حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ قَابُوسَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي لَيْسَ فِي جَوْفِهِ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْءٌ كَالْبَيْتِ الْخَرِبِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, ichida Qurʼondan hech narsa boʻlmagan kishi vayron uyga oʻxshaydi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ичида Қуръондан ҳеч нарса бўлмаган киши вайрон уйга ўхшайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ خَالِدِ بْنِ حَازِمٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مسْلَمَةَ ، حَدَّثَنَا أَبُو سِنَانٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ مَأْدُبَةُ اللَّهِ، فَخُذُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ، فَإِنِّي لَا أَعْلَمُ شَيْئًا أَصْفَرَ مِنْ خَيْرٍ، مِنْ بَيْتٍ لَيْسَ فِيهِ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ شَيْءٌ، وَإِنَّ الْقَلْبَ الَّذِي لَيْسَ فِيهِ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ شَيْءٌ، خَرِبٌ كَخَرَابِ الْبَيْتِ الَّذِي لَا سَاكِنَ لَهُ "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Albatta, bu Qurʼon Allohning ziyofatidir, bas, undan qodir boʻlganingizcha olinglar. Zero men Allohning Kitobidan hech narsa boʻlmagan uydan koʻra yaxshilikdan quruqroq narsani bilmayman. Ichida Allohning Kitobidan hech narsa boʻlmagan qalb esa, sokini yoʻq uyning vayron boʻlgani kabi vayrondir».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Албатта, бу Қуръон Аллоҳнинг зиёфатидир, бас, ундан қодир бўлганингизча олинглар. Зеро мен Аллоҳнинг Китобидан ҳеч нарса бўлмаган уйдан кўра яхшиликдан қуруқроқ нарсани билмайман. Ичида Аллоҳнинг Китобидан ҳеч нарса бўлмаган қалб эса, сокини йўқ уйнинг вайрон бўлгани каби вайрондир».

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ قَبِيصَةُ ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " تَعَلَّمُوا هَذَا الْقُرْآنَ، فَإِنَّكُمْ تُؤْجَرُونَ بِتِلَاوَتِهِ بِكُلِّ حَرْفٍ عَشْرَ حَسَنَاتٍ، أَمَا إِنِّي لَا أَقُولُ بِ ( الم )، وَلَكِنْ بِأَلِفٍ، وَلَامٍ، وَمِيمٍ، بِكُلِّ حَرْفٍ عَشْرُ حَسَنَاتٍ "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Bu Qurʼonni oʻrganinglar, chunki sizlar uning tilovatiga har bir harf uchun oʻn hasana bilan ajr olasizlar. Ogoh boʻlinglar, men (Alif Lom Mim) bittadir demayapman, balki alif bir, lom bir, mim bir — har bir harf uchun oʻn hasana (bordir)».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Бу Қуръонни ўрганинглар, чунки сизлар унинг тиловатига ҳар бир ҳарф учун ўн ҳасана билан ажр оласизлар. Огоҳ бўлинглар, мен (Алиф Лом Мим) биттадир демаяпман, балки алиф бир, лом бир, мим бир — ҳар бир ҳарф учун ўн ҳасана (бордир)».

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ ، حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى هُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ ، حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ عِنَانٍ الْحَنَفِيُّ : أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَقُولُ : " إِنَّ الْبَيْتَ لَيَتَّسِعُ عَلَى أَهْلِهِ وَتَحْضُرُهُ الْمَلَائِكَةُ وَتَهْجُرُهُ الشَّيَاطِينُ، وَيَكْثُرُ خَيْرُهُ أَنْ يُقْرَأَ فِيهِ الْقُرْآنُ، وَإِنَّ الْبَيْتَ لَيَضِيقُ عَلَى أَهْلِهِ وَتَهْجُرُهُ الْمَلَائِكَةُ، وَتَحْضُرُهُ الشَّيَاطِينُ، وَيَقِلُّ خَيْرُهُ، أَنْ لَا يُقْرَأَ فِيهِ الْقُرْآنُ "

Hafs ibn Inon al-Hanafiydan rivoyat qilinadiki, Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytar edi: «Albatta, uy ahliga keng boʻladi, unga farishtalar hozir boʻladi, shaytonlar undan uzoqlashadi va yaxshiligi koʻpayadi — bu unda Qurʼon oʻqilgani (uchun)dir. Albatta, uy ahliga tor boʻladi, farishtalar undan uzoqlashadi, shaytonlar unga hozir boʻladi va yaxshiligi kamayadi — bu unda Qurʼon oʻqilmagani (uchun)dir».Ҳафс ибн Инон ал-Ҳанафийдан ривоят қилинадики, Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтар эди: «Албатта, уй аҳлига кенг бўлади, унга фаришталар ҳозир бўлади, шайтонлар ундан узоқлашади ва яхшилиги кўпаяди — бу унда Қуръон ўқилгани (учун)дир. Албатта, уй аҳлига тор бўлади, фаришталар ундан узоқлашади, шайтонлар унга ҳозир бўлади ва яхшилиги камаяди — бу унда Қуръон ўқилмагани (учун)дир».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ ، عَنْ مِشْرَحِ بْنِ هَاعَانَ ، قَالَ : سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ ، يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " لَوْ جُعِلَ الْقُرْآنُ فِي إِهَابٍ، ثُمَّ أُلْقِيَ فِي النَّارِ، مَا احْتَرَقَ "

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning: «Agar Qurʼon bir teriga (charmga) solinib, soʻng olovga tashlansa, u yonmas edi», deganlarini eshitdim.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Агар Қуръон бир терига (чармга) солиниб, сўнг оловга ташланса, у ёнмас эди», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ، يَقُولُ : " اقْرَءُوا الْقُرْآنَ، فَإِنَّهُ نِعْمَ الشَّفِيعُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ "، إِنَّهُ يَقُولُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ : يَا رَبِّ، حَلِّهِ حِلْيَةَ الْكَرَامَةِ، فَيُحَلَّى حِلْيَةَ الْكَرَامَةِ، يَا رَبِّ، اكْسُهُ كِسْوَةَ الْكَرَامَةِ، فَيُكْسَى كِسْوَةَ الْكَرَامَةِ، يَا رَبِّ، أَلْبِسْهُ تَاجَ الْكَرَامَةِ، يَا رَبِّ، ارْضَ عَنْهُ، فَلَيْسَ بَعْدَ رِضَاكَ شَيْءٌ "

Abu Solih aytdi: Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: «Qurʼonni oʻqinglar, zero u qiyomat kuni naqadar yaxshi shafoatchidir. U qiyomat kuni aytadi: ‹Ey Robbim, uni karomat ziynati bilan bezagin›, bas, u karomat ziynati bilan bezaladi. ‹Ey Robbim, unga karomat kiyimini kiygizgin›, bas, unga karomat kiyimi kiygiziladi. ‹Ey Robbim, unga karomat tojini kiygizgin. Ey Robbim, undan rozi boʻlgin, zero Sening rozilingdan keyin (undan afzal) hech narsa yoʻq›».Абу Солиҳ айтди: Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: «Қуръонни ўқинглар, зеро у қиёмат куни нақадар яхши шафоатчидир. У қиёмат куни айтади: ‹Эй Роббим, уни каромат зийнати билан безагин›, бас, у каромат зийнати билан безалади. ‹Эй Роббим, унга каромат кийимини кийгизгин›, бас, унга каромат кийими кийгизилади. ‹Эй Роббим, унга каромат тожини кийгизгин. Эй Роббим, ундан рози бўлгин, зеро Сенинг розилингдан кейин (ундан афзал) ҳеч нарса йўқ›».

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَزَارِيُّ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " يَجِيءُ الْقُرْآنُ يَشْفَعُ لِصَاحِبِهِ، يَقُولُ : يَا رَبِّ لِكُلِّ عَامِلٍ عُمَالَةٌ مِنْ عَمَلِهِ، وَإِنِّي كُنْتُ أَمْنَعُهُ اللَّذَّةَ وَالنَّوْمَ، فَأَكْرِمْهُ، فَيُقَالُ : ابْسُطْ يَمِينَكَ، فَتُمْلَأُ مِنْ رِضْوَانِ اللَّهِ، ثُمَّ يُقَالُ : ابْسُطْ شِمَالَكَ، فَتُمْلَأُ مِنْ رِضْوَانِ اللَّهِ، وَيُكْسَى كِسْوَةَ الْكَرَامَةِ، وَيُحَلَّى بِحِلْيَةِ الْكَرَامَةِ، وَيُلْبَسُ تَاجَ الْكَرَامَةِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: «Qurʼon kelib, oʻz sohibiga shafoat qiladi va aytadi: ‹Ey Robbim, har bir amal qiluvchi uchun oʻz amalidan (bir) ish haqi bordir; men esa uni lazzat va uyqudan toʻsar edim, bas, unga karam qilgin›. Shunda: ‹Oʻng qoʻlingni yoy› deyiladi va u Allohning rizvoni bilan toʻldiriladi; soʻng: ‹Chap qoʻlingni yoy› deyiladi va u Allohning rizvoni bilan toʻldiriladi; unga karomat kiyimi kiygiziladi, karomat ziynati bilan bezaladi va boshiga karomat toji qoʻyiladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: «Қуръон келиб, ўз соҳибига шафоат қилади ва айтади: ‹Эй Роббим, ҳар бир амал қилувчи учун ўз амалидан (бир) иш ҳақи бордир; мен эса уни лаззат ва уйқудан тўсар эдим, бас, унга карам қилгин›. Шунда: ‹Ўнг қўлингни ёй› дейилади ва у Аллоҳнинг ризвони билан тўлдирилади; сўнг: ‹Чап қўлингни ёй› дейилади ва у Аллоҳнинг ризвони билан тўлдирилади; унга каромат кийими кийгизилади, каромат зийнати билан безалади ва бошига каромат тожи қўйилади».

أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَزَارِيُّ ، عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، قَالَ : " الْقُرْآنُ يَشْفَعُ لِصَاحِبِهِ، فَيُكْسَى حُلَّةَ الْكَرَامَةِ، ثُمَّ يَقُولُ : رَبِّ زِدْهُ، فَيُكْسَى تَاجَ الْكَرَامَةِ، قَالَ : فَيَقُولُ : رَبِّ زِدْهُ، فَآتِهِ، وَآتِهِ. .. قَالَ : يَقُولُ : رِضَائِي " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : قَالَ وُهَيْبُ بْنُ الْوَرْدِ : اجْعَلْ قِرَاءَتَكَ الْقُرْآنَ عِلْمًا، وَلَا تَجْعَلْهُ عَمَلًا

Abu Solih dedi: «Qurʼon oʻz sohibiga shafoat qiladi, bas, unga karomat hullasi kiygiziladi. Soʻng u: ‹Ey Robbim, unga ziyoda qilgin› deydi, bas, unga karomat toji kiygiziladi. U yana: ‹Ey Robbim, unga ziyoda qilgin› deydi. (Alloh): ‹Unga ato et, unga ato et› (deydi)». U dedi: (Alloh) aytadi: «Roziligim (bordir)». Abu Muhammad aytdi: Vuhayb ibn al-Vard aytdi: «Qurʼon oʻqishingni ilm qilgin, uni (quruq) amal qilib qoʻymagin».Абу Солиҳ деди: «Қуръон ўз соҳибига шафоат қилади, бас, унга каромат ҳулласи кийгизилади. Сўнг у: ‹Эй Роббим, унга зиёда қилгин› дейди, бас, унга каромат тожи кийгизилади. У яна: ‹Эй Роббим, унга зиёда қилгин› дейди. (Аллоҳ): ‹Унга ато эт, унга ато эт› (дейди)». У деди: (Аллоҳ) айтади: «Розилигим (бордир)». Абу Муҳаммад айтди: Вуҳайб ибн ал-Вард айтди: «Қуръон ўқишингни илм қилгин, уни (қуруқ) амал қилиб қўймагин».

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ الْفَزَارِيُّ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ أَنْ يَجِدَ ثَلَاثَ خَلِفَاتٍ سِمَانٍ، قَالُوا : نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ : " فَثَلَاثُ آيَاتٍ يَقْرَؤُهُنَّ أَحَدُكُمْ، خَيْرٌ لَهُ مِنْهُنَّ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Birortangiz oʻz ahli (oilasi) huzuriga qaytib kelganida, u yerda uchta katta, semiz, boʻgʻoz tuya topishni yoqtirarmidi?» dedilar. Ular: «Ha, ey Allohning Rasuli», dedilar. U zot: «Unday boʻlsa, birortangiz oʻqiydigan uchta oyat unga ulardan koʻra yaxshiroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангиз ўз аҳли (оиласи) ҳузурига қайтиб келганида, у ерда учта катта, семиз, бўғоз туя топишни ёқтирармиди?» дедилар. Улар: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дедилар. У зот: «Ундай бўлса, бирортангиз ўқийдиган учта оят унга улардан кўра яхшироқдир», дедилар.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ هُوَ الْهَجَرِيُّ ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ مَأْدُبَةُ اللَّهِ، فَتَعَلَّمُوا مِنْ مَأْدُبَتِهِ مَا اسْتَطَعْتُمْ، إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ حَبْلُ اللَّهِ، وَالنُّورُ الْمُبِينُ، وَالشِّفَاءُ النَّافِعُ، عِصْمَةٌ لِمَنْ تَمَسَّكَ بِهِ، وَنَجَاةٌ لِمَنْ اتَّبَعَهُ، لَا يَزِيغُ فَيَسْتَعْتِبُ، وَلَا يَعْوَجُّ فَيُقَوَّمُ، وَلَا تَنْقَضِي عَجَائِبُهُ، وَلَا يَخْلَقُ عَنْ كَثْرَةِ الرَّدِّ، فَاتْلُوهُ، فَإِنَّ اللَّهَ يَأْجُرُكُمْ عَلَى تِلَاوَتِهِ بِكُلِّ حَرْفٍ عَشْرَ حَسَنَاتٍ، أَمَا إِنِّي لَا أَقُولُ ( الم ) وَلَكِنْ بِأَلِفٍ، وَلَامٍ، وَمِيمٍ "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Albatta, bu Qurʼon Allohning ziyofatidir, bas, Uning ziyofatidan qodir boʻlganingizcha oʻrganinglar. Albatta, bu Qurʼon Allohning arqoni, yorugʻ nur va foydali shifodir; unga mahkam yopishgan kishi uchun himoya, unga ergashgan kishi uchun najotdir. U ogʻmaydiki, uzr soʻralsin; qiyshaymaydiki, toʻgʻrilansin. Uning ajoyibotlari tugamaydi, koʻp takrorlanishdan eskirmaydi. Bas, uni tilovat qilinglar, zero Alloh sizlarga uning tilovati uchun har bir harfga oʻn hasana ajr beradi. Ogoh boʻlinglar, men (Alif Lom Mim) bittadir demayapman, balki alif bir, lom bir va mim birdir».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Албатта, бу Қуръон Аллоҳнинг зиёфатидир, бас, Унинг зиёфатидан қодир бўлганингизча ўрганинглар. Албатта, бу Қуръон Аллоҳнинг арқони, ёруғ нур ва фойдали шифодир; унга маҳкам ёпишган киши учун ҳимоя, унга эргашган киши учун нажотдир. У оғмайдики, узр сўралсин; қийшаймайдики, тўғрилансин. Унинг ажойиботлари тугамайди, кўп такрорланишдан эскирмайди. Бас, уни тиловат қилинглар, зеро Аллоҳ сизларга унинг тиловати учун ҳар бир ҳарфга ўн ҳасана ажр беради. Огоҳ бўлинглар, мен (Алиф Лом Мим) биттадир демаяпман, балки алиф бир, лом бир ва мим бирдир».

