أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْج ، عَنْ أَبِي الْمُغَلِّسِ ، عَنْ أَبِي نَجِيحٍ ، قَال : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ قَدَرَ عَلَى أًنّ يَنْكِح، فَلَمْ يَنْكِحْ، فَلَيْسَ مِنَّا "

Abu Najih (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim nikohlanishga qodir boʻla turib, nikohlanmasa, u bizdan emas», dedilar.Абу Нажиҳ (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким никоҳланишга қодир бўла туриб, никоҳланмаса, у биздан эмас», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ عُمَارَة ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ ، قَال : قَالَ عَبْدُ اللَّه : كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَبَابًا لَيْسَ لَنَا شَيْءٌ، فَقَال : " يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَة ، فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ، فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّ الصَّوْمَ لَهُ وِجَاءٌ "

Abdurrahmon ibn Yazid aytdi: Abdulloh (ibn Masʼud) dedi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga yosh yigitlar edik, hech narsamiz yoʻq edi. Shunda u zot: «Ey yigitlar jamoasi! Sizlardan kim uylanishga qodir boʻlsa, uylansin. Zero, bu nigohni (gunohdan) toʻsuvchiroq va avratni saqlovchiroqdir. Kim qodir boʻlmasa, roʻza tutsin. Zero, roʻza uning uchun qalqondir», dedilar.Абдурраҳмон ибн Язид айтди: Абдуллоҳ (ибн Масъуд) деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ёш йигитлар эдик, ҳеч нарсамиз йўқ эди. Шунда у зот: «Эй йигитлар жамоаси! Сизлардан ким уйланишга қодир бўлса, уйлансин. Зеро, бу нигоҳни (гуноҳдан) тўсувчироқ ва авратни сақловчироқдир. Ким қодир бўлмаса, рўза тутсин. Зеро, рўза унинг учун қалқондир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَة ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : لَقِيَهُ عُثْمَانُ وَأَنَا مَعَهُ، فَقَالَ لَهُ : يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَلْ لَكَ فِي جَارِيَةٍ بِكْرٍ تُذَكِّرُك؟، فَقَالَ : قُلْتَ : ذَاكَ فَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنْ كَانَ يَسْتَطِيعُ مِنْكُمْ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَلْيَصُمْ فَإِنَّ الصَّوْمَ لَهُ وِجَاءٌ "

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. Alqama aytdi: Usmon uni uchratdi, men esa u bilan birga edim. Usmon unga: «Ey Abu Abdurahmon, senga (yoshligingni) eslatadigan bokira bir choʻri (olib berilishini) xohlaysanmi?» dedi. U: «Sen shuni aytdingmi? Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Ey yigitlar jamoasi! Sizlardan kim uylanishga qodir boʻlsa, uylansin; chunki bu koʻzni koʻproq tiyadi va avratni koʻproq saqlaydi. Kim qodir boʻlmasa, roʻza tutsin; chunki roʻza uning uchun toʻsiqdir›», dedi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. Алқама айтди: Усмон уни учратди, мен эса у билан бирга эдим. Усмон унга: «Эй Абу Абдураҳмон, сенга (ёшлигингни) эслатадиган бокира бир чўри (олиб берилишини) хоҳлайсанми?» деди. У: «Сен шуни айтдингми? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Эй йигитлар жамоаси! Сизлардан ким уйланишга қодир бўлса, уйлансин; чунки бу кўзни кўпроқ тияди ва авратни кўпроқ сақлайди. Ким қодир бўлмаса, рўза тутсин; чунки рўза унинг учун тўсиқдир›», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ ، أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ ، أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ ، يَقُولُ : " لَقَدْ رَدَّ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عُثْمَانَ، وَلَوْ أَجَازَ لَهُ التَّبَتُّلَ، لَاخْتَصَيْنَا "

Saʼid ibn Musayyab Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdi: Rasululloh ﷺ buni Usmonga rad qildilar; agar u zot unga tabattulni ruxsat qilganlarida edi, biz oʻzimizni bichdirib olgan boʻlar edik.Саъид ибн Мусайяб Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ буни Усмонга рад қилдилар; агар у зот унга табаттулни рухсат қилганларида эди, биз ўзимизни бичдириб олган бўлар эдик.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ ، حَدَّثَنَا الْأَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ التَّبَتُّلِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tabattuldan (uylanishni tark etishdan) qaytardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ табаттулдан (уйланишни тарк этишдан) қайтардилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْحِزَامِيُّ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ ، حَدَّثَنِي ابْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ ، قَالَ : لَمَّا كَانَ مِنْ أَمْرِ عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ الَّذِي كَانَ مِنْ تَرْكِ النِّسَاءِ، بَعَثَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : " يَا عُثْمَانُ إِنِّي لَمْ أُومَرْ بِالرَّهْبَانِيَّةِ أَرَغِبْتَ عَنْ سُنَّتِي؟ "، قَالَ : لَا، يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ : " إِنَّ مِنْ سُنَّتِي أَنْ أُصَلِّي، وَأَنَام، وَأَصُومَ، وَأَطْعَمَ، وَأَنْكِحَ، وَأُطَلِّقَ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي، فَلَيْسَ مِنِّي يَا عُثْمَانُ، إِنَّ لِأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا " . قَالَ سَعْدٌ : فَوَاللَّهِ لَقَدْ كَانَ أَجْمَعَ رِجَالٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ هُوَ أَقَرَّ عُثْمَانَ عَلَى مَا هُوَ عَلَيْهِ أَنْ نَخْتَصِيَ فَنَتَبَتَّلَ

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu) aytdi: Usmon ibn Mazʼunning ayollarni tark etish ishi boʻlganida, Rasululloh ﷺ unga odam yubordilar va: «Ey Usmon, men rohiblikka buyurilganim yoʻq. Sen mening sunnatimdan yuz oʻgirdingmi?» dedilar. U: «Yoʻq, ey Allohning Rasuli», dedi. U zot: «Albatta, namoz oʻqishim, uxlashim, roʻza tutishim, taom yeyishim, uylanishim va taloq qilishim mening sunnatimdandir. Kim mening sunnatimdan yuz oʻgirsa, u mendan emas. Ey Usmon, ahlingning sening zimmangda haqqi bor, oʻz nafsingning ham sening zimmangda haqqi bor», dedilar. Saʼd aytdi: Allohga qasamki, musulmonlardan bir qancha kishilar — agar Rasululloh ﷺ Usmonni oʻsha holida qoldirganlarida edi — oʻzimizni bichdirib, tabattul qilishga ahd qilgan edilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу) айтди: Усмон ибн Мазъуннинг аёлларни тарк этиш иши бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ унга одам юбордилар ва: «Эй Усмон, мен роҳибликка буюрилганим йўқ. Сен менинг суннатимдан юз ўгирдингми?» дедилар. У: «Йўқ, эй Аллоҳнинг Расули», деди. У зот: «Албатта, намоз ўқишим, ухлашим, рўза тутишим, таом ейишим, уйланишим ва талоқ қилишим менинг суннатимдандир. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмас. Эй Усмон, аҳлингнинг сенинг зиммангда ҳаққи бор, ўз нафсингнинг ҳам сенинг зиммангда ҳаққи бор», дедилар. Саъд айтди: Аллоҳга қасамки, мусулмонлардан бир қанча кишилар — агар Расулуллоҳ ﷺ Усмонни ўша ҳолида қолдирганларида эди — ўзимизни бичдириб, табаттул қилишга аҳд қилган эдилар.

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، أَنْبَأَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " تُنْكَحُ النِّسَاءُ لِأَرْبَعٍ : لِلدِّينِ، وَالْجَمَالِ، وَالْمَالِ، وَالْحَسَبِ، فَعَلَيْكَ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاك " . أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ ، عَنْ جَابِرٍ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم، بِهَذَا الْحَدِيثِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Ayollar toʻrt narsa uchun nikohlanadi: dini uchun, goʻzalligi uchun, moli uchun va nasab-sharafi uchun. Sen dindorini tanla, qoʻling tuproqqa belansin!» dedilar. Muhammad ibn Uyayna bizga Ali ibn Mushirdan, u Abdulmalikdan, u Ato ibn Abu Rabohdan, u Jobirdan, u Nabiy ﷺdan shu hadisni xabar qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Аёллар тўрт нарса учун никоҳланади: дини учун, гўзаллиги учун, моли учун ва насаб-шарафи учун. Сен диндорини танла, қўлинг тупроққа белансин!» дедилар. Муҳаммад ибн Уяйна бизга Али ибн Муширдан, у Абдулмаликдан, у Ато ибн Абу Рабоҳдан, у Жобирдан, у Набий ﷺдан шу ҳадисни хабар қилди.

أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِي ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَنَّهُ خَطَبَ امْرَأَةً مِنَ الْأَنْصَارِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اذْهَبْ، فَانْظُرْ إِلَيْهَا، فَإِنَّهُ أَجْدَرُ أَنْ يُؤْدَمَ بَيْنَكُمَا "

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u ansorlardan boʻlgan bir ayolga sovchi boʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Bor, unga qarab ol; chunki bu ikkovingiz oʻrtangizda (ahillik) doimiy boʻlishiga koʻproq sababdir», dedilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у ансорлардан бўлган бир аёлга совчи бўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Бор, унга қараб ол; чунки бу икковингиз ўртангизда (аҳиллик) доимий бўлишига кўпроқ сабабдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْعَبْدِيُّ الْبَصْرِيُّ ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ يُونُسَ ، قَالَ : سَمِعْتُ الْحَسَنَ ، يَقُولُ : قَدِمَ عَقِيلُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ الْبَصْرَةَ ، فَتَزَوَّجَ امْرَأَةً مِنْ بَنِي جُشَمٍ، فَقَالُوا لَهُ : بِالرِّفَاءِ وَالْبَنِينَ، فَقَالَ : لَا تَقُولُوا ذَلِكَ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَانَا عَنْ ذَلِكَ، وَأَمَرَنَا أَنْ نَقُولَ : " بَارَكَ اللهُ لَكَ، وَبَارَكَ عَلَيْكَ "

Hasan (al-Basriy)ning shunday deganini eshitdim: Aqil ibn Abu Tolib Basraga keldi va Banu Jushamdan boʻlgan bir ayolga uylandi. Odamlar unga: «Totuvlik va oʻgʻillar bilan (boʻlgin)», dedilar. U: «Bunday demanglar; chunki Rasululloh ﷺ bizni bundan qaytardilar va bizga: ‹Alloh senga barakat bersin va senga baraka ato etsin›, deyishni buyurdilar», dedi.Ҳасан (ал-Басрий)нинг шундай деганини эшитдим: Ақил ибн Абу Толиб Басрага келди ва Бану Жушамдан бўлган бир аёлга уйланди. Одамлар унга: «Тотувлик ва ўғиллар билан (бўлгин)», дедилар. У: «Бундай деманглар; чунки Расулуллоҳ ﷺ бизни бундан қайтардилар ва бизга: ‹Аллоҳ сенга баракат берсин ва сенга барака ато этсин›, дейишни буюрдилар», деди.

حَدَّثَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ ، عَنْ سُهَيْلٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا رَفَّأَ لِإِنْسَانٍ، قَالَ : " بَارَكَ اللَّهُ لَكَ، وَبَارَكَ عَلَيْكَ، وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot bir kishini (uylangani bilan) tabriklaganlarida: «Alloh senga barakat bersin, senga baraka ato etsin va ikkovingizni yaxshilikda jamlasin», der edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот бир кишини (уйлангани билан) табриклаганларида: «Аллоҳ сенга баракат берсин, сенга барака ато этсин ва икковингизни яхшиликда жамласин», дер эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَنَّهُ نَهَى عَنْ أَنْ يَخْطُبَ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadiki, u zot kishining oʻz birodari sovchiligi ustiga sovchi boʻlishidan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинадики, у зот кишининг ўз биродари совчилиги устига совчи бўлишидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، قَالَ : حَدَّثَنِي نَافِعٌ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " لَا يَخْطُبْ أَحَدُكُمْ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ وَلَا يَبِيعُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ حَتَّى يَأْذَنَ لَهُ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz oʻz birodarining sovchiligi ustiga sovchi boʻlmasin va birodarining savdosi ustiga savdo qilmasin — toki u unga izn bermaguncha», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ўз биродарининг совчилиги устига совчи бўлмасин ва биродарининг савдоси устига савдо қилмасин — токи у унга изн бермагунча», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ : أَنَّهَا حَدَّثَتْهُ وَكَتَبَهُ مِنْهَا كِتَابًا أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ، مِنْ بَنِي مَخْزُومٍ، فَطَلَّقَهَا الْبَتَّةَ، فَأَرْسَلَتْ إِلَى أَهْلِهِ تَبْتَغِي مِنْهُمُ النَّفَقَةَ، فَقَالُوا : لَيْسَ لَكِ نَفَقَةٌ، فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : " لَيْسَ لَكِ نَفَقَةٌ، وَعَلَيْكِ الْعِدَّةُ، وَانْتَقِلِي إِلَى بَيْتِ أُمِّ شَرِيكٍ ، وَلَا تُفَوِّتِينَا بِنَفْسِكِ "، ثُمَّ قَالَ : " إِنَّ أُمَّ شَرِيكٍ امْرَأَةٌ يَدْخُلُ إِلَيْهَا إِخْوَانُهَا مِنَ الْمُهَاجِرِينَ، وَلَكِنِ انْتَقِلِي إِلَى بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ رَجُلٌ أَعْمَى، إِنْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ لَمْ يَرَ شَيْئًا وَلَا تُفَوِّتِينَا بِنَفْسِكِ "، فَانْطَلَقَتْ إِلَى بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَلَمَّا حَلَّتْ، ذَكَرَتْ أَنَّ مُعَاوِيَةَ، وَأَبَا جَهْمٍ خَطَبَاهَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَمَّا مُعَاوِيَةُ، فَرَجُلٌ لَا مَالَ لَهُ، وَأَمَّا أَبُو جَهْمٍ، فَلَا يَضَعُ عَصَاهُ عَنْ عَاتِقِهِ، فَأَيْنَ أَنْتِ مِنْ أُسَامَةَ؟ " فَكَأَنَّ أَهْلَهَا كَرِهُوا ذَلِكَ، فَقَالَتْ : وَاللَّهِ لَا أَنْكِحُ إِلَّا الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَنَكَحَتْ أُسَامَةَ . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو : قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ : يَا فَاطِمَةُ ، اتَّقِي اللَّهَ، فَقَدْ عَلِمْتِ فِي أَيِّ شَيْءٍ كَانَ هَذَا، قَالَ : وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ : قَالَ اللَّهُ تَعَالَى : # يَأَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحْصُوا الْعِدَّةَ وَاتَّقُوا اللَّهَ رَبَّكُمْ لا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلا يَخْرُجْنَ إِلا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ سورة الطلاق آية 1 # وَالْفَاحِشَةُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا، فَإِذَا فَعَلَتْ ذَلِكَ، فَقَدْ حَلَّ لَهُمْ أَنْ يُخْرِجُوهَا

