻira aytdi: Men u zot bilan birga suv olib bordim. Rasululloh ﷺ qaytib kelganlarida, men ustlariga suv quydim. U zot yuzlarini yuvdilar, soʻng qoʻllarini jubbalarining yengidan chiqarmoqchi boʻldilar, ammo jubbaning yengi tor boʻlgani uchun uddalay olmadilar va qoʻllarini jubbalarining ostidan chiqardilar. Soʻng qoʻllarini yuvib, boshlariga mash tortdilar va maxsilari ustidan mash qildilar. Nabiy ﷺ kelganlarida, Abdurrahmon ibn Avf odamlarga imomlik qilib, ular bilan bir rakatni oʻqib boʻlgan edi. Rasululloh ﷺ ular bilan qolgan rakatni oʻqidilar. Rasululloh ﷺ namozni tugatganlarida: «Yaxshi qildingiz», dedilar. Musʼab aytdi: Molik bu hadisda xunuk xatoga yoʻl qoʻygan.Ал-Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Табук ғазотида ҳожат учун четга кетдилар. Муғира айтди: Мен у зот билан бирга сув олиб бордим. Расулуллоҳ ﷺ қайтиб келганларида, мен устларига сув қуйдим. У зот юзларини ювдилар, сўнг қўлларини жуббаларининг енгидан чиқармоқчи бўлдилар, аммо жуббанинг енги тор бўлгани учун уддалай олмадилар ва қўлларини жуббаларининг остидан чиқардилар. Сўнг қўлларини ювиб, бошларига маш тортдилар ва махсилари устидан маш қилдилар. Набий ﷺ келганларида, Абдурраҳмон ибн Авф одамларга имомлик қилиб, улар билан бир ракатни ўқиб бўлган эди. Расулуллоҳ ﷺ улар билан қолган ракатни ўқидилар. Расулуллоҳ ﷺ намозни тугатганларида: «Яхши қилдингиз», дедилар. Мусъаб айтди: Молик бу ҳадисда хунук хатога йўл қўйган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ الْحَدَّادُ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّاكِبُ خَلْفَ الْجِنَازَةِ وَالْمَاشِي حَيْثُ شَاءَ مِنْهَا وَالطِّفْلُ يُصَلَّى عَلَيْهِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otliq janozaning orqasida boʻladi, piyoda esa uning istagan tomonida yuradi, chaqaloqqa ham janoza namozi oʻqiladi», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Отлиқ жанозанинг орқасида бўлади, пиёда эса унинг истаган томонида юради, чақалоққа ҳам жаноза намози ўқилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَلَمَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَامَ وَلَمْ يَجْلِسْ فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ قُومُوا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا صَنَعَ بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ziyod ibn Iloqa aytdi: Bizga Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) imom boʻlib namoz oʻqib berdi. Ikki rakatni oʻqigach, oʻtirmay turib ketdi. Shunda ortidagilar unga tasbeh aytdi, u esa ularga: «Turinglar», deb ishora qildi. Namozini tugatgach, salom berdi va ikki sajda qildi, soʻng: «Rasululloh ﷺ ham bizga mana shunday qilganlar», dedi.Зиёд ибн Илоқа айтди: Бизга Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) имом бўлиб намоз ўқиб берди. Икки ракатни ўқигач, ўтирмай туриб кетди. Шунда ортидагилар унга тасбеҳ айтди, у эса уларга: «Туринглар», деб ишора қилди. Намозини тугатгач, салом берди ва икки сажда қилди, сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ ҳам бизга мана шундай қилганлар», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَدَخَلْتُ مَسْجِدَ الْجَامِعِ فَإِذَا عَمْرُو بْنُ وَهْبٍ الثَّقَفِيُّ قَدْ دَخَلَ مِنْ النَّاحِيَةِ الْأُخْرَى فَالْتَقَيْنَا قَرِيبًا مِنْ وَسَطِ الْمَسْجِدِ فَابْتَدَأَنِي بِالْحَدِيثِ وَكَانَ يُحِبُّ مَا سَاقَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَابْتَدَأَنِي بِالْحَدِيثِ فَقَالَ كُنَّا عِنْدَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَزَادَهُ فِي نَفْسِي تَصْدِيقًا الَّذِي قَرَّبَ بِهِ الْحَدِيثَ قَالَ قُلْنَا هَلْ أَمَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ قَالَ نَعَمْ كُنَّا فِي سَفَرِ كَذَا وَكَذَا فَلَمَّا كَانَ فِي السَّحَرِ ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُنُقَ رَاحِلَتِهِ وَانْطَلَقَ فَتَبِعْتُهُ فَتَغَيَّبَ عَنِّي سَاعَةً ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ حَاجَتَكَ فَقُلْتُ لَيْسَتْ لِي حَاجَةٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَلْ مِنْ مَاءٍ قُلْتُ نَعَمْ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَكَانَتْ عَلَيْهِ جُبَّةٌ لَهُ شَامِيَّةٌ فَضَاقَتْ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ وَعَلَى الْخُفَّيْنِ ثُمَّ لَحِقْنَا النَّاسَ وَقَدْ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّى رَكْعَةً فَذَهَبْتُ لِأُوذِنَهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا الَّتِي أَدْرَكْنَا وَقَضَيْنَا الَّتِي سُبِقْنَا بِهَاحَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ عَمْرِو

Muhammad ibn Siyrin aytdi: Men jomeʼ masjidiga kirdim, shu payt Amr ibn Vahb as-Saqafiy ikkinchi tomondan kirib keldi va biz masjidning oʻrtasiga yaqin joyda uchrashdik. U menga hadisni boshlab berdi — u menga keltirgan yaxshilikni yaxshi koʻrar edi. Bas, u menga hadisni boshlab dedi: Biz Mugʻira ibn Shuʼbaning huzurida edik — uning hadisni yaqinlashtirib aytgani mening koʻnglimda uni yanada tasdiqli qildi. U dedi: Biz: «Bu ummatdan Abu Bakr Siddiq (roziyallohu anhu)dan boshqa birov Nabiy ﷺga imomlik qilganmi?» dedik. U: «Ha», dedi. Biz shunday-shunday safarda edik. Tong oldidan Rasululloh ﷺ ulovlarining boʻyniga urdilar-da, yoʻlga tushdilar; men ham u zotning ketlaridan bordim. U zot bir soatcha mendan gʻoyib boʻldilar, soʻng kelib: «Hojating bormi?» dedilar. Men: «Mening hojatim yoʻq, ey Allohning Rasuli», dedim. U zot: «Suv bormi?» dedilar. Men: «Ha», dedim va u zotga quydim. U zot qoʻllarini yuvdilar, soʻng yuzlarini yuvdilar. Keyin bilaklarini ochmoqchi boʻldilar; ustlarida shomlik jubbalari bor edi va u tor keldi, shuning uchun qoʻllarini ichiga kiritib, jubbaning ostidan chiqardilar. Yuzlarini yuvdilar, bilaklarini yuvdilar, peshonalariga mash tortdilar, sallalari va maxsilariga mash tortdilar. Soʻng odamlarga yetib keldik, namozga iqoma aytilgan, Abdurrahmon ibn Avf ularga imomlik qilib, bir rakat oʻqib boʻlgan edi. Men unga bildirmoqchi boʻldim, u zot meni qaytardilar. Bas, biz yetib olgan rakatni oʻqidik va bizdan oʻtib ketganini qazo qildik. Bizga Asvad ibn Omir, unga Jarir ibn Hozim Muhammad ibn Siyrindan rivoyat qilib aytdi: Menga bir kishi Amrdan rivoyat qildi.Муҳаммад ибн Сийрин айтди: Мен жомеъ масжидига кирдим, шу пайт Амр ибн Ваҳб ас-Сақафий иккинчи томондан кириб келди ва биз масжиднинг ўртасига яқин жойда учрашдик. У менга ҳадисни бошлаб берди — у менга келтирган яхшиликни яхши кўрар эди. Бас, у менга ҳадисни бошлаб деди: Биз Муғира ибн Шуъбанинг ҳузурида эдик — унинг ҳадисни яқинлаштириб айтгани менинг кўнглимда уни янада тасдиқли қилди. У деди: Биз: «Бу умматдан Абу Бакр Сиддиқ (розияллоҳу анҳу)дан бошқа биров Набий ﷺга имомлик қилганми?» дедик. У: «Ҳа», деди. Биз шундай-шундай сафарда эдик. Тонг олдидан Расулуллоҳ ﷺ уловларининг бўйнига урдилар-да, йўлга тушдилар; мен ҳам у зотнинг кетларидан бордим. У зот бир соатча мендан ғойиб бўлдилар, сўнг келиб: «Ҳожатинг борми?» дедилар. Мен: «Менинг ҳожатим йўқ, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «Сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим ва у зотга қуйдим. У зот қўлларини ювдилар, сўнг юзларини ювдилар. Кейин билакларини очмоқчи бўлдилар; устларида шомлик жуббалари бор эди ва у тор келди, шунинг учун қўлларини ичига киритиб, жуббанинг остидан чиқардилар. Юзларини ювдилар, билакларини ювдилар, пешоналарига маш тортдилар, саллалари ва махсиларига маш тортдилар. Сўнг одамларга етиб келдик, намозга иқома айтилган, Абдурраҳмон ибн Авф уларга имомлик қилиб, бир ракат ўқиб бўлган эди. Мен унга билдирмоқчи бўлдим, у зот мени қайтардилар. Бас, биз етиб олган ракатни ўқидик ва биздан ўтиб кетганини қазо қилдик. Бизга Асвад ибн Омир, унга Жарир ибн Ҳозим Муҳаммад ибн Сийриндан ривоят қилиб айтди: Менга бир киши Амрдан ривоят қилди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي يُقَاتِلُونَ عَلَى الْحَقِّ ظَاهِرِينَ حَتَّى يَأْتِيَهُمْ أَمْرُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺ dan rivoyat qiladi: U zot: «Ummatimdan bir toifa odamlar gʻolib holda haq uchun jang qilaveradi, toki Alloh azza va jallaning amri ularga kelguncha», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺ дан ривоят қилади: У зот: «Умматимдан бир тоифа одамлар ғолиб ҳолда ҳақ учун жанг қилаверади, токи Аллоҳ азза ва жалланинг амри уларга келгунча», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَمَا سَأَلَ أَحَدٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدَّجَّالِ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ عَنْهُ فَقَالَ لِي أَيْ بُنَيَّ وَمَا يُنْصِبُكَ مِنْهُ إِنَّهُ لَنْ يَضُرَّكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنَّ مَعَهُ جِبَالَ الْخُبْزِ وَأَنْهَارَ الْمَاءِ فَقَالَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذَاكَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dan Dajjol haqida mendan koʻra koʻproq soʻragan biror kishi boʻlmagan. U zot menga: «Ey oʻgʻilchaginam! Undan nima seni tashvishga solyapti? Albatta, u senga aslo zarar yetkaza olmaydi», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, odamlar uning yonida non togʻlari va suv daryolari boʻladi, deb daʼvo qilishadi», dedim. U zot: «U Alloh azza va jalla nazdida shundan ham xorroqdir», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дан Дажжол ҳақида мендан кўра кўпроқ сўраган бирор киши бўлмаган. У зот менга: «Эй ўғилчагинам! Ундан нима сени ташвишга соляпти? Албатта, у сенга асло зарар етказа олмайди», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, одамлар унинг ёнида нон тоғлари ва сув дарёлари бўлади, деб даъво қилишади», дедим. У зот: «У Аллоҳ азза ва жалла наздида шундан ҳам хорроқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ وَرَّادٍ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ لَوْ رَأَيْتُ رَجُلًا مَعَ امْرَأَتِي لَضَرَبْتُهُ بِالسَّيْفِ غَيْرَ مُصْفَحٍ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَعْجَبُونَ مِنْ غَيْرَةِ سَعْدٍ وَاللَّهِ لَأَنَا أَغْيَرُ مِنْهُ وَاللَّهُ أَغْيَرُ مِنِّي وَمِنْ أَجْلِ غَيْرَةِ اللَّهِ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا شَخْصَ أَغْيَرُ مِنْ اللَّهِ وَلَا شَخْصَ أَحَبُّ إِلَيْهِ الْعُذْرُ مِنْ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ بَعَثَ اللَّهُ الْمُرْسَلِينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَلَا شَخْصَ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِدْحَةٌ مِنْ اللَّهِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ وَعَدَ اللَّهُ الْجَنَّةَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ سَوَاءً قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ الْقَوَارِيرِيُّ لَيْسَ حَدِيثٌ أَشَدَّ عَلَى الْجَهْمِيَّةِ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ قَوْلِهِ لَا شَخْصَ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِدْحَةٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda: «Agar bir kishini xotinim bilan koʻrsam, uni shamshirning yalligʻi bilan emas (dami bilan) urardim», — dedi. Bu (gap) Rasululloh ﷺ ga yetdi. Shunda u zot: «Saʼdning gʻayratidan (oriyatidan) ajablanyapsizlarmi? Allohga qasamki, men undan ham gʻayratliroqman, Alloh esa mendan ham gʻayratliroqdir. Oʻz gʻayrati (oriyati) sababli Alloh fahsh (buzuq) ishlarni — uning oshkorasini ham, yashirinini ham — harom qildi. Allohdan koʻra gʻayratliroq hech bir zot yoʻq. Allohdan koʻra (banda keltirgan) uzrni yoqtiradigan hech bir zot yoʻq — shu sababli Alloh xushxabar beruvchi va ogohlantiruvchi paygʻambarlarni yubordi. Allohdan koʻra (oʻziga) hamdu sano(ni maqtovni) yoqtiradigan hech bir zot yoʻq — shu sababli Alloh jannatni vaʼda qildi», — dedilar. Buni bizga Ubaydulloh al-Qavoririy ham Abu Avonadan, oʻsha isnodi bilan xuddi shunday rivoyat qildi. Abu Abdurrahmon aytdi: Ubaydulloh al-Qavoririy: «Jahmiylarga bu hadisdan — u zotning ‹Alloh azza va jalladan koʻra oʻziga maqtovni yoqtiradigan hech bir zot yoʻq› degan soʻzlaridan qattiqroq hadis yoʻq», dedi.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода: «Агар бир кишини хотиним билан кўрсам, уни шамширнинг яллиғи билан эмас (дами билан) урардим», — деди. Бу (гап) Расулуллоҳ ﷺ га етди. Шунда у зот: «Саъднинг ғайратидан (ориятидан) ажабланяпсизларми? Аллоҳга қасамки, мен ундан ҳам ғайратлироқман, Аллоҳ эса мендан ҳам ғайратлироқдир. Ўз ғайрати (орияти) сабабли Аллоҳ фаҳш (бузуқ) ишларни — унинг ошкорасини ҳам, яширинини ҳам — ҳаром қилди. Аллоҳдан кўра ғайратлироқ ҳеч бир зот йўқ. Аллоҳдан кўра (банда келтирган) узрни ёқтирадиган ҳеч бир зот йўқ — шу сабабли Аллоҳ хушхабар берувчи ва огоҳлантирувчи пайғамбарларни юборди. Аллоҳдан кўра (ўзига) ҳамду сано(ни мақтовни) ёқтирадиган ҳеч бир зот йўқ — шу сабабли Аллоҳ жаннатни ваъда қилди», — дедилар. Буни бизга Убайдуллоҳ ал-Қаворирий ҳам Абу Авонадан, ўша исноди билан худди шундай ривоят қилди. Абу Абдурраҳмон айтди: Убайдуллоҳ ал-Қаворирий: «Жаҳмийларга бу ҳадисдан — у зотнинг ‹Аллоҳ азза ва жалладан кўра ўзига мақтовни ёқтирадиган ҳеч бир зот йўқ› деган сўзларидан қаттиқроқ ҳадис йўқ», деди.