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَيَّانَ ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ ، قَالَ : قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا خَطِيبًا فَحَمِدَ، اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ : " يَا أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَنِي رَسُولُ رَبِّي، فَأُجِيبَهُ، وَإِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ الثَّقَلَيْنِ : أَوَّلُهُمَا كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ الْهُدَى وَالنُّورُ، فَتَمَسَّكُوا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَخُذُوا بِهِ " فَحَثَّ عَلَيْهِ وَرَغَّبَ فِيهِ، ثُمَّ قَالَ : " وَأَهْلَ بَيْتِي، أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي، ثَلَاثَ مَرَّاتٍ "

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir kuni xutba qilib turdilar, Allohga hamd va sano aytdilar, soʻng dedilar: «Ey odamlar, men ham faqat bir insonman; Robbimning elchisi kelishi yaqin, men esa unga javob beraman. Albatta, men sizlarda ikki ogʻir (narsa)ni qoldirmoqdaman: ularning birinchisi Allohning Kitobidir, unda hidoyat va nur bordir; bas, Allohning Kitobiga mahkam yopishinglar va uni tutinglar». U zot unga qiziqtirdilar va ragʻbat berdilar. Soʻng: «Va (ikkinchisi) ahli baytimdir; ahli baytim haqida sizlarga Allohni eslataman», dedilar — uch marta (takrorladilar).Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир куни хутба қилиб турдилар, Аллоҳга ҳамд ва сано айтдилар, сўнг дедилар: «Эй одамлар, мен ҳам фақат бир инсонман; Роббимнинг элчиси келиши яқин, мен эса унга жавоб бераман. Албатта, мен сизларда икки оғир (нарса)ни қолдирмоқдаман: уларнинг биринчиси Аллоҳнинг Китобидир, унда ҳидоят ва нур бордир; бас, Аллоҳнинг Китобига маҳкам ёпишинглар ва уни тутинглар». У зот унга қизиқтирдилар ва рағбат бердилар. Сўнг: «Ва (иккинчиси) аҳли байтимдир; аҳли байтим ҳақида сизларга Аллоҳни эслатаман», дедилар — уч марта (такрорладилар).

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَنْبَأَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : " إِنَّ هَذَا الصِّرَاطَ مُحْتَضَرٌ، تَحْضُرُهُ الشَّيَاطِينُ يُنَادُونَ : يَا عِبَادَ اللَّهِ، هَذَا الطَّرِيقُ، فَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ، فَإِنَّ حَبْلَ اللَّهِ الْقُرْآنُ "

Abu Voil aytdi: Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Albatta, bu yoʻlda (kutib turuvchilar) bor: unga shaytonlar hozir boʻlib: ‹Ey Allohning bandalari, yoʻl mana bu› deb chaqiradilar. Bas, Allohning arqoniga mahkam yopishinglar, zero Allohning arqoni — Qurʼondir».Абу Воил айтди: Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Албатта, бу йўлда (кутиб турувчилар) бор: унга шайтонлар ҳозир бўлиб: ‹Эй Аллоҳнинг бандалари, йўл мана бу› деб чақирадилар. Бас, Аллоҳнинг арқонига маҳкам ёпишинглар, зеро Аллоҳнинг арқони — Қуръондир».

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَتْنَا عَبْدَةُ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ : " إِنَّ قَارِئَ الْقُرْآنِ وَالْمُتَعَلِّمَ تُصَلِّي عَلَيْهِمْ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يَخْتِمُوا السُّورَةَ، فَإِذَا أَقْرَأَ أَحَدُكُمْ السُّورَةَ، فَلْيُؤَخِّرْ مِنْهَا آيَتَيْنِ حَتَّى يَخْتِمَهَا مِنْ آخِرِ النَّهَارِ كَيْ مَا تُصَلِّي الْمَلَائِكَةُ عَلَى الْقَارِئِ وَالْمُقْرِئِ مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ إِلَى آخِرِهِ "

Xolid ibn Maʼdon dedi: «Albatta, Qurʼon oʻqiydigan va oʻrganadigan kishilarga farishtalar surani tugatgunlaricha salovot aytadilar. Bas, birortangiz surani oʻqitsa, undan ikki oyatni keyinga qoldirsin va uni kun oxirida tugatsin — toki farishtalar oʻqiyotgan va oʻqitayotgan kishiga kun boshidan kun oxirigacha salovot aytsinlar».Холид ибн Маъдон деди: «Албатта, Қуръон ўқийдиган ва ўрганадиган кишиларга фаришталар сурани тугатгунларича саловот айтадилар. Бас, бирортангиз сурани ўқитса, ундан икки оятни кейинга қолдирсин ва уни кун охирида тугатсин — токи фаришталар ўқиётган ва ўқитаётган кишига кун бошидан кун охиригача саловот айтсинлар».

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَنْبَأَنَا حَرِيزٌ ، عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيِّ ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ : أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ : " اقْرَءُوا الْقُرْآنَ، وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ هَذِهِ الْمَصَاحِفُ الْمُعَلَّقَةُ، فَإِنَّ اللَّهَ لَنْ يُعَذِّبَ قَلْبًا وَعَى الْقُرْآنَ "

Abu Umoma (roziyallohu anhu) aytar edi: «Qurʼonni oʻqinglar, mana bu osib qoʻyilgan mushaflar sizlarni gʻururga ketkazmasin, zero Alloh Qurʼonni oʻzida saqlagan qalbni hargiz azoblamaydi».Абу Умома (розияллоҳу анҳу) айтар эди: «Қуръонни ўқинглар, мана бу осиб қўйилган мушафлар сизларни ғурурга кетказмасин, зеро Аллоҳ Қуръонни ўзида сақлаган қалбни ҳаргиз азобламайди».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ ، قَالَ : " : اقْرَءُوا الْقُرْآنَ، وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ هَذِهِ الْمَصَاحِفُ الْمُعَلَّقَةُ، فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُعَذِّبُ قَلْبًا وَعَى الْقُرْآنَ "

Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu) dedi: «Qurʼonni oʻqinglar, mana bu osib qoʻyilgan mushaflar sizlarni gʻururga ketkazmasin, zero Alloh Qurʼonni oʻzida saqlagan qalbni azoblamaydi».Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу) деди: «Қуръонни ўқинглар, мана бу осиб қўйилган мушафлар сизларни ғурурга кетказмасин, зеро Аллоҳ Қуръонни ўзида сақлаган қалбни азобламайди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ ، عَنْ مَعْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ : " لَيْسَ مِنْ مُؤَدِّبٍ إِلَّا وَهُوَ يُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى أَدَبُهُ، وَإِنَّ أَدَبَ اللَّهِ الْقُرْآنُ "

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu) dedi: «Har bir odob oʻrgatuvchi oʻzining odobi qabul qilinishini yaxshi koʻradi; Allohning odobi esa — Qurʼondir».Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) деди: «Ҳар бир одоб ўргатувчи ўзининг одоби қабул қилинишини яхши кўради; Аллоҳнинг одоби эса — Қуръондир».

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، قَالَ : كَانَ عَبْدُ اللَّهِ ، يَقُولُ : " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ مَأْدُبَةُ اللَّهِ، فَمَنْ دَخَلَ فِيهِ، فَهُوَ آمِنٌ "

Abu al-Ahvas aytdi: Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) aytar edi: «Albatta, bu Qurʼon Allohning ziyofatidir; kim unga kirsa, u omondadir».Абу ал-Аҳвас айтди: Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) айтар эди: «Албатта, бу Қуръон Аллоҳнинг зиёфатидир; ким унга кирса, у омондадир».

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " مَنْ أَحَبَّ الْقُرْآنَ، فَلْيُبْشِرْ "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Kim Qurʼonni sevsa, xushxabar olsin (suyunsin)».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Ким Қуръонни севса, хушхабар олсин (суюнсин)».

حَدَّثَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " مَنْ أَحَبَّ الْقُرْآنَ، فَلْيُبْشِرْ "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Kim Qurʼonni sevsa, xushxabar olsin (suyunsin)».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Ким Қуръонни севса, хушхабар олсин (суюнсин)».

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَنْبَأَنَا هَمَّامٌ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النُّجُودِ ، عَنِ الشَّعْبِيِّ : أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ كَانَ يَقُولُ : " يَجِيءُ الْقُرْآنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَشْفَعُ لِصَاحِبِهِ، فَيَكُونُ لَهُ قَائِدًا إِلَى الْجَنَّةِ، وَيَشْهَدُ عَلَيْهِ، وَيَكُونُ لَهُ سَائِقًا إِلَى النَّارِ "

Shaʼbiydan rivoyat qilinadiki, Ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytar edi: «Qurʼon qiyomat kuni kelib, oʻz sohibiga shafoat qiladi va unga jannatga boshlovchi boʻladi; yoki uning zarariga guvohlik beradi va unga doʻzaxga haydovchi boʻladi».Шаъбийдан ривоят қилинадики, Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтар эди: «Қуръон қиёмат куни келиб, ўз соҳибига шафоат қилади ва унга жаннатга бошловчи бўлади; ёки унинг зарарига гувоҳлик беради ва унга дўзахга ҳайдовчи бўлади».

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ ، حَدَّثَنَا بُدَيْلٌ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ لِلَّهِ أَهْلِينَ مِنَ النَّاسِ، قِيلَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَنْ هُمْ؟ قَالَ : أَهْلُ الْقُرْآنِ "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Allohning odamlar ichida oʻz ahli bordir», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, ular kimlar?» deb soʻrashdi. U zot: «Ular Qurʼon ahlidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳнинг одамлар ичида ўз аҳли бордир», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, улар кимлар?» деб сўрашди. У зот: «Улар Қуръон аҳлидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ ، عَنْ مُغِيثٍ ، عَنْ كَعْبٍ ، قَالَ : " عَلَيْكُمْ بِالْقُرْآنِ، فَإِنَّهُ فَهْمُ الْعَقْلِ، وَنُورُ الْحِكْمَةِ، وَيَنَابِيعُ الْعِلْمِ، وَأَحْدَثُ الْكُتُبِ بِالرَّحْمَنِ عَهْدًا، وَقَالَ فِي التَّوْرَاةِ : يَا مُحَمَّدُ ، إِنِّي مُنَزِّلٌ عَلَيْكَ تَوْرَاةً حَدِيثَةً، تَفْتَحُ فِيهَا أَعْيُنًا عُمْيًا، وَآذَانًا صُمًّا، وَقُلُوبًا غُلْفًا "

Kaʼbdan rivoyat qilinadi, u dedi: «Qurʼonni lozim tutinglar, zero u aqlning fahmi, hikmatning nuri, ilmning buloqlaridir va Rahmon huzuridagi kitoblarning eng yangisidir. (Alloh) Tavrotda aytdi: ‹Ey Muhammad, Men senga yangi bir Tavrotni nozil qilaman; sen u bilan koʻr koʻzlarni, kar quloqlarni va parda tortilgan qalblarni ochasan›».Каъбдан ривоят қилинади, у деди: «Қуръонни лозим тутинглар, зеро у ақлнинг фаҳми, ҳикматнинг нури, илмнинг булоқларидир ва Раҳмон ҳузуридаги китобларнинг энг янгисидир. (Аллоҳ) Тавротда айтди: ‹Эй Муҳаммад, Мен сенга янги бир Тавротни нозил қиламан; сен у билан кўр кўзларни, кар қулоқларни ва парда тортилган қалбларни очасан›».

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ مِخْرَاقٍ ، عَنْ أَبِي إِيَاسٍ ، عَنْ أَبِي كِنَانَةَ ، عَنْ أَبِي مُوسَى ، أَنَّهُ قَالَ : " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ كَائِنٌ لَكُمْ أَجْرًا، وَكَائِنٌ لَكُمْ ذِكْرًا، وَكَائِنٌ بِكُمْ نُورًا، وَكَائِنٌ عَلَيْكُمْ وِزْرًا، اتَّبِعُوا الْقُرْآنَ، وَلَا يَتَّبِعْكُمْ الْقُرْآنُ، فَإِنَّهُ مَنْ يَتَّبِعْ الْقُرْآنَ، يَهْبِطْ بِهِ فِي رِيَاضِ الْجَنَّةِ، وَمَنْ اتَّبَعَهُ الْقُرْآنُ يَزُخُّ فِي قَفَاهُ، فَيَقْذِفُهُ فِي جَهَنَّمَ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : يَزُخُّ : يَدْفَعُ

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u dedi: «Albatta, bu Qurʼon sizlarga ajr boʻladi, sizlarga zikr boʻladi, sizlarga nur boʻladi va (yana u) sizlarning zararingizga yuk ham boʻladi. Qurʼonga ergashinglar, Qurʼon sizlarga ergashmasin; zero kim Qurʼonga ergashsa, u uni jannat bogʻlariga tushiradi; kimga Qurʼon ergashsa, uni ensasidan itaradi va jahannamga uloqtiradi». Abu Muhammad aytdi: yazuxxu — itaradi (degani).Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у деди: «Албатта, бу Қуръон сизларга ажр бўлади, сизларга зикр бўлади, сизларга нур бўлади ва (яна у) сизларнинг зарарингизга юк ҳам бўлади. Қуръонга эргашинглар, Қуръон сизларга эргашмасин; зеро ким Қуръонга эргашса, у уни жаннат боғларига туширади; кимга Қуръон эргашса, уни энсасидан итаради ва жаҳаннамга улоқтиради». Абу Муҳаммад айтди: язухху — итаради (дегани).

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَيُّوبَ ، قَالَ سَمِعْتُ عَمِّي إِيَاسَ بْنَ عَامِرٍ ، يَقُولُ : أَخَذَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ بِيَدِي، ثُمَّ قَالَ : " إِنَّكَ إِنْ بَقِيتَ، سَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثَلَاثَةُ أَصْنَافٍ : فَصِنْفٌ لِلَّهِ، وَصِنْفٌ لِلْجِدَالِ، وَصِنْفٌ لِلدُّنْيَا، وَمَنْ طَلَبَ بِهِ أَدْرَكَ "

Iyos ibn Omir aytdi: Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) qoʻlimdan ushlab, soʻng dedi: «Agar sen (shu zamonga) qolsang, Qurʼonni uch toifa oʻqiydigan boʻladi: bir toifa Alloh uchun, bir toifa tortishuv uchun, bir toifa esa dunyo uchun (oʻqiydi); kim u bilan (dunyoni) talab qilsa, unga erishadi».Иёс ибн Омир айтди: Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) қўлимдан ушлаб, сўнг деди: «Агар сен (шу замонга) қолсанг, Қуръонни уч тоифа ўқийдиган бўлади: бир тоифа Аллоҳ учун, бир тоифа тортишув учун, бир тоифа эса дунё учун (ўқийди); ким у билан (дунёни) талаб қилса, унга эришади».