Fotima bint Qays (roziyallohu anho) unga hadis aytdi — u esa uning (aytganini) yozib oldi — u Qurayshdan, Banu Maxzumdan boʻlgan bir kishining nikohida edi. Eri uni qatʼiy taloq bilan taloq qildi. Shunda u erining ahliga odam yuborib, ulardan nafaqa soʻradi. Ular: «Senga nafaqa yoʻq», dedilar. Bu Rasululloh ﷺga yetganida, u zot: «Senga nafaqa yoʻq, sening zimmangda idda bor. Ummu Sharikning uyiga koʻchib bor va oʻzingni bizdan uzma», dedilar. Soʻng: «Ummu Sharik — huzuriga muhojirlardan boʻlgan birodarlari kirib turadigan ayoldir. Yaxshisi, Ibn Ummu Maktumning uyiga koʻchib bor; chunki u koʻzi ojiz kishidir — kiyimingni yechsang ham, u hech narsani koʻrmaydi. Va oʻzingni bizdan uzma», dedilar. U Ibn Ummu Maktumning uyiga bordi. Iddasi tugagach, Muoviya bilan Abu Jahm unga sovchi boʻlganini aytdi. Rasululloh ﷺ: «Muoviyaga kelsak, u moli yoʻq kishidir. Abu Jahmga kelsak, u hassasini yelkasidan qoʻymaydi. Usoma qani senga?» dedilar. Uning ahli buni yoqtirmagandek boʻldi. U esa: «Allohga qasamki, men faqat Rasululloh ﷺ aytgan kishiga tegaman», dedi va Usomaga tegdi. Muhammad ibn Amr aytdi: Muhammad ibn Ibrohim: «Ey Fotima, Allohdan qoʻrq! Bu qaysi ish sababidan boʻlganini bilasan-ku», dedi. (Rovi) aytdi: Ibn Abbos aytdi: Alloh taolo: {Ey Nabiy! Ayollarni taloq qilsangiz, iddalarini (hisobga olib) taloq qilinglar va iddani sanab boringlar. Robbingiz Allohdan qoʻrqinglar. Ularni uylaridan chiqarmanglar, ular ham chiqmasinlar — ochiq bir fohisha ish qilsalargina (bundan mustasno)}, dedi. Fohisha ish — ayolning oʻz ahliga qoʻpollik qilishidir. Bas, u shuni qilsa, ular uni chiqarishlari halol boʻladi.Фотима бинт Қайс (розияллоҳу анҳо) унга ҳадис айтди — у эса унинг (айтганини) ёзиб олди — у Қурайшдан, Бану Махзумдан бўлган бир кишининг никоҳида эди. Эри уни қатъий талоқ билан талоқ қилди. Шунда у эрининг аҳлига одам юбориб, улардан нафақа сўради. Улар: «Сенга нафақа йўқ», дедилар. Бу Расулуллоҳ ﷺга етганида, у зот: «Сенга нафақа йўқ, сенинг зиммангда идда бор. Умму Шарикнинг уйига кўчиб бор ва ўзингни биздан узма», дедилар. Сўнг: «Умму Шарик — ҳузурига муҳожирлардан бўлган биродарлари кириб турадиган аёлдир. Яхшиси, Ибн Умму Мактумнинг уйига кўчиб бор; чунки у кўзи ожиз кишидир — кийимингни ечсанг ҳам, у ҳеч нарсани кўрмайди. Ва ўзингни биздан узма», дедилар. У Ибн Умму Мактумнинг уйига борди. Иддаси тугагач, Муовия билан Абу Жаҳм унга совчи бўлганини айтди. Расулуллоҳ ﷺ: «Муовияга келсак, у моли йўқ кишидир. Абу Жаҳмга келсак, у ҳассасини елкасидан қўймайди. Усома қани сенга?» дедилар. Унинг аҳли буни ёқтирмагандек бўлди. У эса: «Аллоҳга қасамки, мен фақат Расулуллоҳ ﷺ айтган кишига тегаман», деди ва Усомага тегди. Муҳаммад ибн Амр айтди: Муҳаммад ибн Иброҳим: «Эй Фотима, Аллоҳдан қўрқ! Бу қайси иш сабабидан бўлганини биласан-ку», деди. (Рови) айтди: Ибн Аббос айтди: Аллоҳ таоло: {Эй Набий! Аёлларни талоқ қилсангиз, иддаларини (ҳисобга олиб) талоқ қилинглар ва иддани санаб боринглар. Роббингиз Аллоҳдан қўрқинглар. Уларни уйларидан чиқарманглар, улар ҳам чиқмасинлар — очиқ бир фоҳиша иш қилсаларгина (бундан мустасно)}, деди. Фоҳиша иш — аёлнинг ўз аҳлига қўполлик қилишидир. Бас, у шуни қилса, улар уни чиқаришлари ҳалол бўлади.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي هِنْدٍ ، حَدَّثَنَا عَامِرٌ ، حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ : " أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا، وَالْعَمَّةُ عَلَى ابْنَةِ أَخِيهَا، أَوْ الْمَرْأَةُ عَلَى خَالَتِهَا، أَوْ الْخَالَةُ عَلَى بِنْتِ أُخْتِهَا، وَلَا تُنْكَحُ الصُّغْرَى عَلَى الْكُبْرَى، وَلَا الْكُبْرَى عَلَى الصُّغْرَى "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ayolni uning ammasi ustiga, ammani uning aka-uka qizi ustiga, yoki ayolni uning xolasi ustiga, yoki xolani uning opa-singil qizi ustiga (qoʻshib) nikohlashdan qaytardilar. Kichigi kattasi ustiga ham, kattasi kichigi ustiga ham nikohlanmaydi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аёлни унинг аммаси устига, аммани унинг ака-ука қизи устига, ёки аёлни унинг холаси устига, ёки холани унинг опа-сингил қизи устига (қўшиб) никоҳлашдан қайтардилар. Кичиги каттаси устига ҳам, каттаси кичиги устига ҳам никоҳланмайди.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ ، عَنْ الْأَعْرَجِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ : " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُجْمَعَ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَالْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ayol bilan uning ammasini hamda ayol bilan uning xolasini (bir nikohda) jamlashdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аёл билан унинг аммасини ҳамда аёл билан унинг холасини (бир никоҳда) жамлашдан қайтардилар.

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ نَافِع ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الشِّغَارِ " . قَالَ مَالِكٌ : وَالشِّغَارُ : أَنْ يُزَوِّجَ الرَّجُلُ الْآخَرَ ابْنَتَهُ، عَلَى أَنْ يُزَوِّجَهُ الْآخَرُ ابْنَتَهُ بِغَيْرِ صَدَاقٍ، قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : تَرَى بَيْنَهُمَا نِكَاحًا؟. قَالَ : لَا يُعْجِبُنِي

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shigʻordan qaytardilar. Molik aytdi: Shigʻor — bu bir kishining boshqa kishiga oʻz qizini nikohlab berishi, buning evaziga u ham oʻz qizini unga mahrsiz nikohlab berishidir. Abu Muhammaddan: «Ular oʻrtasida nikoh boʻladi deb koʻrasizmi?» deb soʻraldi. U: «Bu menga maʼqul emas», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шиғордан қайтардилар. Молик айтди: Шиғор — бу бир кишининг бошқа кишига ўз қизини никоҳлаб бериши, бунинг эвазига у ҳам ўз қизини унга маҳрсиз никоҳлаб беришидир. Абу Муҳаммаддан: «Улар ўртасида никоҳ бўлади деб кўрасизми?» деб сўралди. У: «Бу менга маъқул эмас», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُمَرَ بْنِ كَيْسَانَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ وَهْبِ بْنِ أَبِي مُغِيثٍ ، حَدَّثَتْنِي أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " أَنْكِحُوا الصَّالِحِينَ وَالصَّالِحَاتِ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : وَسَقَطَ عَلَيَّ مِنَ الْحَدِيثِ " فَمَا تَبِعَهُمْ بَعْدُ فَحَسَنٌ "

Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Solih erkaklarni va soliha ayollarni nikohlab qoʻyinglar», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Hadisdan menga «Bas, undan keyin ularga ergashgan narsa yaxshidir» (degan qism) tushib qolgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Солиҳ эркакларни ва солиҳа аёлларни никоҳлаб қўйинглар», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Ҳадисдан менга «Бас, ундан кейин уларга эргашган нарса яхшидир» (деган қисм) тушиб қолган.

أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ "

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Valiysiz nikoh (sahih) boʻlmaydi», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Валийсиз никоҳ (саҳиҳ) бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِي مُوسَى ، عِنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " لَا نِكَاحَ إِلَّا بِوَلِيٍّ "

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Valiysiz nikoh (sahih) boʻlmaydi», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Валийсиз никоҳ (саҳиҳ) бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " أَيُّمَا امْرَأَةٍ نُكِحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ وَلِيِّهَا، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ، فَإِنْ اشْتَجَرُوا، قَالَ أَبُو عَاصِمٍ، وَقَالَ مَرَّةً : فَإِنْ تَشَاجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ، فَإِنْ أَصَابَهَا، فَلَهَا الْمَهْرُ بِمَا اسْتَحَلَّ مِنْ فَرْجِهَا " . قَالَ أَبُو عَاصِمٍ : أَمْلَاهُ عَلَيَّ سَنَةَ سِتٍّ وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةٍ

Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Qaysi bir ayol oʻz valiysining iznisiz nikohlansa, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir, uning nikohi botildir. Agar (valiylari) ixtilof qilsalar — Abu Osim: bir marta ‹agar tortishib qolsalar› dedi — valiysi boʻlmagan kishining valiysi sultondir. Agar (eri) unga qoʻshilgan boʻlsa, undan (jinsiy aloqani) halol qilib olgani evaziga unga mahr (vojib) boʻladi», dedilar. Abu Osim aytdi: Buni menga bir yuz qirq oltinchi yilda aytib yozdirgan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Қайси бир аёл ўз валийсининг изнисиз никоҳланса, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир, унинг никоҳи ботилдир. Агар (валийлари) ихтилоф қилсалар — Абу Осим: бир марта ‹агар тортишиб қолсалар› деди — валийси бўлмаган кишининг валийси султондир. Агар (эри) унга қўшилган бўлса, ундан (жинсий алоқани) ҳалол қилиб олгани эвазига унга маҳр (вожиб) бўлади», дедилар. Абу Осим айтди: Буни менга бир юз қирқ олтинчи йилда айтиб ёздирган.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاق ، حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى ، عَنْ أَبِي مُوسَى ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " تُسْتَأْمَرُ الْيَتِيمَةُ فِي نَفْسِهَا، فَإِنْ سَكَتَتْ، فَقَدْ أَذِنَتْ، وَإِنْ أَبَتْ لَمْ تُكْرَهْ "

Abu Muso (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Yetim qizdan oʻzi haqida maslahat soʻraladi. Agar jim tursa, izn bergan boʻladi; agar rad etsa, majburlanmaydi», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Етим қиздан ўзи ҳақида маслаҳат сўралади. Агар жим турса, изн берган бўлади; агар рад этса, мажбурланмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي يَحْيَى ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَا تُنْكَحُ الثَّيِّبُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ، وَلَا تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ، وَإِذْنُهَا الصُّمُوتُ " . أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ ، عَنْ يَحْيَى ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ : أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، بِهَذَا الْحَدِيثِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Tul (ayol) maslahati soʻralmaguncha nikohga berilmaydi, bokira qiz esa izni soʻralmaguncha nikohga berilmaydi; uning izni — sukut (jim turishi)dir», dedilar. Vahb ibn Jarir bizga xabar berdi, unga Hishom Yahyodan, u Abu Salamadan hadis aytdi: Abu Hurayra unga Rasululloh ﷺdan shu hadisni aytdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Тул (аёл) маслаҳати сўралмагунча никоҳга берилмайди, бокира қиз эса изни сўралмагунча никоҳга берилмайди; унинг изни — сукут (жим туриши)дир», дедилар. Ваҳб ибн Жарир бизга хабар берди, унга Ҳишом Яҳёдан, у Абу Саламадан ҳадис айтди: Абу Ҳурайра унга Расулуллоҳ ﷺдан шу ҳадисни айтди.

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الْأَيِّمُ أَحَقُّ بِنَفْسِهَا مِنْ وَلِيِّهَا، وَالْبِكْرُ تُسْتَأْذَنُ فِي نَفْسِهَا وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tul ayol oʻzi haqida valiysidan koʻra haqliroqdir, qizdan esa oʻzi haqida izn soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тул аёл ўзи ҳақида валийсидан кўра ҳақлироқдир, қиздан эса ўзи ҳақида изн сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ أَوَّلُ شَيْءٍ سَأَلْتُهُ عَنْهُ، قَالَ : حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " تُسْتَأْذَنُ الْبِكْرُ وَإِذْنُهَا صُمَاتُهَا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qizdan izn soʻraladi va uning izni jim turishidir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиздан изн сўралади ва унинг изни жим туришидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَوْهَبٍ ، أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " الْأَيِّمُ أَمْلَكُ بِأَمْرِهَا مِنْ وَلِيِّهَا، وَالْبِكْرُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا، وَصَمْتُهَا إِقْرَارُهَا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Tul ayol oʻz ishiga valiysidan koʻra egaroqdir, qizdan esa oʻzi haqida maslahat soʻraladi va uning sukuti — iqroridir», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Тул аёл ўз ишига валийсидан кўра эгароқдир, қиздан эса ўзи ҳақида маслаҳат сўралади ва унинг сукути — иқроридир», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، أَنَّهُ سَمِعَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ : أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ ، وَمُجَمِّعَ بْنَ يَزِيدَ الْأَنْصَارِيَّيْنِ، حَدَّثَاهُ : أَنَّ رَجُلًا مِنْهُمْ مِنَ الْأَنْصَارِ يُدْعَى خِذَامًا أَنْكَحَ بِنْتًا لَهُ فَكَرِهَتْ نِكَاحَ أَبِيهَا، فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ، فَرَدَّ عَنْهَا نِكَاحَ أَبِيهَا " ، فَنَكَحَتْ أَبَا لُبَابَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُنْذِرِ فَذَكَرَ يَحْيَى : أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّهَا كَانَتْ ثَيِّبًا

Abdurrahmon ibn Yazid va Mujammiʼ ibn Yazid al-Ansoriylar unga hadis aytdilarki, ular orasidagi ansorlardan Xizom deb ataladigan bir kishi oʻz qizini nikohlab berdi, qiz esa otasining nikohlab berishini yoqtirmadi. Shunda u Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib, buni u zotga aytdi; u zot undan otasining nikohini rad qildilar. Soʻng u Abu Lubaba ibn Abdulmunzirga tegdi. Yahyo zikr qildiki, unga uning tul (ayol) boʻlgani xabari yetgan.Абдурраҳмон ибн Язид ва Мужаммиъ ибн Язид ал-Ансорийлар унга ҳадис айтдиларки, улар орасидаги ансорлардан Хизом деб аталадиган бир киши ўз қизини никоҳлаб берди, қиз эса отасининг никоҳлаб беришини ёқтирмади. Шунда у Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб, буни у зотга айтди; у зот ундан отасининг никоҳини рад қилдилар. Сўнг у Абу Лубаба ибн Абдулмунзирга тегди. Яҳё зикр қилдики, унга унинг тул (аёл) бўлгани хабари етган.

أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، وُمُجَمِّعٍ ابْنَيْ يَزِيدَ بْنِ جَارِيَةَ ، أَنَّ خَنْسَاءَ بِنْتَ خِذَامٍ زَوَّجَهَا أَبُوهَا وَهِيَ ثَيِّبٌ، فَكَرِهَتْ ذَلِكَ، فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " فَرَدَّ نِكَاحَهَا "

Yazid ibn Joriyaning ikki oʻgʻli — Abdurrahmon va Mujammiʼdan rivoyat qilinadiki, Xansoʼ bint Xizomni otasi — u tul boʻlgan holda — nikohlab berdi; u esa buni yoqtirmadi. Shunda u Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi; u zot uning nikohini rad qildilar.Язид ибн Жориянинг икки ўғли — Абдурраҳмон ва Мужаммиъдан ривоят қилинадики, Хансў бинт Хизомни отаси — у тул бўлган ҳолда — никоҳлаб берди; у эса буни ёқтирмади. Шунда у Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди; у зот унинг никоҳини рад қилдилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَوْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " أَيُّمَا امْرَأَةٍ زَوَّجَهَا وَلِيَّانِ لَهَا، فَهِيَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا، وَأَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ بَيْعًا مِنْ رَجُلَيْنِ، فَهُوَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا " . حَدَّثَنَا عَفَّان ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ سَمُرَةَ ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، بِنَحْوِهِ

Uqba ibn Amir yoki Samura ibn Jundub (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir ayolni ikki valiysi (ikki kishiga) nikohlab bersa, u ikkovidan avvalgisiniki boʻladi. Qaysi bir kishi bir narsani ikki kishiga sotsa, u ham ikkovidan avvalgisiniki boʻladi», dedilar. Affon bizga hadis aytdi, unga Hammod ibn Salama hadis aytdi, unga Qatoda Hasandan, u Samuradan, u Rasululloh ﷺdan shunga oʻxshashini xabar qildi.Уқба ибн Амир ёки Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир аёлни икки валийси (икки кишига) никоҳлаб берса, у икковидан аввалгисиники бўлади. Қайси бир киши бир нарсани икки кишига сотса, у ҳам икковидан аввалгисиники бўлади», дедилар. Аффон бизга ҳадис айтди, унга Ҳаммод ибн Салама ҳадис айтди, унга Қатода Ҳасандан, у Самурадан, у Расулуллоҳ ﷺдан шунга ўхшашини хабар қилди.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيز ، عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ : أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ : أَنَّهُمْ سَارُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حِجَّةِ الْوَدَاعِ، فَقَالَ : " اسْتَمْتِعُوا مِنْ هَذِهِ النِّسَاءِ ". وَالِاسْتِمْتَاعُ عِنْدَنَا : التَّزْوِيجُ، فَعَرَضْنَا ذَلِكَ عَلَى النِّسَاءِ، فَأَبَيْنَ أَنْ لَا نَضْرِبَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُنَّ أَجَلًا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " افْعَلُوا ". فَخَرَجْتُ أَنَا وَابْنُ عَمٍّ لِي مَعَهُ بُرْدٌ، وَمَعِي بُرْدٌ، وَبُرْدُهُ أَجْوَدُ مِنْ بُرْدِي، وَأَنَا أَشَبُّ مِنْهُ، فَأَتَيْنَا عَلَى امْرَأَةٍ فَأَعْجَبَهَا شَبَابِي، وَأَعْجَبَهَا بُرْدُهُ، فَقَالَتْ : بُرْدٌ كَبُرْدٍ، وَكَانَ الْأَجَلُ بَيْنِي وَبَيْنَهَا عَشْرًا، فَبِتُّ عِنْدَهَا تِلْكَ اللَّيْلَةَ، ثُمَّ غَدَوْتُ، فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْبَابِ، فَقَالَ : " يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنِّي قَدْ كُنْتُ أَذِنْتُ لَكُمْ فِي الِاسْتِمْتَاعِ مِنَ النِّسَاءِ، أَلَا وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، فَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ مِنْهُنَّ شَيْءٌ، فَلْيُخَلِّ سَبِيلَهَا، وَلَا تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئًا "

Rabiʼ ibn Sabraga otasi (roziyallohu anhu) hadis aytdiki, ular Rasululloh ﷺ bilan Vidolashuv hajida yurdilar. U zot: «Bu ayollardan mutʼa qilinglar», dedilar. Bizning nazdimizda istimtoʼ — nikohlanish (demakdir). Biz buni ayollarga taklif qildik, ular esa oʻzimiz bilan ular oʻrtasida muddat belgilamasligimizni rad etdilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Qilaveringlar», dedilar. Men va amakivachcham chiqdik; uning bir choponi bor edi, mening ham bir choponim bor edi. Uning choponi menikidan yaxshiroq edi, men esa undan yoshroq edim. Biz bir ayolning oldiga keldik; unga mening yoshligim yoqdi, uning choponi ham yoqdi. U: «Bir chopon boshqa bir chopon kabi», dedi. Men bilan uning oʻrtasidagi muddat oʻn (kun) edi. Oʻsha kechani uning huzurida oʻtkazdim, soʻng ertalab chiqsam, Rasululloh ﷺ Rukn bilan Eshik oʻrtasida turgan ekanlar. U zot: «Ey odamlar, men sizlarga ayollardan mutʼa qilishga izn bergan edim. Bilinglarki, Alloh uni Qiyomat kunigacha harom qildi. Bas, kimning huzurida ulardan biror ayol boʻlsa, uni qoʻyib yuborsin va ularga bergan narsalaringizdan hech nimani olmanglar», dedilar.Рабиъ ибн Сабрага отаси (розияллоҳу анҳу) ҳадис айтдики, улар Расулуллоҳ ﷺ билан Видолашув ҳажида юрдилар. У зот: «Бу аёллардан мутъа қилинглар», дедилар. Бизнинг наздимизда истимтў — никоҳланиш (демакдир). Биз буни аёлларга таклиф қилдик, улар эса ўзимиз билан улар ўртасида муддат белгиламаслигимизни рад этдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қилаверинглар», дедилар. Мен ва амакиваччам чиқдик; унинг бир чопони бор эди, менинг ҳам бир чопоним бор эди. Унинг чопони меникидан яхшироқ эди, мен эса ундан ёшроқ эдим. Биз бир аёлнинг олдига келдик; унга менинг ёшлигим ёқди, унинг чопони ҳам ёқди. У: «Бир чопон бошқа бир чопон каби», деди. Мен билан унинг ўртасидаги муддат ўн (кун) эди. Ўша кечани унинг ҳузурида ўтказдим, сўнг эрталаб чиқсам, Расулуллоҳ ﷺ Рукн билан Эшик ўртасида турган эканлар. У зот: «Эй одамлар, мен сизларга аёллардан мутъа қилишга изн берган эдим. Билингларки, Аллоҳ уни Қиёмат кунигача ҳаром қилди. Бас, кимнинг ҳузурида улардан бирор аёл бўлса, уни қўйиб юборсин ва уларга берган нарсаларингиздан ҳеч нимани олманглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيِّ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نِكَاحِ الْمُتْعَةِ عَامَ الْفَتْحِ "

Rabiʼ ibn Sabra al-Juhaniy otasidan rivoyat qiladi. U aytdi: Rasululloh ﷺ Fath yilida mutʼa nikohidan qaytardilar.Рабиъ ибн Сабра ал-Жуҳаний отасидан ривоят қилади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йилида мутъа никоҳидан қайтардилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنِي ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ الْحَسَنِ ، وَعَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ أَبِيهِمَا ، قَالَ : سَمِعْتُ عَلِيًّا ، يَقُولُ لِابْنِ عَبَّاسٍ : " إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنِ الْمُتْعَةِ : مُتْعَةِ النِّسَاءِ، وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ عَامَ خَيْبَرَ "

Men Alining Ibn Abbosga shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ Xaybar yilida mutʼadan — ayollar mutʼasidan — va xonaki eshaklar goʻshtidan qaytardilar.Мен Алининг Ибн Аббосга шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар йилида мутъадан — аёллар мутъасидан — ва хонаки эшаклар гўштидан қайтардилар.

أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى ، عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ ، عَنْ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ ، عَنْ عُثْمَانَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " الْمُحْرِمُ لَا يَنْكِحُ وَلَا يُنْكِحُ "

Usmon (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Ehromdagi kishi (oʻzi) nikohlanmaydi va (boshqani) nikohlab bermaydi», dedilar.Усмон (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Эҳромдаги киши (ўзи) никоҳланмайди ва (бошқани) никоҳлаб бермайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ هُوَ : ابْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ كَمْ كَانَ صَدَاقُ أَزْوَاجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : " كَانَ صَدَاقُهُ لِأَزْوَاجِهِ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً، وَنَشًّا "، وَقَالَتْ : أَتَدْرِي مَا النَّشُّ؟. قَالَ : قُلْتُ : لَا، قَالَتْ : " نِصْفُ أُوقِيَّةٍ، فَهَذَا صَدَاقُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَزْوَاجِهِ "

Abu Salama aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan Rasululloh ﷺning ayollariga bergan mahrlari qancha boʻlganini soʻradim. U: «U zotning ayollariga bergan mahrlari oʻn ikki uqiya va bir nashsh edi», dedi. Soʻng: «Nashsh nima ekanini bilasanmi?» dedi. Men: «Yoʻq», dedim. U: «Yarim uqiya. Mana shu Rasululloh ﷺning ayollariga bergan mahrlaridir», dedi.Абу Салама айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан Расулуллоҳ ﷺнинг аёлларига берган маҳрлари қанча бўлганини сўрадим. У: «У зотнинг аёлларига берган маҳрлари ўн икки уқия ва бир нашш эди», деди. Сўнг: «Нашш нима эканини биласанми?» деди. Мен: «Йўқ», дедим. У: «Ярим уқия. Мана шу Расулуллоҳ ﷺнинг аёлларига берган маҳрларидир», деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ ، عَنْ مَنْصُورِ بْنِ زَاذَانَ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ ، قَالَ : سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَطَبَ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمّ قَالَ : " أَلَا لَا تُغَالُوا فِي صُدُقِ النِّسَاءِ، فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا، أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ، كَانَ أَوْلَاكُمْ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَصْدَقَ امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ، وَلَا أُصْدِقَتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ فَوْقَ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً، أَلَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيُغَالِي بِصَدَاقِ امْرَأَتِهِ حَتَّى يَبْقَى لَهَا فِي نَفْسِهِ عَدَاوَةٌ حَتَّى يَقُولَ : كَلِفْتُ علَيْكِ عَلَقَ الْقِرْبَةِ أَوْ عَرَقَ الْقِرْبَةِ "

Abul Ajfo as-Sulamiy aytdi: Men Umar ibn Xattobning xutba qilganini eshitdim. U Allohga hamd va sano aytdi, soʻng: «Ogoh boʻlinglar, ayollarning mahrlarida haddan oshmanglar! Chunki agar u dunyoda bir sharaf yoki Alloh huzurida taqvo boʻlganida edi, unga sizlardan koʻra Rasululloh ﷺ haqliroq boʻlar edilar. U zot oʻz ayollaridan birortasiga ham, qizlaridan birortasiga ham oʻn ikki uqiyadan ortiq mahr bermaganlar. Ogoh boʻlinglar! Sizlardan biri xotinining mahrida shu qadar haddan oshadiki, oxiri koʻnglida unga nisbatan adovat qoladi va hatto: ‹Sen uchun men mesh (koʻtarish) mashaqqatini ham tortdim›, deb aytadi», dedi.Абул Ажфо ас-Суламий айтди: Мен Умар ибн Хаттобнинг хутба қилганини эшитдим. У Аллоҳга ҳамд ва сано айтди, сўнг: «Огоҳ бўлинглар, аёлларнинг маҳрларида ҳаддан ошманглар! Чунки агар у дунёда бир шараф ёки Аллоҳ ҳузурида тақво бўлганида эди, унга сизлардан кўра Расулуллоҳ ﷺ ҳақлироқ бўлар эдилар. У зот ўз аёлларидан бирортасига ҳам, қизларидан бирортасига ҳам ўн икки уқиядан ортиқ маҳр бермаганлар. Огоҳ бўлинглар! Сизлардан бири хотинининг маҳрида шу қадар ҳаддан ошадики, охири кўнглида унга нисбатан адоват қолади ва ҳатто: ‹Сен учун мен меш (кўтариш) машаққатини ҳам тортдим›, деб айтади», деди.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ : أَتَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : إِنَّهَا وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَالِي فِي النِّسَاءِ مِنْ حَاجَةٍ "، فَقَالَ رَجُلٌ : زَوِّجْنِيهَا، فَقَالَ : " أَعْطِهَا ثَوْبًا "، فَقَالَ : لَا أَجِدُ، قَالَ : " أَعْطِهَا وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ "، قَالَ : فَاعْتَلَّ لَهُ، فَقَالَ : " مَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ؟ "، قَالَ : كَذَا وَكَذَا، قَالَ : " فَقَدْ زَوَّجْتُكَهَا عَلَى مَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ "

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺning huzurlariga bir ayol kelib: «Men oʻzimni Allohga va Uning Rasuliga hadya qildim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Mening ayollarga hojatim yoʻq», dedilar. Bir kishi: «Uni menga nikohlab bering», dedi. U zot: «Unga bir kiyim ber», dedilar. U: «Topolmayman», dedi. U zot: «Unga — temirdan bir uzuk boʻlsa ham — ber», dedilar. U bunga ham ojizlik bildirdi. Shunda u zot: «Senda Qurʼondan nima (yodda) bor?» dedilar. U: «Falon-falon (suralar)», dedi. U zot: «Bas, men uni senga — senda (yodda) boʻlgan Qurʼon evaziga — nikohlab berdim», dedilar.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺнинг ҳузурларига бир аёл келиб: «Мен ўзимни Аллоҳга ва Унинг Расулига ҳадя қилдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг аёлларга ҳожатим йўқ», дедилар. Бир киши: «Уни менга никоҳлаб беринг», деди. У зот: «Унга бир кийим бер», дедилар. У: «Тополмайман», деди. У зот: «Унга — темирдан бир узук бўлса ҳам — бер», дедилар. У бунга ҳам ожизлик билдирди. Шунда у зот: «Сенда Қуръондан нима (ёдда) бор?» дедилар. У: «Фалон-фалон (суралар)», деди. У зот: «Бас, мен уни сенга — сенда (ёдда) бўлган Қуръон эвазига — никоҳлаб бердим», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ ، وَحَجَّاجٌ ، قَالَا : حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاق ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ يُحَدِّثُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : عَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُطْبَةَ الْحَاجَةِ : " الْحَمْدُ لِلَّهِ أَوْ إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ، فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ، فَلَا هَادِيَ لَهُ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ "، ثُمَّ يَقْرَأُ ثَلَاثَ آيَاتٍ : # يَأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلا تَمُوتُنَّ إِلا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ سورة آل عمران آية 102 #، # يَأَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا سورة النساء آية 1 #، # يَأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلا سَدِيدًا { 70 } يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا { 71 } سورة الأحزاب آية 70-71 # ثُمَّ يَتَكَلَّمُ بِحَاجَتِهِ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga xutbatul-hojatni oʻrgatdilar: «Alhamdu lillahi — yoki: innal-hamda lillahi — nahmaduhu va nastaʼinuhu va nastagʻfiruhu, va naʼuzu billahi min shururi anfusina. Man yahdihillohu falo mudilla lahu, va man yudlil falo hodiya lahu. Ashhadu an la ilaha illalloh, va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluhu». Soʻng uch oyatni oʻqiydilar: {Ey iymon keltirganlar! Allohdan haqiqiy qoʻrqish bilan qoʻrqinglar va faqat musulmon holingizda vafot etinglar}, {Ey odamlar! Sizlarni bir jondan yaratgan va undan uning juftini yaratib, ikkovlaridan koʻplab erkak va ayollarni tarqatgan Robbingizdan qoʻrqinglar. Bir-biringizdan nomini keltirib soʻraydigan Allohdan hamda qarindoshlik rishtalaridan qoʻrqinglar. Albatta, Alloh sizlarni kuzatib turuvchidir}, {Ey iymon keltirganlar! Allohdan qoʻrqinglar va toʻgʻri soʻz soʻzlanglar. U sizlarning amallaringizni isloh qiladi va gunohlaringizni magʻfirat etadi. Kim Allohga va Uning Rasuliga itoat etsa, bas, u ulkan yutuqqa erishibdi}. Soʻng oʻz hojatini soʻzlaydilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга хутбатул-ҳожатни ўргатдилар: «Алҳамду лиллаҳи — ёки: иннал-ҳамда лиллаҳи — наҳмадуҳу ва настаъинуҳу ва настағфируҳу, ва наъузу биллаҳи мин шурури анфусина. Ман яҳдиҳиллоҳу фало мудилла лаҳу, ва ман юдлил фало ҳодия лаҳу. Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ, ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу». Сўнг уч оятни ўқийдилар: {Эй иймон келтирганлар! Аллоҳдан ҳақиқий қўрқиш билан қўрқинглар ва фақат мусулмон ҳолингизда вафот этинглар}, {Эй одамлар! Сизларни бир жондан яратган ва ундан унинг жуфтини яратиб, икковларидан кўплаб эркак ва аёлларни тарқатган Роббингиздан қўрқинглар. Бир-бирингиздан номини келтириб сўрайдиган Аллоҳдан ҳамда қариндошлик ришталаридан қўрқинглар. Албатта, Аллоҳ сизларни кузатиб турувчидир}, {Эй иймон келтирганлар! Аллоҳдан қўрқинглар ва тўғри сўз сўзланглар. У сизларнинг амалларингизни ислоҳ қилади ва гуноҳларингизни мағфират этади. Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат этса, бас, у улкан ютуққа эришибди}. Сўнг ўз ҳожатини сўзлайдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ ، عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ تُوفُوا بِهَا مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ مِنَ الْفُرُوجِ "