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ إيَادًا يُحَدِّثُ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ بُرْمَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ مَا كَانَ يُسَافِرُ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا فِي وَجْهِ السَّحَرِ انْطَلَقَ حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فَضَرَبَ الْخَلَاءَ ثُمَّ جَاءَ فَدَعَا بِطَهُورٍ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَكَانَ إِذَا ذَهَبَ أَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِ فَذَهَبَ لِحَاجَتِهِ وَقَالَ يَا مُغِيرَةُ اتْبَعْنِي بِمَاءٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga baʼzi safarlarida chiqdim. Yurdik, tong oldidan u zot yurib ketdilar va mendan gʻoyib boʻlib, hojatlarini ado etdilar. Soʻng kelib, tahorat suvini soʻradilar. U zotning ustlarida ikki yengi tor shomlik jubba bor edi; qoʻllarini jubbaning ostidan chiqardilar, soʻng yuzlari va qoʻllarini yuvdilar, boshlariga mash tortdilar va maxsilariga mash tortdilar. Bizga Muhammad ibn Ubayd, unga Muhammad ibn Amr, unga Abu Salama Mugʻira ibn Shuʼbadan rivoyat qilib aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan baʼzi safarlarida edim; u zot hojatga borsalar, uzoqlashar edilar. U zot hojatlariga borib: «Ey Mugʻira, menga suv keltir», dedilar — soʻng hadisni zikr qildi.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга баъзи сафарларида чиқдим. Юрдик, тонг олдидан у зот юриб кетдилар ва мендан ғойиб бўлиб, ҳожатларини адо этдилар. Сўнг келиб, таҳорат сувини сўрадилар. У зотнинг устларида икки енги тор шомлик жубба бор эди; қўлларини жуббанинг остидан чиқардилар, сўнг юзлари ва қўлларини ювдилар, бошларига маш тортдилар ва махсиларига маш тортдилар. Бизга Муҳаммад ибн Убайд, унга Муҳаммад ибн Амр, унга Абу Салама Муғира ибн Шуъбадан ривоят қилиб айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан баъзи сафарларида эдим; у зот ҳожатга борсалар, узоқлашар эдилар. У зот ҳожатларига бориб: «Эй Муғира, менга сув келтир», дедилар — сўнг ҳадисни зикр қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ بَكْرٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَقَالَ هَلْ مَعَكَ طَهُورٌ قَالَ فَاتَّبَعْتُهُ بِمِيضَأَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ وَكَانَ فِي يَدَيْ الْجُبَّةِ ضِيقٌ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى عِمَامَتِهِ وَخُفَّيْهِ وَرَكِبَ وَرَكِبْتُ رَاحِلَتِي فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَوْمِ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ رَكْعَةً فَلَمَّا أَحَسَّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ أَنْ يُتِمَّ الصَّلَاةَ وَقَالَ قَدْ أَحْسَنْتَ كَذَلِكَ فَافْعَلْ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ortda qolib, hojatlarini ado etdilar va: «Yoningda tahorat suvi bormi?» dedilar. Men suvli idish bilan u zotning ketlaridan bordim. U zot kaftlarini va yuzlarini yuvdilar, soʻng bilaklarini ochmoqchi boʻldilar, ammo jubbaning yenglari tor edi, shuning uchun qoʻllarini jubbaning ostidan chiqardilar va bilaklarini yuvdilar. Soʻng sallalari va maxsilariga mash tortdilar-da, ulovga mindilar; men ham ulovimga mindim. Biz qavmning oldiga yetib kelganimizda, Abdurrahmon ibn Avf ularga bir rakat oʻqib boʻlgan edi. U Nabiy ﷺni sezib qolib, orqaga chekinmoqchi boʻldi. Nabiy ﷺ unga namozni toʻldirishni ishora qildilar va: «Yaxshi qilding, shu tariqa qilaver», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ортда қолиб, ҳожатларини адо этдилар ва: «Ёнингда таҳорат суви борми?» дедилар. Мен сувли идиш билан у зотнинг кетларидан бордим. У зот кафтларини ва юзларини ювдилар, сўнг билакларини очмоқчи бўлдилар, аммо жуббанинг енглари тор эди, шунинг учун қўлларини жуббанинг остидан чиқардилар ва билакларини ювдилар. Сўнг саллалари ва махсиларига маш тортдилар-да, уловга миндилар; мен ҳам уловимга миндим. Биз қавмнинг олдига етиб келганимизда, Абдурраҳмон ибн Авф уларга бир ракат ўқиб бўлган эди. У Набий ﷺни сезиб қолиб, орқага чекинмоқчи бўлди. Набий ﷺ унга намозни тўлдиришни ишора қилдилар ва: «Яхши қилдинг, шу тариқа қилавер», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ فَسَبَّحُوا بِهِ فَلَمْ يَجْلِسْ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ التَّسْلِيمِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u dastlabki ikki rakatdan keyin turib ketdi. Ular unga tasbeh aytishdi, u esa oʻtirmadi. Namozini tugatgach, salomdan keyin ikki sajda qildi, soʻng: «Rasululloh ﷺ ham shunday qilganlar», dedi.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у дастлабки икки ракатдан кейин туриб кетди. Улар унга тасбеҳ айтишди, у эса ўтирмади. Намозини тугатгач, саломдан кейин икки сажда қилди, сўнг: «Расулуллоҳ ﷺ ҳам шундай қилганлар», деди.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ قَالَ أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ جُبَيْرٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرَّاكِبُ خَلْفَ الْجِنَازَةِ وَالْمَاشِي أَمَامَهَا قَرِيبًا عَنْ يَمِينِهَا أَوْ عَنْ يَسَارِهَا وَالسِّقْطُ يُصَلَّى عَلَيْهِ وَيُدْعَى لِوَالِدَيْهِ بِالْمَغْفِرَةِ وَالرَّحْمَةِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ulovga mingan kishi janozaning orqasidan, piyoda esa uning oldidan, oʻng yoki chap tomonidan, unga yaqin joydan yuradi. Bola tushgan chaqaloqqa ham namoz oʻqiladi va uning ota-onasi uchun magʻfirat va rahmat soʻrab duo qilinadi», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уловга минган киши жанозанинг орқасидан, пиёда эса унинг олдидан, ўнг ёки чап томонидан, унга яқин жойдан юради. Бола тушган чақалоққа ҳам намоз ўқилади ва унинг ота-онаси учун мағфират ва раҳмат сўраб дуо қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا سَعْدٌ وَيَعْقُوبُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ سَعْدُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُ قَالَتَخَلَّفْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَيَّ وَمَعِي الْإِدَاوَةُ قَالَ فَصَبَبْتُ عَلَى يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ اسْتَنْثَرَ قَالَ يَعْقُوبُ ثُمَّ تَمَضْمَضَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَغْسِلَ يَدَيْهِ قَبْلَ أَنْ يُخْرِجَهُمَا مِنْ كُمَّيْ جُبَّتِهِ فَضَاقَ عَنْهُ كُمَّاهَا فَأَخْرَجَ يَدَهُ مِنْ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَيَدَهُ الْيُسْرَى ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَمَسَحَ بِخُفَّيْهِ وَلَمْ يَنْزِعْهُمَا ثُمَّ عَمَدَ إِلَى النَّاسِ فَوَجَدَهُمْ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي بِهِمْ فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الْآخِرَةَ بِصَلَاةِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَأَفْزَعَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ قَدْ أَحْسَنْتُمْ وَأَصَبْتُمْ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Men Tabuk gʻazotida Rasululloh ﷺ bilan birga ortda qoldim. Rasululloh ﷺ hojat uchun chetga bordilar, soʻng oldimga qaytdilar; mening yonimda suvli idish bor edi. Men Rasululloh ﷺ ning qoʻllariga suv quydim, u zot burunlarini qoqdilar — Yaʼqub: «soʻng ogʻizlarini chaydilar», dedi — soʻng yuzlarini uch marta yuvdilar. Keyin qoʻllarini jubbalarining yenglaridan chiqarmasdan yuvmoqchi boʻldilar, ammo yenglari tor kelib qoldi, shuning uchun qoʻllarini jubbadan chiqardilar va oʻng qoʻllarini uch marta, chap qoʻllarini uch marta yuvdilar. Maxsilariga mash tortdilar va ularni yechmadilar. Soʻng odamlar tomon yoʻl oldilar va ularning Abdurrahmon ibn Avfni imomlikka oʻtkazganini, u esa ularga namoz oʻqib berayotganini koʻrdilar. Rasululloh ﷺ ikki rakatdan birini topdilar va odamlar bilan birga Abdurrahmonning namozida oxirgi rakatni oʻqidilar. Abdurrahmon salom berganda, Rasululloh ﷺ namozlarini toʻldirish uchun turdilar. Bu musulmonlarni hayajonga soldi va ular tasbehni koʻpaytirdilar. Rasululloh ﷺ namozni tugatgach, ularga yuzlanib: «Yaxshi qildingiz va toʻgʻri qildingiz», dedilar — namozni oʻz vaqtida oʻqiganlari uchun ularga gʻibta qilib.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Табук ғазотида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ортда қолдим. Расулуллоҳ ﷺ ҳожат учун четга бордилар, сўнг олдимга қайтдилар; менинг ёнимда сувли идиш бор эди. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қўлларига сув қуйдим, у зот бурунларини қоқдилар — Яъқуб: «сўнг оғизларини чайдилар», деди — сўнг юзларини уч марта ювдилар. Кейин қўлларини жуббаларининг енгларидан чиқармасдан ювмоқчи бўлдилар, аммо енглари тор келиб қолди, шунинг учун қўлларини жуббадан чиқардилар ва ўнг қўлларини уч марта, чап қўлларини уч марта ювдилар. Махсиларига маш тортдилар ва уларни ечмадилар. Сўнг одамлар томон йўл олдилар ва уларнинг Абдурраҳмон ибн Авфни имомликка ўтказганини, у эса уларга намоз ўқиб бераётганини кўрдилар. Расулуллоҳ ﷺ икки ракатдан бирини топдилар ва одамлар билан бирга Абдурраҳмоннинг намозида охирги ракатни ўқидилар. Абдурраҳмон салом берганда, Расулуллоҳ ﷺ намозларини тўлдириш учун турдилар. Бу мусулмонларни ҳаяжонга солди ва улар тасбеҳни кўпайтирдилар. Расулуллоҳ ﷺ намозни тугатгач, уларга юзланиб: «Яхши қилдингиз ва тўғри қилдингиз», дедилар — намозни ўз вақтида ўқиганлари учун уларга ғибта қилиб.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَانْتَهَيْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَجَدَ مِنِّي رِيحَ الثُّومِ فَقَالَ مَنْ أَكَلَ الثُّومَ قَالَ فَأَخَذْتُ يَدَهُ فَأَدْخَلْتُهَا فَوَجَدَ صَدْرِي مَعْصُوبًا قَالَ إِنَّ لَكَ عُذْرًا

