حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أُخْتَ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ نَذَرَتْ أَنْ تَحُجَّ مَاشِيَةً فَسَأَلَ عُقْبَةُ عَنْ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُرْهَا فَلْتَرْكَبْ فَظَنَّ أَنَّهُ لَمْ يَفْهَمْ عَنْهُ فَلَمَّا خَلَا مَنْ كَانَ عِنْدَهُ عَادَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ مُرْهَا فَلْتَرْكَبْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَنْ تَعْذِيبِ أُخْتِكَ نَفْسَهَا لَغَنِيٌّ

Abdulloh ibn Molikdan rivoyat qilinadi: Uqba ibn Omirning opasi piyoda haj qilishni nazr qilibdi. Bas, Uqba bu haqda Nabiy ﷺdan soʻradi. U zot: «Unga buyurgin, minib borsin», dedilar. (Uqba) u zot uni tushunmadilar deb oʻyladi. Huzurlaridagilar tarqagach, yana kelib soʻradi. U zot: «Unga buyurgin, minib borsin; zero Alloh azza va jalla opangning oʻzini qiynashidan behojatdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Моликдан ривоят қилинади: Уқба ибн Омирнинг опаси пиёда ҳаж қилишни назр қилибди. Бас, Уқба бу ҳақда Набий ﷺдан сўради. У зот: «Унга буюргин, миниб борсин», дедилар. (Уқба) у зот уни тушунмадилар деб ўйлади. Ҳузурларидагилар тарқагач, яна келиб сўради. У зот: «Унга буюргин, миниб борсин; зеро Аллоҳ азза ва жалла опангнинг ўзини қийнашидан беҳожатдир», дедилар.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا عُهْدَةَ بَعْدَ أَرْبَعٍ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Toʻrt (kun)dan keyin javobgarlik yoʻq», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўрт (кун)дан кейин жавобгарлик йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَغْرِبَ وَعَلَيْهِ فَرُّوجُ حَرِيرٍ وَهُوَ الْقَبَاءُ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ نَزَعَهُ نَزْعًا عَنِيفًا وَقَالَ إِنَّ هَذَا لَا يَنْبَغِي لِلْمُتَّقِينَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga shom namozini oʻqib berdilar, u zotning ustlarida ipakdan boʻlgan farruj — yaʼni qabo — bor edi. Namozlarini tugatgach, uni shiddat bilan yechib tashladilar va: «Albatta, bu taqvodorlarga loyiq emas», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга шом намозини ўқиб бердилар, у зотнинг устларида ипакдан бўлган фарруж — яъни қабо — бор эди. Намозларини тугатгач, уни шиддат билан ечиб ташладилар ва: «Албатта, бу тақводорларга лойиқ эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ التُّجِيبِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ صَاحِبُ مَكْسٍ يَعْنِي الْعَشَّارَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Boj (maks) yigʻuvchi jannatga kirmaydi», deganlarini eshitdim — yaʼni ushr (boj) yigʻuvchi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Бож (макс) йиғувчи жаннатга кирмайди», деганларини эшитдим — яъни ушр (бож) йиғувчи.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي رَاكِبٌ غَدًا إِلَى يَهُودَ فَلَا تَبْدَءُوهُمْ بِالسَّلَامِ فَإِذَا سَلَّمُوا عَلَيْكُمْ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْخَالَفَهُ عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ لَهِيعَةَ قَالَا عَنْ أَبِي بَصْرَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ أَبُو بَصْرَةَ يَعْنِي فِي حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ

Abu Abdurrahmon al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men ertaga yahudiylarning oldiga otda boraman. Bas, salomni sizlar ular bilan boshlamanglar. Agar ular sizlarga salom bersalar, ‹Va alaykum› deb aytinglar», dedilar. Abdulhamid ibn Jaʼfar va Ibn Lahiʼa unga muxolif boʻldilar va ikkovi: «Abu Basradan», dedilar. Abu Osim bizga Abdulhamid ibn Jaʼfardan aytib berdi. Abu Basra — yaʼni Ibn Abu Adiyning Ibn Ishoqdan (qilgan) hadisida.Абу Абдурраҳмон ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен эртага яҳудийларнинг олдига отда бораман. Бас, саломни сизлар улар билан бошламанглар. Агар улар сизларга салом берсалар, ‹Ва алайкум› деб айтинглар», дедилар. Абдулҳамид ибн Жаъфар ва Ибн Лаҳиъа унга мухолиф бўлдилар ва иккови: «Абу Басрадан», дедилар. Абу Осим бизга Абдулҳамид ибн Жаъфардан айтиб берди. Абу Басра — яъни Ибн Абу Адийнинг Ибн Ишоқдан (қилган) ҳадисида.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَبَيْنَا أَنَا أَقُودُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَقَبٍ مِنْ تِلْكَ النِّقَابِ إِذْ قَالَ لِي يَا عُقْبَةُ أَلَا تَرْكَبُ قَالَ فَأَجْلَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَرْكَبَ مَرْكَبَهُ ثُمَّ قَالَ يَا عُقَيْبُ أَلَا تَرْكَبُ قَالَ فَأَشْفَقْتُ أَنْ تَكُونَ مَعْصِيَةً قَالَ فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكِبْتُ هُنَيَّةً ثُمَّ رَكِبَ ثُمَّ قَالَ يَا عُقَيْبُ أَلَا أُعَلِّمُكَ سُورَتَيْنِ مِنْ خَيْرِ سُورَتَيْنِ قَرَأَ بِهِمَا النَّاسُ قَالَ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَقْرَأَنِي قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ثُمَّ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ بِهِمَا ثُمَّ مَرَّ بِي قَالَ كَيْفَ رَأَيْتَ يَا عُقَيْبُ اقْرَأْ بِهِمَا كُلَّمَا نِمْتَ وَكُلَّمَا قُمْتَقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ هُوَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرِ بْنِ عَابِسٍ وَقَالَ ابْنُ عَبْسٍ الْجُهَنِيُّ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺni oʻsha togʻ yoʻllaridan birida (ulovlarini) yetaklab borayotgan edim, u zot menga: «Ey Uqba, minmaysanmi?» dedilar. Men Rasululloh ﷺning ulovlariga minishni u zotga hurmatsizlik deb bildim. Soʻng u zot yana: «Ey Uqayb, minmaysanmi?» dedilar. Men buning maʼsiyat boʻlishidan qoʻrqdim. Bas, Rasululloh ﷺ tushdilar, men bir oz mindim, soʻng u zot mindilar. Keyin u zot: «Ey Uqayb, senga odamlar oʻqigan suralarning eng yaxshisi boʻlgan ikki surani oʻrgataymi?» dedilar. Men: «Albatta, ey Allohning Rasuli», dedim. Bas, u zot menga {Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq} va {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nas}ni oʻqitdilar. Soʻng namozga iqomat aytildi, Rasululloh ﷺ oldinga oʻtdilar va ikkalasini oʻqidilar. Keyin yonimdan oʻtayotib: «Qanday koʻrding, ey Uqayb? Har uxlaganingda va har turganingda ikkalasini oʻqi», dedilar. Abu Abdurrahmon aytdi: U — Uqba ibn Omir ibn Obisdir; (baʼzilar esa) Ibn Absh al-Juhaniy dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни ўша тоғ йўлларидан бирида (уловларини) етаклаб бораётган эдим, у зот менга: «Эй Уқба, минмайсанми?» дедилар. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг уловларига минишни у зотга ҳурматсизлик деб билдим. Сўнг у зот яна: «Эй Уқайб, минмайсанми?» дедилар. Мен бунинг маъсият бўлишидан қўрқдим. Бас, Расулуллоҳ ﷺ тушдилар, мен бир оз миндим, сўнг у зот миндилар. Кейин у зот: «Эй Уқайб, сенга одамлар ўқиган сураларнинг энг яхшиси бўлган икки сурани ўргатайми?» дедилар. Мен: «Албатта, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. Бас, у зот менга {Қул аъузу би-Раббил-фалақ} ва {Қул аъузу би-Раббин-нас}ни ўқитдилар. Сўнг намозга иқомат айтилди, Расулуллоҳ ﷺ олдинга ўтдилар ва иккаласини ўқидилар. Кейин ёнимдан ўтаётиб: «Қандай кўрдинг, эй Уқайб? Ҳар ухлаганингда ва ҳар турганингда иккаласини ўқи», дедилар. Абу Абдурраҳмон айтди: У — Уқба ибн Омир ибн Обисдир; (баъзилар эса) Ибн Абш ал-Жуҳаний дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَابِسٍ الْجُهَنِيَّ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا ابْنَ عَابِسٍ أَلَا أُخْبِرُكَ بِأَفْضَلِ مَا تَعَوَّذَ الْمُتَعَوِّذُونَ قَالَ قُلْتُ بَلَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ هَاتَيْنِ السُّورَتَيْنِ

Ibn Obis al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga: «Ey Ibn Obis, panoh soʻraguvchilar panoh soʻraydigan eng afzal narsani senga xabar bermaymi?» dedilar. U: «Albatta», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ: «{Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq} va {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nas} — mana shu ikki sura», dedilar.Ибн Обис ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Ибн Обис, паноҳ сўрагувчилар паноҳ сўрайдиган энг афзал нарсани сенга хабар бермайми?» дедилар. У: «Албатта», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ: «{Қул аъузу би-Раббил-фалақ} ва {Қул аъузу би-Раббин-нас} — мана шу икки сура», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عُشَّانَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَثْكَلَ ثَلَاثَةً مِنْ صُلْبِهِ فَاحْتَسَبَهُمْ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَ أَبُو عُشَّانَةَ مَرَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْهَا مَرَّةً أُخْرَى وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kim oʻz pushtidan boʻlgan uchta (farzandi)dan judo boʻlsa va ularni Alloh azza va jalla (huzurida) savob umid qilib sabr qilsa» — Abu Ushshona bir marta: «Alloh yoʻlida», dedi, boshqa safar buni aytmadi — «unga jannat vojib boʻladi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Ким ўз пуштидан бўлган учта (фарзанди)дан жудо бўлса ва уларни Аллоҳ азза ва жалла (ҳузурида) савоб умид қилиб сабр қилса» — Абу Ушшона бир марта: «Аллоҳ йўлида», деди, бошқа сафар буни айтмади — «унга жаннат вожиб бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ سُورَتَانِ فَتَعَوَّذُوا بِهِنَّ فَإِنَّهُ لَمْ يُتَعَوَّذْ بِمِثْلِهِنَّ يَعْنِي الْمُعَوِّذَتَيْنِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Menga ikki sura nozil qilindi; bas, ular bilan panoh tilanglar, zero ularning mislidek (narsa) bilan panoh tilangan emas», dedilar — yaʼni Muavvizatayn.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга икки сура нозил қилинди; бас, улар билан паноҳ тиланглар, зеро уларнинг мислидек (нарса) билан паноҳ тиланган эмас», дедилар — яъни Муаввизатайн.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَّامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الْأَزْرَقِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ الثَّلَاثَةَ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ الْجَنَّةَ صَانِعَهُ يَحْتَسِبُ فِي صَنْعَتِهِ الْخَيْرَ وَالْمُمِدَّ بِهِ وَالرَّامِيَ بِهِ وَقَالَ ارْمُوا وَارْكَبُوا وَأَنْ تَرْمُوا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ تَرْكَبُوا وَإِنَّ كُلَّ شَيْءٍ يَلْهُو بِهِ الرَّجُلُ بَاطِلٌ إِلَّا رَمْيَةَ الرَّجُلِ بِقَوْسِهِ وَتَأْدِيبَهُ فَرَسَهُ وَمُلَاعَبَتَهُ امْرَأَتَهُ فَإِنَّهُنَّ مِنْ الْحَقِّ وَمَنْ نَسِيَ الرَّمْيَ بَعْدَمَا عُلِّمَهُ فَقَدْ كَفَرَ الَّذِي عُلِّمَهُ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla bitta oʻq sababli uchta (kishi)ni jannatga kiritadi: uni yasashda yaxshilikni koʻzlab yasagan kishini, uni yetkazib beruvchini va uni otuvchini», dedilar. Yana u zot: «Oʻq otinglar va (ot) mininglar; oʻq otishingiz menga minishingizdan koʻra suyukliroqdir. Kishi koʻngil ochadigan har bir narsa botildir, faqat kishining kamoni bilan oʻq otishi, otini oʻrgatishi va ahli bilan oʻynashishi bundan mustasno — zero bular haqdandir. Kim oʻq otishni oʻrgangandan keyin uni unutsa, oʻzi oʻrgangan (neʼmat)ga nonkoʻrlik qilibdi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла битта ўқ сабабли учта (киши)ни жаннатга киритади: уни ясашда яхшиликни кўзлаб ясаган кишини, уни етказиб берувчини ва уни отувчини», дедилар. Яна у зот: «Ўқ отинглар ва (от) мининглар; ўқ отишингиз менга минишингиздан кўра суюклироқдир. Киши кўнгил очадиган ҳар бир нарса ботилдир, фақат кишининг камони билан ўқ отиши, отини ўргатиши ва аҳли билан ўйнашиши бундан мустасно — зеро булар ҳақдандир. Ким ўқ отишни ўргангандан кейин уни унутса, ўзи ўрганган (неъмат)га нонкўрлик қилибди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَّارَةُ النَّذْرِ كَفَّارَةُ الْيَمِينِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nazrning kafforati — qasam kafforatidir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Назрнинг каффорати — қасам каффоратидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ يُوَفَّى بِهِ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bajarilishga eng haqli shart — sizlar u bilan ayollarni oʻzingizga halol qilib olgan (nikoh) shartidir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бажарилишга энг ҳақли шарт — сизлар у билан аёлларни ўзингизга ҳалол қилиб олган (никоҳ) шартидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آيَاتٌ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ إِلَى آخِرِ السُّورَةِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ إِلَى آخِرِ السُّورَةِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Menga mislidek (narsa) koʻrilmagan oyatlar nozil qilindi: {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nas} — suraning oxirigacha, va {Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq} — suraning oxirigacha», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Менга мислидек (нарса) кўрилмаган оятлар нозил қилинди: {Қул аъузу би-Раббин-нас} — суранинг охиригача, ва {Қул аъузу би-Раббил-фалақ} — суранинг охиригача», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتُوَائِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بَعْجَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ ضَحَايَا بَيْنَ أَصْحَابِهِ فَأَصَابَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ جَذَعَةً فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا فَقَالَ ضَحِّ بِهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sahobalari orasida qurbonliklarni taqsimladilar, bas, Uqba ibn Omirga bir jazʼa tegdi. U bu haqda Nabiy ﷺdan soʻradi, u zot: «Uni qurbonlik qil», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ саҳобалари орасида қурбонликларни тақсимладилар, бас, Уқба ибн Омирга бир жазъа тегди. У бу ҳақда Набий ﷺдан сўради, у зот: «Уни қурбонлик қил», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ أَبِي عَلِيٍّ الْهَمْدَانِيِّ قَالَخَرَجْتُ فِي سَفَرٍ وَمَعَنَا عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ فَقُلْنَا لَهُ إِنَّكَ يَرْحَمُكَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُمَّنَا فَقَالَ لَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَمَّ النَّاسَ فَأَصَابَ الْوَقْتَ وَأَتَمَّ الصَّلَاةَ فَلَهُ وَلَهُمْ وَمَنْ انْتَقَصَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعَلَيْهِ وَلَا عَلَيْهِمْ

Abu Ali al-Hamdoniy aytdi: Men bir safarga chiqdim, biz bilan birga Uqba ibn Omir bor edi. Biz unga: «Alloh senga rahm qilsin, sen Rasululloh ﷺning sahobalaridansan, bizga imomlik qil», dedik. U: «Yoʻq», dedi va: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim odamlarga imomlik qilib, vaqtni (toʻgʻri) topsa va namozni toʻla qilsa, (savob) unga ham, ularga ham boʻladi. Kim undan bir narsani kamaytirsa, u (gunoh) uning zimmasiga boʻladi, ularning zimmasiga emas›, deganlarini eshitganman», dedi.Абу Али ал-Ҳамдоний айтди: Мен бир сафарга чиқдим, биз билан бирга Уқба ибн Омир бор эди. Биз унга: «Аллоҳ сенга раҳм қилсин, сен Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидансан, бизга имомлик қил», дедик. У: «Йўқ», деди ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким одамларга имомлик қилиб, вақтни (тўғри) топса ва намозни тўла қилса, (савоб) унга ҳам, уларга ҳам бўлади. Ким ундан бир нарсани камайтирса, у (гуноҳ) унинг зиммасига бўлади, уларнинг зиммасига эмас›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الرُّعَيْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ الْيَحْصَبِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ أُخْتَهُ نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ حَافِيَةً غَيْرَ مُخْتَمِرَةٍ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَصْنَعُ بِشَقَاءِ أُخْتِكَ شَيْئًا مُرْهَا فَلْتَخْتَمِرْ وَلْتَرْكَبْ وَلْتَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uning opasi yalangoyoq va boshini oʻramagan holda (piyoda) yurishni nazr qilibdi. Bas, u Nabiy ﷺdan soʻradi. U zot: «Albatta, Alloh sening opangning mashaqqati bilan biror narsa qilmaydi. Unga buyurgin: boshini oʻrasin, ulovga minsin va uch kun roʻza tutsin», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унинг опаси ялангоёқ ва бошини ўрамаган ҳолда (пиёда) юришни назр қилибди. Бас, у Набий ﷺдан сўради. У зот: «Албатта, Аллоҳ сенинг опангнинг машаққати билан бирор нарса қилмайди. Унга буюргин: бошини ўрасин, уловга минсин ва уч кун рўза тутсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مَثَلَ الَّذِي يَعْمَلُ السَّيِّئَاتِ ثُمَّ يَعْمَلُ الْحَسَنَاتِ كَمَثَلِ رَجُلٍ كَانَتْ عَلَيْهِ دِرْعٌ ضَيِّقَةٌ قَدْ خَنَقَتْهُ ثُمَّ عَمِلَ حَسَنَةً فَانْفَكَّتْ حَلْقَةٌ ثُمَّ عَمِلَ حَسَنَةً أُخْرَى فَانْفَكَّتْ حَلْقَةٌ أُخْرَى حَتَّى يَخْرُجَ إِلَى الْأَرْضِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Yomonliklar qilib, soʻng yaxshiliklar qiladigan kishining misoli — ustida uni boʻgʻib turgan tor sovut boʻlgan kishiga oʻxshaydi: u bir yaxshilik qildi, bas, bir halqa yechildi; soʻng yana bir yaxshilik qildi, bas, yana bir halqa yechildi — toki u yerga chiqib (qutulib) qolgunicha», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ёмонликлар қилиб, сўнг яхшиликлар қиладиган кишининг мисоли — устида уни бўғиб турган тор совут бўлган кишига ўхшайди: у бир яхшилик қилди, бас, бир ҳалқа ечилди; сўнг яна бир яхшилик қилди, бас, яна бир ҳалқа ечилди — токи у ерга чиқиб (қутулиб) қолгунича», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ قَالَ حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عِمْرَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مُلَيْلٍ السَّلِيحِيُّ وَهُمْ إِلَى قُضَاعَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَكُنْتُ مَعَ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ جَالِسًا قَرِيبًا مِنْ الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَخَرَجَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حُذَيْفَةَ فَاسْتَوَى عَلَى الْمِنْبَرِ فَخَطَبَ النَّاسَ ثُمَّ قَرَأَ عَلَيْهِمْ سُورَةً مِنْ الْقُرْآنِ قَالَ وَكَانَ مِنْ أَقْرَإِ النَّاسِ قَالَ فَقَالَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَقْرَأَنَّ الْقُرْآنَ رِجَالٌ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ

Abdulmalik ibn Mulayl aytdi: Men juma kuni Uqba ibn Omir bilan minbarga yaqin joyda oʻtirgan edim. Muhammad ibn Abu Huzayfa chiqib, minbarga koʻtarildi va odamlarga xutba qildi, soʻng ularga Qurʼondan bir sura oʻqidi — u odamlarning eng qori boʻlganlaridan edi. Shunda Uqba ibn Omir: «Alloh va Uning Rasuli rost aytdilar. Men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, shunday kishilar Qurʼon oʻqiydilarki, u ularning kekirdaklaridan oshib oʻtmaydi; ular oʻq nishondan teshib oʻtganidek dindan chiqib ketadilar›, deganlarini eshitganman», dedi.Абдулмалик ибн Мулайл айтди: Мен жума куни Уқба ибн Омир билан минбарга яқин жойда ўтирган эдим. Муҳаммад ибн Абу Ҳузайфа чиқиб, минбарга кўтарилди ва одамларга хутба қилди, сўнг уларга Қуръондан бир сура ўқиди — у одамларнинг энг қори бўлганларидан эди. Шунда Уқба ибн Омир: «Аллоҳ ва Унинг Расули рост айтдилар. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, шундай кишилар Қуръон ўқийдиларки, у уларнинг кекирдакларидан ошиб ўтмайди; улар ўқ нишондан тешиб ўтганидек диндан чиқиб кетадилар›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيُّ عَمَّنْ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاعِيًا فَاسْتَأْذَنْتُهُ أَنْ نَأْكُلَ مِنْ الصَّدَقَةِ فَأَذِنَ لَنَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ meni sadaqa yigʻuvchi qilib yubordilar. Men u zotdan sadaqadan yeyishimizga izn soʻradim, u zot bizga izn berdilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мени садақа йиғувчи қилиб юбордилар. Мен у зотдан садақадан ейишимизга изн сўрадим, у зот бизга изн бердилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يُخْبِرُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَمْنَعُ أَهْلَ الْحِلْيَةِ وَالْحَرِيرِ وَيَقُولُ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ حِلْيَةَ الْجَنَّةِ وَحَرِيرَهَا فَلَا تَلْبَسُوهَا فِي الدُّنْيَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oʻz ahllariga taqinchoq va ipak kiyishni man qilar va: «Agar jannat taqinchogʻi va ipagini istasangiz, ularni dunyoda kiymanglar», der edilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ўз аҳлларига тақинчоқ ва ипак кийишни ман қилар ва: «Агар жаннат тақинчоғи ва ипагини истасангиз, уларни дунёда кийманглар», дер эдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ أَبُو الْحَجَّاجِ الْمَهْرِيُّ عَنْ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتَ اللَّهَ يُعْطِي الْعَبْدَ مِنْ الدُّنْيَا عَلَى مَعَاصِيهِ مَا يُحِبُّ فَإِنَّمَا هُوَ اسْتِدْرَاجٌ ثُمَّ تَلَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ {فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذَا فَرِحُوا بِمَا أُوتُوا أَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً فَإِذَا هُمْ مُبْلِسُونَ}