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ : أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِأَبِي الدَّرْدَاءِ : " إِنَّ إِخْوَانَكَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ ، مِنْ أَهْلِ الذِّكْرِ، يُقْرِئُونَكَ السَّلَامَ. فَقَالَ : وَعَلَيْهِمْ السَّلَامُ، وَمُرْهُمْ فَلْيُعْطُوا الْقُرْآنَ بِخَزَائِمِهِمْ، فَإِنَّهُ يَحْمِلُهُمْ عَلَى الْقَصْدِ وَالسُّهُولَةِ، وَيُجَنِّبُهُمْ الْجَوْرَ وَالْحُزُونَةَ "

Abu Qilobadan rivoyat qilinadiki, bir kishi Abu Dardo (roziyallohu anhu)ga: «Kufa ahlidan boʻlgan zikr ahli birodarlaring senga salom yoʻllayaptilar», dedi. U: «Ularga ham salom boʻlsin. Ularga buyurgin, Qurʼonga jilovlarini topshirsinlar, zero u ularni moʻtadillik va yengillikka boshlaydi, zulm va qattiqlikdan uzoqlashtiradi», dedi.Абу Қилобадан ривоят қилинадики, бир киши Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)га: «Куфа аҳлидан бўлган зикр аҳли биродарларинг сенга салом йўллаяптилар», деди. У: «Уларга ҳам салом бўлсин. Уларга буюргин, Қуръонга жиловларини топширсинлар, зеро у уларни мўтадиллик ва енгилликка бошлайди, зулм ва қаттиқликдан узоқлаштиради», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ الْجُعْفِيُّ ، عَنْ حَمْزَةَ الزَّيَّاتِ ، عَنْ أَبِي الْمُخْتَارِ الطَّائِيِّ ، عَنْ ابْنِ أَخِي الْحَارِثِ ، عَنْ الْحَارِثِ ، قَالَ : دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ، فَإِذَا أُنَاسٌ يَخُوضُونَ فِي أَحَادِيثَ، فَدَخَلْتُ عَلَى عَلِيٍّ ، فَقُلْتُ : أَلَا تَرَى أَنَّ أُنَاسًا يَخُوضُونَ فِي الْأَحَادِيثِ فِي الْمَسْجِدِ؟ فَقَالَ : قَدْ فَعَلُوهَا؟ قُلْتُ : نَعَمْ، قَالَ : أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " سَتَكُونُ فِتَنٌ "، قُلْتُ : وَمَا الْمَخْرَجُ مِنْهَا؟ قَالَ : كِتَابُ اللَّهِ، كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ نَبَأُ مَا قَبْلَكُمْ، وَخَبَرُ مَا بَعْدَكُمْ، وَحُكْمُ مَا بَيْنَكُمْ، هُوَ الْفَصْلُ لَيْسَ بِالْهَزْلِ، هُوَ الَّذِي مَنْ تَرَكَهُ مِنْ جَبَّارٍ، قَصَمَهُ اللَّهُ، وَمَنْ ابْتَغَى الْهُدَى فِي غَيْرِهِ، أَضَلَّهُ اللَّهُ، فَهُوَ حَبْلُ اللَّهِ الْمَتِينُ، وَهُوَ الذِّكْرُ الْحَكِيمُ، وَهُوَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ، وَهُوَ الَّذِي لَا تَزِيغُ بِهِ الْأَهْوَاءُ، وَلَا تَلْتَبِسُ بِهِ الْأَلْسِنَةُ، وَلَا يَشْبَعُ مِنْهُ الْعُلَمَاءُ، وَلَا يَخْلَقُ عَنْ كَثْرَةِ الرَّدِّ، وَلَا تَنْقَضِي عَجَائِبُهُ، وَهُوَ الَّذِي لَمْ يَنْتَهِ الْجِنُّ إِذْ سَمِعَتْهُ أَنْ قَالُوا : # إِنَّا سَمِعْنَا قُرْءَانًا عَجَبًا سورة الجن آية 1 #، هُوَ الَّذِي مَنْ قَالَ بِهِ صَدَقَ، وَمَنْ حَكَمَ بِهِ عَدَلَ، وَمَنْ عَمِلَ بِهِ أُجِرَ، وَمَنْ دَعَا إِلَيْهِ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ " خُذْهَا إِلَيْكَ يَا أَعْوَرُ

Horis aytdi: Men masjidga kirdim, shu payt odamlar (turli) gaplarga shoʻngʻib ketgan edilar. Shunda Ali (roziyallohu anhu)nikiga kirib: «Odamlar masjidda gaplarga berilib ketganini koʻrmayapsizmi?» dedim. U: «Ular shuni qildilarmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U dedi: «Albatta men Rasululloh ﷺning: ‹Fitnalar boʻladi› deganlarini eshitganman». Men: «Undan chiqish yoʻli nima?» dedim. U dedi: «Allohning Kitobidir. Allohning Kitobida sizlardan oldingilarning xabari, sizlardan keyingilarning xabari va oranglardagi (ishlar)ning hukmi bordir. U haqni botildan ajratuvchidir, hazl emas. U shundayki, qaysi bir zoʻravon uni tark etsa, Alloh uni sindiradi; kim undan boshqada hidoyat qidirsa, Alloh uni adashtiradi. U Allohning mustahkam arqonidir, u hikmatli zikrdir, u toʻgʻri yoʻldir. U shundayki, havoyi nafslar uni ogʻdirolmaydi, tillar unda chalkashmaydi, olimlar undan toʻymaydi, koʻp takrorlanishdan eskirmaydi va uning ajoyibotlari tugamaydi. U shundayki, jinlar uni eshitganlarida: {Albatta, biz ajoyib bir Qurʼon eshitdik} (Jin 1) deyishdan toʻxtamadilar. U shundayki, kim u bilan soʻzlasa, rost soʻzlaydi; kim u bilan hukm qilsa, adolat qiladi; kim u bilan amal qilsa, ajr oladi; kim unga daʼvat qilsa, toʻgʻri yoʻlga hidoyat qilinadi». (Soʻng:) «Buni oʻzingga ol, ey Aʼvar», (dedi).Ҳорис айтди: Мен масжидга кирдим, шу пайт одамлар (турли) гапларга шўнғиб кетган эдилар. Шунда Али (розияллоҳу анҳу)никига кириб: «Одамлар масжидда гапларга берилиб кетганини кўрмаяпсизми?» дедим. У: «Улар шуни қилдиларми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У деди: «Албатта мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Фитналар бўлади› деганларини эшитганман». Мен: «Ундан чиқиш йўли нима?» дедим. У деди: «Аллоҳнинг Китобидир. Аллоҳнинг Китобида сизлардан олдингиларнинг хабари, сизлардан кейингиларнинг хабари ва оранглардаги (ишлар)нинг ҳукми бордир. У ҳақни ботилдан ажратувчидир, ҳазл эмас. У шундайки, қайси бир зўравон уни тарк этса, Аллоҳ уни синдиради; ким ундан бошқада ҳидоят қидирса, Аллоҳ уни адаштиради. У Аллоҳнинг мустаҳкам арқонидир, у ҳикматли зикрдир, у тўғри йўлдир. У шундайки, ҳавойи нафслар уни оғдиролмайди, тиллар унда чалкашмайди, олимлар ундан тўймайди, кўп такрорланишдан эскирмайди ва унинг ажойиботлари тугамайди. У шундайки, жинлар уни эшитганларида: {Албатта, биз ажойиб бир Қуръон эшитдик} (Жин 1) дейишдан тўхтамадилар. У шундайки, ким у билан сўзласа, рост сўзлайди; ким у билан ҳукм қилса, адолат қилади; ким у билан амал қилса, ажр олади; ким унга даъват қилса, тўғри йўлга ҳидоят қилинади». (Сўнг:) «Буни ўзингга ол, эй Аъвар», (деди).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ابْنِ سِنَانٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ ، عَنِ الْحَارِثِ ، عَنْ عَلِيٍّ ، قَالَ : قِيلَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أُمَّتَكَ سَتُفْتَتَنُ مِنْ بَعْدِكَ، قَالَ : فَسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ سُئِلَ : مَا الْمَخْرَجُ مِنْهَا؟ قَالَ : " الْكِتَابُ الْعَزِيزُ الَّذِي # لا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ سورة فصلت آية 42 # مَنِ ابْتَغَى الْهُدَى فِي غَيْرِهِ، فَقَدْ أَضَلَّهُ اللَّهُ، وَمَنْ وَلِيَ هَذَا الْأَمْرَ مِنْ جَبَّارٍ فَحَكَمَ بِغَيْرِهِ، قَصَمَهُ اللَّهُ، هُوَ الذِّكْرُ الْحَكِيمُ، وَالنُّورُ الْمُبِينُ، وَالصِّرَاطُ الْمُسْتَقِيمُ، فِيهِ خَبَرُ مَنْ قَبْلَكُمْ، وَنَبَأُ مَا بَعْدَكُمْ، وَحُكْمُ مَا بَيْنَكُمْ، وَهُوَ الْفَصْلُ لَيْسَ بِالْهَزْلِ، وَهُوَ الَّذِي سَمِعَتْهُ الْجِنُّ فَلَمْ تَتَنَاهَ أَنْ قَالُوا : # إِنَّا سَمِعْنَا قُرْءَانًا عَجَبًا سورة الجن آية 1 #، وَلَا يَخْلَقُ عَنْ كَثْرَةِ الرَّدِّ، وَلَا تَنْقَضِي عِبَرُهُ، وَلَا تَفْنَى عَجَائِبُهُ " ، ثُمَّ قَالَ عَلِيٌّ لِلْحَارِثِ : خُذْهَا إِلَيْكَ يَا أَعْوَرُ

Ali (roziyallohu anhu) aytdi: «Ey Allohning Rasuli, ummating sendan keyin fitnaga solinadi», deyildi. Rasululloh ﷺ soʻradilar yoki u zotdan: «Undan chiqish yoʻli nima?» deb soʻraldi. U zot dedilar: «Aziz Kitobdir; {unga oldidan ham, ortidan ham botil kelmaydi; u Hikmatli, Maqtovli (Zot) tomonidan nozil qilingandir} (Fussilat 42). Kim undan boshqada hidoyat qidirsa, Alloh uni adashtirgandir. Zoʻravonlardan kim bu ishga vali boʻlsa-yu, undan boshqasi bilan hukm qilsa, Alloh uni sindiradi. U hikmatli zikr, yorugʻ nur va toʻgʻri yoʻldir. Unda sizlardan oldingilarning xabari, sizlardan keyingilarning xabari va oranglardagi (ishlar)ning hukmi bordir. U haqni botildan ajratuvchidir, hazl emas. U shundayki, jinlar uni eshitganlarida: {Albatta, biz ajoyib bir Qurʼon eshitdik} (Jin 1) deyishdan toʻxtamadilar. U koʻp takrorlanishdan eskirmaydi, ibratlari tugamaydi, ajoyibotlari yoʻqolmaydi». Soʻng Ali Horisga: «Buni oʻzingga ol, ey Aʼvar», dedi.Али (розияллоҳу анҳу) айтди: «Эй Аллоҳнинг Расули, умматинг сендан кейин фитнага солинади», дейилди. Расулуллоҳ ﷺ сўрадилар ёки у зотдан: «Ундан чиқиш йўли нима?» деб сўралди. У зот дедилар: «Азиз Китобдир; {унга олдидан ҳам, ортидан ҳам ботил келмайди; у Ҳикматли, Мақтовли (Зот) томонидан нозил қилингандир} (Фуссилат 42). Ким ундан бошқада ҳидоят қидирса, Аллоҳ уни адаштиргандир. Зўравонлардан ким бу ишга вали бўлса-ю, ундан бошқаси билан ҳукм қилса, Аллоҳ уни синдиради. У ҳикматли зикр, ёруғ нур ва тўғри йўлдир. Унда сизлардан олдингиларнинг хабари, сизлардан кейингиларнинг хабари ва оранглардаги (ишлар)нинг ҳукми бордир. У ҳақни ботилдан ажратувчидир, ҳазл эмас. У шундайки, жинлар уни эшитганларида: {Албатта, биз ажойиб бир Қуръон эшитдик} (Жин 1) дейишдан тўхтамадилар. У кўп такрорланишдан эскирмайди, ибратлари тугамайди, ажойиботлари йўқолмайди». Сўнг Али Ҳорисга: «Буни ўзингга ол, эй Аъвар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ أَبِي حمزة ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ : # وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا سورة البقرة آية 269 #، قَالَ : " الْفَهْمَ بِالْقُرْآنِ "

Ibrohim {Kimga hikmat berilgan boʻlsa, unga koʻp yaxshilik berilibdi} (Baqara 269) (oyati) haqida aytdi: «(U) Qurʼonni fahmlashdir».Иброҳим {Кимга ҳикмат берилган бўлса, унга кўп яхшилик берилибди} (Бақара 269) (ояти) ҳақида айтди: «(У) Қуръонни фаҳмлашдир».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ وَرْقَاءَ ، عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ : # يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ سورة البقرة آية 269 #، قَالَ : " الْكِتَابَ يُؤْتِي إِصَابَتَهُ مَنْ يَشَاءُ "

Mujohid {U hikmatni Oʻzi xohlagan kishiga beradi} (Baqara 269) (oyati) haqida aytdi: «(U) Kitobdir; (Alloh) uni toʻgʻri anglashni Oʻzi xohlagan kishiga beradi».Мужоҳид {У ҳикматни Ўзи хоҳлаган кишига беради} (Бақара 269) (ояти) ҳақида айтди: «(У) Китобдир; (Аллоҳ) уни тўғри англашни Ўзи хоҳлаган кишига беради».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ خَيْثَمَةَ ، قَالَ : قَالَ لِامْرَأَتِهِ : " إِيَّاكِ أَنْ تُدْخِلِي بَيْتِي مَنْ يَشْرَبُ الْخَمْرَ، بَعْدَ أَنْ كَانَ يُقْرَأُ فِيهِ الْقُرْآنُ كُلَّ ثَلَاثٍ "

Aʼmash Xaysamadan rivoyat qiladi: U xotiniga: «Uyimda har uch (kecha)da Qurʼon oʻqilib turgan boʻlsa, unga xamr ichadigan kishini kiritishingdan ehtiyot boʻl», dedi.Аъмаш Хайсамадан ривоят қилади: У хотинига: «Уйимда ҳар уч (кеча)да Қуръон ўқилиб турган бўлса, унга хамр ичадиган кишини киритишингдан эҳтиёт бўл», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ ، عَنْ الْحَكَمِ ، عَنْ مِقْسَمٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : " مَا يَمْنَعُ أَحَدَكُمْ إِذَا رَجَعَ مِنْ سُوقِهِ، أَوْ مِنْ حَاجَتِهِ، فَاتَّكَأَ عَلَى فِرَاشِهِ، أَنْ يَقْرَأَ ثَلَاثَ آيَاتٍ مِنْ الْقُرْآنِ؟ ! "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) dedi: «Birortangiz bozoridan yoki hojatidan qaytib, toʻshagiga yonboshlaganida, Qurʼondan uchta oyat oʻqishga nima toʻsqinlik qiladi?!»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) деди: «Бирортангиз бозоридан ёки ҳожатидан қайтиб, тўшагига ёнбошлаганида, Қуръондан учта оят ўқишга нима тўсқинлик қилади?!»

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا النُّعْمَانُ بْنُ سَعْدٍ ، عَنْ عَلِيٍّ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ "

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz Qurʼonni oʻrgangan va uni oʻrgatgan kishidir», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз Қуръонни ўрганган ва уни ўргатган кишидир», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، أَخْبَرَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ عُبَيْدَةَ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ ، عَنْ عُثْمَانَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِنَّ خَيْرَكُمْ مَنْ عَلَّمَ الْقُرْآنَ، أَوْ تَعَلَّمَهُ " . قَالَ : أَقْرَأَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فِي إِمْرَةِ عُثْمَانَ حَتَّى كَانَ الْحَجَّاجُ، قَالَ : ذَاكَ أَقْعَدَنِي مَقْعَدِي هَذَا

Usmon (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Albatta, sizlarning eng yaxshingiz — Qurʼonni oʻrgatgan yoki uni oʻrgangan kishidir», dedilar. (Rovi aytdi:) Abu Abdurrahmon Usmonning xalifaligidan to Hajjoj (zamoni)gacha (odamlarga) Qurʼon oʻqitdi. U: «Mana shu — meni shu oʻrnimga oʻtqazgan (sabab)dir», dedi.Усмон (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Албатта, сизларнинг энг яхшингиз — Қуръонни ўргатган ёки уни ўрганган кишидир», дедилар. (Рови айтди:) Абу Абдурраҳмон Усмоннинг халифалигидан то Ҳажжож (замони)гача (одамларга) Қуръон ўқитди. У: «Мана шу — мени шу ўрнимга ўтқазган (сабаб)дир», деди.

حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ نَبْهَانَ ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " خِيَارُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ، وَعَلَّمَ الْقُرْآنَ " ، قَالَ : فَأَخَذَ بِيَدِي، فَأَقْعَدَنِي هَذَا الْمَقْعَدَ أُقْرِئُ

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarning eng yaxshingiz Qurʼonni oʻrgangan va uni oʻrgatgan kishidir», dedilar. (Musʼab aytdi:) Soʻng u qoʻlimdan ushlab, meni mana shu joyimga oʻtqazdi, men esa Qurʼon oʻrgata boshladim.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларнинг энг яхшингиз Қуръонни ўрганган ва уни ўргатган кишидир», дедилар. (Мусъаб айтди:) Сўнг у қўлимдан ушлаб, мени мана шу жойимга ўтқазди, мен эса Қуръон ўргата бошладим.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ، عَنْ عِيسَى ، عَنْ رَجُلٍ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَا مِنْ رَجُلٍ يَتَعَلَّمُ الْقُرْآنَ ثُمَّ يَنْسَاهُ، إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهُوَ أَجْذَمُ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : عِيسَى وهُوَ ابْنُ فَائِدٍ

Saʼd ibn Ubodadan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni oʻrganib, soʻng uni unutgan har bir kishi qiyomat kuni Allohga qoʻli kesik holda yoʻliqadi», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Iso — u Ibn Foiddir.Саъд ибн Убодадан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни ўрганиб, сўнг уни унутган ҳар бир киши қиёмат куни Аллоҳга қўли кесик ҳолда йўлиқади», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Исо — у Ибн Фоиддир.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ ، عَنْ نَاجِيَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ L7835 ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " أَكْثِرُوا تِلَاوَةَ الْقُرْآنِ قَبْلَ أَنْ يُرْفَعَ، قَالُوا : هَذِهِ الْمَصَاحِفُ تُرْفَعُ، فَكَيْفَ بِمَا فِي صُدُورِ الرِّجَالِ؟ قَالَ : يُسْرَى عَلَيْهِ لَيْلًا فَيُصْبِحُونَ مِنْهُ فُقَرَاءَ، وَيَنْسَوْنَ قَوْلَ : لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَيَقَعُونَ فِي قَوْلِ الْجَاهِلِيَّةِ وَأَشْعَارِهِمْ، وَذَلِكَ حِينَ يَقَعُ عَلَيْهِمْ الْقَوْلُ "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Qurʼon koʻtarib ketilmasidan avval uni koʻp tilovat qilinglar». Ular: «Mana bu mushaflar koʻtariladi; kishilarning koʻkraklaridagi (Qurʼon) qanday boʻladi?» dedilar. U dedi: «Bir kechada unga (yurish) boʻladi va ular tongda undan quruq (faqir) holda uygʻonadilar; ‹Lo ilaha illalloh› deyishni unutadilar va johiliyat soʻzlari hamda sheʼrlariga tushib qoladilar. Bu — ularga (azob) soʻzi vojib boʻladigan paytdadir».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Қуръон кўтариб кетилмасидан аввал уни кўп тиловат қилинглар». Улар: «Мана бу мушафлар кўтарилади; кишиларнинг кўкракларидаги (Қуръон) қандай бўлади?» дедилар. У деди: «Бир кечада унга (юриш) бўлади ва улар тонгда ундан қуруқ (фақир) ҳолда уйғонадилар; ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› дейишни унутадилар ва жоҳилият сўзлари ҳамда шеърларига тушиб қоладилар. Бу — уларга (азоб) сўзи вожиб бўладиган пайтдадир».

حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، حَدَّثَنَا سَلَّامٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي مُطِيعٍ ، قَالَ : كَانَ قَتَادَةُ ، يَقُولُ : " اعْمُرُوا بِهِ قُلُوبَكُمْ، وَاعْمُرُوا بِهِ بُيُوتَكُمْ " ، قَالَ : أُرَاهُ يَعْنِي : الْقُرْآنَ

Sallom ibn Abu Mutiʼ aytdi: Qatoda: «Qalblaringizni u bilan obod qilinglar, uylaringizni ham u bilan obod qilinglar», der edi. U (Sallom) aytdi: Men uni Qurʼonni nazarda tutgan deb oʻylayman.Саллом ибн Абу Мутиъ айтди: Қатода: «Қалбларингизни у билан обод қилинглар, уйларингизни ҳам у билан обод қилинглар», дер эди. У (Саллом) айтди: Мен уни Қуръонни назарда тутган деб ўйлайман.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ زِرٍّ ، عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ : " لَيُسْرَيَنَّ عَلَى الْقُرْآنِ ذَاتَ لَيْلَةٍ، فَلَا يُتْرَكُ آيَةٌ فِي مُصْحَفٍ، وَلَا فِي قَلْبِ أَحَدٍ، إِلَّا رُفِعَتْ "

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu) dedi: «Bir kechada Qurʼon albatta koʻtarib ketiladi; na mushafda, na birov qalbida biror oyat qolmaydi, hammasi koʻtariladi».Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) деди: «Бир кечада Қуръон албатта кўтариб кетилади; на мушафда, на биров қалбида бирор оят қолмайди, ҳаммаси кўтарилади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَاقِدٍ ، عَنْ قَتَادَةَ ، قَالَ : " مَا جَالَسَ الْقُرْآنَ أَحَدٌ فَقَامَ عَنْهُ، إِلَّا بِزِيَادَةٍ أَوْ نُقْصَانٍ، ثُمَّ قَرَأَ : # وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَلا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلا خَسَارًا سورة الإسراء آية 82 #

Qatoda dedi: «Hech kim Qurʼon bilan oʻtirib, soʻng undan (koʻtarilib) turmadiki, ziyoda yoki nuqson bilan (turmagan) boʻlsin». Soʻng u: {Biz Qurʼondan moʻminlar uchun shifo va rahmat boʻlgan narsani nozil qilamiz; u zolimlarga ziyondan boshqasini ziyoda qilmaydi} (Isro 82) (oyatini) oʻqidi.Қатода деди: «Ҳеч ким Қуръон билан ўтириб, сўнг ундан (кўтарилиб) турмадики, зиёда ёки нуқсон билан (турмаган) бўлсин». Сўнг у: {Биз Қуръондан мўминлар учун шифо ва раҳмат бўлган нарсани нозил қиламиз; у золимларга зиёндан бошқасини зиёда қилмайди} (Исро 82) (оятини) ўқиди.

حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا رِفْدَةُ الْغَسَّانِيُّ ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ عَجْلَانَ الْأَنْصَارِيُّ ، قَالَ : كَانَ يُقَالُ : " إِنَّ اللَّهَ لَيُرِيدُ الْعَذَابَ بِأَهْلِ الْأَرْضِ، فَإِذَا سَمِعَ تَعْلِيمَ الصِّبْيَانِ الْحِكْمَةَ، صَرَفَ ذَلِكَ عَنْهُمْ " . قَالَ مَرْوَانُ : يَعْنِي بِالْحِكْمَةِ : الْقُرْآنَ

Sobit ibn Ajlon al-Ansoriy aytdi: Aytilar ediki: «Albatta, Alloh yer ahliga azobni iroda qiladi; qachonki bolalarga hikmat oʻrgatilayotganini eshitsa, buni ulardan burib yuboradi». Marvon aytdi: Hikmat deganda Qurʼonni nazarda tutadi.Собит ибн Ажлон ал-Ансорий айтди: Айтилар эдики: «Албатта, Аллоҳ ер аҳлига азобни ирода қилади; қачонки болаларга ҳикмат ўргатилаётганини эшитса, буни улардан буриб юборади». Марвон айтди: Ҳикмат деганда Қуръонни назарда тутади.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ ابْنِ جَابِرٍ ، حَدَّثَنَا شَيْخٌ يُكَنَّى أَبَا عَمْرٍو ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ ، قَالَ : " سَيَبْلَى الْقُرْآنُ فِي صُدُورِ أَقْوَامٍ كَمَا يَبْلَى الثَّوْبُ، فَيَتَهَافَتُ، يَقْرَءُونَهُ لَا يَجِدُونَ لَهُ شَهْوَةً وَلَا لَذَّةً، يَلْبَسُونَ جُلُودَ الضَّأْنِ عَلَى قُلُوبِ الذِّئَابِ، أَعْمَالُهُمْ طَمَعٌ لَا يُخَالِطُهُ خَوْفٌ، إِنْ قَصَّرُوا، قَالُوا : سَنَبْلُغُ، وَإِنْ أَسَاءُوا، قَالُوا : سَيُغْفَرُ لَنَا، إِنَّا لَا نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا "

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu) dedi: «Qurʼon baʼzi qavmlarning koʻkraklarida kiyim eskirgani kabi eskiradi va toʻkilib ketadi. Ular uni oʻqiydilar, unga na ishtiyoq, na lazzat topadilar. Ular boʻrilar qalbi ustiga qoʻy terisini kiyadilar. Amallari — qoʻrquv aralashmagan tamaʼdir. Agar kamchilikka yoʻl qoʻysalar: ‹Yetib olamiz› deydilar; agar yomonlik qilsalar: ‹Bizga magʻfirat qilinadi, axir biz Allohga hech narsani sherik qilmayapmiz-ku› deydilar».Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу) деди: «Қуръон баъзи қавмларнинг кўкракларида кийим эскиргани каби эскиради ва тўкилиб кетади. Улар уни ўқийдилар, унга на иштиёқ, на лаззат топадилар. Улар бўрилар қалби устига қўй терисини киядилар. Амаллари — қўрқув аралашмаган тамаъдир. Агар камчиликка йўл қўйсалар: ‹Етиб оламиз› дейдилар; агар ёмонлик қилсалар: ‹Бизга мағфират қилинади, ахир биз Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаяпмиз-ку› дейдилар».

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " قَالَ بِئْسَمَا لِأَحَدِكُمْ أَنْ يَقُولَ : نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ، بَلْ هُوَ نُسِّيَ، وَاسْتَذْكِرُوا الْقُرْآنَ، فَإِنَّهُ أَسْرَعُ تَفَصِّيًا مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ مِنْ النَّعَمِ مِنْ عُقُلِهَا "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot dedilar: «Birortangizning: ‹Men falon-falon oyatni unutdim› deyishi naqadar yomon (ish). Aksincha, u unutdirilgandir. Qurʼonni eslab turinglar, zero u kishilarning koʻkraklaridan chorvaning tushovidan boʻshanganidan koʻra tezroq chiqib ketadi».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот дедилар: «Бирортангизнинг: ‹Мен фалон-фалон оятни унутдим› дейиши нақадар ёмон (иш). Аксинча, у унутдирилгандир. Қуръонни эслаб туринглар, зеро у кишиларнинг кўкракларидан чорванинг тушовидан бўшанганидан кўра тезроқ чиқиб кетади».

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ ، حَدَّثَنَا مُوسَى يَعْنِي ابْنَ عُلَيٍّ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبِي ، قَالَ : سَمِعْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ ، يَقُول : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " تَعَلَّمُوا كِتَابَ اللَّهِ وَتَعَاهَدُوهُ، وَتَغَنَّوْا بِهِ وَاقْتَنُوهُ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ أَوْ : فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِن الْمَخَاضِ فِي الْعُقُلِ "

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)ning shunday deyayotganini eshitdim: Rasululloh ﷺ dedilar: «Allohning Kitobini oʻrganinglar, uni takrorlab turinglar, uni chiroyli ovoz bilan oʻqinglar va uni (oʻzingizga) mulk qilib olinglar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki — yoki: Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki — u tushovdagi boʻgʻoz tuyadan ham tezroq qochib ketadi».Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Аллоҳнинг Китобини ўрганинглар, уни такрорлаб туринглар, уни чиройли овоз билан ўқинглар ва уни (ўзингизга) мулк қилиб олинглар. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки — ёки: Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зот билан қасамки — у тушовдаги бўғоз туядан ҳам тезроқ қочиб кетади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " تَعَلَّمُوا كِتَابَ اللَّهِ تَعَالَى وَتَعَاهَدُوهُ، وَاقْتَنُوهُ وَتَغَنَّوْا بِهِ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنْ الْمَخَاضِ فِي الْعُقُلِ "

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Alloh taoloning Kitobini oʻrganinglar, uni takrorlab turinglar, uni (oʻzingizga) mulk qilib olinglar va chiroyli ovoz bilan oʻqinglar. Jonim qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, u tushovdagi boʻgʻoz tuyadan ham tezroq qochib ketadi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таолонинг Китобини ўрганинглар, уни такрорлаб туринглар, уни (ўзингизга) мулк қилиб олинглар ва чиройли овоз билан ўқинглар. Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, у тушовдаги бўғоз туядан ҳам тезроқ қочиб кетади», дедилар.

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ : " أَنَّ عِكْرِمَةَ بْنَ أَبِي جَهْلٍ كَانَ يَضَعُ الْمُصْحَفَ عَلَى وَجْهِهِ، وَيَقُولُ : كِتَابُ رَبِّي، كِتَابُ رَبِّي "

Ibn Abu Mulaykadan rivoyat qilinadiki, Ikrima ibn Abu Jahl mushafni yuziga qoʻyar va: «Robbimning Kitobi, Robbimning Kitobi», der edi.Ибн Абу Мулайкадан ривоят қилинадики, Икрима ибн Абу Жаҳл мушафни юзига қўяр ва: «Роббимнинг Китоби, Роббимнинг Китоби», дер эди.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ ، قَالَ : " كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى إِذَا صَلَّى الصُّبْحَ، قَرَأَ الْمُصْحَفَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ " ، قَالَ : وَكَانَ ثَابِتٌ يَفْعَلُهُ

Sobit aytdi: Abdurrahmon ibn Abu Laylo bomdodni oʻqisa, quyosh chiqquncha mushafni oʻqir edi. (Rovi) aytdi: Sobit ham shunday qilar edi.Собит айтди: Абдурраҳмон ибн Абу Лайло бомдодни ўқиса, қуёш чиққунча мушафни ўқир эди. (Рови) айтди: Собит ҳам шундай қилар эди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ ، عَنْ سَعِيدٍ ، عَنْ قَتَادَةَ ، قَالَ : # إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلا يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلا الْفَاسِقِينَ سورة البقرة آية 26 #، قَالَ : " أَيْ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ كَلَامُ الرَّحْمَنِ "

Qatoda {Albatta, Alloh chivinni yoki undan yuqorisini misol qilib keltirishdan uyalmaydi. Iymon keltirganlar esa, uning Robbilaridan (kelgan) haq ekanini biladilar. Kufr keltirganlar esa: «Alloh bu misol bilan nimani iroda qildi?» deydilar. U buning bilan koʻpchilikni adashtiradi va buning bilan koʻpchilikni hidoyat qiladi; U buning bilan faqat fosiqlarnigina adashtiradi} (Baqara 26) (oyati haqida) dedi: «Yaʼni, ular uning Rahmonning kalomi ekanini biladilar».Қатода {Албатта, Аллоҳ чивинни ёки ундан юқорисини мисол қилиб келтиришдан уялмайди. Иймон келтирганлар эса, унинг Роббиларидан (келган) ҳақ эканини биладилар. Куфр келтирганлар эса: «Аллоҳ бу мисол билан нимани ирода қилди?» дейдилар. У бунинг билан кўпчиликни адаштиради ва бунинг билан кўпчиликни ҳидоят қилади; У бунинг билан фақат фосиқларнигина адаштиради} (Бақара 26) (ояти ҳақида) деди: «Яъни, улар унинг Раҳмоннинг каломи эканини биладилар».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ ، عَنْ عَطِيَّةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا مِنْ كَلَامٍ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ كَلَامِهِ، وَمَا رَدَّ الْعِبَادُ إِلَى اللَّهِ كَلَامًا أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ كَلَامِهِ "