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning oldilariga bordim. U zot mendan sarimsoq hidini sezib: «Kim sarimsoq yedi?» dedilar. Men u zotning qoʻllarini olib, koʻkragimga kirgizdim. U zot koʻkragimni bogʻlangan holda topdilar va: «Sening uzring bor ekan», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига бордим. У зот мендан саримсоқ ҳидини сезиб: «Ким саримсоқ еди?» дедилар. Мен у зотнинг қўлларини олиб, кўкрагимга киргиздим. У зот кўкрагимни боғланган ҳолда топдилар ва: «Сенинг узринг бор экан», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الْمَعْنَى عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نُضَيْلَةَ قَالَ زَيْدٌ الْخُزَاعِيُّ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ ضُرَّتَيْنِ ضَرَبَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى بِعَمُودِ فُسْطَاطٍ فَقَتَلَتْهَا فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالدِّيَةِ عَلَى عَصَبَةِ الْقَاتِلَةِ وَفِيمَا فِي بَطْنِهَا غُرَّةٌ قَالَ الْأَعْرَابِيُّ أَتُغَرِّمُنِي مَنْ لَا أَكَلَ وَلَا شَرِبَ وَلَا صَاحَ فَاسْتَهَلَّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجْعٌ كَسَجْعِ الْأَعْرَابِ وَلِمَا فِي بَطْنِهَا غُرَّةٌ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, ikki kundoshdan biri ikkinchisini chodir ustuni bilan urib oʻldirib qoʻydi. Shunda Rasululloh ﷺ diyatni qotil ayolning asabasi (erkak qarindoshlari) zimmasiga, qornidagi homila uchun esa bir qulni (diyat qilib) hukm qildilar. Shunda aʼrobiy: «Na yegan, na ichgan, na tugʻilib ovoz chiqargan kimsaning diyatini menga toʻlatasanmi? Bunday narsa esa bekor ketishi kerak», dedi. Rasululloh ﷺ: «Aʼrobiylarning qofiyabozligiday qofiyabozlik», dedilar va qornidagi homila uchun bir qulni (diyat qilib) hukm qildilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, икки кундошдан бири иккинчисини чодир устуни билан уриб ўлдириб қўйди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ диятни қотил аёлнинг асабаси (эркак қариндошлари) зиммасига, қорнидаги ҳомила учун эса бир қулни (дият қилиб) ҳукм қилдилар. Шунда аъробий: «На еган, на ичган, на туғилиб овоз чиқарган кимсанинг диятини менга тўлатасанми? Бундай нарса эса бекор кетиши керак», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аъробийларнинг қофиябозлигидай қофиябозлик», дедилар ва қорнидаги ҳомила учун бир қулни (дият қилиб) ҳукм қилдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُانْكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ فَقَالَ النَّاسُ انْكَسَفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَادْعُوا اللَّهَ وَصَلُّوا حَتَّى تَنْكَشِفَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ibrohim vafot etgan kuni quyosh tutildi va odamlar tutilish Ibrohim (Paygʻambar ﷺ ning oʻgʻli)ning oʻlishi sababli boʻldi, dedi. Rasululloh ﷺ: «Quyosh va oy — Allohning belgilaridan ikki belgi. Ular birortasining oʻlishi yoki tirilishi sababli tutilmaydi. Bas, ularni koʻrganingizda, Allohga duo qilinglar va tutilish ochilguncha namoz oʻqinglar», — dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Иброҳим вафот этган куни қуёш тутилди ва одамлар тутилиш Иброҳим (Пайғамбар ﷺ нинг ўғли)нинг ўлиши сабабли бўлди, деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш ва ой — Аллоҳнинг белгиларидан икки белги. Улар бирортасининг ўлиши ёки тирилиши сабабли тутилмайди. Бас, уларни кўрганингизда, Аллоҳга дуо қилинглар ва тутилиш очилгунча намоз ўқинглар», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَشْوَعَ عَنِ الشَّعْبِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي كَاتِبُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنْ اكْتُبْ إِلَيَّ بِشَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ كَرِهَ لَكُمْ قِيلَ وَقَالَ وَإِضَاعَةَ الْمَالِ وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muoviya Mugʻiraga: «Menga Rasululloh ﷺ dan eshitgan biror narsangni yozib yubor», deb yozdi. Shunda u (Mugʻira) unga yozdi: «Men Rasululloh ﷺ ni: ‹Albatta, Alloh sizlar uchun uch narsani yomon koʻrdi: ‹falon shunday dedi, falon bunday dedi›, deb (behuda) gap tarqatishni, molni zoye qilishni va koʻp soʻrashni›, — deganlarini eshitdim».Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муовия Муғирага: «Менга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган бирор нарсангни ёзиб юбор», деб ёзди. Шунда у (Муғира) унга ёзди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни: ‹Албатта, Аллоҳ сизлар учун уч нарсани ёмон кўрди: ‹фалон шундай деди, фалон бундай деди›, деб (беҳуда) гап тарқатишни, молни зое қилишни ва кўп сўрашни›, — деганларини эшитдим».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا لَيْثٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ الْعَقَّارِ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ اكْتَوَى أَوْ اسْتَرْقَى فَقَدْ بَرِئَ مِنْ التَّوَكُّلِ

Mugʻiyra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim (kasalligini) dogʻlab davolatsa yoki oʻqitib davolatsa, u tavakkuldan uzoqlashibdi», dedilar.Муғийра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким (касаллигини) доғлаб даволатса ёки ўқитиб даволатса, у таваккулдан узоқлашибди», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَالرَّاكِبُ يَسِيرُ خَلْفَ الْجِنَازَةِ وَالْمَاشِي يَمْشِي خَلْفَهَا وَأَمَامَهَا وَيَمِينَهَا وَشِمَالَهَا قَرِيبًا وَالسِّقْطُ يُصَلَّى عَلَيْهِ يُدْعَى لِوَالِدَيْهِ بِالْعَافِيَةِ وَالرَّحْمَةِقَالَ يُونُسُ وَأَهْلُ زِيَادٍ يَذْكُرُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَّا أَنَا فَلَا أَحْفَظُهُ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Ulovga mingan kishi janozaning orqasidan yuradi, piyoda esa uning orqasidan, oldidan, oʻngidan va chapidan, unga yaqin joydan yuradi. Bola tushgan chaqaloqqa ham namoz oʻqiladi, uning ota-onasi uchun ofiyat va rahmat soʻrab duo qilinadi. Yunus aytdi: Ziyodning ahllari bunda Nabiy ﷺ ni zikr qilishadi, men esa uni yod olmaganman.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Уловга минган киши жанозанинг орқасидан юради, пиёда эса унинг орқасидан, олдидан, ўнгидан ва чапидан, унга яқин жойдан юради. Бола тушган чақалоққа ҳам намоз ўқилади, унинг ота-онаси учун офият ва раҳмат сўраб дуо қилинади. Юнус айтди: Зиёднинг аҳллари бунда Набий ﷺ ни зикр қилишади, мен эса уни ёд олмаганман.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عَمْرِو بْنِ وَهْبٍ الثَّقَفِيِّ قَالَكُنَّا عِنْدَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ فَسُئِلَ هَلْ أَمَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَزَادَهُ عِنْدِي تَصْدِيقًا الَّذِي قَرَّبَ بِهِ الْحَدِيثَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَلَمَّا كَانَ مِنْ السَّحَرِ ضَرَبَ عَقِبَ رَاحِلَتِي فَظَنَنْتُ أَنَّ لَهُ حَاجَةً فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى بَرَزْنَا عَنْ النَّاسِ فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ فَتَغَيَّبَ عَنِّي حَتَّى مَا أَرَاهُ فَمَكَثَ طَوِيلًا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ حَاجَتَكَ يَا مُغِيرَةُ قُلْتُ مَا لِي حَاجَةٌ فَقَالَ هَلْ مَعَكَ مَاءٌ قُلْتُ نَعَمْ فَقُمْتُ إِلَى قِرْبَةٍ أَوْ قَالَ سَطِيحَةٍ مُعَلَّقَةٍ فِي آخِرَةِ الرَّحْلِ فَأَتَيْتُهُ بِهَا فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ فَأَحْسَنَ غَسْلَهُمَا قَالَ وَأَشُكُّ أَقَالَ دَلَّكَهُمَا بِتُرَابٍ أَمْ لَا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَحْسِرُ عَنْ يَدِهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمِّ فَضَاقَتْ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِهَا إِخْرَاجًا فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ قَالَ فَيَجِيءُ فِي الْحَدِيثِ غَسْلُ الْوَجْهِ مَرَّتَيْنِ فَلَا أَدْرِي أَهَكَذَا كَانَ أَمْ لَا ثُمَّ مَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ ثُمَّ رَكِبْنَا فَأَدْرَكْنَا النَّاسَ وَقَدْ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَتَقَدَّمَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَقَدْ صَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً وَهُمْ فِي الثَّانِيَةِ فَذَهَبْتُ أُوذِنُهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا

Amr ibn Vahb as-Saqafiy aytdi: Biz Mugʻiyra ibn Shuʼbaning huzurida edik. Undan: «Bu ummatdan Abu Bakrdan boshqa birov Nabiy ﷺga imomlik qilganmi?» deb soʻraldi. U: «Ha», dedi. Hadisni yaqinlashtirib aytgani mening nazdimda uni yanada tasdiqli qildi. U dedi: Biz Nabiy ﷺ bilan bir safarda edik. Tong oldidan u zot ulovimning ketiga urdilar; men u zotning hojatlari bor deb oʻyladim va u zot bilan burildim. Odamlardan chetlashguncha yurdik, soʻng u zot ulovlaridan tushdilar va ketdilar — hatto men u zotni koʻrmaydigan darajada gʻoyib boʻldilar. Uzoq turdilar, keyin kelib: «Hojating bormi, ey Mugʻiyra?» dedilar. Men: «Mening hojatim yoʻq», dedim. U zot: «Yoningda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha», dedim-da, turib, egarning orqasiga osilgan meshga bordim va uni u zotga olib keldim. Men suv quydim; u zot qoʻllarini yuvdilar va ularni yaxshilab yuvdilar — roviy: «Ularni tuproq bilan ishqadilarmi, yoʻqmi, shubha qilaman», dedi. Soʻng yuzlarini yuvdilar. Keyin qoʻllarini ochmoqchi boʻldilar, ustlarida esa yengi tor shomlik jubba bor edi va u tor keldi; shuning uchun qoʻllarini uning ostidan chiqardilar va yuzlari bilan qoʻllarini yuvdilar — roviy: «Hadisda yuzni ikki marta yuvish keladi, shunday boʻlganmi yoki yoʻqmi, bilmayman», dedi. Soʻng peshonalariga mash tortdilar, sallalariga mash tortdilar va maxsilariga mash tortdilar. Keyin ulovga mindik va odamlarga yetib keldik; namozga iqoma aytilgan, Abdurrahmon ibn Avf ularning oldiga oʻtib, ular bilan bir rakat oʻqib boʻlgan, ular ikkinchisida edilar. Men unga bildirmoqchi boʻldim, u meni qaytardi. Bas, biz namoz oʻqidik.Амр ибн Ваҳб ас-Сақафий айтди: Биз Муғийра ибн Шуъбанинг ҳузурида эдик. Ундан: «Бу умматдан Абу Бакрдан бошқа биров Набий ﷺга имомлик қилганми?» деб сўралди. У: «Ҳа», деди. Ҳадисни яқинлаштириб айтгани менинг наздимда уни янада тасдиқли қилди. У деди: Биз Набий ﷺ билан бир сафарда эдик. Тонг олдидан у зот уловимнинг кетига урдилар; мен у зотнинг ҳожатлари бор деб ўйладим ва у зот билан бурилдим. Одамлардан четлашгунча юрдик, сўнг у зот уловларидан тушдилар ва кетдилар — ҳатто мен у зотни кўрмайдиган даражада ғойиб бўлдилар. Узоқ турдилар, кейин келиб: «Ҳожатинг борми, эй Муғийра?» дедилар. Мен: «Менинг ҳожатим йўқ», дедим. У зот: «Ёнингда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим-да, туриб, эгарнинг орқасига осилган мешга бордим ва уни у зотга олиб келдим. Мен сув қуйдим; у зот қўлларини ювдилар ва уларни яхшилаб ювдилар — ровий: «Уларни тупроқ билан ишқадиларми, йўқми, шубҳа қиламан», деди. Сўнг юзларини ювдилар. Кейин қўлларини очмоқчи бўлдилар, устларида эса енги тор шомлик жубба бор эди ва у тор келди; шунинг учун қўлларини унинг остидан чиқардилар ва юзлари билан қўлларини ювдилар — ровий: «Ҳадисда юзни икки марта ювиш келади, шундай бўлганми ёки йўқми, билмайман», деди. Сўнг пешоналарига маш тортдилар, саллаларига маш тортдилар ва махсиларига маш тортдилар. Кейин уловга миндик ва одамларга етиб келдик; намозга иқома айтилган, Абдурраҳмон ибн Авф уларнинг олдига ўтиб, улар билан бир ракат ўқиб бўлган, улар иккинчисида эдилар. Мен унга билдирмоқчи бўлдим, у мени қайтарди. Бас, биз намоз ўқидик.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمُسَيَّبَ بْنَ رَافِعٍ يُحَدِّثُ عَنْ وَرَّادٍ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ الْمُغِيرَةَ كَتَبَ إِلَى مُعَاوِيَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا سَلَّمَ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Mugʻira ibn Shuʼba Muoviyaga (xat) yozib (bildirdi)ki, Rasululloh ﷺ namozdan boʻshab salom berganlarida: «Lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva alaa kulli shayʼin qadir. Allohumma lo moniʼa limaa aʼtoyta va lo muʼtiya limaa manaʼta va lo yanfaʼu zal-jaddi minkal-jadd (Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yagonadir, Uning sherigi yoʻq, mulk Unikidir, hamd Unikidir va U har narsaga qodirdir. Allohim! Sen bergan narsani toʻsuvchi yoʻq va Sen toʻsgan narsani beruvchi yoʻq, boylik egasiga uning boyligi Sening huzuringda foyda bermas)», derdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муғира ибн Шуъба Муовияга (хат) ёзиб (билдирди)ки, Расулуллоҳ ﷺ намоздан бўшаб салом берганларида: «Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува алаа кулли шайъин қадир. Аллоҳумма ло мониъа лимаа аътойта ва ло муътия лимаа манаъта ва ло янфаъу зал-жадди минкал-жадд (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ягонадир, Унинг шериги йўқ, мулк Уникидир, ҳамд Уникидир ва У ҳар нарсага қодирдир. Аллоҳим! Сен берган нарсани тўсувчи йўқ ва Сен тўсган нарсани берувчи йўқ, бойлик эгасига унинг бойлиги Сенинг ҳузурингда фойда бермас)», дердилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ قَالَ ابْنُ جَعْفَرٍ قَالَ سَمِعْتُ مَيْمُونَ بْنَ أَبِي شَبِيبٍ يُحَدِّثُ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ رَوَى عَنِّي حَدِيثًا وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَذَّابِينَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim yolgʻon deb bilgan holda mendan bir hadisni rivoyat qilsa, u ikki yolgʻonchidan biridir», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким ёлғон деб билган ҳолда мендан бир ҳадисни ривоят қилса, у икки ёлғончидан биридир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ بَيَانِ بْنِ بِشْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنَّا نُصَلِّي مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الظُّهْرِ بِالْهَاجِرَةِ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْرِدُوا بِالصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Allohning Nabiysi ﷺ bilan peshin namozini qizib turgan paytda oʻqir edik. Shunda Rasululloh ﷺ bizga: «Namozni salqin tushirib oʻqinglar, chunki issiqning qattiqligi jahannamning qaynashidandir», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Аллоҳнинг Набийси ﷺ билан пешин намозини қизиб турган пайтда ўқир эдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Намозни салқин тушириб ўқинглар, чунки иссиқнинг қаттиқлиги жаҳаннамнинг қайнашидандир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آخِذًا بِحُجْزَةِ سُفْيَانَ بْنِ أَبِي سَهْلٍ فَقَالَ يَا سُفْيَانُ بْنَ أَبِي سَهْلٍ لَا تُسْبِلْ إِزَارَكَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُسْبِلِينَحَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عُقْبَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ جَابِرٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ Sufyon ibn Abu Sahlning belbogʻidan ushlab turganlarini koʻrdim. U zot: «Ey Sufyon ibn Abu Sahl, izoringni soʻrgitib yurma, chunki Alloh soʻrgitib yuruvchilarni yoqtirmaydi», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ Суфён ибн Абу Саҳлнинг белбоғидан ушлаб турганларини кўрдим. У зот: «Эй Суфён ибн Абу Саҳл, изорингни сўргитиб юрма, чунки Аллоҳ сўргитиб юрувчиларни ёқтирмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ لِي يَا مُغِيرَةُ خُذْ الْإِدَاوَةَ قَالَ فَأَخَذْتُهَا قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْتُ مَعَهُ فَانْطَلَقَ حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ جَاءَ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ قَالَ فَذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ مِنْهَا فَضَاقَتْ فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ مَسَحَ خُفَّيْهِ ثُمَّ صَلَّى