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Qachon Allohning bandaga maʼsiyatlari ustida dunyodan u yaxshi koʻrgan narsani berayotganini koʻrsang, bu — istidrojdir», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: {Bas, ular oʻzlariga eslatilgan narsani unutganlarida, ularga har bir narsaning eshiklarini ochib qoʻydik. Toki oʻzlariga berilgan narsalardan xursand boʻlganlarida, ularni toʻsatdan tutdik. Bas, ular noumid boʻlib qoldilar} (oyatini) tilovat qildilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Қачон Аллоҳнинг бандага маъсиятлари устида дунёдан у яхши кўрган нарсани бераётганини кўрсанг, бу — истидрождир», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: {Бас, улар ўзларига эслатилган нарсани унутганларида, уларга ҳар бир нарсанинг эшикларини очиб қўйдик. Токи ўзларига берилган нарсалардан хурсанд бўлганларида, уларни тўсатдан тутдик. Бас, улар ноумид бўлиб қолдилар} (оятини) тиловат қилдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَعْجَبُ رَبُّكُمْ مِنْ رَاعِي غَنَمٍ فِي شَظِيَّةٍ يُؤَذِّنُ بِالصَّلَاةِ وَيُقِيمُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Robbingiz togʻ qoyasidagi bir qoʻy choʻponidan ajablanadi: u namozga azon aytadi va iqoma qiladi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Роббингиз тоғ қоясидаги бир қўй чўпонидан ажабланади: у намозга азон айтади ва иқома қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَنْسَابَكُمْ هَذِهِ لَيْسَتْ بِسِبَابٍ عَلَى أَحَدٍ وَإِنَّمَا أَنْتُمْ وَلَدُ آدَمَ طَفُّ الصَّاعِ لَمْ تَمْلَئُوهُ لَيْسَ لِأَحَدٍ فَضْلٌ إِلَّا بِالدِّينِ أَوْ عَمَلٍ صَالِحٍ حَسْبُ الرَّجُلِ أَنْ يَكُونَ فَاحِشًا بَذِيًّا بَخِيلًا جَبَانًا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, mana bu nasablaringiz hech kim uchun soʻkish (vositasi) emas. Sizlar faqat Odam farzandlarisiz — toʻldirilmagan oʻlchovning yalpigʻidek(siz). Hech kimga dindan yoki solih ameldan boshqa fazilat yoʻq. Kishiga fohish, behayo, baxil va qoʻrqoq boʻlishi yetarlidir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мана бу насабларингиз ҳеч ким учун сўкиш (воситаси) эмас. Сизлар фақат Одам фарзандларисиз — тўлдирилмаган ўлчовнинг ялпиғидек(сиз). Ҳеч кимга диндан ёки солиҳ амелдан бошқа фазилат йўқ. Кишига фоҳиш, беҳаё, бахил ва қўрқоқ бўлиши етарлидир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْعَلَاءِ الْحَسَنُ بْنُ سَوَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ وَرَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ بُخْتٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سُلَيْمٍ الْجُهَنِيِّ كُلُّهُمْ يُحَدِّثُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ عُقْبَةُ كُنَّا نَخْدُمُ أَنْفُسَنَا وَكُنَّا نَتَدَاوَلُ رَعِيَّةَ الْإِبِلِ بَيْنَنَا فَأَصَابَنِي رَعِيَّةُ الْإِبِلِ فَرَوَّحْتُهَا بِعَشِيٍّ فَأَدْرَكْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ يُحَدِّثُ النَّاسَ فَأَدْرَكْتُ مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ يَقُولُ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ يَتَوَضَّأُ فَيُسْبِغُ الْوُضُوءَ ثُمَّ يَقُومُ فَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ يُقْبِلُ عَلَيْهِمَا بِقَلْبِهِ وَوَجْهِهِ إِلَّا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَغُفِرَ لَهُقَالَ فَقُلْتُ لَهُ مَا أَجْوَدَ هَذَا قَالَ فَقَالَ قَائِلٌ بَيْنَ يَدِي الَّتِي كَانَ قَبْلَهَا يَا عُقْبَةُ أَجْوَدُ مِنْهَا فَنَظَرْتُ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ فَقُلْتُ وَمَا هِيَ يَا أَبَا حَفْصٍ قَالَ إِنَّهُ قَالَ قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ يَتَوَضَّأُ فَيُسْبِغُ الْوُضُوءَ ثُمَّ يَقُولُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Biz oʻzimizning xizmatimizni oʻzimiz qilar, tuyalarni boqishni oʻzaro navbat bilan olar edik. Tuyalarni boqish (navbati) menga tushdi; men ularni kechqurun (oʻtloqdan) qaytardim va Rasululloh ﷺni tik turgan holda odamlarga soʻzlab turgan holatlarida topdim. U zotning soʻzlaridan shuni eshitib qoldim: «Sizlardan birortangiz tahorat olib, uni komil qilsa, soʻng turib, ikki rakat namoz oʻqisa, unga qalbi va yuzi bilan yuzlansa — albatta unga jannat vojib boʻladi va u magʻfirat qilinadi». Men: «Bu naqadar yaxshi!» dedim. Shunda oldimdagi bir kishi: «Bundan oldingisi undan ham yaxshiroq, ey Uqba», dedi. Qarasam — u Umar ibn al-Xattob ekan. Men: «U nima edi, ey Abu Hafs?» dedim. U: «U zot sen kelishingdan oldin shunday dedilar: ‹Sizlardan birortangiz tahorat olib, uni komil qilsa, soʻng: Ashhadu an la ilaha illalloh vahdahu la sharika lah, va anna Muhammadan abduhu va rasuluh, — desa, albatta unga jannatning sakkizta eshigi ochiladi, ularning qaysisidan xohlasa, oʻshandan kiradi›», dedi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз ўзимизнинг хизматимизни ўзимиз қилар, туяларни боқишни ўзаро навбат билан олар эдик. Туяларни боқиш (навбати) менга тушди; мен уларни кечқурун (ўтлоқдан) қайтардим ва Расулуллоҳ ﷺни тик турган ҳолда одамларга сўзлаб турган ҳолатларида топдим. У зотнинг сўзларидан шуни эшитиб қолдим: «Сизлардан бирортангиз таҳорат олиб, уни комил қилса, сўнг туриб, икки ракат намоз ўқиса, унга қалби ва юзи билан юзланса — албатта унга жаннат вожиб бўлади ва у мағфират қилинади». Мен: «Бу нақадар яхши!» дедим. Шунда олдимдаги бир киши: «Бундан олдингиси ундан ҳам яхшироқ, эй Уқба», деди. Қарасам — у Умар ибн ал-Хаттоб экан. Мен: «У нима эди, эй Абу Ҳафс?» дедим. У: «У зот сен келишингдан олдин шундай дедилар: ‹Сизлардан бирортангиз таҳорат олиб, уни комил қилса, сўнг: Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, ва анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ, — деса, албатта унга жаннатнинг саккизта эшиги очилади, уларнинг қайсисидан хоҳласа, ўшандан киради›», деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ إِنْ كَانَ فِي شَيْءٍ شِفَاءٌ فَفِي شَرْطَةِ مُحْجِمٍ أَوْ شَرْبَةِ عَسَلٍ أَوْ كَيَّةٍ تُصِيبُ أَلَمًا وَأَنَا أَكْرَهُ الْكَيَّ وَلَا أُحِبُّهُ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Uchta (narsa): agar biror narsada shifo boʻlsa, u hajjomning tigʻ tortishida, yoki bir qultum asalda, yoki ogʻriqqa mos keladigan dogʻlashdadir. Men esa dogʻlashni yomon koʻraman va uni yaxshi koʻrmayman», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Учта (нарса): агар бирор нарсада шифо бўлса, у ҳажжомнинг тиғ тортишида, ёки бир қултум асалда, ёки оғриққа мос келадиган доғлашдадир. Мен эса доғлашни ёмон кўраман ва уни яхши кўрмайман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ أَنَّ أَبَا الْخَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ مِنْ عَمَلِ يَوْمٍ إِلَّا وَهُوَ يُخْتَمُ عَلَيْهِ فَإِذَا مَرِضَ الْمُؤْمِنُ قَالَتْ الْمَلَائِكَةُ يَا رَبَّنَا عَبْدُكَ فُلَانٌ قَدْ حَبَسْتَهُ فَيَقُولُ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ اخْتِمُوا لَهُ عَلَى مِثْلِ عَمَلِهِ حَتَّى يَبْرَأَ أَوْ يَمُوتَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Har bir kunning ameli muhrlanmay qolmaydi. Muʼmin kasal boʻlganida, farishtalar: ‹Ey Robbimiz, falon bandangni Sen (amaldan) toʻsib qoʻyding›, deydilar. Shunda Robb azza va jalla: ‹Unga sogʻayguncha yoki vafot etguncha oʻz ameli misolida muhrlab boringlar›, deydi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ҳар бир куннинг амели муҳрланмай қолмайди. Муъмин касал бўлганида, фаришталар: ‹Эй Роббимиз, фалон бандангни Сен (амалдан) тўсиб қўйдинг›, дейдилар. Шунда Робб азза ва жалла: ‹Унга соғайгунча ёки вафот этгунча ўз амели мисолида муҳрлаб боринглар›, дейди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعَلَّمُوا كِتَابَ اللَّهِ وَتَعَاهَدُوهُ وَتَغَنُّوا بِهِ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنْ الْمَخَاضِ فِي الْعُقُلِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Rasululloh ﷺ dedilar: «Allohning Kitobini oʻrganinglar, uni takrorlab turinglar va uni chiroyli ovoz bilan oʻqinglar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u tushovdagi boʻgʻoz tuyadan ham tezroq qochib ketadi».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Аллоҳнинг Китобини ўрганинглар, уни такрорлаб туринглар ва уни чиройли овоз билан ўқинглар. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, у тушовдаги бўғоз туядан ҳам тезроқ қочиб кетади».

قَالَ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قَبِيلٍ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْكِتَابَ وَاللَّبَنَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا بَالُ الْكِتَابِ قَالَ يَتَعَلَّمُهُ الْمُنَافِقُونَ ثُمَّ يُجَادِلُونَ بِهِ الَّذِينَ آمَنُوا فَقِيلَ وَمَا بَالُ اللَّبَنِ قَالَ أُنَاسٌ يُحِبُّونَ اللَّبَنَ فَيَخْرُجُونَ مِنْ الْجَمَاعَاتِ وَيَتْرُكُونَ الْجُمُعَاتِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Men ummatim uchun faqat kitob va sutdan qoʻrqaman», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, kitobning nimasi bor?» deyildi. U zot: «Uni munofiqlar oʻrganadilar, soʻng u bilan iymon keltirganlarga qarshi tortishadilar», dedilar. «Sutning nimasi bor?» deyildi. U zot: «Baʼzi odamlar sutni yaxshi koʻrib, jamoatlardan chiqib ketadilar va jumalarni tark qiladilar», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен умматим учун фақат китоб ва сутдан қўрқаман», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, китобнинг нимаси бор?» дейилди. У зот: «Уни мунофиқлар ўрганадилар, сўнг у билан иймон келтирганларга қарши тортишадилар», дедилар. «Сутнинг нимаси бор?» дейилди. У зот: «Баъзи одамлар сутни яхши кўриб, жамоатлардан чиқиб кетадилар ва жумаларни тарк қиладилар», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَفَّارَةُ النَّذْرِ كَفَّارَةُ الْيَمِينِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nazrning kafforati qasamning kafforatidir», — dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Назрнинг каффорати қасамнинг каффоратидир», — дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ زُرْعَةَ الْمَعَافِرِيُّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُخِيفُوا أَنْفُسَكُمْ بَعْدَ أَمْنِهَا قَالُوا وَمَا ذَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الدَّيْنُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdi: Albatta, Rasululloh ﷺ: «Oʻz jonlaringizni omonlikdan keyin qoʻrquvga solmanglar», der edilar. Ular: «U nima, ey Allohning Rasuli?» dedilar. U zot: «Qarz», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитди: Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: «Ўз жонларингизни омонликдан кейин қўрқувга солманглар», дер эдилар. Улар: «У нима, эй Аллоҳнинг Расули?» дедилар. У зот: «Қарз», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ قَالَكَانَ عُقْبَةُ يَأْتِينِي فَيَقُولُ اخْرُجْ بِنَا نَرْمِي فَأَبْطَأْتُ عَلَيْهِ ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ تَثَاقَلْتُ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ ثَلَاثَةً الْجَنَّةَ صَانِعَهُ الْمُحْتَسِبَ فِيهِ الْخَيْرَ وَالرَّامِيَ بِهِ وَمُنْبِلَهُ فَارْمُوا وَارْكَبُوا وَلَأَنْ تَرْمُوا أَحَبُّ إِلَيَّ مَنْ أَنْ تَرْكَبُوا وَلَيْسَ مِنْ اللَّهْوِ إِلَّا ثَلَاثٌ مُلَاعَبَةُ الرَّجُلِ امْرَأَتَهُ وَتَأْدِيبُهُ فَرَسَهُ وَرَمْيُهُ بِقَوْسِهِ وَمَنْ عَلَّمَهُ اللَّهُ الرَّمْيَ فَتَرَكَهُ رَغْبَةً عَنْهُ فَنِعْمَةً كَفَرَهَا

Xolid ibn Zayd aytdi: Uqba mening oldimga kelib: «Yur, oʻq otgani chiqamiz», der edi. Bir kuni men unga kechikdim yoki ogʻirlik qildim. Shunda u: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim, dedi: «Albatta, Alloh azza va jalla bitta oʻq sababli uch kishini jannatga kiritadi: uni yasashda yaxshilikni koʻzlagan yasovchisini, uni otuvchini va uni uzatib turuvchisini. Bas, oʻq otinglar va (otga) mininglar; oʻq otishingiz men uchun minishingizdan koʻra suyukliroqdir. (Behuda) oʻyin-kulgudan faqat uchtasi mustasnodir: kishining ahli bilan oʻynashishi, otini oʻrgatishi va yoyi bilan oʻq otishi. Kimga Alloh oʻq otishni oʻrgatgan boʻlsa-yu, u undan yuz oʻgirib tark etsa — bu u kufron qilgan bir neʼmatdir».Холид ибн Зайд айтди: Уқба менинг олдимга келиб: «Юр, ўқ отгани чиқамиз», дер эди. Бир куни мен унга кечикдим ёки оғирлик қилдим. Шунда у: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим, деди: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла битта ўқ сабабли уч кишини жаннатга киритади: уни ясашда яхшиликни кўзлаган ясовчисини, уни отувчини ва уни узатиб турувчисини. Бас, ўқ отинглар ва (отга) мининглар; ўқ отишингиз мен учун минишингиздан кўра суюклироқдир. (Беҳуда) ўйин-кулгудан фақат учтаси мустаснодир: кишининг аҳли билан ўйнашиши, отини ўргатиши ва ёйи билан ўқ отиши. Кимга Аллоҳ ўқ отишни ўргатган бўлса-ю, у ундан юз ўгириб тарк этса — бу у куфрон қилган бир неъматдир».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ مِشْرَحِ بْنِ هَاعَانَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ بِالْمُعَوِّذَتَيْنِ فَإِنَّكَ لَنْ تَقْرَأَ بِمِثْلِهِمَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Ikki muavvizani oʻqi, zero sen ularning mislini hech qachon oʻqimaysan», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Икки муаввизани ўқи, зеро сен уларнинг мислини ҳеч қачон ўқимайсан», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا عَطَّافٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ جُهَيْنَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهَا سَتَكُونُ عَلَيْكُمْ أَئِمَّةٌ مِنْ بَعْدِي فَإِنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا فَأَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ فَهِيَ لَكُمْ وَلَهُمْ وَإِنْ لَمْ يُصَلُّوا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا وَلَمْ يُتِمُّوا رُكُوعَهَا وَلَا سُجُودَهَا فَهِيَ لَكُمْ وَعَلَيْهِمْ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Albatta, mendan keyin sizlarga imomlar boʻladi. Agar ular namozni oʻz vaqtida oʻqisalar, sizlar rukuʼ va sujudni komil qilinglar — u sizlarga ham, ularga ham (foyda). Agar namozni oʻz vaqtida oʻqimasalar va uning rukuʼyu sujudini komil qilmasalar — u sizlarga (foyda), ularga (zarar)dir».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Албатта, мендан кейин сизларга имомлар бўлади. Агар улар намозни ўз вақтида ўқисалар, сизлар рукуъ ва сужудни комил қилинглар — у сизларга ҳам, уларга ҳам (фойда). Агар намозни ўз вақтида ўқимасалар ва унинг рукуъю сужудини комил қилмасалар — у сизларга (фойда), уларга (зарар)дир».

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ الْآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فَإِنِّي أُعْطِيتُهُمَا مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Baqara surasining oxiridan ikki oyatni oʻqi, zero men ularni Arsh ostidan berilganman», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Бақара сурасининг охиридан икки оятни ўқи, зеро мен уларни Арш остидан берилганман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَتَّابٌ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شِمَاسَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كَفَّارَةُ النَّذْرِ كَفَّارَةُ الْيَمِينِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Men Rasululloh ﷺning: «Nazrning kafforati qasamning kafforatidir», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Назрнинг каффорати қасамнинг каффоратидир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الْخِفَافُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ ذَكَرَ أَنَّ قَيْسًا الْجُذَامِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُؤْمِنَةً فَهِيَ فِكَاكُهُ مِنْ النَّارِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bir muʼmin qulni ozod qilsa, u (qul) uning doʻzaxdan xalos boʻlishiga sabab boʻladi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир муъмин қулни озод қилса, у (қул) унинг дўзахдан халос бўлишига сабаб бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ التُّجِيبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُوَهُوَ عَلَى مِنْبَرِ مِصْرَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يَبِيعُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ حَتَّى يَذَرَهُ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) Misr minbari ustida turib shunday der edi: Men Rasululloh ﷺning: «Kishiga birodarining savdosi ustiga savdo qilish halol emas — toki u (savdodan) voz kechmaguncha», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) Миср минбари устида туриб шундай дер эди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Кишига биродарининг савдоси устига савдо қилиш ҳалол эмас — токи у (савдодан) воз кечмагунча», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ التُّجِيبِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ مُسْلِمٍ يَخْطُبُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ حَتَّى يَتْرُكَ وَلَا يَبِيعُ عَلَى بَيْعِ أَخِيهِ حَتَّى يَتْرُكَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Musulmon kishiga birodarining sovchiligi ustiga sovchilik qilish halol emas — toki u voz kechmaguncha; birodarining savdosi ustiga savdo qilishi ham (halol emas) — toki u voz kechmaguncha».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мусулмон кишига биродарининг совчилиги устига совчилик қилиш ҳалол эмас — токи у воз кечмагунча; биродарининг савдоси устига савдо қилиши ҳам (ҳалол эмас) — токи у воз кечмагунча».

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ الْمِصْرِيُّ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ وَيَزَنُ بَطْنٌ مِنْ حِمْيَرَ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا أَبُو أَيُّوبَ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيُّ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِصْرَ غَازِيًا وَكَانَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرِ بْنِ عَبْسٍ الْجُهَنِيُّ أَمَّرَهُ عَلَيْنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ فَحَبَسَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ بِالْمَغْرِبِ فَلَمَّا صَلَّى قَامَ إِلَيْهِ أَبُو أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ لَهُ يَا عُقْبَةُ أَهَكَذَا رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَغْرِبَ أَمَا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَزَالُ أُمَّتِي بِخَيْرٍ أَوْ عَلَى الْفِطْرَةِ مَا لَمْ يُؤَخِّرُوا الْمَغْرِبَ حَتَّى تَشْتَبِكَ النُّجُومُ قَالَ فَقَالَ بَلَى قَالَ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ قَالَ شُغِلْتُقَالَ فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ أَمَا وَاللَّهِ مَا بِي إِلَّا أَنْ يَظُنَّ النَّاسُ أَنَّكَ رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ هَذَا

Marsad ibn Abdulloh al-Yazaniy aytdi — Yazan Himyardan bir tarmoqdir: Rasululloh ﷺning sahobalari Abu Ayyub Xolid ibn Zayd al-Ansoriy bizning oldimizga, Misrga gʻazotchi boʻlib keldi. Uqba ibn Omir ibn Abs al-Juhaniyni bizga Muoviya ibn Abu Sufyon amir qilib tayinlagan edi. U shom namozini kechiktirdi. Namozni oʻqigach, Abu Ayyub al-Ansoriy uning oldiga turib borib: «Ey Uqba, sen Rasululloh ﷺni shom namozini shunday oʻqiyotgan holda koʻrganmiding? Sen u zotning: ‹Ummatim yulduzlar qalin chiqquncha shomni kechiktirmas ekan, doimo yaxshilikda — yoki: fitratda — boʻlaveradi›, deganlarini eshitmaganmiding?» dedi. U: «Ha, (eshitganman)», dedi. Abu Ayyub: «Unda seni bu qilmishingga nima undadi?» dedi. U: «Band boʻlib qoldim», dedi. Shunda Abu Ayyub: «Ogoh boʻl, Allohga qasamki, meni faqat odamlar seni Rasululloh ﷺni shunday qilayotgan holda koʻrgan deb oʻylashlari (tashvishga soldi)», dedi.Марсад ибн Абдуллоҳ ал-Язаний айтди — Язан Ҳимярдан бир тармоқдир: Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари Абу Айюб Холид ибн Зайд ал-Ансорий бизнинг олдимизга, Мисрга ғазотчи бўлиб келди. Уқба ибн Омир ибн Абс ал-Жуҳанийни бизга Муовия ибн Абу Суфён амир қилиб тайинлаган эди. У шом намозини кечиктирди. Намозни ўқигач, Абу Айюб ал-Ансорий унинг олдига туриб бориб: «Эй Уқба, сен Расулуллоҳ ﷺни шом намозини шундай ўқиётган ҳолда кўрганмидинг? Сен у зотнинг: ‹Умматим юлдузлар қалин чиққунча шомни кечиктирмас экан, доимо яхшиликда — ёки: фитратда — бўлаверади›, деганларини эшитмаганмидинг?» деди. У: «Ҳа, (эшитганман)», деди. Абу Айюб: «Унда сени бу қилмишингга нима ундади?» деди. У: «Банд бўлиб қолдим», деди. Шунда Абу Айюб: «Огоҳ бўл, Аллоҳга қасамки, мени фақат одамлар сени Расулуллоҳ ﷺни шундай қилаётган ҳолда кўрган деб ўйлашлари (ташвишга солди)», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ سَوَادَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ جُعْثُلٍ الْقِتْبَانِيِّ عَنْ أَبِي تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ أُخْتَ عُقْبَةَ نَذَرَتْ فِي ابْنٍ لَهَا لَتَحُجَّنَّ حَافِيَةً بِغَيْرِ خِمَارٍ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَحُجُّ رَاكِبَةً مُخْتَمِرَةً وَلْتَصُمْ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Uqbaning singlisi oʻgʻli haqida yalangoyoq va roʻmolsiz haj qilishga nazr qilibdi. Bu Rasululloh ﷺga yetib bordi va u zot: «U ulovga minib, roʻmol oʻranib haj qilsin va roʻza tutsin», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Уқбанинг синглиси ўғли ҳақида ялангоёқ ва рўмолсиз ҳаж қилишга назр қилибди. Бу Расулуллоҳ ﷺга етиб борди ва у зот: «У уловга миниб, рўмол ўраниб ҳаж қилсин ва рўза тутсин», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَتَرَ مُؤْمِنًا كَانَ كَمَنْ أَحْيَا مَوْءُودَةً مِنْ قَبْرِهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bir muʼminning (aybini) yashirsa, u tiriklayin koʻmilgan qizni qabridan tiriltirgan kishi kabidir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир муъминнинг (айбини) яширса, у тириклайин кўмилган қизни қабридан тирилтирган киши кабидир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَمُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ مَوْلًى لِعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ يُقَالُ لَهُ كَثِيرٌ قَالَلَقِيتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّ لَنَا جِيرَانًا يَشْرَبُونَ الْخَمْرَ قَالَ دَعْهُمْ ثُمَّ جَاءَهُ فَقَالَ أَلَا أَدْعُو عَلَيْهِمْ الشُّرَطُ فَقَالَ عُقْبَةُ وَيْحَكَ دَعْهُمْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِنْ رَأَى عَوْرَةً فَسَتَرَهَا كَانَ كَمَنْ أَحْيَا مَوْءُودَةً مِنْ قَبْرِهَا