Atiyyadan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning huzurida Uning kalomidan ulugʻroq biror kalom yoʻqdir; bandalar Allohga Uning kalomidan koʻra Unga sevimliroq boʻlgan biror kalomni qaytarmaganlar», dedilar.Атийядан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг ҳузурида Унинг каломидан улуғроқ бирор калом йўқдир; бандалар Аллоҳга Унинг каломидан кўра Унга севимлироқ бўлган бирор каломни қайтармаганлар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيُّ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُ نَفْسَهُ فِي الْمَوْسِمِ عَلَى النَّاسِ فِي الْمَوْقِفِ، فَيَقُولُ : " هَلْ مِنْ رَجُلٍ يَحْمِلُنِي إِلَى قَوْمِهِ؟ فَإِنَّ قُرَيْشًا مَنَعُونِي أَنْ أُبَلِّغَ كَلَامَ رَبِّي؟ "

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ (haj) mavsumida Mavqifda odamlarga oʻzlarini koʻrsatib: «Meni oʻz qavmiga olib boradigan bironta kishi yoʻqmi? Zero, Quraysh meni Robbimning kalomini yetkazishimdan toʻsdi», der edilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (ҳаж) мавсумида Мавқифда одамларга ўзларини кўрсатиб: «Мени ўз қавмига олиб борадиган биронта киши йўқми? Зеро, Қурайш мени Роббимнинг каломини етказишимдан тўсди», дер эдилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ ، عَنْ أَبِي الزَّعْرَاءِ ، قَالَ : قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ : " إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ كَلَامُ اللَّهِ، فَلَا أَعْرِفَنَّكُمْ فِيمَا عَطَفْتُمُوهُ عَلَى أَهْوَائِكُمْ "

Abu az-Zaʼro aytdi: Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu) dedi: «Albatta, bu Qurʼon Allohning kalomidir; uni oʻz havoyi nafslaringizga burganingizni sizlardan bilib qolmayin».Абу аз-Заъро айтди: Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу) деди: «Албатта, бу Қуръон Аллоҳнинг каломидир; уни ўз ҳавойи нафсларингизга бурганингизни сизлардан билиб қолмайин».

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّرْجُمَانِيُّ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الْهَمْدَانِيُّ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ ، عَنْ عَطِيَّةَ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ شَغَلَهُ قِرَاءَةُ الْقُرْآنِ عَنْ مَسْأَلَتِي وَذِكْرِي، أَعْطَيْتُهُ أَفْضَلَ ثَوَابِ السَّائِلِينَ، وَفَضْلُ كَلَامِ اللَّهِ عَلَى سَائِرِ الْكَلَامِ، كَفَضْلِ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ "

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kimni Qurʼon oʻqish Mendan soʻrashdan va Meni zikr qilishdan band qilib qoʻysa, Men unga soʻrovchilarga beriladigan savobning eng afzalini ato etaman. Allohning kalomining boshqa barcha kalomdan ustunligi Allohning Oʻz xalqidan ustunligi kabidir».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Кимни Қуръон ўқиш Мендан сўрашдан ва Мени зикр қилишдан банд қилиб қўйса, Мен унга сўровчиларга бериладиган савобнинг энг афзалини ато этаман. Аллоҳнинг каломининг бошқа барча каломдан устунлиги Аллоҳнинг Ўз халқидан устунлиги кабидир».

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ أَشْعَثَ الْحُدَّانِيِّ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَضْلُ كَلَامِ اللَّهِ عَلَى كَلَامِ خَلْقِهِ، كَفَضْلِ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ "

Shahr ibn Havshabdan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning kalomining Oʻz xalqi kalomidan ustunligi Allohning Oʻz xalqidan ustunligi kabidir», dedilar.Шаҳр ибн Ҳавшабдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг каломининг Ўз халқи каломидан устунлиги Аллоҳнинг Ўз халқидан устунлиги кабидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ شُيُوخِ مِصْرَ ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَنَّهُ قَالَ : " الْقُرْآنُ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ "

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan, u Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot: «Qurʼon Allohning huzurida osmonlar, yer va ulardagi (barcha) narsadan koʻra sevimliroqdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан, у Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қиладики, у зот: «Қуръон Аллоҳнинг ҳузурида осмонлар, ер ва улардаги (барча) нарсадан кўра севимлироқдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا هَارُونُ الْأَعْوَرُ ، عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ ، عَنْ جُنْدُبٍ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفْتُمْ عَلَيْهِ، فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ، فَقُومُوا "

Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qurʼonni unda ittifoq boʻlib turgan ekansizlar, oʻqinglar; qachon uning (maʼnosi) haqida ixtilof qilsangizlar, (oʻqishni toʻxtatib) turinglar», dedilar.Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қуръонни унда иттифоқ бўлиб турган экансизлар, ўқинглар; қачон унинг (маъноси) ҳақида ихтилоф қилсангизлар, (ўқишни тўхтатиб) туринглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ ، عَنْ جُنْدُبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ، فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ، فَقُومُوا "

Jundab ibn Abdulloh (roziyallohu anhu) dedi: «Qurʼonni qalblaringiz unga uygʻun boʻlib turgan ekan, oʻqinglar; qachon uning (maʼnosi) haqida ixtilof qilsangizlar, (oʻqishni toʻxtatib) turinglar».Жундаб ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу) деди: «Қуръонни қалбларингиз унга уйғун бўлиб турган экан, ўқинглар; қачон унинг (маъноси) ҳақида ихтилоф қилсангизлар, (ўқишни тўхтатиб) туринглар».

حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا أَبُو قُدَامَةَ ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ ، عَنْ جُنْدُبٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ، فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ، فِيهِ فَقُومُوا "

Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni qalblaringiz unga uygʻun boʻlib turgan ekan, oʻqinglar; qachon uning (maʼnosi) haqida ixtilof qilsangizlar, (oʻqishni toʻxtatib) turinglar», dedilar.Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни қалбларингиз унга уйғун бўлиб турган экан, ўқинглар; қачон унинг (маъноси) ҳақида ихтилоф қилсангизлар, (ўқишни тўхтатиб) туринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْحَارِثِ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ : " مِنَ النَّاسِ مَنْ يُؤْتَى الْإِيمَانَ وَلَا يُؤْتَى الْقُرْآنَ، وَمِنْهُمْ مَنْ يُؤْتَى الْقُرْآنَ وَلَا يُؤْتَى الْإِيمَانَ، وَمِنْهُمْ مَنْ يُؤْتَى الْقُرْآنَ وَالْإِيمَانَ، وَمِنْهُمْ مَنْ لَا يُؤْتَى الْقُرْآنَ وَلَا الْإِيمَانَ، ثُمَّ ضَرَبَ لَهُمْ مَثَلًا، قَالَ : فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ الْإِيمَانَ وَلَمْ يُؤْتَ الْقُرْآنَ، فَمَثَلُهُ مَثَلُ التَّمْرَةِ حُلْوَةُ الطَّعْمِ، لَا رِيحَ لَهَا، وَأَمَّا مَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ، وَلَمْ يُؤْتَ الْإِيمَانَ، فَمَثَلُ الْآسَةِ طَيِّبَةُ الرِّيحِ، مُرَّةُ الطَّعْمِ، وَأَمَّا الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ وَالْإِيمَانَ، فَمَثَلُ الْأُتْرُجَّةِ، طَيِّبَةُ الرِّيحِ، حُلْوَةُ الطَّعْمِ، وَأَمَّا الَّذِي لَمْ يُؤْتَ الْقُرْآنَ وَلَا الْإِيمَانَ، فَمَثَلُهُ مَثَلُ الْحَنْظَلَةِ، مُرَّةُ الطَّعْمِ، لَا رِيحَ لَهَا "

Ali (roziyallohu anhu) dedi: «Odamlar orasida iymon berilib, Qurʼon berilmaganlari bor; ulardan Qurʼon berilib, iymon berilmaganlari bor; ulardan Qurʼon ham, iymon ham berilganlari bor; ulardan na Qurʼon, na iymon berilganlari bor». Soʻng u ularga misol keltirib dedi: «Iymon berilib, Qurʼon berilmagan kishining misoli — taʼmi shirin, hidi yoʻq xurmoning misolidir. Qurʼon berilib, iymon berilmagan kishining misoli — hidi yoqimli, taʼmi achchiq mirtaning misolidir. Qurʼon ham, iymon ham berilgan kishining misoli — hidi yoqimli, taʼmi shirin turunjning misolidir. Na Qurʼon, na iymon berilgan kishining misoli — taʼmi achchiq, hidi yoʻq hanzalning misolidir».Али (розияллоҳу анҳу) деди: «Одамлар орасида иймон берилиб, Қуръон берилмаганлари бор; улардан Қуръон берилиб, иймон берилмаганлари бор; улардан Қуръон ҳам, иймон ҳам берилганлари бор; улардан на Қуръон, на иймон берилганлари бор». Сўнг у уларга мисол келтириб деди: «Иймон берилиб, Қуръон берилмаган кишининг мисоли — таъми ширин, ҳиди йўқ хурмонинг мисолидир. Қуръон берилиб, иймон берилмаган кишининг мисоли — ҳиди ёқимли, таъми аччиқ миртанинг мисолидир. Қуръон ҳам, иймон ҳам берилган кишининг мисоли — ҳиди ёқимли, таъми ширин турунжнинг мисолидир. На Қуръон, на иймон берилган кишининг мисоли — таъми аччиқ, ҳиди йўқ ҳанзалнинг мисолидир».

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ، مَثَلُ الْأُتْرُجَّةِ، طَعْمُهَا طَيِّبٌ، وَرِيحُهَا طَيِّبٌ، وَمَثَلُ الْمُؤْمِنِ الَّذِي لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ، مَثَلُ التَّمْرَةِ، طَعْمُهَا حُلْوٌ، وَلَيْسَ لَهَا رِيحٌ، وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ، مَثَلُ الرَّيْحَانَةِ، رِيحُهَا طَيِّبٌ، وَطَعْمُهَا مُرٌّ، وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ الَّذِي لَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ، مَثَلُ الْحَنْظَلَةِ، لَيْسَ لَهَا رِيحٌ، وَطَعْمُهَا مُرٌّ "

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot dedilar: «Qurʼon oʻqiydigan moʻminning misoli turunj mevasiga oʻxshaydi: taʼmi ham yoqimli, hidi ham yoqimli. Qurʼon oʻqimaydigan moʻminning misoli xurmoga oʻxshaydi: taʼmi shirin, ammo hidi yoʻq. Qurʼon oʻqiydigan munofiqning misoli rayhonga oʻxshaydi: hidi yoqimli, ammo taʼmi achchiq. Qurʼon oʻqimaydigan munofiqning misoli hanzalga oʻxshaydi: hidi yoʻq, taʼmi esa achchiq».Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот дедилар: «Қуръон ўқийдиган мўминнинг мисоли турунж мевасига ўхшайди: таъми ҳам ёқимли, ҳиди ҳам ёқимли. Қуръон ўқимайдиган мўминнинг мисоли хурмога ўхшайди: таъми ширин, аммо ҳиди йўқ. Қуръон ўқийдиган мунофиқнинг мисоли райҳонга ўхшайди: ҳиди ёқимли, аммо таъми аччиқ. Қуръон ўқимайдиган мунофиқнинг мисоли ҳанзалга ўхшайди: ҳиди йўқ, таъми эса аччиқ».

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْحَارِثِ ، عَنْ عَلِيٍّ ، قَالَ : " مَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْإِيمَانَ وَلَمْ يُؤْتَ الْقُرْآنَ مَثَلُ التَّمْرَةِ، طَعْمُهَا طَيِّبٌ، وَلَا رِيحَ لَهَا، وَمَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ وَلَمْ يُؤْتَ الْإِيمَانَ مَثَلُ الرَّيْحَانَةِ الْآسَةِ، رِيحُهَا طَيِّبٌ، وَطَعْمُهَا مُرٌّ، وَمَثَلُ الَّذِي أُوتِيَ الْقُرْآنَ وَالْإِيمَانَ مَثَلُ الْأُتْرُجَّةِ، رِيحُهَا طَيِّبٌ، وَطَعْمُهَا طَيِّبٌ، وَمَثَلُ الَّذِي لَمْ يُؤْتَ الْإِيمَانَ وَلَا الْقُرْآنَ مَثَلُ الْحَنْظَلَةِ، رِيحُهَا خَبِيثٌ، وَطَعْمُهَا خَبِيثٌ "

Ali (roziyallohu anhu) dedi: «Iymon berilib, Qurʼon berilmagan kishining misoli xurmoning misolidir: taʼmi yoqimli, hidi yoʻq. Qurʼon berilib, iymon berilmagan kishining misoli mirta rayhonining misolidir: hidi yoqimli, taʼmi achchiq. Qurʼon ham, iymon ham berilgan kishining misoli turunjning misolidir: hidi ham yoqimli, taʼmi ham yoqimli. Na iymon, na Qurʼon berilgan kishining misoli hanzalning misolidir: hidi ham yomon, taʼmi ham yomon».Али (розияллоҳу анҳу) деди: «Иймон берилиб, Қуръон берилмаган кишининг мисоли хурмонинг мисолидир: таъми ёқимли, ҳиди йўқ. Қуръон берилиб, иймон берилмаган кишининг мисоли мирта райҳонининг мисолидир: ҳиди ёқимли, таъми аччиқ. Қуръон ҳам, иймон ҳам берилган кишининг мисоли турунжнинг мисолидир: ҳиди ҳам ёқимли, таъми ҳам ёқимли. На иймон, на Қуръон берилган кишининг мисоли ҳанзалнинг мисолидир: ҳиди ҳам ёмон, таъми ҳам ёмон».

