أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، سُلَيْمَانُ بْنُ سَيْفٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ حَضَرْنَا مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ جَنَازَةَ مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِسَرِفَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هَذِهِ مَيْمُونَةُ إِذَا رَفَعْتُمْ جَنَازَتَهَا فَلاَ تُزَعْزِعُوهَا وَلاَ تُزَلْزِلُوهَا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ مَعَهُ تِسْعُ نِسْوَةٍ فَكَانَ يَقْسِمُ لِثَمَانٍ وَوَاحِدَةٌ لَمْ يَكُنْ يَقْسِمُ لَهَا ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Ibn Abbos bilan birga Paygʻambar ﷺning ayollari Maymuna (roziyallohu anho)ning janozasida Sarif degan joyda hozir boʻldik. Ibn Abbos: «Bu Maymunadir. Uning tobutini koʻtarsangiz, uni silkitmanglar va tebratmanglar. Chunki Rasululloh ﷺning huzurlarida toʻqqizta ayol bor edi. U zot sakkiztasiga navbat qilar, bittasiga esa navbat qilmas edilar», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Ибн Аббос билан бирга Пайғамбар ﷺнинг аёллари Маймуна (розияллоҳу анҳо)нинг жанозасида Сариф деган жойда ҳозир бўлдик. Ибн Аббос: «Бу Маймунадир. Унинг тобутини кўтарсангиз, уни силкитманглар ва тебратманглар. Чунки Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида тўққизта аёл бор эди. У зот саккизтасига навбат қилар, биттасига эса навбат қилмас эдилар», деди.

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ تِسْعُ نِسْوَةٍ يُصِيبُهُنَّ إِلاَّ سَوْدَةَ فَإِنَّهَا وَهَبَتْ يَوْمَهَا وَلَيْلَتَهَا لِعَائِشَةَ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vafot etganlarida huzurlarida toʻqqizta ayol bor edi. U zot Savdadan boshqa hammalari bilan yaqinlik qilar edilar. Chunki Savda oʻz kunini va kechasini Oishaga hadya qilib bergan edi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида ҳузурларида тўққизта аёл бор эди. У зот Савдадан бошқа ҳаммалари билан яқинлик қилар эдилар. Чунки Савда ўз кунини ва кечасини Оишага ҳадя қилиб берган эди.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ فِي اللَّيْلَةِ الْوَاحِدَةِ وَلَهُ يَوْمَئِذٍ تِسْعُ نِسْوَةٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ bir kechada ayollarining barchasini aylanib chiqar edilar. Oʻsha kunlari u zotning toʻqqizta ayollari bor edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ бир кечада аёлларининг барчасини айланиб чиқар эдилар. Ўша кунлари у зотнинг тўққизта аёллари бор эди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ الْمُخَرِّمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَغَارُ عَلَى اللاَّتِي وَهَبْنَ أَنْفُسَهُنَّ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَقُولُ أَوَتَهَبُ الْحُرَّةُ نَفْسَهَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ ‏}‏ قُلْتُ وَاللَّهِ مَا أَرَى رَبَّكَ إِلاَّ يُسَارِعُ لَكَ فِي هَوَاكَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men oʻzlarini Paygʻambar ﷺga hadya qilgan ayollardan rashk qilar edim va: «Hur ayol oʻzini hadya qiladimi?», der edim. Shunda Alloh azza va jalla: {Ulardan xohlaganingizni oʻzingizdan uzoqlashtirasiz, xohlaganingizni oʻzingizga yaqin olasiz} (Ahzob 51), degan oyatni nozil qildi. Men: «Allohga qasamki, Robbing sening havoyi xohishing yoʻlida shoshilib javob berayotganini koʻryapman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен ўзларини Пайғамбар ﷺга ҳадя қилган аёллардан рашк қилар эдим ва: «Ҳур аёл ўзини ҳадя қиладими?», дер эдим. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Улардан хоҳлаганингизни ўзингиздан узоқлаштирасиз, хоҳлаганингизни ўзингизга яқин оласиз} (Аҳзоб 51), деган оятни нозил қилди. Мен: «Аллоҳга қасамки, Роббинг сенинг ҳавойи хоҳишинг йўлида шошилиб жавоб бераётганини кўряпман», дедим.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ أَنَا فِي الْقَوْمِ، إِذْ قَالَتِ امْرَأَةٌ إِنِّي قَدْ وَهَبْتُ نَفْسِي لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَرَأْ فِيَّ رَأْيَكَ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ زَوِّجْنِيهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَاطْلُبْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ فَلَمْ يَجِدْ شَيْئًا وَلاَ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَعَكَ مِنْ سُوَرِ الْقُرْآنِ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَزَوَّجَهُ بِمَا مَعَهُ مِنْ سُوَرِ الْقُرْآنِ ‏.‏

Sahl ibn Saʻd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men jamoat orasida edim. Shunda bir ayol: «Ey Rasululloh, men oʻzimni sizga hadya qildim, men haqimda oʻz fikringizni bildiring», dedi. Bir kishi oʻrnidan turib: «Uni menga uylantiring», dedi. U zot: «Bor, temirdan boʻlsa ham bir uzuk topib kel», dedilar. U bordi-yu, hech narsa, hatto temirdan bir uzuk ham topmadi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Senda Qurʻon suralaridan biror narsa bormi?», dedilar. U: «Ha», dedi. Bas, u zot uni bilgan Qurʻon suralari evaziga unga uylantirib qoʻydilar.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен жамоат орасида эдим. Шунда бир аёл: «Эй Расулуллоҳ, мен ўзимни сизга ҳадя қилдим, мен ҳақимда ўз фикрингизни билдиринг», деди. Бир киши ўрнидан туриб: «Уни менга уйлантиринг», деди. У зот: «Бор, темирдан бўлса ҳам бир узук топиб кел», дедилар. У борди-ю, ҳеч нарса, ҳатто темирдан бир узук ҳам топмади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сенда Қуръон сураларидан бирор нарса борми?», дедилар. У: «Ҳа», деди. Бас, у зот уни билган Қуръон суралари эвазига унга уйлантириб қўйдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَالِدٍ النَّيْسَابُورِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ أَعْيَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَهَا حِينَ أَمَرَهُ اللَّهُ أَنْ يُخَيِّرَ أَزْوَاجَهُ - قَالَتْ عَائِشَةُ - فَبَدَأَ بِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ أَمْرًا فَلاَ عَلَيْكِ أَنْ لاَ تُعَجِّلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَقَدْ عَلِمَ أَنَّ أَبَوَىَّ لاَ يَأْمُرَانِّي بِفِرَاقِهِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏{‏ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لأَزْوَاجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا فَتَعَالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ ‏}‏ فَقُلْتُ فِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَىَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الآخِرَةَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh Paygʻambar ﷺni ayollarini ixtiyorli qilishga buyurganida, Rasululloh ﷺ uning huzuriga keldilar. Oisha aytadi: Rasululloh ﷺ mendan boshladilar va: «Men senga bir ishni aytmoqchiman. Ota-onang bilan maslahatlashmaguningcha shoshilmasang, senga hech ziyoni yoʻq», dedilar. U zot ota-onam u kishidan ajrashishni menga buyurmasligini bilar edilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: {Ey Paygʻambar, ayollaringizga ayting: ‹Agar sizlar hayoti dunyoni va uning ziynatini istasangiz, kelinglar, sizlarni bahramand qilay›} (Ahzob 28), dedilar. Men: «Shu ishda ota-onam bilan maslahatlashamanmi? Men Allohni, Uning Rasulini va oxirat diyorini istayman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ Пайғамбар ﷺни аёлларини ихтиёрли қилишга буюрганида, Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурига келдилар. Оиша айтади: Расулуллоҳ ﷺ мендан бошладилар ва: «Мен сенга бир ишни айтмоқчиман. Ота-онанг билан маслаҳатлашмагунингча шошилмасанг, сенга ҳеч зиёни йўқ», дедилар. У зот ота-онам у кишидан ажрашишни менга буюрмаслигини билар эдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: {Эй Пайғамбар, аёлларингизга айтинг: ‹Агар сизлар ҳаёти дунёни ва унинг зийнатини истасангиз, келинглар, сизларни баҳраманд қилай›} (Аҳзоб 28), дедилар. Мен: «Шу ишда ота-онам билан маслаҳатлашаманми? Мен Аллоҳни, Унинг Расулини ва охират диёрини истайман», дедим.

أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ الْعَسْكَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها قَالَتْ قَدْ خَيَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ أَوَكَانَ طَلاَقًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollarini ixtiyorli qildilar. Bu taloq boʻldimi?Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлларини ихтиёрли қилдилар. Бу талоқ бўлдими?

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَيَّرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَرْنَاهُ فَلَمْ يَكُنْ طَلاَقًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni ixtiyorli qildilar. Biz esa u zotni ixtiyor qildik. Bas, bu taloq boʻlmadi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни ихтиёрли қилдилар. Биз эса у зотни ихтиёр қилдик. Бас, бу талоқ бўлмади.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَفِظْنَاهُ مِنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أُحِلَّ لَهُ النِّسَاءُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollar u zotga halol qilinmaguncha vafot etmadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёллар у зотга ҳалол қилинмагунча вафот этмадилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ، - وَهُوَ الْمُغِيرَةُ بْنُ سَلَمَةَ الْمَخْزُومِيُّ - قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَحَلَّ اللَّهُ لَهُ أَنْ يَتَزَوَّجَ مِنَ النِّسَاءِ مَا شَاءَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh Rasululloh ﷺga xohlagan ayollaridan uylanishni halol qilmaguncha, u zot vafot etmadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ Расулуллоҳ ﷺга хоҳлаган аёлларидан уйланишни ҳалол қилмагунча, у зот вафот этмадилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَهُوَ عِنْدَ عُثْمَانَ رضى الله عنه فَقَالَ عُثْمَانُ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فِتْيَةٍ - قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَلَمْ أَفْهَمْ فِتْيَةً كَمَا أَرَدْتُ - فَقَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ ذَا طَوْلٍ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لاَ فَالصَّوْمُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Usmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir necha yigitlarning oldiga chiqib: «Sizlardan kimning imkoni boʻlsa, uylansin. Chunki bu koʻzni tiyuvchiroq va avrat uchun himoyaliroqdir. Kimning imkoni boʻlmasa, roʻza uning uchun qalqondir», dedilar.Усмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир неча йигитларнинг олдига чиқиб: «Сизлардан кимнинг имкони бўлса, уйлансин. Чунки бу кўзни тиювчироқ ва аврат учун ҳимоялироқдир. Кимнинг имкони бўлмаса, рўза унинг учун қалқондир», дедилар.

أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، أَنَّ عُثْمَانَ، قَالَ لاِبْنِ مَسْعُودٍ هَلْ لَكَ فِي فَتَاةٍ أُزَوِّجُكَهَا ‏.‏ فَدَعَا عَبْدُ اللَّهِ عَلْقَمَةَ فَحَدَّثَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ اسْتَطَاعَ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَلْيَصُمْ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Usmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Usmon Ibn Masʻudga: «Seni bir yosh qizga uylantirsammikin?», dedi. Shunda Abdulloh guvoh sifatida Alqamani chaqirdi va Paygʻambar ﷺ: «Kimning uylanishga qurbi yetsa, uylansin. Chunki bu koʻzni tiyuvchiroq va avrat uchun himoyaliroqdir. Kimning qurbi yetmasa, roʻza tutsin. Chunki roʻza uning uchun qalqondir», deganlarini rivoyat qildi.Усмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Усмон Ибн Масъудга: «Сени бир ёш қизга уйлантирсаммикин?», деди. Шунда Абдуллоҳ гувоҳ сифатида Алқамани чақирди ва Пайғамбар ﷺ: «Кимнинг уйланишга қурби етса, уйлансин. Чунки бу кўзни тиювчироқ ва аврат учун ҳимоялироқдир. Кимнинг қурби етмаса, рўза тутсин. Чунки рўза унинг учун қалқондир», деганларини ривоят қилди.

أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُحَارِبِيُّ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، وَالأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَسْوَدُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِمَحْفُوظٍ ‏.‏

Ibn Masʻud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga: «Sizlardan kimning uylanishga qurbi yetsa, uylansin. Kimning qurbi yetmasa, roʻza tutsin. Chunki roʻza uning uchun qalqondir», dedilar.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Сизлардан кимнинг уйланишга қурби етса, уйлансин. Кимнинг қурби етмаса, рўза тутсин. Чунки рўза унинг учун қалқондир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَنْكِحْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لاَ فَلْيَصُمْ فَإِنَّ الصَّوْمَ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Masʻud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga: «Ey yigitlar jamoasi, sizlardan kimning uylanishga qurbi yetsa, uylansin. Chunki bu koʻzni tiyuvchiroq va avrat uchun himoyaliroqdir. Kimning qurbi yetmasa, roʻza tutsin. Chunki roʻza uning uchun qalqondir», dedilar.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Эй йигитлар жамоаси, сизлардан кимнинг уйланишга қурби етса, уйлансин. Чунки бу кўзни тиювчироқ ва аврат учун ҳимоялироқдир. Кимнинг қурби етмаса, рўза тутсин. Чунки рўза унинг учун қалқондир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ ‏"‏ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ ‏.‏

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga: «Ey yigitlar jamoasi! Sizlardan kimning uylanishga qurbi yetsa, uylansin», dedilar. Soʻng hadisni davom ettirdi.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Эй йигитлар жамоаси! Сизлардан кимнинг уйланишга қурби етса, уйлансин», дедилар. Сўнг ҳадисни давом эттирди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بِمِنًى فَلَقِيَهُ عُثْمَانُ فَقَامَ مَعَهُ يُحَدِّثُهُ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَلاَ أُزَوِّجُكَ جَارِيَةً شَابَّةً فَلَعَلَّهَا أَنْ تُذَكِّرَكَ بَعْضَ مَا مَضَى مِنْكَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَمَا لَئِنْ قُلْتَ ذَاكَ لَقَدْ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Alqama aytadi: Men Minoda Abdulloh (ibn Masʼud) bilan birga yurar edim. Unga Usmon (roziyallohu anhu) duch keldi va u bilan gaplashib turdi. U: «Ey Abu Abdurrahmon! Senga bir yosh kaniz olib bermaymi? Ehtimol, u senga oʻtib ketgan yoshligingning baʼzi narsalarini eslatib qoʻyar», dedi. Abdulloh: «Sen shuni aytar ekansan, bizga Rasululloh ﷺ: ‹Ey yigitlar jamoasi! Sizlardan kimning uylanishga qurbi yetsa, uylansin›, degan edilar», dedi.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Алқама айтади: Мен Минода Абдуллоҳ (ибн Масъуд) билан бирга юрар эдим. Унга Усмон (розияллоҳу анҳу) дуч келди ва у билан гаплашиб турди. У: «Эй Абу Абдурраҳмон! Сенга бир ёш каниз олиб бермайми? Эҳтимол, у сенга ўтиб кетган ёшлигингнинг баъзи нарсаларини эслатиб қўяр», деди. Абдуллоҳ: «Сен шуни айтар экансан, бизга Расулуллоҳ ﷺ: ‹Эй йигитлар жамоаси! Сизлардан кимнинг уйланишга қурби етса, уйлансин›, деган эдилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ لَقَدْ رَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عُثْمَانَ التَّبَتُّلَ وَلَوْ أَذِنَ لَهُ لاَخْتَصَيْنَا ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Usmonga tabattul (turmush qurmay, tarki dunyo qilish)ni rad etdilar. Agar unga izn berganlarida, biz oʻzimizni bichib olgan boʻlardik.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Усмонга табаттул (турмуш қурмай, тарки дунё қилиш)ни рад этдилар. Агар унга изн берганларида, биз ўзимизни бичиб олган бўлардик.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ التَّبَتُّلِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tabattul (turmush qurmaslik)dan qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ табаттул (турмуш қурмаслик)дан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ أَنَّهُ نَهَى عَنِ التَّبَتُّلِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَتَادَةُ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ مِنْ أَشْعَثَ وَحَدِيثُ أَشْعَثَ أَشْبَهُ بِالصَّوَابِ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ tabattul (turmush qurmaslik)dan qaytardilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Qatoda Ashʼasdan koʻra ishonchliroq va yodda saqlashda kuchliroqdir, biroq Ashʼasning hadisi toʻgʻriroqqa oʻxshaydi. Alloh taolo eng bilguvchidir.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ табаттул (турмуш қурмаслик)дан қайтардилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Қатода Ашъасдан кўра ишончлироқ ва ёдда сақлашда кучлироқдир, бироқ Ашъаснинг ҳадиси тўғрироққа ўхшайди. Аллоҳ таоло энг билгувчидир.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ شَابٌّ قَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي الْعَنَتَ وَلاَ أَجِدُ طَوْلاً أَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ أَفَأَخْتَصِي فَأَعْرَضَ عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى قَالَ ثَلاَثًا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ جَفَّ الْقَلَمُ بِمَا أَنْتَ لاَقٍ فَاخْتَصِ عَلَى ذَلِكَ أَوْ دَعْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَوْزَاعِيُّ لَمْ يَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَهَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ قَدْ رَوَاهُ يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli! Men yosh yigitman, oʻzimga zino kirib qolishidan qoʻrqaman, ammo ayollarga uylanishga qurbim yetmaydi. Oʻzimni bichib olaymi?» dedim. Nabiy ﷺ mendan yuz oʻgirdilar, men buni uch marta takrorladim. Soʻng Nabiy ﷺ: «Ey Abu Hurayra! Sen duch keladigan narsa haqida qalam qurib boʻlgan, endi shu holingda oʻzingni bichib ol yoki tark et», dedilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Avzoiy bu hadisni Zuhriydan eshitmagan, biroq bu sahih hadisdir, uni Yunus Zuhriydan rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули! Мен ёш йигитман, ўзимга зино кириб қолишидан қўрқаман, аммо аёлларга уйланишга қурбим етмайди. Ўзимни бичиб олайми?» дедим. Набий ﷺ мендан юз ўгирдилар, мен буни уч марта такрорладим. Сўнг Набий ﷺ: «Эй Абу Ҳурайра! Сен дуч келадиган нарса ҳақида қалам қуриб бўлган, энди шу ҳолингда ўзингни бичиб ол ёки тарк эт», дедилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Авзоий бу ҳадисни Зуҳрийдан эшитмаган, бироқ бу саҳиҳ ҳадисдир, уни Юнус Зуҳрийдан ривоят қилган.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخَلَنْجِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ، مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ نَافِعٍ الْمَازِنِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحَسَنُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ قَالَ قُلْتُ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكِ عَنِ التَّبَتُّلِ فَمَا تَرَيْنَ فِيهِ قَالَتْ فَلاَ تَفْعَلْ أَمَا سَمِعْتَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ ‏{‏ وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلاً مِنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ أَزْوَاجًا وَذُرِّيَّةً ‏}‏ فَلاَ تَتَبَتَّلْ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Hishom uning huzuriga kirib: «Men sizdan tabattul (turmush qurmaslik) haqida soʻramoqchi edim, bu haqda nima deysiz?» dedi. U: «Bunday qilma! Alloh azza va jalla: {Batahqiq, Biz sendan oldin ham paygʻambarlar yubordik va ularga xotinlar hamda zurriyot ato etdik} deganini eshitmadingmi? Bas, tabattul qilma», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Ҳишом унинг ҳузурига кириб: «Мен сиздан табаттул (турмуш қурмаслик) ҳақида сўрамоқчи эдим, бу ҳақда нима дейсиз?» деди. У: «Бундай қилма! Аллоҳ азза ва жалла: {Батаҳқиқ, Биз сендан олдин ҳам пайғамбарлар юбордик ва уларга хотинлар ҳамда зурриёт ато этдик} деганини эшитмадингми? Бас, табаттул қилма», деди.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ بَعْضُهُمْ لاَ أَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ آكُلُ اللَّحْمَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ أَنَامُ عَلَى فِرَاشٍ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ أَصُومُ فَلاَ أُفْطِرُ ‏.‏ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَقُولُونَ كَذَا وَكَذَا لَكِنِّي أُصَلِّي وَأَنَامُ وَأَصُومُ وَأُفْطِرُ وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning ashoblaridan bir necha kishi bor edi. Ulardan biri: «Men ayollarga uylanmayman», dedi. Yana biri: «Men goʻsht yemayman», dedi. Boshqasi: «Men toʻshakda uxlamayman», dedi. Yana biri: «Men roʻza tutaman-u, iftor qilmayman», dedi. Bu Rasululloh ﷺga yetib bordi. U zot Allohga hamd va sano aytdilar, soʻng: «Baʼzi kishilarga nima boʻldiki, mana bunday-mana bunday deyishadi? Lekin men namoz oʻqiyman va uxlayman, roʻza tutaman va iftor qilaman, ayollarga ham uylanaman. Kim mening sunnatimdan yuz oʻgirsa, u mendan emas», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг ашобларидан бир неча киши бор эди. Улардан бири: «Мен аёлларга уйланмайман», деди. Яна бири: «Мен гўшт емайман», деди. Бошқаси: «Мен тўшакда ухламайман», деди. Яна бири: «Мен рўза тутаман-у, ифтор қилмайман», деди. Бу Расулуллоҳ ﷺга етиб борди. У зот Аллоҳга ҳамд ва сано айтдилар, сўнг: «Баъзи кишиларга нима бўлдики, мана бундай-мана бундай дейишади? Лекин мен намоз ўқийман ва ухлайман, рўза тутаман ва ифтор қиламан, аёлларга ҳам уйланаман. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмас», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ ثَلاَثَةٌ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ عَوْنُهُمُ الْمُكَاتَبُ الَّذِي يُرِيدُ الأَدَاءَ وَالنَّاكِحُ الَّذِي يُرِيدُ الْعَفَافَ وَالْمُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch kishiga yordam berish Alloh azza va jalla zimmasidagi haqdir: toʻlovni ado etishni istagan mukotab (ozodlik shartnomasi tuzgan qul), iffatini saqlashni istab uylanuvchi kishi va Alloh yoʻlidagi mujohid», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч кишига ёрдам бериш Аллоҳ азза ва жалла зиммасидаги ҳақдир: тўловни адо этишни истаган мукотаб (озодлик шартномаси тузган қул), иффатини сақлашни истаб уйланувчи киши ва Аллоҳ йўлидаги мужоҳид», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ تَزَوَّجْتُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَتَزَوَّجْتَ يَا جَابِرُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ ثَيِّبًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلاَّ بِكْرًا تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men uylandim, soʻng Nabiy ﷺ huzuriga keldim. U zot: «Uylandingmi, ey Jobir?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Bokira qizgami yoki tul ayolgami?» dedilar. Men: «Tul ayolga», dedim. U zot: «Bokira qizga uylanmadingmi? U bilan oʻynashib, u ham sen bilan oʻynashardi-ku!» dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен уйландим, сўнг Набий ﷺ ҳузурига келдим. У зот: «Уйландингми, эй Жобир?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Бокира қизгами ёки тул аёлгами?» дедилар. Мен: «Тул аёлга», дедим. У зот: «Бокира қизга уйланмадингми? У билан ўйнашиб, у ҳам сен билан ўйнашарди-ку!» дедилар.

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - وَهُوَ ابْنُ حَبِيبٍ - عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ لَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ يَا جَابِرُ هَلْ أَصَبْتَ امْرَأَةً بَعْدِي ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَبِكْرًا أَمْ أَيِّمًا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَيِّمًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلاَّ بِكْرًا تُلاَعِبُكَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga duch keldilar va: «Ey Jobir! Mendan keyin biror ayolga uylandingmi?» dedilar. Men: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedim. U zot: «Bokira qizgami yoki tul ayolgami?» dedilar. Men: «Tul ayolga», dedim. U zot: «Bokira qizga uylanmadingmi? U sen bilan oʻynashardi-ku!» dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга дуч келдилар ва: «Эй Жобир! Мендан кейин бирор аёлга уйландингми?» дедилар. Мен: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «Бокира қизгами ёки тул аёлгами?» дедилар. Мен: «Тул аёлга», дедим. У зот: «Бокира қизга уйланмадингми? У сен билан ўйнашарди-ку!» дедилар.

أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَطَبَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رضى الله عنهما فَاطِمَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهَا صَغِيرَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَخَطَبَهَا عَلِيٌّ فَزَوَّجَهَا مِنْهُ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr va Umar (roziyallohu anhumo) Fotimaga sovchilik qilishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «U hali yoshdir», dedilar. Soʻng unga Ali sovchilik qildi va u zot uni Aliga uzatdilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Бакр ва Умар (розияллоҳу анҳумо) Фотимага совчилик қилишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «У ҳали ёшдир», дедилар. Сўнг унга Али совчилик қилди ва у зот уни Алига узатдилар.

أَخْبَرَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، طَلَّقَ وَهُوَ غُلاَمٌ شَابٌّ فِي إِمَارَةِ مَرْوَانَ ابْنَةَ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ قَيْسٍ الْبَتَّةَ فَأَرْسَلَتْ إِلِيْهَا خَالَتُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ تَأْمُرُهَا بِالاِنْتِقَالِ مِنْ بَيْتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمِعَ بِذَلِكَ مَرْوَانُ فَأَرْسَلَ إِلَى ابْنَةِ سَعِيدٍ فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَى مَسْكَنِهَا وَسَأَلَهَا مَا حَمَلَهَا عَلَى الاِنْتِقَالِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَعْتَدَّ فِي مَسْكَنِهَا حَتَّى تَنْقَضِيَ عِدَّتُهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُخْبِرُهُ أَنَّ خَالَتَهَا أَمَرَتْهَا بِذَلِكَ فَزَعَمَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ أَبِي عَمْرِو بْنِ حَفْصٍ فَلَمَّا أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَى الْيَمَنِ خَرَجَ مَعَهُ وَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ هِيَ بَقِيَّةُ طَلاَقِهَا وَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَتِهَا فَأَرْسَلَتْ - زَعَمَتْ - إِلَى الْحَارِثِ وَعَيَّاشٍ تَسْأَلُهُمَا الَّذِي أَمَرَ لَهَا بِهِ زَوْجُهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا عِنْدَنَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً وَمَا لَهَا أَنْ تَكُونَ فِي مَسْكَنِنَا إِلاَّ بِإِذْنِنَا فَزَعَمَتْ أَنَّهَا أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَصَدَّقَهُمَا ‏.‏ قَالَتْ فَاطِمَةُ فَأَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ انْتَقِلِي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى الَّذِي سَمَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَاطِمَةُ فَاعْتَدَدْتُ عِنْدَهُ وَكَانَ رَجُلاً قَدْ ذَهَبَ بَصَرُهُ فَكُنْتُ أَضَعُ ثِيَابِي عِنْدَهُ حَتَّى أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا مَرْوَانُ وَقَالَ لَمْ أَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَحَدٍ قَبْلَكِ وَسَآخُذُ بِالْقَضِيَّةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا ‏.‏ مُخْتَصَرٌ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Abu Amr ibn Hafsning nikohida edi. Rasululloh ﷺ Ali ibn Abu Tolibni Yamanga voliy qilib tayinlaganlarida, u (Abu Amr) u zot bilan chiqib ketdi va unga qolgan uchinchi taloqni yubordi. Hamda Horis ibn Hishom va Ayyosh ibn Abu Robiaga uning nafaqasini berishni buyurdi. Fotima Horis va Ayyoshga odam yuborib, eri ular uchun nima buyurganini soʻradi. Ular: «Allohga qasamki, agar homilador boʻlmasa, uning bizning zimmamizda nafaqasi yoʻq, hamda izinsiz uyimizda turishga ham haqi yoʻq», dedilar. Fotima Rasululloh ﷺ huzuriga kelib, buni u zotga aytdi, u zot ularni tasdiqladilar. Fotima: «Ey Allohning Rasuli, unda men qayerga koʻchay?» dedi. U zot: «Alloh azza va jalla Oʻz Kitobida nomini zikr etgan, koʻzi ojiz Ibn Ummi Maktumning huzuriga koʻch», dedilar. Fotima: «Men uning huzurida iddamni oʻtkazdim. U koʻzi koʻr kishi boʻlgani uchun kiyimlarimni uning oldida yechardim — nihoyat Rasululloh ﷺ meni Usoma ibn Zaydga nikohlab berdilar», dedi.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Абу Амр ибн Ҳафснинг никоҳида эди. Расулуллоҳ ﷺ Али ибн Абу Толибни Яманга волий қилиб тайинлаганларида, у (Абу Амр) у зот билан чиқиб кетди ва унга қолган учинчи талоқни юборди. Ҳамда Ҳорис ибн Ҳишом ва Айёш ибн Абу Робиага унинг нафақасини беришни буюрди. Фотима Ҳорис ва Айёшга одам юбориб, эри улар учун нима буюрганини сўради. Улар: «Аллоҳга қасамки, агар ҳомиладор бўлмаса, унинг бизнинг зиммамизда нафақаси йўқ, ҳамда изинсиз уйимизда туришга ҳам ҳақи йўқ», дедилар. Фотима Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб, буни у зотга айтди, у зот уларни тасдиқладилар. Фотима: «Эй Аллоҳнинг Расули, унда мен қаерга кўчай?» деди. У зот: «Аллоҳ азза ва жалла Ўз Китобида номини зикр этган, кўзи ожиз Ибн Умми Мактумнинг ҳузурига кўч», дедилар. Фотима: «Мен унинг ҳузурида иддамни ўтказдим. У кўзи кўр киши бўлгани учун кийимларимни унинг олдида ечардим — ниҳоят Расулуллоҳ ﷺ мени Усома ибн Зайдга никоҳлаб бердилар», деди.