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ bilan bir safarda edim. Shunda u zot: «Ey Mugʻiyra, idishni ol», dedilar. Bas, men uni oldim-da, u zot bilan birga bordim. U zot mendan gʻoyib boʻlguncha yurdilar va hojatlarini ado etdilar; soʻng qaytib keldilar — ustlarida ikki yengi tor shomlik jubba bor edi. Qoʻllarini uning yenglaridan chiqarmoqchi boʻldilar, ammo yenglari tor keldi; shunda qoʻllarini jubbaning ostidan chiqardilar. Men u zotga suv quydim; bas, u zot namoz uchun qiladigan tahoratlaridek tahorat qildilar, soʻng maxsilariga mash tortdilar va namoz oʻqidilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ билан бир сафарда эдим. Шунда у зот: «Эй Муғийра, идишни ол», дедилар. Бас, мен уни олдим-да, у зот билан бирга бордим. У зот мендан ғойиб бўлгунча юрдилар ва ҳожатларини адо этдилар; сўнг қайтиб келдилар — устларида икки енги тор шомлик жубба бор эди. Қўлларини унинг енгларидан чиқармоқчи бўлдилар, аммо енглари тор келди; шунда қўлларини жуббанинг остидан чиқардилар. Мен у зотга сув қуйдим; бас, у зот намоз учун қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилдилар, сўнг махсиларига маш тортдилар ва намоз ўқидилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنِ ابْنِ سَوْقَةَ عَنْ وَرَّادٍ مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنْ اكْتُبْ إِلَيَّ بِشَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ أَحَدٌ قَالَ فَأَمْلَى عَلَيَّ وَكَتَبْتُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ ثَلَاثًا وَنَهَى عَنْ ثَلَاثٍ فَأَمَّا الثَّلَاثُ اللَّاتِي نَهَى اللَّهُ عَنْهُنَّ فَقِيلَ وَقَالَ وَإِلْحَافُ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةُ الْمَالِ

Mugʻiraning kotibi Varrod aytdi: Muoviya Mugʻira ibn Shuʼbaga: «Menga Rasululloh ﷺ dan — sen bilan u zotning oralaringizda hech kim boʻlmagan holda — eshitgan biror narsangni yozib yubor», deb yozdi. U menga aytib turdi, men esa yozdim: Men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: «Albatta, Alloh uch narsani harom qildi va uch narsadan qaytardi. Alloh qaytargan uch narsa esa: qiyl-u qol (behuda gap-soʻz), tilanchilikda qistayverish va molni zoye qilishdir».Муғиранинг котиби Варрод айтди: Муовия Муғира ибн Шуъбага: «Менга Расулуллоҳ ﷺ дан — сен билан у зотнинг ораларингизда ҳеч ким бўлмаган ҳолда — эшитган бирор нарсангни ёзиб юбор», деб ёзди. У менга айтиб турди, мен эса ёздим: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: «Албатта, Аллоҳ уч нарсани ҳаром қилди ва уч нарсадан қайтарди. Аллоҳ қайтарган уч нарса эса: қийл-у қол (беҳуда гап-сўз), тиланчиликда қистайвериш ва молни зое қилишдир».

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْهُمْ مُغِيرَةُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ وَرَّادٍ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ إِلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اكْتُبْ إِلَيَّ بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ الْمُغِيرَةُ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ عِنْدَ انْصِرَافِهِ مِنْ الصَّلَاةِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَكَانَ يَنْهَى عَنْ قِيلَ وَقَالَ وَكَثْرَةِ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةِ الْمَالِ وَمَنْعٍ وَهَاتِ وَعُقُوقِ الْأُمَّهَاتِ وَوَأْدِ الْبَنَاتِ

(Mugʻira ibn Shuʼbaning kotibi Warrod rivoyat qildiki,) Muoviya Mugʻiraga: «Menga Rasululloh ﷺdan eshitgan bir hadisni yozib joʻnat», deb (xat) yozdi. Shunda Mugʻira unga (shunday) yozdi: «Men u zotning namozdan (boʻshab) qaytishlarida uch marta: ‹La ilaha illalloh, vahdahu la shariyka lah, lahul-mulku va lahul-hamd, va huva ala kulli shayʼin qodiyr› (Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yagona, sherigi yoʻq; mulk Unikidir, hamd Unikidir, U har narsaga qodir) deganlarini eshitdim. U zot ‹qiyl va qol› (behuda gap-soʻz)dan, koʻp savol (berishdan), molni zoye qilishdan, (haqni) man qilib (boshqalardan) ‹ber-ber› (deyishdan), onalarga oqlik qilishdan va qiz bolalarni (tiriklayin) koʻmishdan qaytarar edilar.»(Муғира ибн Шуъбанинг котиби Wаррод ривоят қилдики,) Муовия Муғирага: «Менга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир ҳадисни ёзиб жўнат», деб (хат) ёзди. Шунда Муғира унга (шундай) ёзди: «Мен у зотнинг намоздан (бўшаб) қайтишларида уч марта: ‹Ла илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ла шарийка лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд, ва ҳува ала кулли шайъин қодийр› (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ягона, шериги йўқ; мулк Уникидир, ҳамд Уникидир, У ҳар нарсага қодир) деганларини эшитдим. У зот ‹қийл ва қол› (беҳуда гап-сўз)дан, кўп савол (беришдан), молни зое қилишдан, (ҳақни) ман қилиб (бошқалардан) ‹бер-бер› (дейишдан), оналарга оқлик қилишдан ва қиз болаларни (тириклайин) кўмишдан қайтарар эдилар.»

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ وَعَنِ ابْنِ سِيرِينَ رَفَعَهُ إِلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَمَزَ ظَهْرِي أَوْ كَتِفِي بِشَيْءٍ كَانَ مَعَهُ قَالَ وَتَبِعْتُهُ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَمَعَكَ مَاءٌ قُلْتُ نَعَمْ وَمَعِي سَطِيحَةٌ مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَكَانَتْ عَلَيْهِ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فَرَفَعَ الْجُبَّةَ عَلَى عَاتِقِهِ وَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ قَالَ وَذَكَرَ النَّاصِيَةَ بِشَيْءٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلْنَا فَأَدْرَكْنَا الْقَوْمَ فِي صَلَاةِ الْغَدَاةِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يَؤُمُّهُمْ وَقَدْ صَلَّوْا رَكْعَةً فَذَهَبْتُ لِأُوذِنَهُ فَنَهَانِي فَصَلَّيْنَا مَعَهُ رَكْعَةً وَقَضَيْنَا الَّتِي سُبِقْنَا بِهَا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Nabiy ﷺ bilan birga edik. U zot yonlaridagi bir narsa bilan yelkamni yoki kuragimni turtdilar; men u zotning ketlaridan bordim. Rasululloh ﷺ hojatlarini ado etdilar, soʻng kelib: «Yoningda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha, yonimda bir mesh suv bor», dedim. U zot yuzlarini yuvdilar; ustlarida ikki yengi tor shomlik jubba bor edi, shuning uchun qoʻllarini kiritib, jubbani yelkalariga koʻtardilar va qoʻllarini jubbaning ostidan chiqardilar-da, bilaklarini yuvdilar hamda sallalariga mash tortdilar — roviy peshonani ham bir soʻz bilan zikr qildi — va maxsilariga mash tortdilar. Soʻng qaytdik va qavmni bomdod namozida topdik; Abdurrahmon ularga imomlik qilayotgan, ular bir rakat oʻqib boʻlgan edilar. Men unga bildirmoqchi boʻldim, u meni qaytardi. Bas, biz u bilan bir rakat oʻqidik va bizdan oʻtib ketganini qazo qildik.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Набий ﷺ билан бирга эдик. У зот ёнларидаги бир нарса билан елкамни ёки курагимни туртдилар; мен у зотнинг кетларидан бордим. Расулуллоҳ ﷺ ҳожатларини адо этдилар, сўнг келиб: «Ёнингда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа, ёнимда бир меш сув бор», дедим. У зот юзларини ювдилар; устларида икки енги тор шомлик жубба бор эди, шунинг учун қўлларини киритиб, жуббани елкаларига кўтардилар ва қўлларини жуббанинг остидан чиқардилар-да, билакларини ювдилар ҳамда саллаларига маш тортдилар — ровий пешонани ҳам бир сўз билан зикр қилди — ва махсиларига маш тортдилар. Сўнг қайтдик ва қавмни бомдод намозида топдик; Абдурраҳмон уларга имомлик қилаётган, улар бир ракат ўқиб бўлган эдилар. Мен унга билдирмоқчи бўлдим, у мени қайтарди. Бас, биз у билан бир ракат ўқидик ва биздан ўтиб кетганини қазо қилдик.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَا أَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُأَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يُصَلِّي بِهِمْ فَأَدْرَكَ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الْآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ أَحْسَنْتُمْ أَوْ قَدْ أَصَبْتُمْ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَاحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي ابْنُ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ bilan birga Tabukka (gʻazotga) chiqqan. Mugʻira dedi: Rasululloh ﷺ hojat (uchun) bir chetga bordilar. Men bomdod namozidan oldin u zot bilan birga (suvli) idish koʻtarib bordim. Rasululloh ﷺ menga (qaytib) kelganlarida, men idishdan u zotning qoʻllariga (suv) quya boshladim. U zot qoʻllarini uch marta yuvdilar, soʻng yuzlarini yuvdilar. Soʻng jubbalarini bilaklaridan chiqarmoqchi boʻldilar, lekin jubbalarining yengi tor edi, shuning uchun qoʻllarini jubbaning ichiga kiritib, bilaklarini jubbaning pastidan chiqardilar. Bilaklarini tirsaklarigacha yuvdilar, soʻng maxsilari ustiga mash tortdilar, keyin (qaytib) keldilar. Mugʻira dedi: Men ham u zot bilan birga keldim, biz odamlarning oldiga keldik, ular Abdurahmon ibn Avfni (imomlikka) oldinga oʻtkazgan, u esa ularga namoz oʻqib berayotgan edi. Rasululloh ﷺ ikki rakatdan birini topdilar va odamlar bilan oxirgi rakatni oʻqidilar. Abdurahmon ibn Avf salom bergach, Rasululloh ﷺ namozlarini toʻla qilish uchun (oʻrinlaridan) turdilar. Bu musulmonlarni hayajonga soldi va ular tasbehni koʻpaytirdilar. Nabiy ﷺ namozlarini tamomlagach, ularga yuzlanib: «Yaxshi qildingiz», yoki: «Toʻgʻri qildingiz», dedilar — namozni oʻz vaqtida oʻqiganlari uchun ularga gʻibtatlanib (yaxshi koʻrib aytdilar).Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Табукка (ғазотга) чиққан. Муғира деди: Расулуллоҳ ﷺ ҳожат (учун) бир четга бордилар. Мен бомдод намозидан олдин у зот билан бирга (сувли) идиш кўтариб бордим. Расулуллоҳ ﷺ менга (қайтиб) келганларида, мен идишдан у зотнинг қўлларига (сув) қуя бошладим. У зот қўлларини уч марта ювдилар, сўнг юзларини ювдилар. Сўнг жуббаларини билакларидан чиқармоқчи бўлдилар, лекин жуббаларининг енги тор эди, шунинг учун қўлларини жуббанинг ичига киритиб, билакларини жуббанинг пастидан чиқардилар. Билакларини тирсакларигача ювдилар, сўнг махсилари устига маш тортдилар, кейин (қайтиб) келдилар. Муғира деди: Мен ҳам у зот билан бирга келдим, биз одамларнинг олдига келдик, улар Абдураҳмон ибн Авфни (имомликка) олдинга ўтказган, у эса уларга намоз ўқиб бераётган эди. Расулуллоҳ ﷺ икки ракатдан бирини топдилар ва одамлар билан охирги ракатни ўқидилар. Абдураҳмон ибн Авф салом бергач, Расулуллоҳ ﷺ намозларини тўла қилиш учун (ўринларидан) турдилар. Бу мусулмонларни ҳаяжонга солди ва улар тасбеҳни кўпайтирдилар. Набий ﷺ намозларини тамомлагач, уларга юзланиб: «Яхши қилдингиз», ёки: «Тўғри қилдингиз», дедилар — намозни ўз вақтида ўқиганлари учун уларга ғибтатланиб (яхши кўриб айтдилар).