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ : أَنَّ نَافِعَ بْنَ عَبْدِ الْحَارِثِ لَقِيَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِعُسْفَانَ ، وَكَانَ عُمَرُ اسْتَعْمَلَهُ عَلَى أَهْلِ مَكَّةَ ، فَسَلَّمَ عَلَى عُمَرَ، فَقَالَ لَهُ عُمَرُ : مَنْ اسْتَخْلَفْتَ عَلَى أَهْلِ الْوَادِي؟ فَقَالَ نَافِعٌ : اسْتَخْلَفْتُ عَلَيْهِمْ ابْنَ أَبْزَى، فَقَالَ عُمَرُ : وَمَنْ ابْنُ أَبْزَى؟ فَقَالَ : مَوْلًى مِنْ مَوَالِينَا، فَقَالَ عُمَرُ : فَاسْتَخْلَفْتَ عَلَيْهِمْ مَوْلًى؟ فَقَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّهُ قَارِئٌ لِكِتَابِ اللَّهِ، عَالِمٌ بِالْفَرَائِضِ، فَقَالَ عُمَرُ : أَمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِنَّ اللَّهَ يَرْفَعُ بِهَذَا الْكِتَابِ أَقْوَامًا، وَيَضَعُ بِهِ آخَرِينَ "

Omir ibn Vosiladan rivoyat qilinadiki, Nofeʼ ibn Abdulhoris Usfonda Umar ibn Xattob bilan uchrashdi — Umar uni Makka ahli ustiga voliy qilgan edi. U Umarga salom berdi. Umar unga: «Vodiy ahli ustiga kimni oʻrningga qoldirding?» dedi. Nofeʼ: «Ular ustiga Ibn Abzoni qoldirdim», dedi. Umar: «Ibn Abzo kim?» dedi. U: «Mavlolarimizdan bir mavlo», dedi. Umar: «Ular ustiga bir mavloni qoldirdingmi?» dedi. U: «Ey moʻminlar amiri, u Allohning Kitobini oʻquvchi, faroiz ilmini biluvchidir», dedi. Shunda Umar (roziyallohu anhu): «Albatta, Rasululloh ﷺ: ‹Alloh bu Kitob bilan baʼzi qavmlarni koʻtaradi va u bilan boshqalarni pastga tushiradi› deganlar», dedi.Омир ибн Восиладан ривоят қилинадики, Нофеъ ибн Абдулҳорис Усфонда Умар ибн Хаттоб билан учрашди — Умар уни Макка аҳли устига волий қилган эди. У Умарга салом берди. Умар унга: «Водий аҳли устига кимни ўрнингга қолдирдинг?» деди. Нофеъ: «Улар устига Ибн Абзони қолдирдим», деди. Умар: «Ибн Абзо ким?» деди. У: «Мавлоларимиздан бир мавло», деди. Умар: «Улар устига бир мавлони қолдирдингми?» деди. У: «Эй мўминлар амири, у Аллоҳнинг Китобини ўқувчи, фароиз илмини билувчидир», деди. Шунда Умар (розияллоҳу анҳу): «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Аллоҳ бу Китоб билан баъзи қавмларни кўтаради ва у билан бошқаларни пастга туширади› деганлар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ : " إِنَّ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ لَهُ أَجْرٌ، وَإِنَّ الَّذِي يَسْتَمِعُ لَهُ أَجْرَانِ "

Xolid ibn Maʼdon dedi: «Albatta, Qurʼonni oʻqiydigan kishiga bir ajr bordir, uni tinglaydigan kishiga esa ikki ajr bordir».Холид ибн Маъдон деди: «Албатта, Қуръонни ўқийдиган кишига бир ажр бордир, уни тинглайдиган кишига эса икки ажр бордир».

حَدَّثَنَا رَزِينُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُمَيْدٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : " مَنْ اسْتَمَعَ إِلَى آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ، كَانَتْ لَهُ نُورًا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) dedi: «Kim Allohning Kitobidan bir oyatni tinglasa, u unga nur boʻladi».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) деди: «Ким Аллоҳнинг Китобидан бир оятни тингласа, у унга нур бўлади».

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ ، وَهَمَّامٌ ، قَالَا : حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَهُوَ مَاهِرٌ بِهِ، فَهُوَ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ، وَالَّذِي يَقْرَؤُهُ وَهُوَ يَشْتَدُّ عَلَيْهِ، فَلَهُ أَجْرَانِ "

Muslim ibn Ibrohim bizga Hishom va Hammomdan, ular Qatodadan, u Zuroro ibn Avfodan, u Saʼd ibn Hishomdan, u Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qildiki, u zot dedilar: «Qurʼonni oʻqiydigan va unda mohir boʻlgan kishi sharafli, taqvodor (farishta) elchilar bilan birga boʻladi. Qurʼonni oʻqiydigan, ammo unga (oʻqish) ogʻir keladigan kishiga esa ikki ajr bordir».Муслим ибн Иброҳим бизга Ҳишом ва Ҳаммомдан, улар Қатодадан, у Зуроро ибн Авфодан, у Саъд ибн Ҳишомдан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилдики, у зот дедилар: «Қуръонни ўқийдиган ва унда моҳир бўлган киши шарафли, тақводор (фаришта) элчилар билан бирга бўлади. Қуръонни ўқийдиган, аммо унга (ўқиш) оғир келадиган кишига эса икки ажр бордир».

حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ وَهْبٍ الذِّمَارِيِّ ، قَالَ : " مَنْ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ، فَقَامَ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ، وَآنَاءَ النَّهَارِ، وَعَمِلَ بِمَا فِيهِ، وَمَاتَ عَلَى الطَّاعَةِ، بَعَثَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ السَّفَرَةِ وَالْأَحْكَامِ. قَالَ سَعِيدٌ : السَّفَرَةُ : الْمَلَائِكَةُ، وَالْأَحْكَامُ : الْأَنْبِيَاءُ ، قَالَ : وَمَنْ كَانَ حَرِيصًا وَهُوَ يَتَفَلَّتُ مِنْهُ، وَهُوَ لَا يَدَعُهُ، أُوتِيَ أَجْرَهُ مَرَّتَيْنِ، وَمَنْ كَانَ عَلَيْهِ حَرِيصًا وَهُوَ يَتَفَلَّتُ مِنْهُ وَمَاتَ عَلَى الطَّاعَةِ، فَهُوَ مِنْ أَشْرَافِهِمْ، وَفُضِّلُوا عَلَى النَّاسِ، كَمَا فُضِّلَتْ النُّسُورُ عَلَى سَائِرِ الطَّيْرِ، وَكَمَا فُضِّلَتْ مَرْجَةٌ خَضْرَاءُ عَلَى مَا حَوْلَهَا مِنْ الْبِقَاعِ، فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ، قِيلَ : أَيْنَ الَّذِينَ كَانُوا يَتْلُونَ كِتَابِي لَمْ يُلْهِهِمْ اتِّبَاعُ الْأَنْعَامِ؟ فَيُعْطَى الْخُلْدَ وَالنَّعِيمَ، فَإِنْ كَانَ أَبَوَاهُ مَاتَا عَلَى الطَّاعَةِ، جُعِلَ عَلَى رُءُوسِهِمَا تَاجُ الْمُلْكِ، فَيَقُولَانِ : رَبَّنَا مَا بَلَغَتْ هَذَا أَعْمَالُنَا؟ فَيَقُولان : بَلَى، إِنَّ ابْنَكُمَا كَانَ يَتْلُو كِتَابِي "

Vahb az-Zimoriy dedi: «Kimga Alloh Qurʼonni bergan boʻlsa-yu, u kecha soatlari va kunduz soatlarida u bilan (namozga) tursa, undagi (hukmlar) bilan amal qilsa va toat uzra vafot etsa, Alloh uni qiyomat kuni safara va ahkom bilan birga tiriltiradi». Said aytdi: Safara — farishtalar, ahkom — paygʻambarlardir. (Vahb) aytdi: «Kim (Qurʼonga) harislik qilsa-yu, u undan qochib ketaversa, u esa uni tark etmasa, unga ajri ikki marta beriladi. Kim unga haris boʻlsa-yu, u undan qochib ketaversa va u toat uzra vafot etsa, u ularning ashraflaridandir. Ular odamlardan — burgutlar boshqa qushlardan afzal qilingani kabi, koʻm-koʻk oʻtloq atrofidagi joylardan afzal qilingani kabi — afzal qilinganlar. Qiyomat kuni boʻlganida: ‹Chorva ortidan yurish mashgʻul qilib qoʻymagan, Mening Kitobimni tilovat qilib yurganlar qani?› deyiladi. Bas, unga abadiylik va neʼmat beriladi. Agar ota-onasi toat uzra vafot etgan boʻlsa, ularning boshiga mulk toji qoʻyiladi. Ular: ‹Ey Robbimiz, amallarimiz bunga yetmagan edi-ku?› deydilar. Ularga: ‹Ha, oʻgʻlingiz Mening Kitobimni tilovat qilar edi› (deyiladi)».Ваҳб аз-Зиморий деди: «Кимга Аллоҳ Қуръонни берган бўлса-ю, у кеча соатлари ва кундуз соатларида у билан (намозга) турса, ундаги (ҳукмлар) билан амал қилса ва тоат узра вафот этса, Аллоҳ уни қиёмат куни сафара ва аҳком билан бирга тирилтиради». Саид айтди: Сафара — фаришталар, аҳком — пайғамбарлардир. (Ваҳб) айтди: «Ким (Қуръонга) ҳарислик қилса-ю, у ундан қочиб кетаверса, у эса уни тарк этмаса, унга ажри икки марта берилади. Ким унга ҳарис бўлса-ю, у ундан қочиб кетаверса ва у тоат узра вафот этса, у уларнинг ашрафларидандир. Улар одамлардан — бургутлар бошқа қушлардан афзал қилингани каби, кўм-кўк ўтлоқ атрофидаги жойлардан афзал қилингани каби — афзал қилинганлар. Қиёмат куни бўлганида: ‹Чорва ортидан юриш машғул қилиб қўймаган, Менинг Китобимни тиловат қилиб юрганлар қани?› дейилади. Бас, унга абадийлик ва неъмат берилади. Агар ота-онаси тоат узра вафот этган бўлса, уларнинг бошига мулк тожи қўйилади. Улар: ‹Эй Роббимиз, амалларимиз бунга етмаган эди-ку?› дейдилар. Уларга: ‹Ҳа, ўғлингиз Менинг Китобимни тиловат қилар эди› (дейилади)».

أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فِي فَاتِحَةِ الْكِتَابِ، شِفَاءٌ مِنْ كُلِّ دَاءٍ "

Abdulmalik ibn Umayrdan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Fotihatul Kitobda har bir dard uchun shifo bordir», dedilar.Абдулмалик ибн Умайрдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фотиҳатул Китобда ҳар бир дард учун шифо бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ الزَّهْرَانِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ ، عَنْ أَبِي سَعِيدِ بْنِ الْمُعَلَّى الْأَنْصَارِيِّ ، قَالَ : " مَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : " أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ G : # يَأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ سورة الأنفال آية 24 #، قَالَ : أَلَا أُعَلِّمُكَ أَعْظَمَ سُورَةٍ فِي الْقُرْآنِ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ مِنْ الْمَسْجِدِ؟، فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ، قَالَ : # الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ سورة الفاتحة آية 2 # وَهِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي، وَالْقُرْآنُ الْعَظِيمُ الَّذِي أُوتِيتُمْ "

Abu Said ibn al-Muallo al-Ansoriy aytdi: Rasululloh ﷺ yonimdan oʻtdilar va: «Alloh azza va jalla {Ey iymon keltirganlar, Alloh va Rasul sizlarni tiriltiradigan narsaga chaqirganida, ularga javob beringlar; va biling, Alloh kishi bilan uning qalbi orasiga toʻsiq boʻladi va Uning huzuriga toʻplanasizlar} (Anfol 24) demaganmi?» dedilar. Soʻng: «Masjiddan chiqmasimdan avval senga Qurʼondagi eng ulugʻ surani oʻrgataymi?» dedilar. Chiqmoqchi boʻlganlarida: {Alhamdu lillahi Robbil olamin} — u sabʼul-masoniy va sizlarga berilgan ulugʻ Qurʼondir», dedilar.Абу Саид ибн ал-Муалло ал-Ансорий айтди: Расулуллоҳ ﷺ ёнимдан ўтдилар ва: «Аллоҳ азза ва жалла {Эй иймон келтирганлар, Аллоҳ ва Расул сизларни тирилтирадиган нарсага чақирганида, уларга жавоб беринглар; ва билинг, Аллоҳ киши билан унинг қалби орасига тўсиқ бўлади ва Унинг ҳузурига тўпланасизлар} (Анфол 24) демаганми?» дедилар. Сўнг: «Масжиддан чиқмасимдан аввал сенга Қуръондаги энг улуғ сурани ўргатайми?» дедилар. Чиқмоқчи бўлганларида: {Алҳамду лиллаҳи Роббил оламин} — у сабъул-масоний ва сизларга берилган улуғ Қуръондир», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ ، عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَاتِحَةُ الْكِتَابِ هِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي "

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Fotihatul-kitob — u sabʼul-masoniydir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фотиҳатул-китоб — у сабъул-масонийдир», дедилар.

حَدَّثَنَا نُعَيْمُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَا أُنْزِلَتْ فِي التَّوْرَاةِ وَلَا فِي الْإِنْجِيلِ وَالزَّبُورِ وَالْقُرْآنِ مِثْلُهَا يَعْنِي : أُمَّ الْقُرْآنِ وَإِنَّهَا لَسَبْعٌ مِنْ الْمَثَانِي، وَالْقُرْآنُ الْعَظِيمُ الَّذِي أُعْطِيتُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Na Tavrotda, na Injilda, na Zaburda, na Qurʼonda uning mislidek (sura) nozil qilinmagan — yaʼni Ummul-Qurʼon (nazarda tutiladi). Albatta, u sabʼun minal-masoniy va menga berilgan ulugʻ Qurʼondir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «На Тавротда, на Инжилда, на Забурда, на Қуръонда унинг мислидек (сура) нозил қилинмаган — яъни Уммул-Қуръон (назарда тутилади). Албатта, у сабъун минал-масоний ва менга берилган улуғ Қуръондир», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ ، عَنْ الْمَقْبُرِيِّ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الْحَمْدُ لِلَّهِ أُمُّ الْقُرْآنِ ، وَأُمُّ الْكِتَابِ ، وَالسَّبْعُ الْمَثَانِي "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «{Al-hamdu lillah} (Fotiha surasi) — Ummul-Qurʼon, Ummul-Kitob va sabʼul-masoniy (takror oʻqiladigan yetti oyat)dir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «{Ал-ҳамду лиллаҳ} (Фотиҳа сураси) — Уммул-Қуръон, Уммул-Китоб ва сабъул-масоний (такрор ўқиладиган етти оят)дир», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " مَا مِنْ بَيْتٍ يُقْرَأُ فِيهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ، إِلَّا خَرَجَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضَرِيطٌ "

Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Ichida Baqara surasi oʻqiladigan hech bir uy yoʻqki, shayton undan shamol chiqarib (ovoz bilan) chiqib ketmasin».Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Ичида Бақара сураси ўқиладиган ҳеч бир уй йўқки, шайтон ундан шамол чиқариб (овоз билан) чиқиб кетмасин».

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَتْنَا عَبْدَةُ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ : " سُورَةُ الْبَقَرَةِ تَعْلِيمُهَا بَرَكَةٌ، وَتَرْكُهَا حَسْرَةٌ، وَلَا يَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ، وَهِيَ فُسْطَاطُ الْقُرْآنِ "

Xolid ibn Maʼdon dedi: «Baqara surasi — uni oʻrganish baraka, uni tark etish hasratdir; sehrgarlar unga kuchlari yetmaydi; u Qurʼonning fustotidir (chodiridir)».Холид ибн Маъдон деди: «Бақара сураси — уни ўрганиш барака, уни тарк этиш ҳасратдир; сеҳргарлар унга кучлари етмайди; у Қуръоннинг фустотидир (чодиридир)».

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، أَنَّهُ قَالَ : " إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ سَنَامًا، وَإِنَّ سَنَامَ الْقُرْآنِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ، وَإِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ لُبَابًا، وَإِنَّ لُبَابَ الْقُرْآنِ الْمُفَصَّلُ " " قَالَ أَبُو مُحَمَّد : اللُّبَابُ : الْخَالِصُ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Albatta, har bir narsaning choʻqqisi boʻladi va Qurʼonning choʻqqisi Baqara surasidir. Har bir narsaning magʻzi boʻladi va Qurʼonning magʻzi mufassaldir». Abu Muhammad aytdi: al-lubob — sof (magʻiz) demakdir.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Албатта, ҳар бир нарсанинг чўққиси бўлади ва Қуръоннинг чўққиси Бақара сурасидир. Ҳар бир нарсанинг мағзи бўлади ва Қуръоннинг мағзи муфассалдир». Абу Муҳаммад айтди: ал-лубоб — соф (мағиз) демакдир.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ ، عَنْ زُبَيْدٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْبَقَرَةِ، تُوِّجَ بِهَا تَاجًا فِي الْجَنَّةِ "

Abdurrahmon ibn al-Asvad dedi: «Kim Baqara surasini oʻqisa, u bilan jannatda toj kiygiziladi».Абдурраҳмон ибн ал-Асвад деди: «Ким Бақара сурасини ўқиса, у билан жаннатда тож кийгизилади».