Uqba ibn Omirning Kasir degan mavlosi aytdi: Men Uqba ibn Omir bilan uchrashdim va unga: «Bizning qoʻshnilarimiz bor, ular xamr ichadilar», dedim. U: «Ularni qoʻyib ber», dedi. Soʻng yana uning oldiga keldim va: «Ularning ustiga posbonlarni chaqirmaylikmi?» dedim. Uqba: «Voy sening holingga, ularni qoʻyib ber! Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim bir aybni koʻrib, uni yashirsa, u tiriklayin koʻmilgan qizni qabridan tiriltirgan kishi kabidir›, deganlarini eshitganman», dedi.Уқба ибн Омирнинг Касир деган мавлоси айтди: Мен Уқба ибн Омир билан учрашдим ва унга: «Бизнинг қўшниларимиз бор, улар хамр ичадилар», дедим. У: «Уларни қўйиб бер», деди. Сўнг яна унинг олдига келдим ва: «Уларнинг устига посбонларни чақирмайликми?» дедим. Уқба: «Вой сенинг ҳолингга, уларни қўйиб бер! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким бир айбни кўриб, уни яширса, у тириклайин кўмилган қизни қабридан тирилтирган киши кабидир›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُبَارَكٍ أَخْبَرَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عِمْرَانَ أَنَّهُ سَمِعَ يَزِيدَ بْنَ أَبِي حَبِيبٍ يُحَدِّثُ أَنَّ أَبَا الْخَيْرِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّ امْرِئٍ فِي ظِلِّ صَدَقَتِهِ حَتَّى يُفْصَلَ بَيْنَ النَّاسِ أَوْ قَالَ يُحْكَمَ بَيْنَ النَّاسِقَالَ يَزِيدُ وَكَانَ أَبُو الْخَيْرِ لَا يُخْطِئُهُ يَوْمٌ إِلَّا تَصَدَّقَ فِيهِ بِشَيْءٍ وَلَوْ كَعْكَةً أَوْ بَصَلَةً أَوْ كَذَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdi: Men Rasululloh ﷺning: «Har bir kishi odamlar orasi ajratilguncha — yoki u zot: odamlar orasida hukm qilinguncha, dedilar — oʻz sadaqasining soyasida boʻladi», deganlarini eshitdim. Yazid aytdi: Abul-Xayr biror kunni oʻtkazmas, albatta oʻsha kuni bir narsa sadaqa qilar edi — bir kulcha yoki bir piyoz yoki shunga oʻxshash boʻlsa ham.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ҳар бир киши одамлар ораси ажратилгунча — ёки у зот: одамлар орасида ҳукм қилингунча, дедилар — ўз садақасининг соясида бўлади», деганларини эшитдим. Язид айтди: Абул-Хайр бирор кунни ўтказмас, албатта ўша куни бир нарса садақа қилар эди — бир кулча ёки бир пиёз ёки шунга ўхшаш бўлса ҳам.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مُعَانُ بْنُ رِفَاعَةَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَلَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَابْتَدَأْتُهُ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجَاةُ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ يَا عُقْبَةُ احْرُسْ لِسَانَكَ وَلْيَسَعْكَ بَيْتُكَ وَابْكِ عَلَى خَطِيئَتِكَ قَالَ ثُمَّ لَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَابْتَدَأَنِي فَأَخَذَ بِيَدِي فَقَالَ يَا عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ أَلَا أُعَلِّمُكَ خَيْرَ ثَلَاثِ سُوَرٍ أُنْزِلَتْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالزَّبُورِ وَالْفُرْقَانِ الْعَظِيمِ قَالَ قُلْتُ بَلَى جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاكَ قَالَ فَأَقْرَأَنِي قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ثُمَّ قَالَ يَا عُقْبَةُ لَا تَنْسَاهُنَّ وَلَا تَبِيتَ لَيْلَةً حَتَّى تَقْرَأَهُنَّ قَالَ فَمَا نَسِيتُهُنَّ مِنْ مُنْذُ قَالَ لَا تَنْسَاهُنَّ وَمَا بِتُّ لَيْلَةً قَطُّ حَتَّى أَقْرَأَهُنَّ قَالَ عُقْبَةُ ثُمَّ لَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَابْتَدَأْتُهُ فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي بِفَوَاضِلِ الْأَعْمَالِ فَقَالَ يَا عُقْبَةُ صِلْ مَنْ قَطَعَكَ وَأَعْطِ مَنْ حَرَمَكَ وَأَعْرِضْ عَمَّنْ ظَلَمَكَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan uchrashib qoldim va oʻzim oldin borib, u zotning qoʻllaridan tutdim. «Ey Allohning Rasuli, bu ishning najoti nimada?» dedim. U zot: «Ey Uqba, tilingni tiy, uying senga kifoya qilsin va xatoyingga yigʻla», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ meni uchratib qoldilar va oʻzlari oldin kelib, qoʻlimdan tutdilar va: «Ey Uqba ibn Omir, senga Tavrot, Injil, Zabur va ulugʻ Furqonda nozil qilingan eng yaxshi uch surani oʻrgatmaymi?» dedilar. Men: «Ha, Alloh meni sizga fido qilsin», dedim. Shunda u zot menga {Qul huvallohu ahad}, {Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq} va {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nos}ni oʻqitdilar. Soʻng: «Ey Uqba, ularni unutma va ularni oʻqimaguncha bir kecha ham uxlama», dedilar. U zot: «Ularni unutma», deganlaridan buyon men ularni unutmadim va ularni oʻqimasdan hech bir kecha uxlamadim. Uqba aytdi: Soʻng Rasululloh ﷺ bilan uchrashdim va oʻzim oldin borib, qoʻllaridan tutdim va: «Ey Allohning Rasuli, menga eng afzal amallar haqida xabar bering», dedim. U zot: «Ey Uqba, sen bilan aloqani uzgan bilan aloqa qil, seni mahrum qilganga ber va senga zulm qilgandan yuz oʻgir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан учрашиб қолдим ва ўзим олдин бориб, у зотнинг қўлларидан тутдим. «Эй Аллоҳнинг Расули, бу ишнинг нажоти нимада?» дедим. У зот: «Эй Уқба, тилингни тий, уйинг сенга кифоя қилсин ва хатойингга йиғла», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ мени учратиб қолдилар ва ўзлари олдин келиб, қўлимдан тутдилар ва: «Эй Уқба ибн Омир, сенга Таврот, Инжил, Забур ва улуғ Фурқонда нозил қилинган энг яхши уч сурани ўргатмайми?» дедилар. Мен: «Ҳа, Аллоҳ мени сизга фидо қилсин», дедим. Шунда у зот менга {Қул ҳуваллоҳу аҳад}, {Қул аъузу би-Раббил-фалақ} ва {Қул аъузу би-Раббин-нос}ни ўқитдилар. Сўнг: «Эй Уқба, уларни унутма ва уларни ўқимагунча бир кеча ҳам ухлама», дедилар. У зот: «Уларни унутма», деганларидан буён мен уларни унутмадим ва уларни ўқимасдан ҳеч бир кеча ухламадим. Уқба айтди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ билан учрашдим ва ўзим олдин бориб, қўлларидан тутдим ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга энг афзал амаллар ҳақида хабар беринг», дедим. У зот: «Эй Уқба, сен билан алоқани узган билан алоқа қил, сени маҳрум қилганга бер ва сенга зулм қилгандан юз ўгир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَكُنْتُ مَعَ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ وَكَانَ رَجُلًا يُحِبُّ الرَّمْيَ إِذَا خَرَجَ خَرَجَ بِي مَعَهُ فَدَعَانِي يَوْمًا فَأَبْطَأْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ تَعَالَ أَقُولُ لَكَ مَا قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا حَدَّثَنِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ ثَلَاثَةَ نَفَرٍ الْجَنَّةَ صَانِعَهُ الْمُحْتَسِبَ فِي صَنَعْتِهِ الْخَيْرَ وَالرَّامِيَ بِهِ وَمُنْبِلَهُ وَقَالَ ارْمُوا وَارْكَبُوا وَلَأَنْ تَرْمُوا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ تَرْكَبُوا وَلَيْسَ مِنْ اللَّهْوِ إِلَّا ثَلَاثٌ تَأْدِيبُ الرَّجُلِ فَرَسَهُ وَمُلَاعَبَتُهُ امْرَأَتَهُ وَرَمْيُهُ بِقَوْسِهِ وَمَنْ تَرَكَ الرَّمْيَ بَعْدَمَا عُلِّمَهُ رَغْبَةً عَنْهُ فَإِنَّهَا نِعْمَةٌ تَرَكَهَا

Xolid ibn Zayd al-Ansoriy aytdi: Men Uqba ibn Omir al-Juhaniy bilan birga edim; u oʻq otishni yaxshi koʻradigan kishi edi, chiqsa, meni ham oʻzi bilan olib chiqar edi. Bir kuni meni chaqirdi, men unga kechikdim. Shunda u: «Kel, senga Rasululloh ﷺ menga aytgan va menga rivoyat qilgan narsani aytaman. Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: ‹Albatta, Alloh azza va jalla bitta oʻq sababli uch kishini jannatga kiritadi: yasashida yaxshilikni koʻzlagan yasovchisini, uni otuvchini va uni uzatib turuvchisini›. Yana: ‹Oʻq otinglar va (otga) mininglar; oʻq otishingiz men uchun minishingizdan koʻra suyukliroqdir. (Behuda) oʻyin-kulgudan faqat uchtasi mustasnodir: kishining otini oʻrgatishi, ahli bilan oʻynashishi va yoyi bilan oʻq otishi. Kim oʻq otishni oʻrganganidan keyin undan yuz oʻgirib tark etsa — bu u tark etgan bir neʼmatdir›, dedilar», dedi.Холид ибн Зайд ал-Ансорий айтди: Мен Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний билан бирга эдим; у ўқ отишни яхши кўрадиган киши эди, чиқса, мени ҳам ўзи билан олиб чиқар эди. Бир куни мени чақирди, мен унга кечикдим. Шунда у: «Кел, сенга Расулуллоҳ ﷺ менга айтган ва менга ривоят қилган нарсани айтаман. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: ‹Албатта, Аллоҳ азза ва жалла битта ўқ сабабли уч кишини жаннатга киритади: ясашида яхшиликни кўзлаган ясовчисини, уни отувчини ва уни узатиб турувчисини›. Яна: ‹Ўқ отинглар ва (отга) мининглар; ўқ отишингиз мен учун минишингиздан кўра суюклироқдир. (Беҳуда) ўйин-кулгудан фақат учтаси мустаснодир: кишининг отини ўргатиши, аҳли билан ўйнашиши ва ёйи билан ўқ отиши. Ким ўқ отишни ўрганганидан кейин ундан юз ўгириб тарк этса — бу у тарк этган бир неъматдир›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ عُلِّمَ الرَّمْيَ ثُمَّ تَرَكَهُ بَعْدَمَا عُلِّمَهُ فَهِيَ نِعْمَةٌ كَفَرَهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kimga oʻq otish oʻrgatilgach, u oʻrganganidan keyin uni tark etsa — bu u kufron qilgan bir neʼmatdir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Кимга ўқ отиш ўргатилгач, у ўрганганидан кейин уни тарк этса — бу у куфрон қилган бир неъматдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ الْأَزْرَقِ قَالَكَانَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ الْجُهَنِيُّ يَخْرُجُ فَيَرْمِي كُلَّ يَوْمٍ وَكَانَ يَسْتَتْبِعُهُ فَكَأَنَّهُ كَادَ أَنْ يَمَلَّ فَقَالَ أَلَا أُخْبِرُكَ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَلَى قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ ثَلَاثَةَ نَفَرٍ الْجَنَّةَ صَاحِبَهُ الَّذِي يَحْتَسِبُ فِي صَنْعَتِهِ الْخَيْرَ وَالَّذِي يُجَهِّزُ بِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِي يَرْمِي بِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَالَ ارْمُوا وَارْكَبُوا وَإِنْ تَرْمُوا خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَرْكَبُوا وَقَالَ كُلُّ شَيْءٍ يَلْهُو بِهِ ابْنُ آدَمَ فَهُوَ بَاطِلٌ إِلَّا ثَلَاثًا رَمْيَهُ عَنْ قَوْسِهِ وَتَأْدِيبَهُ فَرَسَهُ وَمُلَاعَبَتَهُ أَهْلَهُ فَإِنَّهُنَّ مِنْ الْحَقِّقَالَ فَتُوُفِّيَ عُقْبَةُ وَلَهُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ أَوْ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ قَوْسًا مَعَ كُلِّ قَوْسٍ قَرْنٌ وَنَبْلٌ وَأَوْصَى بِهِنَّ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَّامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ ثَلَاثَةً الْجَنَّةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Abdulloh ibn Zayd al-Azraq aytdi: Uqba ibn Omir al-Juhaniy har kuni chiqib oʻq otar va meni ham ergashtirar edi. Men esa deyarli zerika boshlagan edim. Shunda u: «Senga Rasululloh ﷺdan eshitgan narsamni aytmaymi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: Men u zotning shunday deganlarini eshitdim, dedi: «Albatta, Alloh azza va jalla bitta oʻq sababli uch kishini jannatga kiritadi: uni yasashda yaxshilikni koʻzlagan sohibini, uni Alloh yoʻlida tayyorlab beruvchini va uni Alloh yoʻlida otuvchini». Yana: «Oʻq otinglar va (otga) mininglar; oʻq otishingiz minishingizdan koʻra yaxshiroqdir», dedilar. Yana: «Odam bolasi oʻynaydigan har bir narsa botildir, faqat uchtasi mustasno: yoyi bilan oʻq otishi, otini oʻrgatishi va ahli bilan oʻynashishi — bular haqdandir», dedilar. Uqba vafot etganida, uning oltmish nechta yoki yetmish nechta yoyi bor edi; har bir yoy bilan birga oʻqdoni va oʻqlari (bor edi), u ularni Alloh yoʻlida (sarflashga) vasiyat qildi. Boshqa rivoyatda Uqba ibn Omir aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla bitta oʻq sababli uch kishini jannatga kiritadi», dedilar — soʻng hadisni zikr qildi.Абдуллоҳ ибн Зайд ал-Азрақ айтди: Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний ҳар куни чиқиб ўқ отар ва мени ҳам эргаштирар эди. Мен эса деярли зерика бошлаган эдим. Шунда у: «Сенга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган нарсамни айтмайми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: Мен у зотнинг шундай деганларини эшитдим, деди: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла битта ўқ сабабли уч кишини жаннатга киритади: уни ясашда яхшиликни кўзлаган соҳибини, уни Аллоҳ йўлида тайёрлаб берувчини ва уни Аллоҳ йўлида отувчини». Яна: «Ўқ отинглар ва (отга) мининглар; ўқ отишингиз минишингиздан кўра яхшироқдир», дедилар. Яна: «Одам боласи ўйнайдиган ҳар бир нарса ботилдир, фақат учтаси мустасно: ёйи билан ўқ отиши, отини ўргатиши ва аҳли билан ўйнашиши — булар ҳақдандир», дедилар. Уқба вафот этганида, унинг олтмиш нечта ёки етмиш нечта ёйи бор эди; ҳар бир ёй билан бирга ўқдони ва ўқлари (бор эди), у уларни Аллоҳ йўлида (сарфлашга) васият қилди. Бошқа ривоятда Уқба ибн Омир айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла битта ўқ сабабли уч кишини жаннатга киритади», дедилар — сўнг ҳадисни зикр қилди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِذٍ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ قَالَانْطَلَقَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ الْجُهَنِيُّ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى لِيُصَلِّيَ فِيهِ فَاتَّبَعَهُ نَاسٌ فَقَالَ مَا جَاءَ بِكُمْ قَالُوا صُحْبَتُكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْبَبْنَا أَنْ نَسِيرَ مَعَكَ وَنُسَلِّمَ عَلَيْكَ قَالَ انْزِلُوا فَصَلُّوا فَنَزَلُوا فَصَلَّى وَصَلَّوْا مَعَهُ فَقَالَ حِينَ سَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيْسَ مِنْ عَبْدٍ يَلْقَى اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا لَمْ يَتَنَدَّ بِدَمٍ حَرَامٍ إِلَّا دَخَلَ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ شَاءَ

Abdurrahmon ibn Oiz aytdi: Uqba ibn Omir al-Juhaniy Masjidul-Aqsoda namoz oʻqish uchun u tomon yoʻl oldi. Odamlar unga ergashdilar. U: «Sizlarni nima olib keldi?» dedi. Ular: «Sizning Rasululloh ﷺga sahobaligingiz; siz bilan birga yurishni va sizga salom berishni yaxshi koʻrdik», dedilar. U: «Tushinglar va namoz oʻqinglar», dedi. Ular tushdilar, u namoz oʻqidi, ular ham u bilan birga oʻqidilar. Salom bergach, u: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim, dedi: «Qaysi bir banda Allohga hech narsani sherik qilmagan va harom qonga bulgʻanmagan holda Alloh azza va jallaga roʻbaroʻ boʻlsa, albatta jannat eshiklarining qaysisidan xohlasa, oʻshandan kiradi».Абдурраҳмон ибн Оиз айтди: Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний Масжидул-Ақсода намоз ўқиш учун у томон йўл олди. Одамлар унга эргашдилар. У: «Сизларни нима олиб келди?» деди. Улар: «Сизнинг Расулуллоҳ ﷺга саҳобалигингиз; сиз билан бирга юришни ва сизга салом беришни яхши кўрдик», дедилар. У: «Тушинглар ва намоз ўқинглар», деди. Улар тушдилар, у намоз ўқиди, улар ҳам у билан бирга ўқидилар. Салом бергач, у: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим, деди: «Қайси бир банда Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаган ва ҳаром қонга булғанмаган ҳолда Аллоҳ азза ва жаллага рўбарў бўлса, албатта жаннат эшикларининг қайсисидан хоҳласа, ўшандан киради».

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ شِمَاسَةَ يَقُولُأَتَيْنَا أَبَا الْخَيْرِ فَقَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا النَّذْرُ يَمِينٌ كَفَّارَتُهَا كَفَّارَةُ الْيَمِينِ

Abdurrahmon ibn Shimosa aytdi: Biz Abul-Xayrning oldiga keldik. U: Men Uqba ibn Omirning shunday deganini eshitdim, dedi: Men Rasululloh ﷺning: «Nazr — qasamdir, uning kafforati qasamning kafforatidir», deganlarini eshitdim.Абдурраҳмон ибн Шимоса айтди: Биз Абул-Хайрнинг олдига келдик. У: Мен Уқба ибн Омирнинг шундай деганини эшитдим, деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Назр — қасамдир, унинг каффорати қасамнинг каффоратидир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا هَاشْمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ أَسْلَمَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَاتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ رَاكِبٌ فَوَضَعْتُ يَدَيَّ عَلَى قَدَمَيْهِ فَقُلْتُ أَقْرِئْنِي مِنْ سُورَةِ يُوسُفَ فَقَالَ لَنْ تَقْرَأَ شَيْئًا أَبْلَغَ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ulovda ketayotgan edilar, men u zotning ortlaridan ergashdim va qoʻllarimni u zotning oyoqlariga qoʻyib: «Menga Yusuf surasidan oʻqitib qoʻying», dedim. U zot: «Sen Alloh azza va jalla huzurida {Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq}dan koʻra taʼsirliroq narsani hech qachon oʻqimaysan», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ уловда кетаётган эдилар, мен у зотнинг ортларидан эргашдим ва қўлларимни у зотнинг оёқларига қўйиб: «Менга Юсуф сурасидан ўқитиб қўйинг», дедим. У зот: «Сен Аллоҳ азза ва жалла ҳузурида {Қул аъузу би-Раббил-фалақ}дан кўра таъсирлироқ нарсани ҳеч қачон ўқимайсан», дедилар.