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي مَسِيرٍ فَقَالَ أَمَعَكَ مَاءٌ قُلْتُ نَعَمْ فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ ثُمَّ مَشَى حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فِي سَوَادِ اللَّيْلِ ثُمَّ جَاءَ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَعَلَيْهِ جُبَّةُ صُوفٍ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُخْرِجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ أَهْوَيْتُ لِأَنْزِعَ خُفَّيْهِ فَقَالَ دَعْهُمَا فَإِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا طَاهِرَتَيْنِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَا

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha men Nabiy ﷺ bilan yoʻlda edim. Shunda u zot: «Yoningda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Bas, u zot oʻz ulovlaridan tushdilar-da, kechaning qorongʻuligida mendan gʻoyib boʻlguncha yurdilar; soʻng keldilar. Men idishdan u zotga suv quydim; bas, u zot yuzlarini yuvdilar — ustlarida ikki yengi tor jun jubba bor edi —; ammo bilaklarini undan chiqara olmadilar va ularni jubbaning ostidan chiqardilar; bas, bilaklarini yuvdilar va boshlariga mash tortdilar. Soʻng men u zotning maxsilarini yechish uchun engashdim. Shunda u zot: «Ularni qoʻy; chunki men ularni pok holda kiyganman», dedilar-da, ular ustiga mash tortdilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча мен Набий ﷺ билан йўлда эдим. Шунда у зот: «Ёнингда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Бас, у зот ўз уловларидан тушдилар-да, кечанинг қоронғулигида мендан ғойиб бўлгунча юрдилар; сўнг келдилар. Мен идишдан у зотга сув қуйдим; бас, у зот юзларини ювдилар — устларида икки енги тор жун жубба бор эди —; аммо билакларини ундан чиқара олмадилар ва уларни жуббанинг остидан чиқардилар; бас, билакларини ювдилар ва бошларига маш тортдилар. Сўнг мен у зотнинг махсиларини ечиш учун энгашдим. Шунда у зот: «Уларни қўй; чунки мен уларни пок ҳолда кийганман», дедилар-да, улар устига маш тортдилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ثَوْرٌ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ عَنِ الْمُغِيرَةِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ أَسْفَلَ الْخُفِّ وَأَعْلَاهُ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ tahorat qildilar va maxsining ostiga ham, ustiga ham mash tortdilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ таҳорат қилдилар ва махсининг остига ҳам, устига ҳам маш тортдилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ سَمِعَ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تَوَرَّمَتْ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ فَقَالَ أَوَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oyoqlari shishib ketguncha (namozda) turdilar. Shunda u zotga: «Yo Rasululloh, Alloh sizning oʻtgan gunohingizni kechirgan-ku», deyildi. U zot: «Shukr qiluvchi banda boʻlmaymanmi?» dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оёқлари шишиб кетгунча (намозда) турдилар. Шунда у зотга: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ сизнинг ўтган гуноҳингизни кечирган-ку», дейилди. У зот: «Шукр қилувчи банда бўлмайманми?» дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدَةَ وَعَبْدِ الْمَلِكِ سَمِعَا وَرَّادًا كَتَبَ إِلَيْهِ يَعْنِي الْمُغِيرَةَ كَتَبَ إِلَيْهِ مُعَاوِيَةُ اكْتُبْ إِلَيَّ بِشَيْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ يَعْنِي الْمُغِيرَةَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Mugʻiraning kotibi Varrod (rahimahulloh) aytdi: Muoviya Mugʻiraga: «Rasululloh ﷺ dan eshitgan narsangni menga yozib yubor», deb yozdi. Shunda u (Mugʻira) unga shunday yozdi: Rasululloh ﷺ: «Lo ilaha illalloh, vahdahu lo sharika lahu, lahul-mulku va lahul-hamdu, va huva alo kulli shayʼin qadir», deb aytar edilar.Муғиранинг котиби Варрод (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Муовия Муғирага: «Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган нарсангни менга ёзиб юбор», деб ёзди. Шунда у (Муғира) унга шундай ёзди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳу, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду, ва ҳува ало кулли шайъин қадир», деб айтар эдилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ الْعَقَّارِ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمْ يَتَوَكَّلْ مَنْ اسْتَرْقَى وَاكْتَوَى وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّتَيْنِ أَوْ اكْتَوَى

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim oʻqitib davolatsa va dogʻlab davolatsa, tavakkul qilmabdi», dedilar. Sufyon ikki marta: «yoki dogʻlab davolatsa», dedi.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким ўқитиб даволатса ва доғлаб даволатса, таваккул қилмабди», дедилар. Суфён икки марта: «ёки доғлаб даволатса», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُهُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى نَجْرَانَ قَالَ فَقَالُوا أَرَأَيْتَ مَا تَقْرَءُونَ يَا أُخْتَ هَارُونَ وَمُوسَى قَبْلَ عِيسَى بِكَذَا وَكَذَا قَالَ فَرَجَعْتُ فَذَكَرْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا أَخْبَرْتَهُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا يُسَمَّوْنَ بِالْأَنْبِيَاءِ وَالصَّالِحِينَ قَبْلَهُمْ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni Najronga yubordilar. Ular: «Sizlar ‹Ey Horunning singlisi› deb oʻqiysizlar, holbuki Muso Isodan shuncha va shuncha (oldin oʻtgan)», dedilar. Men qaytib kelib, buni Rasululloh ﷺ ga aytdim. U zot: «Ularga, ular oʻzlaridan oldin oʻtgan paygʻambarlar va solihlarning (ismlari) bilan atalar edilar, deb aytmadingmi?» dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени Нажронга юбордилар. Улар: «Сизлар ‹Эй Ҳоруннинг синглиси› деб ўқийсизлар, ҳолбуки Мусо Исодан шунча ва шунча (олдин ўтган)», дедилар. Мен қайтиб келиб, буни Расулуллоҳ ﷺ га айтдим. У зот: «Уларга, улар ўзларидан олдин ўтган пайғамбарлар ва солиҳларнинг (исмлари) билан аталар эдилар, деб айтмадингми?» дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ رَبِيعَةَ قَالَشَهِدْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ خَرَجَ يَوْمًا فَرَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ مَا بَالُ هَذَا النَّوْحِ فِي الْإِسْلَامِ وَكَانَ مَاتَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَنِيحَ عَلَيْهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ يُعَذَّبْ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ

Ali ibn Rabiʼa aytdi: Men Mugʻiyra ibn Shuʼba bir kuni chiqib, minbarga koʻtarilganiga guvoh boʻldim. U Allohga hamd va sano aytdi, soʻng: «Islomda bu navha nima qilgani?» dedi — ansorlardan bir kishi vafot etib, unga navha qilingan edi. Soʻng u dedi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Menga (nisbatan) qilingan yolgʻon boshqa birovga (nisbatan) qilingan yolgʻonga oʻxshamaydi. Kim menga atayin yolgʻon nisbat bersa, doʻzaxdan oʻrnini hozirlab olaversin». Yana men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kimga navha qilinsa, unga qilingan navha sababli azoblanadi».Али ибн Рабиъа айтди: Мен Муғийра ибн Шуъба бир куни чиқиб, минбарга кўтарилганига гувоҳ бўлдим. У Аллоҳга ҳамд ва сано айтди, сўнг: «Исломда бу навҳа нима қилгани?» деди — ансорлардан бир киши вафот этиб, унга навҳа қилинган эди. Сўнг у деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Менга (нисбатан) қилинган ёлғон бошқа бировга (нисбатан) қилинган ёлғонга ўхшамайди. Ким менга атайин ёлғон нисбат берса, дўзахдан ўрнини ҳозирлаб олаверсин». Яна мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Кимга навҳа қилинса, унга қилинган навҳа сабабли азобланади».

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ يَزَالَ أُنَاسٌ مِنْ أُمَّتِي ظَاهِرِينَ عَلَى النَّاسِ حَتَّى يَأْتِيَهُمْ أَمْرُ اللَّهِ وَهُمْ ظَاهِرُونَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: «Ummatimdan bir qavm odamlar ustidan gʻolib boʻlgan holda davom etaveradi, toki Allohning amri ularga kelguniga qadar ular gʻolib boʻladilar».Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: «Умматимдан бир қавм одамлар устидан ғолиб бўлган ҳолда давом этаверади, токи Аллоҳнинг амри уларга келгунига қадар улар ғолиб бўладилар».

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ قَالَ قَالَ لِي الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَمَا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الدَّجَّالِ أَحَدٌ أَكْثَرَ مِمَّا سَأَلْتُهُ وَإِنَّهُ قَالَ لِي مَا يَضُرُّكَ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّ مَعَهُ جَبَلَ خُبْزٍ وَنَهْرَ مَاءٍ قَالَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَاكَ

(Qays aytdi: Menga al-Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) dedi:) Hech kim Paygʻambar ﷺdan Dajjol haqida men soʻraganchalik soʻramagan. U zot menga: «Undan senga zarar yetmaydi (u senga ziyon qila olmaydi)», dedilar. Men: «Chunki ular: ‹Uning yonida non togʻi va suv daryosi bor›, deyishadi-ku», dedim. U zot: «U — Allohga shundan ham (koʻra) xorroq (osonroq)dir», dedilar.(Қайс айтди: Менга ал-Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) деди:) Ҳеч ким Пайғамбар ﷺдан Дажжол ҳақида мен сўраганчалик сўрамаган. У зот менга: «Ундан сенга зарар етмайди (у сенга зиён қила олмайди)», дедилар. Мен: «Чунки улар: ‹Унинг ёнида нон тоғи ва сув дарёси бор›, дейишади-ку», дедим. У зот: «У — Аллоҳга шундан ҳам (кўра) хорроқ (осонроқ)дир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَأَكَلْتُ ثُومًا ثُمَّ أَتَيْتُ مُصَلَّى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُهُ قَدْ سَبَقَنِي بِرَكْعَةٍ فَلَمَّا صَلَّى قُمْتُ أَقْضِي فَوَجَدَ رِيحَ الثُّومِ فَقَالَ مَنْ أَكَلَ هَذِهِ الْبَقْلَةَ فَلَا يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا حَتَّى يَذْهَبَ رِيحُهَا قَالَ فَلَمَّا قَضَيْتُ الصَّلَاةَ أَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي عُذْرًا نَاوِلْنِي يَدَكَ قَالَ فَوَجَدْتُهُ وَاللَّهِ سَهْلًا فَنَاوَلَنِي يَدَهُ فَأَدْخَلْتُهَا فِي كُمِّي إِلَى صَدْرِي فَوَجَدَهُ مَعْصُوبًا فَقَالَ إِنَّ لَكَ عُذْرًا