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ رَاشِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَبَا حُذَيْفَةَ بْنَ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ شَمْسٍ، - وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - تَبَنَّى سَالِمًا وَأَنْكَحَهُ ابْنَةَ أَخِيهِ هِنْدَ بِنْتَ الْوَلِيدِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ شَمْسٍ وَهُوَ مَوْلًى لاِمْرَأَةٍ مِنَ الأَنْصَارِ كَمَا تَبَنَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْدًا وَكَانَ مَنْ تَبَنَّى رَجُلاً فِي الْجَاهِلِيَّةِ دَعَاهُ النَّاسُ ابْنَهُ فَوَرِثَ مِنْ مِيرَاثِهِ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي ذَلِكَ ‏{‏ ادْعُوهُمْ لآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آبَاءَهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَمَوَالِيكُمْ ‏}‏ فَمَنْ لَمْ يُعْلَمْ لَهُ أَبٌ كَانَ مَوْلًى وَأَخًا فِي الدِّينِ ‏.‏ مُخْتَصَرٌ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bilan birga Badrda ishtirok etganlardan boʻlgan Abu Huzayfa ibn Utba ibn Rabia ibn Abdu Shams Solimni oʻgʻil qilib olgan va uni akasining qizi Hind bint Valid ibn Utba ibn Rabia ibn Abdu Shamsga nikohlab bergan edi. Solim ansoriy bir ayolning ozod qilgan quli edi — xuddi Rasululloh ﷺ Zaydni oʻgʻil qilib olganlaridek. Johiliyat davrida kim bir kishini oʻgʻil qilib olsa, odamlar uni oʻsha kishining oʻgʻli deb atashar va u undan meros ham olardi. Nihoyat Alloh azza va jalla bu haqda: {Ularni otalari nomi bilan chaqiringlar, shu Alloh nazdida adolatliroqdir. Agar otalarini bilmasangiz, ular diningizda birodarlaringiz va mavlolaringizdir} degan oyatni nozil qildi. Bas, kimning otasi maʼlum boʻlmasa, u mavlo va dinda birodar boʻladi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Бадрда иштирок этганлардан бўлган Абу Ҳузайфа ибн Утба ибн Рабиа ибн Абду Шамс Солимни ўғил қилиб олган ва уни акасининг қизи Ҳинд бинт Валид ибн Утба ибн Рабиа ибн Абду Шамсга никоҳлаб берган эди. Солим ансорий бир аёлнинг озод қилган қули эди — худди Расулуллоҳ ﷺ Зайдни ўғил қилиб олганларидек. Жоҳилият даврида ким бир кишини ўғил қилиб олса, одамлар уни ўша кишининг ўғли деб аташар ва у ундан мерос ҳам оларди. Ниҳоят Аллоҳ азза ва жалла бу ҳақда: {Уларни оталари номи билан чақиринглар, шу Аллоҳ наздида адолатлироқдир. Агар оталарини билмасангиз, улар динингизда биродарларингиз ва мавлоларингиздир} деган оятни нозил қилди. Бас, кимнинг отаси маълум бўлмаса, у мавло ва динда биродар бўлади.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، قَالَ قَالَ يَحْيَى - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - وَأَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، وَابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أَبَا حُذَيْفَةَ بْنَ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ شَمْسٍ - وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - تَبَنَّى سَالِمًا وَهُوَ مَوْلًى لاِمْرَأَةٍ مِنَ الأَنْصَارِ كَمَا تَبَنَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ وَأَنْكَحَ أَبُو حُذَيْفَةَ بْنُ عُتْبَةَ سَالِمًا ابْنَةَ أَخِيهِ هِنْدَ ابْنَةَ الْوَلِيدِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ وَكَانَتْ هِنْدُ بِنْتُ الْوَلِيدِ بْنِ عُتْبَةَ مِنَ الْمُهَاجِرَاتِ الأُوَلِ وَهِيَ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَفْضَلِ أَيَامَى قُرَيْشٍ فَلَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ ‏{‏ ادْعُوهُمْ لآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ ‏}‏ رُدَّ كُلُّ أَحَدٍ يَنْتَمِي مِنْ أُولَئِكَ إِلَى أَبِيهِ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ يُعْلَمُ أَبُوهُ رُدَّ إِلَى مَوَالِيهِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Badr jangida Rasululloh ﷺ bilan birga ishtirok etganlardan boʻlmish Abu Huzayfa ibn Utba ibn Rabia ibn Abdi Shams, Rasululloh ﷺ Zayd ibn Horisani asrab olganidek, ansorlik bir ayolning ozod qilingan quli Solimni asrab oldi. Abu Huzayfa ibn Utba Solimni akasining qizi Hind binti Valid ibn Utba ibn Rabiaga uylantirib qoʻydi. Hind binti Valid ibn Utba esa dastlabki muhojira ayollardan boʻlib, oʻsha kunlarda Qurayshning eng afzal beva ayollaridan edi. Alloh azza va jalla Zayd ibn Horisa haqida: {Ularni otalariga nisbat bergan holda chaqiringlar, shu Allohning nazdida adolatliroqdir} degan oyatni nozil qilgach, har bir kishi oʻz otasiga qaytarildi. Agar otasi maʼlum boʻlmasa, oʻz mavlolariga qaytarildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бадр жангида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга иштирок этганлардан бўлмиш Абу Ҳузайфа ибн Утба ибн Рабиа ибн Абди Шамс, Расулуллоҳ ﷺ Зайд ибн Ҳорисани асраб олганидек, ансорлик бир аёлнинг озод қилинган қули Солимни асраб олди. Абу Ҳузайфа ибн Утба Солимни акасининг қизи Ҳинд бинти Валид ибн Утба ибн Рабиага уйлантириб қўйди. Ҳинд бинти Валид ибн Утба эса дастлабки муҳожира аёллардан бўлиб, ўша кунларда Қурайшнинг энг афзал бева аёлларидан эди. Аллоҳ азза ва жалла Зайд ибн Ҳориса ҳақида: {Уларни оталарига нисбат берган ҳолда чақиринглар, шу Аллоҳнинг наздида адолатлироқдир} деган оятни нозил қилгач, ҳар бир киши ўз отасига қайтарилди. Агар отаси маълум бўлмаса, ўз мавлоларига қайтарилди.

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، عَنْ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ أَحْسَابَ أَهْلِ الدُّنْيَا الَّذِي يَذْهَبُونَ إِلَيْهِ الْمَالُ ‏"‏ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dunyo ahli intiladigan sharaf-shonlari — bu moldir», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунё аҳли интиладиган шараф-шонлари — бу молдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّهُ تَزَوَّجَ امْرَأَةً عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَقِيَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَتَزَوَّجْتَ يَا جَابِرُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ ‏"‏ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ بَلْ ثَيِّبًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلاَّ بِكْرًا تُلاَعِبُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنَّ لِي أَخَوَاتٌ فَخَشِيتُ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُنَّ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَذَاكَ إِذًا إِنَّ الْمَرْأَةَ تُنْكَحُ عَلَى دِينِهَا وَمَالِهَا وَجَمَالِهَا فَعَلَيْكَ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ davrida bir ayolga uylandi. Nabiy ﷺ uni uchratib qolib: «Ey Jobir, uylandingmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. «Bokira qizgami yoki beva ayolgami?» dedilar. U: «Yoʻq, beva ayolga», dedi. «Nega oʻzing bilan oʻynashadigan bokira qizga uylanmadingmi?» dedilar. U: «Ey Rasululloh, mening singillarim bor edi, u ular bilan mening oramga tushib qolishidan qoʻrqdim», dedi. «Unda bunday qilibsan. Ayol dini, moli va goʻzalligi uchun nikohlanadi. Sen dindorini tanla, qoʻling tuproqqa belansin!» dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ даврида бир аёлга уйланди. Набий ﷺ уни учратиб қолиб: «Эй Жобир, уйландингми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. «Бокира қизгами ёки бева аёлгами?» дедилар. У: «Йўқ, бева аёлга», деди. «Нега ўзинг билан ўйнашадиган бокира қизга уйланмадингми?» дедилар. У: «Эй Расулуллоҳ, менинг сингилларим бор эди, у улар билан менинг орамга тушиб қолишидан қўрқдим», деди. «Унда бундай қилибсан. Аёл дини, моли ва гўзаллиги учун никоҳланади. Сен диндорини танла, қўлинг тупроққа белансин!» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْمُسْتَلِمُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ زَاذَانَ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، عَنْ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أَصَبْتُ امْرَأَةً ذَاتَ حَسَبٍ وَمَنْصِبٍ إِلاَّ أَنَّهَا لاَ تَلِدُ أَفَأَتَزَوَّجُهَا فَنَهَاهُ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَنَهَاهُ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّالِثَةَ فَنَهَاهُ فَقَالَ ‏"‏ تَزَوَّجُوا الْوَلُودَ الْوَدُودَ فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Maʼqil ibn Yasor (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Men obroʻ-eʼtiborli, martabali bir ayolni topdim, biroq u tugʻmaydi. Unga uylanaymi?» dedi. U zot uni qaytardilar. Soʻng ikkinchi marta keldi, u zot yana qaytardilar. Soʻng uchinchi marta keldi, u zot yana qaytardilar va: «Sertugʻar, mehribon ayolga uylaninglar, chunki men siz bilan koʻpligimdan faxrlanaman», dedilar.Маъқил ибн Ясор (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Мен обрў-эътиборли, мартабали бир аёлни топдим, бироқ у туғмайди. Унга уйланайми?» деди. У зот уни қайтардилар. Сўнг иккинчи марта келди, у зот яна қайтардилар. Сўнг учинчи марта келди, у зот яна қайтардилар ва: «Сертуғар, меҳрибон аёлга уйланинглар, чунки мен сиз билан кўплигимдан фахрланаман», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ التَّيْمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الأَخْنَسِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ مَرْثَدَ بْنَ أَبِي مَرْثَدٍ الْغَنَوِيَّ، - وَكَانَ رَجُلاً شَدِيدًا - وَكَانَ يَحْمِلُ الأُسَارَى مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ ‏.‏ قَالَ فَدَعَوْتُ رَجُلاً لأَحْمِلَهُ وَكَانَ بِمَكَّةَ بَغِيٌّ يُقَالُ لَهَا عَنَاقُ وَكَانَتْ صَدِيقَتَهُ خَرَجَتْ فَرَأَتْ سَوَادِي فِي ظِلِّ الْحَائِطِ فَقَالَتْ مَنْ هَذَا مَرْثَدٌ مَرْحَبًا وَأَهْلاً يَا مَرْثَدُ انْطَلِقِ اللَّيْلَةَ فَبِتْ عِنْدَنَا فِي الرَّحْلِ ‏.‏ قُلْتُ يَا عَنَاقُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَرَّمَ الزِّنَا ‏.‏ قَالَتْ يَا أَهْلَ الْخِيَامِ هَذَا الدُّلْدُلُ هَذَا الَّذِي يَحْمِلُ أُسَرَاءَكُمْ مِنْ مَكَّةَ إِلَى الْمَدِينَةِ ‏.‏ فَسَلَكْتُ الْخَنْدَمَةَ فَطَلَبَنِي ثَمَانِيَةٌ فَجَاءُوا حَتَّى قَامُوا عَلَى رَأْسِي فَبَالُوا فَطَارَ بَوْلُهُمْ عَلَىَّ وَأَعْمَاهُمُ اللَّهُ عَنِّي فَجِئْتُ إِلَى صَاحِبِي فَحَمَلْتُهُ فَلَمَّا انْتَهَيْتُ بِهِ إِلَى الأَرَاكِ فَكَكْتُ عَنْهُ كَبْلَهُ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْكِحُ عَنَاقَ فَسَكَتَ عَنِّي فَنَزَلَتِ ‏{‏ الزَّانِيَةُ لاَ يَنْكِحُهَا إِلاَّ زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌ ‏}‏ فَدَعَانِي فَقَرَأَهَا عَلَىَّ وَقَالَ ‏"‏ لاَ تَنْكِحْهَا ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Kuchli bir kishi boʻlgan Marsad ibn Abu Marsad al-Gʻanaviy asirlarni Makkadan Madinaga olib borar edi. U dedi: «Men bir kishini olib chiqish uchun kelishib oldim. Makkada Anoq degan bir fohisha ayol bor edi, u uning dugonasi edi. U chiqib, devor soyasidagi qorasini koʻrdi-da: ‹Bu kim? Marsadmi? Xush kelibsan, ey Marsad! Bu kecha biznikiga kelib qol›, dedi. Men: ‹Ey Anoq, Rasululloh ﷺ zinoni harom qildilar›, dedim. U: ‹Ey chodir ahli! Mana bu odam sizlarning asirlaringizni Makkadan Madinaga olib boradigan kimsa!› dedi. Men Xandama togʻiga qarab yoʻl oldim, sakkiz kishi meni izlab kelib, boshim uzra turib bavl qilishdi, bavllari menga sachradi, ammo Alloh ularni mendan koʻr qildi. Men oʻrtogʻimning oldiga kelib, uni koʻtardim va Arok manziliga yetkazib, kishanini yechdim. Soʻng Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: ‹Ey Rasululloh, Anoqni nikohlab olaymi?› dedim. U zot menga jim qoldilar. Shunda: {Zinokor ayolga zinokor yoki mushrik erkakdan boshqa kishi uylanmaydi} degan oyat nozil boʻldi. Soʻng u zot meni chaqirib, uni menga oʻqib berdilar va: ‹Unga uylanma›, dedilar.»Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Кучли бир киши бўлган Марсад ибн Абу Марсад ал-Ғанавий асирларни Маккадан Мадинага олиб борар эди. У деди: «Мен бир кишини олиб чиқиш учун келишиб олдим. Маккада Аноқ деган бир фоҳиша аёл бор эди, у унинг дугонаси эди. У чиқиб, девор соясидаги қорасини кўрди-да: ‹Бу ким? Марсадми? Хуш келибсан, эй Марсад! Бу кеча бизникига келиб қол›, деди. Мен: ‹Эй Аноқ, Расулуллоҳ ﷺ зинони ҳаром қилдилар›, дедим. У: ‹Эй чодир аҳли! Мана бу одам сизларнинг асирларингизни Маккадан Мадинага олиб борадиган кимса!› деди. Мен Хандама тоғига қараб йўл олдим, саккиз киши мени излаб келиб, бошим узра туриб бавл қилишди, бавллари менга сачради, аммо Аллоҳ уларни мендан кўр қилди. Мен ўртоғимнинг олдига келиб, уни кўтардим ва Арок манзилига етказиб, кишанини ечдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: ‹Эй Расулуллоҳ, Аноқни никоҳлаб олайми?› дедим. У зот менга жим қолдилар. Шунда: {Зинокор аёлга зинокор ёки мушрик эркакдан бошқа киши уйланмайди} деган оят нозил бўлди. Сўнг у зот мени чақириб, уни менга ўқиб бердилар ва: ‹Унга уйланма›, дедилар.»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، وَغَيْرُهُ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِئَابٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، وَعَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، - عَبْدُ الْكَرِيمِ يَرْفَعُهُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَهَارُونُ لَمْ يَرْفَعْهُ - قَالاَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي امْرَأَةً هِيَ مِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَىَّ وَهِيَ لاَ تَمْنَعُ يَدَ لاَمِسٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ طَلِّقْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ أَصْبِرُ عَنْهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اسْتَمْتِعْ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ لَيْسَ بِثَابِتٍ وَعَبْدُ الْكَرِيمِ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ وَهَارُونُ بْنُ رِئَابٍ أَثْبَتُ مِنْهُ وَقَدْ أَرْسَلَ الْحَدِيثَ وَهَارُونُ ثِقَةٌ وَحَدِيثُهُ أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Menda bir xotin bor, u odamlarning menga eng suyukligidir, biroq u tegib ketuvchining qoʻlini qaytarmaydi», dedi. U zot: «Uni taloq qil», dedilar. U: «Undan sabr qila olmayman», dedi. U zot: «Unda undan foydalanaver», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Менда бир хотин бор, у одамларнинг менга энг суюклигидир, бироқ у тегиб кетувчининг қўлини қайтармайди», деди. У зот: «Уни талоқ қил», дедилар. У: «Ундан сабр қила олмайман», деди. У зот: «Унда ундан фойдаланавер», дедилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ تُنْكَحُ النِّسَاءُ لأَرْبَعَةٍ لِمَالِهَا وَلِحَسَبِهَا وَلِجَمَالِهَا وَلِدِينِهَا فَاظْفَرْ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ayollar toʻrt narsa uchun nikohlanadi: moli uchun, nasab-sharafi uchun, goʻzalligi uchun va dini uchun. Sen dindorini tanla, qoʻling tuproqqa belansin!» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аёллар тўрт нарса учун никоҳланади: моли учун, насаб-шарафи учун, гўзаллиги учун ва дини учун. Сен диндорини танла, қўлинг тупроққа белансин!» дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَىُّ النِّسَاءِ خَيْرٌ قَالَ ‏"‏ الَّتِي تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ وَتُطِيعُهُ إِذَا أَمَرَ وَلاَ تُخَالِفُهُ فِي نَفْسِهَا وَمَالِهَا بِمَا يَكْرَهُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga: «Qaysi ayol yaxshiroq?» deb aytildi. U zot: «Qaraganida uni xursand qiladigan, buyurganida itoat etadigan hamda oʻzi va moli borasida u yoqtirmaydigan narsada unga xilof qilmaydigan ayol», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга: «Қайси аёл яхшироқ?» деб айтилди. У зот: «Қараганида уни хурсанд қиладиган, буюрганида итоат этадиган ҳамда ўзи ва моли борасида у ёқтирмайдиган нарсада унга хилоф қилмайдиган аёл», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، وَذَكَرَ، آخَرَ أَنْبَأَنَا شُرَحْبِيلُ بْنُ شَرِيكٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ الدُّنْيَا كُلَّهَا مَتَاعٌ وَخَيْرُ مَتَاعِ الدُّنْيَا الْمَرْأَةُ الصَّالِحَةُ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu dunyoning barchasi matohdir, dunyo matohining eng yaxshisi esa solih ayoldir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу дунёнинг барчаси матоҳдир, дунё матоҳининг энг яхшиси эса солиҳ аёлдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ تَتَزَوَّجُ مِنْ نِسَاءِ الأَنْصَارِ قَالَ ‏"‏ إِنَّ فِيهِمْ لَغَيْرَةً شَدِيدَةً ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Rasululloh, ansor ayollaridan uylanmaysizmi?» deyishdi. U zot: «Ularda qattiq rashk bor», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Расулуллоҳ, ансор аёлларидан уйланмайсизми?» дейишди. У зот: «Уларда қаттиқ рашк бор», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَطَبَ رَجُلٌ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ نَظَرْتَ إِلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ فَأَمَرَهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيْهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi ansorlik bir ayolga sovchi qoʻydi. Rasululloh ﷺ unga: «Uni koʻrdingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Shunda u zot unga ayolni koʻrishni buyurdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши ансорлик бир аёлга совчи қўйди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Уни кўрдингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. Шунда у зот унга аёлни кўришни буюрдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رِزْمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ خَطَبْتُ امْرَأَةً عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنَظَرْتَ إِلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّهُ أَجْدَرُ أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَكُمَا ‏"‏ ‏.‏

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ davrida bir ayolga sovchi qoʻydim. Nabiy ﷺ: «Uni koʻrdingmi?» dedilar. Men: «Yoʻq», dedim. U zot: «Uni koʻrib ol, chunki bu oralaringizda mehr-oqibat paydo boʻlishiga sabab boʻladi», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ даврида бир аёлга совчи қўйдим. Набий ﷺ: «Уни кўрдингми?» дедилар. Мен: «Йўқ», дедим. У зот: «Уни кўриб ол, чунки бу ораларингизда меҳр-оқибат пайдо бўлишига сабаб бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَوَّالٍ وَأُدْخِلْتُ عَلَيْهِ فِي شَوَّالٍ وَكَانَتْ عَائِشَةُ تُحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ نِسَاءَهَا فِي شَوَّالٍ فَأَىُّ نِسَائِهِ كَانَتْ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga Shavvol oyida uylandilar va Shavvol oyida yonlariga kirdim. Oisha oʻz ayollarini Shavvol oyida kuyov yoniga kiritishni yoqtirar edi. Uning ayollaridan qay biri u zotning nazdida mendan koʻra suykumliroq boʻlar edi?Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга Шаввол ойида уйландилар ва Шаввол ойида ёнларига кирдим. Оиша ўз аёлларини Шаввол ойида куёв ёнига киритишни ёқтирар эди. Унинг аёлларидан қай бири у зотнинг наздида мендан кўра суйкумлироқ бўлар эди?

أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ شَرَاحِيلَ الشَّعْبِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ، - وَكَانَتْ مِنَ الْمُهَاجِرَاتِ الأُوَلِ - قَالَتْ خَطَبَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم وَخَطَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مَوْلاَهُ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَقَدْ كُنْتُ حُدِّثْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ أَحَبَّنِي فَلْيُحِبَّ أُسَامَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا كَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ أَمْرِي بِيَدِكَ فَأَنْكِحْنِي مَنْ شِئْتَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ انْطَلِقِي إِلَى أُمِّ شَرِيكٍ ‏"‏ ‏.‏ وَأُمُّ شَرِيكٍ امْرَأَةٌ غَنِيَّةٌ مِنَ الأَنْصَارِ عَظِيمَةُ النَّفَقَةِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَنْزِلُ عَلَيْهَا الضِّيفَانُ فَقُلْتُ سَأَفْعَلُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ تَفْعَلِي فَإِنَّ أُمَّ شَرِيكٍ كَثِيرَةُ الضِّيفَانِ فَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يَسْقُطَ عَنْكِ خِمَارُكِ أَوْ يَنْكَشِفَ الثَّوْبُ عَنْ سَاقَيْكِ فَيَرَى الْقَوْمُ مِنْكِ بَعْضَ مَا تَكْرَهِينَ وَلَكِنِ انْتَقِلِي إِلَى ابْنِ عَمِّكِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي فِهْرٍ فَانْتَقَلْتُ إِلَيْهِ ‏.‏ مُخْتَصَرٌ ‏.‏

Fotima binti Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi — u dastlabki muhojira ayollardan edi — u dedi: «Menga Abdurahmon ibn Avf Muhammad ﷺ sahobalaridan bir necha kishi bilan birga sovchi qoʻydi. Rasululloh ﷺ ham mavlolari Usoma ibn Zayd uchun menga sovchi qoʻydilar. Men Rasululloh ﷺ: ‹Kim meni sevsa, Usomani ham sevsin›, deganlarini eshitgan edim. Rasululloh ﷺ men bilan gaplashganlarida: ‹Mening ishim Sizning qoʻlingizda, meni istagan kishingizga nikohlab bering›, dedim. U zot: ‹Ummu Sharik huzuriga bor›, dedilar. Ummu Sharik ansorlardan boʻlgan boy bir ayol boʻlib, Alloh azza va jalla yoʻlida koʻp nafaqa qilar, mehmonlar unikiga tushar edi. Men: ‹Shunday qilaman›, dedim. U zot: ‹Bunday qilma, chunki Ummu Sharikning mehmonlari koʻp. Men ustingdan roʻmoling tushib qolib yoki libosing ochilib boldirlaring koʻrinib, odamlar sen yoqtirmaydigan narsani koʻrishini yoqtirmayman. Balki amakining oʻgʻli Abdulloh ibn Amr ibn Ummu Maktum huzuriga koʻch›, dedilar — u Banu Fihrdan boʻlgan bir kishi edi. Shunda men uning huzuriga koʻchdim.»Фотима бинти Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади — у дастлабки муҳожира аёллардан эди — у деди: «Менга Абдураҳмон ибн Авф Муҳаммад ﷺ саҳобаларидан бир неча киши билан бирга совчи қўйди. Расулуллоҳ ﷺ ҳам мавлолари Усома ибн Зайд учун менга совчи қўйдилар. Мен Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким мени севса, Усомани ҳам севсин›, деганларини эшитган эдим. Расулуллоҳ ﷺ мен билан гаплашганларида: ‹Менинг ишим Сизнинг қўлингизда, мени истаган кишингизга никоҳлаб беринг›, дедим. У зот: ‹Умму Шарик ҳузурига бор›, дедилар. Умму Шарик ансорлардан бўлган бой бир аёл бўлиб, Аллоҳ азза ва жалла йўлида кўп нафақа қилар, меҳмонлар уникига тушар эди. Мен: ‹Шундай қиламан›, дедим. У зот: ‹Бундай қилма, чунки Умму Шарикнинг меҳмонлари кўп. Мен устингдан рўмолинг тушиб қолиб ёки либосинг очилиб болдирларинг кўриниб, одамлар сен ёқтирмайдиган нарсани кўришини ёқтирмайман. Балки амакининг ўғли Абдуллоҳ ибн Амр ибн Умму Мактум ҳузурига кўч›, дедилар — у Бану Фиҳрдан бўлган бир киши эди. Шунда мен унинг ҳузурига кўчдим.»

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَخْطُبْ أَحَدُكُمْ عَلَى خِطْبَةِ بَعْضٍ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz boshqa birovning sovchiligi ustiga sovchilik qilmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз бошқа бировнинг совчилиги устига совчилик қилмасин», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ مُحَمَّدٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَنَاجَشُوا وَلاَ يَبِعْ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَلاَ يَبِعِ الرَّجُلُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ وَلاَ يَخْطُبْ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ وَلاَ تَسْأَلِ الْمَرْأَةُ طَلاَقَ أُخْتِهَا لِتَكْتَفِئَ مَا فِي إِنَائِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-biringizning narxni koʻtarish uchun soxta savdolashmanglar, shaharlik odam qishloqilik uchun sotmasin, kishi oʻz birodarining savdosi ustiga savdo qilmasin, oʻz birodarining sovchiligi ustiga sovchilik qilmasin va ayol oʻz idishidagi narsani egallab olish uchun singlisining taloq qilinishini soʻramasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирингизнинг нархни кўтариш учун сохта савдолашманглар, шаҳарлик одам қишлоқилик учун сотмасин, киши ўз биродарининг савдоси устига савдо қилмасин, ўз биродарининг совчилиги устига совчилик қилмасин ва аёл ўз идишидаги нарсани эгаллаб олиш учун синглисининг талоқ қилинишини сўрамасин», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، ح وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَخْطُبْ أَحَدُكُمْ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz oʻz birodarining sovchiligi ustiga sovchilik qilmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз ўз биродарининг совчилиги устига совчилик қилмасин», дедилар.

أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَخْطُبْ أَحَدُكُمْ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ حَتَّى يَنْكِحَ أَوْ يَتْرُكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz oʻz birodarining sovchiligi ustiga, u nikohlab olmagunicha yoki voz kechmagunicha, sovchilik qilmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ўз биродарининг совчилиги устига, у никоҳлаб олмагунича ёки воз кечмагунича, совчилик қилмасин», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يَخْطُبْ أَحَدُكُمْ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz oʻz birodarining sovchiligi ustiga sovchilik qilmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз ўз биродарининг совчилиги устига совчилик қилмасин», дедилар.

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ سَمِعْتُ نَافِعًا، يُحَدِّثُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَبِيعَ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَلاَ يَخْطُبُ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ الرَّجُلِ حَتَّى يَتْرُكَ الْخَاطِبُ قَبْلَهُ أَوْ يَأْذَنَ لَهُ الْخَاطِبُ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday der edi: Rasululloh ﷺ biringizning birodari savdosi ustiga savdo qilishini va kishi boshqa kishining sovchiligi ustiga, avvalgi sovchi voz kechmagunicha yoki unga izn bermagunicha, sovchilik qilishini man etdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эди: Расулуллоҳ ﷺ бирингизнинг биродари савдоси устига савдо қилишини ва киши бошқа кишининг совчилиги устига, аввалги совчи воз кечмагунича ёки унга изн бермагунича, совчилик қилишини ман этдилар.