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : " إِنَّ الشَّيْطَانَ إِذَا سَمِعَ سُورَةَ الْبَقَرَةِ تُقْرَأُ فِي بَيْتٍ، خَرَجَ مِنْهُ "

Abu al-Ahvas aytdi: Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Albatta, shayton bir uyda Baqara surasi oʻqilayotganini eshitsa, undan chiqib ketadi».Абу ал-Аҳвас айтди: Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Албатта, шайтон бир уйда Бақара сураси ўқилаётганини эшитса, ундан чиқиб кетади».

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا صَفْوَانُ ، حَدَّثَنِي أَيْفَعُ بْنُ عَبْدٍ الْكَلَاعِيُّ ، قَالَ : قَالَ رَجُلٌ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيُّ سُورَةِ الْقُرْآنِ أَعْظَمُ؟ قَالَ : " قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ "، قَالَ : فَأَيُّ آيَةٍ فِي الْقُرْآنِ أَعْظَمُ؟ قَالَ : " آيَةُ الْكُرْسِيِّ : # اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ سورة البقرة آية 255 #، قَالَ : فَأَيُّ آيَةٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ تُحِبُّ أَنْ تُصِيبَكَ وَأُمَّتَكَ؟ قَالَ : خَاتِمَةُ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ، فَإِنَّهَا مِنْ خَزَائِنِ رَحْمَةِ اللَّهِ، مِنْ تَحْتِ عَرْشِهِ، أَعْطَاهَا هَذِهِ الْأُمَّةَ، لَمْ تَتْرُكْ خَيْرًا مِنْ خَيْرِ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ إِلَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ "

Ayfaʼ ibn Abd al-Kalaiydan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, Qurʼonning qaysi surasi eng ulugʻ?» dedi. U zot ﷺ: {Qul huvallohu ahad} (Ixlos surasi), dedilar. U: «Qurʼondagi qaysi oyat eng ulugʻ?» dedi. U zot: «Oyatul Kursiy: {Allohu la ilaha illa huval hayyul qoyyum}» (Baqara surasi, 255), dedilar. U: «Ey Allohning Nabiysi, oʻzingizga va ummatingizga qaysi oyat yetishini yaxshi koʻrasiz?» dedi. U zot: «Baqara surasining oxiri, chunki u Alloh taoloning Arshi ostidagi rahmat xazinalaridandir. Alloh uni bu ummatga ato etdi. U dunyo va oxiratning biror yaxshiligini qamrab olmay qoldirmadi», dedilar.Айфаъ ибн Абд ал-Калаийдан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, Қуръоннинг қайси сураси энг улуғ?» деди. У зот ﷺ: {Қул ҳуваллоҳу аҳад} (Ихлос сураси), дедилар. У: «Қуръондаги қайси оят энг улуғ?» деди. У зот: «Оятул Курсий: {Аллоҳу ла илаҳа илла ҳувал ҳайюл қойюм}» (Бақара сураси, 255), дедилар. У: «Эй Аллоҳнинг Набийси, ўзингизга ва умматингизга қайси оят етишини яхши кўрасиз?» деди. У зот: «Бақара сурасининг охири, чунки у Аллоҳ таолонинг Арши остидаги раҳмат хазиналаридандир. Аллоҳ уни бу умматга ато этди. У дунё ва охиратнинг бирор яхшилигини қамраб олмай қолдирмади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الثَّقَفِيُّ ، حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ : " لَقِيَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ رَجُلًا مِنْ الْجِنِّ، فَصَارَعَهُ فَصَرَعَهُ الْإِنْسِيُّ، فَقَالَ لَهُ الْإِنْسِيُّ : إِنِّي لَأَرَاكَ ضَئِيلًا شَخِيتًا، كَأَنَّ ذُرَيِّعَتَيْكَ ذُرَيِّعَتَا كَلْبٍ، فَكَذَلِكَ أَنْتُمْ مَعْشَرَ الْجِنِّ، أَمْ أَنْتَ مِنْ بَيْنِهِمْ كَذَلِكَ؟ قَالَ : لَا وَاللَّهِ، إِنِّي مِنْهُمْ لَضَلِيعٌ؟ وَلَكِنْ عَاوِدْنِي الثَّانِيَةَ، فَإِنْ صَرَعْتَنِي، عَلَّمْتُكَ شَيْئًا يَنْفَعُكَ، فَعَاوَدَهُ، فَصَرَعَهُ، قَالَ : هاتِ عَلِّمْنِي، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : تَقْرَأُ # اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ سورة البقرة آية 255 #؟ قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : فَإِنَّكَ لَا تَقْرَؤُهَا فِي بَيْتٍ، إِلَّا خَرَجَ مِنْهُ الشَّيْطَانُ، لَهُ خَبَجٌ كَخَبَجِ الْحِمَارِ، ثُمَّ لَا يَدْخُلُهُ حَتَّى يُصْبِحَ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : الضَّئِيلُ : الدَّقِيقُ، وَالشَّخِيتُ : الْمَهْزُولُ، وَالضَّلِيعُ : جَيِّدُ الْأَضْلَاع، وَالْخَبَجُ : الرِّيحُ

Shaʼbiy aytdi: Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) dedi: «Muhammad ﷺning ashoblaridan bir kishi jinlardan bir kishi bilan uchrashib qoldi va u bilan kurash tushdi; insoniy uni yiqitdi. Shunda insoniy unga: ‹Men seni ozgʻin va nimjon koʻryapman; bilaklaring goʻyo itning bilaklaridek. Ey jinlar jamoasi, sizlar shundaymisizlar yoki ular orasida faqat sen shundaymisan?› dedi. U: ‹Yoʻq, Allohga qasamki, men ular ichida bahaybatlaridanman. Lekin men bilan ikkinchi marta kurash tush; agar meni yiqitsang, senga foyda beradigan bir narsani oʻrgataman› dedi. U yana kurash tushdi va uni yiqitdi. (Insoniy:) ‹Qani, oʻrgat› dedi. U: ‹Xoʻp› dedi va: ‹{Allohu la ilaha illa huval hayyul qoyyum} (Baqara 255) (oyatini) oʻqiysanmi?› dedi. U: ‹Ha› dedi. U dedi: ‹Sen uni qaysi uyda oʻqisang, shayton undan eshakning shamoli kabi shamol chiqarib chiqib ketadi va tonggacha unga kirmaydi›». Abu Muhammad aytdi: az-zaiyl — ozgʻin; ash-shaxit — nimjon; az-zaliyʼ — qovurgʻalari sogʻlom; al-xabaj — shamol (degani).Шаъбий айтди: Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) деди: «Муҳаммад ﷺнинг ашобларидан бир киши жинлардан бир киши билан учрашиб қолди ва у билан кураш тушди; инсоний уни йиқитди. Шунда инсоний унга: ‹Мен сени озғин ва нимжон кўряпман; билакларинг гўё итнинг билакларидек. Эй жинлар жамоаси, сизлар шундаймисизлар ёки улар орасида фақат сен шундаймисан?› деди. У: ‹Йўқ, Аллоҳга қасамки, мен улар ичида баҳайбатлариданман. Лекин мен билан иккинчи марта кураш туш; агар мени йиқитсанг, сенга фойда берадиган бир нарсани ўргатаман› деди. У яна кураш тушди ва уни йиқитди. (Инсоний:) ‹Қани, ўргат› деди. У: ‹Хўп› деди ва: ‹{Аллоҳу ла илаҳа илла ҳувал ҳайюл қойюм} (Бақара 255) (оятини) ўқийсанми?› деди. У: ‹Ҳа› деди. У деди: ‹Сен уни қайси уйда ўқисанг, шайтон ундан эшакнинг шамоли каби шамол чиқариб чиқиб кетади ва тонггача унга кирмайди›». Абу Муҳаммад айтди: аз-заийл — озғин; аш-шахит — нимжон; аз-залийъ — қовурғалари соғлом; ал-хабаж — шамол (дегани).

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَنْبَأَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : " مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ، لَمْ يَدْخُلْ ذَلِكَ الْبَيْتَ شَيْطَانٌ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى يُصْبِحَ : أَرْبَعًا مِنْ أَوَّلِهَا، وَآيَةُ الْكُرْسِيِّ، وَآيَتَانِ بَعْدَهَا، وَثَلَاثٌ خَوَاتِيمُهَا، أَوَّلُهَا : # لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ سورة البقرة آية 284 # "

Shaʼbiy aytdi: Abdulloh (ibn Masʼud roziyallohu anhu) dedi: «Kim bir kechada Baqara surasidan oʻnta oyat oʻqisa, oʻsha kechada tonggacha u uyga shayton kirmaydi: uning boshidan toʻrtta (oyat), Oyatul Kursiy va undan keyingi ikki oyat hamda uning oxiridagi uchta (oyat) — ularning avvali {Osmonlardagi va yerdagi (barcha) narsa Allohnikidir. Koʻnglingizdagini oshkor qilsangiz ham, yashirsangiz ham, Alloh sizlarni u bilan hisob-kitob qiladi; bas, U xohlagan kishini magʻfirat qiladi va xohlagan kishini azoblaydi; Alloh har narsaga Qodirdir} (Baqara 284)».Шаъбий айтди: Абдуллоҳ (ибн Масъуд розияллоҳу анҳу) деди: «Ким бир кечада Бақара сурасидан ўнта оят ўқиса, ўша кечада тонггача у уйга шайтон кирмайди: унинг бошидан тўртта (оят), Оятул Курсий ва ундан кейинги икки оят ҳамда унинг охиридаги учта (оят) — уларнинг аввали {Осмонлардаги ва ердаги (барча) нарса Аллоҳникидир. Кўнглингиздагини ошкор қилсангиз ҳам, яширсангиз ҳам, Аллоҳ сизларни у билан ҳисоб-китоб қилади; бас, У хоҳлаган кишини мағфират қилади ва хоҳлаган кишини азоблайди; Аллоҳ ҳар нарсага Қодирдир} (Бақара 284)».

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ أَرْبَعَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ، وَآيَةَ الْكُرْسِيِّ، وَآيَتَانِ بَعْدَ آيَةِ الْكُرْسِيِّ، وَثَلَاثًا مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ، لَمْ يَقْرَبْهُ وَلَا أَهْلَهُ يَوْمَئِذٍ شَيْطَانٌ، وَلَا شَيْءٌ يَكْرَهُهُ، وَلَا يُقْرَأْنَ عَلَى مَجْنُونٍ إِلَّا أَفَاقَ "

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu) dedi: «Kim Baqara surasining boshidan toʻrtta oyatni, Oyatul Kursiyni, Oyatul Kursiydan keyingi ikki oyatni va Baqara surasining oxiridan uchta (oyat)ni oʻqisa, oʻsha kuni unga ham, ahliga ham na shayton, na u yoqtirmaydigan biror narsa yaqinlashadi. Ular jinni kishiga oʻqilsa, u albatta oʻziga keladi».Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) деди: «Ким Бақара сурасининг бошидан тўртта оятни, Оятул Курсийни, Оятул Курсийдан кейинги икки оятни ва Бақара сурасининг охиридан учта (оят)ни ўқиса, ўша куни унга ҳам, аҳлига ҳам на шайтон, на у ёқтирмайдиган бирор нарса яқинлашади. Улар жинни кишига ўқилса, у албатта ўзига келади».

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَمَّنْ سَمِعَ عَلِيًّا ، يَقُولُ : " مَا كُنْتُ أَرَى أَنَّ أَحَدًا يَعْقِلُ يَنَامُ، حَتَّى يَقْرَأَ هَؤُلَاءِ الْآيَاتِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ، وَإِنَّهُنَّ لَمِنْ كَنْزٍ تَحْتَ الْعَرْشِ "

Abu Ishoq Alini eshitgan kishidan rivoyat qiladiki, u shunday der edi: «Men aqli bor biror kishi Baqara surasining oxiridagi mana bu oyatlarni oʻqimasdan uxlaydi deb oʻylamas edim; zero ular Arsh ostidagi xazinadandir».Абу Ишоқ Алини эшитган кишидан ривоят қиладики, у шундай дер эди: «Мен ақли бор бирор киши Бақара сурасининг охиридаги мана бу оятларни ўқимасдан ухлайди деб ўйламас эдим; зеро улар Арш остидаги хазинадандир».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ سُبَيْعٍ ، وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ الْبَقَرَةِ عِنْدَ مَنَامِهِ، لَمْ يَنْسَ الْقُرْآنَ : أَرْبَعُ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِهَا، وَآيَةُ الْكُرْسِيِّ، وَآيَتَانِ بَعْدَهَا، وَثَلَاثٌ مِنْ آخِرِهَا " . قَالَ إِسْحَاقُ : لَمْ يَنْسَ مَا قَدْ حَفِظَ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ : الْمُغِيرَةُ بْنُ سُمَيْعٍ

Abdullohning ashoblaridan boʻlgan Mugʻiyra ibn Subayʼ dedi: «Kim uyquga yotayotganida Baqaradan oʻnta oyat oʻqisa, Qurʼonni unutmaydi: uning boshidan toʻrtta oyat, Oyatul Kursiy va undan keyingi ikki oyat hamda oxiridan uchta (oyat)». Ishoq aytdi: (Yaʼni) yodlagan narsasini unutmaydi. Abu Muhammad aytdi: Ulardan baʼzilari: Mugʻiyra ibn Sumayʼ, deydilar.Абдуллоҳнинг ашобларидан бўлган Муғийра ибн Субайъ деди: «Ким уйқуга ётаётганида Бақарадан ўнта оят ўқиса, Қуръонни унутмайди: унинг бошидан тўртта оят, Оятул Курсий ва ундан кейинги икки оят ҳамда охиридан учта (оят)». Ишоқ айтди: (Яъни) ёдлаган нарсасини унутмайди. Абу Муҳаммад айтди: Улардан баъзилари: Муғийра ибн Сумайъ, дейдилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الْمُلَيْكِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ قَرَأَ آيَةَ الْكُرْسِيِّ، وَفَاتِحَةَ حم الْمُؤْمِنِ إِلَى قَوْلِه # غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لا إِلَهَ إِلا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ سورة غافر آية 3 #، لَمْ يَرَ شَيْئًا يَكْرَهُهُ حَتَّى يُمْسِيَ، وَمَنْ قَرَأَهَا حِينَ يُمْسِي، لَمْ يَرَ شَيْئًا يَكْرَهُهُ حَتَّى يُصْبِحَ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim Oyatul Kursiyni va Hamim al-Moʻminning boshini — {gunohni magʻfirat qiluvchi, tavbani qabul etuvchi, jazosi qattiq, fazl sohibi (Alloh); Undan oʻzga iloh yoʻq; qaytish Ungadir} (Gʻofir 3) degan soʻzigacha — oʻqisa, kechga qadar oʻzi yoqtirmaydigan biror narsani koʻrmaydi. Kim uni kechqurun oʻqisa, tonggacha oʻzi yoqtirmaydigan biror narsani koʻrmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким Оятул Курсийни ва Ҳамим ал-Мўминнинг бошини — {гуноҳни мағфират қилувчи, тавбани қабул этувчи, жазоси қаттиқ, фазл соҳиби (Аллоҳ); Ундан ўзга илоҳ йўқ; қайтиш Унгадир} (Ғофир 3) деган сўзигача — ўқиса, кечга қадар ўзи ёқтирмайдиган бирор нарсани кўрмайди. Ким уни кечқурун ўқиса, тонггача ўзи ёқтирмайдиган бирор нарсани кўрмайди».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، أَنْبَأَنَا أَشْعَثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَرْمِيُّ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ بِأَلْفَيْ عَامٍ، فَأَنْزَلَ مِنْهُ آيَتَيْنِ خَتَمَ بِهِمَا سُورَةَ الْبَقَرَةِ ، وَلَا تُقْرَآنِ فِي دَارٍ ثَلَاثَ لَيَالٍ فَيَقْرَبُهَا شَيْطَانٌ "

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh osmonlar va yerni yaratishidan ikki ming yil avval bir kitob yozdi va undan ikki oyatni nozil qilib, Baqara surasini ular bilan yakunladi. Bir uyda uch kecha (davomida) ular oʻqilsa, unga shayton yaqinlashmaydi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ осмонлар ва ерни яратишидан икки минг йил аввал бир китоб ёзди ва ундан икки оятни нозил қилиб, Бақара сурасини улар билан якунлади. Бир уйда уч кеча (давомида) улар ўқилса, унга шайтон яқинлашмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ الْآيَتَيْنِ الْآخِرَتَيْنِ مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ، كَفَتَاهُ "

Abu Masʼud (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Kim bir kechada Baqara surasining oxirgi ikki oyatini oʻqisa, ular unga yetadi (kifoya qiladi)», dedilar.Абу Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Ким бир кечада Бақара сурасининг охирги икки оятини ўқиса, улар унга етади (кифоя қилади)», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ يَزِيدَ ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اسْمُ اللَّهِ الْأَعْظَمُ فِي هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ : # اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ سورة البقرة آية 255 #، # وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ سورة البقرة آية 163 # "

Asmo bint Yazid (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning ismi aʼzami mana shu ikki oyatda: {Allohu la ilaha illa huval hayyul qoyyum} (Baqara 255) va {Sizlarning ilohingiz yagona Ilohdir} (Baqara 163)», dedilar.Асмо бинт Язид (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг исми аъзами мана шу икки оятда: {Аллоҳу ла илаҳа илла ҳувал ҳайюл қойюм} (Бақара 255) ва {Сизларнинг илоҳингиз ягона Илоҳдир} (Бақара 163)», дедилар.