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Men sarimsoq yedim, soʻng Nabiy ﷺning oldilariga keldim va u zot mendan bir rakat oldin (oʻqib) qoʻyganlarini koʻrdim. U zot namozni oʻqib boʻlganlarida, men (qolganini) qazo qilishga turdim. U zot sarimsoq hidini sezib: «Kim mana bu koʻkatdan yegan boʻlsa, uning hidi ketgunicha masjidimizga aslo yaqinlashmasin», dedilar. Men namozni tugatganimda u zotning oldilariga borib: Yo Rasululloh, mening uzrim bor, menga qoʻlingizni bering, dedim. Men u zotni yumshoq (koʻngil) topdim; u zot menga qoʻllarini berdilar, men uni yengimdan koʻkragimga kirgizdim. U zot koʻkragimni bogʻlangan holda topdilar va: «Sening uzring bor ekan», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен саримсоқ едим, сўнг Набий ﷺнинг олдиларига келдим ва у зот мендан бир ракат олдин (ўқиб) қўйганларини кўрдим. У зот намозни ўқиб бўлганларида, мен (қолганини) қазо қилишга турдим. У зот саримсоқ ҳидини сезиб: «Ким мана бу кўкатдан еган бўлса, унинг ҳиди кетгунича масжидимизга асло яқинлашмасин», дедилар. Мен намозни тугатганимда у зотнинг олдиларига бориб: Ё Расулуллоҳ, менинг узрим бор, менга қўлингизни беринг, дедим. Мен у зотни юмшоқ (кўнгил) топдим; у зот менга қўлларини бердилар, мен уни енгимдан кўкрагимга киргиздим. У зот кўкрагимни боғланган ҳолда топдилар ва: «Сенинг узринг бор экан», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي قَيْسٍ عَنْ هُذَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ taharat qildilar va paypoqlar hamda kavushlar ustiga masih tortdilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таҳарат қилдилар ва пайпоқлар ҳамда кавушлар устига масиҳ тортдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَرَوْحٌ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ قَالَ رَوْحُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَمِّي زِيَادُ بْنُ جُبَيْرٍ وَقَالَ وَكِيعٌ عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّاكِبُ خَلْفَ الْجِنَازَةِ وَالْمَاشِي حَيْثُ شَاءَ مِنْهَا وَالطِّفْلُ يُصَلَّى عَلَيْهِ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otliq janozaning orqasida boʻladi, piyoda esa uning istagan tomonida yuradi, chaqaloqqa ham janoza namozi oʻqiladi», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Отлиқ жанозанинг орқасида бўлади, пиёда эса унинг истаган томонида юради, чақалоққа ҳам жаноза намози ўқилади», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ سَبِّ الْأَمْوَاتِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻliklarni soʻkishdan qaytardilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўликларни сўкишдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسُبُّوا الْأَمْوَاتَ فَتُؤْذُوا الْأَحْيَاءَ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Oʻliklarni soʻkmanglar, (shu bilan) tiriklarga ozor bermanglar», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ўликларни сўкманглар, (шу билан) тирикларга озор берманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا عِنْدَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسُبُّوا الْأَمْوَاتَ فَتُؤْذُوا الْأَحْيَاءَ

Ziyod ibn Iloqa aytdi: Men Mugʻiyra ibn Shuʼbaning huzurida bir kishini shunday deyayotganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Oʻliklarni soʻkmanglar, (shu bilan) tiriklarga ozor bermanglar», dedilar.Зиёд ибн Илоқа айтди: Мен Муғийра ибн Шуъбанинг ҳузурида бир кишини шундай деяётганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўликларни сўкманглар, (шу билан) тирикларга озор берманглар», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَشُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ بِحَدِيثٍ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَذَّابِينَ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim yolgʻon deb bilgan holda bir hadisni rivoyat qilsa, u ikki yolgʻonchidan biridir», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ёлғон деб билган ҳолда бир ҳадисни ривоят қилса, у икки ёлғончидан биридир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ أَبِي صَخْرَةَ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ مُغِيرَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَضِفْتُ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَأَمَرَ بِجَنْبٍ فَشُوِيَ قَالَ فَأَخَذَ الشَّفْرَةَ فَجَعَلَ يَحُزُّ لِي بِهَا مِنْهُ قَالَ فَجَاءَهُ بِلَالٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلَاةِ فَأَلْقَى الشَّفْرَةَ وَقَالَ مَا لَهُ تَرِبَتْ يَدَاهُ قَالَ مُغِيرَةُ وَكَانَ شَارِبِي وَفَى فَقَصَّهُ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سِوَاكٍ أَوْ قَالَ أَقُصُّهُ لَكَ عَلَى سِوَاكٍ

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha men Nabiy ﷺ ning mehmonlari boʻldim. U zot biqin (goʻshti)ni (olib kelishni) buyurdilar va u qovurildi; soʻng u zot pichoq olib, undan menga (goʻsht) kesib bera boshladilar. Shunda Bilol kelib, u zotni namozga chaqirdi. U zot pichoqni tashlab: «Bunga nima boʻldi?! Qoʻllari tuproqqa belansin!» — dedilar. Mugʻiyra aytdi: Mening moʻylovim uzun edi; Rasululloh ﷺ uni menga misvok ustiga qoʻyib kesib berdilar — yoki: «Men uni senga misvok ustiga qoʻyib kesib qoʻyaman», — dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча мен Набий ﷺ нинг меҳмонлари бўлдим. У зот биқин (гўшти)ни (олиб келишни) буюрдилар ва у қовурилди; сўнг у зот пичоқ олиб, ундан менга (гўшт) кесиб бера бошладилар. Шунда Билол келиб, у зотни намозга чақирди. У зот пичоқни ташлаб: «Бунга нима бўлди?! Қўллари тупроққа белансин!» — дедилар. Муғийра айтди: Менинг мўйловим узун эди; Расулуллоҳ ﷺ уни менга мисвок устига қўйиб кесиб бердилар — ёки: «Мен уни сенга мисвок устига қўйиб кесиб қўяман», — дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَاسْتَشَارَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ النَّاسَ فِي مِلَاصِ الْمَرْأَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِيهِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَّةٍ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ ائْتِنِي بِمَنْ يَشْهَدُ مَعَكَ قَالَ فَشَهِدَ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ

Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob ayolning (homilasi) tushib ketishi (diyati) haqida odamlar bilan maslahatlashdi. Shunda al-Mugʻira ibn Shuʼba: «Men Nabiy ﷺ ning bu haqda bir qul yoki choʻri (berilishi) bilan hukm qilganlariga guvoh boʻlganman», dedi. (Roviy) dedi: Shunda Umar: «Sen bilan birga guvohlik beradigan kishini menga keltir», dedi. (Roviy) dedi: Bas, unga Muhammad ibn Maslama guvohlik berdi.Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб аёлнинг (ҳомиласи) тушиб кетиши (дияти) ҳақида одамлар билан маслаҳатлашди. Шунда ал-Муғира ибн Шуъба: «Мен Набий ﷺ нинг бу ҳақда бир қул ёки чўри (берилиши) билан ҳукм қилганларига гувоҳ бўлганман», деди. (Ровий) деди: Шунда Умар: «Сен билан бирга гувоҳлик берадиган кишини менга келтир», деди. (Ровий) деди: Бас, унга Муҳаммад ибн Маслама гувоҳлик берди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا طَعْمَةُ بْنُ عَمْرٍو الْجَعْفَرِيُّ عَنْ عُمَرَ بْنِ بَيَانٍ التَّغْلِبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ بَاعَ الْخَمْرَ فَلْيُشَقِّصْ الْخَنَازِيرَ يَعْنِي يُقَصِّبُهَا

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim xamr (aroq) sotsa, choʻchqalarni ham boʻgʻizlab sotaversin (yaʼni ikkisi barobar harom)», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким хамр (ароқ) сотса, чўчқаларни ҳам бўғизлаб сотаверсин (яъни иккиси баробар ҳаром)», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شَرِيكُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عُقْبَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ بِحُجْزَةِ سُفْيَانَ بْنِ سَهْلٍ الثَّقَفِيِّ فَقَالَ يَا سُفْيَانُ لَا تُسْبِلْ إِزَارَكَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُسْبِلِينَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺ Sufyon ibn Sahl as-Saqafiyning belbogʻidan ushlab: «Ey Sufyon, izoringni soʻrgitib yurma, chunki Alloh soʻrgitib yuruvchilarni yoqtirmaydi», deganlarini koʻrdim.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺ Суфён ибн Саҳл ас-Сақафийнинг белбоғидан ушлаб: «Эй Суфён, изорингни сўргитиб юрма, чунки Аллоҳ сўргитиб юрувчиларни ёқтирмайди», деганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَهَضَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحْنَا بِهِ فَمَضَى فَلَمَّا أَتَمَّ الصَّلَاةَ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَقَالَ مَرَّةً فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ أَنْ قُومُوا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berdilar va ikki rakatdan keyin turib ketdilar. Biz u zotga tasbeh aytdik, u zot esa davom etdilar. Namozni toʻldirganlarida ikki sahv sajdasini qildilar. Bir marta esa (roviy): Ortidagilar u zotga tasbeh aytdi, u zot esa: «Turinglar», deb ishora qildilar, dedi.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб бердилар ва икки ракатдан кейин туриб кетдилар. Биз у зотга тасбеҳ айтдик, у зот эса давом этдилар. Намозни тўлдирганларида икки саҳв саждасини қилдилар. Бир марта эса (ровий): Ортидагилар у зотга тасбеҳ айтди, у зот эса: «Туринглар», деб ишора қилдилар, деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ قَالَ حَدَّثَنِي عَقَّارُ بْنُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثًا فَلَمَّا خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهِ لَمْ أُمْعِنْ حِفْظَهُ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ أَنَا وَصَاحِبٌ لِي فَلَقِيتُ حَسَّانَ بْنَ أَبِي وَجْزَةَ وَقَدْ خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ فَقَالَ مَا جَاءَ بِكَ فَقُلْتُ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ حَسَّانُ حَدَّثَنَاهُ عَقَّارٌ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَتَوَكَّلْ مَنْ اكْتَوَى وَاسْتَرْقَى

Mujohid aytdi: Menga Uqqor ibn Mugʻira ibn Shuʼba bir hadis aytib berdi. Uning huzuridan chiqqanimda uni yaxshi yodlab olmagan ekanman, shuning uchun bir hamrohim bilan yana uning oldiga qaytdim. Uning huzuridan chiqib kelayotgan Hasson ibn Abu Vajzaga duch keldim. U: «Seni nima olib keldi?» dedi. Men: «Shunday-shunday», dedim. Hasson: «Uni bizga Uqqor otasidan rivoyat qilib bergan», dedi: Nabiy ﷺ: «Kim dogʻlab davolatsa va oʻqitib davolatsa, tavakkul qilmabdi», dedilar.Мужоҳид айтди: Менга Уққор ибн Муғира ибн Шуъба бир ҳадис айтиб берди. Унинг ҳузуридан чиққанимда уни яхши ёдлаб олмаган эканман, шунинг учун бир ҳамроҳим билан яна унинг олдига қайтдим. Унинг ҳузуридан чиқиб келаётган Ҳассон ибн Абу Важзага дуч келдим. У: «Сени нима олиб келди?» деди. Мен: «Шундай-шундай», дедим. Ҳассон: «Уни бизга Уққор отасидан ривоят қилиб берган», деди: Набий ﷺ: «Ким доғлаб даволатса ва ўқитиб даволатса, таваккул қилмабди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ فَقَالَ النَّاسُ كَسَفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَةٌ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَصَلُّوا وَادْعُوا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ibrohim vafot etgan kuni Rasululloh ﷺ davrlarida quyosh tutildi. Odamlar: «Quyosh Ibrohimning oʻlishi sababli tutildi», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Quyosh va oy — Allohning belgilaridan bir belgidir; ular birortasining oʻlishi yoki tirilishi sababli tutilmaydi. Bas, buni koʻrganingizda namoz oʻqinglar va Alloh azza va jallaga duo qilinglar», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Иброҳим вафот этган куни Расулуллоҳ ﷺ даврларида қуёш тутилди. Одамлар: «Қуёш Иброҳимнинг ўлиши сабабли тутилди», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш ва ой — Аллоҳнинг белгиларидан бир белгидир; улар бирортасининг ўлиши ёки тирилиши сабабли тутилмайди. Бас, буни кўрганингизда намоз ўқинглар ва Аллоҳ азза ва жаллага дуо қилинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادٍ حَدَّثَنَا إِيَادٌ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ سَرْحَانَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكَلَ طَعَامًا ثُمَّ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ وَقَدْ كَانَ تَوَضَّأَ قَبْلَ ذَلِكَ فَأَتَيْتُهُ بِمَاءٍ لِيَتَوَضَّأَ مِنْهُ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ وَرَاءَكَ فَسَاءَنِي وَاللَّهِ ذَلِكَ ثُمَّ صَلَّى فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ الْمُغِيرَةَ قَدْ شَقَّ عَلَيْهِ انْتِهَارُكَ إِيَّاهُ وَخَشِيَ أَنْ يَكُونَ فِي نَفْسِكَ عَلَيْهِ شَيْءٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَيْهِ فِي نَفْسِي شَيْءٌ إِلَّا خَيْرٌ وَلَكِنْ أَتَانِي بِمَاءٍ لِأَتَوَضَّأَ وَإِنَّمَا أَكَلْتُ طَعَامًا وَلَوْ فَعَلْتُهُ فَعَلَ ذَلِكَ النَّاسُ بَعْدِي