أَخْبَرَنِي حَاجِبُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، وَيَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ، أَنَّهُمَا سَأَلاَ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ عَنْ أَمْرِهَا، فَقَالَتْ طَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلاَثًا فَكَانَ يَرْزُقُنِي طَعَامًا فِيهِ شَىْءٌ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَئِنْ كَانَتْ لِي النَّفَقَةُ وَالسُّكْنَى لأَطْلُبَنَّهَا وَلاَ أَقْبَلُ هَذَا ‏.‏ فَقَالَ الْوَكِيلُ لَيْسَ لَكِ سُكْنَى وَلاَ نَفَقَةٌ ‏.‏ قَالَتْ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ لَيْسَ لَكِ سُكْنَى وَلاَ نَفَقَةٌ فَاعْتَدِّي عِنْدَ فُلاَنَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَكَانَ يَأْتِيهَا أَصْحَابُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اعْتَدِّي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ أَعْمَى فَإِذَا حَلَلْتِ فَآذِنِينِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا حَلَلْتُ آذَنْتُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَمَنْ خَطَبَكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ مُعَاوِيَةُ وَرَجُلٌ آخَرُ مِنْ قُرَيْشٍ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا مُعَاوِيَةُ فَإِنَّهُ غُلاَمٌ مِنْ غِلْمَانِ قُرَيْشٍ لاَ شَىْءَ لَهُ وَأَمَّا الآخَرُ فَإِنَّهُ صَاحِبُ شَرٍّ لاَ خَيْرَ فِيهِ وَلَكِنِ انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَكَرِهْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَنَكَحَتْهُ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Erim meni uch marta taloq qildi va menga sifati past taom berib turar edi. Men: ‹Allohga qasamki, agar menga nafaqa va turar joy tegishli boʻlsa, albatta uni talab qilaman va buni qabul qilmayman›, dedim. Vakil esa: ‹Senga turar joy ham, nafaqa ham yoʻq›, dedi. Shunda men Nabiy ﷺ huzurlariga keldim va bularni u zotga aytdim. U zot: ‹Senga turar joy ham, nafaqa ham yoʻq. Falonchining oldida iddangni oʻtkaz›, dedilar». U ayol dedi: «Uning oldiga u zotning sahobalari kelib turar edi. Soʻng u zot: ‹Ibn Ummu Maktumning oldida iddangni oʻtkaz, chunki u koʻr odamdir. Iddang tugagach, menga xabar ber›, dedilar». U ayol dedi: «Iddam tugagach, u zotga xabar berdim. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Senga kim sovchi qoʻydi?› dedilar. Men: ‹Muoviya va Qurayshdan boshqa bir kishi›, dedim. Nabiy ﷺ: ‹Muoviyaga kelsak, u Quraysh yigitlaridan biri boʻlib, moli yoʻqdir. Boshqasi esa yomonlik egasi boʻlib, unda yaxshilik yoʻqdir. Lekin sen Usoma ibn Zaydga tegib ol›, dedilar. Men uni yoqtirmadim. U zot menga buni uch marta aytdilar, shunda men unga tegdim».Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Эрим мени уч марта талоқ қилди ва менга сифати паст таом бериб турар эди. Мен: ‹Аллоҳга қасамки, агар менга нафақа ва турар жой тегишли бўлса, албатта уни талаб қиламан ва буни қабул қилмайман›, дедим. Вакил эса: ‹Сенга турар жой ҳам, нафақа ҳам йўқ›, деди. Шунда мен Набий ﷺ ҳузурларига келдим ва буларни у зотга айтдим. У зот: ‹Сенга турар жой ҳам, нафақа ҳам йўқ. Фалончининг олдида иддангни ўтказ›, дедилар». У аёл деди: «Унинг олдига у зотнинг саҳобалари келиб турар эди. Сўнг у зот: ‹Ибн Умму Мактумнинг олдида иддангни ўтказ, чунки у кўр одамдир. Идданг тугагач, менга хабар бер›, дедилар». У аёл деди: «Иддам тугагач, у зотга хабар бердим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Сенга ким совчи қўйди?› дедилар. Мен: ‹Муовия ва Қурайшдан бошқа бир киши›, дедим. Набий ﷺ: ‹Муовияга келсак, у Қурайш йигитларидан бири бўлиб, моли йўқдир. Бошқаси эса ёмонлик эгаси бўлиб, унда яхшилик йўқдир. Лекин сен Усома ибн Зайдга тегиб ол›, дедилар. Мен уни ёқтирмадим. У зот менга буни уч марта айтдилар, шунда мен унга тегдим».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ، أَنَّ أَبَا عَمْرِو بْنَ حَفْصٍ، طَلَّقَهَا الْبَتَّةَ وَهُوَ غَائِبٌ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا وَكِيلُهُ بِشَعِيرٍ فَسَخِطَتْهُ ‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا لَكِ عَلَيْنَا مِنْ شَىْءٍ ‏.‏ فَجَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ لَيْسَ لَكِ نَفَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَهَا أَنْ تَعْتَدَّ فِي بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ تِلْكَ امْرَأَةٌ يَغْشَاهَا أَصْحَابِي فَاعْتَدِّي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ رَجُلٌ أَعْمَى تَضَعِينَ ثِيَابَكِ فَإِذَا حَلَلْتِ فَآذِنِينِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا حَلَلْتُ ذَكَرْتُ لَهُ أَنَّ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ وَأَبَا جَهْمٍ خَطَبَانِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا أَبُو جَهْمٍ فَلاَ يَضَعُ عَصَاهُ عَنْ عَاتِقِهِ وَأَمَّا مُعَاوِيَةُ فَصُعْلُوكٌ لاَ مَالَ لَهُ وَلَكِنِ انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَكَرِهْتُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ انْكِحِي أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَنَكَحْتُهُ فَجَعَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ خَيْرًا وَاغْتَبَطْتُ بِهِ ‏.‏

Fotima bint Qays (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Abu Amr ibn Hafs yoʻqligida uni qatʼiy taloq qildi. Uning vakili unga arpa yuborgan edi, u ayol undan norozi boʻldi. Vakil: «Allohga qasamki, sening bizning zimmamizda hech qanday haqqing yoʻq», dedi. Shunda u ayol Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdi. U zot: «Senga nafaqa yoʻq», dedilar. Va uni Ummu Sharikning uyida iddasini oʻtkazishga buyurdilar. Soʻng: «U ayolning uyiga sahobalarim kelib turadi. Ibn Ummu Maktumning oldida iddangni oʻtkaz, chunki u koʻr kishidir, sen kiyimingni yechishing mumkin. Iddang tugagach, menga xabar ber», dedilar. U ayol dedi: «Iddam tugagach, unga Muoviya ibn Abu Sufyon va Abu Jahm menga sovchi qoʻyganini aytdim. Rasululloh ﷺ: ‹Abu Jahmga kelsak, u tayogʻini yelkasidan qoʻymaydi. Muoviyaga kelsak, u kambagʻal boʻlib, moli yoʻqdir. Lekin sen Usoma ibn Zaydga tegib ol›, dedilar. Men uni yoqtirmadim. Soʻng u zot: ‹Usoma ibn Zaydga tegib ol›, dedilar. Shunda men unga tegdim. Alloh azza va jalla unda yaxshilik ato etdi va men undan mamnun boʻldim».Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Абу Амр ибн Ҳафс йўқлигида уни қатъий талоқ қилди. Унинг вакили унга арпа юборган эди, у аёл ундан норози бўлди. Вакил: «Аллоҳга қасамки, сенинг бизнинг зиммамизда ҳеч қандай ҳаққинг йўқ», деди. Шунда у аёл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтди. У зот: «Сенга нафақа йўқ», дедилар. Ва уни Умму Шарикнинг уйида иддасини ўтказишга буюрдилар. Сўнг: «У аёлнинг уйига саҳобаларим келиб туради. Ибн Умму Мактумнинг олдида иддангни ўтказ, чунки у кўр кишидир, сен кийимингни ечишинг мумкин. Идданг тугагач, менга хабар бер», дедилар. У аёл деди: «Иддам тугагач, унга Муовия ибн Абу Суфён ва Абу Жаҳм менга совчи қўйганини айтдим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Абу Жаҳмга келсак, у таёғини елкасидан қўймайди. Муовияга келсак, у камбағал бўлиб, моли йўқдир. Лекин сен Усома ибн Зайдга тегиб ол›, дедилар. Мен уни ёқтирмадим. Сўнг у зот: ‹Усома ибн Зайдга тегиб ол›, дедилар. Шунда мен унга тегдим. Аллоҳ азза ва жалла унда яхшилик ато этди ва мен ундан мамнун бўлдим».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمِ بْنِ الْبَرِيدِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلاَ نَظَرْتَ إِلَيْهَا فَإِنَّ فِي أَعْيُنِ الأَنْصَارِ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَجَدْتُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَ وَالصَّوَابُ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Ansorlardan bir kishi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: ‹Men bir ayolni nikohlab oldim›, dedi. Nabiy ﷺ: ‹Unga qaramadingmi? Chunki ansorlarning koʻzlarida bir narsa bordir›, dedilar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Ансорлардан бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: ‹Мен бир аёлни никоҳлаб олдим›, деди. Набий ﷺ: ‹Унга қарамадингми? Чунки ансорларнинг кўзларида бир нарса бордир›, дедилар».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَجُلاً، أَرَادَ أَنْ يَتَزَوَّجَ، امْرَأَةً فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ انْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّ فِي أَعْيُنِ الأَنْصَارِ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi bir ayolni nikohlamoqchi boʻldi. Shunda Nabiy ﷺ: «Unga qara, chunki ansorlarning koʻzlarida bir narsa bordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши бир аёлни никоҳламоқчи бўлди. Шунда Набий ﷺ: «Унга қара, чунки ансорларнинг кўзларида бир нарса бордир», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ بِنْتُ عُمَرَ مِنْ خُنَيْسٍ - يَعْنِي ابْنَ حُذَافَةَ - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا فَتُوُفِّيَ بِالْمَدِينَةِ فَلَقِيتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَفْصَةَ فَقُلْتُ إِنْ شِئْتَ أَنْكَحْتُكَ حَفْصَةَ ‏.‏ فَقَالَ سَأَنْظُرُ فِي ذَلِكَ ‏.‏ فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ فَلَقِيتُهُ فَقَالَ مَا أُرِيدُ أَنْ أَتَزَوَّجَ يَوْمِي هَذَا ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رضى الله عنه فَقُلْتُ إِنْ شِئْتَ أَنْكَحْتُكَ حَفْصَةَ فَلَمْ يَرْجِعْ إِلَىَّ شَيْئًا فَكُنْتُ عَلَيْهِ أَوْجَدَ مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ فَخَطَبَهَا إِلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْكَحْتُهَا إِيَّاهُ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ عَلَىَّ حِينَ عَرَضْتَ عَلَىَّ حَفْصَةَ فَلَمْ أَرْجِعْ إِلَيْكَ شَيْئًا ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي حِينَ عَرَضْتَ عَلَىَّ أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْكَ شَيْئًا إِلاَّ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُهَا وَلَمْ أَكُنْ لأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَوْ تَرَكَهَا نَكَحْتُهَا ‏.‏

Umar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Hafsa bint Umar Xunays — yaʼni ibn Huzofa — dan tul qoldi. U Nabiy ﷺ sahobalaridan, Badrda qatnashganlardan edi va Madinada vafot etdi. Men Usmon ibn Affon bilan uchrashib, unga Hafsani taklif qildim va: ‹Xohlasang, Hafsani senga nikohlab bersam›, dedim. U: ‹Bu haqda oʻylab koʻraman›, dedi. Bir necha kecha oʻtdi, soʻng men uni uchratdim, u: ‹Hozircha uylanishni istamayman›, dedi». Umar dedi: «Soʻng men Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu) bilan uchrashib: ‹Xohlasang, Hafsani senga nikohlab bersam›, dedim. U menga hech javob qaytarmadi. Men undan Usmon (roziyallohu anhu)dan xafa boʻlganimdan ham koʻra koʻproq xafa boʻldim. Bir necha kecha oʻtdi, soʻng Rasululloh ﷺ undan menga sovchi qoʻydilar, men uni u zotga nikohlab berdim. Soʻng Abu Bakr meni uchratib: ‹Sen menga Hafsani taklif qilganingda men senga hech javob qaytarmaganim uchun mendan xafa boʻlgandirsan?› dedi. Men: ‹Ha›, dedim. U: ‹Sen menga taklif qilganingda senga javob qaytarishimga faqat bir narsa toʻsqinlik qildi — men Rasululloh ﷺ uni zikr qilayotganlarini eshitgan edim, men esa Rasululloh ﷺ sirlarini oshkor qiluvchi emasdim. Agar u zot undan voz kechganlarida, men uni nikohlab olardim›, dedi».Умар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Ҳафса бинт Умар Хунайс — яъни ибн Ҳузофа — дан тул қолди. У Набий ﷺ саҳобаларидан, Бадрда қатнашганлардан эди ва Мадинада вафот этди. Мен Усмон ибн Аффон билан учрашиб, унга Ҳафсани таклиф қилдим ва: ‹Хоҳласанг, Ҳафсани сенга никоҳлаб берсам›, дедим. У: ‹Бу ҳақда ўйлаб кўраман›, деди. Бир неча кеча ўтди, сўнг мен уни учратдим, у: ‹Ҳозирча уйланишни истамайман›, деди». Умар деди: «Сўнг мен Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу) билан учрашиб: ‹Хоҳласанг, Ҳафсани сенга никоҳлаб берсам›, дедим. У менга ҳеч жавоб қайтармади. Мен ундан Усмон (розияллоҳу анҳу)дан хафа бўлганимдан ҳам кўра кўпроқ хафа бўлдим. Бир неча кеча ўтди, сўнг Расулуллоҳ ﷺ ундан менга совчи қўйдилар, мен уни у зотга никоҳлаб бердим. Сўнг Абу Бакр мени учратиб: ‹Сен менга Ҳафсани таклиф қилганингда мен сенга ҳеч жавоб қайтармаганим учун мендан хафа бўлгандирсан?› деди. Мен: ‹Ҳа›, дедим. У: ‹Сен менга таклиф қилганингда сенга жавоб қайтаришимга фақат бир нарса тўсқинлик қилди — мен Расулуллоҳ ﷺ уни зикр қилаётганларини эшитган эдим, мен эса Расулуллоҳ ﷺ сирларини ошкор қилувчи эмасдим. Агар у зот ундан воз кечганларида, мен уни никоҳлаб олардим›, деди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنِي مَرْحُومُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْعَطَّارُ أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ، قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا الْبُنَانِيَّ، يَقُولُ كُنْتُ عِنْدَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَعِنْدَهُ ابْنَةٌ لَهُ فَقَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَرَضَتْ عَلَيْهِ نَفْسَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَكَ فِيَّ حَاجَةٌ

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Bir ayol Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib, oʻzini u zotga taklif qildi va: ‹Ey Rasululloh, menga hojatingiz bormi?› dedi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб, ўзини у зотга таклиф қилди ва: ‹Эй Расулуллоҳ, менга ҳожатингиз борми?› деди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَرْحُومٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ امْرَأَةً، عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَضَحِكَتِ ابْنَةُ أَنَسٍ فَقَالَتْ مَا كَانَ أَقَلَّ حَيَاءَهَا ‏.‏ فَقَالَ أَنَسٌ هِيَ خَيْرٌ مِنْكِ عَرَضَتْ نَفْسَهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir ayol oʻzini Nabiy ﷺ ga taklif qildi. Shunda Anasning qizi kulib: «Uning hayosi qanchalik oz ekan», dedi. Anas: «U sendan yaxshiroqdir, u oʻzini Nabiy ﷺ ga taklif qildi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аёл ўзини Набий ﷺ га таклиф қилди. Шунда Анаснинг қизи кулиб: «Унинг ҳаёси қанчалик оз экан», деди. Анас: «У сендан яхшироқдир, у ўзини Набий ﷺ га таклиф қилди», деди.

أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا انْقَضَتْ عِدَّةُ زَيْنَبَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِزَيْدٍ ‏"‏ اذْكُرْهَا عَلَىَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ فَانْطَلَقْتُ فَقُلْتُ يَا زَيْنَبُ أَبْشِرِي أَرْسَلَنِي إِلَيْكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُكِ ‏.‏ فَقَالَتْ مَا أَنَا بِصَانِعَةٍ شَيْئًا حَتَّى أَسْتَأْمِرَ رَبِّي فَقَامَتْ إِلَى مَسْجِدِهَا وَنَزَلَ الْقُرْآنُ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ بِغَيْرِ أَمْرٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Zaynabning iddasi tugagach, Rasululloh ﷺ Zaydga: ‹Uni men uchun soʻrab qoʻy›, dedilar. Zayd dedi: ‹Men bordim va: Ey Zaynab, xushxabar boʻlsin, Rasululloh ﷺ meni sen huzuringga sovchilik qilish uchun yubordilar, dedim. U: Toki Robbim bilan maslahatlashmagunimcha men hech narsa qilmayman, dedi va oʻz masjidiga (namozgohiga) turdi. Shu payt Qurʼon nozil boʻldi va Rasululloh ﷺ kelib, izn soʻramasdan kirdilar›».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Зайнабнинг иддаси тугагач, Расулуллоҳ ﷺ Зайдга: ‹Уни мен учун сўраб қўй›, дедилар. Зайд деди: ‹Мен бордим ва: Эй Зайнаб, хушхабар бўлсин, Расулуллоҳ ﷺ мени сен ҳузурингга совчилик қилиш учун юбордилар, дедим. У: Токи Роббим билан маслаҳатлашмагунимча мен ҳеч нарса қилмайман, деди ва ўз масжидига (намозгоҳига) турди. Шу пайт Қуръон нозил бўлди ва Расулуллоҳ ﷺ келиб, изн сўрамасдан кирдилар›».

أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى الصُّوفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ طَهْمَانَ أَبُو بَكْرٍ، سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ كَانَتْ زَيْنَبُ بِنْتُ جَحْشٍ تَفْخَرُ عَلَى نِسَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْكَحَنِي مِنَ السَّمَاءِ ‏.‏ وَفِيهَا نَزَلَتْ آيَةُ الْحِجَابِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Zaynab binti Jahsh Nabiy ﷺning boshqa ayollari oldida faxrlanib: «Meni Alloh azza va jalla osmondan uylantirdi», der edi. Hijob oyati ham uning haqida nozil boʻlgan edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Зайнаб бинти Жаҳш Набий ﷺнинг бошқа аёллари олдида фахрланиб: «Мени Аллоҳ азза ва жалла осмондан уйлантирди», дер эди. Ҳижоб ояти ҳам унинг ҳақида нозил бўлган эди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الْمَوَالِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعَلِّمُنَا الاِسْتِخَارَةَ فِي الأُمُورِ كُلِّهَا كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ يَقُولُ ‏"‏ إِذَا هَمَّ أَحَدُكُمْ بِالأَمْرِ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ مِنْ غَيْرِ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ وَأَسْتَعِينُكَ بِقُدْرَتِكَ وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي - أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ - فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي - أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ - فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ - قَالَ - وَيُسَمِّي حَاجَتَهُ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga Qurʼondan bir surani oʻrgatgandek, barcha ishlarda istixora qilishni oʻrgatar va: «Biringiz bir ishni qilmoqchi boʻlsa, farzdan boshqa ikki rakʼat namoz oʻqisin, soʻng shunday desin: ‹Ey Alloh, ilming bilan Sendan yaxshilikni soʻrayman, qudrating bilan Sendan kuch soʻrayman va ulugʻ fazlingdan soʻrayman. Chunki Sen qodirsan, men esa qodir emasman; Sen bilasan, men esa bilmayman; Sen gʻayblarni yaxshi biluvchisan. Ey Alloh, agar bu ish dinim, hayotim va ishlarimning oqibati uchun — yoki: hozirgi va kelgusi ishim uchun — yaxshi ekanini bilsang, uni menga muqaddar qil, menga oson qil, soʻng uni menga muborak qil. Agar bu ish dinim, hayotim va ishlarimning oqibati uchun — yoki: hozirgi va kelgusi ishim uchun — yomon ekanini bilsang, uni mendan uzoqlashtir va meni undan uzoqlashtir, qayerda boʻlsa ham menga yaxshilikni muqaddar qil, soʻng meni undan rozi qil›», derdilar. Va oʻz hojatini aytar edi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга Қуръондан бир сурани ўргатгандек, барча ишларда истихора қилишни ўргатар ва: «Бирингиз бир ишни қилмоқчи бўлса, фарздан бошқа икки ракъат намоз ўқисин, сўнг шундай десин: ‹Эй Аллоҳ, илминг билан Сендан яхшиликни сўрайман, қудратинг билан Сендан куч сўрайман ва улуғ фазлингдан сўрайман. Чунки Сен қодирсан, мен эса қодир эмасман; Сен биласан, мен эса билмайман; Сен ғайбларни яхши билувчисан. Эй Аллоҳ, агар бу иш диним, ҳаётим ва ишларимнинг оқибати учун — ёки: ҳозирги ва келгуси ишим учун — яхши эканини билсанг, уни менга муқаддар қил, менга осон қил, сўнг уни менга муборак қил. Агар бу иш диним, ҳаётим ва ишларимнинг оқибати учун — ёки: ҳозирги ва келгуси ишим учун — ёмон эканини билсанг, уни мендан узоқлаштир ва мени ундан узоқлаштир, қаерда бўлса ҳам менга яхшиликни муқаддар қил, сўнг мени ундан рози қил›», дердилар. Ва ўз ҳожатини айтар эди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، حَدَّثَنِي ابْنُ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، لَمَّا انْقَضَتْ عِدَّتُهَا بَعَثَ إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ يَخْطُبُهَا عَلَيْهِ فَلَمْ تَزَوَّجْهُ فَبَعَثَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَخْطُبُهَا عَلَيْهِ فَقَالَتْ أَخْبِرْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي امْرَأَةٌ غَيْرَى وَأَنِّي امْرَأَةٌ مُصْبِيَةٌ وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَوْلِيَائِي شَاهِدٌ ‏.‏ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ ارْجِعْ إِلَيْهَا فَقُلْ لَهَا أَمَّا قَوْلُكِ إِنِّي امْرَأَةٌ غَيْرَى فَسَأَدْعُو اللَّهَ لَكِ فَيُذْهِبُ غَيْرَتَكِ وَأَمَّا قَوْلُكِ إِنِّي امْرَأَةٌ مُصْبِيَةٌ فَسَتُكْفَيْنَ صِبْيَانَكِ وَأَمَّا قَوْلُكِ أَنْ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَوْلِيَائِي شَاهِدٌ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَوْلِيَائِكِ شَاهِدٌ وَلاَ غَائِبٌ يَكْرَهُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ لاِبْنِهَا يَا عُمَرُ قُمْ فَزَوِّجْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَزَوَّجَهُ ‏.‏ مُخْتَصَرٌ ‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning iddasi tugagach, Abu Bakr unga oʻzi uchun sovchi qoʻyib yubordi, ammo u unga turmushga chiqmadi. Soʻng Rasululloh ﷺ unga Umar ibn al-Xattobni oʻzi uchun sovchi qilib yubordi. U ayol: «Rasululloh ﷺga aytginki, men rashkchi ayolman, bola-chaqali ayolman va valiylarimdan biror kishi bu yerda hozir emas», dedi. Umar Rasululloh ﷺning oldiga kelib buni aytdi. Shunda u zot: «Uning oldiga qaytib borgin va unga aytgin: ‹Men rashkchi ayolman degan soʻzingga kelsak, men Allohga duo qilaman, U sening rashkingni ketkazadi. Bola-chaqali ayolman degan soʻzingga kelsak, sening bolalaringga yetarli boʻlinadi. Valiylarimdan biror kishi hozir emas degan soʻzingga kelsak, valiylaringdan hozir yoki gʻoyib boʻlgan biror kishi bunga norozi emas›», dedilar. Shunda u ayol oʻgʻliga: «Ey Umar, tur, Rasululloh ﷺga meni nikohlab ber», dedi. U ham nikohlab berdi. Bu qisqartirilgandir.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг иддаси тугагач, Абу Бакр унга ўзи учун совчи қўйиб юборди, аммо у унга турмушга чиқмади. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ унга Умар ибн ал-Хаттобни ўзи учун совчи қилиб юборди. У аёл: «Расулуллоҳ ﷺга айтгинки, мен рашкчи аёлман, бола-чақали аёлман ва валийларимдан бирор киши бу ерда ҳозир эмас», деди. Умар Расулуллоҳ ﷺнинг олдига келиб буни айтди. Шунда у зот: «Унинг олдига қайтиб боргин ва унга айтгин: ‹Мен рашкчи аёлман деган сўзингга келсак, мен Аллоҳга дуо қиламан, У сенинг рашкингни кетказади. Бола-чақали аёлман деган сўзингга келсак, сенинг болаларингга етарли бўлинади. Валийларимдан бирор киши ҳозир эмас деган сўзингга келсак, валийларингдан ҳозир ёки ғойиб бўлган бирор киши бунга норози эмас›», дедилар. Шунда у аёл ўғлига: «Эй Умар, тур, Расулуллоҳ ﷺга мени никоҳлаб бер», деди. У ҳам никоҳлаб берди. Бу қисқартирилгандир.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَهَا وَهِيَ بِنْتُ سِتٍّ وَبَنَى بِهَا وَهِيَ بِنْتُ تِسْعٍ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ u olti yoshda ekanida unga uylandilar va toʻqqiz yoshida u bilan qovushdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ у олти ёшда эканида унга уйландилар ва тўққиз ёшида у билан қовушдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِسَبْعِ سِنِينَ وَدَخَلَ عَلَىَّ لِتِسْعِ سِنِينَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ men yetti yoshda ekanimda menga uylandilar va toʻqqiz yoshda ekanimda mening oldimga kirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мен етти ёшда эканимда менга уйландилар ва тўққиз ёшда эканимда менинг олдимга кирдилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِتِسْعِ سِنِينَ وَصَحِبْتُهُ تِسْعًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ men toʻqqiz yoshda ekanimda menga uylandilar va men u zot bilan toʻqqiz yil birga boʻldim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мен тўққиз ёшда эканимда менга уйландилар ва мен у зот билан тўққиз йил бирга бўлдим.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَأَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، تَزَوَّجَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ بِنْتُ تِسْعٍ وَمَاتَ عَنْهَا وَهِيَ بِنْتُ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ u toʻqqiz yoshda ekanida unga uylandilar va u oʻn sakkiz yoshda ekanida vafot etdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ у тўққиз ёшда эканида унга уйландилар ва у ўн саккиз ёшда эканида вафот этдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يُحَدِّثُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، رضى الله عنه حَدَّثَنَا قَالَ يَعْنِي تَأَيَّمَتْ حَفْصَةُ بِنْتُ عُمَرَ مِنْ خُنَيْسِ بْنِ حُذَافَةَ السَّهْمِيِّ - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتُوُفِّيَ بِالْمَدِينَةِ - قَالَ عُمَرُ فَأَتَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَفْصَةَ بِنْتَ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ إِنْ شِئْتَ أَنْكَحْتُكَ حَفْصَةَ ‏.‏ قَالَ سَأَنْظُرُ فِي أَمْرِي فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ ثُمَّ لَقِيَنِي فَقَالَ قَدْ بَدَا لِي أَنْ لاَ أَتَزَوَّجَ يَوْمِي هَذَا ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ رضى الله عنه فَقُلْتُ إِنْ شِئْتَ زَوَّجْتُكَ حَفْصَةَ بِنْتَ عُمَرَ ‏.‏ فَصَمَتَ أَبُو بَكْرٍ فَلَمْ يَرْجِعْ إِلَىَّ شَيْئًا فَكُنْتُ عَلَيْهِ أَوْجَدَ مِنِّي عَلَى عُثْمَانَ فَلَبِثْتُ لَيَالِيَ ثُمَّ خَطَبَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْكَحْتُهَا إِيَّاهُ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ عَلَىَّ حِينَ عَرَضْتَ عَلَىَّ حَفْصَةَ فَلَمْ أَرْجِعْ إِلَيْكَ شَيْئًا ‏.‏ قَالَ عُمَرُ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْكَ شَيْئًا فِيمَا عَرَضْتَ عَلَىَّ إِلاَّ أَنِّي قَدْ كُنْتُ عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ ذَكَرَهَا وَلَمْ أَكُنْ لأُفْشِيَ سِرَّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَوْ تَرَكَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبِلْتُهَا ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattobning qizi Hafsa Xunays ibn Huzofa as-Sahmiydan beva qoldi — u Rasululloh ﷺning sahobalaridan boʻlib, Madinada vafot etgan edi. Umar aytdi: «Men Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)ning oldiga kelib, unga Umarning qizi Hafsani taklif qildim va: ‹Agar xohlasang, Hafsani senga nikohlab beray›, dedim. U: ‹Oʻylab koʻraman›, dedi. Bir necha kun oʻtdi, soʻng u bilan uchrashdim va u: ‹Menga shu paytda uylanmaslik maʼqul koʻrindi›, dedi». Umar aytdi: «Soʻng Abu Bakr as-Siddiq (roziyallohu anhu) bilan uchrashib: ‹Agar xohlasang, Umarning qizi Hafsani senga nikohlab beray›, dedim. Abu Bakr jim turdi va menga hech javob qaytarmadi. Men undan Usmondan koʻra koʻproq xafa boʻldim. Bir necha kun oʻtdi, soʻng Rasululloh ﷺ unga sovchi qoʻydilar va men uni u zotga nikohlab berdim. Keyin Abu Bakr men bilan uchrashib: ‹Sen menga Hafsani taklif qilganingda, men senga hech javob qaytarmaganim uchun mendan xafa boʻlgandirsan›, dedi». Umar aytdi: «‹Ha›, dedim». U: «Sen menga taklif qilgan narsanga javob qaytarishimga faqat Rasululloh ﷺ uni tilga olganlarini bilganim toʻsqinlik qildi, men Rasululloh ﷺning sirini oshkor qilmoqchi emas edim. Agar Rasululloh ﷺ uni tark etganlarida, men uni qabul qilgan boʻlardim», dedi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттобнинг қизи Ҳафса Хунайс ибн Ҳузофа ас-Саҳмийдан бева қолди — у Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бўлиб, Мадинада вафот этган эди. Умар айтди: «Мен Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келиб, унга Умарнинг қизи Ҳафсани таклиф қилдим ва: ‹Агар хоҳласанг, Ҳафсани сенга никоҳлаб берай›, дедим. У: ‹Ўйлаб кўраман›, деди. Бир неча кун ўтди, сўнг у билан учрашдим ва у: ‹Менга шу пайтда уйланмаслик маъқул кўринди›, деди». Умар айтди: «Сўнг Абу Бакр ас-Сиддиқ (розияллоҳу анҳу) билан учрашиб: ‹Агар хоҳласанг, Умарнинг қизи Ҳафсани сенга никоҳлаб берай›, дедим. Абу Бакр жим турди ва менга ҳеч жавоб қайтармади. Мен ундан Усмондан кўра кўпроқ хафа бўлдим. Бир неча кун ўтди, сўнг Расулуллоҳ ﷺ унга совчи қўйдилар ва мен уни у зотга никоҳлаб бердим. Кейин Абу Бакр мен билан учрашиб: ‹Сен менга Ҳафсани таклиф қилганингда, мен сенга ҳеч жавоб қайтармаганим учун мендан хафа бўлгандирсан›, деди». Умар айтди: «‹Ҳа›, дедим». У: «Сен менга таклиф қилган нарсанга жавоб қайтаришимга фақат Расулуллоҳ ﷺ уни тилга олганларини билганим тўсқинлик қилди, мен Расулуллоҳ ﷺнинг сирини ошкор қилмоқчи эмас эдим. Агар Расулуллоҳ ﷺ уни тарк этганларида, мен уни қабул қилган бўлардим», деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beva ayol oʻzi haqida valiysidan koʻra haqliroqdir, qizdan esa oʻzi haqida izn soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бева аёл ўзи ҳақида валийсидан кўра ҳақлироқдир, қиздан эса ўзи ҳақида изн сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْهُ، بَعْدَ مَوْتِ نَافِعٍ بِسَنَةٍ وَلَهُ يَوْمَئِذٍ حَلْقَةٌ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا وَالْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Beva ayol oʻzi haqida valiysidan koʻra haqliroqdir, yetim qizdan esa maslahat soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бева аёл ўзи ҳақида валийсидан кўра ҳақлироқдир, етим қиздан эса маслаҳат сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.

أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الرِّبَاطِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الأَيِّمُ أَوْلَى بِأَمْرِهَا وَالْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beva ayol oʻz ishida haqliroqdir, yetim qizdan esa oʻzi haqida maslahat soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бева аёл ўз ишида ҳақлироқдир, етим қиздан эса ўзи ҳақида маслаҳат сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَيْسَ لِلْوَلِيِّ مَعَ الثَّيِّبِ أَمْرٌ وَالْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فَصَمْتُهَا إِقْرَارُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Valiyning beva ayol ustidan hech qanday haqqi yoʻq, yetim qizdan esa maslahat soʻraladi va uning jim turishi uning rozilikidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Валийнинг бева аёл устидан ҳеч қандай ҳаққи йўқ, етим қиздан эса маслаҳат сўралади ва унинг жим туриши унинг розиликидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الثَّيِّبُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا وَالْبِكْرُ يَسْتَأْمِرُهَا أَبُوهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Beva ayol oʻzi haqida haqliroqdir, qizdan esa otasi maslahat soʻraydi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бева аёл ўзи ҳақида ҳақлироқдир, қиздан эса отаси маслаҳат сўрайди ва унинг изни жим туришидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الثَّيِّبُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ وَلاَ تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ ‏"‏ إِذْنُهَا أَنْ تَسْكُتَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beva ayol izni soʻralmaguncha nikohlanmaydi va qiz roziligi soʻralmaguncha nikohlanmaydi», dedilar. Ular: «Ey Rasululloh, uning izni qanday boʻladi?» deyishdi. U zot: «Uning izni jim turishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бева аёл изни сўралмагунча никоҳланмайди ва қиз розилиги сўралмагунча никоҳланмайди», дедилар. Улар: «Эй Расулуллоҳ, унинг изни қандай бўлади?» дейишди. У зот: «Унинг изни жим туришидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ ذَكْوَانَ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ اسْتَأْمِرُوا النِّسَاءَ فِي أَبْضَاعِهِنَّ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ فَإِنَّ الْبِكْرَ تَسْتَحِي وَتَسْكُتُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هُوَ إِذْنُهَا ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ayollardan nikohlari xususida ruxsat soʻranglar», dedilar. «Boʻ kira (qiz) uyaladi va jim turadi-ku», deyildi. U zot: «Uning jim turishi rozilikdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аёллардан никоҳлари хусусида рухсат сўранглар», дедилар. «Бў кира (қиз) уялади ва жим туради-ку», дейилди. У зот: «Унинг жим туриши розиликдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الأَيِّمُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَلاَ تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ إِذْنُهَا قَالَ ‏"‏ أَنْ تَسْكُتَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tul ayol oʻzidan maslahat soʻralmaguncha nikohlanmaydi, boʻki ra (qiz) esa ruxsati soʻralmaguncha nikohlanmaydi», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, uning ruxsati qanday boʻladi?» deyishdi. U zot: «Jim turishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тул аёл ўзидан маслаҳат сўралмагунча никоҳланмайди, бўки ра (қиз) эса рухсати сўралмагунча никоҳланмайди», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг рухсати қандай бўлади?» дейишди. У зот: «Жим туришидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَمُجَمِّعِ، ابْنَىْ يَزِيدَ بْنِ جَارِيَةَ الأَنْصَارِيِّ عَنْ خَنْسَاءَ بِنْتِ خِذَامٍ، أَنَّ أَبَاهَا، زَوَّجَهَا وَهِيَ ثَيِّبٌ فَكَرِهَتْ ذَلِكَ فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَدَّ نِكَاحَهُ ‏.‏

Xansa binti Xizom (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, uni otasi tul boʻlgan holida turmushga bergan edi, u esa buni yoqtirmadi. Shunda u Rasululloh ﷺ huzuriga keldi va u zot bu nikohni bekor qildilar.Ханса бинти Хизом (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, уни отаси тул бўлган ҳолида турмушга берган эди, у эса буни ёқтирмади. Шунда у Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келди ва у зот бу никоҳни бекор қилдилар.

أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ غُرَابٍ، قَالَ حَدَّثَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَتَاةً، دَخَلَتْ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي زَوَّجَنِي ابْنَ أَخِيهِ لِيَرْفَعَ بِي خَسِيسَتَهُ وَأَنَا كَارِهَةٌ ‏.‏ قَالَتِ اجْلِسِي حَتَّى يَأْتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْهُ فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِيهَا فَدَعَاهُ فَجَعَلَ الأَمْرَ إِلَيْهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ أَجَزْتُ مَا صَنَعَ أَبِي وَلَكِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَعْلَمَ أَلِلنِّسَاءِ مِنَ الأَمْرِ شَىْءٌ

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning huzuriga bir qiz kirib: «Otam meni oʻz jiyaniga, oʻzining pastligini men bilan koʻtarish uchun turmushga berdi, men esa buni yoqtirmayman», dedi. U (Oisha): «Nabiy ﷺ kelgunlaricha oʻtirib tur», dedi. Rasululloh ﷺ kelganlarida, u (buni) xabar qildi. U zot uning otasini chaqirib, ishni uning oʻziga havola qildilar. Shunda u: «Ey Allohning Rasuli, men otam qilgan ishga rozi boʻldim, biroq ayollarga bu ishda biror narsa (haq) bor-yoʻqligini bilmoqchi edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг ҳузурига бир қиз кириб: «Отам мени ўз жиянига, ўзининг пастлигини мен билан кўтариш учун турмушга берди, мен эса буни ёқтирмайман», деди. У (Оиша): «Набий ﷺ келгунларича ўтириб тур», деди. Расулуллоҳ ﷺ келганларида, у (буни) хабар қилди. У зот унинг отасини чақириб, ишни унинг ўзига ҳавола қилдилар. Шунда у: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен отам қилган ишга рози бўлдим, бироқ аёлларга бу ишда бирор нарса (ҳақ) бор-йўқлигини билмоқчи эдим», деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ تُسْتَأْمَرُ الْيَتِيمَةُ فِي نَفْسِهَا فَإِنْ سَكَتَتْ فَهُوَ إِذْنُهَا وَإِنْ أَبَتْ فَلاَ جَوَازَ عَلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yetim qizdan oʻzi haqida maslahat soʻraladi. Agar u jim tursa, bu uning ruxsatidir. Agar u boʻyin tovlasa, unga majburlash boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Етим қиздан ўзи ҳақида маслаҳат сўралади. Агар у жим турса, бу унинг рухсатидир. Агар у бўйин товласа, унга мажбурлаш бўлмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَوَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، وَيَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَفِي حَدِيثِ يَعْلَى بِسَرِفَ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehromda boʻlgan holatlarida Maymuna binti al-Horis (roziyallohu anho)ga uylandilar. Yaʼloning hadisida: «Sarif degan joyda», deyilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлган ҳолатларида Маймуна бинти ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳо)га уйландилар. Яълонинг ҳадисида: «Сариф деган жойда», дейилган.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ehromda boʻlgan holatlarida Maymuna (roziyallohu anho)ga uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ эҳромда бўлган ҳолатларида Маймуна (розияллоҳу анҳо)га уйландилар.

أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَجَّاجِ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَكَحَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ جَعَلَتْ أَمْرَهَا إِلَى الْعَبَّاسِ فَأَنْكَحَهَا إِيَّاهُ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ehromda boʻlgan holatlarida Maymuna (roziyallohu anho)ga uylandilar. U (Maymuna) oʻz ishini Abbosga havola qilgan edi, u esa uni u zotga nikohlab berdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ эҳромда бўлган ҳолатларида Маймуна (розияллоҳу анҳо)га уйландилар. У (Маймуна) ўз ишини Аббосга ҳавола қилган эди, у эса уни у зотга никоҳлаб берди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ مُوسَى - عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ehromda boʻlgan holatlarida Maymuna (roziyallohu anho)ga uylandilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эҳромда бўлган ҳолатларида Маймуна (розияллоҳу анҳо)га уйландилар.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، أَنَّ أَبَانَ بْنَ عُثْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، رضى الله عنه يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَنْكِحُ الْمُحْرِمُ وَلاَ يُنْكِحُ وَلاَ يَخْطُبُ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ehromdagi kishi nikohlanmaydi, boshqani nikohlab qoʻymaydi va sovchilik ham qilmaydi», dedilar.Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эҳромдаги киши никоҳланмайди, бошқани никоҳлаб қўймайди ва совчилик ҳам қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الأَشْعَثِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ مَطَرٍ، وَيَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ، أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، رضى الله عنه حَدَّثَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ لاَ يَنْكِحُ الْمُحْرِمُ وَلاَ يُنْكِحُ وَلاَ يَخْطُبُ ‏"‏ ‏.‏

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ehromdagi kishi nikohlanmaydi, boshqani nikohlab qoʻymaydi va sovchilik ham qilmaydi», dedilar.Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Эҳромдаги киши никоҳланмайди, бошқани никоҳлаб қўймайди ва совчилик ҳам қилмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ عَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم التَّشَهُّدَ فِي الصَّلاَةِ وَالتَّشَهُّدَ فِي الْحَاجَةِ قَالَ التَّشَهُّدُ فِي الْحَاجَةِ ‏"‏ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ نَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَيَقْرَأُ ثَلاَثَ آيَاتٍ ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga namozdagi tashahhudni va hojat (nikoh) paytidagi tashahhudni oʻrgatdilar. Hojat paytidagi tashahhud (bunday): «Alhamdu lillahi nastaʼinuhu va nastagʻfiruhu, va naʼuzu billahi min shururi anfusina, man yahdihilloh fala mudilla lah, va man yudlilillah fala hodiya lah, va ashhadu an la ilaha illalloh, va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluh», deb, soʻng uch oyat oʻqiladi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоздаги ташаҳҳудни ва ҳожат (никоҳ) пайтидаги ташаҳҳудни ўргатдилар. Ҳожат пайтидаги ташаҳҳуд (бундай): «Алҳамду лиллаҳи настаъинуҳу ва настағфируҳу, ва наъузу биллаҳи мин шурури анфусина, ман яҳдиҳиллоҳ фала мудилла лаҳ, ва ман юдлилиллаҳ фала ҳодия лаҳ, ва ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ, ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ», деб, сўнг уч оят ўқилади.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ دَاوُدَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَجُلاً، كَلَّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ أَمَّا بَعْدُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ bilan biror narsa haqida soʻzlashdi, shunda Nabiy ﷺ: «Innal-hamda lillahi nahmaduhu va nastaʼinuhu, man yahdihilloh fala mudilla lah, va man yudlilillah fala hodiya lah, va ashhadu an la ilaha illallohu vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluh. Amma baʼd», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ билан бирор нарса ҳақида сўзлашди, шунда Набий ﷺ: «Иннал-ҳамда лиллаҳи наҳмадуҳу ва настаъинуҳу, ман яҳдиҳиллоҳ фала мудилла лаҳ, ва ман юдлилиллаҳ фала ҳодия лаҳ, ва ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ. Амма баъд», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ تَمِيمِ بْنِ طَرَفَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ تَشَهَّدَ رَجُلاَنِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ رَشَدَ وَمَنْ يَعْصِهِمَا فَقَدْ غَوَى ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بِئْسَ الْخَطِيبُ أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ huzurlarida ikki kishi tashahhud aytdi. Ulardan biri: «Kim Allohga va Uning Rasuliga itoat etsa, toʻgʻri yoʻl topibdi, kim ularga osiy boʻlsa, adashibdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sen naqadar yomon xatibsan!» dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳузурларида икки киши ташаҳҳуд айтди. Улардан бири: «Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат этса, тўғри йўл топибди, ким уларга осий бўлса, адашибди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сен нақадар ёмон хатибсан!» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَازِمٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ، يَقُولُ إِنِّي لَفِي الْقَوْمِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَتِ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا قَدْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لَكَ فَرَأْ فِيهَا رَأْيَكَ ‏.‏ فَسَكَتَ فَلَمْ يُجِبْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِشَىْءٍ ثُمَّ قَامَتْ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا قَدْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لَكَ فَرَأْ فِيهَا رَأْيَكَ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ زَوِّجْنِيهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ مَعَكَ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَاطْلُبْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ فَطَلَبَ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ لَمْ أَجِدْ شَيْئًا وَلاَ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ مَعِي سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ قَدْ أَنْكَحْتُكَهَا عَلَى مَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Paygʻambar ﷺ huzurlaridagi jamoat ichida edim. Bir ayol oʻrnidan turib: ‹Ey Allohning Rasuli, bu ayol oʻzini sizga hadya qildi, uning haqida oʻz fikringizni bildiring›, dedi. U zot jim turdilar va Paygʻambar ﷺ unga hech narsa javob bermadilar. Soʻng u ayol yana turib: ‹Ey Allohning Rasuli, bu ayol oʻzini sizga hadya qildi, uning haqida oʻz fikringizni bildiring›, dedi. Shunda bir kishi turib: ‹Ey Allohning Rasuli, uni menga nikohlab bering›, dedi. U zot: ‹Yoningda biror narsa bormi?›, dedilar. U: ‹Yoʻq›, dedi. U zot: ‹Borib qidir, temirdan bir uzuk boʻlsa ham›, dedilar. U borib qidirdi, soʻng kelib: ‹Hech narsa topmadim, temirdan bir uzuk ham topmadim›, dedi. U zot: ‹Yoningda Qurʼondan biror narsa bormi?›, dedilar. U: ‹Ha, menda falon sura va falon sura bor›, dedi. U zot: ‹Seni unga yoningdagi Qurʼon evaziga nikohlab qoʻydim›, dedilar», dedi.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Пайғамбар ﷺ ҳузурларидаги жамоат ичида эдим. Бир аёл ўрнидан туриб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, бу аёл ўзини сизга ҳадя қилди, унинг ҳақида ўз фикрингизни билдиринг›, деди. У зот жим турдилар ва Пайғамбар ﷺ унга ҳеч нарса жавоб бермадилар. Сўнг у аёл яна туриб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, бу аёл ўзини сизга ҳадя қилди, унинг ҳақида ўз фикрингизни билдиринг›, деди. Шунда бир киши туриб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, уни менга никоҳлаб беринг›, деди. У зот: ‹Ёнингда бирор нарса борми?›, дедилар. У: ‹Йўқ›, деди. У зот: ‹Бориб қидир, темирдан бир узук бўлса ҳам›, дедилар. У бориб қидирди, сўнг келиб: ‹Ҳеч нарса топмадим, темирдан бир узук ҳам топмадим›, деди. У зот: ‹Ёнингда Қуръондан бирор нарса борми?›, дедилар. У: ‹Ҳа, менда фалон сура ва фалон сура бор›, деди. У зот: ‹Сени унга ёнингдаги Қуръон эвазига никоҳлаб қўйдим›, дедилар», деди.

أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ يُوَفَّى بِهِ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَ ‏"‏ ‏.‏

Uqba ibn Amir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Bajarilishga eng haqli shartlar — siz ular orqali ayollarning avratini oʻzingizga halol qilgan shartlardir», dedilar.Уқба ибн Амир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бажарилишга энг ҳақли шартлар — сиз улар орқали аёлларнинг авратини ўзингизга ҳалол қилган шартлардир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ تَمِيمٍ، قَالَ سَمِعْتُ حَجَّاجًا، يَقُولُ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، أَنَّ أَبَا الْخَيْرِ، حَدَّثَهُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ يُوَفَّى بِهِ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَ ‏"‏ ‏.‏

Uqba ibn Amir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Bajarilishga eng haqli shartlar — siz ular orqali ayollarning avratini oʻzingizga halol qilgan shartlardir», dedilar.Уқба ибн Амир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Бажарилишга энг ҳақли шартлар — сиз улар орқали аёлларнинг авратини ўзингизга ҳалол қилган шартлардир», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتِ امْرَأَةُ رِفَاعَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنَّ رِفَاعَةَ طَلَّقَنِي فَأَبَتَّ طَلاَقِي وَإِنِّي تَزَوَّجْتُ بَعْدَهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الزَّبِيرِ وَمَا مَعَهُ إِلاَّ مِثْلُ هُدْبَةِ الثَّوْبِ ‏.‏ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ لَعَلَّكِ تُرِيدِينَ أَنْ تَرْجِعِي إِلَى رِفَاعَةَ لاَ حَتَّى يَذُوقَ عُسَيْلَتَكِ وَتَذُوقِي عُسَيْلَتَهُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rifoaning xotini Allohning Rasuli ﷺ huzuriga kelib: «Rifoa meni taloq qildi va taloqimni qatʼiy qildi. Men undan keyin Abdurrahmon ibn Zabirga tegdim, uning esa faqat kiyimning popugidek narsasi bor», dedi. Shunda Allohning Rasuli ﷺ kulib: «Sen Rifoaga qaytishni istayapsanmi? Yoʻq, u sening asalingdan totmaguncha va sen uning asalidan totmaguncha boʻlmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Рифоанинг хотини Аллоҳнинг Расули ﷺ ҳузурига келиб: «Рифоа мени талоқ қилди ва талоқимни қатъий қилди. Мен ундан кейин Абдурраҳмон ибн Забирга тегдим, унинг эса фақат кийимнинг попугидек нарсаси бор», деди. Шунда Аллоҳнинг Расули ﷺ кулиб: «Сен Рифоага қайтишни истаяпсанми? Йўқ, у сенинг асалингдан тотмагунча ва сен унинг асалидан тотмагунча бўлмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، - وَأُمُّهَا أُمُّ سَلَمَةَ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ أَبِي سُفْيَانَ أَخْبَرَتْهَا أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْكِحْ أُخْتِي بِنْتَ أَبِي سُفْيَانَ ‏.‏ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوَتُحِبِّينَ ذَلِكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ وَأَحَبُّ مَنْ يُشَارِكُنِي فِي خَيْرٍ أُخْتِي ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ أُخْتَكِ لاَ تَحِلُّ لِي ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَنَتَحَدَّثُ أَنَّكَ تُرِيدُ أَنْ تَنْكِحَ دُرَّةَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بِنْتُ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنَّهَا رَبِيبَتِي فِي حَجْرِي مَا حَلَّتْ لِي إِنَّهَا لاَبْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ أَرْضَعَتْنِي وَأَبَا سَلَمَةَ ثُوَيْبَةُ فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏ ‏.‏

Umm Habiba binti Abu Sufyon (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u: «Men: ‹Ey Allohning Rasuli, singlim Abu Sufyonning qizini nikohingizga oling›, dedim. Allohning Rasuli ﷺ: ‹Buni istaysanmi?›, dedilar. Men: ‹Ha, men sizga yolgʻiz egalik qilib turganim yoʻq, yaxshilikda menga sherik boʻladigan eng suyukli kishi — singlimdir›, dedim. Shunda Paygʻambar ﷺ: ‹Singling menga halol emas›, dedilar. Men: ‹Ey Allohning Rasuli, Allohga qasamki, biz sizni Durra binti Abu Salamaga uylanmoqchi ekansiz deb gaplashardik›, dedim. U zot: ‹Umm Salamaning qizinimi?›, dedilar. Men: ‹Ha›, dedim. U zot: ‹Allohga qasamki, u mening tarbiyamdagi oʻgay qizim boʻlmaganida ham menga halol boʻlmasdi. Zero u mening sut ogʻamning qizidir. Suvayba meni ham, Abu Salamani ham emizgan. Bas, menga qizlaringizni ham, singillaringizni ham taklif qilmanglar›, dedilar», dedi.Умм Ҳабиба бинти Абу Суфён (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у: «Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, синглим Абу Суфённинг қизини никоҳингизга олинг›, дедим. Аллоҳнинг Расули ﷺ: ‹Буни истайсанми?›, дедилар. Мен: ‹Ҳа, мен сизга ёлғиз эгалик қилиб турганим йўқ, яхшиликда менга шерик бўладиган энг суюкли киши — синглимдир›, дедим. Шунда Пайғамбар ﷺ: ‹Синглинг менга ҳалол эмас›, дедилар. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга қасамки, биз сизни Дурра бинти Абу Саламага уйланмоқчи экансиз деб гаплашардик›, дедим. У зот: ‹Умм Саламанинг қизиними?›, дедилар. Мен: ‹Ҳа›, дедим. У зот: ‹Аллоҳга қасамки, у менинг тарбиямдаги ўгай қизим бўлмаганида ҳам менга ҳалол бўлмасди. Зеро у менинг сут оғамнинг қизидир. Сувайба мени ҳам, Абу Саламани ҳам эмизган. Бас, менга қизларингизни ҳам, сингилларингизни ҳам таклиф қилманглар›, дедилар», деди.

أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْكِحْ بِنْتَ أَبِي تَعْنِي أُخْتَهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَتُحِبِّينَ ذَلِكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ وَأَحَبُّ مَنْ شَرِكَتْنِي فِي خَيْرٍ أُخْتِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ ذَلِكَ لاَ يَحِلُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ تَحَدَّثْنَا أَنَّكَ تَنْكِحُ دُرَّةَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بِنْتُ أُمِّ سَلَمَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَوَاللَّهِ لَوْ أَنَّهَا لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي فِي حَجْرِي مَا حَلَّتْ إِنَّهَا لاَبْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ أَرْضَعَتْنِي وَأَبَا سَلَمَةَ ثُوَيْبَةُ فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏ ‏.‏

Umm Habiba (roziyallohu anho) — Paygʻambar ﷺning zavjalari — dan rivoyat qilinadiki, u: «Ey Allohning Rasuli, otamning qizini — yaʼni singlisini nazarda tutib — nikohingizga oling», dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Buni istaysanmi?», dedilar. U: «Ha, men sizga yolgʻiz egalik qilib turganim yoʻq, yaxshilikda menga sherik boʻlgan eng suyukli kishi — singlimdir», dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Bu halol emas», dedilar. Umm Habiba: «Ey Allohning Rasuli, Allohga qasamki, biz sizni Durra binti Abu Salamaga uylanmoqchi ekansiz deb gaplashdik», dedi. U zot: «Umm Salamaning qizinimi?», dedilar. Umm Habiba: «Ha», dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Allohga qasamki, agar u mening tarbiyamdagi oʻgay qizim boʻlmaganida ham halol boʻlmasdi. Zero u mening sut ogʻamning qizidir. Suvayba meni ham, Abu Salamani ham emizgan. Bas, menga qizlaringizni ham, singillaringizni ham taklif qilmanglar», dedilar.Умм Ҳабиба (розияллоҳу анҳо) — Пайғамбар ﷺнинг завжалари — дан ривоят қилинадики, у: «Эй Аллоҳнинг Расули, отамнинг қизини — яъни синглисини назарда тутиб — никоҳингизга олинг», деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Буни истайсанми?», дедилар. У: «Ҳа, мен сизга ёлғиз эгалик қилиб турганим йўқ, яхшиликда менга шерик бўлган энг суюкли киши — синглимдир», деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бу ҳалол эмас», дедилар. Умм Ҳабиба: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳга қасамки, биз сизни Дурра бинти Абу Саламага уйланмоқчи экансиз деб гаплашдик», деди. У зот: «Умм Саламанинг қизиними?», дедилар. Умм Ҳабиба: «Ҳа», деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аллоҳга қасамки, агар у менинг тарбиямдаги ўгай қизим бўлмаганида ҳам ҳалол бўлмасди. Зеро у менинг сут оғамнинг қизидир. Сувайба мени ҳам, Абу Саламани ҳам эмизган. Бас, менга қизларингизни ҳам, сингилларингизни ҳам таклиф қилманглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّا قَدْ تَحَدَّثْنَا أَنَّكَ نَاكِحٌ دُرَّةَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَعَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لَوْ أَنِّي لَمْ أَنْكِحْ أُمَّ سَلَمَةَ مَا حَلَّتْ لِي إِنَّ أَبَاهَا أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏

Umm Habiba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Allohning Rasuli ﷺga: «Biz sizni Durra binti Abu Salamaga uylanmoqchi ekansiz deb gaplashdik», dedi. Allohning Rasuli ﷺ: «Umm Salamaning ustiga uylanamanmi? Agar men Umm Salamaga uylanmagan boʻlsam ham, u menga halol boʻlmasdi. Zero uning otasi mening sut ogʻamdir», dedilar.Умм Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Аллоҳнинг Расули ﷺга: «Биз сизни Дурра бинти Абу Саламага уйланмоқчи экансиз деб гаплашдик», деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Умм Саламанинг устига уйланаманми? Агар мен Умм Саламага уйланмаган бўлсам ҳам, у менга ҳалол бўлмасди. Зеро унинг отаси менинг сут оғамдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي أُخْتِي قَالَ ‏"‏ فَأَصْنَعُ مَاذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ تَزَوَّجُهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ ذَلِكَ أَحَبُّ إِلَيْكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ لَسْتُ لَكَ بِمُخْلِيَةٍ وَأَحَبُّ مَنْ يَشْرَكُنِي فِي خَيْرٍ أُخْتِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي أَنَّكَ تَخْطُبُ دُرَّةَ بِنْتَ أُمِّ سَلَمَةَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بِنْتُ أَبِي سَلَمَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لَوْ لَمْ تَكُنْ رَبِيبَتِي مَا حَلَّتْ لِي إِنَّهَا لاَبْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ فَلاَ تَعْرِضْنَ عَلَىَّ بَنَاتِكُنَّ وَلاَ أَخَوَاتِكُنَّ ‏"‏ ‏.‏

Umm Habiba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u: «Ey Allohning Rasuli, singlim haqida nima fikrdasiz?», dedi. U zot: «Nima qilay?», dedilar. U: «Unga uylaning», dedi. U zot: «Bu senga yoqadimi?», dedilar. U: «Ha, men sizga yolgʻiz egalik qilib turganim yoʻq, yaxshilikda menga sherik boʻladigan eng suyukli kishi — singlimdir», dedi. U zot: «U menga halol emas», dedilar. U: «Menga sizning Durra binti Umm Salamaga sovchilik qilmoqchi ekaningiz haqida xabar yetdi», dedi. U zot: «Abu Salamaning qizinimi?», dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Allohga qasamki, u mening oʻgay qizim boʻlmaganida ham menga halol boʻlmasdi. Zero u mening sut ogʻamning qizidir. Bas, menga qizlaringizni ham, singillaringizni ham taklif qilmanglar», dedilar.Умм Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у: «Эй Аллоҳнинг Расули, синглим ҳақида нима фикрдасиз?», деди. У зот: «Нима қилай?», дедилар. У: «Унга уйланинг», деди. У зот: «Бу сенга ёқадими?», дедилар. У: «Ҳа, мен сизга ёлғиз эгалик қилиб турганим йўқ, яхшиликда менга шерик бўладиган энг суюкли киши — синглимдир», деди. У зот: «У менга ҳалол эмас», дедилар. У: «Менга сизнинг Дурра бинти Умм Саламага совчилик қилмоқчи эканингиз ҳақида хабар етди», деди. У зот: «Абу Саламанинг қизиними?», дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Аллоҳга қасамки, у менинг ўгай қизим бўлмаганида ҳам менга ҳалол бўлмасди. Зеро у менинг сут оғамнинг қизидир. Бас, менга қизларингизни ҳам, сингилларингизни ҳам таклиф қилманглар», дедилар.

أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يُجْمَعُ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَلاَ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Ayol bilan uning ammasi bir nikohda jamlanmaydi va ayol bilan uning xolasi ham bir nikohda jamlanmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аёл билан унинг аммаси бир никоҳда жамланмайди ва аёл билан унинг холаси ҳам бир никоҳда жамланмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ يَحْيَى بْنِ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ، عَنْ يُونُسَ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي قَبِيصَةُ بْنُ ذُؤَيْبٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُجْمَعَ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَالْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ ayol bilan uning ammasini hamda ayol bilan uning xolasini bir nikohda jamlashdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ аёл билан унинг аммасини ҳамда аёл билан унинг холасини бир никоҳда жамлашдан қайтардилар.

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، أَنَّ جَعْفَرَ بْنَ رَبِيعَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ خَالَتِهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ ayolni uning ammasi yoki xolasi ustiga nikohlashdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ аёлни унинг аммаси ёки холаси устига никоҳлашдан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ أَرْبَعِ نِسْوَةٍ يُجْمَعُ بَيْنَهُنَّ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَالْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ oʻzaro bir nikohda jamlanadigan toʻrt xil ayoldan qaytardilar: ayol bilan uning ammasi hamda ayol bilan uning xolasi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ ўзаро бир никоҳда жамланадиган тўрт хил аёлдан қайтардилар: аёл билан унинг аммаси ҳамда аёл билан унинг холаси.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَلاَ عَلَى خَالَتِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Ayol uning ammasi ustiga ham, xolasi ustiga ham nikohlanmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аёл унинг аммаси устига ҳам, холаси устига ҳам никоҳланмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ عَلَى خَالَتِهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ ayolni uning ammasi ustiga yoki xolasi ustiga nikohlashdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ аёлни унинг аммаси устига ёки холаси устига никоҳлашдан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَلاَ عَلَى خَالَتِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol ammasi ustiga ham, xolasi ustiga ham nikohlanmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл аммаси устига ҳам, холаси устига ҳам никоҳланмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَلاَ عَلَى خَالَتِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ayol ammasi ustiga ham, xolasi ustiga ham nikohlanmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аёл аммаси устига ҳам, холаси устига ҳам никоҳланмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْمُعْتَمِرُ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَالْعَمَّةُ عَلَى بِنْتِ أَخِيهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayolni ammasi ustiga, ammani esa akasining qizi ustiga nikohlashdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлни аммаси устига, аммани эса акасининг қизи устига никоҳлашдан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَاصِمٌ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى الشَّعْبِيِّ كِتَابًا فِيهِ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَلاَ عَلَى خَالَتِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ هَذَا مِنْ جَابِرٍ ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ayol ammasi ustiga ham, xolasi ustiga ham nikohlanmaydi», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аёл аммаси устига ҳам, холаси устига ҳам никоҳланмайди», дедилар.

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا وَخَالَتِهَا ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayolni ammasi va xolasi ustiga nikohlashdan qaytardilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлни аммаси ва холаси устига никоҳлашдан қайтардилар.

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوْ عَلَى خَالَتِهَا ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayolni ammasi yoki xolasi ustiga nikohlashdan qaytardilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлни аммаси ёки холаси устига никоҳлашдан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ أَنْبَأَنَا مَالِكٌ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا حَرَّمَتْهُ الْوِلاَدَةُ حَرَّمَهُ الرَّضَاعُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Tugʻilish sababli harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Туғилиш сабабли ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِرَاكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عَمَّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ يُسَمَّى أَفْلَحَ اسْتَأْذَنَ عَلَيْهَا فَحَجَبَتْهُ فَأُخْبِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَحْتَجِبِي مِنْهُ فَإِنَّهُ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Uning emizishlik boʻyicha Aflah ismli amakisi uning oldiga kirishga ruxsat soʻradi, ammo u undan pardalandi. Bu haqda Rasululloh ﷺga xabar berildi. Shunda u zot: «Undan pardalanma, chunki nasab orqali harom boʻlgan narsa emizish orqali ham harom boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Унинг эмизишлик бўйича Афлаҳ исмли амакиси унинг олдига киришга рухсат сўради, аммо у ундан пардаланди. Бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺга хабар берилди. Шунда у зот: «Ундан пардаланма, чунки насаб орқали ҳаром бўлган нарса эмизиш орқали ҳам ҳаром бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Nasab orqali harom boʻlgan narsa emizish orqali ham harom boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Насаб орқали ҳаром бўлган нарса эмизиш орқали ҳам ҳаром бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمٍ، ‏{‏ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، ‏}‏ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلاَدَةِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tugʻilish orqali harom boʻlgan narsa emizish orqali ham harom boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Туғилиш орқали ҳаром бўлган нарса эмизиш орқали ҳам ҳаром бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ، رضى الله عنه قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ تَنَوَّقُ فِي قُرَيْشٍ وَتَدَعُنَا قَالَ ‏"‏ وَعِنْدَكَ أَحَدٌ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ بِنْتُ حَمْزَةَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لِي إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men: ‹Ey Allohning Rasuli, nega Quraysh ichidan xotin tanlab, bizni tashlab qoʻyasiz?› dedim. U zot: ‹Nazaringda kimdir bormi?› dedilar. Men: ‹Ha, Hamzaning qizi bor›, dedim. Rasululloh ﷺ: ‹Albatta, u menga halol emas, chunki u emizishlik boʻyicha akamning qizidir›, dedilar», deb aytdi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, нега Қурайш ичидан хотин танлаб, бизни ташлаб қўясиз?› дедим. У зот: ‹Назарингда кимдир борми?› дедилар. Мен: ‹Ҳа, Ҳамзанинг қизи бор›, дедим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Албатта, у менга ҳалол эмас, чунки у эмизишлик бўйича акамнинг қизидир›, дедилар», деб айтди.

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ذُكِرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنْتُ حَمْزَةَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ هَذَا سَمِعَهُ قَتَادَةُ مِنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga Hamzaning qizi zikr qilindi. Shunda u zot: «Albatta, u emizishlik boʻyicha akamning qizidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга Ҳамзанинг қизи зикр қилинди. Шунда у зот: «Албатта, у эмизишлик бўйича акамнинг қизидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُرِيدَ عَلَى بِنْتِ حَمْزَةَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ وَإِنَّهُ يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga Hamzaning qizi taklif qilindi. Shunda u zot: «Albatta, u emizishlik boʻyicha akamning qizidir. Nasab orqali harom boʻlgan narsa emizish orqali ham harom boʻladi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга Ҳамзанинг қизи таклиф қилинди. Шунда у зот: «Албатта, у эмизишлик бўйича акамнинг қизидир. Насаб орқали ҳаром бўлган нарса эмизиш орқали ҳам ҳаром бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ فِيمَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ - وَقَالَ الْحَارِثُ فِيمَا أُنْزِلَ مِنَ الْقُرْآنِ - عَشْرُ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ يُحَرِّمْنَ ثُمَّ نُسِخْنَ بِخَمْسٍ مَعْلُومَاتٍ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ مِمَّا يُقْرَأُ مِنَ الْقُرْآنِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Alloh azza va jalla nozil qilgan narsalar orasida ‹maʼlum oʻn marta emizish harom qiladi› degan hukm bor edi. Soʻng bu ‹maʼlum besh marta› bilan nasx qilindi. Rasululloh ﷺ vafot etganlarida, bu hamon Qurʼondan oʻqiladigan narsalardan edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Аллоҳ азза ва жалла нозил қилган нарсалар орасида ‹маълум ўн марта эмизиш ҳаром қилади› деган ҳукм бор эди. Сўнг бу ‹маълум беш марта› билан насх қилинди. Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида, бу ҳамон Қуръондан ўқиладиган нарсалардан эди», деди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، وَأَيُّوبَ، عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الرَّضَاعِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تُحَرِّمُ الإِمْلاَجَةُ وَلاَ الإِمْلاَجَتَانِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ قَتَادَةُ ‏"‏ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ ‏"‏ ‏.‏

Ummu Fadl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺdan emizish haqida soʻralganda, u zot: «Bir marta yoki ikki marta emish (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Умму Фадл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺдан эмизиш ҳақида сўралганда, у зот: «Бир марта ёки икки марта эмиш (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Zubayr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bir marta yoki ikki marta emish (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Зубайр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бир марта ёки икки марта эмиш (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir marta yoki ikki marta emish (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир марта ёки икки марта эмиш (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ كَتَبْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ بْنِ يَزِيدَ النَّخَعِيِّ نَسْأَلُهُ عَنِ الرَّضَاعِ، فَكَتَبَ أَنَّ شُرَيْحًا، حَدَّثَنَا أَنَّ عَلِيًّا وَابْنَ مَسْعُودٍ كَانَا يَقُولاَنِ يُحَرِّمُ مِنَ الرَّضَاعِ قَلِيلُهُ وَكَثِيرُهُ ‏.‏ وَكَانَ فِي كِتَابِهِ أَنَّ أَبَا الشَّعْثَاءِ الْمُحَارِبِيَّ حَدَّثَنَا أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ ‏"‏ لاَ تُحَرِّمُ الْخَطْفَةُ وَالْخَطْفَتَانِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Bir marta yoki ikki marta emish (nikohni) harom qilmaydi», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Бир марта ёки икки марта эмиш (никоҳни) ҳаром қилмайди», деб айтар эдилар.

أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي رَجُلٌ قَاعِدٌ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ وَرَأَيْتُ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ انْظُرْنَ مَا إِخْوَانُكُنَّ - وَمَرَّةً أُخْرَى - انْظُرْنَ مَنْ إِخْوَانُكُنَّ مِنَ الرَّضَاعَةِ فَإِنَّ الرَّضَاعَةَ مِنَ الْمَجَاعَةِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mening oldimga kirdilar, huzurimda esa bir kishi oʻtirgan edi. Bu u zotga ogʻir botdi va yuzlarida gʻazabni koʻrdim. Men: «Yo Rasululloh, u mening emikdosh akam», dedim. Shunda u zot: «Kimlar sizlarning (emikdosh) birodarlaringiz ekanini yaxshi bilib olinglar, chunki emizish (nikohni harom qiladigani) ochlik (davridagi emizishdan) boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менинг олдимга кирдилар, ҳузуримда эса бир киши ўтирган эди. Бу у зотга оғир ботди ва юзларида ғазабни кўрдим. Мен: «Ё Расулуллоҳ, у менинг эмикдош акам», дедим. Шунда у зот: «Кимлар сизларнинг (эмикдош) биродарларингиз эканини яхши билиб олинглар, чунки эмизиш (никоҳни ҳаром қиладигани) очлик (давридаги эмизишдан) бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَهَا وَأَنَّهَا سَمِعَتْ رَجُلاً يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا رَجُلٌ يَسْتَأْذِنُ فِي بَيْتِكَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أُرَاهُ فُلاَنًا ‏"‏ ‏.‏ لِعَمِّ حَفْصَةَ مِنَ الرَّضَاعَةِ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ لَوْ كَانَ فُلاَنٌ حَيًّا - لِعَمِّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ - دَخَلَ عَلَىَّ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الرَّضَاعَةَ تُحَرِّمُ مَا يُحَرَّمُ مِنَ الْوِلاَدَةِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uning huzurida edilar. U bir kishining Hafsaning uyiga kirishga izn soʻrayotganini eshitdi. Oisha aytadi: Men: «Yo Rasululloh, mana bu kishi sizning uyingizga kirishga izn soʻrayapti», dedim. Rasululloh ﷺ Hafsaning emikdosh amakisini nazarda tutib: «Uni falonchi deb oʻylayman», dedilar. Oisha aytadi: Men (oʻzimning emikdosh amakimni nazarda tutib): «Agar falonchi tirik boʻlganida oldimga kirarmidi?» dedim. Rasululloh ﷺ: «Albatta emizish tugʻishlik orqali harom boʻlgan narsani harom qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурида эдилар. У бир кишининг Ҳафсанинг уйига киришга изн сўраётганини эшитди. Оиша айтади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, мана бу киши сизнинг уйингизга киришга изн сўраяпти», дедим. Расулуллоҳ ﷺ Ҳафсанинг эмикдош амакисини назарда тутиб: «Уни фалончи деб ўйлайман», дедилар. Оиша айтади: Мен (ўзимнинг эмикдош амакимни назарда тутиб): «Агар фалончи тирик бўлганида олдимга кирармиди?» дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта эмизиш туғишлик орқали ҳаром бўлган нарсани ҳаром қилади», дедилар.

أَخْبَرَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَ عَمِّي أَبُو الْجَعْدِ مِنَ الرَّضَاعَةِ فَرَدَدْتُهُ - قَالَ وَقَالَ هِشَامٌ هُوَ أَبُو الْقُعَيْسِ - فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ائْذَنِي لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Mening emikdosh amakim Abul Jaʼd keldi, men uni (kirishdan) qaytardim. Soʻng Rasululloh ﷺ keldilar, men u zotga xabar berdim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unga izn ber», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Менинг эмикдош амаким Абул Жаъд келди, мен уни (киришдан) қайтардим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ келдилар, мен у зотга хабар бердим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унга изн бер», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، ‏{‏ عَنْ أَبِيهِ، ‏}‏ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَخَا أَبِي الْقُعَيْسِ، اسْتَأْذَنَ عَلَى عَائِشَةَ بَعْدَ آيَةِ الْحِجَابِ فَأَبَتْ أَنْ تَأْذَنَ لَهُ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنِي لَهُ فَإِنَّهُ عَمُّكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abul Quʼaysning ukasi hijob oyati (nozil boʻlgani)dan keyin Oishaning huzuriga kirishga izn soʻradi, u esa unga izn berishdan bosh tortdi. Bu Nabiy ﷺga aytilgan edi, u zot: «Unga izn ber, chunki u sening amakingdir», dedilar. Men: «Meni oʻsha ayol emizgan edi, u kishi emizmagan-ku», dedim. Shunda u zot: «U sening amakingdir, huzuringga kiraversin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абул Қуъайснинг укаси ҳижоб ояти (нозил бўлгани)дан кейин Оишанинг ҳузурига киришга изн сўради, у эса унга изн беришдан бош тортди. Бу Набий ﷺга айтилган эди, у зот: «Унга изн бер, чунки у сенинг амакингдир», дедилар. Мен: «Мени ўша аёл эмизган эди, у киши эмизмаган-ку», дедим. Шунда у зот: «У сенинг амакингдир, ҳузурингга кираверсин», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنْبَأَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ أَفْلَحُ أَخُو أَبِي الْقُعَيْسِ يَسْتَأْذِنُ عَلَىَّ وَهُوَ عَمِّي مِنَ الرَّضَاعَةِ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ حَتَّى جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنِي لَهُ فَإِنَّهُ عَمُّكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَذَلِكَ بَعْدَ أَنْ نَزَلَ الْحِجَابُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abul Quʼaysning ukasi Aflah oldimga kirishga izn soʻrar edi, u mening emikdosh amakim edi. Men esa unga izn berishdan bosh tortdim, toki Rasululloh ﷺ kelgunlaricha. Men u zotga xabar berdim, u zot: «Unga izn ber, chunki u sening amakingdir», dedilar. Oisha aytadi: Bu hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абул Қуъайснинг укаси Афлаҳ олдимга киришга изн сўрар эди, у менинг эмикдош амаким эди. Мен эса унга изн беришдан бош тортдим, токи Расулуллоҳ ﷺ келгунларича. Мен у зотга хабар бердим, у зот: «Унга изн бер, чунки у сенинг амакингдир», дедилар. Оиша айтади: Бу ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин эди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، وَهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اسْتَأْذَنَ عَلَىَّ عَمِّي أَفْلَحُ بَعْدَ مَا نَزَلَ الْحِجَابُ فَلَمْ آذَنْ لَهُ فَأَتَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنِي لَهُ فَإِنَّهُ عَمُّكِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ائْذَنِي لَهُ تَرِبَتْ يَمِينُكِ فَإِنَّهُ عَمُّكِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Amakim Aflah hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin oldimga kirishga izn soʻradi, men esa unga izn bermadim. Nabiy ﷺ oldimga keldilar, men u zotdan (bu haqda) soʻradim. U zot: «Unga izn ber, chunki u sening amakingdir», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, meni oʻsha ayol emizgan edi, u kishi emizmagan-ku», dedim. U zot: «Unga izn ber, qoʻling tuproqqa belansin, chunki u sening amakingdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Амаким Афлаҳ ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин олдимга киришга изн сўради, мен эса унга изн бермадим. Набий ﷺ олдимга келдилар, мен у зотдан (бу ҳақда) сўрадим. У зот: «Унга изн бер, чунки у сенинг амакингдир», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мени ўша аёл эмизган эди, у киши эмизмаган-ку», дедим. У зот: «Унга изн бер, қўлинг тупроққа белансин, чунки у сенинг амакингдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، وَإِسْحَاقُ بْنُ بَكْرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَ أَفْلَحُ أَخُو أَبِي الْقُعَيْسِ يَسْتَأْذِنُ فَقُلْتُ لاَ آذَنُ لَهُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ لَهُ جَاءَ أَفْلَحُ أَخُو أَبِي الْقُعَيْسِ يَسْتَأْذِنُ فَأَبَيْتُ أَنْ آذَنَ لَهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنِي لَهُ فَإِنَّهُ عَمُّكِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِي امْرَأَةُ أَبِي الْقُعَيْسِ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ائْذَنِي لَهُ فَإِنَّهُ عَمُّكِ ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abul Quʼaysning ukasi Aflah kelib, kirishga izn soʻradi. Men: «Allohning Nabiysi ﷺdan izn soʻramagunimcha unga izn bermayman», dedim. Allohning Nabiysi ﷺ kelganlarida, u zotga: «Abul Quʼaysning ukasi Aflah kelib, kirishga izn soʻradi, men esa unga izn berishdan bosh tortdim», dedim. U zot: «Unga izn ber, chunki u sening amakingdir», dedilar. Men: «Meni Abul Quʼaysning xotini emizgan edi, u kishi emizmagan-ku», dedim. U zot: «Unga izn ber, chunki u sening amakingdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абул Қуъайснинг укаси Афлаҳ келиб, киришга изн сўради. Мен: «Аллоҳнинг Набийси ﷺдан изн сўрамагунимча унга изн бермайман», дедим. Аллоҳнинг Набийси ﷺ келганларида, у зотга: «Абул Қуъайснинг укаси Афлаҳ келиб, киришга изн сўради, мен эса унга изн беришдан бош тортдим», дедим. У зот: «Унга изн бер, чунки у сенинг амакингдир», дедилар. Мен: «Мени Абул Қуъайснинг хотини эмизган эди, у киши эмизмаган-ку», дедим. У зот: «Унга изн бер, чунки у сенинг амакингдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ نَافِعٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ، تَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ جَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لأَرَى فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ مِنْ دُخُولِ سَالِمٍ عَلَىَّ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْضِعِيهِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ إِنَّهُ لَذُو لِحْيَةٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَرْضِعِيهِ يَذْهَبْ مَا فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا عَرَفْتُهُ فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ بَعْدُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sahla binti Suhayl Rasululloh ﷺ huzuriga keldi va: «Yo Rasululloh, Solim oldimga kirganida Abu Huzayfaning yuzida (norozilikni) koʻrayapman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Uni emizib qoʻy», dedilar. U: «U soqolli-ku», dedi. U zot: «Uni emizib qoʻy, Abu Huzayfaning yuzidagi (norozilik) ketadi», dedilar. U ayol aytadi: Alloh nomiga qasamki, shundan keyin Abu Huzayfaning yuzida (bunday narsani) sezmadim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саҳла бинти Суҳайл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келди ва: «Ё Расулуллоҳ, Солим олдимга кирганида Абу Ҳузайфанинг юзида (норозиликни) кўраяпман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни эмизиб қўй», дедилар. У: «У соқолли-ку», деди. У зот: «Уни эмизиб қўй, Абу Ҳузайфанинг юзидаги (норозилик) кетади», дедилар. У аёл айтади: Аллоҳ номига қасамки, шундан кейин Абу Ҳузайфанинг юзида (бундай нарсани) сезмадим.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْنَاهُ مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، - وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ مِنْ دُخُولِ سَالِمٍ عَلَىَّ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَرْضِعِيهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَكَيْفَ أُرْضِعُهُ وَهُوَ رَجُلٌ كَبِيرٌ فَقَالَ ‏"‏ أَلَسْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ رَجُلٌ كَبِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَتْ بَعْدُ فَقَالَتْ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ نَبِيًّا مَا رَأَيْتُ فِي وَجْهِ أَبِي حُذَيْفَةَ بَعْدُ شَيْئًا أَكْرَهُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sahla binti Suhayl Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Solim oldimga kirganida Abu Huzayfaning yuzida (norozilikni) koʻrayapman», dedi. U zot: «Bas, uni emizib qoʻy», dedilar. U: «U katta yoshli kishi boʻlsa, uni qanday emizaman?» dedi. U zot: «Uning katta yoshli kishi ekanini men bilmaymanmi?» dedilar. Soʻng u yana kelib: «Seni haq bilan Nabiy qilib yuborgan Zotga qasamki, shundan keyin Abu Huzayfaning yuzida oʻzim yoqtirmaydigan hech narsani koʻrmadim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саҳла бинти Суҳайл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Солим олдимга кирганида Абу Ҳузайфанинг юзида (норозиликни) кўраяпман», деди. У зот: «Бас, уни эмизиб қўй», дедилар. У: «У катта ёшли киши бўлса, уни қандай эмизаман?» деди. У зот: «Унинг катта ёшли киши эканини мен билмайманми?» дедилар. Сўнг у яна келиб: «Сени ҳақ билан Набий қилиб юборган Зотга қасамки, шундан кейин Абу Ҳузайфанинг юзида ўзим ёқтирмайдиган ҳеч нарсани кўрмадим», деди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ الْوَزِيرِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ يَحْيَى، وَرَبِيعَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةَ أَبِي حُذَيْفَةَ أَنْ تُرْضِعَ سَالِمًا مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ حَتَّى تَذْهَبَ غَيْرَةُ أَبِي حُذَيْفَةَ فَأَرْضَعَتْهُ وَهُوَ رَجُلٌ ‏.‏ قَالَ رَبِيعَةُ فَكَانَتْ رُخْصَةً لِسَالِمٍ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Abu Huzayfaning xotiniga Abu Huzayfaning rashki ketishi uchun uning ozod qilingan quli Solimni emizishni buyurdilar. U esa Solimni emizdi, holbuki u (katta yoshli) kishi edi. Bu Solimga (berilgan) ruxsat edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Абу Ҳузайфанинг хотинига Абу Ҳузайфанинг рашки кетиши учун унинг озод қилинган қули Солимни эмизишни буюрдилар. У эса Солимни эмизди, ҳолбуки у (катта ёшли) киши эди. Бу Солимга (берилган) рухсат эди.

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ سُفْيَانَ، - وَهُوَ ابْنُ حَبِيبٍ - عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَتْ سَهْلَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ سَالِمًا يَدْخُلُ عَلَيْنَا وَقَدْ عَقَلَ مَا يَعْقِلُ الرِّجَالُ وَعَلِمَ مَا يَعْلَمُ الرِّجَالُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَرْضِعِيهِ تَحْرُمِي عَلَيْهِ بِذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَمَكَثْتُ حَوْلاً لاَ أُحَدِّثُ بِهِ وَلَقِيتُ الْقَاسِمَ فَقَالَ حَدِّثْ بِهِ وَلاَ تَهَابُهُ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Sahla Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, Solim oldimizga kirib-chiqadi, holbuki u erkaklar aql yetkazadigan narsalarga aql yetkazib, erkaklar biladigan narsalarni bilib qoldi», dedi. U zot: «Uni emiz, shu bilan unga harom boʻlasan», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Саҳла Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Солим олдимизга кириб-чиқади, ҳолбуки у эркаклар ақл етказадиган нарсаларга ақл етказиб, эркаклар биладиган нарсаларни билиб қолди», деди. У зот: «Уни эмиз, шу билан унга ҳаром бўласан», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ سَالِمًا، مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ كَانَ مَعَ أَبِي حُذَيْفَةَ وَأَهْلِهِ فِي بَيْتِهِمْ فَأَتَتْ بِنْتُ سُهَيْلٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنَّ سَالِمًا قَدْ بَلَغَ مَا يَبْلُغُ الرِّجَالُ وَعَقَلَ مَا عَقَلُوهُ وَإِنَّهُ يَدْخُلُ عَلَيْنَا وَإِنِّي أَظُنُّ فِي نَفْسِ أَبِي حُذَيْفَةَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْضِعِيهِ تَحْرُمِي عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَرْضَعْتُهُ فَذَهَبَ الَّذِي فِي نَفْسِ أَبِي حُذَيْفَةَ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُهُ فَذَهَبَ الَّذِي فِي نَفْسِ أَبِي حُذَيْفَةَ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Huzayfaning ozod qilingan quli Solim Abu Huzayfa va uning ahli bilan bir uyda edi. Suhaylning qizi Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Solim erkaklar yetadigan yoshga yetdi va ular aql yetkazgan narsalarga aql yetkazdi. U oldimizga kirib-chiqadi, men esa Abu Huzayfaning koʻnglida bundan bir narsa borligini oʻylayapman», dedi. Nabiy ﷺ: «Uni emiz, unga harom boʻlasan», dedilar. Bas, men uni emizdim, shunda Abu Huzayfaning koʻnglidagi narsa ketdi. Men uning oldiga qaytib: «Men uni emizdim», dedim va Abu Huzayfaning koʻnglidagi narsa ketdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Ҳузайфанинг озод қилинган қули Солим Абу Ҳузайфа ва унинг аҳли билан бир уйда эди. Суҳайлнинг қизи Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Солим эркаклар етадиган ёшга етди ва улар ақл етказган нарсаларга ақл етказди. У олдимизга кириб-чиқади, мен эса Абу Ҳузайфанинг кўнглида бундан бир нарса борлигини ўйлаяпман», деди. Набий ﷺ: «Уни эмиз, унга ҳаром бўласан», дедилар. Бас, мен уни эмиздим, шунда Абу Ҳузайфанинг кўнглидаги нарса кетди. Мен унинг олдига қайтиб: «Мен уни эмиздим», дедим ва Абу Ҳузайфанинг кўнглидаги нарса кетди.