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا بَحِيرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُهْدِيَتْ لَهُ بَغْلَةٌ شَهْبَاءُ فَرَكِبَهَا فَأَخَذَ عُقْبَةُ يَقُودُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعُقْبَةَ اقْرَأْ فَقَالَ وَمَا أَقْرَأُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ فَأَعَادَهَا عَلَيْهِ حَتَّى قَرَأَهَا فَعَرَفَ أَنِّي لَمْ أَفْرَحْ بِهَا جِدًّا فَقَالَ لَعَلَّكَ تَهَاوَنْتَ بِهَا فَمَا قُمْتَ تُصَلِّي بِشَيْءٍ مِثْلِهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺga oq-boz xachir hadya qilindi, u zot unga mindilar, Uqba esa uni yetaklab bordi. Rasululloh ﷺ Uqbaga: «Oʻqi», dedilar. U: «Nimani oʻqiyman, ey Allohning Rasuli?» dedi. Nabiy ﷺ: «{Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq}ni oʻqi», dedilar. U zot uni menga qaytarib turdilar, toki men uni oʻqidim. Men unga uncha xursand boʻlmaganimni bilib: «Balki sen unga beparvolik qilgandirsan? (Bilki,) sen unga oʻxshash biror narsa bilan namozga turmagansan», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺга оқ-боз хачир ҳадя қилинди, у зот унга миндилар, Уқба эса уни етаклаб борди. Расулуллоҳ ﷺ Уқбага: «Ўқи», дедилар. У: «Нимани ўқийман, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. Набий ﷺ: «{Қул аъузу би-Раббил-фалақ}ни ўқи», дедилар. У зот уни менга қайтариб турдилар, токи мен уни ўқидим. Мен унга унча хурсанд бўлмаганимни билиб: «Балки сен унга бепарволик қилгандирсан? (Билки,) сен унга ўхшаш бирор нарса билан намозга турмагансан», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وهَاشِمٌ قَالَا حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَأُهْدِيَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُّوجُ حَرِيرٍ فَلَبِسَهُ ثُمَّ صَلَّى فِيهِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَزَعَهُ نَزْعًا عَنِيفًا شَدِيدًا كَالْكَارِهِ لَهُ ثُمَّ قَالَ لَا يَنْبَغِي هَذَا لِلْمُتَّقِينَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga ipakdan toʻqilgan bir farruj (toʻn) hadya qilindi, u zot uni kiyib, unda namoz oʻqidilar, soʻng (namozdan) qaytib, uni yoqtirmagan kishidek qattiq yulqib yechdilar. Soʻng: «Bu taqvodorlarga loyiq emas», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга ипакдан тўқилган бир фарруж (тўн) ҳадя қилинди, у зот уни кийиб, унда намоз ўқидилар, сўнг (намоздан) қайтиб, уни ёқтирмаган кишидек қаттиқ юлқиб ечдилар. Сўнг: «Бу тақводорларга лойиқ эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمًا فَصَلَّى عَلَى أَهْلِ أُحُدٍ صَلَاتَهُ عَلَى الْمَيِّتِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ إِنِّي فَرَطٌ لَكُمْ وَإِنِّي شَهِيدٌ عَلَيْكُمْ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَأَنْظُرُ إِلَى الْحَوْضِ أَلَا وَإِنِّي قَدْ أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِ الْأَرْضِ أَوْ مَفَاتِيحَ الْأَرْضِ إِنِّي وَاللَّهِ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تُشْرِكُوا بَعْدِي وَلَكِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنَافَسُوا فِيهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ bir kuni chiqib, Uhud (shahidlari) ahliga — xuddi mayyitga (oʻqilgandek) — namoz oʻqidilar, soʻng minbarga (chiqib) qaytib: «Men sizlarning (oldin ketgan) peshvongizman va sizlarga guvohman. Allohga qasamki, men hozir oʻz havzimga qarab turibman; menga yer xazinalarining kalitlari — yoki: yerning kalitlari — berildi. Allohga qasamki, men sizlarning mendan keyin shirk keltirishingizdan qoʻrqmayman; lekin men sizlarning u (dunyo) borasida musobaqalashishingizdan qoʻrqaman», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ бир куни чиқиб, Уҳуд (шаҳидлари) аҳлига — худди маййитга (ўқилгандек) — намоз ўқидилар, сўнг минбарга (чиқиб) қайтиб: «Мен сизларнинг (олдин кетган) пешвонгизман ва сизларга гувоҳман. Аллоҳга қасамки, мен ҳозир ўз ҳавзимга қараб турибман; менга ер хазиналарининг калитлари — ёки: ернинг калитлари — берилди. Аллоҳга қасамки, мен сизларнинг мендан кейин ширк келтиришингиздан қўрқмайман; лекин мен сизларнинг у (дунё) борасида мусобақалашишингиздан қўрқаман», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَخْبَرَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَقُلْنَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكَ تَبْعَثُنَا فَنَنْزِلُ بِقَوْمٍ لَا يَقْرُونَا فَمَا تَرَى فِي ذَلِكَ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَزَلْتُمْ بِقَوْمٍ فَأَمَرُوا لَكُمْ بِمَا يَنْبَغِي لِلضَّيْفِ فَاقْبَلُوا وَإِنْ لَمْ يَفْعَلُوا فَخُذُوا مِنْهُمْ حَقَّ الضَّيْفِ الَّذِي يَنْبَغِي لَهُمْ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, siz bizni yuborganingizda biror qavmning huzuriga tushamiz-u, ular bizni mehmon qilmaydilar. Buning haqida nima deysiz?» dedik. Rasululloh ﷺ bizga: «Agar biror qavmning huzuriga tushsangiz, ular mehmonga munosib narsani sizlarga muhayyo qilsalar, qabul qilinglar. Agar shunday qilmasalar, ulardan mehmonga munosib boʻlgan haqni olinglar», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз бизни юборганингизда бирор қавмнинг ҳузурига тушамиз-у, улар бизни меҳмон қилмайдилар. Бунинг ҳақида нима дейсиз?» дедик. Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Агар бирор қавмнинг ҳузурига тушсангиз, улар меҳмонга муносиб нарсани сизларга муҳайё қилсалар, қабул қилинглар. Агар шундай қилмасалар, улардан меҳмонга муносиб бўлган ҳақни олинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَاهُ غَنَمًا فَقَسَمَهَا عَلَى أَصْحَابِهِ ضَحَايَا فَبَقِيَ عَتُودٌ مِنْهَا فَذَكَرَهُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ضَحِّ بِهِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga qoʻylar berdilar, u ularni sahobalarga qurbonlik uchun taqsimladi. Bitta yosh echki ortib qoldi. U buni Rasululloh ﷺga aytdi. Shunda u zot: «Uni oʻzing qurbonlik qilaver», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга қўйлар бердилар, у уларни саҳобаларга қурбонлик учун тақсимлади. Битта ёш эчки ортиб қолди. У буни Расулуллоҳ ﷺга айтди. Шунда у зот: «Уни ўзинг қурбонлик қилавер», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَخْبَرَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ قَالَ الْحَمْوُ الْمَوْتُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ: «(Begona) ayollarning oldiga kirishdan saqlaninglar», dedilar. Ansorlardan bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, hamv (erning qarindoshi) haqida nima deysiz?» dedi. U zot: «Hamv — oʻlim(dek xatarli)dir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ: «(Бегона) аёлларнинг олдига киришдан сақланинглар», дедилар. Ансорлардан бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, ҳамв (эрнинг қариндоши) ҳақида нима дейсиз?» деди. У зот: «Ҳамв — ўлим(дек хатарли)дир», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ الضَّمْرِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الرُّعَيْنِيَّ يُحَدِّثُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَالِكٍ أَخْبَرَهُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ أَخْبَرَهُأَنَّ أُخْتَهُ نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ حَافِيَةً غَيْرَ مُخْتَمِرَةٍ فَذَكَرَ ذَلِكَ عُقْبَةُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُرْ أُخْتَكَ فَلْتَرْكَبْ وَلْتَخْتَمِرْ وَلْتَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) xabar berdiki, uning singlisi yalangoyoq, roʻmolsiz (piyoda) yurishga nazr qilibdi. Uqba buni Rasululloh ﷺga aytdi va Rasululloh ﷺ: «Singlingga buyur: ulovga minsin, roʻmol oʻransin va uch kun roʻza tutsin», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) хабар бердики, унинг синглиси ялангоёқ, рўмолсиз (пиёда) юришга назр қилибди. Уқба буни Расулуллоҳ ﷺга айтди ва Расулуллоҳ ﷺ: «Синглингга буюр: уловга минсин, рўмол ўрансин ва уч кун рўза тутсин», дедилар.

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَمْرٍو الْكَلْبِيُّ وَيُونُسُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبَانُ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْكَحَ الْوَلِيَّانِ فَهُوَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا وَإِذَا بَاعَ مِنْ رَجُلَيْنِ فَهُوَ لِلْأَوَّلِ مِنْهُمَا قَالَ أَبِي وَقَالَ يُونُسُ وَإِذَا بَاعَ الرَّجُلُ بَيْعًا مِنْ رَجُلَيْنِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Nabiysi ﷺ: «Ikki valiy (bir ayolni) nikohlab bersa, u ikkisidan avvalgisiniki boʻladi. (Kishi) ikki kishiga sotsa, u ham ikkisidan avvalgisiniki boʻladi», dedilar. Otam aytdi: Yunus esa: «Kishi ikki kishiga bir savdoni sotsa», dedi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Икки валий (бир аёлни) никоҳлаб берса, у иккисидан аввалгисиники бўлади. (Киши) икки кишига сотса, у ҳам иккисидан аввалгисиники бўлади», дедилар. Отам айтди: Юнус эса: «Киши икки кишига бир савдони сотса», деди.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَكُنْتُ أَقُودُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاقَتَهُ قَالَ فَقَالَ لِي أَلَا أُعَلِّمُكَ سُورَتَيْنِ لَمْ يُقْرَأْ بِمِثْلِهِمَا قُلْتُ بَلَى فَعَلَّمَنِي قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ فَلَمْ يَرَنِي أُعْجِبْتُ بِهِمَا فَلَمَّا نَزَلَ الصُّبْحَ فَقَرَأَ بِهِمَا ثُمَّ قَالَ لِي كَيْفَ رَأَيْتَ يَا عُقْبَةُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning tuyalarini yetaklab borar edim. U zot menga: «Senga mislida (biror narsa) oʻqilmagan ikki surani oʻrgatmaymi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Shunda menga {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nos} va {Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq}ni oʻrgatdilar. U zot mening ulardan uncha xursand boʻlmaganimni koʻrdilar. Bomdodga tushganlarida, ular bilan (namoz) oʻqidilar, soʻng menga: «Qanday koʻrding, ey Uqba?» dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг туяларини етаклаб борар эдим. У зот менга: «Сенга мислида (бирор нарса) ўқилмаган икки сурани ўргатмайми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда менга {Қул аъузу би-Раббин-нос} ва {Қул аъузу би-Раббил-фалақ}ни ўргатдилар. У зот менинг улардан унча хурсанд бўлмаганимни кўрдилар. Бомдодга тушганларида, улар билан (намоз) ўқидилар, сўнг менга: «Қандай кўрдинг, эй Уқба?» дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَصَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلَا تُصَلُّوا فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِ أَوْ مَبَارِكِ الْإِبِلِو قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: «Qoʻylarning qoʻtonlarida namoz oʻqinglar, tuyalarning qoʻnalgʻalarida — yoki: tuyalarning yotogʻida — namoz oʻqimanglar». Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) ham Rasululloh ﷺdan shuningdek (rivoyat qildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: «Қўйларнинг қўтонларида намоз ўқинглар, туяларнинг қўналғаларида — ёки: туяларнинг ётоғида — намоз ўқиманглар». Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) ҳам Расулуллоҳ ﷺдан шунингдек (ривоят қилди).

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ و حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ مَخْلَدٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَأُهْدِيَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُّوجُ حَرِيرٍ فَلَبِسَهُ فَصَلَّى فِيهِ بِالنَّاسِ الْمَغْرِبَ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنْ صَلَاتِهِ نَزَعَهُ نَزْعًا عَنِيفًا ثُمَّ أَلْقَاهُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ لَبِسْتَهُ وَصَلَّيْتَ فِيهِ قَالَ إِنَّ هَذَا لَا يَنْبَغِي لِلْمُتَّقِينَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺga ipakdan toʻqilgan bir farruj (toʻn) hadya qilindi. U zot uni kiydilar va unda odamlarga shom namozini oʻqib berdilar. Namozdan salom berganlarida, uni qattiq yulqib yechdilar, soʻng uni tashladilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, siz uni kiygan va unda namoz oʻqigan edingiz-ku?» dedik. U zot: «Albatta, bu taqvodorlarga loyiq emas», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺга ипакдан тўқилган бир фарруж (тўн) ҳадя қилинди. У зот уни кийдилар ва унда одамларга шом намозини ўқиб бердилар. Намоздан салом берганларида, уни қаттиқ юлқиб ечдилар, сўнг уни ташладилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз уни кийган ва унда намоз ўқиган эдингиз-ку?» дедик. У зот: «Албатта, бу тақводорларга лойиқ эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَدْخُلُ صَاحِبُ مَكْسٍ الْجَنَّةَ يَعْنِي الْعَشَّارَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytadilar: Men Rasululloh ﷺning: «Boj (maks) yigʻuvchi jannatga kirmaydi», deganlarini eshitdim — yaʼni ushr yigʻuvchi.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Бож (макс) йиғувчи жаннатга кирмайди», деганларини эшитдим — яъни ушр йиғувчи.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَ عَلَيَّ آيَاتٌ لَمْ أَرَ مِثْلَهُنَّ الْمُعَوِّذَتَيْنِ ثُمَّ قَرَأَهُمَا

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Menga mislini koʻrmagan oyatlarim — ikki muavviza — nozil qilindi», dedilar. Soʻng ularni oʻqidilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга мислини кўрмаган оятларим — икки муаввиза — нозил қилинди», дедилар. Сўнг уларни ўқидилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَتَصَدَّقَ عَنْهَا قَالَ أَمَرَتْكَ قَالَ لَا قَالَ فَلَا تَفْعَلْ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺning huzurlariga bir kishi kelib: «Onam vafot etdi, men uning nomidan sadaqa qilmoqchiman», dedi. U zot: «U senga buyurganmidi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda qilma», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺнинг ҳузурларига бир киши келиб: «Онам вафот этди, мен унинг номидан садақа қилмоқчиман», деди. У зот: «У сенга буюрганмиди?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда қилма», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ قَيْسٍ الْجُذَامِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُسْلِمَةً فَهِيَ فِدَاؤُهُ مِنْ النَّارِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bir musulmon qulni ozod qilsa, u (qul) uning doʻzaxdan fidyasi boʻladi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир мусулмон қулни озод қилса, у (қул) унинг дўзахдан фидяси бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُهْدَةُ الرَّقِيقِ أَرْبَعُ لَيَالٍقَالَ قَتَادَةُ وَأَهْلُ الْمَدِينَةِ يَقُولُونَ ثَلَاثُ لَيَالٍ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qul (savdosidagi) kafolat muddati toʻrt kechadir», dedilar. Qatoda aytdi: Madina ahli esa: «Uch kecha», deydilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қул (савдосидаги) кафолат муддати тўрт кечадир», дедилар. Қатода айтди: Мадина аҳли эса: «Уч кеча», дейдилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مِشْرَحٌ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّ مَيِّتٍ يُخْتَمُ عَلَى عَمَلِهِ إِلَّا الْمُرَابِطَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يُجْرَى لَهُ أَجْرُ عَمَلِهِ حَتَّى يُبْعَثَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ فِيهِ وَيُؤَمَّنُ مِنْ فَتَّانِ الْقَبْرِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Har bir oʻlganning ameli muhrlanadi; faqat Alloh yoʻlida chegara qoʻriqlab turgan kishi bundan mustasno: uning ameli qayta tiriltirilgunicha oʻziga yozilib turadi». Boshqa rivoyatda unda: «Va u qabr fattonidan omon qilinadi», (degan ziyoda) bor.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ҳар бир ўлганнинг амели муҳрланади; фақат Аллоҳ йўлида чегара қўриқлаб турган киши бундан мустасно: унинг амели қайта тирилтирилгунича ўзига ёзилиб туради». Бошқа ривоятда унда: «Ва у қабр фаттонидан омон қилинади», (деган зиёда) бор.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ أَظُنُّهُ عَنْ مِشْرَحٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نِعْمَ أَهْلُ الْبَيْتِ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَأُمُّ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدُ اللَّهِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bu xonadon qanday ham yaxshi: Abu Abdulloh, Ummu Abdulloh va Abdulloh», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бу хонадон қандай ҳам яхши: Абу Абдуллоҳ, Умму Абдуллоҳ ва Абдуллоҳ», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا قَبَاثُ بْنُ رَزِينٍ اللَّخْمِيُّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ رَبَاحٍ اللَّخْمِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُكُنَّا جُلُوسًا فِي الْمَسْجِدِ نَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَيْنَا فَرَدَدْنَا عَلَيْهِ السَّلَامَ ثُمَّ قَالَ تَعَلَّمُوا كِتَابَ اللَّهِ وَاقْتَنُوهُ قَالَ وَحَسِبْتُهُ قَالَ وَتَغَنُّوا بِهِ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنْ الْمَخَاضِ مِنْ الْعُقُلِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Biz masjidda oʻtirib Qurʼon oʻqiyotgan edik. Rasululloh ﷺ kirib kelib, bizga salom berdilar, biz ham u zotga salomni qaytardik. Soʻng u zot: «Allohning Kitobini oʻrganinglar va uni (oʻzingizga) mulk qilib olinglar», dedilar. Menimcha, u zot: «Va uni chiroyli ovoz bilan oʻqinglar», ham dedilar. «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u tushovdagi boʻgʻoz tuyadan ham tezroq qochib ketadi».Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Биз масжидда ўтириб Қуръон ўқиётган эдик. Расулуллоҳ ﷺ кириб келиб, бизга салом бердилар, биз ҳам у зотга саломни қайтардик. Сўнг у зот: «Аллоҳнинг Китобини ўрганинглар ва уни (ўзингизга) мулк қилиб олинглар», дедилар. Менимча, у зот: «Ва уни чиройли овоз билан ўқинглар», ҳам дедилар. «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зот билан қасамки, у тушовдаги бўғоз туядан ҳам тезроқ қочиб кетади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وهَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ تُوَفُّوا بِهِ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Albatta, vafo qilishingizga eng haqli shartlar — siz ular bilan farjlarni halol qilgan shartlardir», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Албатта, вафо қилишингизга энг ҳақли шартлар — сиз улар билан фаржларни ҳалол қилган шартлардир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَمٍّ لَهُ أَخِي أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ رَفَعَ نَظَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ فُتِحَتْ لَهُ ثَمَانِيَةُ أَبْوَابٍ مِنْ الْجَنَّةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim tahorat olib, tahoratni chiroyli qilsa, soʻng nazarini osmonga koʻtarib: ‹Ashhadu an la ilaha illalloh vahdahu la sharika lah, va anna Muhammadan abduhu va rasuluh›, desa, unga jannatdan sakkizta eshik ochiladi, ularning qaysisidan xohlasa, oʻshandan kiradi».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким таҳорат олиб, таҳоратни чиройли қилса, сўнг назарини осмонга кўтариб: ‹Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, ва анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ›, деса, унга жаннатдан саккизта эшик очилади, уларнинг қайсисидан хоҳласа, ўшандан киради».

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مِشْرَحُ بْنُ هَاعَانَ أَبُو مُصْعَبٍ الْمَعَافِرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفُضِّلَتْ سُورَةُ الْحَجِّ عَلَى سَائِرِ الْقُرْآنِ بِسَجْدَتَيْنِ قَالَ نَعَمْ فَمَنْ لَمْ يَسْجُدْهُمَا فَلَا يَقْرَأْهُمَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Men: «Ey Allohning Rasuli, Haj surasi ikki sajda bilan boshqa Qurʼondan afzal qilinganmi?» dedim. U zot: «Ha. Kim u ikkisiga sajda qilmasa, ularni oʻqimasin», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Ҳаж сураси икки сажда билан бошқа Қуръондан афзал қилинганми?» дедим. У зот: «Ҳа. Ким у иккисига сажда қилмаса, уларни ўқимасин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مِشْرَحٌ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ أَنَّ الْقُرْآنَ جُعِلَ فِي إِهَابٍ ثُمَّ أُلْقِيَ فِي النَّارِ مَا احْتَرَقَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Albatta, Rasululloh ﷺ: «Agar Qurʼon bir teriga solinib, soʻng olovga tashlansa, u yonmas edi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: «Агар Қуръон бир терига солиниб, сўнг оловга ташланса, у ёнмас эди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مِشْرَحٌ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَأْ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ فَإِنَّكَ لَا تَقْرَأُ بِمِثْلِهِمَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Rasululloh ﷺ menga: «{Qul aʼuzu bi-Rabbil-falaq} va {Qul aʼuzu bi-Rabbin-nos}ni oʻqi, zero sen ularning mislini oʻqimaysan», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ менга: «{Қул аъузу би-Раббил-фалақ} ва {Қул аъузу би-Раббин-нос}ни ўқи, зеро сен уларнинг мислини ўқимайсан», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مِشْرَحٌ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْثَرُ مُنَافِقِي أُمَّتِي قُرَّاؤُهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Ummatim munofiqlarining koʻpi uning qorilaridir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматим мунофиқларининг кўпи унинг қориларидир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَاهِرُ بِالْقُرْآنِ كَالْجَاهِرِ بِالصَّدَقَةِ وَالْمُسِرُّ بِالْقُرْآنِ كَالْمُسِرِّ بِالصَّدَقَةِقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ كَانَ حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَافِظًا وَكَانَ يُحَدِّثُنَا وَكَانَ يَحْفَظُ كَتَبْتُ عَنْهُ أَنَا وَيَحْيَى بْنُ مَعِينٍ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni ovoz chiqarib oshkora oʻqiydigan kishi sadaqani oshkora beradigan kishiga oʻxshaydi, Qurʼonni ichida yashirib oʻqiydigan kishi esa sadaqani yashirin beradigan kishiga oʻxshaydi», dedilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Hammod ibn Xolid hofiz edi, u bizga hadis aytar va yod tutar edi. Men ham, Yahyo ibn Maʼin ham undan (hadis) yozganmiz.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни овоз чиқариб ошкора ўқийдиган киши садақани ошкора берадиган кишига ўхшайди, Қуръонни ичида яшириб ўқийдиган киши эса садақани яширин берадиган кишига ўхшайди», дедилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Ҳаммод ибн Холид ҳофиз эди, у бизга ҳадис айтар ва ёд тутар эди. Мен ҳам, Яҳё ибн Маъин ҳам ундан (ҳадис) ёзганмиз.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا يُحَدِّثُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يَمُوتُ حِينَ يَمُوتُ وَفِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ تَحِلُّ لَهُ الْجَنَّةُ أَنْ يَرِيحَ رِيحَهَا وَلَا يَرَاهَا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ أَبُو رَيْحَانَةَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّ الْجَمَالَ وَأَشْتَهِيهِ حَتَّى إِنِّي لَأُحِبُّهُ فِي عَلَاقَةِ سَوْطِي وَفِي شِرَاكِ نَعْلِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ ذَاكَ الْكِبْرُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ وَلَكِنَّ الْكِبْرَ مَنْ سَفِهَ الْحَقَّ وَغَمَصَ النَّاسَ بِعَيْنَيْهِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi: «Qaysi bir kishi oʻlar ekan, oʻlayotgan paytda qalbida xardal donasi ogʻirlicha kibr boʻlsa, jannat unga halol boʻlmaydi — na uning hidini hidlashi, na uni koʻrishi». Shunda Qurayshdan Abu Rayhona deb ataladigan bir kishi: «Allohga qasamki, ey Allohning Rasuli, men goʻzallikni yaxshi koʻraman va uni istayman, hatto qamchimning bandida va kavshimning tasmasida ham uni yaxshi koʻraman», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu kibr emas. Albatta, Alloh azza va jalla goʻzaldir, goʻzallikni yaxshi koʻradi. Lekin kibr — haqni mensimaslik va odamlarni koʻzi bilan kamsitishdir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди: «Қайси бир киши ўлар экан, ўлаётган пайтда қалбида хардал донаси оғирлича кибр бўлса, жаннат унга ҳалол бўлмайди — на унинг ҳидини ҳидлаши, на уни кўриши». Шунда Қурайшдан Абу Райҳона деб аталадиган бир киши: «Аллоҳга қасамки, эй Аллоҳнинг Расули, мен гўзалликни яхши кўраман ва уни истайман, ҳатто қамчимнинг бандида ва кавшимнинг тасмасида ҳам уни яхши кўраман», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кибр эмас. Албатта, Аллоҳ азза ва жалла гўзалдир, гўзалликни яхши кўради. Лекин кибр — ҳақни менсимаслик ва одамларни кўзи билан камситишдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ الْجُهَنِيُّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَ آيَاتٍ أُنْزِلْنَ اللَّيْلَةَ لَمْ يُرَ أَوْ لَا يُرَى مِثْلَهُنَّ الْمُعَوِّذَتَيْنِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu kecha nozil qilingan oyatlarni koʻrmadingmi? Ularning oʻxshashi koʻrilmagan — yoki: koʻrilmaydi — muavvizatayn (Falaq va Nos suralari)», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу кеча нозил қилинган оятларни кўрмадингми? Уларнинг ўхшаши кўрилмаган — ёки: кўрилмайди — муаввизатайн (Фалақ ва Нос суралари)», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيَعْجَبُ مِنْ الشَّابِّ لَيْسَتْ لَهُ صَبْوَةٌ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla yoshlik havasiga (gunohga moyillikka) berilmagan yigitdan ajablanadi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ёшлик ҳавасига (гуноҳга мойилликка) берилмаган йигитдан ажабланади», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَّلُ خَصْمَيْنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ جَارَانِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kunidagi eng birinchi ikki daʼvogar — ikki qoʻshnidir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат кунидаги энг биринчи икки даъвогар — икки қўшнидир», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُكْرِهُوا الْبَنَاتِ فَإِنَّهُنَّ الْمُؤْنِسَاتُ الْغَالِيَاتُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qizlarni yomon koʻrmanglar, chunki ular — koʻngilga malham, qadrli (aziz)lardir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қизларни ёмон кўрманглар, чунки улар — кўнгилга малҳам, қадрли (азиз)лардир», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ زُرْعَةَ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ الْحَضْرَمِيِّ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ عَظْمٍ مِنْ الْإِنْسَانِ يَتَكَلَّمُ يَوْمَ يُخْتَمُ عَلَى الْأَفْوَاهِ فَخْذُهُ مِنْ الرِّجْلِ الشِّمَالِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning: «Ogʻizlarga muhr bosiladigan kuni insonning eng birinchi soʻzlaydigan suyagi — uning chap oyogʻining soni (roni)dir», deganlarini eshitdi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг: «Оғизларга муҳр босиладиган куни инсоннинг энг биринчи сўзлайдиган суяги — унинг чап оёғининг сони (рони)дир», деганларини эшитди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ قَالَ يَزِيدُ الرُّعَيْنِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَالِكٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أُخْتٍ لَهُ نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ حَافِيَةً غَيْرَ مُخْتَمِرَةٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلْتَخْتَمِرْ وَلْتَرْكَبْ وَلْتَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺdan yalangoyoq va boshyalang holda yurishni nazr qilgan singlisi haqida soʻradi. Shunda Nabiy ﷺ: «Boshini oʻrasin, ulovga minsin va uch kun roʻza tutsin», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺдан ялангоёқ ва бошяланг ҳолда юришни назр қилган синглиси ҳақида сўради. Шунда Набий ﷺ: «Бошини ўрасин, уловга минсин ва уч кун рўза тутсин», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَحَقَّ الشُّرُوطِ أَنْ يُوَفَّى بِهِ مَا اسْتَحْلَلْتُمْ بِهِ الْفُرُوجَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bajarilishga eng haqli shartlar — siz frijlarni (ayollarni) oʻzingizga halol qilib oladigan (nikoh) shartlaridir», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бажарилишга энг ҳақли шартлар — сиз фрижларни (аёлларни) ўзингизга ҳалол қилиб оладиган (никоҳ) шартларидир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُثَلَاثُ سَاعَاتٍ كَانَ يَنْهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُصَلِّيَ فِيهِنَّ أَوْ أَنْ نَقْبُرَ فِيهِنَّ مَوْتَانَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُ بَازِغَةً حَتَّى تَرْتَفِعَ وَحِينَ يَقُومُ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ حَتَّى تَمِيلَ الشَّمْسُ وَحِينَ تَضَيَّفُ لِلْغُرُوبِ حَتَّى تَغْرُبَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uch vaqt bor ediki, Rasululloh ﷺ bizni oʻsha (vaqt)larda namoz oʻqishimizdan yoki oʻlganlarimizni dafn qilishimizdan qaytarardilar: quyosh chiqib koʻtarilgunga qadar, kunduz oʻrtasida quyosh tikka turib ogʻishgunga qadar va quyosh botishga moyil boʻlib botgunga qadar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Уч вақт бор эдики, Расулуллоҳ ﷺ бизни ўша (вақт)ларда намоз ўқишимиздан ёки ўлганларимизни дафн қилишимиздан қайтарардилар: қуёш чиқиб кўтарилгунга қадар, кундуз ўртасида қуёш тикка туриб оғишгунга қадар ва қуёш ботишга мойил бўлиб ботгунга қадар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آيَاتٌ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ أَوْ لَمْ نَرَ مِثْلَهُنَّ يَعْنِي الْمُعَوِّذَتَيْنِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga shunday oyatlar nozil qilindiki, ularning oʻxshashi koʻrilmagan — yoki: biz ularning oʻxshashini koʻrmadik», dedilar. Yaʼni muavvizatayn (Falaq va Nos suralari)ni (nazarda tutdilar).Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга шундай оятлар нозил қилиндики, уларнинг ўхшаши кўрилмаган — ёки: биз уларнинг ўхшашини кўрмадик», дедилар. Яъни муаввизатайн (Фалақ ва Нос суралари)ни (назарда тутдилар).