Uqba ibn Amir (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Bajarilishga eng haqli shart, u bilan avratlarni oʻzingizga halol qilib olgan shartdir», dedilar.Уқба ибн Амир (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Бажарилишга энг ҳақли шарт, у билан авратларни ўзингизга ҳалол қилиб олган шартдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ صُفْرَةً، فَقَالَ : " مَا هَذِهِ الصُّفْرَةُ؟ "، قَالَ : تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً عَلَى وَزْنِ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ، قَالَ : " بَارَكَ اللَّهُ لَكَ، أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Abdurrahmon ibn Avfda sariqlik (izini) koʻrib: «Bu sariqlik nima?» dedilar. U: «Men bir ayolga — bir danak ogʻirligida oltin (mahr) bilan — uylandim», dedi. U zot: «Alloh senga barakat bersin; valima qil — bir qoʻy bilan boʻlsa ham», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Абдурраҳмон ибн Авфда сариқлик (изини) кўриб: «Бу сариқлик нима?» дедилар. У: «Мен бир аёлга — бир данак оғирлигида олтин (маҳр) билан — уйландим», деди. У зот: «Аллоҳ сенга баракат берсин; валима қил — бир қўй билан бўлса ҳам», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى وَلِيمَةٍ، فَلْيُجِبْ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ : يَنْبَغِي أَنْ يُجِيبَ وَلَيْسَ الْأَكْلُ عَلَيْهِ بِوَاجِبٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz valimaga chaqirilsa, ijobat qilsin», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Ijobat qilishi lozim, lekin yeyish uning zimmasiga vojib emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз валимага чақирилса, ижобат қилсин», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Ижобат қилиши лозим, лекин ейиш унинг зиммасига вожиб эмас.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ، فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Kimning ikkita xotini boʻlib, ulardan biriga moyil boʻlsa, qiyomat kuni bir yoni qiyshaygan holda keladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Кимнинг иккита хотини бўлиб, улардан бирига мойил бўлса, қиёмат куни бир ёни қийшайган ҳолда келади», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْخَطْمِيِّ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْسِمُ فَيَعْدِلُ وَيَقُولُ : " اللَّهُمَّ هَذِهِ قِسْمَتِي فِيمَا أَمْلِكُ، فَلَا تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلَا أَمْلِكُ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ (kunlarini) taqsim qilib, adolat qilar va: «Allohim, bu mening qoʻlimda boʻlgan narsadagi taqsimimdir. Sen ega boʻlib, men ega boʻlmagan narsada meni malomat qilma», deb aytar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (кунларини) тақсим қилиб, адолат қилар ва: «Аллоҳим, бу менинг қўлимда бўлган нарсадаги тақсимимдир. Сен эга бўлиб, мен эга бўлмаган нарсада мени маломат қилма», деб айтар эдилар.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَافَرَ، أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا، خَرَجَ بِهَا مَعَهُ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ safarga chiqqanlarida, ayollari oʻrtasida qurʼa tashlar edilar; qaysi birining qurʼasi chiqsa, oʻsha bilan birga chiqar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиққанларида, аёллари ўртасида қуръа ташлар эдилар; қайси бирининг қуръаси чиқса, ўша билан бирга чиқар эдилар.

أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لِلْبِكْرِ سَبْعٌ، وَلِلثَّيِّبِ ثَلَاثٌ "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bokiraga yetti (kun), tul (ayol)ga uch (kun)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бокирага етти (кун), тул (аёл)га уч (кун)», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا تَزَوَّجَ أُمَّ سَلَمَةَ ، أَقَامَ عِنْدَهَا ثَلَاثًا، وَقَالَ : " إِنَّهُ لَيْسَ بِكِ عَلَى أَهْلِكِ هَوَانٌ، إِنْ شِئْتِ، سَبَّعْتُ لَكِ، وَإِنْ سَبَّعْتُ لَكِ، سَبَّعْتُ لِسَائِرِ نِسَائِي "

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Salamaga uylanganlarida, uning huzurida uch (kun) qoldilar va: «Ahling oldida sening qadring kam emas. Agar xohlasang, sening uchun yetti (kun)ni toʻla qilaman; biroq agar sen uchun yettini toʻla qilsam, (boshqa) ayollarim uchun ham yettidan toʻla qilaman», dedilar.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Саламага уйланганларида, унинг ҳузурида уч (кун) қолдилар ва: «Аҳлинг олдида сенинг қадринг кам эмас. Агар хоҳласанг, сенинг учун етти (кун)ни тўла қиламан; бироқ агар сен учун еттини тўла қилсам, (бошқа) аёлларим учун ҳам еттидан тўла қиламан», дедилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ أُمَيَّةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَوَّالٍ، وَأُدْخِلْتُ عَلَيْهِ فِي شَوَّالٍ، فَأَيُّ نِسَائِهِ كَانَ أَحْظَى عِنْدَهُ مِنِّي؟ " قَالَت : " وَكَانَتْ تَسْتَحِبُّ أَنْ تُدْخِلَ عَلَى النِّسَاءِ فِي شَوَّالٍ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: «Rasululloh ﷺ menga Shavvol oyida nikohlandilar va men Shavvol oyida u zotning huzurlariga kelin boʻlib kirdim. U zotning ayollaridan qay biri mendan koʻra u zotning huzurlarida suyukliroq boʻlgan?» (Rovi) aytdi: U ayollarni Shavvolda kelin qilib kiritishni yaxshi koʻrar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менга Шаввол ойида никоҳландилар ва мен Шаввол ойида у зотнинг ҳузурларига келин бўлиб кирдим. У зотнинг аёлларидан қай бири мендан кўра у зотнинг ҳузурларида суюклироқ бўлган?» (Рови) айтди: У аёлларни Шавволда келин қилиб киритишни яхши кўрар эди.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ سَالِمٍ ، عَنْ كُرَيْبٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا يَمْنَعُ أَحَدَكُمْ أَنْ يَقُولَ حِينَ يُجَامِعُ أَهْلَهُ : بِسْمِ اللَّهِ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ، وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا "، فَإِنْ قَضَى اللَّهُ وَلَدًا، لَمْ يَضُرَّهُ الشَّيْطَانُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringizni oʻz ayoliga yaqinlik qilayotganida: ‹Bismillah, Allohumma jannibnash-shaytona va jannibish-shaytona mo razaqtano (Alloh nomi bilan; ey Alloh, bizni shaytondan yiroq qil va bizga rizq qilib berganingni shaytondan yiroq qil)›, deyishdan nima man qiladi?» dedilar. Bas, agar Alloh (shu tufayli) farzandni taqdir qilsa, unga shayton zarar yetkaza olmaydi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизни ўз аёлига яқинлик қилаётганида: ‹Бисмиллаҳ, Аллоҳумма жаннибнаш-шайтона ва жаннибиш-шайтона мо разақтано (Аллоҳ номи билан; эй Аллоҳ, бизни шайтондан йироқ қил ва бизга ризқ қилиб берганингни шайтондан йироқ қил)›, дейишдан нима ман қилади?» дедилар. Бас, агар Аллоҳ (шу туфайли) фарзандни тақдир қилса, унга шайтон зарар етказа олмайди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُصَيْنِ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ الْخَطْمِيِّ ، عَنْ هَرَمِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : سَمِعْتُ خُزَيْمَةَ بْنَ ثَابِتٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ، لَا تَأْتُوا النِّسَاءَ فِي أَعْجَازِهِنَّ "

Xuzayma ibn Sobit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Albatta, Alloh haqni (aytishdan) uyalmaydi. Ayollarga orqa tomonlaridan yaqinlik qilmanglar», deganlarini eshitdim.Хузайма ибн Собит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, Аллоҳ ҳақни (айтишдан) уялмайди. Аёлларга орқа томонларидан яқинлик қилманглар», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ : أَنَّ الْيَهُودَ، قَالُوا لِلْمُسْلِمِينَ : " مَنْ أَتَى امْرَأَتَهُ وَهِيَ مُدْبِرَةٌ، جَاءَ وَلَدُهُ أَحْوَلَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : # نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ سورة البقرة آية 223 # "

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, yahudiylar musulmonlarga: «Kim xotiniga u orqa oʻgirgan holda yaqinlik qilsa, farzandi gʻilay boʻlib tugʻiladi», dedilar. Shunda Alloh taolo: {Ayollaringiz sizlar uchun ekinzordir. Bas, ekinzoringizga xohlaganingizcha kelinglar} (oyatini) nozil qildi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, яҳудийлар мусулмонларга: «Ким хотинига у орқа ўгирган ҳолда яқинлик қилса, фарзанди ғилай бўлиб туғилади», дедилар. Шунда Аллоҳ таоло: {Аёлларингиз сизлар учун экинзордир. Бас, экинзорингизга хоҳлаганингизча келинглар} (оятини) нозил қилди.

أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَلَّامٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ : رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ امْرَأَةً فَأَعْجَبَتْهُ، فَأَتَى سَوْدَةَ وَهِيَ تَصْنَعُ طِيبًا، وَعِنْدَهَا نِسَاءٌ، فَأَخْلَيْنَهُ، فَقَضَى حَاجَتَهُ، ثُمَّ قَالَ : " أَيُّمَا رَجُلٍ رَأَى امْرَأَةً تُعْجِبُهُ، فَلْيَقُمْ إِلَى أَهْلِهِ، فَإِنَّ مَعَهَا مِثْلَ الَّذِي مَعَهَا "

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ayolni koʻrib, u u zotga yoqib qoldi. Shunda u zot Savdaning oldiga keldilar, u atr tayyorlayotgan edi va yonida ayollar bor edi. Ular u zotni yolgʻiz qoldirdilar, u zot hojatlarini ravo qildilar. Soʻngra: «Qaysi bir kishi oʻziga yoqadigan ayolni koʻrsa, ahli (xotini) oldiga borsin, chunki uning yonida ham u ayolda boʻlgan narsaning oʻxshashi bordir», dedilar.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир аёлни кўриб, у у зотга ёқиб қолди. Шунда у зот Савданинг олдига келдилар, у атр тайёрлаётган эди ва ёнида аёллар бор эди. Улар у зотни ёлғиз қолдирдилар, у зот ҳожатларини раво қилдилар. Сўнгра: «Қайси бир киши ўзига ёқадиган аёлни кўрса, аҳли (хотини) олдига борсин, чунки унинг ёнида ҳам у аёлда бўлган нарсанинг ўхшаши бордир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، أَخْبَرَنَا سَيَّارٌ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَلَمَّا قَفَلْنَا تَعَجَّلْتُ، فَلَحِقَنِي رَاكِبٌ، قَالَ : فَالْتَفَتُّ، فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ لِي : " مَا أَعْجَلَكَ يَا جَابِرُ؟ " قَالَ : إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ، قَالَ : " أَفَبِكْرًا تَزَوَّجْتَهَا أَمْ ثَيِّبًا؟ " قَالَ : قُلْتُ : بَلْ ثَيِّبًا، قَالَ : " فَهَلَّا بِكْرًا تُلَاعِبُهَا وَتُلَاعِبُكَ؟ " قَالَ : ثُمَّ قَالَ لِي : " إِذَا قَدِمْتَ فَالْكَيْسَ الْكَيْسَ "، قَالَ : فَلَمَّا قَدِمْنَا، ذَهَبْنَا نَدْخُلُ، قَالَ : " أَمْهِلُوا حَتَّى نَدْخُلَ لَيْلًا، أَيْ : عِشَاءً لِكَيْ تَمْتَشِطَ الشَّعِثَةُ، وَتَسْتَحِدَّ الْمُغِيبَةُ "

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan bir safarda edik. Qaytayotganimizda men shoshildim. Shunda ortimdan bir otliq yetib keldi. Oʻgirilib qarasam, Rasululloh ﷺ ekanlar. U zot menga: «Ey Jobir, seni nima shoshirdi?» dedilar. Men: «Men yaqinda uylangan kishiman», dedim. U zot: «Unga bokira qiz boʻlib uylandingmi yoki tulmi?» dedilar. Men: «Yoʻq, tul», dedim. U zot: «Nega bokiraga (uylanmading) — sen u bilan oʻynashar, u ham sen bilan oʻynashar edi-ku?» dedilar. Soʻng menga: «(Uyingga) yetib borsang, ehtiyot boʻl, ehtiyot boʻl», dedilar. Yetib kelganimizda kirmoqchi boʻldik. U zot: «Kechqurun kirguningizcha shoshmanglar — toki sochi toʻzigan taransin, eri yoʻqda qolgan (ayol) esa tozalansin», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бир сафарда эдик. Қайтаётганимизда мен шошилдим. Шунда ортимдан бир отлиқ етиб келди. Ўгирилиб қарасам, Расулуллоҳ ﷺ эканлар. У зот менга: «Эй Жобир, сени нима шоширди?» дедилар. Мен: «Мен яқинда уйланган кишиман», дедим. У зот: «Унга бокира қиз бўлиб уйландингми ёки тулми?» дедилар. Мен: «Йўқ, тул», дедим. У зот: «Нега бокирага (уйланмадинг) — сен у билан ўйнашар, у ҳам сен билан ўйнашар эди-ку?» дедилар. Сўнг менга: «(Уйингга) етиб борсанг, эҳтиёт бўл, эҳтиёт бўл», дедилар. Етиб келганимизда кирмоқчи бўлдик. У зот: «Кечқурун киргунингизча шошманглар — токи сочи тўзиган тарансин, эри йўқда қолган (аёл) эса тозалансин», дедилар.

أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ الْأَسَدِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَة ، عَنْ جُدَامَةَ بِنْتِ وَهْبٍ الْأَسَدِيَّةِ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيلَةِ حَتَّى ذَكَرْتُ أَنَّ فَارِسَ، وَالرُّومَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : الْغِيلَةُ : أَنْ يُجَامِعَهَا وَهِيَ تُرْضِعُ

Judoma bint Vahb al-Asadiyya (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Men gʻiyladan qaytarmoqchi boʻldim, lekin Fors va Rumliklar buni qilishlarini, biroq bu ularning bolalariga zarar yetkazmasligini esladim», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Gʻiyla — ayol emizayotgan holda unga yaqinlik qilishdir.Жудома бинт Ваҳб ал-Асадийя (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ғийладан қайтармоқчи бўлдим, лекин Форс ва Румликлар буни қилишларини, бироқ бу уларнинг болаларига зарар етказмаслигини эсладим», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Ғийла — аёл эмизаётган ҳолда унга яқинлик қилишдир.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " مَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَادِمًا قَطُّ، وَلَا ضَرَبَ بِيَدِهِ شَيْئًا قَطُّ إِلَّا أَنْ يُجَاهِدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ G "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ hech qachon xizmatkorni urmaganlar va Alloh yoʻlida jihod qilishdan boshqa hech qachon qoʻllari bilan biror narsani urmaganlar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳеч қачон хизматкорни урмаганлар ва Аллоҳ йўлида жиҳод қилишдан бошқа ҳеч қачон қўллари билан бирор нарсани урмаганлар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ إِيَاسِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ذُبَابِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَا تَضْرِبُوا إِمَاءَ اللَّهِ "، فَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : قَدْ ذَئِرْنَ عَلَى أَزْوَاجِهِنَّ، فَرَخَّصَ لَهُمْ، فِي ضَرْبِهِنَّ، فَأَطَافَ بِآلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءٌ كَثِيرٌ يَشْكُونَ أَزْوَاجَهُنَّ، فَقَالَ : فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَقَدْ طَافَ بِآلِ مُحَمَّدٍ نِسَاءٌ كَثِيرٌ يَشْكُونَ أَزْوَاجَهُنَّ لَيْسَ أُولَئِكَ بِخِيَارِكُمْ "

Iyos ibn Abdulloh ibn Abu Zubob aytdi: Rasululloh ﷺ: «Allohning choʻrilarini urmanglar», dedilar. Soʻng Umar ibn Xattob Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Ayollar erlariga nisbatan bebosh boʻlib ketishdi», dedi. Shunda u zot ularni urishga ruxsat berdilar. Keyin Rasululloh ﷺning ahllari atrofiga koʻplab ayollar erlaridan shikoyat qilib keldilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Muhammadning ahli atrofiga koʻplab ayollar erlaridan shikoyat qilib keldilar. Ana oʻshalar sizlarning yaxshilaringiz emas», dedilar.Иёс ибн Абдуллоҳ ибн Абу Зубоб айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг чўриларини урманглар», дедилар. Сўнг Умар ибн Хаттоб Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Аёллар эрларига нисбатан бебош бўлиб кетишди», деди. Шунда у зот уларни уришга рухсат бердилар. Кейин Расулуллоҳ ﷺнинг аҳллари атрофига кўплаб аёллар эрларидан шикоят қилиб келдилар. Шунда Набий ﷺ: «Муҳаммаднинг аҳли атрофига кўплаб аёллар эрларидан шикоят қилиб келдилар. Ана ўшалар сизларнинг яхшиларингиз эмас», дедилар.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمَعَةَ ، قَالَ : خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمًا فَوَعَظَهُمْ فِي النِّسَاءِ، فَقَالَ : " مَا بَالُ الرَّجُلِ يَجْلِدُ امْرَأَتَهُ جَلْدَ الْعَبْدِ، وَلَعَلَّهُ يُضَاجِعُهَا فِي آخِرِ يَوْمِهِ؟ ! "

Abdulloh ibn Zamʼa (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir kuni odamlarga xutba qildilar va ularga ayollar haqida vaʼz qilib: «Nega bir kishi xotinini qulni urgandek uradi? Holbuki, ehtimol u shu kunning oxirida u bilan birga yotsa kerak!» dedilar.Абдуллоҳ ибн Замъа (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир куни одамларга хутба қилдилар ва уларга аёллар ҳақида ваъз қилиб: «Нега бир киши хотинини қулни ургандек уради? Ҳолбуки, эҳтимол у шу куннинг охирида у билан бирга ётса керак!» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ ، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ ، عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ قَعْنَبٍ ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِنَّ الْمَرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَعٍ، فَإِنْ تُقِمْهَا، كَسَرْتَهَا، فَدَارِهَا، فَإِنَّ فِيهَا أَوَدًا وَبُلْغَةً "

Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, ayol qovurgʻadan yaratilgan. Agar uni toʻgʻrilamoqchi boʻlsang, sindirib qoʻyasan. Bas, u bilan chiroyli muomala qil; chunki unda ham egrilik, ham (kun koʻrishga) yetarli (narsa) bor», dedilar.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, аёл қовурғадан яратилган. Агар уни тўғриламоқчи бўлсанг, синдириб қўясан. Бас, у билан чиройли муомала қил; чунки унда ҳам эгрилик, ҳам (кун кўришга) етарли (нарса) бор», дедилар.

أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ ، عَنْ الْأَعْرَجِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّمَا الْمَرْأَةُ كَالضِّلَعِ : إِنْ تُقِمْهَا، تَكْسِرْهَا، وَإِنْ تَسْتَمْتِعْ بِهَا، تَسْتَمْتِعْ وَفِيهَا عِوَجٌ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ayol xuddi qovurgʻa kabidir: agar uni toʻgʻrilasang, sindirasan; agar undan bahramand boʻlsang, egriligi bor holda bahramand boʻlasan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл худди қовурға кабидир: агар уни тўғриласанг, синдирасан; агар ундан баҳраманд бўлсанг, эгрилиги бор ҳолда баҳраманд бўласан», дедилар.

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَة ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ، قَالَ : سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْعَزْلِ، فَقَالَ : " أَوَ تَفْعَلُونَ ذَلِكَ؟ فَلَا عَلَيْكُمْ أَنْ لَا تَفْعَلُوا، فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْ نَسَمَةٍ قَضَى اللَّهُ تَعَالَى أَنْ تَكُونَ إِلَّا كَانَتْ "

Abu Said (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan azl haqida soʻradi. Shunda u zot: «Sizlar shunday qilasizlarmi? Buni qilmasangizlar ham sizlarga zarar yoʻq. Zero, Alloh taolo boʻlishiga hukm qilgan hech bir jon yoʻqki, u albatta vujudga kelmasa», dedilar.Абу Саид (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан азл ҳақида сўради. Шунда у зот: «Сизлар шундай қиласизларми? Буни қилмасангизлар ҳам сизларга зарар йўқ. Зеро, Аллоҳ таоло бўлишига ҳукм қилган ҳеч бир жон йўқки, у албатта вужудга келмаса», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بِشْرٍ يَرُدُّ الْحَدِيثَ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ، قَالَ : قُلْنَا : يَا رَسُولَ اللَّه، الرَّجُلُ تَكُونُ لَهُ الْجَارِيَةُ فَيُصِيبُ مِنْهَا، وَيَكْرَهُ أَنْ تَحْمِلَ، أَفَيَعْزِلُ عَنْهَا؟ وَتَكُونُ عِنْدَهُ الْمَرْأَةُ تُرْضِعُ فَيُصِيبُ مِنْهَا وَيَكْرَهُ أَنْ تَحْمِلَ. أَفَيَعْزِلُ عَنْهَا؟ قَالَ : " لَا عَلَيْكُمْ أَنْ لَا تَفْعَلُوا، فَإِنَّمَا هُوَ الْقَدَرُ " . قَالَ ابْنُ عَوْنٍ : فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلْحَسَنِ، فَقَالَ : وَاللَّهِ لَكَأَنَّ هَذَا زَجْرٌا، وَاللَّهِ لَكَأَنَّ هَذَا زَجْرٌا ! !

Abdurrahmon ibn Bishr hadisni Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)ga bogʻlab aytdi. U dedi: Biz: «Ey Allohning Rasuli! Bir kishining choʻrisi boʻlib, undan bahramand boʻladi, ammo homilador boʻlishini yoqtirmaydi — undan azl qilsa boʻladimi? Yana bir kishining huzurida emizayotgan xotini boʻlib, undan bahramand boʻladi, ammo homilador boʻlishini yoqtirmaydi — undan azl qilsa boʻladimi?» dedik. U zot: «Buni qilmasangizlar ham sizlarga zarar yoʻq; zero, u faqat qadardir», dedilar. Ibn Avn aytdi: Men buni Hasanga aytgan edim, u: «Allohga qasamki, bu goʻyo bir qaytariqdir! Allohga qasamki, bu goʻyo bir qaytariqdir!» dedi.Абдурраҳмон ибн Бишр ҳадисни Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)га боғлаб айтди. У деди: Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули! Бир кишининг чўриси бўлиб, ундан баҳраманд бўлади, аммо ҳомиладор бўлишини ёқтирмайди — ундан азл қилса бўладими? Яна бир кишининг ҳузурида эмизаётган хотини бўлиб, ундан баҳраманд бўлади, аммо ҳомиладор бўлишини ёқтирмайди — ундан азл қилса бўладими?» дедик. У зот: «Буни қилмасангизлар ҳам сизларга зарар йўқ; зеро, у фақат қадардир», дедилар. Ибн Авн айтди: Мен буни Ҳасанга айтган эдим, у: «Аллоҳга қасамки, бу гўё бир қайтариқдир! Аллоҳга қасамки, бу гўё бир қайтариқдир!» деди.

حَدَّثَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ شَقِيقٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَيْسَ أَحَدٌ أَغْيَرَ مِنَ اللَّهِ، لِذَلِكَ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ وَلَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ الْمَدْحُ مِنَ اللَّهِ "

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Allohdan koʻra gʻayratliroq hech kim yoʻq — shuning uchun U fohisha ishlarni harom qildi. Va Allohdan koʻra maqtovni yaxshiroq koʻradigan hech kim yoʻq», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳдан кўра ғайратлироқ ҳеч ким йўқ — шунинг учун У фоҳиша ишларни ҳаром қилди. Ва Аллоҳдан кўра мақтовни яхшироқ кўрадиган ҳеч ким йўқ», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنِي ابْنُ جَابِرِ بْنِ عَتِيكٍ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مِنَ الْغَيْرَةِ مَا يُحِبُّ اللَّه، وَمِنْهَا مَا يُبْغِضُ اللَّهُ : فَالْغَيْرَةُ الَّتِي يُحِبُّ اللَّه : الْغَيْرَةُ فِي الرِّيبَةِ، وَالْغَيْرَةُ الَّتِي يُبْغِضُ اللَّه، الْغَيْرَةُ فِي غَيْرِ رِيبَةٍ "

Jobir ibn Atik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Gʻayratning Alloh yaxshi koʻradigani ham bor, Alloh yomon koʻradigani ham bor. Allohning yaxshi koʻradigan gʻayrati — shubha (oʻrni)dagi gʻayratdir; Allohning yomon koʻradigan gʻayrati esa — shubha boʻlmagan (oʻrin)dagi gʻayratdir», dedilar.Жобир ибн Атик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ғайратнинг Аллоҳ яхши кўрадигани ҳам бор, Аллоҳ ёмон кўрадигани ҳам бор. Аллоҳнинг яхши кўрадиган ғайрати — шубҳа (ўрни)даги ғайратдир; Аллоҳнинг ёмон кўрадиган ғайрати эса — шубҳа бўлмаган (ўрин)даги ғайратдир», дедилар.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ وَرَّادٍ مَوْلَى الْمُغِيرَةِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ ، قَالَ : بَلَغَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ، يَقُولُ : لَوْ وَجَدْتُ مَعَهَا رَجُلًا لَضَرَبْتُهَا بِالسَّيْفِ غَيْرَ مُصْفَحٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَتَعْجَبُونَ مِنْ غَيْرَةِ سَعْدٍ؟ أَنَا أَغَيْرُ مِنْ سَعْدٍ وَاللَّهُ أَغَيْرُ مِنِّي، وَلِذَلِكَ حَرَّمَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا شَخْصَ أَغَيْرُ مِنَ اللَّهِ، وَلَا أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنَ الْمَعَاذِيرِ، وَلِذَلِكَ بَعَثَ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَلَا شَخْصَ أَحَبُّ إِلَيْهِ الْمَدْحُ مِنَ اللَّه، وَلِذَلِكَ وَعَدَ الْجَنَّةَ "

Mugʻiyra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺga Saʼd ibn Ubodaning: «Agar xotinim bilan bir erkakni topsam, uni qilichning yassi tomoni bilan emas, (dami bilan) urar edim», degani yetib bordi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Saʼdning gʻayratidan hayratlanyapsizlarmi? Men Saʼddan koʻra gʻayratliroqman, Alloh esa mendan koʻra gʻayratliroqdir. Shuning uchun U fohisha ishlarni — oshkorasini ham, yashirinini ham — harom qildi. Allohdan koʻra gʻayratliroq zot yoʻq va Undan koʻra uzrlarni yaxshi koʻradigani ham yoʻq — shuning uchun U paygʻambarlarni xushxabar beruvchi va ogohlantiruvchi qilib yubordi. Allohdan koʻra maqtovni yaxshi koʻradigan zot yoʻq — shuning uchun U jannatni vaʼda qildi», dedilar.Муғийра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺга Саъд ибн Убоданинг: «Агар хотиним билан бир эркакни топсам, уни қиличнинг ясси томони билан эмас, (дами билан) урар эдим», дегани етиб борди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Саъднинг ғайратидан ҳайратланяпсизларми? Мен Саъддан кўра ғайратлироқман, Аллоҳ эса мендан кўра ғайратлироқдир. Шунинг учун У фоҳиша ишларни — ошкорасини ҳам, яширинини ҳам — ҳаром қилди. Аллоҳдан кўра ғайратлироқ зот йўқ ва Ундан кўра узрларни яхши кўрадигани ҳам йўқ — шунинг учун У пайғамбарларни хушхабар берувчи ва огоҳлантирувчи қилиб юборди. Аллоҳдан кўра мақтовни яхши кўрадиган зот йўқ — шунинг учун У жаннатни ваъда қилди», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى الْعَامِرِيِّ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِذَا بَاتَتِ الْمَرْأَةُ هَاجِرَةً لِفِرَاشِ زَوْجِهَا، لَعَنَتْهَا الْمَلَائِكَةُ حَتَّى تَرْجِعَ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Qachon ayol erining toʻshagidan yuz oʻgirgan holda tunni oʻtkazsa, toki qaytguncha farishtalar uni laʼnatlab turadilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Қачон аёл эрининг тўшагидан юз ўгирган ҳолда тунни ўтказса, токи қайтгунча фаришталар уни лаънатлаб турадилар», дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ : أَنَّ عُوَيْمِرًا الْعَجْلَانِيَّ، قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّه، أَرَأَيْتَ رَجُلًا وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلًا، أَيَقْتُلُهُ فَيَقْتُلُونَهُ، أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " قَدْ أَنْزَلَ اللَّه فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ، فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا " . قَالَ سَهْلٌ : فَتَلَاعَنَا، وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا فَرَغَا مِنْ تَلَاعُنِهِمَا، قَالَ : كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا، فَطَلَّقَهَا ثَلَاثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ : وَكَانَتْ تِلْكَ بَعْدُ سُنَّةَ الْمُتَلَاعِنَيْنِ. حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ، أَنَّ عُوَيْمِرًا أَتَى عَاصِمَ بْنَ عَدِيّ، وَكَانَ سَيِّدَ بَنِي عَجْلَانَ، فَذَكَرَ مِثْلَهُ، وَلَمْ يَذْكُرْ " طَلَّقَهَا ثَلَاثًا "