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ taom yedilar, soʻng namozga iqoma aytildi va u zot turdilar — bundan oldin tahorat qilgan edilar. Men u zotga tahorat qilishlari uchun suv keltirdim, u zot esa meni jerkib: «Orqangga qayt!» dedilar. Allohga qasamki, bu menga ogʻir botdi. Soʻng u zot namoz oʻqidilar. Men bundan Umarga shikoyat qildim. U: «Ey Allohning Nabiysi, sizning jerkishingiz Mugʻiraga ogʻir botdi va u sizning koʻnglingizda unga nisbatan bir narsa bor deb qoʻrqdi», dedi. Nabiy ﷺ: «Mening koʻnglimda unga nisbatan yaxshilikdan boshqa narsa yoʻq. Lekin u menga tahorat qilishim uchun suv keltirdi, holbuki men faqat taom yegan edim. Agar shunday qilganimda, mendan keyin odamlar ham shunday qilardi», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ таом едилар, сўнг намозга иқома айтилди ва у зот турдилар — бундан олдин таҳорат қилган эдилар. Мен у зотга таҳорат қилишлари учун сув келтирдим, у зот эса мени жеркиб: «Орқангга қайт!» дедилар. Аллоҳга қасамки, бу менга оғир ботди. Сўнг у зот намоз ўқидилар. Мен бундан Умарга шикоят қилдим. У: «Эй Аллоҳнинг Набийси, сизнинг жеркишингиз Муғирага оғир ботди ва у сизнинг кўнглингизда унга нисбатан бир нарса бор деб қўрқди», деди. Набий ﷺ: «Менинг кўнглимда унга нисбатан яхшиликдан бошқа нарса йўқ. Лекин у менга таҳорат қилишим учун сув келтирди, ҳолбуки мен фақат таом еган эдим. Агар шундай қилганимда, мендан кейин одамлар ҳам шундай қиларди», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ عَامِرٍ عَنِ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَقَضَى حَاجَتَهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَسِيتَ قَالَ بَلْ أَنْتَ نَسِيتَ بِهَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ bilan bir safarda edim. U zot hojatlarini bitirdilar, soʻng tahorat olib, maxsilari ustiga mash tortdilar. Men: «Yo Rasululloh, unutdingizmi?» dedim. U zot: «Yoʻq, sen unutding. Robbim azza va jalla menga shuni buyurgan», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ билан бир сафарда эдим. У зот ҳожатларини битирдилар, сўнг таҳорат олиб, махсилари устига маш тортдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, унутдингизми?» дедим. У зот: «Йўқ, сен унутдинг. Роббим азза ва жалла менга шуни буюрган», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَقَّارِ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اكْتَوَى أَوْ اسْتَرْقَى فَقَدْ بَرِئَ مِنْ التَّوَكُّلِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki (oʻzini) dogʻlatsa yoki ruqya (duo bilan davolanishni) talab qilsa, u tavakkuldan voz kechibdi», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки (ўзини) доғлатса ёки руқя (дуо билан даволанишни) талаб қилса, у таваккулдан воз кечибди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ جَابِرٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شِبْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَأَمَّنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الظُّهْرِ أَوْ الْعَصْرِ فَقَامَ فَقُلْنَا سُبْحَانَ اللَّهِ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَأَشَارَ بِيَدِهِ يَعْنِي قُومُوا فَقُمْنَا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدُكُمْ قَبْلَ أَنْ يَسْتَتِمَّ قَائِمًا فَلْيَجْلِسْ وَإِذَا اسْتَتَمَّ قَائِمًا فَلَا يَجْلِسْ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga peshin yoki asr namozini oʻqib berdilar va (ikki rakatdan soʻng) turib ketdilar. Biz: «Subhanalloh», dedik. U zot ham: «Subhanalloh», dedilar va qoʻllari bilan «turinglar» deb ishora qildilar, biz ham turdik. Namozlarini tugatgach, ikki sajda qildilar, soʻng: «Biringiz toʻliq tik turib olmasidan avval eslasa, oʻtirsin; toʻliq tik turib olgan boʻlsa, oʻtirmasin», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга пешин ёки аср намозини ўқиб бердилар ва (икки ракатдан сўнг) туриб кетдилар. Биз: «Субҳаналлоҳ», дедик. У зот ҳам: «Субҳаналлоҳ», дедилар ва қўллари билан «туринглар» деб ишора қилдилар, биз ҳам турдик. Намозларини тугатгач, икки сажда қилдилар, сўнг: «Бирингиз тўлиқ тик туриб олмасидан аввал эсласа, ўтирсин; тўлиқ тик туриб олган бўлса, ўтирмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شِبْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَسْتَتِمَّ قَائِمًا فَلْيَجْلِسْ وَإِذَا اسْتَتَمَّ قَائِمًا فَلَا يَجْلِسْ وَيَسْجُدُ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz turib ketsa-yu, hali toʻliq tik turmagan boʻlsa, oʻtirsin. Agar toʻliq tik turib boʻlgan boʻlsa, oʻtirmasin va sahv sajdasini qilsin», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз туриб кетса-ю, ҳали тўлиқ тик турмаган бўлса, ўтирсин. Агар тўлиқ тик туриб бўлган бўлса, ўтирмасин ва саҳв саждасини қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هَاشِمٌ يَعْنِي ابْنَ هَاشِمٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُ قَالَقَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامًا فَأَخْبَرَنَا بِمَا يَكُونُ فِي أُمَّتِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَعَاهُ مَنْ وَعَاهُ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizning oramizda bir maqomda turib, ummatlarida qiyomat kunigacha boʻladigan narsalar haqida bizga xabar berdilar. Uni yodda saqlagan kishi saqladi, unutgan kishi esa unutdi.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизнинг орамизда бир мақомда туриб, умматларида қиёмат кунигача бўладиган нарсалар ҳақида бизга хабар бердилар. Уни ёдда сақлаган киши сақлади, унутган киши эса унутди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ عَنِ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَاءٍ فَأَتَيْتُ خِبَاءً فَإِذَا فِيهِ امْرَأَةٌ أَعْرَابِيَّةٌ قَالَ فَقُلْتُ إِنَّ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُرِيدُ مَاءً يَتَوَضَّأُ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ مَاءٍ قَالَتْ بِأَبِي وَأُمِّي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَاللَّهِ مَا تُظِلُّ السَّمَاءُ وَلَا تُقِلُّ الْأَرْضُ رُوحًا أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رُوحِهِ وَلَا أَعَزَّ وَلَكِنَّ هَذِهِ الْقِرْبَةَ مَسْكُ مَيْتَةٍ وَلَا أُحِبُّ أُنَجِّسُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَيْهَا فَإِنْ كَانَتْ دَبَغَتْهُ فَهِيَ طَهُورُهَا قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَيْهَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهَا فَقَالَتْ أَيْ وَاللَّهِ لَقَدْ دَبَغْتُهَا فَأَتَيْتُهُ بِمَاءٍ مِنْهَا وَعَلَيْهِ يَوْمَئِذٍ جُبَّةٌ شَامِيَّةٌ وَعَلَيْهِ خُفَّانِ وَخِمَارٌ قَالَ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ قَالَ مِنْ ضِيقِ كُمَّيْهَا قَالَ فَتَوَضَّأَ فَمَسَحَ عَلَى الْخِمَارِ وَالْخُفَّيْنِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mendan suv (keltirishni) soʻradilar. Men bir chodirga bordim, unda badaviy bir ayol bor ekan. Men: «Bu — Rasululloh ﷺ, u zot tahorat olish uchun suv istamoqdalar, senda suv bormi?» dedim. U: «Otam va onam Rasululloh ﷺga fido boʻlsin! Allohga qasamki, osmon soya solgan va yer koʻtarib turgan jonlar ichida menga u zotning jonlaridan koʻra sevimliroq va azizroq jon yoʻq. Lekin bu meshning terisi oʻlaksanikidir, men u bilan Rasululloh ﷺni nopok qilishni yoqtirmayman», dedi. Men Rasululloh ﷺning huzurlariga qaytib, buni aytdim. U zot: «Uning oldiga qayt, agar uni oshlagan boʻlsa, oshlanishi uning pokligidir», dedilar. Men uning oldiga qaytib, buni unga aytdim. U: «Ha, Allohga qasamki, men uni oshlaganman», dedi. Shunda men undan u zotga suv keltirdim. Oʻsha kuni u zotning ustlarida shomlik jubba, oyoqlarida maxsi va boshlarida salla bor edi. U zot yenglari tor boʻlgani uchun qoʻllarini jubbaning ostidan chiqardilar, tahorat oldilar va sallalari hamda maxsilari ustiga mash tortdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мендан сув (келтиришни) сўрадилар. Мен бир чодирга бордим, унда бадавий бир аёл бор экан. Мен: «Бу — Расулуллоҳ ﷺ, у зот таҳорат олиш учун сув истамоқдалар, сенда сув борми?» дедим. У: «Отам ва онам Расулуллоҳ ﷺга фидо бўлсин! Аллоҳга қасамки, осмон соя солган ва ер кўтариб турган жонлар ичида менга у зотнинг жонларидан кўра севимлироқ ва азизроқ жон йўқ. Лекин бу мешнинг териси ўлаксаникидир, мен у билан Расулуллоҳ ﷺни нопок қилишни ёқтирмайман», деди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига қайтиб, буни айтдим. У зот: «Унинг олдига қайт, агар уни ошлаган бўлса, ошланиши унинг поклигидир», дедилар. Мен унинг олдига қайтиб, буни унга айтдим. У: «Ҳа, Аллоҳга қасамки, мен уни ошлаганман», деди. Шунда мен ундан у зотга сув келтирдим. Ўша куни у зотнинг устларида шомлик жубба, оёқларида махси ва бошларида салла бор эди. У зот енглари тор бўлгани учун қўлларини жуббанинг остидан чиқардилар, таҳорат олдилар ва саллалари ҳамда махсилари устига маш тортдилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ قَالَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِبَعْضِ حَاجَتِهِ ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَيْهِ الْمَاءَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يَغْسِلُ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ عَنْهُمَا كُمُّ الْجُبَّةِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatlari uchun ketdilar, soʻng qaytib keldilar, men u zotga suv quydim. U zot yuzlarini yuvdilar, soʻng bilaklarini yuvmoqchi boʻldilar, ammo jubbaning yengi ularga tor keldi. Shunda qoʻllarini jubbaning ostidan chiqarib yuvdilar, soʻng maxsilari ustiga mash tortdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатлари учун кетдилар, сўнг қайтиб келдилар, мен у зотга сув қуйдим. У зот юзларини ювдилар, сўнг билакларини ювмоқчи бўлдилар, аммо жуббанинг енги уларга тор келди. Шунда қўлларини жуббанинг остидан чиқариб ювдилар, сўнг махсилари устига маш тортдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ الْحَارِثِ الطَّائِفِيُّ عَنْ أَبِي عَوْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي أَوْ يَسْتَحِبُّ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَى فَرْوَةٍ مَدْبُوغَةٍ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oshlangan teri ustida namoz oʻqir edilar — yoki oshlangan teri ustida namoz oʻqishni yaxshi koʻrar edilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ошланган тери устида намоз ўқир эдилар — ёки ошланган тери устида намоз ўқишни яхши кўрар эдилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ قَالَ قَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظُهُورِ الْخُفَّيْنِحَدَّثَنَاه سُرَيْجٌ والْهَاشِمِيُّ أَيْضًا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning maxsilarning ust tomoniga mash tortayotganlarini koʻrdim.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг махсиларнинг уст томонига маш тортаётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي شَرِيكٌ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا السَّائِبِ مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَنَزَلَ مَنْزِلًا فَتَبَرَّزَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَبِعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir safarga chiqdilar va bir manzilga tushdilar. Nabiy ﷺ hojat uchun chiqdilar, men ortlaridan bir idish suv bilan bordim va u zotga (suv) quydim. U zot tahorat oldilar va maxsilari ustiga mash tortdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир сафарга чиқдилар ва бир манзилга тушдилар. Набий ﷺ ҳожат учун чиқдилар, мен ортларидан бир идиш сув билан бордим ва у зотга (сув) қуйдим. У зот таҳорат олдилар ва махсилари устига маш тортдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ وَرَّادٍ مَوْلَى الْمُغِيرَةِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَقِيلَ وَقَالَ وَمَنْعَ وَهَاتِ وَوَأْدَ الْبَنَاتِ وَعُقُوقَ الْأُمَّهَاتِ وَإِضَاعَةَ الْمَالِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «‹Dedi-dedi›dan, (berishi lozimni) bermay, (haqqi boʻlmaganini) talab qilishdan, qizlarni tiriklayin koʻmishdan, onalarga oq boʻlishdan va molni zoye qilishdan saqlaninglar», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «‹Деди-деди›дан, (бериши лозимни) бермай, (ҳаққи бўлмаганини) талаб қилишдан, қизларни тириклайин кўмишдан, оналарга оқ бўлишдан ва молни зое қилишдан сақланинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِيِّ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شِبْلٍ قَالَ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّهُ قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحَ الْقَوْمُ قَالَ فَأُرَاهُ فَسَبَّحَ وَمَضَى ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَمَا سَلَّمَ فَقَالَ هَكَذَا فَعَلْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا شَكَّ فِي سَبَّحَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U ikki rakatdan soʻng turib ketdi, qavm tasbeh aytdi. (Roviy) dedi: Menimcha, u ham tasbeh aytdi va (namozini) davom ettirdi, soʻng salom berganidan keyin ikki sajda qildi va: «Nabiy ﷺ bilan biz shunday qilar edik», dedi. Shak faqat «tasbeh aytdi» (soʻzida)dir.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У икки ракатдан сўнг туриб кетди, қавм тасбеҳ айтди. (Ровий) деди: Менимча, у ҳам тасбеҳ айтди ва (намозини) давом эттирди, сўнг салом берганидан кейин икки сажда қилди ва: «Набий ﷺ билан биз шундай қилар эдик», деди. Шак фақат «тасбеҳ айтди» (сўзида)дир.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شِبْلٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ وَرَّادٍ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ اكْتُبْ إِلَيَّ بِمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَانِي الْمُغِيرَةُ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا انْصَرَفَ مِنْ الصَّلَاةِ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ

Mugʻira ibn Shuʼbaning kotibi Varrod aytdi: Muoviya Mugʻira ibn Shuʼbaga: «Menga Rasululloh ﷺdan eshitgan narsangni yozib yubor», deb xat yozdi. Shunda Mugʻira meni chaqirdi va unga shunday deb yozdi: Men Rasululloh ﷺning namozdan chiqqanlarida: «Lo ilaha illalloh vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva ala kulli shayʼin qodir. Allohumma la mania lima aʼtayta va la muʼtiya lima manaʼta va la yanfau zal-jaddi minkal-jadd», deb aytayotganlarini eshitdim.Муғира ибн Шуъбанинг котиби Варрод айтди: Муовия Муғира ибн Шуъбага: «Менга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган нарсангни ёзиб юбор», деб хат ёзди. Шунда Муғира мени чақирди ва унга шундай деб ёзди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг намоздан чиққанларида: «Ло илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува ала кулли шайъин қодир. Аллоҳумма ла маниа лима аътайта ва ла муътия лима манаъта ва ла янфау зал-жадди минкал-жадд», деб айтаётганларини эшитдим.