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمُ عَرَفَةَ وَيَوْمُ النَّحْرِ وَأَيَّامُ التَّشْرِيقِ عِيدُنَا أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَهُنَّ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Arafa kuni, Qurbon kuni va tashriq kunlari — biz islom ahli uchun bayramimizdir; ular yeyish va ichish kunlaridir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Арафа куни, Қурбон куни ва ташриқ кунлари — биз ислом аҳли учун байрамимиздир; улар ейиш ва ичиш кунларидир», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خُبَيْبٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجَذَعِ فَقَالَ ضَحِّ بِهِ لَا بَأْسَ بِهِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺdan jazaʼa (bir yasharga yaqin qoʻy) haqida soʻradim. U zot: «Uni qurbonlik qilaver, unda hech qanday bok yoʻq», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺдан жазаъа (бир яшарга яқин қўй) ҳақида сўрадим. У зот: «Уни қурбонлик қилавер, унда ҳеч қандай бок йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِذٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا لَمْ يَتَنَدَّ بِدَمٍ حَرَامٍ دَخَلَ الْجَنَّةَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga hech narsani sherik keltirmagan va harom qon bilan bulgʻanmagan holda Unga roʻbaroʻ boʻlsa, jannatga kiradi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга ҳеч нарсани шерик келтирмаган ва ҳаром қон билан булғанмаган ҳолда Унга рўбарў бўлса, жаннатга киради», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ اللَّخْمِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُثَلَاثُ سَاعَاتٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَانَا أَنْ نُصَلِّيَ فِيهِنَّ وَأَنْ نَقْبُرَ فِيهِنَّ مَوْتَانَا حِينَ تَطْلُعُ الشَّمْسُ بَازِغَةً حَتَّى تَرْتَفِعَ وَعِنْدَ قَائِمِ الظَّهِيرَةِ حَتَّى تَمِيلَ الشَّمْسُ وَحِينَ تَضَيَّفُ لِلْغُرُوبِ حَتَّى تَغْرُبَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni uch vaqtda namoz oʻqishdan yoki oʻliklarimizni koʻmishdan qaytardilar: quyosh chiqib koʻtarilayotgan paytda, kun tikkaga kelib turgan paytdan quyosh ogʻguncha va quyosh botishga moyil boʻlgan paytdan botguncha.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни уч вақтда намоз ўқишдан ёки ўликларимизни кўмишдан қайтардилар: қуёш чиқиб кўтарилаётган пайтда, кун тиккага келиб турган пайтдан қуёш оғгунча ва қуёш ботишга мойил бўлган пайтдан ботгунча.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مُوسَى يَعْنِي ابْنَ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ يَوْمَ النَّحْرِ وَيَوْمَ عَرَفَةَ وَأَيَّامَ التَّشْرِيقِ هُنَّ عِيدُنَا أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَهُنَّ أَيَّامُ أَكَلٍ وَشُرْبٍ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, Qurbon kuni, Arafa kuni va tashriq kunlari — ular biz islom ahli uchun bayramimizdir; ular yeyish va ichish kunlaridir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Қурбон куни, Арафа куни ва ташриқ кунлари — улар биз ислом аҳли учун байрамимиздир; улар ейиш ва ичиш кунларидир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُهْدَةُ الرَّقِيقِ ثَلَاثٌ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: u zot: «Qul (savdosidagi) kafolat muddati uchdir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: у зот: «Қул (савдосидаги) кафолат муддати учдир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُهْدَةُ الرَّقِيقِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qul (savdosidagi) kafolat muddati uch kundir», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қул (савдосидаги) кафолат муддати уч кундир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ بَكْرٍ قَالَا أَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ أَبِي حَبِيبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا الْخَيْرِ حَدَّثَهُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَإِنَّ أُخْتِي نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِيَ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَمَرَتْنِي أَنْ أَسْتَفْتِيَ لَهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَفْتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِتَمْشِ وَلْتَرْكَبْقَالَ وَكَانَ أَبُو الْخَيْرِ لَا يُفَارِقُ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ أَبِي حَبِيبٍ أَخْبَرَهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: «Singlim Allohning Uyiga (Kaʼbaga) piyoda yurib borishni nazr qilibdi. U mendan oʻzi haqida Rasululloh ﷺdan fatvo soʻrab berishimni iltimos qildi. Shunda men Nabiy ﷺdan fatvo soʻradim. U zot: ‹Yursin ham, mingashib yursin ham›, dedilar». (Roviy) aytdi: Abul-Xayr Uqbadan ajralmas edi. Yana bir sanad bilan Yazid ibn Abu Habibdan rivoyat qilinib, soʻng hadis zikr qilindi.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: «Синглим Аллоҳнинг Уйига (Каъбага) пиёда юриб боришни назр қилибди. У мендан ўзи ҳақида Расулуллоҳ ﷺдан фатво сўраб беришимни илтимос қилди. Шунда мен Набий ﷺдан фатво сўрадим. У зот: ‹Юрсин ҳам, мингашиб юрсин ҳам›, дедилар». (Ровий) айтди: Абул-Хайр Уқбадан ажралмас эди. Яна бир санад билан Язид ибн Абу Ҳабибдан ривоят қилиниб, сўнг ҳадис зикр қилинди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُهَنِيِّ قَالَبَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ رَاكِبَانِ فَلَمَّا رَآهُمَا قَالَ كِنْدِيَّانِ مَذْحِجِيَّانِ حَتَّى أَتَيَاهُ فَإِذَا رِجَالٌ مِنْ مَذْحِجٍ قَالَ فَدَنَا إِلَيْهِ أَحَدُهُمَا لِيُبَايِعَهُ قَالَ فَلَمَّا أَخَذَ بِيَدِهِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَنْ رَآكَ فَآمَنَ بِكَ وَصَدَّقَكَ وَاتَّبَعَكَ مَاذَا لَهُ قَالَ طُوبَى لَهُ قَالَ فَمَسَحَ عَلَى يَدِهِ فَانْصَرَفَ ثُمَّ أَقْبَلَ الْآخَرُ حَتَّى أَخَذَ بِيَدِهِ لِيُبَايِعَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَنْ آمَنْ بِكَ وَصَدَّقَكَ وَاتَّبَعَكَ وَلَمْ يَرَكَ قَالَ طُوبَى لَهُ ثُمَّ طُوبَى لَهُ ثُمَّ طُوبَى لَهُ قَالَ فَمَسَحَ عَلَى يَدِهِ فَانْصَرَفَ

Abu Abdurrahmon al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺning huzurlarida turgan edik, birdan ikki otliq koʻrindi. U zot ularni koʻrgach: «(Bular) ikki kindiy, ikki mazhijiy», dedilar. Ular yetib kelishganda, mazhij (qabilasi)dan boʻlgan kishilar ekan. Ulardan biri bayʼat qilish uchun u zotga yaqinlashdi va qoʻllarini olganida: «Ey Allohning Rasuli, aytingchi, sizni koʻrgan, sizga imon keltirgan, sizni tasdiqlagan va sizga ergashgan kishi uchun nima bor?» dedi. U zot: «Unga tubo (xushxabar) boʻlsin», dedilar. Soʻng uning qoʻliga qoʻllarini surtdilar, u esa qaytdi. Keyin ikkinchisi kelib, bayʼat qilish uchun qoʻllarini oldi va: «Ey Allohning Rasuli, aytingchi, sizni koʻrmagani holda sizga imon keltirgan, sizni tasdiqlagan va sizga ergashgan kishi-chi?» dedi. U zot: «Unga tubo boʻlsin, soʻng unga tubo boʻlsin, soʻng unga tubo boʻlsin», dedilar. Soʻng uning qoʻliga qoʻllarini surtdilar, u ham qaytdi.Абу Абдурраҳмон ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида турган эдик, бирдан икки отлиқ кўринди. У зот уларни кўргач: «(Булар) икки киндий, икки мазҳижий», дедилар. Улар етиб келишганда, мазҳиж (қабиласи)дан бўлган кишилар экан. Улардан бири байъат қилиш учун у зотга яқинлашди ва қўлларини олганида: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтингчи, сизни кўрган, сизга имон келтирган, сизни тасдиқлаган ва сизга эргашган киши учун нима бор?» деди. У зот: «Унга тубо (хушхабар) бўлсин», дедилар. Сўнг унинг қўлига қўлларини суртдилар, у эса қайтди. Кейин иккинчиси келиб, байъат қилиш учун қўлларини олди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули, айтингчи, сизни кўрмагани ҳолда сизга имон келтирган, сизни тасдиқлаган ва сизга эргашган киши-чи?» деди. У зот: «Унга тубо бўлсин, сўнг унга тубо бўлсин, сўнг унга тубо бўлсин», дедилар. Сўнг унинг қўлига қўлларини суртдилар, у ҳам қайтди.

حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عَابِسٍ الْجُهَنِيَّ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَا ابْنَ عَابِسٍ أَلَا أُخْبِرُكَ بِأَفْضَلِ مَا تَعَوَّذَ بِهِ الْمُتَعَوِّذُونَ قَالَ قُلْتُ بَلَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ وَأَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ هَاتَيْنِ السُّورَتَيْنِ

Ibn Obis al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga: «Ey Ibn Obis, panoh soʻraguvchilar panoh soʻraydigan eng afzal narsani senga aytaymi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «{Qul aʼuzu bi-Robbin-nos} va {Qul aʼuzu bi-Robbil-falaq} — ana shu ikki sura», dedilar.Ибн Обис ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Ибн Обис, паноҳ сўрагувчилар паноҳ сўрайдиган энг афзал нарсани сенга айтайми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «{Қул аъузу би-Роббин-нос} ва {Қул аъузу би-Роббил-фалақ} — ана шу икки сура», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ الْعَطَّارُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ اكْفِنِي أَوَّلَ النَّهَارِ بِأَرْبَعِ رَكَعَاتٍ أَكْفِكَ بِهِنَّ آخِرَ يَوْمِكَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla: ‹Ey Odam farzandi, kunning avvalida Men uchun toʻrt rakaat (namoz) oʻqi, Men senga kuningning oxirigacha kifoya qilaman›, deydi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Эй Одам фарзанди, куннинг аввалида Мен учун тўрт ракаат (намоз) ўқи, Мен сенга кунингнинг охиригача кифоя қиламан›, дейди», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعْدٍ الْأَعْمَى يُحَدِّثُ عَطَاءً قَالَرَحَلَ أَبُو أَيُّوبَ إِلَى عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ فَأَتَى مَسْلَمَةَ بْنَ مَخْلَدٍ فَخَرَجَ إِلَيْهِ قَالَ دُلُّونِي فَأَتَى عُقْبَةَ فَقَالَ حَدِّثْنَا مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَبْقَ أَحَدٌ سَمِعَهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَتَرَ عَلَى مُؤْمِنٍ فِي الدُّنْيَا سَتَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَتَى رَاحِلَتَهُ فَرَكِبَ وَرَجَعَ

Abu Ayyub Uqba ibn Omirning oldiga safar qildi va Maslama ibn Muxalladning huzuriga keldi; u ham uning oldiga chiqdi. (Abu Ayyub): «Menga (Uqbani) koʻrsatinglar», dedi. Soʻng Uqbaning oldiga kelib: «Rasululloh ﷺdan eshitgan, uni eshitgan boshqa hech kim qolmagan (hadis)ni bizga aytib ber», dedi. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim dunyoda bir moʻminning (aybini) yopsa, Alloh qiyomat kunida uning (aybini) yopadi›, deganlarini eshitdim», dedi. Shunda (Abu Ayyub) ulovining oldiga kelib, unga mindi va qaytib ketdi.Абу Айюб Уқба ибн Омирнинг олдига сафар қилди ва Маслама ибн Мухалладнинг ҳузурига келди; у ҳам унинг олдига чиқди. (Абу Айюб): «Менга (Уқбани) кўрсатинглар», деди. Сўнг Уқбанинг олдига келиб: «Расулуллоҳ ﷺдан эшитган, уни эшитган бошқа ҳеч ким қолмаган (ҳадис)ни бизга айтиб бер», деди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким дунёда бир мўминнинг (айбини) ёпса, Аллоҳ қиёмат кунида унинг (айбини) ёпади›, деганларини эшитдим», деди. Шунда (Абу Айюб) уловининг олдига келиб, унга минди ва қайтиб кетди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْقَاسِمِ مَوْلَى مُعَاوِيَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَكُنْتُ أَقُودُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَاحِلَتَهُ فِي السَّفَرِ فَقَالَ يَا عُقْبَةُ أَلَا أُعَلِّمُكَ خَيْرَ سُورَتَيْنِ قُرِئَتَا قُلْتُ بَلَى قَالَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ فَلَمَّا نَزَلَ صَلَّى بِهِمَا صَلَاةَ الْغَدَاةِ قَالَ كَيْفَ تَرَى يَا عُقْبَةُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men safarda Rasululloh ﷺning ulovlarini yetaklab borardim. U zot: «Ey Uqba, senga oʻqilgan ikki suraning eng yaxshisini oʻrgataymi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «{Qul aʼuzu birobbil falaq} va {Qul aʼuzu birobbin-nas}», dedilar. U zot (ulovdan) tushganlarida, bomdod namozini shu ikkisi bilan oʻqidilar va: «Qanday koʻrding, ey Uqba?» dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен сафарда Расулуллоҳ ﷺнинг уловларини етаклаб борардим. У зот: «Эй Уқба, сенга ўқилган икки суранинг энг яхшисини ўргатайми?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «{Қул аъузу бироббил фалақ} ва {Қул аъузу бироббин-нас}», дедилар. У зот (уловдан) тушганларида, бомдод намозини шу иккиси билан ўқидилар ва: «Қандай кўрдинг, эй Уқба?» дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ وحَدَّثَهُ أَبُو عُثْمَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَكَانَتْ عَلَيْنَا رِعَايَةُ الْإِبِلِ فَجَاءَتْ نَوْبَتِي فَرَوَّحْتُهَا بِعَشِيٍّ فَأَدْرَكْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا يُحَدِّثُ النَّاسَ فَأَدْرَكْتُ مِنْ قَوْلِهِ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَوَضَّأُ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ مُقْبِلًا عَلَيْهِمَا بِقَلْبِهِ وَوَجْهِهِ إِلَّا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُفَقُلْتُ مَا أَجْوَدَ هَذِهِ فَإِذَا قَائِلٌ بَيْنَ يَدَيَّ يَقُولُ الَّتِي قَبْلَهَا أَجْوَدُ مِنْهَا فَنَظَرْتُ فَإِذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُكَ جِئْتَ آنِفًا قَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ يَتَوَضَّأُ فَيُسْبِغُ الْوُضُوءَ ثُمَّ يَقُولُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةُ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bizga tuyalarni boqish (vazifasi) yuklangan edi. Bas, mening navbatim keldi va men ularni kechqurun (oʻtloqdan) haydab keldim. Shunda men Rasululloh ﷺni — turib, odamlarga hadis aytayotgan holda — topdim. Bas, men Uning soʻzidan (shuni) ilgab oldim: «Qaysi bir musulmon tahorat qilib, tahoratini goʻzal qilsa-da, soʻng turib, ikki rakaat (namoz) oʻqisa — qalbi va yuzi bilan ularga yuzlangan holda —, albatta unga jannat vojib boʻladi». (Roviy) dedi: Shunda men: «Bu nima degan goʻzal (soʻz)!» dedim. Shu payt oldimdagi bir soʻzlovchi: «Undan oldingi (soʻz) undan-da goʻzalroqdir», dedi. Men qaradim — bu Umar ibn Xattob edi. U dedi: «Albatta men seni hozirgina kelganingni koʻrdim. (Paygʻambar ﷺ ): ‹Sizlardan hech bir kishi tahorat qilib, tahoratni mukammal qilsa, soʻng: «Ashhadu an la ilaha illalloh va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluhu» desa, illo unga jannatning sakkiz eshigi ochiladi — ularning qaysisidan xohlasa, oʻshandan kiradi›, dedilar».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бизга туяларни боқиш (вазифаси) юкланган эди. Бас, менинг навбатим келди ва мен уларни кечқурун (ўтлоқдан) ҳайдаб келдим. Шунда мен Расулуллоҳ ﷺни — туриб, одамларга ҳадис айтаётган ҳолда — топдим. Бас, мен Унинг сўзидан (шуни) илгаб олдим: «Қайси бир мусулмон таҳорат қилиб, таҳоратини гўзал қилса-да, сўнг туриб, икки ракаат (намоз) ўқиса — қалби ва юзи билан уларга юзланган ҳолда —, албатта унга жаннат вожиб бўлади». (Ровий) деди: Шунда мен: «Бу нима деган гўзал (сўз)!» дедим. Шу пайт олдимдаги бир сўзловчи: «Ундан олдинги (сўз) ундан-да гўзалроқдир», деди. Мен қарадим — бу Умар ибн Хаттоб эди. У деди: «Албатта мен сени ҳозиргина келганингни кўрдим. (Пайғамбар ﷺ ): ‹Сизлардан ҳеч бир киши таҳорат қилиб, таҳоратни мукаммал қилса, сўнг: «Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу» деса, илло унга жаннатнинг саккиз эшиги очилади — уларнинг қайсисидан хоҳласа, ўшандан киради›, дедилар».

حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنَا قَبَاثُ بْنُ رَزِينٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَتَدَارَسُ الْقُرْآنَ قَالَ تَعَلَّمُوا الْقُرْآنَ وَاقْتَنُوهُ قَالَ قَبَاثٌ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ وَتَغَنُّوا بِهِ فَإِنَّهُ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنْ الْمَخَاضِ فِي عُقُلِهَا

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Qurʼonni oʻzaro oʻrganib oʻtirganimizda, Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqdilar va: «Qurʼonni oʻrganinglar va uni (mahkam) tutinglar», dedilar. Qabos aytdi: Bilishimcha, u: «va uni chiroyli ovoz bilan oʻqinglar», dedi. «Chunki u boʻgʻovidan (qochib ketadigan) homilador tuyadan-da qattiqroq qochquvchidir».Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Қуръонни ўзаро ўрганиб ўтирганимизда, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқдилар ва: «Қуръонни ўрганинглар ва уни (маҳкам) тутинглар», дедилар. Қабос айтди: Билишимча, у: «ва уни чиройли овоз билан ўқинглар», деди. «Чунки у бўғовидан (қочиб кетадиган) ҳомиладор туядан-да қаттиқроқ қочқувчидир».