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Uvaymir al-Ajloniy: «Ey Allohning Rasuli, aytingchi, bir kishi oʻz xotini bilan (begona) bir erkakni topsa — uni oʻldiradimi, soʻng sizlar uni oʻldirasizmi — yoki qanday qilsin?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Alloh sen va xotining haqida (oyat) nozil qildi; bor, uni olib kel», dedilar. Sahl aytdi: Bas, ular liʼon qildilar — men odamlar bilan birga Rasululloh ﷺning huzurlarida edim. Ular liʼondan farogʻat topgach, u: «Agar men uni (nikohimda) ushlab tursam, unga yolgʻon (tuhmat) qilgan boʻlaman, ey Allohning Rasuli», dedi va Rasululloh ﷺ unga buyurishlaridan oldin uni uch taloq bilan taloq qildi. Ibn Shihob aytdi: Shundan keyin mana shu liʼon qiluvchilarning sunnati boʻlib qoldi. Muhammad ibn Yusuf bizga Avzoiydan, u Ibn Shihobdan, u Sahl ibn Saʼddan hadis aytdiki, Uvaymir Banu Ajlonning boshligʻi boʻlgan Osim ibn Adiyning oldiga keldi — va u shunga oʻxshashini zikr qildi, ammo «uni uch taloq bilan taloq qildi» (deganini) zikr qilmadi.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Уваймир ал-Ажлоний: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтингчи, бир киши ўз хотини билан (бегона) бир эркакни топса — уни ўлдирадими, сўнг сизлар уни ўлдирасизми — ёки қандай қилсин?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ сен ва хотининг ҳақида (оят) нозил қилди; бор, уни олиб кел», дедилар. Саҳл айтди: Бас, улар лиъон қилдилар — мен одамлар билан бирга Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида эдим. Улар лиъондан фароғат топгач, у: «Агар мен уни (никоҳимда) ушлаб турсам, унга ёлғон (туҳмат) қилган бўламан, эй Аллоҳнинг Расули», деди ва Расулуллоҳ ﷺ унга буюришларидан олдин уни уч талоқ билан талоқ қилди. Ибн Шиҳоб айтди: Шундан кейин мана шу лиъон қилувчиларнинг суннати бўлиб қолди. Муҳаммад ибн Юсуф бизга Авзоийдан, у Ибн Шиҳобдан, у Саҳл ибн Саъддан ҳадис айтдики, Уваймир Бану Ажлоннинг бошлиғи бўлган Осим ибн Адийнинг олдига келди — ва у шунга ўхшашини зикр қилди, аммо «уни уч талоқ билан талоқ қилди» (деганини) зикр қилмади.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ ، قَالَ : سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ ، يَقُولُ : " سُئِلْتُ عَنِ الْمُتَلَاعِنَيْنِ فِي إِمَارَةِ مُصْعَبِ بْنِ الزُّبَيْرِ : أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا؟ فَمَا دَرَيْتُ مَا أَقُولُ، قَالَ : فَقُمْتُ حَتَّى أَتَيْتُ مَنْزِلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، فَقُلْتُ لِلْغُلَامِ : اسْتَأْذِنْ لِي عَلَيْهِ، فَقَالَ : إِنَّهُ قَائِلٌ لَا تَسْتَطِيعُ أَنْ تَدْخُلَ عَلَيْهِ، قَالَ : فَسَمِعَ ابْنُ عُمَرَ صَوْتِي، فَقَالَ : ابْنُ جُبَيْرٍ؟، فَقُلْتُ : نَعَمْ، فَقَالَ : ادْخُلْ، فَمَا جَاءَ بِكَ هَذِهِ السَّاعَةَ إِلَّا حَاجَةٌ، قَالَ : فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَوَجَدْتُهُ وَهُوَ مُفْتَرِشٌ بَرْذَعَةَ رَحْلِهِ، مُتَوَسِّدٌ مِرْفَقَةُ أَوْ قَالَ : نُمْرُقَةً، شَكَّ عَبْدُ اللَّهِ حَشْوُهَا لِيفٌ ، فَقُلْتُ : يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ : الْمُتَلَاعِنَانِ، أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا؟. قَالَ : سُبْحَانَ اللَّهِ، نَعَمْ، إِنَّ أَوَّلَ مَنْ سَأَلَ عَنْ ذَلِكَ فُلَانٌ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ، أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ أَحَدَنَا رَأَى امْرَأَتَهُ عَلَى فَاحِشَةٍ كَيْفَ يَصْنَعُ؟ إِنْ سَكَتَ، سَكَتَ عَلَى أَمْرٍ عَظِيمٍ، وَإِنْ تَكَلَّمَ فَمِثْلُ ذَلِكَ؟، قَالَ : فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُجِبْهُ، فَقَامَ لِحَاجَتِهِ، فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ، أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ الَّذِي سَأَلْتُكَ عَنْهُ قَدْ ابْتُلِيتُ بِهِ، قَالَ : فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ الَّتِي فِي سُورَةِ النُّورِ : # وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلا أَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ أَرْبَعُ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ { 6 } وَالْخَامِسَةُ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ { 7 } وَيَدْرَأُ عَنْهَا الْعَذَابَ أَنْ تَشْهَدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ { 8 } وَالْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ { 9 } سورة النور آية 6-9 # حَتَّى خَتَمَ هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ، قَالَ : فَدَعَا الرَّجُلَ، فَتَلَاهُنَّ عَلَيْهِ، وَذَكَّرَهُ بِاللَّهِ، وَأَخْبَرَهُ أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ، فَقَالَ : مَا كَذَبْتُ عَلَيْهَا، . ثُمَّ دَعَا الْمَرَأَةَ فَوَعَظَهَا وَذَكَّرَهَا، وَأَخْبَرَهَا أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الْآخِرَةِ، فَقَالَتْ : وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنَّهُ لَكَاذِبٌ، فَدَعَا الرَّجُلَ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنْ الصَّادِقِينَ، وَالْخَامِسَةَ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ، ثُمَّ أُتِيَ بِالْمَرْأَةِ فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ وَالْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ، ثُمَّ فَرَّقَ بَيْنَهُمَا "

Saʼid ibn Jubayrning shunday deganini eshitdim: Musʼab ibn Zubayrning amirligi davrida mendan liʼon qilgan er-xotin haqida — ular orasi ajratiladimi, deb soʻrashdi. Men nima deyishni bilmadim. Shunda oʻrnimdan turib, Abdulloh ibn Umarning uyiga bordim va xizmatkorga: «Uning huzuriga kirishimga izn soʻra», dedim. U: «U qaylula qilmoqda, uning oldiga kira olmaysan», dedi. Ibn Umar ovozimni eshitib qoldi-da: «Ibn Jubayrmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Kir; bu paytda seni biror hojatdan boshqa narsa keltirmagan», dedi. Men uning huzuriga kirsam, u ulovining choprogʻini toʻshab, ichiga xurmo tolasi solingan yostiqqa bosh qoʻyib yotgan ekan. Men: «Ey Abu Abdurahmon, liʼon qilgan er-xotinning orasi ajratiladimi?» dedim. U: «Subhanalloh! Ha. Bu haqda birinchi boʻlib soʻragan kishi falonchi edi. U: ‹Ey Allohning Rasuli, aytingchi, bizdan biri xotinini fohisha ish ustida koʻrsa, qanday qiladi? Agar jim tursa, ulkan bir ish ustiga jim turgan boʻladi; agar gapirsa, u ham shunday›, dedi. Rasululloh ﷺ jim turdilar va unga javob bermadilar, soʻng hojatlari uchun turdilar. Shundan keyin u Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: ‹Ey Allohning Rasuli, men sizdan soʻragan narsaga oʻzim mubtalo boʻldim›, dedi. Shunda Alloh taolo Nur surasidagi ushbu oyatlarni nozil qildi: {Oʻz juftlarini (zinoda) ayblab, oʻzlaridan boshqa guvohlari boʻlmagan kishilarning har birining guvohligi — oʻzining rostgoʻylardan ekaniga Alloh nomi bilan toʻrt marta guvohlik berishidir. Beshinchisi — agar yolgʻonchilardan boʻlsa, oʻziga Allohning laʼnati boʻlishidir. Ayoldan azobni daf qiladigan narsa — uning (eri) yolgʻonchilardan ekaniga Alloh nomi bilan toʻrt marta guvohlik berishidir. Beshinchisi — agar (eri) rostgoʻylardan boʻlsa, oʻziga Allohning gʻazabi boʻlishidir} — shu oyatlarni oxirigacha (nozil qildi). Soʻng u zot u kishini chaqirib, oyatlarni unga tilovat qilib berdilar, unga Allohni eslatdilar va dunyo azobi oxirat azobidan yengilroq ekanini bildirdilar. U: ‹Men unga yolgʻon (tuhmat) qilmadim›, dedi. Soʻng ayolni chaqirib, unga vaʼz qildilar, eslatdilar va dunyo azobi oxirat azobidan yengilroq ekanini bildirdilar. U: ‹Sizni haq bilan yuborgan Zot haqqi, u yolgʻonchidir›, dedi. Soʻng u zot erkakni chaqirdilar: u Alloh nomi bilan oʻzi rostgoʻylardan ekaniga toʻrt marta guvohlik berdi, beshinchisida — agar yolgʻonchilardan boʻlsa, oʻziga Allohning laʼnati boʻlishini (aytdi). Soʻng ayol keltirildi: u Alloh nomi bilan erining yolgʻonchilardan ekaniga toʻrt marta guvohlik berdi, beshinchisida — agar eri rostgoʻylardan boʻlsa, oʻziga Allohning gʻazabi boʻlishini (aytdi). Soʻng u zot ular orasini ajratdilar», dedi.Саъид ибн Жубайрнинг шундай деганини эшитдим: Мусъаб ибн Зубайрнинг амирлиги даврида мендан лиъон қилган эр-хотин ҳақида — улар ораси ажратиладими, деб сўрашди. Мен нима дейишни билмадим. Шунда ўрнимдан туриб, Абдуллоҳ ибн Умарнинг уйига бордим ва хизматкорга: «Унинг ҳузурига киришимга изн сўра», дедим. У: «У қайлула қилмоқда, унинг олдига кира олмайсан», деди. Ибн Умар овозимни эшитиб қолди-да: «Ибн Жубайрми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Кир; бу пайтда сени бирор ҳожатдан бошқа нарса келтирмаган», деди. Мен унинг ҳузурига кирсам, у уловининг чопроғини тўшаб, ичига хурмо толаси солинган ёстиққа бош қўйиб ётган экан. Мен: «Эй Абу Абдураҳмон, лиъон қилган эр-хотиннинг ораси ажратиладими?» дедим. У: «Субҳаналлоҳ! Ҳа. Бу ҳақда биринчи бўлиб сўраган киши фалончи эди. У: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, айтингчи, биздан бири хотинини фоҳиша иш устида кўрса, қандай қилади? Агар жим турса, улкан бир иш устига жим турган бўлади; агар гапирса, у ҳам шундай›, деди. Расулуллоҳ ﷺ жим турдилар ва унга жавоб бермадилар, сўнг ҳожатлари учун турдилар. Шундан кейин у Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, мен сиздан сўраган нарсага ўзим мубтало бўлдим›, деди. Шунда Аллоҳ таоло Нур сурасидаги ушбу оятларни нозил қилди: {Ўз жуфтларини (зинода) айблаб, ўзларидан бошқа гувоҳлари бўлмаган кишиларнинг ҳар бирининг гувоҳлиги — ўзининг ростгўйлардан эканига Аллоҳ номи билан тўрт марта гувоҳлик беришидир. Бешинчиси — агар ёлғончилардан бўлса, ўзига Аллоҳнинг лаънати бўлишидир. Аёлдан азобни даф қиладиган нарса — унинг (эри) ёлғончилардан эканига Аллоҳ номи билан тўрт марта гувоҳлик беришидир. Бешинчиси — агар (эри) ростгўйлардан бўлса, ўзига Аллоҳнинг ғазаби бўлишидир} — шу оятларни охиригача (нозил қилди). Сўнг у зот у кишини чақириб, оятларни унга тиловат қилиб бердилар, унга Аллоҳни эслатдилар ва дунё азоби охират азобидан енгилроқ эканини билдирдилар. У: ‹Мен унга ёлғон (туҳмат) қилмадим›, деди. Сўнг аёлни чақириб, унга ваъз қилдилар, эслатдилар ва дунё азоби охират азобидан енгилроқ эканини билдирдилар. У: ‹Сизни ҳақ билан юборган Зот ҳаққи, у ёлғончидир›, деди. Сўнг у зот эркакни чақирдилар: у Аллоҳ номи билан ўзи ростгўйлардан эканига тўрт марта гувоҳлик берди, бешинчисида — агар ёлғончилардан бўлса, ўзига Аллоҳнинг лаънати бўлишини (айтди). Сўнг аёл келтирилди: у Аллоҳ номи билан эрининг ёлғончилардан эканига тўрт марта гувоҳлик берди, бешинчисида — агар эри ростгўйлардан бўлса, ўзига Аллоҳнинг ғазаби бўлишини (айтди). Сўнг у зот улар орасини ажратдилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ ، قَالَ : سَمِعْتُ نَافِعًا ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " فَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْمُتَلَاعِنَيْنِ، وَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِأُمِّهِ "

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ liʼon qilgan er-xotin orasini ajratdilar va bolani onasiga qoʻshdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ лиъон қилган эр-хотин орасини ажратдилар ва болани онасига қўшдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ جَابِرًا ، يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ أَوْ أَهْلِهِ، فَهُوَ عَاهِرٌ "

Jobir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qul xojalarining yoki ahlining iznisiz uylansa, u zinokordir», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қул хожаларининг ёки аҳлининг изнисиз уйланса, у зинокордир», дедилар.

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا مِنْدَلُ بْنُ عَلِيٍّ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبة ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " أَيُّمَا عَبْدٍ تَزَوَّجَ بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ، فَهُوَ زَانٍ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Qaysi bir qul xojalarining iznisiz uylansa, u zinokordir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Қайси бир қул хожаларининг изнисиз уйланса, у зинокордир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، يَرْفَعُهُ، قَالَ : " الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan marfuʼ holda rivoyat qilinadi: «Bola toʻshak (egasi)niki, zinokorga esa tosh (bor)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан марфуъ ҳолда ривоят қилинади: «Бола тўшак (эгаси)ники, зинокорга эса тош (бор)».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ "

Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bola toʻshak (egasi)nikidir», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бола тўшак (эгаси)никидир», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ : أَنْ يَقْبِضَ إِلَيْهِ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، فَقَالَ عُتْبَةُ : إِنَّهُ ابْنِي، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَمَنَ الْفَتْحِ، أَخَذَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ ، فَإِذَا هُوَ أَشْبَهُ النَّاسِ بِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِيهِ "، وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " احْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ مِمَّا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، وَسَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ "

Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Utba ibn Abu Vaqqos oʻz akasi Saʼd ibn Abu Vaqqosga Zamʼaning choʻrisining oʻgʻlini oʻz qaramogʻiga olishni vasiyat qilgan va Utba: «U mening oʻgʻlim», degan edi. Nabiy ﷺ fath paytida (Makkaga) kelganlarida, Saʼd ibn Abu Vaqqos Zamʼaning choʻrisining oʻgʻlini oldi; u esa odamlar ichida Utba ibn Abu Vaqqosga eng koʻp oʻxshaydigani edi. Nabiy ﷺ: «U — sen uchundir, ey Abd ibn Zamʼa; chunki u otangning toʻshagida tugʻilgan», dedilar. Yana Nabiy ﷺ — bolaning Utba ibn Abu Vaqqosga oʻxshashligini koʻrganlari uchun — «Ey Savda bint Zamʼa, undan (oʻzingni) toʻsib yur», dedilar. Savda bint Zamʼa esa (u zotning zavjalari edi).Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Утба ибн Абу Ваққос ўз акаси Саъд ибн Абу Ваққосга Замъанинг чўрисининг ўғлини ўз қарамоғига олишни васият қилган ва Утба: «У менинг ўғлим», деган эди. Набий ﷺ фатҳ пайтида (Маккага) келганларида, Саъд ибн Абу Ваққос Замъанинг чўрисининг ўғлини олди; у эса одамлар ичида Утба ибн Абу Ваққосга энг кўп ўхшайдигани эди. Набий ﷺ: «У — сен учундир, эй Абд ибн Замъа; чунки у отангнинг тўшагида туғилган», дедилар. Яна Набий ﷺ — боланинг Утба ибн Абу Ваққосга ўхшашлигини кўрганлари учун — «Эй Савда бинт Замъа, ундан (ўзингни) тўсиб юр», дедилар. Савда бинт Замъа эса (у зотнинг завжалари эди).