وَسَمِعْتُهُ يَنْهَى عَنْ قِيلَ وَقَالَ وَعَنْ كَثْرَةِ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةِ الْمَالِ وَعَنْ وَأْدِ الْبَنَاتِ وَعُقُوقِ الْأُمَّهَاتِ وَمَنْعٍ وَهَاتِحَدَّثَنَا عَلِيٌّ أَنْبَأَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ عَبْدَةَ عَنْ وَرَّادٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا سَلَّمَ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ مِثْلَ حَدِيثِ الْمُغِيرَةِ إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ وَأْدَ الْبَنَاتِ

Va men u zotning ‹dedi-dedi›dan, koʻp savol berishdan, molni zoye qilishdan, qizlarni tiriklayin koʻmishdan, onalarga oq boʻlishdan va (berishi lozimni) bermay, (haqqi boʻlmaganini) talab qilishdan qaytarayotganlarini eshitdim. Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot salom berganlarida: «Lo ilaha illalloh vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva ala kulli shayʼin qodir. Allohumma la mania lima aʼtayta va la muʼtiya lima manaʼta», der edilar — Mugʻiraning hadisi kabi, faqat unda qizlarni tiriklayin koʻmish zikr qilinmagan.Ва мен у зотнинг ‹деди-деди›дан, кўп савол беришдан, молни зое қилишдан, қизларни тириклайин кўмишдан, оналарга оқ бўлишдан ва (бериши лозимни) бермай, (ҳаққи бўлмаганини) талаб қилишдан қайтараётганларини эшитдим. Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот салом берганларида: «Ло илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува ала кулли шайъин қодир. Аллоҳумма ла маниа лима аътайта ва ла муътия лима манаъта», дер эдилар — Муғиранинг ҳадиси каби, фақат унда қизларни тириклайин кўмиш зикр қилинмаган.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ بَكْرٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ بِنَاصِيَتِهِ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ

Mugʻira ibn Shuʼbaning oʻgʻli otasi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, Nabiy ﷺ tahorat olib, peshona sochlariga mash tortdilar hamda maxsilari va sallalari ustiga mash tortdilar. Bakr aytdi: Men buni Ibn al-Mugʻiradan (oʻzim) eshitganman.Муғира ибн Шуъбанинг ўғли отаси (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, Набий ﷺ таҳорат олиб, пешона сочларига маш тортдилар ҳамда махсилари ва саллалари устига маш тортдилар. Бакр айтди: Мен буни Ибн ал-Муғирадан (ўзим) эшитганман.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ زَكَرِيَّا عَنْ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي مَسِيرٍ فَقَالَ لِي مَعَكَ مَاءٌ قُلْتُ نَعَمْ فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ ثُمَّ ذَهَبَ عَنِّي حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فِي سَوَادِ اللَّيْلِ قَالَ وَكَانَتْ عَلَيْهِ جُبَّةٌ فَذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُخْرِجَ يَدَيْهِ مِنْهَا فَأَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبْتُ أَنْزِعُ خُفَّيْهِ قَالَ دَعْهُمَا فَإِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا وَهُمَا طَاهِرَتَانِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha men Nabiy ﷺ bilan yoʻlda edim. U zot menga: «Yoningda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Shunda u zot ulovlaridan tushdilar va tun qorongʻusida mendan koʻzdan gʻoyib boʻlgunlaricha ketdilar. U zotning ustlarida jubba bor edi; qoʻllarini chiqarmoqchi boʻldilar, ammo undan qoʻllarini chiqara olmadilar, shuning uchun qoʻllarini jubbaning ostidan chiqardilar. Soʻng qoʻllarini yuvdilar va boshlariga mash tortdilar. Keyin men maxsilarini yechmoqchi boʻldim, u zot: «Ularni qoʻy, chunki men ularni pok holimda kiyganman», dedilar va ular ustiga mash tortdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча мен Набий ﷺ билан йўлда эдим. У зот менга: «Ёнингда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда у зот уловларидан тушдилар ва тун қоронғусида мендан кўздан ғойиб бўлгунларича кетдилар. У зотнинг устларида жубба бор эди; қўлларини чиқармоқчи бўлдилар, аммо ундан қўлларини чиқара олмадилар, шунинг учун қўлларини жуббанинг остидан чиқардилар. Сўнг қўлларини ювдилар ва бошларига маш тортдилар. Кейин мен махсиларини ечмоқчи бўлдим, у зот: «Уларни қўй, чунки мен уларни пок ҳолимда кийганман», дедилар ва улар устига маш тортдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ أَبِي صَخْرَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَبِتُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَأَمَرَ بِجَنْبٍ فَشُوِيَ ثُمَّ أَخَذَ الشَّفْرَةَ فَجَعَلَ يَحُزُّ لِي بِهَا مِنْهُ فَجَاءَ بِلَالٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلَاةِ فَأَلْقَى الشَّفْرَةَ وَقَالَ مَا لَهُ تَرِبَتْ يَدَاهُ قَالَ وَكَانَ شَارِبِي وَفَى فَقَصَّهُ لِي عَلَى سِوَاكٍ أَوْ قَالَ أَقُصُّهُ لَكَ عَلَى سِوَاكٍ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha men Rasululloh ﷺning huzurlarida tunadim. U zot biqin (goʻshti)ni (keltirishni) buyurdilar, u qovurildi. Soʻng u zot pichoq olib, undan menga kesib bera boshladilar. Shunda Bilol kelib, u zotni namozga chaqirdi. U zot pichoqni tashlab: «Bunga nima boʻldi?! Qoʻllari tuproqqa belansin!» dedilar. (Mugʻira) dedi: Mening moʻylovim uzayib ketgan edi, u zot uni menga misvok ustiga qoʻyib qirqib berdilar — yoki: «Men sening moʻylovingni misvok ustiga qoʻyib qirqib qoʻyay», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида тунадим. У зот биқин (гўшти)ни (келтиришни) буюрдилар, у қовурилди. Сўнг у зот пичоқ олиб, ундан менга кесиб бера бошладилар. Шунда Билол келиб, у зотни намозга чақирди. У зот пичоқни ташлаб: «Бунга нима бўлди?! Қўллари тупроққа белансин!» дедилар. (Муғира) деди: Менинг мўйловим узайиб кетган эди, у зот уни менга мисвок устига қўйиб қирқиб бердилар — ёки: «Мен сенинг мўйловингни мисвок устига қўйиб қирқиб қўяй», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْوَالِبِيِّ قَالَإِنَّ أَوَّلَ مِنْ نِيحَ عَلَيْهِ بِالْكُوفَةِ قَرَظَةُ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ فَإِنَّهُ يُعَذَّبُ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Kufada birinchi boʻlib kimga nola (bilan yigʻi) qilingani Qaraza ibn Kaʼb edi. Shunda Mugʻira ibn Shuʼba: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kimga (oʻlimidan keyin) nola qilinsa, albatta, u qiyomat kuni oʻziga nola qilingani sababli azoblanadi›, — deyayotganlarini eshitganman», — dedi.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Куфада биринчи бўлиб кимга нола (билан йиғи) қилингани Қараза ибн Каъб эди. Шунда Муғира ибн Шуъба: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Кимга (ўлимидан кейин) нола қилинса, албатта, у қиёмат куни ўзига нола қилингани сабабли азобланади›, — деяётганларини эшитганман», — деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ وَسُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي حَتَّى تَرِمَ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ فَقَالَ أَوَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oyoqlari shishib ketguncha namoz oʻqir edilar. Bu haqda u zotga (gap) aytilganda: «Shukr qiluvchi banda boʻlmaymanmi?» dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оёқлари шишиб кетгунча намоз ўқир эдилар. Бу ҳақда у зотга (гап) айтилганда: «Шукр қилувчи банда бўлмайманми?» дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبِسَ جُبَّةً رُومِيَّةً ضَيِّقَةَ الْكُمَّيْنِ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yengi tor rumlik jubba kiydilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ енги тор румлик жубба кийдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ بِحَدِيثٍ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَهُوَ أَحَدُ الْكَذَّابِينَحَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim yolgʻon deb bilgan holda bir hadisni rivoyat qilsa, u yolgʻonchilardan biridir», dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ёлғон деб билган ҳолда бир ҳадисни ривоят қилса, у ёлғончилардан биридир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ سَمِعْتُهُ مِنَ الشَّعْبِيِّ قَالَ شَهِدَ لِي عُرْوَةُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَلَى أَبِيهِأَنَّهُ شَهِدَ لَهُ أَبُوهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ فِي سَفَرٍ فَأَنَاخَ وَأَنَاخَ أَصْحَابُهُ قَالَ فَبَرَزَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ جَاءَ فَأَتَيْتُهُ بِإِدَاوَةٍ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ لَهُ رُومِيَّةٌ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ فَضَاقَتَا فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ قَالَ ثُمَّ صَبَبْتُ عَلَيْهِ فَتَوَضَّأَ فَلَمَّا بَلَغَ الْخُفَّيْنِ أَهْوَيْتُ لِأَنْزِعَهُمَا فَقَالَ لَا إِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا وَهُمَا طَاهِرَتَانِ قَالَ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَيْهِمَا قَالَ الشَّعْبِيُّ فَشَهِدَ لِي عُرْوَةُ عَلَى أَبِيهِ شَهِدَ لَهُ أَبُوهُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bir safarda edi; u zot ulovlarini choʻktirdilar, sahobalari ham choʻktirishdi. Soʻng Nabiy ﷺ hojatlari uchun chiqdilar, keyin qaytib keldilar. Men u zotga bir idish suv keltirdim, u zotning ustlarida yenglari tor rumlik jubba bor edi. Qoʻllarini chiqarmoqchi boʻldilar, ammo (yenglar) tor keldi, shuning uchun qoʻllarini jubbaning ostidan chiqardilar. Soʻng men (suv) quydim, u zot tahorat oldilar. Maxsilarga yetganlarida, men ularni yechmoqchi boʻldim, u zot: «Yoʻq, men ularni pok holimda kiyganman», dedilar. Shunday qilib, tahorat olib, ular ustiga mash tortdilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бир сафарда эди; у зот уловларини чўктирдилар, саҳобалари ҳам чўктиришди. Сўнг Набий ﷺ ҳожатлари учун чиқдилар, кейин қайтиб келдилар. Мен у зотга бир идиш сув келтирдим, у зотнинг устларида енглари тор румлик жубба бор эди. Қўлларини чиқармоқчи бўлдилар, аммо (енглар) тор келди, шунинг учун қўлларини жуббанинг остидан чиқардилар. Сўнг мен (сув) қуйдим, у зот таҳорат олдилар. Махсиларга етганларида, мен уларни ечмоқчи бўлдим, у зот: «Йўқ, мен уларни пок ҳолимда кийганман», дедилар. Шундай қилиб, таҳорат олиб, улар устига маш тортдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي حَتَّى تَرِمَ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ أَفَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oyoqlari shishib ketguncha namoz oʻqir edilar. Shunda u zotga: «Alloh sizning avvalgi va keyingi gunohlaringizni kechirgan-ku?» deyildi. U zot: «Shukr qiluvchi banda boʻlmaymanmi?» dedilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оёқлари шишиб кетгунча намоз ўқир эдилар. Шунда у зотга: «Аллоҳ сизнинг аввалги ва кейинги гуноҳларингизни кечирган-ку?» дейилди. У зот: «Шукр қилувчи банда бўлмайманми?» дедилар.