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَشِيطٍ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ كَعْبِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ دُخَيْنٍ كَاتِبِ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقُلْتُ لِعُقْبَةَ إِنَّ لَنَا جِيرَانًا يَشْرَبُونَ الْخَمْرَ وَأَنَا دَاعٍ لَهُمْ الشُّرَطَ فَيَأْخُذُوهُمْ فَقَالَ لَا تَفْعَلْ وَلَكِنْ عِظْهُمْ وَتَهَدَّدْهُمْ قَالَ فَفَعَلَ فَلَمْ يَنْتَهُوا قَالَ فَجَاءَهُ دُخَيْنٌ فَقَالَ إِنِّي نَهَيْتُهُمْ فَلَمْ يَنْتَهُوا وَأَنَا دَاعٍ لَهُمْ الشُّرَطَ فَقَالَ عُقْبَةُ وَيْحَكَ لَا تَفْعَلْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَتَرَ عَوْرَةَ مُؤْمِنٍ فَكَأَنَّمَا اسْتَحْيَا مَوْءُودَةً مِنْ قَبْرِهَا

Uqbaning kotibi Duxayn aytdi: Men Uqbaga: «Bizning qoʻshnilarimiz bor, xamr ichadilar; men ularga posbonlarni chaqiraman, ularni ushlab olishsin», dedim. U: «Bunday qilma, balki ularga nasihat qil va (Allohdan) qoʻrqit», dedi. (Duxayn) shunday qildi, lekin ular tiyilmadilar. Soʻng Duxayn uning oldiga kelib: «Men ularni qaytardim, tiyilmadilar; men ularga posbonlarni chaqiraman», dedi. Shunda Uqba: «Voy senga, bunday qilma! Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim bir moʻminning avratini (aybini) yopsa, goʻyo tiriklayin koʻmilgan qizni qabridan tiriltirgandek boʻladi›, deganlarini eshitganman», dedi.Уқбанинг котиби Духайн айтди: Мен Уқбага: «Бизнинг қўшниларимиз бор, хамр ичадилар; мен уларга посбонларни чақираман, уларни ушлаб олишсин», дедим. У: «Бундай қилма, балки уларга насиҳат қил ва (Аллоҳдан) қўрқит», деди. (Духайн) шундай қилди, лекин улар тийилмадилар. Сўнг Духайн унинг олдига келиб: «Мен уларни қайтардим, тийилмадилар; мен уларга посбонларни чақираман», деди. Шунда Уқба: «Вой сенга, бундай қилма! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким бир мўминнинг авратини (айбини) ёпса, гўё тириклайин кўмилган қизни қабридан тирилтиргандек бўлади›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ مَرْثَدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ قَالَ الْحَمْوُ الْمَوْتُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «(Begona) ayollarning oldiga kirishdan saqlaninglar», dedilar. Ansorlardan bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, hamv (erning qarindoshi) haqida nima deysiz?» dedi. U zot: «Hamv — oʻlim(dek xatarli)dir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «(Бегона) аёлларнинг олдига киришдан сақланинглар», дедилар. Ансорлардан бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, ҳамв (эрнинг қариндоши) ҳақида нима дейсиз?» деди. У зот: «Ҳамв — ўлим(дек хатарли)дир», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمًا فَصَلَّى عَلَى أَهْلِ أُحُدٍ صَلَاتَهُ عَلَى الْمَيِّتِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ إِنِّي فَرَطٌ لَكُمْ وَأَنَا شَهِيدٌ عَلَيْكُمْ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَأَنْظُرُ إِلَى حَوْضِي الْآنَ وَإِنِّي قَدْ أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِ الْأَرْضِ وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تُشْرِكُوا بَعْدِي وَلَكِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنَافَسُوا فِيهَا

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kuni chiqib, Uhud (shahidlari) ahliga — xuddi mayyitga (oʻqilgandek) — namoz oʻqidilar, soʻng minbarga chiqib: «Men sizlarning (oldin ketgan) peshvongizman va sizlarga guvohman. Allohga qasamki, men hozir oʻz havzimga qarab turibman; menga yer xazinalarining kalitlari berildi. Allohga qasamki, men sizlarning mendan keyin shirk keltirishingizdan qoʻrqmayman; lekin men sizlarning u (dunyo) borasida musobaqalashishingizdan qoʻrqaman», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир куни чиқиб, Уҳуд (шаҳидлари) аҳлига — худди маййитга (ўқилгандек) — намоз ўқидилар, сўнг минбарга чиқиб: «Мен сизларнинг (олдин кетган) пешвонгизман ва сизларга гувоҳман. Аллоҳга қасамки, мен ҳозир ўз ҳавзимга қараб турибман; менга ер хазиналарининг калитлари берилди. Аллоҳга қасамки, мен сизларнинг мендан кейин ширк келтиришингиздан қўрқмайман; лекин мен сизларнинг у (дунё) борасида мусобақалашишингиздан қўрқаман», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ الْأَزْرَقِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَتَانِ إِحْدَاهُمَا يُحِبُّهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَالْأُخْرَى يُبْغِضُهَا اللَّهُ وَمَخِيلَتَانِ إِحْدَاهُمَا يُحِبُّهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَالْأُخْرَى يُبْغِضُهَا اللَّهُ الْغَيْرَةُ فِي الرَّمْيَةِ يُحِبُّهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَالْغَيْرَةُ فِي غَيْرِهِ يُبْغِضُهَا اللَّهُ وَالْمَخِيلَةُ إِذَا تَصَدَّقَ الرَّجُلُ يُحِبُّهَا اللَّهُ وَالْمَخِيلَةُ فِي الْكِبْرِ يُبْغِضُهَا اللَّهُ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki gʻayrat bordir: birini Alloh azza va jalla sevadi, ikkinchisini Alloh yomon koʻradi. Ikki kerilish ham bordir: birini Alloh azza va jalla sevadi, ikkinchisini Alloh yomon koʻradi. Otishdagi gʻayratni Alloh azza va jalla sevadi, otishdan boshqasidagi gʻayratni Alloh yomon koʻradi. Kishi sadaqa qilganidagi kerilishni Alloh sevadi, kibrdagi kerilishni esa Alloh yomon koʻradi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки ғайрат бордир: бирини Аллоҳ азза ва жалла севади, иккинчисини Аллоҳ ёмон кўради. Икки керилиш ҳам бордир: бирини Аллоҳ азза ва жалла севади, иккинчисини Аллоҳ ёмон кўради. Отишдаги ғайратни Аллоҳ азза ва жалла севади, отишдан бошқасидаги ғайратни Аллоҳ ёмон кўради. Киши садақа қилганидаги керилишни Аллоҳ севади, кибрдаги керилишни эса Аллоҳ ёмон кўради», дедилар.

وَقَالَ ثَلَاثٌ مُسْتَجَابٌ لَهُمْ دَعْوَتُهُمْ الْمُسَافِرُ وَالْوَالِدُ وَالْمَظْلُومُ

Va u zot: «Uch (kishi) borki, ularning duosi mustajob boʻladi: musofir, ota va mazlum», dedilar.Ва у зот: «Уч (киши) борки, уларнинг дуоси мустажоб бўлади: мусофир, ота ва мазлум», дедилар.

وَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ الْجَنَّةَ ثَلَاثَةً صَانِعَهُ وَالْمُمِدَّ بِهِ وَالرَّامِيَ بِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Va u zot: «Albatta, Alloh azza va jalla bitta oʻq sababli uch kishini jannatga kiritadi: uni yasaganni, uni tayyorlab berganni va uni Alloh azza va jalla yoʻlida otganni», dedilar.Ва у зот: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла битта ўқ сабабли уч кишини жаннатга киритади: уни ясаганни, уни тайёрлаб берганни ва уни Аллоҳ азза ва жалла йўлида отганни», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْفَرَجُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرٍ الْأَسْلَمِيُّ عَنْ أَبِي عَلِيٍّ الْمِصْرِيِّ قَالَسَافَرْنَا مَعَ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ فَحَضَرَتْنَا الصَّلَاةُ فَأَرَدْنَا أَنْ يَتَقَدَّمَنَا قَالَ قُلْنَا أَنْتَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَتَقَدَّمُنَا قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَمَّ قَوْمًا فَإِنْ أَتَمَّ فَلَهُ التَّمَامُ وَلَهُمْ التَّمَامُ وَإِنْ لَمْ يُتِمَّ فَلَهُمْ التَّمَامُ وَعَلَيْهِ الْإِثْمُ

Abu Ali al-Misriy aytdi: Biz Uqba ibn Omir al-Juhaniy bilan safarga chiqdik. Namoz vaqti kirganida, biz undan bizga imomlik qilishini soʻradik. Biz: «Sen Rasululloh ﷺning sahobalaridansan, bizga imomlik qilmaysanmi?» dedik. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim bir qavmga imom boʻlsa, agar (namozni) toʻkis qilsa, toʻkislik unga ham, ularga ham; agar toʻkis qilmasa, toʻkislik ularga, gunoh esa uning zimmasiga›, deganlarini eshitganman», dedi.Абу Али ал-Мисрий айтди: Биз Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний билан сафарга чиқдик. Намоз вақти кирганида, биз ундан бизга имомлик қилишини сўрадик. Биз: «Сен Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидансан, бизга имомлик қилмайсанми?» дедик. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким бир қавмга имом бўлса, агар (намозни) тўкис қилса, тўкислик унга ҳам, уларга ҳам; агар тўкис қилмаса, тўкислик уларга, гуноҳ эса унинг зиммасига›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُبَارَكٍ عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى قَتْلَى أُحُدٍ بَعْدَ ثَمَانِ سِنِينَ كَالْمُوَدِّعِ لِلْأَحْيَاءِ وَالْأَمْوَاتِ ثُمَّ طَلَعَ الْمِنْبَرَ فَقَالَ إِنِّي فَرَطُكُمْ وَأَنَا عَلَيْكُمْ شَهِيدٌ وَإِنَّ مَوْعِدَكُمْ الْحَوْضُ وَإِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَيْهِ وَلَسْتُ أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تُشْرِكُوا أَوْ قَالَ تَكْفُرُوا وَلَكِنْ الدُّنْيَا أَنْ تَنَافَسُوا فِيهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Uhud shahidlariga sakkiz yildan keyin — tiriklar va oʻliklar bilan vidolashayotgan kishidek — namoz oʻqidilar. Soʻng minbarga chiqib: «Men sizlarning peshvongizman va sizlarga guvohman. Albatta, vaʼdalashgan joyingiz — Havzdir; men hozir unga qarab turibman. Men sizlarning mendan keyin shirk keltirishingizdan — yoki: kufr keltirishingizdan — qoʻrqmayman; lekin dunyo borasida musobaqalashishingizdan (qoʻrqaman)», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд шаҳидларига саккиз йилдан кейин — тириклар ва ўликлар билан видолашаётган кишидек — намоз ўқидилар. Сўнг минбарга чиқиб: «Мен сизларнинг пешвонгизман ва сизларга гувоҳман. Албатта, ваъдалашган жойингиз — Ҳавздир; мен ҳозир унга қараб турибман. Мен сизларнинг мендан кейин ширк келтиришингиздан — ёки: куфр келтиришингиздан — қўрқмайман; лекин дунё борасида мусобақалашишингиздан (қўрқаман)», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عِمْرَانَ حَدَّثَنِي أَبُو عُشَّانَةَ الْمَعَافِرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَتْ وَقَالَ مَرَّةً مَنْ كَانَ لَهُ ثَلَاثُ بَنَاتٍ فَصَبَرَ عَلَيْهِنَّ فَأَطْعَمَهُنَّ وَسَقَاهُنَّ وَكَسَاهُنَّ مِنْ جِدَّتِهِ كُنَّ لَهُ حِجَابًا مِنْ النَّارِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kimning uchta qizi boʻlsa-yu, ularga sabr qilsa, ularni oʻz mol-mulkidan ovqatlantirsa, sugʻorsa va kiyintirsa, ular u uchun doʻzaxdan toʻsiq boʻladilar».Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Кимнинг учта қизи бўлса-ю, уларга сабр қилса, уларни ўз мол-мулкидан овқатлантирса, суғорса ва кийинтирса, улар у учун дўзахдан тўсиқ бўладилар».

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ مِشْرَحَ بْنَ هَاعَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَعَلَّقَ تَمِيمَةً فَلَا أَتَمَّ اللَّهُ لَهُ وَمَنْ تَعَلَّقَ وَدَعَةً فَلَا وَدَعَ اللَّهُ لَهُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim tumor osib olsa, Alloh uning ishini tugal qilmasin; kim (koʻz tegishidan) chigʻanoq osib olsa, Alloh unga xotirjamlik bermasin».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким тумор осиб олса, Аллоҳ унинг ишини тугал қилмасин; ким (кўз тегишидан) чиғаноқ осиб олса, Аллоҳ унга хотиржамлик бермасин».

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّ مِشْرَحَ بْنَ هَاعَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ كَانَ مِنْ بَعْدِي نَبِيٌّ لَكَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Agar mendan keyin bir paygʻambar boʻlganida, u Umar ibn Xattob boʻlar edi», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Агар мендан кейин бир пайғамбар бўлганида, у Умар ибн Хаттоб бўлар эди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنَا بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّ مِشْرَحَ بْنَ هَاعَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَهْلُ الْيَمَنِ أَرَقُّ قُلُوبًا وَأَلْيَنُ أَفْئِدَةً وَأَنْجَعُ طَاعَةً

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Yaman ahli qalblari eng yumshoq, koʻngillari eng mayin va toati eng samarali (kishilar)dir», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Яман аҳли қалблари энг юмшоқ, кўнгиллари энг майин ва тоати энг самарали (кишилар)дир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي بَكْرُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّ شُعَيْبَ بْنَ زُرْعَةَ أَخْبَرَهُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ الْجُهَنِيُّ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِأَصْحَابِهِ لَا تُخِيفُوا أَنْفُسَكُمْ أَوْ قَالَ الْأَنْفُسَ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُخِيفُ أَنْفُسَنَا قَالَ الدَّيْنَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning oʻz ashoblariga: «Oʻzlaringizni qoʻrqitmanglar — yoki: nafslarni (qoʻrqitmanglar)», deganlarini eshitdi. U zotga: «Ey Allohning Rasuli, oʻzimizni nima bilan qoʻrqitamiz?» deyildi. U zot: «Qarz bilan», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг ўз ашобларига: «Ўзларингизни қўрқитманглар — ёки: нафсларни (қўрқитманглар)», деганларини эшитди. У зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, ўзимизни нима билан қўрқитамиз?» дейилди. У зот: «Қарз билан», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا وَنَحْنُ فِي الصُّفَّةِ فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يَغْدُوَ إِلَى بُطْحَانَ أَوْ الْعَقِيقِ فَيَأْتِيَ كُلَّ يَوْمٍ بِنَاقَتَيْنِ كَوْمَاوَيْنِ زَهْرَاوَيْنِ فَيَأْخُذَهُمَا فِي غَيْرِ إِثْمٍ وَلَا قَطْعِ رَحِمٍ قَالَ قُلْنَا كُلُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ يُحِبُّ ذَلِكَ قَالَ فَلَأَنْ يَغْدُوَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْمَسْجِدِ فَيَتَعَلَّمَ آيَتَيْنِ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ نَاقَتَيْنِ وَثَلَاثٌ خَيْرٌ مِنْ ثَلَاثٍ وَأَرْبَعٌ خَيْرٌ مِنْ أَرْبَعٍ وَمِنْ أَعْدَادِهِنَّ مِنْ الْإِبِلِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni biz Suffada (ahli Suffa orasida) edik, Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqdilar va: «Qaysingiz har kuni ertalab Buthonga yoki Aqiqqa borib, hech gunoh qilmasdan va qarindoshlik rishtasini uzmasdan, oʻrkachi katta, semiz ikkita tuya olib kelishni yaxshi koʻradi?» dedilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, hammamiz buni yaxshi koʻramiz», dedik. U zot: «Sizlardan biringizning masjidga ertalab borib, Allohning Kitobidan ikki oyatni oʻrganishi u uchun ikkita tuyadan koʻra yaxshiroqdir; uchtasi uchtadan yaxshiroq, toʻrttasi toʻrttadan yaxshiroq va (oyatlar) sanoqlari qancha boʻlsa, shuncha tuyadan yaxshiroqdir», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни биз Суффада (аҳли Суффа орасида) эдик, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқдилар ва: «Қайсингиз ҳар куни эрталаб Бутҳонга ёки Ақиққа бориб, ҳеч гуноҳ қилмасдан ва қариндошлик риштасини узмасдан, ўркачи катта, семиз иккита туя олиб келишни яхши кўради?» дедилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, ҳаммамиз буни яхши кўрамиз», дедик. У зот: «Сизлардан бирингизнинг масжидга эрталаб бориб, Аллоҳнинг Китобидан икки оятни ўрганиши у учун иккита туядан кўра яхшироқдир; учтаси учтадан яхшироқ, тўрттаси тўрттадан яхшироқ ва (оятлар) саноқлари қанча бўлса, шунча туядан яхшироқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي مِشْرَحُ بْنُ هَاعَانَ أَبُو الْمُصْعَبِ الْمَعَافِرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ الْقُرْآنَ فِي إِهَابٍ ثُمَّ أُلْقِيَ فِي النَّارِ مَا احْتَرَقَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Agar Qurʼon bir teriga (charmga) solinib, soʻng olovga tashlansa, u yonmas edi», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Агар Қуръон бир терига (чармга) солиниб, сўнг оловга ташланса, у ёнмас эди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي أَبُو الْمُصْعَبِ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَكْثَرُ مُنَافِقِي هَذِهِ الْأُمَّةِ قُرَّاؤُهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Bu ummat munofiqlarining koʻpchiligi uning qorilaridir», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Бу уммат мунофиқларининг кўпчилиги унинг қориларидир», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا مِشْرَحُ بْنُ هَاعَانَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّ أَكْثَرَ مُنَافِقِي هَذِهِ الْأُمَّةِ لَقُرَّاؤُهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadi: u zot: «Albatta, bu ummat munofiqlarining koʻpchiligi uning qorilaridir», der edilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинади: у зот: «Албатта, бу уммат мунофиқларининг кўпчилиги унинг қориларидир», дер эдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ مِشْرَحِ بْنِ هَاعَانَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفُضِّلَتْ سُورَةُ الْحَجِّ عَلَى الْقُرْآنِ بِأَنْ جُعِلَ فِيهَا سَجْدَتَانِ فَقَالَ نَعَمْ وَمَنْ لَمْ يَسْجُدْهُمَا فَلَا يَقْرَأْهُمَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, Haj surasi ichida ikkita sajda boʻlgani bilan (boshqa suralardan) afzal qilinganmi?» dedim. U zot: «Ha, kim u ikkisida sajda qilmasa, ularni oʻqimasin», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Ҳаж сураси ичида иккита сажда бўлгани билан (бошқа суралардан) афзал қилинганми?» дедим. У зот: «Ҳа, ким у иккисида сажда қилмаса, уларни ўқимасин», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي مِشْرَحُ بْنُ هَاعَانَ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْلَمَ النَّاسُ وَآمَنَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِي

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Odamlar islomga kirdi, Amr ibn al-Os esa imon keltirdi», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Одамлар исломга кирди, Амр ибн ал-Ос эса имон келтирди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مُوسَى يَعْنِي ابْنَ أَيُّوبَ الْغَافِقِيَّ حَدَّثَنِي عَمِّي إِيَاسُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُلَمَّا نَزَلَتْ {فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ} قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْعَلُوهَا فِي رُكُوعِكُمْ فَلَمَّا نَزَلَتْ {سَبِّحْ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى} قَالَ اجْعَلُوهَا فِي سُجُودِكُمْ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdiki, {Ulugʻ Robbingning ismini poklab yod et} oyati nozil boʻlganida, Rasululloh ﷺ bizga: «Buni rukuʼlaringizda ayting», dedilar. {Eng oliy Robbingning nomini poklab yod et} oyati nozil boʻlganida esa: «Buni sajdalaringizda ayting», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтдики, {Улуғ Роббингнинг исмини поклаб ёд эт} ояти нозил бўлганида, Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Буни рукуъларингизда айтинг», дедилар. {Энг олий Роббингнинг номини поклаб ёд эт} ояти нозил бўлганида эса: «Буни саждаларингизда айтинг», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي قَبِيلٍ قَالَ لَمْ أَسْمَعْ مِنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدَّثَنِيهِ يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ هَلَاكُ أُمَّتِي فِي الْكِتَابِ وَاللَّبَنِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْكِتَابُ وَاللَّبَنُ قَالَ يَتَعَلَّمُونَ الْقُرْآنَ فَيَتَأَوَّلُونَهُ عَلَى غَيْرِ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيُحِبُّونَ اللَّبَنَ فَيَدَعُونَ الْجَمَاعَاتِ وَالْجُمَعَ وَيَبْدُونَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Ummatimning halokati kitob va sutdadir». Ular: «Ey Allohning Rasuli, kitob va sut nima?» dedilar. U zot: «Qurʼonni oʻrganadilar-da, uni Alloh azza va jalla nozil qilgandan boshqasiga taʼvil qiladilar; sutni yaxshi koʻradilar-da, jamoat (namoz)larini va jumalarni tark etib, choʻlga chiqib ketadilar», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Умматимнинг ҳалокати китоб ва сутдадир». Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, китоб ва сут нима?» дедилар. У зот: «Қуръонни ўрганадилар-да, уни Аллоҳ азза ва жалла нозил қилгандан бошқасига таъвил қиладилар; сутни яхши кўрадилар-да, жамоат (намоз)ларини ва жумаларни тарк этиб, чўлга чиқиб кетадилар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْخَيْرِ يَقُولُرَأَيْتُ أَبَا تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَالِكٍ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ حِينَ يَسْمَعُ أَذَانَ الْمَغْرِبِ قَالَ فَأَتَيْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ فَقُلْتُ لَهُ أَلَا أُعَجِّبُكَ مِنْ أَبِي تَمِيمٍ الْجَيْشَانِيِّ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَغْمِصَهُ قَالَ عُقْبَةُ أَمَا إِنَّا كُنَّا نَفْعَلُهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَفَقُلْتُ مَا يَمْنَعُكَ الْآنَ قَالَ الشُّغْلُ