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، وَمَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ أَبَى سَائِرُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَدْخُلَ عَلَيْهِنَّ بِتِلْكَ الرَّضْعَةِ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ - يُرِيدُ رَضَاعَةَ الْكَبِيرِ - وَقُلْنَ لِعَائِشَةَ وَاللَّهِ مَا نُرَى الَّذِي أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَهْلَةَ بِنْتَ سُهَيْلٍ إِلاَّ رُخْصَةً فِي رَضَاعَةِ سَالِمٍ وَحْدَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاللَّهِ لاَ يَدْخُلُ عَلَيْنَا أَحَدٌ بِهَذِهِ الرَّضْعَةِ وَلاَ يَرَانَا ‏.‏

Urva ibn Zubayr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning boshqa ayollari oʻsha emizish, yaʼni katta yoshdagini emizish sababi bilan huzurlariga hech kimning kirishini rad etishdi va Oishaga: «Allohga qasamki, biz Rasululloh ﷺ Sahla bint Suhaylga buyurgan narsani Rasululloh ﷺ tomonidan faqat Solimni emizishga berilgan ruxsat deb bilamiz. Allohga qasamki, bu emizish sababi bilan oldimizga hech kim kirmaydi va bizni koʻrmaydi», deyishdi.Урва ибн Зубайр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг бошқа аёллари ўша эмизиш, яъни катта ёшдагини эмизиш сабаби билан ҳузурларига ҳеч кимнинг киришини рад этишди ва Оишага: «Аллоҳга қасамки, биз Расулуллоҳ ﷺ Саҳла бинт Суҳайлга буюрган нарсани Расулуллоҳ ﷺ томонидан фақат Солимни эмизишга берилган рухсат деб биламиз. Аллоҳга қасамки, бу эмизиш сабаби билан олдимизга ҳеч ким кирмайди ва бизни кўрмайди», дейишди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ، أَنَّ أُمَّهُ، زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّهَا أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانَتْ تَقُولُ أَبَى سَائِرُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُدْخَلَ عَلَيْهِنَّ بِتِلْكَ الرَّضَاعَةِ وَقُلْنَ لِعَائِشَةَ وَاللَّهِ مَا نُرَى هَذِهِ إِلاَّ رُخْصَةً رَخَّصَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً لِسَالِمٍ فَلاَ يَدْخُلْ عَلَيْنَا أَحَدٌ بِهَذِهِ الرَّضَاعَةِ وَلاَ يَرَانَا ‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho) shunday der edilar: Nabiy ﷺning boshqa ayollari oʻsha emizish sababi bilan huzurlariga hech kimning kirishini rad etishdi va Oishaga: «Allohga qasamki, biz buni Rasululloh ﷺ faqat Solimga xos qilib bergan ruxsat deb bilamiz. Bas, bu emizish sababi bilan oldimizga hech kim kirmaydi va bizni koʻrmaydi», deyishdi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо) шундай дер эдилар: Набий ﷺнинг бошқа аёллари ўша эмизиш сабаби билан ҳузурларига ҳеч кимнинг киришини рад этишди ва Оишага: «Аллоҳга қасамки, биз буни Расулуллоҳ ﷺ фақат Солимга хос қилиб берган рухсат деб биламиз. Бас, бу эмизиш сабаби билан олдимизга ҳеч ким кирмайди ва бизни кўрмайди», дейишди.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ جُدَامَةَ بِنْتَ وَهْبٍ، حَدَّثَتْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيلَةِ حَتَّى ذَكَرْتُ أَنَّ فَارِسَ وَالرُّومَ يَصْنَعُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ إِسْحَاقُ ‏"‏ يَصْنَعُونَهُ فَلاَ يَضُرُّ أَوْلاَدَهُمْ ‏"‏ ‏.‏

Judoma bint Vahb (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men gʻiyla (emizuvchi ayol bilan yaqinlik qilish)dan qaytarishni koʻngildan oʻtkazgan edim, soʻng fors va rumliklar buni qilishlarini esladim va bu ularning bolalariga zarar yetkazmasligini esladim», dedilar.Жудома бинт Ваҳб (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ғийла (эмизувчи аёл билан яқинлик қилиш)дан қайтаришни кўнгилдан ўтказган эдим, сўнг форс ва румликлар буни қилишларини эсладим ва бу уларнинг болаларига зарар етказмаслигини эсладим», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، وَحُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بِشْرِ بْنِ مَسْعُودٍ، وَرَدَّ الْحَدِيثَ حَتَّى رَدَّهُ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ ذُكِرَ ذَلِكَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا الرَّجُلُ تَكُونُ لَهُ الْمَرْأَةُ فَيُصِيبُهَا وَيَكْرَهُ الْحَمْلَ وَتَكُونُ لَهُ الأَمَةُ فَيُصِيبُ مِنْهَا وَيَكْرَهُ أَنْ تَحْمِلَ مِنْهُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ عَلَيْكُمْ أَنْ لاَ تَفْعَلُوا فَإِنَّمَا هُوَ الْقَدَرُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurlarida bu (azl) haqida gap ochildi. U zot: «Bu nima ekan?» dedilar. Biz: «Kishining ayoli boʻladi, u ayoli bilan yaqinlik qiladi, ammo homiladorlikni yoqtirmaydi; yoki choʻrisi boʻladi, u bilan yaqinlik qiladi, ammo undan homilador boʻlishini yoqtirmaydi», dedik. U zot: «Buni qilmasangiz sizga zarar yoʻq, chunki bu qadardir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида бу (азл) ҳақида гап очилди. У зот: «Бу нима экан?» дедилар. Биз: «Кишининг аёли бўлади, у аёли билан яқинлик қилади, аммо ҳомиладорликни ёқтирмайди; ёки чўриси бўлади, у билан яқинлик қилади, аммо ундан ҳомиладор бўлишини ёқтирмайди», дедик. У зот: «Буни қилмасангиз сизга зарар йўқ, чунки бу қадардир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي الْفَيْضِ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُرَّةَ الزُّرَقِيَّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الزُّرَقِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْعَزْلِ فَقَالَ إِنَّ امْرَأَتِي تُرْضِعُ وَأَنَا أَكْرَهُ أَنْ تَحْمِلَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مَا قَدْ قُدِّرَ فِي الرَّحِمِ سَيَكُونُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said az-Zuraqiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺdan azl haqida soʻrab: «Ayolim emizmoqda, men uning homilador boʻlishini yoqtirmayman», dedi. Nabiy ﷺ: «Bachadonda taqdir qilingan narsa albatta boʻladi», dedilar.Абу Саид аз-Зурақий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺдан азл ҳақида сўраб: «Аёлим эмизмоқда, мен унинг ҳомиладор бўлишини ёқтирмайман», деди. Набий ﷺ: «Бачадонда тақдир қилинган нарса албатта бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يُذْهِبُ عَنِّي مَذَمَّةَ الرَّضَاعِ قَالَ ‏"‏ غُرَّةُ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Hajjoj ibn Hajjoj (roziyallohu anhu)ning otasidan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, emizganning haqqini nima toʻlashimga sabab boʻladi?» dedim. U zot: «Bir qul yoki choʻri berish bilan», dedilar.Ҳажжож ибн Ҳажжож (розияллоҳу анҳу)нинг отасидан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, эмизганнинг ҳаққини нима тўлашимга сабаб бўлади?» дедим. У зот: «Бир қул ёки чўри бериш билан», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ، عُقْبَةَ وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا ‏.‏ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقُلْتُ إِنِّي تَزَوَّجْتُ فُلاَنَةَ بِنْتَ فُلاَنٍ فَجَاءَتْنِي امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا ‏.‏ فَأَعْرَضَ عَنِّي فَأَتَيْتُهُ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ فَقُلْتُ إِنَّهَا كَاذِبَةٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَكَيْفَ بِهَا وَقَدْ زَعَمَتْ أَنَّهَا قَدْ أَرْضَعَتْكُمَا دَعْهَا عَنْكَ ‏"‏ ‏.‏

Uqba ibn al-Horis (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men bir ayolga uylandim, soʻng bizga bir qora ayol kelib: «Men ikkovingizni emizganman», dedi. Men Nabiy ﷺ huzurlariga kelib xabar berdim va: «Men falonchining qizi falonchiga uylandim, soʻng menga bir qora ayol kelib, ikkovimizni emizganini aytdi», dedim. U zot mendan yuz oʻgirdilar. Men u zotning oldilariga toman kelib: «U yolgʻonchi», dedim. U zot: «U ikkovingizni emizganini daʼvo qildi, endi u bilan qanday yashaysan? Uni oʻzingdan qoʻyib yubor», dedilar.Уқба ибн ал-Ҳорис (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен бир аёлга уйландим, сўнг бизга бир қора аёл келиб: «Мен икковингизни эмизганман», деди. Мен Набий ﷺ ҳузурларига келиб хабар бердим ва: «Мен фалончининг қизи фалончига уйландим, сўнг менга бир қора аёл келиб, икковимизни эмизганини айтди», дедим. У зот мендан юз ўгирдилар. Мен у зотнинг олдиларига томан келиб: «У ёлғончи», дедим. У зот: «У икковингизни эмизганини даъво қилди, энди у билан қандай яшайсан? Уни ўзингдан қўйиб юбор», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ لَقِيتُ خَالِي وَمَعَهُ الرَّايَةُ فَقُلْتُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةَ أَبِيهِ مِنْ بَعْدِهِ أَنْ أَضْرِبَ عُنُقَهُ أَوْ أَقْتُلَهُ ‏.‏

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men togʻamni uchratdim, uning qoʻlida bayroq bor edi. Men: «Qayoqqa bormoqchisan?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ meni otasi vafot etganidan keyin otasining ayoliga uylangan bir kishining oldiga uning boʻynini urishga yoki uni oʻldirishga yubordilar», dedi.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен тоғамни учратдим, унинг қўлида байроқ бор эди. Мен: «Қаёққа бормоқчисан?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ мени отаси вафот этганидан кейин отасининг аёлига уйланган бир кишининг олдига унинг бўйнини уришга ёки уни ўлдиришга юбордилар», деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ زَيْدٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَصَبْتُ عَمِّي وَمَعَهُ رَايَةٌ فَقُلْتُ أَيْنَ تُرِيدُ فَقَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةَ أَبِيهِ فَأَمَرَنِي أَنْ أَضْرِبَ عُنُقَهُ وَآخُذَ مَالَهُ ‏.‏

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men amakimni uchratdim, uning qoʻlida bayroq bor edi. Men: «Qayoqqa bormoqchisan?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ meni otasining ayoliga uylangan bir kishining oldiga yuborib, boʻynini urishimga va molini olishimga buyurdilar», dedi.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен амакимни учратдим, унинг қўлида байроқ бор эди. Мен: «Қаёққа бормоқчисан?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ мени отасининг аёлига уйланган бир кишининг олдига юбориб, бўйнини уришимга ва молини олишимга буюрдилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ الْهَاشِمِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ جَيْشًا إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقُوا عَدُوًّا فَقَاتَلُوهُمْ وَظَهَرُوا عَلَيْهِمْ فَأَصَابُوا لَهُمْ سَبَايَا لَهُنَّ أَزْوَاجٌ فِي الْمُشْرِكِينَ فَكَانَ الْمُسْلِمُونَ تَحَرَّجُوا مِنْ غِشْيَانِهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلاَّ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ‏}‏ أَىْ هَذَا لَكُمْ حَلاَلٌ إِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُهُنَّ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ Avtosga bir qoʻshin yubordilar. Ular dushmanni uchratib, ular bilan jang qilishdi va ustidan gʻolib kelishdi. Ular mushriklar orasida erlari bor asira ayollarni qoʻlga kiritishdi. Musulmonlar ular bilan yaqinlik qilishdan tortinishdi. Shunda Alloh azza va jalla: {Erli ayollarni (nikohlash ham harom qilindi), magar qoʻlingiz ostidagi choʻrilar bundan mustasno} (Niso 24) oyatini nozil qildi. Yaʼni, iddalari tugagach, bu sizlar uchun haloldir.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ Автосга бир қўшин юбордилар. Улар душманни учратиб, улар билан жанг қилишди ва устидан ғолиб келишди. Улар мушриклар орасида эрлари бор асира аёлларни қўлга киритишди. Мусулмонлар улар билан яқинлик қилишдан тортинишди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Эрли аёлларни (никоҳлаш ҳам ҳаром қилинди), магар қўлингиз остидаги чўрилар бундан мустасно} (Нисо 24) оятини нозил қилди. Яъни, иддалари тугагач, бу сизлар учун ҳалолдир.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الشِّغَارِ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shigʻordan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шиғордан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ جَلَبَ وَلاَ جَنَبَ وَلاَ شِغَارَ فِي الإِسْلاَمِ وَمَنِ انْتَهَبَ نُهْبَةً فَلَيْسَ مِنَّا ‏"‏ ‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻq. Kim bir narsani talon-toroj qilib olsa, u bizdan emas», dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқ. Ким бир нарсани талон-торож қилиб олса, у биздан эмас», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنِ الْفَزَارِيِّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ جَلَبَ وَلاَ جَنَبَ وَلاَ شِغَارَ فِي الإِسْلاَمِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ فَاحِشٌ وَالصَّوَابُ حَدِيثُ بِشْرٍ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Islomda jalab ham, janab ham, shigʻor ham yoʻqdir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Исломда жалаб ҳам, жанаб ҳам, шиғор ҳам йўқдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، ح وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ مَالِكٌ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الشِّغَارِ وَالشِّغَارُ أَنْ يُزَوِّجَ الرَّجُلُ الرَّجُلَ ابْنَتَهُ عَلَى أَنْ يُزَوِّجَهُ ابْنَتَهُ وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا صَدَاقٌ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shigʻordan qaytardilar. Shigʻor shuki, bir kishi ikkinchi bir kishiga oʻz qizini shu shart bilan nikohlab beradiki, u ham buning qizini oʻziga nikohlab beradi va oʻrtalarida hech qanday mahr boʻlmaydi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шиғордан қайтардилар. Шиғор шуки, бир киши иккинчи бир кишига ўз қизини шу шарт билан никоҳлаб берадики, у ҳам бунинг қизини ўзига никоҳлаб беради ва ўрталарида ҳеч қандай маҳр бўлмайди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الشِّغَارِ ‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَالشِّغَارُ كَانَ الرَّجُلُ يُزَوِّجُ ابْنَتَهُ عَلَى أَنْ يُزَوِّجَهُ أُخْتَهُ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shigʻordan qaytardilar. Shigʻor shuki, bir kishi ikkinchi bir kishiga oʻz qizini shu shart bilan nikohlab beradiki, u ham buning singlisini oʻziga nikohlab beradi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шиғордан қайтардилар. Шиғор шуки, бир киши иккинчи бир кишига ўз қизини шу шарт билан никоҳлаб берадики, у ҳам бунинг синглисини ўзига никоҳлаб беради.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ امْرَأَةً، جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُ لأَهَبَ نَفْسِي لَكَ ‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَعَّدَ النَّظَرَ إِلَيْهَا وَصَوَّبَهُ ثُمَّ طَأْطَأَ رَأْسَهُ فَلَمَّا رَأَتِ الْمَرْأَةُ أَنَّهُ لَمْ يَقْضِ فِيهَا شَيْئًا جَلَسَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَزَوِّجْنِيهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَىْءٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ مَا وَجَدْتُ شَيْئًا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ انْظُرْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ وَلَكِنْ هَذَا إِزَارِي - قَالَ سَهْلٌ مَا لَهُ رِدَاءٌ - فَلَهَا نِصْفُهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا تَصْنَعُ بِإِزَارِكَ إِنْ لَبِسْتَهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا مِنْهُ شَىْءٌ وَإِنْ لَبِسَتْهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْكَ مِنْهُ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ فَجَلَسَ الرَّجُلُ حَتَّى طَالَ مَجْلِسُهُ ثُمَّ قَامَ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَلِّيًا فَأَمَرَ بِهِ فَدُعِيَ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ ‏"‏ مَاذَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَعِي سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا ‏.‏ عَدَّدَهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ تَقْرَؤُهُنَّ عَنْ ظَهْرِ قَلْبٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَلَّكْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, oʻzimni sizga hadya qilgani keldim», dedi. Rasululloh ﷺ unga bir qarab, koʻzlarini yuqoriga koʻtarib, soʻng pastga tushirdilar, keyin boshlarini quyi soldilar. Ayol u zot oʻzi haqida biror narsa hukm qilmaganlarini koʻrgach, oʻtirdi. Shunda sahobalaridan bir kishi turib: «Ey Allohning Rasuli, agar sizga uning hojati boʻlmasa, uni menga nikohlab bering», dedi. U zot: «Sening yoningda biror narsa bormi?» dedilar. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, hech narsa topmayapman», dedi. U zot: «Qarab koʻr, temirdan yasalgan uzuk boʻlsa ham», dedilar. U borib, soʻng qaytib keldi va: «Yoʻq, Allohga qasamki, ey Allohning Rasuli, temirdan yasalgan uzuk ham topmadim, lekin mana bu izorim bor — Sahl aytadiki: uning ridosi ham yoʻq edi — uning yarmi shu ayolga boʻlsin», dedi. Rasululloh ﷺ: «Izoringni nima qilasan? Agar sen uni kiysang, unga undan hech narsa boʻlmaydi, agar u kiysa, senga undan hech narsa boʻlmaydi», dedilar. Bas, u kishi oʻtirdi, oʻtirgani choʻzildi, soʻng turib ketdi. Rasululloh ﷺ uning ketayotganini koʻrib, chaqirishga buyurdilar va u chaqirildi. Kelgach, u zot: «Sening yoningda Qurʼondan nima bor?» dedilar. U: «Yonimda falon sura va falon sura bor», deb ularni sanab berdi. U zot: «Ularni yoddan oʻqiy olasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Seni unga yoningdagi Qurʼon evaziga egalik qildirdim», dedilar.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, ўзимни сизга ҳадя қилгани келдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга бир қараб, кўзларини юқорига кўтариб, сўнг пастга туширдилар, кейин бошларини қуйи солдилар. Аёл у зот ўзи ҳақида бирор нарса ҳукм қилмаганларини кўргач, ўтирди. Шунда саҳобаларидан бир киши туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар сизга унинг ҳожати бўлмаса, уни менга никоҳлаб беринг», деди. У зот: «Сенинг ёнингда бирор нарса борми?» дедилар. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ҳеч нарса топмаяпман», деди. У зот: «Қараб кўр, темирдан ясалган узук бўлса ҳам», дедилар. У бориб, сўнг қайтиб келди ва: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, эй Аллоҳнинг Расули, темирдан ясалган узук ҳам топмадим, лекин мана бу изорим бор — Саҳл айтадики: унинг ридоси ҳам йўқ эди — унинг ярми шу аёлга бўлсин», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Изорингни нима қиласан? Агар сен уни кийсанг, унга ундан ҳеч нарса бўлмайди, агар у кийса, сенга ундан ҳеч нарса бўлмайди», дедилар. Бас, у киши ўтирди, ўтиргани чўзилди, сўнг туриб кетди. Расулуллоҳ ﷺ унинг кетаётганини кўриб, чақиришга буюрдилар ва у чақирилди. Келгач, у зот: «Сенинг ёнингда Қуръондан нима бор?» дедилар. У: «Ёнимда фалон сура ва фалон сура бор», деб уларни санаб берди. У зот: «Уларни ёддан ўқий оласанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Сени унга ёнингдаги Қуръон эвазига эгалик қилдирдим», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ تَزَوَّجَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ فَكَانَ صَدَاقُ مَا بَيْنَهُمَا الإِسْلاَمَ أَسْلَمَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ قَبْلَ أَبِي طَلْحَةَ فَخَطَبَهَا فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ فَإِنْ أَسْلَمْتَ نَكَحْتُكَ ‏.‏ فَأَسْلَمَ فَكَانَ صَدَاقَ مَا بَيْنَهُمَا ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga uylandi, ular oʻrtasidagi mahr Islom boʻldi. Ummu Sulaym Abu Talhadan oldin musulmon boʻlgan edi. U ayolga sovchi qoʻyganida, ayol: «Men musulmon boʻlganman, agar sen ham musulmon boʻlsang, senga tegaman», dedi. Bas, u musulmon boʻldi va shu ular oʻrtasidagi mahr boʻldi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга уйланди, улар ўртасидаги маҳр Ислом бўлди. Умму Сулайм Абу Талҳадан олдин мусулмон бўлган эди. У аёлга совчи қўйганида, аёл: «Мен мусулмон бўлганман, агар сен ҳам мусулмон бўлсанг, сенга тегаман», деди. Бас, у мусулмон бўлди ва шу улар ўртасидаги маҳр бўлди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَطَبَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا مِثْلُكَ يَا أَبَا طَلْحَةَ يُرَدُّ وَلَكِنَّكَ رَجُلٌ كَافِرٌ وَأَنَا امْرَأَةٌ مُسْلِمَةٌ وَلاَ يَحِلُّ لِي أَنْ أَتَزَوَّجَكَ فَإِنْ تُسْلِمْ فَذَاكَ مَهْرِي وَمَا أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ ‏.‏ فَأَسْلَمَ فَكَانَ ذَلِكَ مَهْرَهَا - قَالَ ثَابِتٌ فَمَا سَمِعْتُ بِامْرَأَةٍ قَطُّ كَانَتْ أَكْرَمَ مَهْرًا مِنْ أُمِّ سُلَيْمٍ الإِسْلاَمَ - فَدَخَلَ بِهَا فَوَلَدَتْ لَهُ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga sovchi qoʻydi. Ayol: «Allohga qasamki, ey Abu Talha, sendek kishi rad etilmaydi, lekin sen kofir kishisan, men esa musulmon ayolman, senga tegishim menga halol emas. Agar musulmon boʻlsang, mana shu mening mahrimdir va sendan bundan boshqa narsa soʻramayman», dedi. Bas, u musulmon boʻldi va shu uning mahri boʻldi. Ummu Sulaymdan aziz mahrli ayolni hech eshitmaganman. Soʻng u ayolga qoʻshildi va ayol unga farzand tugʻib berdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга совчи қўйди. Аёл: «Аллоҳга қасамки, эй Абу Талҳа, сендек киши рад этилмайди, лекин сен кофир кишисан, мен эса мусулмон аёлман, сенга тегишим менга ҳалол эмас. Агар мусулмон бўлсанг, мана шу менинг маҳримдир ва сендан бундан бошқа нарса сўрамайман», деди. Бас, у мусулмон бўлди ва шу унинг маҳри бўлди. Умму Сулаймдан азиз маҳрли аёлни ҳеч эшитмаганман. Сўнг у аёлга қўшилди ва аёл унга фарзанд туғиб берди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، وَعَبْدَ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ صُهَيْبٍ - عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، ح وَأَنْبَأَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، وَشُعَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَهُ صَدَاقَهَا ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uni ozod qilishni uning mahri qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва уни озод қилишни унинг маҳри қилдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، ح وَأَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَنَسٍ، أَعْتَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا مَهْرَهَا ‏.‏ وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uning ozodligini uning mahri qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва унинг озодлигини унинг маҳри қилдилар.

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ثَلاَثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ رَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ أَدَبَهَا وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا وَعَبْدٌ يُؤَدِّي حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ وَمُؤْمِنُ أَهْلِ الْكِتَابِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch kishiga ajrlari ikki marta beriladi: chorisi boʻlgan kishi uni chiroyli tarbiyalab, chiroyli oʻrgatib, soʻng ozod qilib, unga uylansa; Allohning haqqi va xoʻjayinlarining haqqini ado etadigan qul; va ahli kitobning moʻmini», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч кишига ажрлари икки марта берилади: чориси бўлган киши уни чиройли тарбиялаб, чиройли ўргатиб, сўнг озод қилиб, унга уйланса; Аллоҳнинг ҳаққи ва хўжайинларининг ҳаққини адо этадиган қул; ва аҳли китобнинг мўмини», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي زُبَيْدٍ، عَبْثَرِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَعْتَقَ جَارِيَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim choʻrisini ozod qilib, soʻng unga uylansa, unga ikki ajr bordir», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким чўрисини озод қилиб, сўнг унга уйланса, унга икки ажр бордир», дедилар.

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حِجْرِ وَلِيِّهَا فَتُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ فَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ يُتْلَى فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي فِيهَا ‏{‏ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ ‏}‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الآيَةِ الأُخْرَى ‏{‏ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ ‏}‏ رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فى مَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ ‏.‏

Urva ibn az-Zubayr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Oishadan Alloh azza va jallaning: {Agar yetim qizlar haqida adolat qila olmasligingizdan qoʻrqsangiz, oʻzingizga maʼqul boshqa ayollarga uylaninglar} degan qavli haqida soʻradi. Oisha (roziyallohu anho): «Ey jiyanim, bu — vasiysining qaramogʻida boʻlgan va uning molida sherik boʻlgan yetim qizdir. Vasiysiga uning moli va goʻzalligi yoqib qoladi va u qizning mahrida adolat qilmay, unga boshqalar beradigan miqdorni bermay, unga uylanmoqchi boʻladi. Bas, ular bu qizlarga faqat adolat qilib, ularning mahrini eng yuqori darajasiga yetkazgan holdagina uylanishlariga ijozat berilib, undan boshqa holda uylanishdan qaytarildilar va oʻzlariga maʼqul boshqa ayollarga uylanishga buyurildilar», dedi. Urva aytadi: Oisha dedi: «Soʻng odamlar bu qizlar haqida Rasululloh ﷺdan yana fatvo soʻradilar, shunda Alloh azza va jalla: {Sendan ayollar haqida fatvo soʻraydilar. Ayt: Alloh ular haqida sizlarga fatvo beradi} deb, {ularga uylanishni istaysizlar} degan qavligacha nozil qildi». Oisha dedi: «Alloh taolo Kitobda oʻqiladi deb zikr qilgan narsa avvalgi oyat boʻlib, unda: {Agar yetim qizlar haqida adolat qila olmasligingizdan qoʻrqsangiz, oʻzingizga maʼqul ayollarga uylaninglar} deyilgan». Oisha dedi: «Boshqa oyatdagi Allohning: {ularga uylanishni istaysizlar} degan qavli esa — biringizning qaramogʻida boʻlgan, moli va goʻzalligi kam boʻlgan yetim qizidan yuz oʻgirishidir. Bas, ular yetim qizlarning moliga qiziqqan holda ulardan yuz oʻgirganliklari sababli, faqat adolat bilan boʻlmasa, ularga uylanishdan qaytarildilar».Урва ибн аз-Зубайр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Оишадан Аллоҳ азза ва жалланинг: {Агар етим қизлар ҳақида адолат қила олмаслигингиздан қўрқсангиз, ўзингизга маъқул бошқа аёлларга уйланинглар} деган қавли ҳақида сўради. Оиша (розияллоҳу анҳо): «Эй жияним, бу — васийсининг қарамоғида бўлган ва унинг молида шерик бўлган етим қиздир. Васийсига унинг моли ва гўзаллиги ёқиб қолади ва у қизнинг маҳрида адолат қилмай, унга бошқалар берадиган миқдорни бермай, унга уйланмоқчи бўлади. Бас, улар бу қизларга фақат адолат қилиб, уларнинг маҳрини энг юқори даражасига етказган ҳолдагина уйланишларига ижозат берилиб, ундан бошқа ҳолда уйланишдан қайтарилдилар ва ўзларига маъқул бошқа аёлларга уйланишга буюрилдилар», деди. Урва айтади: Оиша деди: «Сўнг одамлар бу қизлар ҳақида Расулуллоҳ ﷺдан яна фатво сўрадилар, шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Сендан аёллар ҳақида фатво сўрайдилар. Айт: Аллоҳ улар ҳақида сизларга фатво беради} деб, {уларга уйланишни истайсизлар} деган қавлигача нозил қилди». Оиша деди: «Аллоҳ таоло Китобда ўқилади деб зикр қилган нарса аввалги оят бўлиб, унда: {Агар етим қизлар ҳақида адолат қила олмаслигингиздан қўрқсангиз, ўзингизга маъқул аёлларга уйланинглар} дейилган». Оиша деди: «Бошқа оятдаги Аллоҳнинг: {уларга уйланишни истайсизлар} деган қавли эса — бирингизнинг қарамоғида бўлган, моли ва гўзаллиги кам бўлган етим қизидан юз ўгиришидир. Бас, улар етим қизларнинг молига қизиққан ҳолда улардан юз ўгирганликлари сабабли, фақат адолат билан бўлмаса, уларга уйланишдан қайтарилдилар».

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ ذَلِكَ، فَقَالَتْ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى اثْنَتَىْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَنَشٍّ وَذَلِكَ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ ‏.‏

Abu Salama (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Oishadan bu haqda soʻradim, u: «Rasululloh ﷺ oʻn ikki uqiya va bir nashsh — bu besh yuz dirham boʻladi — evaziga nikoh qildilar», dedi.Абу Салама (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Оишадан бу ҳақда сўрадим, у: «Расулуллоҳ ﷺ ўн икки уқия ва бир нашш — бу беш юз дирҳам бўлади — эвазига никоҳ қилдилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ الصَّدَاقُ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشْرَةَ أَوَاقٍ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oramizda boʻlgan paytda mahr oʻn uqiya edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ орамизда бўлган пайтда маҳр ўн уқия эди.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرِ بْنِ إِيَاسِ بْنِ مُقَاتِلِ بْنِ مُشَمْرِخِ بْنِ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، وَابْنِ، عَوْنٍ وَسَلَمَةَ بْنِ عَلْقَمَةَ وَهِشَامِ بْنِ حَسَّانَ - دَخَلَ حَدِيثُ بَعْضِهِمْ فِي بَعْضٍ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَلَمَةُ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ، - وَقَالَ الآخَرُونَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ، - قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَلاَ لاَ تَغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهُ لَوْ كَانَ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ كَانَ أَوْلاَكُمْ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَا أَصْدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ وَلاَ أُصْدِقَتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُغْلِي بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ حَتَّى يَكُونَ لَهَا عَدَاوَةٌ فِي نَفْسِهِ وَحَتَّى يَقُولَ كُلِّفْتُ لَكُمْ عَلَقَ الْقِرْبَةِ وَكُنْتُ غُلاَمًا عَرَبِيًّا مُوَلَّدًا فَلَمْ أَدْرِ مَا عَلَقُ الْقِرْبَةِ قَالَ وَأُخْرَى يَقُولُونَهَا لِمَنْ قُتِلَ فِي مَغَازِيكُمْ أَوْ مَاتَ قُتِلَ فُلاَنٌ شَهِيدًا أَوْ مَاتَ فُلاَنٌ شَهِيدًا وَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ قَدْ أَوْقَرَ عَجُزَ دَابَّتِهِ أَوْ دَفَّ رَاحِلَتِهِ ذَهَبًا أَوْ وَرِقًا يَطْلُبُ التِّجَارَةَ فَلاَ تَقُولُوا ذَاكُمْ وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مَاتَ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Ajfo (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob dedi: «Ogoh boʻlinglar, ayollarning mahrini ortiqcha oshirmanglar. Zero, agar u dunyoda sharaf yoki Alloh azza va jalla huzurida taqvo boʻlganida, Nabiy ﷺ bunga sizlardan koʻra haqliroq boʻlardilar. Rasululloh ﷺ ayollaridan hech biriga oʻn ikki uqiyadan ziyod mahr bermaganlar va qizlaridan hech biriga ham oʻn ikki uqiyadan ortiq mahr berilmagan. Kishi ayolining mahrini shu qadar oshirib yuboradiki, oqibatida uning koʻnglida ayolga nisbatan adovat paydo boʻladi, hatto: ‹Sizlar uchun mashaqqatlarga botdim› deb ham qoladi». Men esa arablar orasida tugʻilgan yigit edim, «alaqul-qirba»ning nima ekanini bilmasdim. Umar aytdi: «Yana bir narsa borki, uni sizlar jangda oʻldirilgan yoki oʻlgan kishi haqida aytasizlar: falonchi shahid boʻldi, falonchi shahid boʻldi, deb. Holbuki, u tijorat izlab, ulovining ketiga oltin yoki kumush ortib olgan boʻlishi mumkin. Bas, sizlar bunday demanglar, balki Nabiy ﷺ aytganidek ayting: ‹Kim Alloh yoʻlida oʻldirilsa yoki oʻlsa, u jannatdadir›».Абу Ажфо (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб деди: «Огоҳ бўлинглар, аёлларнинг маҳрини ортиқча оширманглар. Зеро, агар у дунёда шараф ёки Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида тақво бўлганида, Набий ﷺ бунга сизлардан кўра ҳақлироқ бўлардилар. Расулуллоҳ ﷺ аёлларидан ҳеч бирига ўн икки уқиядан зиёд маҳр бермаганлар ва қизларидан ҳеч бирига ҳам ўн икки уқиядан ортиқ маҳр берилмаган. Киши аёлининг маҳрини шу қадар ошириб юборадики, оқибатида унинг кўнглида аёлга нисбатан адоват пайдо бўлади, ҳатто: ‹Сизлар учун машаққатларга ботдим› деб ҳам қолади». Мен эса араблар орасида туғилган йигит эдим, «алақул-қирба»нинг нима эканини билмасдим. Умар айтди: «Яна бир нарса борки, уни сизлар жангда ўлдирилган ёки ўлган киши ҳақида айтасизлар: фалончи шаҳид бўлди, фалончи шаҳид бўлди, деб. Ҳолбуки, у тижорат излаб, уловининг кетига олтин ёки кумуш ортиб олган бўлиши мумкин. Бас, сизлар бундай деманглар, балки Набий ﷺ айтганидек айтинг: ‹Ким Аллоҳ йўлида ўлдирилса ёки ўлса, у жаннатдадир›».

أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَزَوَّجَهَا وَهِيَ بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ زَوَّجَهَا النَّجَاشِيُّ وَأَمْهَرَهَا أَرْبَعَةَ آلاَفٍ وَجَهَّزَهَا مِنْ عِنْدِهِ وَبَعَثَ بِهَا مَعَ شُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَلَمْ يَبْعَثْ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشَىْءٍ وَكَانَ مَهْرُ نِسَائِهِ أَرْبَعَمِائَةِ دِرْهَمٍ ‏.‏

Umm Habiba (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ u kishini Habashiston yurtida ekanida uylandilar. Najoshiy uni turmushga berdi, unga toʻrt ming (dirham) mahr toʻladi va oʻz molidan uni jihoz bilan taʼminlab, Shurahbil ibn Hasana bilan (uni Paygʻambar ﷺ huzuriga) joʻnatdi. Rasululloh ﷺ esa unga hech narsa yubormagan edilar. U zotning ayollarining mahri toʻrt yuz dirham edi.Умм Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ у кишини Ҳабашистон юртида эканида уйландилар. Нажоший уни турмушга берди, унга тўрт минг (дирҳам) маҳр тўлади ва ўз молидан уни жиҳоз билан таъминлаб, Шураҳбил ибн Ҳасана билан (уни Пайғамбар ﷺ ҳузурига) жўнатди. Расулуллоҳ ﷺ эса унга ҳеч нарса юбормаган эдилар. У зотнинг аёлларининг маҳри тўрт юз дирҳам эди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَبِهِ أَثَرُ الصُّفْرَةِ فَسَأَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ أَنَّهُ تَزَوَّجَ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَمْ سُقْتَ إِلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زِنَةَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Avf Paygʻambar ﷺ huzuriga (badanida) sariq (xushbuy) izi bilan keldi. Rasululloh ﷺ undan soʻradilar, u esa ansorlardan bir ayolga uylanganini aytdi. Rasululloh ﷺ: «Unga qancha (mahr) berding?» dedilar. U: «Bir nuvot (danak) miqdorida oltin», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima (toʻy taomi) ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Авф Пайғамбар ﷺ ҳузурига (баданида) сариқ (хушбуй) изи билан келди. Расулуллоҳ ﷺ ундан сўрадилар, у эса ансорлардан бир аёлга уйланганини айтди. Расулуллоҳ ﷺ: «Унга қанча (маҳр) бердинг?» дедилар. У: «Бир нувот (данак) миқдорида олтин», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бир қўй билан бўлса ҳам, валима (тўй таоми) бер», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ رَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَىَّ بَشَاشَةُ الْعُرْسِ فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَمْ أَصْدَقْتَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زِنَةَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Avf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ meni ustimda toʻy shodligi izi bor holda koʻrdilar. Men: «Ansorlardan bir ayolga uylandim», dedim. U zot: «Unga qancha mahr berding?» dedilar. Men: «Bir nuvot (danak) miqdorida oltin», dedim.Абдурраҳмон ибн Авф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мени устимда тўй шодлиги изи бор ҳолда кўрдилар. Мен: «Ансорлардан бир аёлга уйландим», дедим. У зот: «Унга қанча маҳр бердинг?» дедилар. Мен: «Бир нувот (данак) миқдорида олтин», дедим.

أَخْبَرَنَا هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ، ح وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ تَمِيمٍ، قَالَ سَمِعْتُ حَجَّاجًا، يَقُولُ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَيُّمَا امْرَأَةٍ نُكِحَتْ عَلَى صَدَاقٍ أَوْ حِبَاءٍ أَوْ عِدَةٍ قَبْلَ عِصْمَةِ النِّكَاحِ فَهُوَ لَهَا وَمَا كَانَ بَعْدَ عِصْمَةِ النِّكَاحِ فَهُوَ لِمَنْ أُعْطِيَهُ وَأَحَقُّ مَا أُكْرِمَ عَلَيْهِ الرَّجُلُ ابْنَتُهُ أَوْ أُخْتُهُ ‏"‏ ‏.‏ اللَّفْظُ لِعَبْدِ اللَّهِ ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Qaysi bir ayol nikoh mustahkamlanishidan oldin mahr, hadya yoki vaʼda evaziga nikohlansa, u (narsa) ayolniki boʻladi. Nikoh mustahkamlangandan keyin berilgan narsa esa berilgan kishiniki boʻladi. Erkak eng koʻp izzat-ikrom qilinishga haqli boʻlgan (sabab) uning qizi yoki singlisidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Қайси бир аёл никоҳ мустаҳкамланишидан олдин маҳр, ҳадя ёки ваъда эвазига никоҳланса, у (нарса) аёлники бўлади. Никоҳ мустаҳкамлангандан кейин берилган нарса эса берилган кишиники бўлади. Эркак энг кўп иззат-икром қилинишга ҳақли бўлган (сабаб) унинг қизи ёки синглисидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ زَائِدَةَ بْنِ قُدَامَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، وَالأَسْوَدِ، قَالاَ أُتِيَ عَبْدُ اللَّهِ فِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا فَتُوُفِّيَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ سَلُوا هَلْ تَجِدُونَ فِيهَا أَثَرًا قَالُوا يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا نَجِدُ فِيهَا يَعْنِي أَثَرًا ‏.‏ قَالَ أَقُولُ بِرَأْيِي فَإِنْ كَانَ صَوَابًا فَمِنَ اللَّهِ لَهَا كَمَهْرِ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَشْجَعَ فَقَالَ فِي مِثْلِ هَذَا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِينَا فِي امْرَأَةٍ يُقَالُ لَهَا بِرْوَعُ بِنْتُ وَاشِقٍ تَزَوَّجَتْ رَجُلاً فَمَاتَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا فَقَضَى لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ صَدَاقِ نِسَائِهَا وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ ‏.‏ فَرَفَعَ عَبْدُ اللَّهِ يَدَيْهِ وَكَبَّرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الأَسْوَدُ غَيْرُ زَائِدَةَ ‏.‏

Alqama (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh (ibn Masʼud)ning oldiga bir ayolga uylanib, unga mahr belgilamasdan turib, u bilan qoʻshilishdan oldin vafot etgan erkak (masalasi) keltirildi. Abdulloh: «Bu haqda birron asar (rivoyat) topa olasizmi, soʻrang», dedi. Ular: «Ey Abu Abdurrahmon, bu haqda asar topa olmadik», deyishdi. U: «Oʻz raʼyim bilan aytaman, agar toʻgʻri boʻlsa, u Allohdandir: unga oʻz tengdoshlaridek mahr beriladi, kam ham, koʻp ham emas, unga meros ham bor va u idda saqlaydi», dedi. Shunda Ashjaʼdan bir kishi turib: «Rasululloh ﷺ shunga oʻxshash (masalada) bizning oramizdagi Barvaʼ binti Voshiq degan ayol haqida hukm qilgan edilar. U bir erkakka turmushga chiqqan, u esa u bilan qoʻshilishdan oldin vafot etgan edi. Rasululloh ﷺ unga tengdoshlarining mahriday mahr, meros va idda saqlashni hukm qilgan edilar», dedi. Shunda Abdulloh qoʻllarini koʻtarib takbir aytdi.Алқама (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ (ибн Масъуд)нинг олдига бир аёлга уйланиб, унга маҳр белгиламасдан туриб, у билан қўшилишдан олдин вафот этган эркак (масаласи) келтирилди. Абдуллоҳ: «Бу ҳақда биррон асар (ривоят) топа оласизми, сўранг», деди. Улар: «Эй Абу Абдурраҳмон, бу ҳақда асар топа олмадик», дейишди. У: «Ўз раъйим билан айтаман, агар тўғри бўлса, у Аллоҳдандир: унга ўз тенгдошларидек маҳр берилади, кам ҳам, кўп ҳам эмас, унга мерос ҳам бор ва у идда сақлайди», деди. Шунда Ашжаъдан бир киши туриб: «Расулуллоҳ ﷺ шунга ўхшаш (масалада) бизнинг орамиздаги Барваъ бинти Вошиқ деган аёл ҳақида ҳукм қилган эдилар. У бир эркакка турмушга чиққан, у эса у билан қўшилишдан олдин вафот этган эди. Расулуллоҳ ﷺ унга тенгдошларининг маҳридай маҳр, мерос ва идда сақлашни ҳукм қилган эдилар», деди. Шунда Абдуллоҳ қўлларини кўтариб такбир айтди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ أُتِيَ فِي امْرَأَةٍ تَزَوَّجَهَا رَجُلٌ فَمَاتَ عَنْهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا فَاخْتَلَفُوا إِلَيْهِ قَرِيبًا مِنْ شَهْرٍ لاَ يُفْتِيهِمْ ثُمَّ قَالَ أَرَى لَهَا صَدَاقَ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ ‏.‏ فَشَهِدَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ الأَشْجَعِيُّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ بِمِثْلِ مَا قَضَيْتَ ‏.‏

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, uning oldiga bir erkak uylangan, keyin unga mahr belgilamasdan va u bilan qoʻshilmasdan turib vafot etgan ayol (masalasi) keltirildi. Bir oyga yaqin uning oldiga qatnashdi, u esa ularga fatvo bermadi. Soʻng: «Menimcha, unga oʻz tengdoshlaridek mahr beriladi, kam ham, koʻp ham emas, unga meros ham bor va u idda saqlaydi», dedi. Shunda Maʼqil ibn Sinon al-Ashjaʼiy: «Rasululloh ﷺ Barvaʼ binti Voshiq haqida sen hukm qilganingdek hukm qilgan edilar», deb guvohlik berdi.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, унинг олдига бир эркак уйланган, кейин унга маҳр белгиламасдан ва у билан қўшилмасдан туриб вафот этган аёл (масаласи) келтирилди. Бир ойга яқин унинг олдига қатнашди, у эса уларга фатво бермади. Сўнг: «Менимча, унга ўз тенгдошларидек маҳр берилади, кам ҳам, кўп ҳам эмас, унга мерос ҳам бор ва у идда сақлайди», деди. Шунда Маъқил ибн Синон ал-Ашжаъий: «Расулуллоҳ ﷺ Барваъ бинти Вошиқ ҳақида сен ҳукм қилганингдек ҳукм қилган эдилар», деб гувоҳлик берди.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ فِرَاسٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، فِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً فَمَاتَ وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا قَالَ لَهَا الصَّدَاقُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ وَلَهَا الْمِيرَاثُ ‏.‏ فَقَالَ مَعْقِلُ بْنُ سِنَانٍ فَقَدْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَضَى بِهِ فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ ‏.‏

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan bir ayolga uylanib, u bilan qoʻshilmasdan va unga mahr belgilamasdan vafot etgan erkak haqida rivoyat qilinadi. U: «Unga mahr bor, u idda saqlaydi va unga meros bor», dedi. Shunda Maʼqil ibn Sinon: «Men Paygʻambar ﷺ Barvaʼ binti Voshiq haqida shunday hukm qilganlarini eshitganman», dedi.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан бир аёлга уйланиб, у билан қўшилмасдан ва унга маҳр белгиламасдан вафот этган эркак ҳақида ривоят қилинади. У: «Унга маҳр бор, у идда сақлайди ва унга мерос бор», деди. Шунда Маъқил ибн Синон: «Мен Пайғамбар ﷺ Барваъ бинти Вошиқ ҳақида шундай ҳукм қилганларини эшитганман», деди.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، مِثْلَهُ ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan yuqoridagiga oʻxshash rivoyat qilinadi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан юқоридагига ўхшаш ривоят қилинади.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ أَتَاهُ قَوْمٌ فَقَالُوا إِنَّ رَجُلاً مِنَّا تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَفْرِضْ لَهَا صَدَاقًا وَلَمْ يَجْمَعْهَا إِلَيْهِ حَتَّى مَاتَ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَا سُئِلْتُ مُنْذُ فَارَقْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَشَدَّ عَلَىَّ مِنْ هَذِهِ فَأْتُوا غَيْرِي ‏.‏ فَاخْتَلَفُوا إِلَيْهِ فِيهَا شَهْرًا ثُمَّ قَالُوا لَهُ فِي آخِرِ ذَلِكَ مَنْ نَسْأَلُ إِنْ لَمْ نَسْأَلْكَ وَأَنْتَ مِنْ جِلَّةِ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْبَلَدِ وَلاَ نَجِدُ غَيْرَكَ ‏.‏ قَالَ سَأَقُولُ فِيهَا بِجَهْدِ رَأْيِي فَإِنْ كَانَ صَوَابًا فَمِنَ اللَّهِ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَإِنْ كَانَ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنَ الشَّيْطَانِ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ مِنْهُ بُرَآءُ أُرَى أَنْ أَجْعَلَ لَهَا صَدَاقَ نِسَائِهَا لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏.‏ قَالَ وَذَلِكَ بِسَمْعِ أُنَاسٍ مِنْ أَشْجَعَ فَقَامُوا فَقَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَضَيْتَ بِمَا قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي امْرَأَةٍ مِنَّا يُقَالُ لَهَا بِرْوَعُ بِنْتُ وَاشِقٍ ‏.‏ قَالَ فَمَا رُئِيَ عَبْدُ اللَّهِ فَرِحَ فَرْحَةً يَوْمَئِذٍ إِلاَّ بِإِسْلاَمِهِ ‏.‏

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, uning oldiga bir qavm kelib: «Bizdan bir kishi bir ayolga uylandi, unga mahr belgilamadi va u bilan qoʻshilmasdan turib vafot etdi», deyishdi. Abdulloh: «Rasululloh ﷺdan ajralganimdan beri bundan ogʻirroq savol soʻralmagan. Boshqasining oldiga boringlar», dedi. Ular bir oy davomida uning oldiga qatnashdi, soʻng oxirida: «Agar sendan soʻramasak, kimdan soʻraymiz? Sen bu yurtda Muhammad ﷺning eng ulugʻ sahobalaridansan, sendan boshqasini topa olmaymiz», deyishdi. U: «Bu haqda oʻz raʼyimni jamlab aytaman. Agar toʻgʻri boʻlsa, u yagona, sherigi yoʻq Allohdandir, agar xato boʻlsa, u mendan va shaytondandir, Alloh va Rasuli undan pokdirlar. Menimcha, unga tengdoshlaridek mahr beriladi, kam ham, koʻp ham emas, unga meros bor va u toʻrt oyu oʻn kun idda saqlaydi», dedi. Buni Ashjaʼdan boʻlgan bir necha kishi eshitib turgan edi. Ular turishdi va: «Guvohlik beramizki, sen Rasululloh ﷺ bizdan Barvaʼ binti Voshiq degan ayol haqida hukm qilgan narsaday hukm qilding», deyishdi. Oʻsha kuni Abdulloh Islomidan boshqa hech narsadan bu qadar xursand boʻlgan koʻrilmadi.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, унинг олдига бир қавм келиб: «Биздан бир киши бир аёлга уйланди, унга маҳр белгиламади ва у билан қўшилмасдан туриб вафот этди», дейишди. Абдуллоҳ: «Расулуллоҳ ﷺдан ажралганимдан бери бундан оғирроқ савол сўралмаган. Бошқасининг олдига боринглар», деди. Улар бир ой давомида унинг олдига қатнашди, сўнг охирида: «Агар сендан сўрамасак, кимдан сўраймиз? Сен бу юртда Муҳаммад ﷺнинг энг улуғ саҳобаларидансан, сендан бошқасини топа олмаймиз», дейишди. У: «Бу ҳақда ўз раъйимни жамлаб айтаман. Агар тўғри бўлса, у ягона, шериги йўқ Аллоҳдандир, агар хато бўлса, у мендан ва шайтондандир, Аллоҳ ва Расули ундан покдирлар. Менимча, унга тенгдошларидек маҳр берилади, кам ҳам, кўп ҳам эмас, унга мерос бор ва у тўрт ою ўн кун идда сақлайди», деди. Буни Ашжаъдан бўлган бир неча киши эшитиб турган эди. Улар туришди ва: «Гувоҳлик берамизки, сен Расулуллоҳ ﷺ биздан Барваъ бинти Вошиқ деган аёл ҳақида ҳукм қилган нарсадай ҳукм қилдинг», дейишди. Ўша куни Абдуллоҳ Исломидан бошқа ҳеч нарсадан бу қадар хурсанд бўлган кўрилмади.

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ وَهَبْتُ نَفْسِي لَكَ ‏.‏ فَقَامَتْ قِيَامًا طَوِيلاً فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ زَوِّجْنِيهَا إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ عِنْدَكَ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا أَجِدُ شَيْئًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ الْتَمِسْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ فَالْتَمَسَ فَلَمْ يَجِدْ شَيْئًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ شَىْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا ‏.‏ لِسُوَرٍ سَمَّاهَا ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قَدْ زَوَّجْتُكَهَا عَلَى مَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺning huzurlariga bir ayol kelib: «Ey Rasululloh, men oʻzimni sizga hadya qildim (nikohga topshirdim)», dedi. Soʻng u uzoq vaqt turdi. Shunda bir kishi turib: «Agar sizga uning keragi boʻlmasa, uni menga nikohlab bering», dedi. Rasululloh ﷺ: «Sening (mahr uchun) biror narsang bormi?» dedilar. U: «Hech narsa topa olmayapman», dedi. U zot: «Temirdan uzuk boʻlsa ham, izlab koʻr», dedilar. U izladi, ammo hech narsa topmadi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sening Qurʼondan (yodlagan) biror narsang bormi?» dedilar. U: «Ha, falon sura va falon sura», deb bir necha suralarni sanadi. Rasululloh ﷺ: «Seni unga oʻzingdagi Qurʼon (yodlaganing) evaziga nikohlab qoʻydim», dedilar.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бир аёл келиб: «Эй Расулуллоҳ, мен ўзимни сизга ҳадя қилдим (никоҳга топширдим)», деди. Сўнг у узоқ вақт турди. Шунда бир киши туриб: «Агар сизга унинг кераги бўлмаса, уни менга никоҳлаб беринг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Сенинг (маҳр учун) бирор нарсанг борми?» дедилар. У: «Ҳеч нарса топа олмаяпман», деди. У зот: «Темирдан узук бўлса ҳам, излаб кўр», дедилар. У излади, аммо ҳеч нарса топмади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сенинг Қуръондан (ёдлаган) бирор нарсанг борми?» дедилар. У: «Ҳа, фалон сура ва фалон сура», деб бир неча сураларни санади. Расулуллоҳ ﷺ: «Сени унга ўзингдаги Қуръон (ёдлаганинг) эвазига никоҳлаб қўйдим», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عُرْفُطَةَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الرَّجُلِ يَأْتِي جَارِيَةَ امْرَأَتِهِ قَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَهُ جَلَدْتُهُ مِائَةً وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَحَلَّتْهَا لَهُ رَجَمْتُهُ ‏"‏ ‏.‏

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ xotinining chorisi (juvon quli) bilan yaqinlik qilgan erkak haqida: «Agar u (xotini) uni erga halol qilgan boʻlsa, uni yuz (darra) uraman, agar halol qilmagan boʻlsa, uni toshboʻron qilaman», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ хотинининг чориси (жувон қули) билан яқинлик қилган эркак ҳақида: «Агар у (хотини) уни эрга ҳалол қилган бўлса, уни юз (дарра) ураман, агар ҳалол қилмаган бўлса, уни тошбўрон қиламан», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبَانُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عُرْفُطَةَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ رَجُلاً، يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُنَيْنٍ وَيُنْبَزُ قُرْقُورًا أَنَّهُ وَقَعَ بِجَارِيَةِ امْرَأَتِهِ فَرُفِعَ إِلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ فَقَالَ لأَقْضِيَنَّ فِيهَا بِقَضِيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَكَ جَلَدْتُكَ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَحَلَّتْهَا لَكَ رَجَمْتُكَ بِالْحِجَارَةِ فَكَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَهُ فَجُلِدَ مِائَةً ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ فَكَتَبْتُ إِلَى حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ فَكَتَبَ إِلَىَّ بِهَذَا ‏.‏

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Hunayn deb ataladigan, Qurqur laqabli bir kishi xotinining chorisi (juvon quli) bilan yaqinlik qildi va (bu ish) Nuʼmon ibn Bashirning oldiga keltirildi. U: «Bu haqda albatta Rasululloh ﷺning hukmlari bilan hukm qilaman: agar u (xotining) uni senga halol qilgan boʻlsa, seni (darra) uraman, agar halol qilmagan boʻlsa, seni tosh bilan toshboʻron qilaman», dedi. U (xotini) uni erga halol qilgan ekan, shuning uchun u yuz (darra) urildi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Ҳунайн деб аталадиган, Қурқур лақабли бир киши хотинининг чориси (жувон қули) билан яқинлик қилди ва (бу иш) Нуъмон ибн Баширнинг олдига келтирилди. У: «Бу ҳақда албатта Расулуллоҳ ﷺнинг ҳукмлари билан ҳукм қиламан: агар у (хотининг) уни сенга ҳалол қилган бўлса, сени (дарра) ураман, агар ҳалол қилмаган бўлса, сени тош билан тошбўрон қиламан», деди. У (хотини) уни эрга ҳалол қилган экан, шунинг учун у юз (дарра) урилди.

أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَارِمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي رَجُلٍ وَقَعَ بِجَارِيَةِ امْرَأَتِهِ ‏"‏ إِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَهُ فَأَجْلِدْهُ مِائَةً وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَحَلَّتْهَا لَهُ فَأَرْجُمْهُ ‏"‏ ‏.‏

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xotinining chorisi (juvon quli) bilan yaqinlik qilgan erkak haqida: «Agar u (xotini) uni erga halol qilgan boʻlsa, uni yuz (darra) ur, agar halol qilmagan boʻlsa, uni toshboʻron qil», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хотинининг чориси (жувон қули) билан яқинлик қилган эркак ҳақида: «Агар у (хотини) уни эрга ҳалол қилган бўлса, уни юз (дарра) ур, агар ҳалол қилмаган бўлса, уни тошбўрон қил», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْمُحَبَّقِ، قَالَ قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي رَجُلٍ وَطِئَ جَارِيَةَ امْرَأَتِهِ ‏"‏ إِنْ كَانَ اسْتَكْرَهَهَا فَهِيَ حُرَّةٌ وَعَلَيْهِ لِسَيِّدَتِهَا مِثْلُهَا وَإِنْ كَانَتْ طَاوَعَتْهُ فَهِيَ لَهُ وَعَلَيْهِ لِسَيِّدَتِهَا مِثْلُهَا ‏"‏ ‏.‏

Salama ibn al-Muhabbaq (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ xotinining chorisi (juvon quli) bilan yaqinlik qilgan erkak haqida hukm qilib: «Agar uni majburlagan boʻlsa, u (choʻri) ozod boʻladi va u (erkak) uning egasiga oʻshanga oʻxshash (choʻri) berishi lozim. Agar u (choʻri) unga boʻysungan boʻlsa, u (choʻri) unga tegishli boʻladi va u uning egasiga oʻshanga oʻxshash (choʻri) berishi lozim», dedilar.Салама ибн ал-Муҳаббақ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ хотинининг чориси (жувон қули) билан яқинлик қилган эркак ҳақида ҳукм қилиб: «Агар уни мажбурлаган бўлса, у (чўри) озод бўлади ва у (эркак) унинг эгасига ўшанга ўхшаш (чўри) бериши лозим. Агар у (чўри) унга бўйсунган бўлса, у (чўри) унга тегишли бўлади ва у унинг эгасига ўшанга ўхшаш (чўри) бериши лозим», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْمُحَبَّقِ، أَنَّ رَجُلاً، غَشِيَ جَارِيَةً لاِمْرَأَتِهِ فَرُفِعَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَ اسْتَكْرَهَهَا فَهِيَ حُرَّةٌ مِنْ مَالِهِ وَعَلَيْهِ الشَّرْوَى لِسَيِّدَتِهَا وَإِنْ كَانَتْ طَاوَعَتْهُ فَهِيَ لِسَيِّدَتِهَا وَمِثْلُهَا مِنْ مَالِهِ ‏"‏ ‏.‏

Salama ibn al-Muhabbaq (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi xotinining choʻrisi bilan yaqinlik qilibdi va bu ish Rasululloh ﷺga koʻtarilganida, u zot: «Agar uni majburlagan boʻlsa, choʻri oʻz molidan (evaziga) ozod boʻladi va uning bekasiga oʻxshashini (choʻri) berishi lozim. Agar choʻri unga oʻz roziligi bilan boʻysungan boʻlsa, choʻri bekasiniki boʻlib qolaveradi va bu kishi oʻz molidan uning oʻxshashini beradi», dedilar.Салама ибн ал-Муҳаббақ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши хотинининг чўриси билан яқинлик қилибди ва бу иш Расулуллоҳ ﷺга кўтарилганида, у зот: «Агар уни мажбурлаган бўлса, чўри ўз молидан (эвазига) озод бўлади ва унинг бекасига ўхшашини (чўри) бериши лозим. Агар чўри унга ўз розилиги билан бўйсунган бўлса, чўри бекасиники бўлиб қолаверади ва бу киши ўз молидан унинг ўхшашини беради», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنِ الْحَسَنِ، وَعَبْدِ اللَّهِ، ابْنَىْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِمَا، أَنَّ عَلِيًّا، بَلَغَهُ أَنَّ رَجُلاً، لاَ يَرَى بِالْمُتْعَةِ بَأْسًا فَقَالَ إِنَّكَ تَائِهٌ إِنَّهُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْهَا وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الأَهْلِيَّةِ يَوْمَ خَيْبَرَ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)ga bir kishi mutʼa nikohida hech qanday ayb koʻrmasligi haqidagi xabar yetganida, u: «Sen adashibsan! Rasululloh ﷺ Xaybar kuni undan (mutʼadan) va uy eshaklarining goʻshtidan qaytargan edilar», dedi.Али (розияллоҳу анҳу)га бир киши мутъа никоҳида ҳеч қандай айб кўрмаслиги ҳақидаги хабар етганида, у: «Сен адашибсан! Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни ундан (мутъадан) ва уй эшакларининг гўштидан қайтарган эдилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، وَالْحَسَنِ، ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِمَا، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ يَوْمَ خَيْبَرَ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الإِنْسِيَّةِ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Xaybar kuni ayollar bilan mutʼa nikohidan va uy eshaklarining goʻshtidan qaytardilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни аёллар билан мутъа никоҳидан ва уй эшакларининг гўштидан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالُوا أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ وَالْحَسَنَ ابْنَىْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ أَخْبَرَاهُ أَنَّ أَبَاهُمَا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ أَخْبَرَهُمَا أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رضى الله عنه قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ خَيْبَرَ عَنْ مُتْعَةِ النِّسَاءِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى يَوْمَ حُنَيْنٍ وَقَالَ هَكَذَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ مِنْ كِتَابِهِ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ Xaybar kuni ayollar bilan mutʼa nikohidan qaytardilar». Ibn al-Musanno: «Hunayn kuni», dedi va: «Abdulvahhob bizga oʻz kitobidan mana shunday rivoyat qildi», dedi.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни аёллар билан мутъа никоҳидан қайтардилар». Ибн ал-Мусанно: «Ҳунайн куни», деди ва: «Абдулваҳҳоб бизга ўз китобидан мана шундай ривоят қилди», деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْمُتْعَةِ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَرَجُلٌ إِلَى امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ فَعَرَضْنَا عَلَيْهَا أَنْفُسَنَا فَقَالَتْ مَا تُعْطِينِي فَقُلْتُ رِدَائِي ‏.‏ وَقَالَ صَاحِبِي رِدَائِي ‏.‏ وَكَانَ رِدَاءُ صَاحِبِي أَجْوَدَ مِنْ رِدَائِي وَكُنْتُ أَشَبَّ مِنْهُ فَإِذَا نَظَرَتْ إِلَى رِدَاءِ صَاحِبِي أَعْجَبَهَا وَإِذَا نَظَرَتْ إِلَىَّ أَعْجَبْتُهَا ثُمَّ قَالَتْ أَنْتَ وَرِدَاؤُكَ يَكْفِينِي ‏.‏ فَمَكَثْتُ مَعَهَا ثَلاَثًا ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ مِنْ هَذِهِ النِّسَاءِ اللاَّتِي يَتَمَتَّعُ فَلْيُخَلِّ سَبِيلَهَا ‏"‏ ‏.‏

Sabra al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ mutʼaga ruxsat berdilar. Shunda men bir kishi bilan Bani Omirdan boʻlgan bir ayolning oldiga bordik va oʻzimizni unga taklif qildik. U: ‹Menga nima berasan?› dedi. Men: ‹Ridomni›, dedim. Sherigim ham: ‹Ridomni›, dedi. Sherigimning ridosi menikidan koʻra yaxshiroq edi, lekin men undan yoshroq edim. U sherigimning ridosiga qaraganida, u yoqib qolardi, menga qaraganida esa, men yoqib qolardim. Soʻng u: ‹Sen va ridong menga yetarli›, dedi. Men u bilan uch kun turdim, keyin Rasululloh ﷺ: ‹Kimning oldida mutʼa qilayotgan shu ayollardan boʻlsa, uni qoʻyib yuborsin›, dedilar».Сабра ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ мутъага рухсат бердилар. Шунда мен бир киши билан Бани Омирдан бўлган бир аёлнинг олдига бордик ва ўзимизни унга таклиф қилдик. У: ‹Менга нима берасан?› деди. Мен: ‹Ридомни›, дедим. Шеригим ҳам: ‹Ридомни›, деди. Шеригимнинг ридоси меникидан кўра яхшироқ эди, лекин мен ундан ёшроқ эдим. У шеригимнинг ридосига қараганида, у ёқиб қоларди, менга қараганида эса, мен ёқиб қолардим. Сўнг у: ‹Сен ва ридонг менга етарли›, деди. Мен у билан уч кун турдим, кейин Расулуллоҳ ﷺ: ‹Кимнинг олдида мутъа қилаётган шу аёллардан бўлса, уни қўйиб юборсин›, дедилар».

أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بَلْجٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَاطِبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَصْلُ مَا بَيْنَ الْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ الدُّفُّ وَالصَّوْتُ فِي النِّكَاحِ ‏"‏ ‏.‏

Muhammad ibn Hotib (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ: ‹Halol bilan harom orasini ajratib turadigan narsa nikohdagi childirma va ovoz (ashula)dir›, dedilar».Муҳаммад ибн Ҳотиб (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ҳалол билан ҳаром орасини ажратиб турадиган нарса никоҳдаги чилдирма ва овоз (ашула)дир›, дедилар».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي بَلْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ حَاطِبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ فَصْلَ مَا بَيْنَ الْحَلاَلِ وَالْحَرَامِ الصَّوْتُ ‏"‏ ‏.‏

Muhammad ibn Hotib (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ: ‹Halol bilan harom orasini ajratib turadigan narsa ovoz (ashula)dir›, dedilar».Муҳаммад ибн Ҳотиб (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ҳалол билан ҳаром орасини ажратиб турадиган нарса овоз (ашула)дир›, дедилар».

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ تَزَوَّجَ عَقِيلُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ امْرَأَةً مِنْ بَنِي جُشَمٍ فَقِيلَ لَهُ بِالرِّفَاءِ وَالْبَنِينِ ‏.‏ قَالَ قُولُوا كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمْ وَبَارَكَ لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Aqil ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) Bani Jusham qabilasidan boʻlgan bir ayolga uylandi. Unga: «Ahil-inoq va oʻgʻil-farzandli boʻling!» deyildi. U: «Rasululloh ﷺ aytgandek ayting: ‹Alloh sizlarni barakotli qilsin va sizlarga barakot ato etsin›», dedi.Ақил ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) Бани Жушам қабиласидан бўлган бир аёлга уйланди. Унга: «Аҳил-иноқ ва ўғил-фарзандли бўлинг!» дейилди. У: «Расулуллоҳ ﷺ айтгандек айтинг: ‹Аллоҳ сизларни баракотли қилсин ва сизларга баракот ато этсин›», деди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَثَرَ صُفْرَةٍ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً عَلَى وَزْنِ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abdurrahmonning ustida sarigʻ (zaʼfaron) izini koʻrib: «Bu nima?» dedilar. U: «Men bir ayolga bir danak vaznidagi oltin (mahr) evaziga uylandim», dedi. Shunda u zot: «Alloh senga barakot ato etsin! Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima (toʻy oshi) ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абдурраҳмоннинг устида сариғ (заъфарон) изини кўриб: «Бу нима?» дедилар. У: «Мен бир аёлга бир данак вазнидаги олтин (маҳр) эвазига уйландим», деди. Шунда у зот: «Аллоҳ сенга баракот ато этсин! Бир қўй билан бўлса ҳам, валима (тўй оши) бер», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، جَاءَ وَعَلَيْهِ رَدْعٌ مِنْ زَعْفَرَانٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَهْيَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا أَصْدَقْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَزْنَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Avf ustida zaʼfaron izi bilan keldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bu nima?» dedilar. U: «Men bir ayolga uylandim», dedi. U zot: «Qanday mahr berding?» dedilar. U: «Bir danak vaznidagi oltin», dedi. U zot: «Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima ber», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Авф устида заъфарон изи билан келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бу нима?» дедилар. У: «Мен бир аёлга уйландим», деди. У зот: «Қандай маҳр бердинг?» дедилар. У: «Бир данак вазнидаги олтин», деди. У зот: «Бир қўй билан бўлса ҳам, валима бер», дедилар.

أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ الْوَزِيرِ بْنِ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ كَثِيرِ بْنِ عُفَيْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَىَّ - كَأَنَّهُ يَعْنِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ - أَثَرَ صُفْرَةٍ فَقَالَ ‏"‏ مَهْيَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ mening ustimda — u Abdurrahmon ibn Avfni nazarda tutgandek — sarigʻ iz koʻrib: ‹Bu nima?› dedilar. U: ‹Men ansorlardan boʻlgan bir ayolga uylandim›, dedi. U zot: ‹Bir qoʻy bilan boʻlsa ham, valima ber›, dedilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менинг устимда — у Абдурраҳмон ибн Авфни назарда тутгандек — сариғ из кўриб: ‹Бу нима?› дедилар. У: ‹Мен ансорлардан бўлган бир аёлга уйландим›, деди. У зот: ‹Бир қўй билан бўлса ҳам, валима бер›, дедилар».

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ عَلِيًّا، قَالَ تَزَوَّجْتُ فَاطِمَةَ رضى الله عنها فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنِ بِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَعْطِهَا شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ مَا عِنْدِي مِنْ شَىْءٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَيْنَ دِرْعُكَ الْحُطَمِيَّةُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ هِيَ عِنْدِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَعْطِهَا إِيَّاهُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Ali aytdi: «Men Fotima (roziyallohu anho)ga uylandim va: ‹Yo Rasululloh, u bilan qovushishimga (ruxsat bering)›, dedim. U zot: ‹Unga biror narsa ber›, dedilar. Men: ‹Mende hech narsa yoʻq›, dedim. U zot: ‹Hutamiya sovuting qani?› dedilar. Men: ‹U mende bor›, dedim. U zot: ‹Uni unga ber›, dedilar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Али айтди: «Мен Фотима (розияллоҳу анҳо)га уйландим ва: ‹Ё Расулуллоҳ, у билан қовушишимга (рухсат беринг)›, дедим. У зот: ‹Унга бирор нарса бер›, дедилар. Мен: ‹Менде ҳеч нарса йўқ›, дедим. У зот: ‹Ҳутамия совутинг қани?› дедилар. Мен: ‹У менде бор›, дедим. У зот: ‹Уни унга бер›, дедилар».

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا تَزَوَّجَ عَلِيٌّ رضى الله عنه فَاطِمَةَ رضى الله عنها قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَعْطِهَا شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا عِنْدِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَيْنَ دِرْعُكَ الْحُطَمِيَّةُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: «Ali (roziyallohu anhu) Fotima (roziyallohu anho)ga uylanganida, Rasululloh ﷺ unga: ‹Unga biror narsa ber›, dedilar. U: ‹Mende hech narsa yoʻq›, dedi. U zot: ‹Hutamiya sovuting qani?› dedilar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Али (розияллоҳу анҳу) Фотима (розияллоҳу анҳо)га уйланганида, Расулуллоҳ ﷺ унга: ‹Унга бирор нарса бер›, дедилар. У: ‹Менде ҳеч нарса йўқ›, деди. У зот: ‹Ҳутамия совутинг қани?› дедилар».

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَوَّالٍ وَأُدْخِلْتُ عَلَيْهِ فِي شَوَّالٍ فَأَىُّ نِسَائِهِ كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Rasululloh ﷺ menga Shavvol oyida nikohlandilar va men Shavvol oyida u zotning huzurlariga kelin boʻlib kirdim. U zotning ayollaridan qay biri mendan koʻra u zotning huzurlarida suyukliroq boʻlgan?»Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менга Шаввол ойида никоҳландилар ва мен Шаввол ойида у зотнинг ҳузурларига келин бўлиб кирдим. У зотнинг аёлларидан қай бири мендан кўра у зотнинг ҳузурларида суюклироқ бўлган?»

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا بِنْتُ سِتٍّ وَدَخَلَ عَلَىَّ وَأَنَا بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ وَكُنْتُ أَلْعَبُ بِالْبَنَاتِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ meni olti yoshimda nikohlab oldilar va toʻqqiz yoshimda men bilan qoʻshildilar. Men esa qoʻgʻirchoqlar bilan oʻynardim».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ мени олти ёшимда никоҳлаб олдилар ва тўққиз ёшимда мен билан қўшилдилар. Мен эса қўғирчоқлар билан ўйнардим».

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعْدِ بْنِ الْحَكَمِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ بِنْتُ سِتِّ سِنِينَ وَبَنَى بِهَا وَهِيَ بِنْتُ تِسْعٍ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ men olti yoshda ekanimda meni nikohlab oldilar va men toʻqqiz yoshda ekanimda men bilan qoʻshildilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ мен олти ёшда эканимда мени никоҳлаб олдилар ва мен тўққиз ёшда эканимда мен билан қўшилдилар».

أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزَا خَيْبَرَ فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا الْغَدَاةَ بِغَلَسٍ فَرَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ فَأَخَذَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنِّي لأَرَى بَيَاضَ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ - فَقَالُوا مُحَمَّدٌ - قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا وَالْخَمِيسُ - وَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً فَجَمَعَ السَّبْىَ فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً ‏"‏ ‏.‏ فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ مَا تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ادْعُوهُ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَ بِهَا فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا ‏.‏ فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا - قَالَ - حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا إِلَيْهِ مِنَ اللَّيْلِ فَأَصْبَحَ عَرُوسًا قَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَبَسَطَ نِطَعًا فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالأَقِطِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ فَحَاسُوا حَيْسَةً فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybarga gʻazot qildilar. Biz u yerda bomdod namozini zulmat qorongʻusida oʻqidik. Soʻng Nabiy ﷺ minib oldilar, Abu Talha ham minib oldi, men esa Abu Talhaning orqasida edim. Allohning Nabiysi ﷺ Xaybarning tor koʻchasiga kirdilar. Tizzam Rasululloh ﷺning sonlariga tegib turardi va men Allohning Nabiysi ﷺning sonlarining oqligini koʻrib turardim. U zot qishloqqa kirganlarida: «Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi nechogʻlik yomon boʻlar!» dedilar. Buni uch marta aytdilar. Qavm ishlariga chiqqan edi. Ular: «Muhammad!» va «lashkar keldi!» deyishdi. Biz u yerni zoʻrlik bilan qoʻlga oldik va asirlarni toʻpladik. Shunda Dihya kelib: «Ey Allohning Nabiysi, menga asirlardan bir choʻri bering», dedi. U zot: «Bor, bir choʻri ol», dedilar. U esa Safiyya binti Huyayni oldi. Soʻng bir kishi Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Ey Allohning Nabiysi, siz Dihyaga Qurayza va Nazir qabilalarining bekasi Safiyya binti Huyayni berdingiz. U faqat sizga munosibdir», dedi. U zot: «Uni Safiyya bilan chaqiringlar», dedilar. Dihya uni olib keldi. Nabiy ﷺ unga nazar solganlarida: «Asirlardan bundan boshqa choʻri ol», dedilar. Soʻng Allohning Nabiysi ﷺ Safiyyani ozod qilib, uni nikohlab oldilar. Sobit unga: «Ey Abu Hamza, u zot unga qanday mahr berdilar?» dedi. U: «Uni ozod qilishning oʻzini mahr qildilar, yaʼni uni ozod qilib, nikohlab oldilar», dedi. Yoʻlda Ummu Sulaym uni u zot uchun bezab tayyorladi va kechasi uni u zotga olib bordi. Shunday qilib u zot kuyov boʻlib tongni qarshiladilar. U zot: «Kimda biror narsa boʻlsa, uni olib kelsin», dedilar. Soʻng bir teri dasturxon yozildi. Kimdir quritilgan tvorog, kimdir xurmo, kimdir saryogʻ olib kela boshladi. Ularni aralashtirib xays qilishdi. Bu Rasululloh ﷺning toʻylari edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарга ғазот қилдилар. Биз у ерда бомдод намозини зулмат қоронғусида ўқидик. Сўнг Набий ﷺ миниб олдилар, Абу Талҳа ҳам миниб олди, мен эса Абу Талҳанинг орқасида эдим. Аллоҳнинг Набийси ﷺ Хайбарнинг тор кўчасига кирдилар. Тиззам Расулуллоҳ ﷺнинг сонларига тегиб турарди ва мен Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг сонларининг оқлигини кўриб турардим. У зот қишлоққа кирганларида: «Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги нечоғлик ёмон бўлар!» дедилар. Буни уч марта айтдилар. Қавм ишларига чиққан эди. Улар: «Муҳаммад!» ва «лашкар келди!» дейишди. Биз у ерни зўрлик билан қўлга олдик ва асирларни тўпладик. Шунда Диҳя келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, менга асирлардан бир чўри беринг», деди. У зот: «Бор, бир чўри ол», дедилар. У эса Сафийя бинти Ҳуяйни олди. Сўнг бир киши Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси, сиз Диҳяга Қурайза ва Назир қабилаларининг бекаси Сафийя бинти Ҳуяйни бердингиз. У фақат сизга муносибдир», деди. У зот: «Уни Сафийя билан чақиринглар», дедилар. Диҳя уни олиб келди. Набий ﷺ унга назар солганларида: «Асирлардан бундан бошқа чўри ол», дедилар. Сўнг Аллоҳнинг Набийси ﷺ Сафийяни озод қилиб, уни никоҳлаб олдилар. Собит унга: «Эй Абу Ҳамза, у зот унга қандай маҳр бердилар?» деди. У: «Уни озод қилишнинг ўзини маҳр қилдилар, яъни уни озод қилиб, никоҳлаб олдилар», деди. Йўлда Умму Сулайм уни у зот учун безаб тайёрлади ва кечаси уни у зотга олиб борди. Шундай қилиб у зот куёв бўлиб тонгни қаршиладилар. У зот: «Кимда бирор нарса бўлса, уни олиб келсин», дедилар. Сўнг бир тери дастурхон ёзилди. Кимдир қуритилган творог, кимдир хурмо, кимдир сарёғ олиб кела бошлади. Уларни аралаштириб хайс қилишди. Бу Расулуллоҳ ﷺнинг тўйлари эди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ حُمَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقَامَ عَلَى صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىِّ بْنِ أَخْطَبَ بِطَرِيقِ خَيْبَرَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ حِينَ عَرَّسَ بِهَا ثُمَّ كَانَتْ فِيمَنْ ضُرِبَ عَلَيْهَا الْحِجَابُ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Safiyya binti Huyay ibn Axtab bilan turmush qurganlarida, Xaybar yoʻlida u bilan uch kun turdilar. Soʻng Safiyya hijob buyurilganlar orasida boʻldi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Сафийя бинти Ҳуяй ибн Ахтаб билан турмуш қурганларида, Хайбар йўлида у билан уч кун турдилар. Сўнг Сафийя ҳижоб буюрилганлар орасида бўлди.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ خَيْبَرَ وَالْمَدِينَةِ ثَلاَثًا يَبْنِي بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ فَدَعَوْتُ الْمُسْلِمِينَ إِلَى وَلِيمَتِهِ فَمَا كَانَ فِيهَا مِنْ خُبْزٍ وَلاَ لَحْمٍ أَمَرَ بِالأَنْطَاعِ وَأَلْقَى عَلَيْهَا مِنَ التَّمْرِ وَالأَقِطِ وَالسَّمْنِ فَكَانَتْ وَلِيِمَتَهُ فَقَالَ الْمُسْلِمُونَ إِحْدَى أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ أَوْ مِمَّا مَلَكَتْ يَمِينُهُ فَقَالُوا إِنْ حَجَبَهَا فَهِيَ مِنْ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ وَإِنْ لَمْ يَحْجُبْهَا فَهِيَ مِمَّا مَلَكَتْ يَمِينُهُ فَلَمَّا ارْتَحَلَ وَطَّأَ لَهَا خَلْفَهُ وَمَدَّ الْحِجَابَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ النَّاسِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Safiyya binti Huyay bilan qoʻshilib, Xaybar bilan Madina orasida uch kun turdilar. Men musulmonlarni u zotning toʻylariga chaqirdim. Toʻyda na non, na goʻsht bor edi. U zot teri dasturxonlar yozishni buyurdilar va ustiga xurmo, quritilgan tvorog hamda saryogʻ toʻkildi. Bu u zotning toʻylari edi. Musulmonlar: «U moʻminlarning onalaridan biri boʻlarmikin yoki u zotning qoʻli ostidagi choʻrilardan boʻlarmikin?» deyishdi. Soʻng ular: «Agar u zot uni hijoblasalar, u moʻminlarning onalaridan boʻladi, agar hijoblamasalar, u zotning qoʻli ostidagilardan boʻladi», deyishdi. U zot yoʻlga chiqqanlarida, Safiyyaga orqalarida joy tayyorladilar va uning bilan odamlar orasiga hijob tortdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Сафийя бинти Ҳуяй билан қўшилиб, Хайбар билан Мадина орасида уч кун турдилар. Мен мусулмонларни у зотнинг тўйларига чақирдим. Тўйда на нон, на гўшт бор эди. У зот тери дастурхонлар ёзишни буюрдилар ва устига хурмо, қуритилган творог ҳамда сарёғ тўкилди. Бу у зотнинг тўйлари эди. Мусулмонлар: «У мўминларнинг оналаридан бири бўлармикин ёки у зотнинг қўли остидаги чўрилардан бўлармикин?» дейишди. Сўнг улар: «Агар у зот уни ҳижобласалар, у мўминларнинг оналаридан бўлади, агар ҳижобламасалар, у зотнинг қўли остидагилардан бўлади», дейишди. У зот йўлга чиққанларида, Сафийяга орқаларида жой тайёрладилар ва унинг билан одамлар орасига ҳижоб тортдилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى قَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ فِي عُرْسٍ وَإِذَا جَوَارٍ يُغَنِّينَ فَقُلْتُ أَنْتُمَا صَاحِبَا رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمِنْ أَهْلِ بَدْرٍ يُفْعَلُ هَذَا عِنْدَكُمْ ‏.‏ فَقَالاَ اجْلِسْ إِنْ شِئْتَ فَاسْمَعْ مَعَنَا وَإِنْ شِئْتَ اذْهَبْ قَدْ رُخِّصَ لَنَا فِي اللَّهْوِ عِنْدَ الْعُرْسِ ‏.‏

Omir ibn Saʼd (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men bir toʻyda Qaraza ibn Kaʼb va Abu Masʼud al-Ansoriy huzuriga kirdim. Choʻrilar qoʻshiq aytishayotgan edi. Men: «Ikkovingiz Rasululloh ﷺning sahobalari va Badr ahlidan boʻlaturib, huzuringizda shu ish qilinadimi?» dedim. Ular: «Xohlasang oʻtir, biz bilan tingla, xohlasang ket. Toʻyda koʻngil ochishga bizga ruxsat berilgan», deyishdi.Омир ибн Саъд (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен бир тўйда Қараза ибн Каъб ва Абу Масъуд ал-Ансорий ҳузурига кирдим. Чўрилар қўшиқ айтишаётган эди. Мен: «Икковингиз Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари ва Бадр аҳлидан бўлатуриб, ҳузурингизда шу иш қилинадими?» дедим. Улар: «Хоҳласанг ўтир, биз билан тингла, хоҳласанг кет. Тўйда кўнгил очишга бизга рухсат берилган», дейишди.

أَخْبَرَنَا نُصَيْرُ بْنُ الْفَرَجِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ، رضى الله عنه قَالَ جَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةَ فِي خَمِيلٍ وَقِرْبَةٍ وَوِسَادَةٍ حَشْوُهَا إِذْخِرٌ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fotimani bir baxmal koʻrpa, bir meshcha va ichi izxir oʻti bilan toʻldirilgan bir yostiq bilan jihozlab berdilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фотимани бир бахмал кўрпа, бир мешча ва ичи изхир ўти билан тўлдирилган бир ёстиқ билан жиҳозлаб бердилар.

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيَّ، يَقُولُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فِرَاشٌ لِلرَّجُلِ وَفِرَاشٌ لأَهْلِهِ وَالثَّالِثُ لِلضَّيْفِ وَالرَّابِعُ لِلشَّيْطَانِ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir toʻshak kishi uchun, bir toʻshak uning ahli uchun, uchinchisi mehmon uchun, toʻrtinchisi esa shayton uchundir», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир тўшак киши учун, бир тўшак унинг аҳли учун, учинчиси меҳмон учун, тўртинчиси эса шайтон учундир», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ تَزَوَّجْتَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلِ اتَّخَذْتُمْ أَنْمَاطًا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَأَنَّى لَنَا أَنْمَاطٌ قَالَ ‏"‏ إِنَّهَا سَتَكُونُ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Uylandingmi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Anmat (naqshli gilamlar) tutdingmi?» dedilar. Men: «Bizga anmat qayoqda?» dedim. U zot: «Yaqinda ular boʻladi», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Уйландингми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Анмат (нақшли гиламлар) тутдингми?» дедилар. Мен: «Бизга анмат қаёқда?» дедим. У зот: «Яқинда улар бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ، - وَهُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ - عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ بِأَهْلِهِ - قَالَ - وَصَنَعَتْ أُمِّي أُمُّ سُلَيْمٍ حَيْسًا - قَالَ - فَذَهَبْتُ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنَّ أُمِّي تُقْرِئُكَ السَّلاَمَ وَتَقُولُ لَكَ إِنَّ هَذَا لَكَ مِنَّا قَلِيلٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ضَعْهُ - ثُمَّ قَالَ - اذْهَبْ فَادْعُ فُلاَنًا وَفُلاَنًا وَمَنْ لَقِيتَ ‏"‏ ‏.‏ وَسَمَّى رِجَالاً فَدَعَوْتُ مَنْ سَمَّى وَمَنْ لَقِيتُهُ قُلْتُ لأَنَسٍ عِدَّةُ كَمْ كَانُوا قَالَ يَعْنِي زُهَاءَ ثَلاَثِمِائَةٍ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لِيَتَحَلَّقْ عَشَرَةٌ عَشَرَةٌ فَلْيَأْكُلْ كُلُّ إِنْسَانٍ مِمَّا يَلِيهِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا فَخَرَجَتْ طَائِفَةٌ وَدَخَلَتْ طَائِفَةٌ قَالَ لِي ‏"‏ يَا أَنَسُ ارْفَعْ ‏"‏ ‏.‏ فَرَفَعْتُ فَمَا أَدْرِي حِينَ رَفَعْتُ كَانَ أَكْثَرَ أَمْ حِينَ وَضَعْتُ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uylanib, ahllari bilan qoʻshildilar. Onam Ummu Sulaym xays tayyorladi. Men uni Rasululloh ﷺ huzuriga olib bordim va: «Onam sizga salom aytdi va ‹bu bizdan sizga oz narsa› dedi», dedim. U zot: «Uni qoʻy», dedilar. Soʻng: «Bor, falonchi va falonchini hamda uchratganingni chaqir», dedilar va bir necha kishilarning nomini aytdilar. Men u zot nomlarini aytgan va yoʻlda uchratgan kishilarni chaqirdim. Anasdan: «Ular necha kishi edi?» deb soʻralganida, u: «Taxminan uch yuzcha», dedi. Rasululloh ﷺ: «Har oʻntadan halqa boʻlib oʻtirsinlar va har bir kishi oʻz oldidagidan yesin», dedilar. Ular toʻyib yeguncha yedilar. Bir guruh chiqib, boshqa guruh kirdi. U zot menga: «Ey Anas, koʻtar», dedilar. Men koʻtardim. Koʻtarganimda taom koʻproq edimi yo qoʻyganimda koʻproq edimi, bilmayman.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйланиб, аҳллари билан қўшилдилар. Онам Умму Сулайм хайс тайёрлади. Мен уни Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига олиб бордим ва: «Онам сизга салом айтди ва ‹бу биздан сизга оз нарса› деди», дедим. У зот: «Уни қўй», дедилар. Сўнг: «Бор, фалончи ва фалончини ҳамда учратганингни чақир», дедилар ва бир неча кишиларнинг номини айтдилар. Мен у зот номларини айтган ва йўлда учратган кишиларни чақирдим. Анасдан: «Улар неча киши эди?» деб сўралганида, у: «Тахминан уч юзча», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар ўнтадан ҳалқа бўлиб ўтирсинлар ва ҳар бир киши ўз олдидагидан есин», дедилар. Улар тўйиб егунча едилар. Бир гуруҳ чиқиб, бошқа гуруҳ кирди. У зот менга: «Эй Анас, кўтар», дедилар. Мен кўтардим. Кўтарганимда таом кўпроқ эдими ё қўйганимда кўпроқ эдими, билмайман.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ الْوَزِيرِ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ كَثِيرِ بْنِ عُفَيْرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ آخَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ قُرَيْشٍ وَالأَنْصَارِ فَآخَى بَيْنَ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ إِنَّ لِي مَالاً فَهُوَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ شَطْرَانِ وَلِي امْرَأَتَانِ فَانْظُرْ أَيُّهُمَا أَحَبُّ إِلَيْكَ فَأَنَا أُطَلِّقُهَا فَإِذَا حَلَّتْ فَتَزَوَّجْهَا ‏.‏ قَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِكَ دُلُّونِي - أَىْ - عَلَى السُّوقِ ‏.‏ فَلَمْ يَرْجِعْ حَتَّى رَجَعَ بِسَمْنٍ وَأَقِطٍ قَدْ أَفْضَلَهُ ‏.‏ قَالَ وَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَىَّ أَثَرَ صُفْرَةٍ فَقَالَ ‏"‏ مَهْيَمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Quraysh bilan ansorlar orasida birodarlik oʻrnatdilar. Saʼd ibn ar-Rabiʼ bilan Abdurrahmon ibn Avf orasida birodarlik qildilar. Saʼd unga: «Menda mol bor, u ikkimizning oramizda teng ikki ulushdir. Menda ikki xotin bor, qaraki, qaysi biri senga koʻproq yoqadi, men uni taloq qilaman, iddasi tugagach, sen unga uylanasan», dedi. U: «Alloh ahlingu molingni senga muborak qilsin. Menga bozorni koʻrsatinglar», dedi. U qaytmadi, toki oʻzidan ortiq saryogʻ va quritilgan tvorog bilan qaytdi. Rasululloh ﷺ menda sariq iz koʻrib: «Bu nima?» dedilar. Men: «Ansorlardan bir ayolga uylandim», dedim. U zot: «Toʻy qil, garchi bitta qoʻy bilan boʻlsa ham», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Қурайш билан ансорлар орасида биродарлик ўрнатдилар. Саъд ибн ар-Рабиъ билан Абдурраҳмон ибн Авф орасида биродарлик қилдилар. Саъд унга: «Менда мол бор, у иккимизнинг орамизда тенг икки улушдир. Менда икки хотин бор, қараки, қайси бири сенга кўпроқ ёқади, мен уни талоқ қиламан, иддаси тугагач, сен унга уйланасан», деди. У: «Аллоҳ аҳлингу молингни сенга муборак қилсин. Менга бозорни кўрсатинглар», деди. У қайтмади, токи ўзидан ортиқ сарёғ ва қуритилган творог билан қайтди. Расулуллоҳ ﷺ менда сариқ из кўриб: «Бу нима?» дедилар. Мен: «Ансорлардан бир аёлга уйландим», дедим. У зот: «Тўй қил, гарчи битта қўй билан бўлса ҳам», дедилар.