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُول حِينَ أُنْزِلَتْ آيَةُ الْمُلَاعَنَةِ : " أَيُّمَا امْرَأَةٍ أَدْخَلَتْ عَلَى قَوْمٍ نَسَبًا لَيْسَ مِنْهُمْ، فَلَيْسَتْ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ، وَلَنْ يُدْخِلْهَا اللَّهُ جَنَّتَهُ، وَأَيُّمَا رَجُلٍ جَحَدَ وَلَدَهُ وَهُوَ يَنْظُرُ إِلَيْهِ، احْتَجَبَ اللَّهُ مِنْهُ وَفَضَحَهُ عَلَى رُءُوسِ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ " . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ كَعْبٍ الْقُرَظِيّ، وَسَعِيدٌ يُحَدِّثَهْ بِهِ، بِهَذَا : وَقَدْ بَلَغَنِي هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u liʼon oyati nozil boʻlgan vaqtda Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi: «Qaysi bir ayol biror qavmga undan boʻlmagan nasabni kiritsa, u Allohning (rahmatidan) hech narsaga ega emasdir va Alloh uni hech qachon jannatiga kiritmas. Va qaysi bir kishi oʻz bolasini koʻrib turib uni inkor qilsa, Alloh undan oʻzini pardalab oladi va uni avvalgi va keyingilar oldida sharmanda qiladi». Abdulloh aytdi: Muhammad ibn Kaʼb al-Quraziy — Saʼid unga buni aytib berayotganida — dedi: Menga ham bu hadis Rasululloh ﷺdan yetgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у лиъон ояти нозил бўлган вақтда Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди: «Қайси бир аёл бирор қавмга ундан бўлмаган насабни киритса, у Аллоҳнинг (раҳматидан) ҳеч нарсага эга эмасдир ва Аллоҳ уни ҳеч қачон жаннатига киритмас. Ва қайси бир киши ўз боласини кўриб туриб уни инкор қилса, Аллоҳ ундан ўзини пардалаб олади ва уни аввалги ва кейингилар олдида шарманда қилади». Абдуллоҳ айтди: Муҳаммад ибн Каъб ал-Қуразий — Саъид унга буни айтиб бераётганида — деди: Менга ҳам бу ҳадис Расулуллоҳ ﷺдан етган.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو ، عَنْ زَيْدٍ ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : لَقِيتُ عَمِّي وَمَعَهُ رَايَةٌ، فَقُلْتُ : أَيْنَ تُرِيدُ؟ قَالَ : " بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةَ أَبِيهِ، فَأَمَرَنِي أَنْ أَضْرِبَ عُنُقَهُ وَآخُذَ مَالَهُ "

Baroʼ (roziyallohu anhu) aytdi: Amakimni uchratdim, uning yonida bayroq bor edi. Men unga: «Qayoqqa ketmoqchisiz?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ meni otasining ayoliga nikohlangan bir kishining oldiga yubordilar va menga uning boʻynini chopishni hamda molini olishni buyurdilar», dedi.Барў (розияллоҳу анҳу) айтди: Амакимни учратдим, унинг ёнида байроқ бор эди. Мен унга: «Қаёққа кетмоқчисиз?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ мени отасининг аёлига никоҳланган бир кишининг олдига юбордилар ва менга унинг бўйнини чопишни ҳамда молини олишни буюрдилар», деди.

حَدَّثَنِي مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، قَالَ : حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي مُوسَى ، عَنْ رَجُلٍ مِنَ الْأَنْصَارِ يُسَمَّى : زِيَادًا ، قَالَ : قُلْتُ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ : أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتْنَ، كَانَ يَحِلُّ لَهُ أَنْ يَتَزَوَّجَ؟ قَالَ : " نَعَمْ، إِنَّمَا أَحَلَّ اللَّهُ لَهُ ضَرْبًا مِنَ النِّسَاءِ، وَوَصَفَ لَهُ صِفَةً "، فَقَالَ : " لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدُ، مِنْ بَعْدِ هَذِهِ الصِّفَةِ "

Ansorlardan Ziyod deb ataladigan bir kishi aytdi: Men Ubay ibn Kaʼbga: «Aytingchi, agar Nabiy ﷺning zavjalari vafot etganlarida edi, u zotga uylanish halol boʻlarmidi?» dedim. U: «Ha. Alloh u zotga ayollarning bir turini halol qilgan va u zotga bir sifatni bayon qilgan edi», dedi va: «Bundan keyin — mana shu sifatdan keyin — senga ayollar halol emas» (degan edi), dedi.Ансорлардан Зиёд деб аталадиган бир киши айтди: Мен Убай ибн Каъбга: «Айтингчи, агар Набий ﷺнинг завжалари вафот этганларида эди, у зотга уйланиш ҳалол бўлармиди?» дедим. У: «Ҳа. Аллоҳ у зотга аёлларнинг бир турини ҳалол қилган ва у зотга бир сифатни баён қилган эди», деди ва: «Бундан кейин — мана шу сифатдан кейин — сенга аёллар ҳалол эмас» (деган эди), деди.

أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " مَا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَحَلَّ اللَّهُ لَهُ أَنْ يَتَزَوَّجَ مِنَ النِّسَاءِ مَا شَاءَ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Alloh Rasululloh ﷺga xohlagan ayollaridan uylanishni halol qilmaguncha, u zot vafot etmadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Аллоҳ Расулуллоҳ ﷺга хоҳлаган аёлларидан уйланишни ҳалол қилмагунча, у зот вафот этмадилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ ، عَنْ أَنَسٍ : " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar va uning ozodligini uning sadoqi (mahri) qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар ва унинг озодлигини унинг садоқи (маҳри) қилдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ : " أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتَقَ صَفِيَّةَ وَتَزَوَّجَهَا وَجَعَلَ عِتْقَهَا صَدَاقَهَا "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Safiyyani ozod qildilar, unga uylandilar va uning ozodligini uning sadoqi (mahri) qildilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Сафийяни озод қилдилар, унга уйландилар ва унинг озодлигини унинг садоқи (маҳри) қилдилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، عَنْ صَالِحِ بْنِ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ الْهَمْدَانِيِّ ، قَالَ : كُنْتُ عِنْدَ الشَّعْبِيِّ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ ، فَقَالَ : يَا أَبَا عَمْرٍو، إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ يَقُولُونَ فِي الرَّجُلِ : إِذَا أَعْتَقَ أَمَتَهُ ثُمَّ تَزَوَّجَهَا، فَهُوَ كَالرَّاكِبِ بَدَنَتَهُ؟ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ : حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " ثَلَاثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ : رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ، ثُمَّ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنَ بِهِ وَاتَّبَعَهُ، وَعَبْدٌ مَمْلُوكٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ، فَلَهُ أَجْرَانِ، وَرَجُلٌ كَانَتْ لَهُ أَمَةٌ فَغَذَّاهَا، فَأَحْسَنَ غِذَاءَهَا، وَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا فَأَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا، فَلَهُ أَجْرَانِ " . ثُمَّ قَالَ لِلرَّجُلِ : خُذْ هَذَا الْحَدِيثَ بِغَيْرِ شَيْءٍ، فَقَدْ كَانَ يُرْحَلُ فِيمَا دُونَ هَذَا إِلَى الْمَدِينَةِ ، فَقَالَ هُشَيْمٌ : أَفَادُونِي بِالْبَصْرَةِ فَأَتَيْتُهُ فَسَأَلْتُهُ عَنْهُ. أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ

Solih ibn Solih ibn Hayy al-Hamdoniy aytdi: Men Shaʼbiyning huzurida edim. Uning oldiga Xuroson ahlidan bir kishi kelib: «Ey Abu Amr, biz tomondagi Xuroson ahli bir kishi haqida: agar u oʻz choʻrisini ozod qilib, soʻng unga uylansa, u xuddi oʻz qurbonlik tuyasiga mingan kishiga oʻxshaydi, deyishadi», dedi. Shunda Shaʼbiy aytdi: Menga Abu Burda ibn Abu Muso otasidan hadis aytdi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Uch (toifa) borki, ularga ajrlari ikki marta beriladi: kitob ahlidan boʻlgan bir kishiki, oʻz paygʻambariga iymon keltirgan, soʻng Nabiy ﷺga yetishib, u zotga iymon keltirgan va ergashgan boʻlsa; Allohning haqqini va xojalarining haqqini ado etgan qul — unga ikki ajr bor; va bir kishiki, uning choʻrisi boʻlib, uni boqib, ozigʻini chiroyli qilgan, unga odob berib, odobini chiroyli qilgan, soʻng uni ozod qilib, unga uylangan boʻlsa — unga ikki ajr bor», dedilar. Soʻng u haligi kishiga: «Bu hadisni hech narsasiz ol; shundan kamrogʻi uchun ham Madinaga ulov minib borilar edi», dedi. Hushaym aytdi: Menga buni Basrada foyda qilib berishdi, men esa uning oldiga borib, undan bu haqda soʻradim. Sahl ibn Hammod bizga Shuʼbadan, u Solih ibn Hayydan, u Shaʼbiydan, u Abu Burdadan, u otasidan, u Nabiy ﷺdan shu hadisga oʻxshashini xabar qildi.Солиҳ ибн Солиҳ ибн Ҳайй ал-Ҳамдоний айтди: Мен Шаъбийнинг ҳузурида эдим. Унинг олдига Хуросон аҳлидан бир киши келиб: «Эй Абу Амр, биз томондаги Хуросон аҳли бир киши ҳақида: агар у ўз чўрисини озод қилиб, сўнг унга уйланса, у худди ўз қурбонлик туясига минган кишига ўхшайди, дейишади», деди. Шунда Шаъбий айтди: Менга Абу Бурда ибн Абу Мусо отасидан ҳадис айтди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (тоифа) борки, уларга ажрлари икки марта берилади: китоб аҳлидан бўлган бир кишики, ўз пайғамбарига иймон келтирган, сўнг Набий ﷺга етишиб, у зотга иймон келтирган ва эргашган бўлса; Аллоҳнинг ҳаққини ва хожаларининг ҳаққини адо этган қул — унга икки ажр бор; ва бир кишики, унинг чўриси бўлиб, уни боқиб, озиғини чиройли қилган, унга одоб бериб, одобини чиройли қилган, сўнг уни озод қилиб, унга уйланган бўлса — унга икки ажр бор», дедилар. Сўнг у ҳалиги кишига: «Бу ҳадисни ҳеч нарсасиз ол; шундан камроғи учун ҳам Мадинага улов миниб борилар эди», деди. Ҳушайм айтди: Менга буни Басрада фойда қилиб беришди, мен эса унинг олдига бориб, ундан бу ҳақда сўрадим. Саҳл ибн Ҳаммод бизга Шуъбадан, у Солиҳ ибн Ҳаййдан, у Шаъбийдан, у Абу Бурдадан, у отасидан, у Набий ﷺдан шу ҳадисга ўхшашини хабар қилди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، فِي رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةً وَلَمْ يَكُنْ فَرَضَ لَهَا شَيْئًا، وَلَمْ يَدْخُلْ بِهَا، وَمَاتَ عَنْهَا، قَالَ فِيهَا : لَهَا صَدَاقُ نِسَائِهَا، وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ، وَلَهَا الْمِيرَاثُ، قَالَ مَعْقِلٌ الْأَشْجَعِيُّ : " قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بِرْوَعَ بِنْتِ وَاشِقٍ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي رُوَاسٍ بِمِثْلِ مَا قَضَيْتَ " . قَالَ : فَفَرِحَ بِذَلِكَ، قَالَ مُحَمَّدٌ، وَسُفْيَانُ : نَأْخُذُ بِهَذَا

Abdulloh (ibn Masʼud) — bir kishi bir ayolga uylanib, unga hech narsa (mahr) belgilamagan, unga qoʻshilmagan va shu holda vafot etgan boʻlsa — bu haqda aytdi: Unga oʻz (qavmi) ayollarining mahriday mahr bor, uning zimmasida idda bor va unga meros ham bor. Shunda Maʼqil al-Ashjaʼiy: «Rasululloh ﷺ Banu Ruvos qabilasidan boʻlgan Birvaʼ bint Voshiq degan ayol haqida sen hukm qilgan narsaning aynan oʻzidek hukm qildilar», dedi. (Rovi) aytdi: U shundan xursand boʻldi. Muhammad va Sufyon: Biz shuni olamiz, dedilar.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) — бир киши бир аёлга уйланиб, унга ҳеч нарса (маҳр) белгиламаган, унга қўшилмаган ва шу ҳолда вафот этган бўлса — бу ҳақда айтди: Унга ўз (қавми) аёлларининг маҳридай маҳр бор, унинг зиммасида идда бор ва унга мерос ҳам бор. Шунда Маъқил ал-Ашжаъий: «Расулуллоҳ ﷺ Бану Рувос қабиласидан бўлган Бирваъ бинт Вошиқ деган аёл ҳақида сен ҳукм қилган нарсанинг айнан ўзидек ҳукм қилдилар», деди. (Рови) айтди: У шундан хурсанд бўлди. Муҳаммад ва Суфён: Биз шуни оламиз, дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ ، عَنْ عَمْرَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنَّهَا كَانَتْ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ ، فَسَمِعَتْ صَوْتَ إِنْسَانٍ، قَالَتْ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، سَمِعْتُ صَوْتَ إِنْسَانٍ فِي بَيْتِكَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أُرَاهُ فُلَانًا لِعَمِّ حَفْصَةَ مِنَ الرَّضَاعَةِ "، قَالَتْ عَائِشَةُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَلَوْ كَانَ فُلَانٌ حَيًّا لِعَمِّهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ دَخَلَ عَلَيَّ؟، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " نَعَمْ، يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ bilan birga Hafsaning uyida edi. U bir kishining ovozini eshitdi va: «Ey Allohning Rasuli, uyingizda bir kishining ovozini eshitdim», dedi. Rasululloh ﷺ Hafsaning emikdosh amakisini nazarda tutib: «Uni falonchi deb oʻylayman», dedilar. Oisha: «Ey Allohning Rasuli, agar falonchi — mening emikdosh amakim — tirik boʻlganida, oldimga kirarmidi?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha; emizish tugʻishlik orqali harom boʻlgan narsani harom qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ билан бирга Ҳафсанинг уйида эди. У бир кишининг овозини эшитди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, уйингизда бир кишининг овозини эшитдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ Ҳафсанинг эмикдош амакисини назарда тутиб: «Уни фалончи деб ўйлайман», дедилар. Оиша: «Эй Аллоҳнинг Расули, агар фалончи — менинг эмикдош амаким — тирик бўлганида, олдимга кирармиди?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа; эмизиш туғишлик орқали ҳаром бўлган нарсани ҳаром қилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ : أَنَّ عَمَّهَا أَخَا أَبِي الْقُعَيْسِ جَاءَ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهَا بَعْدَمَا ضُرِبَ الْحِجَابُ، فَأَبَتْ أَنْ تَأْذَنَ لَهُ حَتَّى يَأْتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْتَأْذِنَهُ، فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَتْ : جَاءَ عَمِّي أَخُو أَبِي الْقُعَيْسِ فَرَدَدْتُهُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَكَ، قَالَ : " أَوَ لَيْسَ بِعَمِّكِ؟ "، قَالَتْ : إِنَّمَا أَرْضَعَتْنِيَ الْمَرْأَةُ وَلَمْ يُرْضِعْنِي الرَّجُلُ، فَقَالَ : " إِنَّهُ عَمُّكِ فَلْيَلِجْ عَلَيْكِ " ، قَالَ : وَكَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ : يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ

Oisha (roziyallohu anho) xabar berdiki, uning amakisi — Abu Quʼaysning akasi — hijob (oyati) nozil boʻlganidan keyin uning huzuriga kirishga izn soʻrab keldi. U esa Rasululloh ﷺ kelib, u zotdan izn soʻramagunicha, deb unga izn berishdan bosh tortdi. Nabiy ﷺ kelganlarida, u buni u zotga aytib: «Amakim — Abu Quʼaysning akasi — keldi, men esa sizdan izn soʻragunimcha uni qaytardim», dedi. U zot: «U sening amaking emasmi?» dedilar. U: «Meni ayol emizgan, erkak emizmagan-ku», dedi. U zot: «U sening amakingdir, huzuringga kiraversin», dedilar. (Rovi) aytdi: Oisha: Tugʻilish orqali harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi, der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) хабар бердики, унинг амакиси — Абу Қуъайснинг акаси — ҳижоб (ояти) нозил бўлганидан кейин унинг ҳузурига киришга изн сўраб келди. У эса Расулуллоҳ ﷺ келиб, у зотдан изн сўрамагунича, деб унга изн беришдан бош тортди. Набий ﷺ келганларида, у буни у зотга айтиб: «Амаким — Абу Қуъайснинг акаси — келди, мен эса сиздан изн сўрагунимча уни қайтардим», деди. У зот: «У сенинг амакинг эмасми?» дедилар. У: «Мени аёл эмизган, эркак эмизмаган-ку», деди. У зот: «У сенинг амакингдир, ҳузурингга кираверсин», дедилар. (Рови) айтди: Оиша: Туғилиш орқали ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади, дер эди.

أَخْبَرَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ مَالِكٍ ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ " . قَالَ مَالِكٌ : وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَمْرَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مِثْلَهُ

Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Tugʻilish sababli harom boʻlgan narsani emizish ham harom qiladi», dedilar. Molik aytdi: Menga Abdulloh ibn Abu Bakr Amradan, u Oishadan, u Nabiy ﷺdan shuning oʻxshashini hadis aytdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Туғилиш сабабли ҳаром бўлган нарсани эмизиш ҳам ҳаром қилади», дедилар. Молик айтди: Менга Абдуллоҳ ибн Абу Бакр Амрадан, у Оишадан, у Набий ﷺдан шунинг ўхшашини ҳадис айтди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يُونُسُ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " لَا تُحَرِّمُ الْمَصَّةُ وَالْمَصَّتَانِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Bir marta emish ham, ikki marta emish ham (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Бир марта эмиш ҳам, икки марта эмиш ҳам (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ : أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي قَدْ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً وَعِنْدِي أُخْرَى، فَزَعَمَتِ الْأُولَى أَنَّهَا أَرْضَعَتِ الْحُدْثَى، فَقَالَ : " لَا تُحَرِّمُ الْإِمْلَاجَةُ وَلَا الْإِمْلَاجَتَانِ "

Ummu Fazl (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, men bir ayolga uylandim, huzurimda boshqasi ham bor. Birinchisi keyingisini emizganini daʼvo qilyapti», dedi. U zot: «Bir marta emizish ham, ikki marta emizish ham (nikohni) harom qilmaydi», dedilar.Умму Фазл (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен бир аёлга уйландим, ҳузуримда бошқаси ҳам бор. Биринчиси кейингисини эмизганини даъво қиляпти», деди. У зот: «Бир марта эмизиш ҳам, икки марта эмизиш ҳам (никоҳни) ҳаром қилмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاق ، أَخْبَرَنَا رَوْحٌ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَمْرَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " نَزَلَ الْقُرْآنُ بِعَشْرِ رَضَعَاتٍ مَعْلُومَاتٍ يُحَرِّمْنَ، ثُمَّ نُسِخْنَ بِخَمْسٍ مَعْلُومَاتٍ، فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُنَّ مِمَّا يُقْرَأُ مِنَ الْقُرْآنِ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Qurʼonda «oʻn marta maʼlum emish (nikohni) harom qiladi» (degani) nozil boʻlgan edi. Soʻngra u «beshta maʼlum (emish)» bilan nasx qilindi. Rasululloh ﷺ vafot etganlarida ham ular Qurʼondan oʻqiladigan (narsalar) orasida edi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Қуръонда «ўн марта маълум эмиш (никоҳни) ҳаром қилади» (дегани) нозил бўлган эди. Сўнгра у «бешта маълум (эмиш)» билан насх қилинди. Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида ҳам улар Қуръондан ўқиладиган (нарсалар) орасида эди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ أَبِيه ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ الْأَسْلَمِيِّ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنَّهُ قَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا يُذْهِبُ عَنِّي مَذَمَّةَ الرَّضَاعِ؟ قَالَ : " الْغُرَّةُ : الْعَبْدُ أَوِ الْأَمَةُ "

Hajjoj ibn Hajjoj al-Aslamiy otasidan rivoyat qiladiki, u: «Ey Allohning Rasuli, mendan emizish burchini nima ketkazadi?» dedi. U zot: «Gʻurra — qul yoki choʻri», dedilar.Ҳажжож ибн Ҳажжож ал-Асламий отасидан ривоят қиладики, у: «Эй Аллоҳнинг Расули, мендан эмизиш бурчини нима кетказади?» деди. У зот: «Ғурра — қул ёки чўри», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ ، قَالَ : حَدَّثَنِي عُقْبَةَ بْنُ الْحَارِثِ ، ثُمّ قَالَ : لَمْ يُحَدِّثْنِيهِ وَلَكِنْ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ، قَالَ : " تَزَوَّجْتُ بِنْتَ أَبِي إِهَابٍ ، فَجَاءَتْ أَمَةٌ سَوْدَاءُ، فَقَالَتْ : إِنِّي أَرْضَعْتُكُمَا، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَأَعْرَضَ عَنِّي. قَالَ أَبُو عَاصِمٍ : قَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ الرَّابِعَةِ. قَالَ : كَيْفَ وَقَدْ قِيلَ؟، وَنَهَاهُ عَنْهَا . قَالَ أَبُو عَاصِمٍ : وَقَالَ عُمَرُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ : " فَكَيْفَ وَقَدْ قِيلَ؟ " وَلَمْ يَقُلْ : نَهَاهُ عَنْهَا. قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ : كَذَا عِنْدَنَا

Ibn Abu Mulayka aytdi: Menga Uqba ibn Horis hadis aytdi — soʻng: «Uni menga (bevosita) aytmagan edi, balki men uning odamlarga aytayotganini eshitdim», dedi. U dedi: Men Abu Ihobning qiziga uylandim. Shunda qora bir choʻri kelib: «Men ikkovingizni emizganman», dedi. Men Nabiy ﷺning huzurlariga borib, buni u zotga aytdim, u zot mendan yuz oʻgirdilar. Abu Osim aytdi: Uchinchi yoki toʻrtinchi (marta)da (aytdi). U dedi: U zot: «Aytilgan boʻlsa, qanday (davom etasan)?» dedilar va uni undan qaytardilar. Abu Osim aytdi: Umar ibn Said ibn Abu Husayn Ibn Abu Mulaykadan: «Aytilgan boʻlsa, qanday (davom etasan)?» deganini rivoyat qildi, ammo: «Uni undan qaytardilar», demadi. Abu Muhammad aytdi: Bizning nazdimizda ham shundaydir.Ибн Абу Мулайка айтди: Менга Уқба ибн Ҳорис ҳадис айтди — сўнг: «Уни менга (бевосита) айтмаган эди, балки мен унинг одамларга айтаётганини эшитдим», деди. У деди: Мен Абу Иҳобнинг қизига уйландим. Шунда қора бир чўри келиб: «Мен икковингизни эмизганман», деди. Мен Набий ﷺнинг ҳузурларига бориб, буни у зотга айтдим, у зот мендан юз ўгирдилар. Абу Осим айтди: Учинчи ёки тўртинчи (марта)да (айтди). У деди: У зот: «Айтилган бўлса, қандай (давом этасан)?» дедилар ва уни ундан қайтардилар. Абу Осим айтди: Умар ибн Саид ибн Абу Ҳусайн Ибн Абу Мулайкадан: «Айтилган бўлса, қандай (давом этасан)?» деганини ривоят қилди, аммо: «Уни ундан қайтардилар», демади. Абу Муҳаммад айтди: Бизнинг наздимизда ҳам шундайдир.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سُلَيْمٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَائِشَةَ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا رَجُلٌ فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ، وَكَأَنَّهُ كَرِهَ ذَلِكَ، فَقُلْتُ : إِنَّهُ أَخِي مِنَ الرَّضَاعَةِ، فَقَالَ : " انْظُرْنَ مَا إِخْوَانُكُنَّ فَإِنَّمَا الرَّضَاعَةُ مِنَ الْمَجَاعَةِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uning huzuriga kirdilar, uning yonida bir erkak bor edi. U zotning yuzlari oʻzgardi, goʻyo bu u zotga yoqmagandek boʻldi. Men: «U mening sut akam», dedim. U zot: «Kimlar sizlarning (sut) birodarlaringiz ekanini diqqat bilan koʻrib olinglar. Chunki emizish (sut qarindoshligi) faqat ochlik (chaqaloqlik chogʻidagi emizish) tufaylidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унинг ҳузурига кирдилар, унинг ёнида бир эркак бор эди. У зотнинг юзлари ўзгарди, гўё бу у зотга ёқмагандек бўлди. Мен: «У менинг сут акам», дедим. У зот: «Кимлар сизларнинг (сут) биродарларингиз эканини диққат билан кўриб олинглар. Чунки эмизиш (сут қариндошлиги) фақат очлик (чақалоқлик чоғидаги эмизиш) туфайлидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ ، عَنْ الزُّهْرِيّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : جَاءَتْ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو وَكَانَتْ تَحْتَ أَبِي حُذَيْفَةَ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ، رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : إِنَّ سَالِمًا مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ يَدْخُلُ عَلَيْنَا وَأَنَا فُضُلٌ وَإِنَّمَا نَرَاهُ وَلَدًا، وَكَانَ أَبُو حُذَيْفَةَ تَبَنَّاهُ كَمَا تَبَنَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْدًا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : # ادْعُوهُمْ لآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ سورة الأحزاب آية 5 # " فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ أَنْ تُرْضِعَ سَالِمًا " . قَالَ أَبُو مُحَمَّدٍ : هَذَا لِسَالِمٍ خَاصَّةً

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Sahla bint Suhayl ibn Amr — u Abu Huzayfa ibn Utba ibn Rabiʼaning nikohida edi — Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Abu Huzayfaning ozod qilgan quli Solim huzurimizga kirib turadi, men esa yengil kiyimda boʻlaman; biz uni farzand deb bilar edik», dedi. Abu Huzayfa uni — Nabiy ﷺ Zaydni farzandlikka olganlaridek — farzandlikka olgan edi. Shunda Alloh taolo: {Ularni otalariga nisbat berib chaqiringlar, bu Alloh nazdida adolatliroqdir} (oyatini) nozil qildi. Oʻshanda Nabiy ﷺ unga Solimni emizishni buyurdilar. Abu Muhammad aytdi: Bu — Solimga xosdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Саҳла бинт Суҳайл ибн Амр — у Абу Ҳузайфа ибн Утба ибн Рабиъанинг никоҳида эди — Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Абу Ҳузайфанинг озод қилган қули Солим ҳузуримизга кириб туради, мен эса енгил кийимда бўламан; биз уни фарзанд деб билар эдик», деди. Абу Ҳузайфа уни — Набий ﷺ Зайдни фарзандликка олганларидек — фарзандликка олган эди. Шунда Аллоҳ таоло: {Уларни оталарига нисбат бериб чақиринглар, бу Аллоҳ наздида адолатлироқдир} (оятини) нозил қилди. Ўшанда Набий ﷺ унга Солимни эмизишни буюрдилар. Абу Муҳаммад айтди: Бу — Солимга хосдир.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ ، عَنْ الْهُزَيْلِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُحِلَّ وَالْمُحَلَّلَ لَهُ "

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ muhallil (halollovchi)ni va u uchun halollanadigan kishini laʼnatladilar.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ муҳаллил (ҳалолловчи)ни ва у учун ҳалолланадиган кишини лаънатладилар.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنَّ هِنْدًا أُمَّ مُعَاوِيَةَ امْرَأَةَ أَبِي سُفْيَانَ أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ وَإِنَّهُ لَا يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَبَنِيَّ إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْهُ، وَهُوَ لَا يَعْلَمُ، فَهَلْ عَلَيَّ فِي ذَلِكَ جُنَاحٌ؟ فَقَالَ : " خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ بِالْمَعْرُوفِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Muoviyaning onasi, Abu Sufyonning xotini Hind Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Rasuli, Abu Sufyon baxil kishi; u menga oʻzimga va bolalarimga yetadigan narsani bermaydi — faqat men undan u bilmagan holda olganimgina (bor). Shunda menga gunoh boʻladimi?» dedi. U zot: «Oʻzingga va bolangga yetadigan narsani maʼruf (odat) doirasida ol», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Муовиянинг онаси, Абу Суфённинг хотини Ҳинд Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Суфён бахил киши; у менга ўзимга ва болаларимга етадиган нарсани бермайди — фақат мен ундан у билмаган ҳолда олганимгина (бор). Шунда менга гуноҳ бўладими?» деди. У зот: «Ўзингга ва болангга етадиган нарсани маъруф (одат) доирасида ол», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ، وَإِذَا مَاتَ صَاحِبُكُمْ، فَدَعُوهُ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz ahliga eng yaxshi boʻlganingizdir. Sherigingiz vafot etsa, uni (yomonlikni eslamasdan) qoʻyib yuboringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз аҳлига энг яхши бўлганингиздир. Шеригингиз вафот этса, уни (ёмонликни эсламасдан) қўйиб юборинглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ خَلِيلٍ ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : " تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا بِنْتُ سِتِّ سِنِينَ، فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ ، فَنَزَلْنَا فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَوُعِكْتُ، فَتَمزَّقَ رَأْسِي، فَأَوْفَى جُمَيْمَةً، فَأَتَتْنِي أُمُّ رُومَانَ وَإِنِّي لَفِي أُرْجُوحَةٍ وَمَعِي صَوَاحِبَاتٌ لِي، فَصَرَخَتْ بِي فَأَتَيْتُهَا وَمَا أَدْرِي مَا تُرِيدُ، فَأَخَذَتْ بِيَدِي حَتَّى أَوْقَفَتْنِي عَلَى بَابِ الدَّارِ، وَإِنِّي لَأَنْهَجُ حَتَّى سَكَنَ بَعْضُ نَفَسِي، ثُمَّ أَخَذَتْ شَيْئًا مِنْ مَاءٍ، فَمَسَحَتْ بِهِ وَجْهِي وَرَأْسِي، ثُمَّ أَدْخَلَتْنِي الدَّارَ، فَإِذَا نِسْوَةٌ مِنَ الْأَنْصَارِ فِي بَيْتِ، فَقُلْنَ : عَلَى الْخَيْرِ وَالْبَرَكَةِ، وَعَلَى خَيْرِ طَائِرٍ، فَأَسْلَمَتْنِي إِلَيْهِنَّ، فَأَصْلَحْنَ مِنْ شَأْنِي، فَلَمْ يَرُعْنِي إِلَّا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحى، فَأَسْلَمَتْنِي إِلَيْهِ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ men olti yoshda ekanimda menga uylandilar. Soʻng biz Madinaga keldik va Banu Horis ibn Xazraj orasiga tushdik. Men kasal boʻlib qoldim va sochim toʻkilib ketdi, keyin qaytadan oʻsib qalinlashdi. Ummu Ruman huzurimga keldi, men esa oʻrtoqlarim bilan salinchakda edim. U meni chaqirdi, men esa nima istayotganini bilmay uning oldiga bordim. U qoʻlimdan ushlab, meni uy eshigi oldiga olib kelib toʻxtatdi. Men esa hansirab nafas olardim, toki nafasim biroz oromlashdi. Soʻng u bir oz suv olib, yuzim va boshimga surtdi, keyin meni uyga kiritdi. Uyda ansorlik ayollar bor edi. Ular: «Yaxshilik va baraka bilan, yaxshi qut bilan», dedilar. U meni ularga topshirdi, ular esa mening holimni tuzatdilar. Meni choshgoh paytida Rasululloh ﷺdan boshqa hech kim choʻchitmadi. U meni u zotga topshirdi, men esa oʻsha kuni toʻqqiz yoshda edim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мен олти ёшда эканимда менга уйландилар. Сўнг биз Мадинага келдик ва Бану Ҳорис ибн Хазраж орасига тушдик. Мен касал бўлиб қолдим ва сочим тўкилиб кетди, кейин қайтадан ўсиб қалинлашди. Умму Руман ҳузуримга келди, мен эса ўртоқларим билан салинчакда эдим. У мени чақирди, мен эса нима истаётганини билмай унинг олдига бордим. У қўлимдан ушлаб, мени уй эшиги олдига олиб келиб тўхтатди. Мен эса ҳансираб нафас олардим, токи нафасим бироз оромлашди. Сўнг у бир оз сув олиб, юзим ва бошимга суртди, кейин мени уйга киритди. Уйда ансорлик аёллар бор эди. Улар: «Яхшилик ва барака билан, яхши қут билан», дедилар. У мени уларга топширди, улар эса менинг ҳолимни тузатдилар. Мени чошгоҳ пайтида Расулуллоҳ ﷺдан бошқа ҳеч ким чўчитмади. У мени у зотга топширди, мен эса ўша куни тўққиз ёшда эдим.