Abul-Xayr aytdi: Men Abu Tamim al-Jayshoniy Abdulloh ibn Molikning shom azonini eshitganida ikki rakaat (namoz) oʻqiyotganini koʻrdim. Soʻng Uqba ibn Omir al-Juhaniyning oldiga borib, uni ayblamoqchi boʻlib: «Abu Tamim al-Jayshoniyning shom namozidan oldin ikki rakaat oʻqishi seni ajablantirmaydimi?» dedim. Uqba: «Biz buni Rasululloh ﷺ davrlarida qilar edik», dedi. Men: «Endi seni nima toʻsmoqda?» dedim. U: «Ish (bandlik)», dedi.Абул-Хайр айтди: Мен Абу Тамим ал-Жайшоний Абдуллоҳ ибн Моликнинг шом азонини эшитганида икки ракаат (намоз) ўқиётганини кўрдим. Сўнг Уқба ибн Омир ал-Жуҳанийнинг олдига бориб, уни айбламоқчи бўлиб: «Абу Тамим ал-Жайшонийнинг шом намозидан олдин икки ракаат ўқиши сени ажаблантирмайдими?» дедим. Уқба: «Биз буни Расулуллоҳ ﷺ даврларида қилар эдик», деди. Мен: «Энди сени нима тўсмоқда?» дедим. У: «Иш (бандлик)», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُوبَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الرُّعَيْنِيُّ وَأَبُو مَرْحُومٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُقَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقْرَأَ بِالْمُعَوِّذَاتِ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ menga har namozning ortidan muavvizot suralarini oʻqishimni buyurdilar», dedi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ менга ҳар намознинг ортидан муаввизот сураларини ўқишимни буюрдилар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ ثَنَا حَيْوَةُ وَابْنُ لَهِيعَةَ قَالَا سَمِعْنَا يَزِيدَ بْنَ أَبِي حَبِيبٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو عِمْرَانَ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُتَعَلَّقْتُ بِقَدَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقْرِئْنِي سُورَةَ هُودٍ وَسُورَةَ يُوسُفَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُقْبَةُ بْنَ عَامِرٍ إِنَّكَ لَمْ تَقْرَأْ سُورَةً أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَلَا أَبْلَغَ عِنْدَهُ مِنْ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِقَالَ يَزِيدُ لَمْ يَكُنْ أَبُو عِمْرَانَ يَدَعُهَا وَكَانَ لَا يَزَالُ يَقْرَؤُهَا فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) shunday der edi: Men Rasululloh ﷺning qadamlariga osildim va u zotga: «Ey Allohning Rasuli, menga Hud surasi bilan Yusuf surasini oʻqitib qoʻying», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Ey Uqba ibn Omir, sen Qurʼondan {Qul aʼuzu bi Robbil-falaq}dan koʻra Allohga sevimliroq va Uning huzurida taʼsirliroq bir surani oʻqimaysan», dedilar. Yazid aytdi: Abu Imron uni tark etmas, doimo uni shom namozida oʻqir edi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг қадамларига осилдим ва у зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга Ҳуд сураси билан Юсуф сурасини ўқитиб қўйинг», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Уқба ибн Омир, сен Қуръондан {Қул аъузу би Роббил-фалақ}дан кўра Аллоҳга севимлироқ ва Унинг ҳузурида таъсирлироқ бир сурани ўқимайсан», дедилар. Язид айтди: Абу Имрон уни тарк этмас, доимо уни шом намозида ўқир эди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَحَسَنُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا خَيْرَ فِيمَنْ لَا يُضِيفُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: u zot: «Mehmon kutmaydigan kishida yaxshilik yoʻq», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: у зот: «Меҳмон кутмайдиган кишида яхшилик йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ مِشْرَحِ بْنِ هَاعَانَ الْمَعَافِرِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ كَانَ الْقُرْآنُ فِي إِهَابٍ مَا مَسَّتْهُ النَّارُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning: «Agar Qurʼon bir teri (charm) ichida boʻlsa, olov unga tegmas edi», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг: «Агар Қуръон бир тери (чарм) ичида бўлса, олов унга тегмас эди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي أَبُو السَّمْحِ حَدَّثَنِي أَبُو قَبِيلٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي اثْنَتَيْنِ الْقُرْآنَ وَاللَّبَنَ أَمَّا اللَّبَنُ فَيَبْتَغُونَ الرِّيفَ وَيَتَّبِعُونَ الشَّهَوَاتِ وَيَتْرُكُونَ الصَّلَوَاتِ وَأَمَّا الْقُرْآنُ فَيَتَعَلَّمُهُ الْمُنَافِقُونَ فَيُجَادِلُونَ بِهِ الْمُؤْمِنِينَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Men ummatim uchun ikki narsadan qoʻrqaman: Qurʼon va sut. Sutga kelsak — obod (serunum) yerlarni izlab, shahvatlarga ergashadilar va namozlarni tark etadilar. Qurʼonga kelsak — uni munofiqlar oʻrganadilar-da, u bilan moʻminlarga qarshi tortishadilar».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мен умматим учун икки нарсадан қўрқаман: Қуръон ва сут. Сутга келсак — обод (серунум) ерларни излаб, шаҳватларга эргашадилар ва намозларни тарк этадилар. Қуръонга келсак — уни мунофиқлар ўрганадилар-да, у билан мўминларга қарши тортишадилар».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي مَنْصُورٍ عَنْ دُخَيْنٍ الْحَجْرِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ إِلَيْهِ رَهْطٌ فَبَايَعَ تِسْعَةً وَأَمْسَكَ عَنْ وَاحِدٍ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ بَايَعْتَ تِسْعَةً وَتَرَكْتَ هَذَا قَالَ إِنَّ عَلَيْهِ تَمِيمَةً فَأَدْخَلَ يَدَهُ فَقَطَعَهَا فَبَايَعَهُ وَقَالَ مَنْ عَلَّقَ تَمِيمَةً فَقَدْ أَشْرَكَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺning huzurlariga bir guruh kishi keldi; u zot toʻqqiz kishi bilan bayʼatlashdilar, bittasidan esa (qoʻllarini) tortdilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, toʻqqiz kishi bilan bayʼatlashdingiz, mana bunisini tark etdingiz?» dedilar. U zot: «Uning ustida tumor bor», dedilar. Shunda u qoʻlini (kiyimiga) solib, uni uzib tashladi; soʻng u zot u bilan bayʼatlashdilar va: «Kim tumor osib olsa, batahqiq, u shirk keltiribdi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига бир гуруҳ киши келди; у зот тўққиз киши билан байъатлашдилар, биттасидан эса (қўлларини) тортдилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, тўққиз киши билан байъатлашдингиз, мана бунисини тарк этдингиз?» дедилар. У зот: «Унинг устида тумор бор», дедилар. Шунда у қўлини (кийимига) солиб, уни узиб ташлади; сўнг у зот у билан байъатлашдилар ва: «Ким тумор осиб олса, батаҳқиқ, у ширк келтирибди», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا النَّذْرُ كَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ الْيَمِينِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Nazrning kafforati — qasamning kafforatidir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Назрнинг каффорати — қасамнинг каффоратидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ بَعْجَةَ الْجُهَنِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحَايَا بَيْنَ أَصْحَابِهِ فَصَارَ لِعُقْبَةَ جَذَعَةٌ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي صَارَتْ لِي جَذَعَةٌ قَالَ ضَحِّ بِهَا

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ ashoblari orasida qurbonliklarni taqsimladilar va Uqbaga bir jazaʼa tegdi. Men: «Ey Allohning Rasuli, menga bir jazaʼa tegdi», dedim. U zot: «Uni qurbonlik qil», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ ашоблари орасида қурбонликларни тақсимладилар ва Уқбага бир жазаъа тегди. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга бир жазаъа тегди», дедим. У зот: «Уни қурбонлик қил», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنِي الْأَسْلَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبُو عَلِيٍّ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ فِي مَخْرَجٍ خَرَجْنَاهُ فَحَانَتْ صَلَاةٌ فَسَأَلْنَاهُ أَنْ يَؤُمَّنَا فَأَبَى عَلَيْنَا وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَؤُمُّ عَبْدٌ قَوْمًا إِلَّا تَوَلَّى مَا كَانَ عَلَيْهِمْ فِي صَلَاتِهِمْ إِنْ أَحْسَنَ فَلَهُ وَإِنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهِ

Abu Ali al-Hamdoniy aytdi: Biz Uqba ibn Omir bilan bir safarga chiqdik. Namoz vaqti boʻlganida, biz undan bizga imomlik qilishini soʻradik, u esa bosh tortdi va: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Qaysi bir banda bir qavmga imom boʻlsa, ularning namozidagi (masʼuliyat)ni oʻz zimmasiga oladi: yaxshi qilsa — oʻziga, yomon qilsa — oʻz zarariga›, deganlarini eshitganman», dedi.Абу Али ал-Ҳамдоний айтди: Биз Уқба ибн Омир билан бир сафарга чиқдик. Намоз вақти бўлганида, биз ундан бизга имомлик қилишини сўрадик, у эса бош тортди ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Қайси бир банда бир қавмга имом бўлса, уларнинг намозидаги (масъулият)ни ўз зиммасига олади: яхши қилса — ўзига, ёмон қилса — ўз зарарига›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْكَيِّ وَكَانَ يَكْرَهُ شُرْبَ الْحَمِيمِ وَكَانَ إِذَا اكْتَحَلَ اكْتَحَلَ وِتْرًا وَإِذَا اسْتَجْمَرَ اسْتَجْمَرَ وِتْرًا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kuydirish (kayy) bilan davolanishdan qaytardilar; qaynoq (narsa) ichishni yoqtirmas edilar; surma tortsalar toq (marta) tortar, istijmor qilsalar toq (marta) qilar edilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ куйдириш (кайй) билан даволанишдан қайтардилар; қайноқ (нарса) ичишни ёқтирмас эдилар; сурма тортсалар тоқ (марта) тортар, истижмор қилсалар тоқ (марта) қилар эдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هُبَيْرَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَجْمَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَجْمِرْ وِتْرًا وَإِذَا اكْتَحَلَ فَلْيَكْتَحِلْ وِتْرًا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz istijmor qilsa, toq (marta) qilsin; surma tortsa, toq (marta) tortsin», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз истижмор қилса, тоқ (марта) қилсин; сурма тортса, тоқ (марта) тортсин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هُبَيْرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اكْتَحَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْتَحِلْ وِتْرًا وَإِذَا اسْتَجْمَرَ فَلْيَسْتَجْمِرْ وِتْرًا

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz surma tortsa, toq (marta) tortsin; istijmor qilsa, toq (marta) qilsin», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз сурма тортса, тоқ (марта) тортсин; истижмор қилса, тоқ (марта) қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ مِثْلَهُ سَوَاءً قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ حَدَّثَهُ أَنَّ مَوْلًى لِشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ وَحُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ يَقُولَانِقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلْ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ قَوْسُكَ

Uqba ibn Omir va Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhumo) shunday der edilar: Rasululloh ﷺ: «Kamoning senga qaytargan (ov)ini yeyaver», dedilar.Уқба ибн Омир ва Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эдилар: Расулуллоҳ ﷺ: «Камонинг сенга қайтарган (ов)ини еявер», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ مَوْلَى شُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ وَحُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ يَقُولَانِقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلْ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ قَوْسُكَ

Uqba ibn Omir va Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhumo) shunday der edilar: Rasululloh ﷺ: «Kamoning senga qaytargan (ov)ini yeyaver», dedilar.Уқба ибн Омир ва Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эдилар: Расулуллоҳ ﷺ: «Камонинг сенга қайтарган (ов)ини еявер», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ عَبْد اللَّهِ وَأَظُنُّ أَنِّي سَمِعْتُهُ مِنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ هِشَامَ بْنَ أَبِي رُقَيَّةَ حَدَّثَهُ قَالَسَمِعْتُ مَسْلَمَةَ بْنَ مَخْلَدٍ وَهُوَ قَاعِدٌ عَلَى الْمِنْبَرِ يَخْطُبُ النَّاسَ وَهُوَ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَمَا لَكُمْ فِي الْعَصَبِ وَالْكَتَّانِ مَا يَكْفِيكُمْ عَنْ الْحَرِيرِ وَهَذَا رَجُلٌ فِيكُمْ يُخْبِرُكُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ يَا عُقْبَةُ فَقَامَ عُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ وَأَنَا أَسْمَعُ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَذِبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ وَأَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا حُرِمَهُ أَنْ يَلْبَسَهُ فِي الْآخِرَةِ

Hisham ibn Abu Ruqayya aytdi: Men Maslama ibn Maxladni minbarda oʻtirib, odamlarga xutba qilayotgan holda shunday deganini eshitdim: Ey odamlar! Asab va zigʻir matolarida sizlarni haririy (ipak)dan behojat qiladigan narsa yoʻqmi? Mana bu kishi orangizda boʻlib, sizlarga Rasululloh ﷺdan xabar beradi. Tur, ey Uqba! Shunda Uqba ibn Omir turdi, men eshitib turardim, va u dedi: Men Rasululloh ﷺning: «Kim menga qasddan yolgʻon toʻqisa, doʻzaxdan oʻz oʻrnini tayyorlab olsin», deganlarini eshitdim. Yana guvohlik beramanki, u zot: «Kim dunyoda haririy (ipak) kiysa, oxiratda uni kiyish undan man qilinadi», der edilar.Ҳишам ибн Абу Руқайя айтди: Мен Маслама ибн Махладни минбарда ўтириб, одамларга хутба қилаётган ҳолда шундай деганини эшитдим: Эй одамлар! Асаб ва зиғир матоларида сизларни ҳаририй (ипак)дан беҳожат қиладиган нарса йўқми? Мана бу киши орангизда бўлиб, сизларга Расулуллоҳ ﷺдан хабар беради. Тур, эй Уқба! Шунда Уқба ибн Омир турди, мен эшитиб турардим, ва у деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким менга қасддан ёлғон тўқиса, дўзахдан ўз ўрнини тайёрлаб олсин», деганларини эшитдим. Яна гувоҳлик бераманки, у зот: «Ким дунёда ҳаририй (ипак) кийса, охиратда уни кийиш ундан ман қилинади», дер эдилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَاهُ ابْنُ وَهْبٍ قَالَ سُرَيْجٌ عَنْ عَمْرٍو قَالَ هَارُونُ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي عَلِيٍّ ثُمَامَةَ بْنِ شُفَيٍّ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ {وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ} أَلَا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ أَلَا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ أَلَا إِنَّ الْقُوَّةَ الرَّمْيُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni minbar ustida turib shunday deganlarini eshitdim: «{Va ularga qarshi qoʻlingizdan kelgancha kuch tayyorlab qoʻyinglar} (Anfol 60). Ogoh boʻlinglar! Albatta, kuch — otishdir! Ogoh boʻlinglar! Albatta, kuch — otishdir! Ogoh boʻlinglar! Albatta, kuch — otishdir!»Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни минбар устида туриб шундай деганларини эшитдим: «{Ва уларга қарши қўлингиздан келганча куч тайёрлаб қўйинглар} (Анфол 60). Огоҳ бўлинглар! Албатта, куч — отишдир! Огоҳ бўлинглар! Албатта, куч — отишдир! Огоҳ бўлинглар! Албатта, куч — отишдир!»

حَدَّثَنَا هَارُونُ وَسُرَيْجُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي عَلِيٍّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَتُفْتَحُ عَلَيْكُمْ أَرَضُونَ وَيَكْفِيكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَلَا يُعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَلْهُوَ بِأَسْهُمِهِ قَالَ سُرَيْجٌ ثُمَامَةَ بْنِ شُفَيٍّ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Sizlarga yerlar fath qilib beriladi va Alloh azza va jalla sizlarga kifoya qiladi. Bas, biringiz oʻz oʻqlari bilan mashq qilishdan ojiz qolmasin».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Сизларга ерлар фатҳ қилиб берилади ва Аллоҳ азза ва жалла сизларга кифоя қилади. Бас, бирингиз ўз ўқлари билан машқ қилишдан ожиз қолмасин».

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ مِنْ ذَاتِ الْجَنْبِ شَهِيدٌ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yon ogʻrigʻidan oʻlgan kishi shahiddir», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ён оғриғидан ўлган киши шаҳиддир», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مِشْرَحُ بْنُ هَاعَانَ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ مُرَابِطًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أُجْرِيَ عَلَيْهِ أَجْرُهُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim Alloh azza va jalla yoʻlida chegara qoʻriqlab turgan holda vafot etsa, uning ajri unga yozilib turaveradi».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким Аллоҳ азза ва жалла йўлида чегара қўриқлаб турган ҳолда вафот этса, унинг ажри унга ёзилиб тураверади».

حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَأَبُو سَعِيدٍ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا مِشْرَحُ بْنُ هَاعَانَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّ مَيِّتٍ يُخْتَمُ عَلَى عَمَلِهِ إِلَّا الْمُرَابِطَ قَالَ يَحْيَى فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يُجْرَى عَلَيْهِ أَجْرُ عَمَلِهِ حَتَّى يَبْعَثَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Har bir oʻlganning ameli muhrlanadi; faqat chegara qoʻriqlab turgan kishi bundan mustasno» — Yahyo (oʻz rivoyatida): «Alloh yoʻlida», dedi — «zero uning ameli ajri Alloh azza va jalla uni qayta tiriltirgunicha oʻziga yozilib turadi».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ҳар бир ўлганнинг амели муҳрланади; фақат чегара қўриқлаб турган киши бундан мустасно» — Яҳё (ўз ривоятида): «Аллоҳ йўлида», деди — «зеро унинг амели ажри Аллоҳ азза ва жалла уни қайта тирилтиргунича ўзига ёзилиб туради».

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى وَمُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ غُلَامًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مُوسَى فِي حَدِيثِهِ سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَتَرَكَتْ حُلِيًّا أَفَأَتَصَدَّقُ بِهِ عَنْهَا قَالَ أُمُّكَ أَمَرَتْكَ بِذَلِكَ قَالَ لَا قَالَ فَأَمْسِكْ عَلَيْكَ حُلِيَّ أُمِّكَحَدَّثَنَاه أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَعْنِي الْمُقْرِئَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir oʻsmir Nabiy ﷺning huzurlariga keldi — Muso oʻz hadisida: bir kishi Rasululloh ﷺdan soʻradi, dedi — va: «Yo Rasululloh, onam vafot etib, zeb-ziynat qoldirdi; uni onam nomidan sadaqa qilaymi?» dedi. U zot: «Onang senga buni buyurdimi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, onangning zeb-ziynatini oʻzingda saqla», dedilar. Buni bizga Abu Abdurrahmon — yaʼni al-Muqriʼ — ham rivoyat qildi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир ўсмир Набий ﷺнинг ҳузурларига келди — Мусо ўз ҳадисида: бир киши Расулуллоҳ ﷺдан сўради, деди — ва: «Ё Расулуллоҳ, онам вафот этиб, зеб-зийнат қолдирди; уни онам номидан садақа қилайми?» деди. У зот: «Онанг сенга буни буюрдими?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, онангнинг зеб-зийнатини ўзингда сақла», дедилар. Буни бизга Абу Абдурраҳмон — яъни ал-Муқриъ — ҳам ривоят қилди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ وَالْحَسَنُ بْنُ ثَوْبَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَصَدَّقَ بِحُلِيٍّ كَانَ لِأُمِّهِ عَنْ أُمِّهِ بَعْدَ مَوْتِهَا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَتْكَ بِذَلِكَ قَالَ لَا قَالَ فَلَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan onasi vafot etganidan keyin uning zeb-ziynatini onasi nomidan sadaqa qilish haqida soʻradi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Onang senga buni buyurdimi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, yoʻq», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан онаси вафот этганидан кейин унинг зеб-зийнатини онаси номидан садақа қилиш ҳақида сўради. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Онанг сенга буни буюрдими?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عُشَّانَةَ حَيُّ بْنُ يُؤْمِنَ الْمَعَافِرِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَدْنُو الشَّمْسُ مِنْ الْأَرْضِ فَيَعْرَقُ النَّاسُ فَمِنْ النَّاسِ مَنْ يَبْلُغُ عَرَقُهُ عَقِبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ إِلَى نِصْفِ السَّاقِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ الْعَجُزَ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ الْخَاصِرَةَ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ مَنْكِبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ عُنُقَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَبْلُغُ وَسَطَ فِيهِ وَأَشَارَ بِيَدِهِ فَأَلْجَمَهَا فَاهُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُشِيرُ هَكَذَا وَمِنْهُمْ مَنْ يُغَطِّيهِ عَرَقُهُ وَضَرَبَ بِيَدِهِ إِشَارَةً

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Quyosh yerga yaqinlashadi va odamlar terlaydi. Odamlardan shundaylari borki, teri tovonlariga yetadi; shundaylari borki, boldirining oʻrtasiga yetadi; shundaylari borki, tizzalariga yetadi; shundaylari borki, dumbasiga yetadi; shundaylari borki, beliga yetadi; shundaylari borki, ikki yelkasiga yetadi; shundaylari borki, boʻyniga yetadi; shundaylari borki, ogʻzining oʻrtasiga yetadi» — u zot qoʻllari bilan ishora qilib, uni ogʻizlariga jilov qildilar; men Rasululloh ﷺning shunday ishora qilganlarini koʻrdim — «shundaylari borki, teri uni butunlay qoplab oladi». Va u zot qoʻllari bilan ishora qilib koʻrsatdilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Қуёш ерга яқинлашади ва одамлар терлайди. Одамлардан шундайлари борки, тери товонларига етади; шундайлари борки, болдирининг ўртасига етади; шундайлари борки, тиззаларига етади; шундайлари борки, думбасига етади; шундайлари борки, белига етади; шундайлари борки, икки елкасига етади; шундайлари борки, бўйнига етади; шундайлари борки, оғзининг ўртасига етади» — у зот қўллари билан ишора қилиб, уни оғизларига жилов қилдилар; мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай ишора қилганларини кўрдим — «шундайлари борки, тери уни бутунлай қоплаб олади». Ва у зот қўллари билан ишора қилиб кўрсатдилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عُشَّانَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا تَطَهَّرَ الرَّجُلُ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ يَرْعَى الصَّلَاةَ كَتَبَ لَهُ كَاتِبَاهُ أَوْ كَاتِبُهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ يَخْطُوهَا إِلَى الْمَسْجِدِ عَشْرَ حَسَنَاتٍ وَالْقَاعِدُ يَرْعَى الصَّلَاةَ كَالْقَانِتِ وَيُكْتَبُ مِنْ الْمُصَلِّينَ مِنْ حِينِ يَخْرُجُ مِنْ بَيْتِهِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kishi tahoratlanib, soʻng namozni kutgan holda masjid tomon yursa, uning ikki kotibi — yoki kotibi — masjidga tashlagan har bir qadami evaziga unga oʻn savob yozadi. Namozni kutib oʻtirgan kishi esa (Allohga) itoat qilib turuvchi kabidir va u uyidan chiqqanidan to qaytguniga qadar namoz oʻquvchilar qatorida yoziladi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Киши таҳоратланиб, сўнг намозни кутган ҳолда масжид томон юрса, унинг икки котиби — ёки котиби — масжидга ташлаган ҳар бир қадами эвазига унга ўн савоб ёзади. Намозни кутиб ўтирган киши эса (Аллоҳга) итоат қилиб турувчи кабидир ва у уйидан чиққанидан то қайтгунига қадар намоз ўқувчилар қаторида ёзилади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيُّ عَمَّنْ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاعِيًا فَاسْتَأْذَنْتُهُ أَنْ آكُلَ مِنْ الصَّدَقَةِ فَأَذِنَ لِي

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ meni zakot yigʻuvchi qilib joʻnatdilar. Men u zotdan sadaqadan yeyishga izn soʻradim, u zot menga izn berdilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ мени закот йиғувчи қилиб жўнатдилар. Мен у зотдан садақадан ейишга изн сўрадим, у зот менга изн бердилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عُشَّانَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَعْجَبُ رَبُّكَ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ رَاعِي غَنَمٍ فِي رَأْسِ الشَّظِيَّةِ لِلْجَبَلِ يُؤَذِّنُ بِالصَّلَاةِ وَيُصَلِّي فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا إِلَى عَبْدِي هَذَا يُؤَذِّنُ وَيُقِيمُ يَخَافُ شَيْئًا قَدْ غَفَرْتُ لَهُ وَأَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا عُشَّانَةَ الْمَعَافِرِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَعْجَبُ رَبُّكَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ يَخَافُ مِنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُ فَأَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) shunday dedilar: Men Rasululloh ﷺning bunday deganlarini eshitdim: «Robbingiz togʻ choʻqqisidagi qoyada turib namozga azon aytayotgan va namoz oʻqiyotgan qoʻy-echki choʻponidan xursand boʻladi. Bas, Alloh azza va jalla: ‹Mana bu bandamga qaranglar, u azon aytadi, namozni iqomat qiladi, (Mendan) bir narsadan qoʻrqadi. Men uni magʻfirat qildim va uni jannatga kiritdim›, deydi.» Boshqa rivoyatda shu maʼnoni zikr qildi, faqat unda: «Mendan qoʻrqadi. Men uni magʻfirat qildim va uni jannatga kiritdim», deyilgan.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) шундай дедилар: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг бундай деганларини эшитдим: «Роббингиз тоғ чўққисидаги қояда туриб намозга азон айтаётган ва намоз ўқиётган қўй-эчки чўпонидан хурсанд бўлади. Бас, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Мана бу бандамга қаранглар, у азон айтади, намозни иқомат қилади, (Мендан) бир нарсадан қўрқади. Мен уни мағфират қилдим ва уни жаннатга киритдим›, дейди.» Бошқа ривоятда шу маънони зикр қилди, фақат унда: «Мендан қўрқади. Мен уни мағфират қилдим ва уни жаннатга киритдим», дейилган.

حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَاهِرُ بِالْقُرْآنِ كَالْجَاهِرِ بِالصَّدَقَةِ وَالْمُسِرُّ بِالْقُرْآنِ كَالْمُسِرِّ بِالصَّدَقَةِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni ovoz chiqarib oshkora oʻqiydigan kishi sadaqani oshkora beradigan kishiga oʻxshaydi, Qurʼonni ichida yashirib oʻqiydigan kishi esa sadaqani yashirin beradigan kishiga oʻxshaydi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни овоз чиқариб ошкора ўқийдиган киши садақани ошкора берадиган кишига ўхшайди, Қуръонни ичида яшириб ўқийдиган киши эса садақани яширин берадиган кишига ўхшайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ اقْرَءُوا هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ اللَّتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فَإِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَعْطَاهُنَّ أَوْ أَعْطَانِيهِنَّ مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning minbar ustida turib shunday deganlarini eshitdim: «Baqara surasining oxiridagi mana bu ikki oyatni oʻqinglar; zero Robbim azza va jalla ularni — yoki menga ularni — Arsh ostidan ato etdi».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг минбар устида туриб шундай деганларини эшитдим: «Бақара сурасининг охиридаги мана бу икки оятни ўқинглар; зеро Роббим азза ва жалла уларни — ёки менга уларни — Арш остидан ато этди».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَنْسَابَكُمْ هَذِهِ لَيْسَتْ بِمَسَبَّةٍ عَلَى أَحَدٍ كُلُّكُمْ بَنُو آدَمَ طَفُّ الصَّاعِ لَمْ تَمْلَئُوهُ لَيْسَ لِأَحَدٍ عَلَى أَحَدٍ فَضْلٌ إِلَّا بِدِينٍ أَوْ تَقْوَى وَكَفَى بِالرَّجُلِ أَنْ يَكُونَ بَذِيًّا بَخِيلًا فَاحِشًا

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, mana bu nasablaringiz birov uchun soʻkish (sababi) emas. Barchangiz Odam farzandlarisiz, toʻldirilmagan soʻning chekkalari kabisiz. Hech kimning boshqa birov ustidan din yoki taqvodan boshqa fazli yoʻq. Kishining fahsh soʻzlovchi, baxil va qoʻpol boʻlishi (yomonlik uchun) kifoyadir», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мана бу насабларингиз биров учун сўкиш (сабаби) эмас. Барчангиз Одам фарзандларисиз, тўлдирилмаган сўнинг чеккалари кабисиз. Ҳеч кимнинг бошқа биров устидан дин ёки тақводан бошқа фазли йўқ. Кишининг фаҳш сўзловчи, бахил ва қўпол бўлиши (ёмонлик учун) кифоядир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ كَعْبِ بْنِ عَلْقَمَةَ حَدَّثَنِي مَوْلًى لِعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ قُلْتُ لِعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍإِنَّ لَنَا جِيرَانًا يَشْرَبُونَ الْخَمْرَ قَالَ اسْتُرْ عَلَيْهِمْ قَالَ مَا أَسْتُرُ عَلَيْهِمْ أُرِيدُ أَنْ أَذْهَبَ أَجِيءَ بِالشُّرَطِ عَلَيْهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ عُقْبَةُ وَيْحَكَ مَهْلًا عَلَيْهِمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَأَى عَوْرَةً فَسَتَرَهَا كَانَ كَمَنْ اسْتَحْيَا مَوْءُودَةً مِنْ قَبْرِهَا

Uqba ibn Omirning bir mavlosi aytdi: Men Uqba ibn Omirga: «Bizning qoʻshnilarimiz bor, ular xamr ichadilar», dedim. U: «Ularning (aybini) yopgin», dedi. Men: «Ularning aybini yopmayman, borib ular ustiga posbonlarni olib kelmoqchiman», dedim. Shunda Uqba unga: «Voy senga, ularga sekinroq boʻl! Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim bir aybni koʻrib, uni yopsa, tiriklayin koʻmilgan qizni qabridan tirik olib chiqqan kishi kabidir›, deganlarini eshitganman», dedi.Уқба ибн Омирнинг бир мавлоси айтди: Мен Уқба ибн Омирга: «Бизнинг қўшниларимиз бор, улар хамр ичадилар», дедим. У: «Уларнинг (айбини) ёпгин», деди. Мен: «Уларнинг айбини ёпмайман, бориб улар устига посбонларни олиб келмоқчиман», дедим. Шунда Уқба унга: «Вой сенга, уларга секинроқ бўл! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким бир айбни кўриб, уни ёпса, тириклайин кўмилган қизни қабридан тирик олиб чиққан киши кабидир›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ رَجِلٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ صَلَّى غَيْرَ سَاهٍ وَلَا لَاهٍ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَقَالَ يَحْيَى مَرَّةً غُفِرَ مَا كَانَ قَبْلَهَا مِنْ سَيِّئَةٍ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim tahorat qilib, tahoratni goʻzal qilsa, soʻng gʻaflatsiz va beparvoliksiz namoz oʻqisa, avvalgi gunohi kechiriladi». Yahyo bir marta: «Undan avvalgi yomonliklar kechiriladi», dedi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким таҳорат қилиб, таҳоратни гўзал қилса, сўнг ғафлатсиз ва бепарволиксиз намоз ўқиса, аввалги гуноҳи кечирилади». Яҳё бир марта: «Ундан аввалги ёмонликлар кечирилади», деди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي بَكْرُ بْنُ سَوَادَةَ أَنَّ رَجُلًا حَدَّثَهُ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ قَيْسٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ صَلَّى صَلَاةً غَيْرَ سَاهٍ وَلَا لَاهٍ كُفِّرَ عَنْهُ مَا كَانَ قَبْلَهَا مِنْ شَيْءٍ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim tahorat qilib, tahoratni goʻzal qilsa, soʻng gʻaflatsiz va beparvoliksiz namoz oʻqisa, undan avvalgi narsalar kechiriladi».Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким таҳорат қилиб, таҳоратни гўзал қилса, сўнг ғафлатсиз ва бепарволиксиз намоз ўқиса, ундан аввалги нарсалар кечирилади».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ السِّيْلَحِينِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ رُزَيْقٍ الثَّقَفِيِّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ رُزَيْقٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَقْبَلْ رُخْصَةَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ كَانَ عَلَيْهِ مِنْ الذُّنُوبِ مِثْلُ جِبَالِ عَرَفَةَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh azza va jallaning ruxsatini qabul qilmasa, uning zimmasida Arafot togʻlaridek gunoh boʻladi», dedilar.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ азза ва жалланинг рухсатини қабул қилмаса, унинг зиммасида Арафот тоғларидек гуноҳ бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ مُسْلِمٍ أَنْ يُغَيِّبَ مَا بِسِلْعَتِهِ عَنْ أَخِيهِ إِنْ عَلِمَ بِهَا تَرَكَهَا

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon musulmonning birodaridir. Musulmon kishiga oʻz molidagi (ayb)ni birodaridan yashirishi halol emas; agar u buni bilganida, uni tark etardi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон мусулмоннинг биродаридир. Мусулмон кишига ўз молидаги (айб)ни биродаридан яшириши ҳалол эмас; агар у буни билганида, уни тарк этарди», дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَسِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْخَثْعَمِيِّ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ مُجَاهِدٍ اللَّخْمِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَلَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي يَا عُقْبَةُ بْنَ عَامِرٍ صِلْ مَنْ قَطَعَكَ وَأَعْطِ مَنْ حَرَمَكَ وَاعْفُ عَمَّنْ ظَلَمَكَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي يَا عُقْبَةُ بْنَ عَامِرٍ أَمْلِكْ لِسَانَكَ وَابْكِ عَلَى خَطِيئَتِكَ وَلْيَسَعْكَ بَيْتُكَ قَالَ ثُمَّ لَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي يَا عُقْبَةُ بْنَ عَامِرٍ أَلَا أُعَلِّمُكَ سُوَرًا مَا أُنْزِلَتْ فِي التَّوْرَاةِ وَلَا فِي الزَّبُورِ وَلَا فِي الْإِنْجِيلِ وَلَا فِي الْفُرْقَانِ مِثْلُهُنَّ لَا يَأْتِيَنَّ عَلَيْكَ لَيْلَةٌ إِلَّا قَرَأْتَهُنَّ فِيهَا قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِقَالَ عُقْبَةُ فَمَا أَتَتْ عَلَيَّ لَيْلَةٌ إِلَّا قَرَأْتُهُنَّ فِيهَا وَحُقَّ لِي أَنْ لَا أَدَعَهُنَّ وَقَدْ أَمَرَنِي بِهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ فَرْوَةُ بْنُ مُجَاهِدٍ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَلَا فَرُبَّ مَنْ لَا يَمْلِكُ لِسَانَهُ أَوْ لَا يَبْكِي عَلَى خَطِيئَتِهِ وَلَا يَسَعُهُ بَيْتُهُ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺga yoʻliqdim. U zot menga: «Ey Uqba ibn Omir, sen bilan aloqani uzgan bilan aloqa qil, seni mahrum qilganga ber va senga zulm qilganni avf et», dedilar. Soʻng men Rasululloh ﷺning huzurlariga keldim. U zot menga: «Ey Uqba ibn Omir, tilingni tiy, xatoing uchun yigʻla va uying senga kifoya qilsin», dedilar. Soʻng men Rasululloh ﷺga yoʻliqdim. U zot menga: «Ey Uqba ibn Omir, senga shunday suralarni oʻrgatmaymi — ularning mislisi na Tavrotda, na Zaburda, na Injilda, na Furqonda nozil qilingan; sen ularni oʻqimagan biror kecha senga kelmasin: {Qul huvallohu ahad}, {Qul aʼuzu bi robbil falaq} va {Qul aʼuzu bi robbin nos}», dedilar. Uqba aytdi: Shundan keyin men ularni oʻqimagan biror kecha menga kelmadi; Rasululloh ﷺ menga ularni buyurgan ekan, ularni tark etmaslik menga haqdir. Farva ibn Mujohid bu hadisni rivoyat qilganida: «Ogoh boʻlinglar! Qanchadan-qancha kishi borki, tilini tiymaydi, xatosi uchun yigʻlamaydi va uyi unga kifoya qilmaydi», der edi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺга йўлиқдим. У зот менга: «Эй Уқба ибн Омир, сен билан алоқани узган билан алоқа қил, сени маҳрум қилганга бер ва сенга зулм қилганни авф эт», дедилар. Сўнг мен Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдим. У зот менга: «Эй Уқба ибн Омир, тилингни тий, хатоинг учун йиғла ва уйинг сенга кифоя қилсин», дедилар. Сўнг мен Расулуллоҳ ﷺга йўлиқдим. У зот менга: «Эй Уқба ибн Омир, сенга шундай сураларни ўргатмайми — уларнинг мислиси на Тавротда, на Забурда, на Инжилда, на Фурқонда нозил қилинган; сен уларни ўқимаган бирор кеча сенга келмасин: {Қул ҳуваллоҳу аҳад}, {Қул аъузу би роббил фалақ} ва {Қул аъузу би роббин нос}», дедилар. Уқба айтди: Шундан кейин мен уларни ўқимаган бирор кеча менга келмади; Расулуллоҳ ﷺ менга уларни буюрган экан, уларни тарк этмаслик менга ҳақдир. Фарва ибн Мужоҳид бу ҳадисни ривоят қилганида: «Огоҳ бўлинглар! Қанчадан-қанча киши борки, тилини тиймайди, хатоси учун йиғламайди ва уйи унга кифоя қилмайди», дер эди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِرَجُلٍ يُقَالُ لَهُ ذُو الْبِجَادَيْنِ إِنَّهُ أَوَّاهٌ وَذَلِكَ أَنَّهُ كَانَ كَثِيرَ الذِّكْرِ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْقُرْآنِ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ فِي الدُّعَاءِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Zul-Bijodayn deb ataladigan bir kishi haqida: «Albatta u avvohdir (koʻp yolvoruvchidir)», dedilar. Bu shuning uchun ediki, u Qurʼonda Alloh azza va jallani koʻp zikr qilar va duoda ovozini koʻtarar edi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Зул-Бижодайн деб аталадиган бир киши ҳақида: «Албатта у аввоҳдир (кўп ёлворувчидир)», дедилар. Бу шунинг учун эдики, у Қуръонда Аллоҳ азза ва жаллани кўп зикр қилар ва дуода овозини кўтарар эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍوَرَكِبَ أَبُو أَيُّوبَ إِلَى عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ إِلَى مِصْرَ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ أَمْرٍ لَمْ يَبْقَ مِمَّنْ حَضَرَهُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا أَنَا وَأَنْتَ كَيْفَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي سَتْرِ الْمُؤْمِنِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَتَرَ مُؤْمِنًا فِي الدُّنْيَا عَلَى عَوْرَةٍ سَتَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِفَرَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَمَا حَلَّ رَحْلَهُ يُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ

Ibn Jurayj aytdi: Abu Ayyub Uqba ibn Omirning huzuriga Misrga bordi va: «Men sendan bir ish haqida soʻrayman; uni Rasululloh ﷺ bilan birga hozir boʻlganlardan mendan va sendan boshqa hech kim qolmadi. Sen Rasululloh ﷺning moʻminning aybini yopish haqida qanday deganlarini eshitgansan?» dedi. U: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim dunyoda bir moʻminning aybini yopsa, Alloh azza va jalla qiyomat kuni uning aybini yopadi›, deganlarini eshitdim», dedi. Bas, u Madinaga qaytdi va yukini yechmasdan turib bu hadisni rivoyat qildi.Ибн Журайж айтди: Абу Айюб Уқба ибн Омирнинг ҳузурига Мисрга борди ва: «Мен сендан бир иш ҳақида сўрайман; уни Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳозир бўлганлардан мендан ва сендан бошқа ҳеч ким қолмади. Сен Расулуллоҳ ﷺнинг мўминнинг айбини ёпиш ҳақида қандай деганларини эшитгансан?» деди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким дунёда бир мўминнинг айбини ёпса, Аллоҳ азза ва жалла қиёмат куни унинг айбини ёпади›, деганларини эшитдим», деди. Бас, у Мадинага қайтди ва юкини ечмасдан туриб бу ҳадисни ривоят қилди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ ثَنَا لَيْثٌ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُقَالَ اتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ رَاكِبٌ فَوَضَعْتُ يَدِي عَلَى قَدَمِهِ فَقُلْتُ أَقْرِئْنِي سُورَةَ هُودٍ أَوْ سُورَةَ يُوسُفَ فَقَالَ لَنْ تَقْرَأَ شَيْئًا أَبْلَغَ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ning ortlaridan yurdim, u zot ulov ustida edilar. Qoʻlimni u zotning oyoqlariga qoʻyib: ‹Ey Rasululloh, menga Hud surasi bilan Yusuf surasini oʻqiting›, dedim. Shunda u zot: ‹Sen Alloh huzurida {Ayting: panoh soʻrayman tong Robbisidan} suradan koʻra taʼsirliroq narsani hech oʻqimaysan›, dedilar».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ортларидан юрдим, у зот улов устида эдилар. Қўлимни у зотнинг оёқларига қўйиб: ‹Эй Расулуллоҳ, менга Ҳуд сураси билан Юсуф сурасини ўқитинг›, дедим. Шунда у зот: ‹Сен Аллоҳ ҳузурида {Айтинг: паноҳ сўрайман тонг Роббисидан} сурадан кўра таъсирлироқ нарсани ҳеч ўқимайсан›, дедилар».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ شَيْخٍ مِنْ مَعَافِرَ قَالَ سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا تَوَضَّأَ الرَّجُلُ فَأَتَى الْمَسْجِدَ كَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ يَخْطُوهَا عَشْرَ حَسَنَاتٍ فَإِذَا صَلَّى فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ قَعَدَ فِيهِ كَانَ كَالصَّائِمِ الْقَانِتِ حَتَّى يَرْجِعَ

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kishi tahorat qilib, soʻng masjidga kelsa, Alloh azza va jalla unga tashlagan har bir qadami evaziga oʻn savob yozadi. Masjidda namoz oʻqib, soʻng unda oʻtirsa, qaytguniga qadar roʻzador, (Allohga) itoat qilib turuvchi kishi kabi boʻladi».Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Киши таҳорат қилиб, сўнг масжидга келса, Аллоҳ азза ва жалла унга ташлаган ҳар бир қадами эвазига ўн савоб ёзади. Масжидда намоз ўқиб, сўнг унда ўтирса, қайтгунига қадар рўзадор, (Аллоҳга) итоат қилиб турувчи киши каби бўлади».

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عُشَّانَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ يَقُولُ لَا أَقُولُ الْيَوْمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَمْ يَقُلْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ عَلَيَّ مَا لَمْ أَقُلْ فَلْيَتَبَوَّأْ بَيْتًا مِنْ جَهَنَّمَ وَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ رَجُلَانِ مِنْ أُمَّتِي يَقُومُ أَحَدُهُمَا مِنْ اللَّيْلِ فَيُعَالِجُ نَفْسَهُ إِلَى الطَّهُورِ وَعَلَيْهِ عُقَدٌ فَيَتَوَضَّأُ فَإِذَا وَضَّأَ يَدَيْهِ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا مَسَحَ رَأْسَهُ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا وَضَّأَ وَجْهَهُ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا مَسَحَ رَأْسَهُ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا وَضَّأَ رِجْلَيْهِ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَيَقُولُ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ لِلَّذِينَ وَرَاءَ الْحِجَابِ انْظُرُوا إِلَى عَبْدِي هَذَا يُعَالِجُ نَفْسَهُ مَا سَأَلَنِي عَبْدِي هَذَا فَهُوَ لَهُ

Abu Ushona Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdi: Bugun men Rasululloh ﷺ nomidan u zot aytmagan narsani aytmayman. Men Rasululloh ﷺning: «Kim men aytmagan narsani mendan (deb) aytsa, jahannamdan bir uy tayyorlab olsin», deganlarini eshitdim. Yana men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Ummatimdan ikki kishi; ulardan biri kechasi turib, tahoratga oʻzini majbur qiladi, uning ustida esa tugunlar bor. Bas, u tahorat qiladi: qoʻllarini yuvsa bir tugun yechiladi, boshiga mash tortsa bir tugun yechiladi, yuzini yuvsa bir tugun yechiladi, boshiga mash tortsa bir tugun yechiladi, oyoqlarini yuvsa bir tugun yechiladi. Shunda Robb azza va jalla hijob ortidagilarga: ‹Mana bu bandamga qaranglar, u oʻzini majbur qilmoqda. Bu bandam Mendan nima soʻrasa, u oʻshaniki›, deydi».Абу Ушона Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитди: Бугун мен Расулуллоҳ ﷺ номидан у зот айтмаган нарсани айтмайман. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким мен айтмаган нарсани мендан (деб) айтса, жаҳаннамдан бир уй тайёрлаб олсин», деганларини эшитдим. Яна мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Умматимдан икки киши; улардан бири кечаси туриб, таҳоратга ўзини мажбур қилади, унинг устида эса тугунлар бор. Бас, у таҳорат қилади: қўлларини ювса бир тугун ечилади, бошига маш тортса бир тугун ечилади, юзини ювса бир тугун ечилади, бошига маш тортса бир тугун ечилади, оёқларини ювса бир тугун ечилади. Шунда Робб азза ва жалла ҳижоб ортидагиларга: ‹Мана бу бандамга қаранглар, у ўзини мажбур қилмоқда. Бу бандам Мендан нима сўраса, у ўшаники›, дейди».

حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو قَبِيلٍ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ الْمَعَافِرِيِّ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ إِلَى الْمَسْجِدِ كُتِبَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ يَخْطُوهَا عَشْرُ حَسَنَاتٍ وَالْقَاعِدُ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ كَالْقَانِتِ وَيُكْتَبُ مِنْ الْمُصَلِّينَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى بَيْتِهِحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنِ ابْنِ لَهِيعَةَ حَدَّثَنِي أَبُو قَبِيلٍ عَنْ أَبِي عُشَّانَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim uyidan masjidga chiqsa, tashlagan har bir qadami evaziga unga oʻn savob yoziladi. Masjidda namozni kutib oʻtirgan kishi esa (Allohga) itoat qilib turuvchi kabidir va uyiga qaytguniga qadar namoz oʻquvchilar qatorida yoziladi», dedilar. Boshqa (sanad) bilan Nabiy ﷺdan: «Kim uyidan chiqsa», deb shuning mislini zikr qildi. Yana boshqasida: «Kim uyidan chiqsa», deb hadisni zikr qildi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким уйидан масжидга чиқса, ташлаган ҳар бир қадами эвазига унга ўн савоб ёзилади. Масжидда намозни кутиб ўтирган киши эса (Аллоҳга) итоат қилиб турувчи кабидир ва уйига қайтгунига қадар намоз ўқувчилар қаторида ёзилади», дедилар. Бошқа (санад) билан Набий ﷺдан: «Ким уйидан чиқса», деб шунинг мислини зикр қилди. Яна бошқасида: «Ким уйидан чиқса», деб ҳадисни зикр қилди.