حَدَّثَنَا مُجَاهِدٌ هُوَ ابْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " إِنَّ اللَّهَ خَتَمَ سُورَةَ الْبَقَرَةِ بِآيَتَيْنِ أُعْطِيتُهُمَا مِنْ كَنْزِهِ الَّذِي تَحْتَ الْعَرْشِ، فَتَعَلَّمُوهُنَّ وَعَلِّمُوهُنَّ نِسَاءَكُمْ، فَإِنَّهُمَا صَلَاةٌ، وَقُرْآنٌ، وَدُعَاءٌ "

Jubayr ibn Nufayrdan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh Baqara surasini ikki oyat bilan yakunladi; ularni Arsh ostidagi xazinasidan menga berdi. Bas, ularni oʻrganinglar va ayollaringizga ham oʻrgatinglar, chunki ular namoz, Qurʼon va duodir», dedilar.Жубайр ибн Нуфайрдан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ Бақара сурасини икки оят билан якунлади; уларни Арш остидаги хазинасидан менга берди. Бас, уларни ўрганинглар ва аёлларингизга ҳам ўргатинглар, чунки улар намоз, Қуръон ва дуодир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا بَشِيرٌ هُوَ ابْنُ الْمُهَاجِرِ ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ : " تَعَلَّمُوا سُورَةَ الْبَقَرَةِ ، فَإِنَّ أَخْذَهَا بَرَكَةٌ، وَتَرْكَهَا حَسْرَةٌ، وَلَا يَسْتَطِيعُهَا الْبَطَلَةُ، ثُمَّ سَكَتَ سَاعَةً، ثُمَّ قَالَ : تَعَلَّمُوا سُورَةَ الْبَقَرَةِ ، وَآلِ عِمْرَانَ ، فَإِنَّهُمَا الزَّهْرَاوَانِ، وَإِنَّهُمَا تُظِلَّانِ صَاحِبَهُمَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُمَا غَمَامَتَانِ أَوْ : غَيَايَتَانِ، أَوْ : فِرْقَانِ مِنْ طَيْرٍ صَوَافَّ ، وَإِنَّ الْقُرْآنَ يَلْقَى صَاحِبَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حِينَ يَنْشَقُّ عَنْهُ الْقَبْرُ كَالرَّجُلِ الشَّاحِبِ، فَيَقُولُ لَهُ : هَلْ تَعْرِفُنِي؟ فَيَقُولُ : مَا أَعْرِفُكَ، فَيَقُولُ : أَنَا صَاحِبُكَ الْقُرْآنُ الَّذِي أَظْمَأْتُكَ فِي الْهَوَاجِرِ، وَأَسْهَرْتُ لَيْلَكَ، وَإِنَّ كُلَّ تَاجِرٍ مِنْ وَرَاءِ تِجَارَتِهِ، وَإِنَّكَ الْيَوْمَ مِنْ وَرَاءِ كُلِّ تِجَارَةٍ، فَيُعْطَى الْمُلْكَ بِيَمِينِهِ، وَالْخُلْدَ بِشِمَالِهِ، وَيُوضَعُ عَلَى رَأْسِهِ تَاجُ الْوَقَارِ، وَيُكْسَى وَالِدَاهُ حُلَّتَيْنِ لَا يُقَوَّمُ لَهُمَا الدُّنْيَا، فَيَقُولَانِ : بِمَ كُسِينَا هَذَا؟ وَيُقَالُ لَهُمَا : بِأَخْذِ وَلَدِكُمَا الْقُرْآنَ، ثُمَّ يُقَالُ لَهُ : اقْرَأْ وَاصْعَدْ فِي دَرَجِ الْجَنَّةِ وَغُرَفِهَا، فَهُوَ فِي صُعُودٍ مَا دَامَ يَقْرَأُ هَذًّا كَانَ، أَوْ تَرْتِيلًا "

Abdulloh ibn Burayda otasidan rivoyat qiladi, u aytdi: Men Nabiy ﷺning huzurlarida oʻtirgan edim, u zotning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Baqara surasini oʻrganinglar, zero uni olish baraka, uni tark etish hasratdir; sehrgarlar unga kuchlari yetmaydi». Soʻng bir muddat jim turdilar, keyin dedilar: «Baqara va Oli Imron suralarini oʻrganinglar, zero ular ikki nurafshondir; ular qiyomat kuni oʻz sohibiga goʻyo ikki bulut yoki ikki soyabon yoxud saf tortgan ikki toʻda qush kabi soya soladilar. Albatta, Qurʼon qiyomat kuni qabri yorilganida oʻz sohibini rangi oʻchgan bir kishi suratida qarshi oladi va unga: ‹Meni tanidingmi?› deydi. U: ‹Seni tanimadim› deydi. U: ‹Men sening sohibing Qurʼonman; seni jaziramalarda tashna qildim, kechangni bedor qildim. Har bir savdogar oʻz savdosi ortidadir, sen esa bugun har qanday savdoning ortidasan› deydi. Bas, unga oʻng qoʻliga mulk, chap qoʻliga abadiylik beriladi, boshiga viqor toji qoʻyiladi va ota-onasiga dunyo baholay olmaydigan ikki hulla kiygiziladi. Ular: ‹Bizga bu nima uchun kiygizildi?› deydilar. Ularga: ‹Farzandingiz Qurʼonni olgani uchun› deyiladi. Soʻng unga: ‹Oʻqi va jannat darajalari hamda gʻurfalariga koʻtaril› deyiladi. U tez oʻqiydimi yoki tartil bilanmi — oʻqigan ekan, koʻtarilaveradi».Абдуллоҳ ибн Бурайда отасидан ривоят қилади, у айтди: Мен Набий ﷺнинг ҳузурларида ўтирган эдим, у зотнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Бақара сурасини ўрганинглар, зеро уни олиш барака, уни тарк этиш ҳасратдир; сеҳргарлар унга кучлари етмайди». Сўнг бир муддат жим турдилар, кейин дедилар: «Бақара ва Оли Имрон сураларини ўрганинглар, зеро улар икки нурафшондир; улар қиёмат куни ўз соҳибига гўё икки булут ёки икки соябон ёхуд саф тортган икки тўда қуш каби соя соладилар. Албатта, Қуръон қиёмат куни қабри ёрилганида ўз соҳибини ранги ўчган бир киши суратида қарши олади ва унга: ‹Мени танидингми?› дейди. У: ‹Сени танимадим› дейди. У: ‹Мен сенинг соҳибинг Қуръонман; сени жазирамаларда ташна қилдим, кечангни бедор қилдим. Ҳар бир савдогар ўз савдоси ортидадир, сен эса бугун ҳар қандай савдонинг ортидасан› дейди. Бас, унга ўнг қўлига мулк, чап қўлига абадийлик берилади, бошига виқор тожи қўйилади ва ота-онасига дунё баҳолай олмайдиган икки ҳулла кийгизилади. Улар: ‹Бизга бу нима учун кийгизилди?› дейдилар. Уларга: ‹Фарзандингиз Қуръонни олгани учун› дейилади. Сўнг унга: ‹Ўқи ва жаннат даражалари ҳамда ғурфаларига кўтарил› дейилади. У тез ўқийдими ёки тартил биланми — ўқиган экан, кўтарилаверади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ ، عَنْ أَبِي يَحْيَى سُلَيْمِ بْنِ عَامِرٍ : أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا أُمَامَةَ ، يَقُولُ : " إِنَّ أَخًا لَكُمْ أُرِيَ فِي الْمَنَامِ أَنَّ النَّاسَ يَسْلُكُونَ فِي صَدْعِ جَبَلٍ وَعْرٍ طَوِيلٍ، وَعَلَى رَأْسِ الْجَبَلِ شَجَرَتَانِ خَضْرَاوَانِ تَهْتِفَانِ : هَلْ فِيكُمْ مَنْ يَقْرَأُ سُورَةَ الْبَقَرَةِ ؟ هَلْ فِيكُمْ مَنْ يَقْرَأُ سُورَةَ آلِ عِمْرَانَ ؟ فَإِذَا قَالَ الرَّجُلُ : نَعَمْ، دَنَتَا بِأَعْذَاقِهِمَا حَتَّى يَتَعَلَّقَ بِهِمَا، فَتَخْطِرَانِ بِهِ الْجَبَلَ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : الْأَعْذَاقُ : الْأَغْصَانُ

Abu Umoma (roziyallohu anhu) aytar edi: «Birodaringizga tushida shunday koʻrsatildi: odamlar mashaqqatli, uzun bir togʻning yorigʻidan oʻtib borar edilar; togʻning boshida esa ikki koʻkat daraxt: ‹Oranglarda Baqara surasini oʻqiydigan kishi bormi? Oranglarda Oli Imron surasini oʻqiydigan kishi bormi?› deb nido qilar edi. Kimdir: ‹Ha› desa, ikkovi shoxlari bilan yaqinlashar, u ularga osilib olar va ikkovi uni togʻdan (oshirib) uchirib oʻtkazar edi». Abu Muhammad aytdi: al-aʼzoq — shoxlar (degani).Абу Умома (розияллоҳу анҳу) айтар эди: «Биродарингизга тушида шундай кўрсатилди: одамлар машаққатли, узун бир тоғнинг ёриғидан ўтиб борар эдилар; тоғнинг бошида эса икки кўкат дарахт: ‹Орангларда Бақара сурасини ўқийдиган киши борми? Орангларда Оли Имрон сурасини ўқийдиган киши борми?› деб нидо қилар эди. Кимдир: ‹Ҳа› деса, иккови шохлари билан яқинлашар, у уларга осилиб олар ва иккови уни тоғдан (ошириб) учириб ўтказар эди». Абу Муҳаммад айтди: ал-аъзоқ — шохлар (дегани).

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ زَيْدٍ ، عَنْ جَابِرٍ ، عَنْ أَبِي الضُّحَى ، عَنْ مَسْرُوقٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " قَرَأَ رَجُلٌ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ الْبَقَرَةَ ، وَآلَ عِمْرَانَ ، فَقَالَ : قَرَأْتَ سُورَتَيْنِ فِيهِمَا اسْمُ اللَّهِ الْأَعْظَمُ الَّذِي إِذَا دُعِيَ بِهِ، أَجَابَ، وَإِذَا سُئِلَ بِهِ أَعْطَى "

Masruq Abdullohdan rivoyat qiladi: Bir kishi Abdullohning huzurida Baqara va Oli Imronni oʻqidi. Shunda u: «Sen ikkita surani oʻqiding, ularda Allohning ismi aʼzami bordir — u bilan duo qilinsa, javob beradi; u bilan soʻralsa, ato etadi», dedi.Масруқ Абдуллоҳдан ривоят қилади: Бир киши Абдуллоҳнинг ҳузурида Бақара ва Оли Имронни ўқиди. Шунда у: «Сен иккита сурани ўқидинг, уларда Аллоҳнинг исми аъзами бордир — у билан дуо қилинса, жавоб беради; у билан сўралса, ато этади», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ ، عَنْ الْجُرَيْرِيِّ ، عَنْ أَبِي عَطَّافٍ L275 ، عَنْ كَعْبٍ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ الْبَقَرَةَ ، وَآلَ عِمْرَانَ ، جَاءَتَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَقُولَانِ : رَبَّنَا لَا سَبِيلَ عَلَيْهِ "

Kaʼb dedi: «Kim Baqara va Oli Imronni oʻqisa, ular qiyomat kuni kelib: ‹Ey Robbimiz, unga (azob uchun) yoʻl yoʻq› deydilar».Каъб деди: «Ким Бақара ва Оли Имронни ўқиса, улар қиёмат куни келиб: ‹Эй Роббимиз, унга (азоб учун) йўл йўқ› дейдилар».

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ حَنْظَلَةَ الْبَكْرِيِّ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ : " مَنْ قَرَأَ آلَ عِمْرَانَ ، فَهُوَ غَنِيٌّ، وَالنِّسَاءُ مُحَبِّرَةٌ ". قَالَ أَبُو مُحَمَّد : مُحَبِّرَةٌ : مُزَيِّنَةٌ

Sulaym ibn Hanzala al-Bakriy aytdi: Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) dedi: «Kim Oli Imronni oʻqisa, u boydir; Niso esa bezovchidir». Abu Muhammad aytdi: Muhabbira — bezovchi (degani).Сулайм ибн Ҳанзала ал-Бакрий айтди: Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) деди: «Ким Оли Имронни ўқиса, у бойдир; Нисо эса безовчидир». Абу Муҳаммад айтди: Муҳаббира — безовчи (дегани).

حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، عَنْ ابْنِ لَهِيعَةَ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ آخِرَ آلِ عِمْرَانَ فِي لَيْلَةٍ، كُتِبَ لَهُ قِيَامُ لَيْلَةٍ "

Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Kim bir kechada Oli Imronning oxirini oʻqisa, unga bir kechani (ibodat bilan) qoim boʻlish (savobi) yoziladi».Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ким бир кечада Оли Имроннинг охирини ўқиса, унга бир кечани (ибодат билан) қоим бўлиш (савоби) ёзилади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ مَكْحُولٍ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ سُورَةَ آلِ عِمْرَانَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ إِلَى اللَّيْلِ "

Maxul (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Kim juma kuni Oli Imron surasini oʻqisa, kechgacha farishtalar unga (rahmat) duo qiladi».Махул (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Ким жума куни Оли Имрон сурасини ўқиса, кечгача фаришталар унга (раҳмат) дуо қилади».

حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ سَلَّامٍ أَبُو عُبَيْدٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ ، حَدَّثَنِي مِسْعَرٌ ، قَالَ : حَدَّثَنِي جَابِرٌ ، قَبْلَ أَنْ يَقَعَ فِيمَا وَقَعَ فِيهِ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : " نِعْمَ كَنْزُ الصُّعْلُوكِ سُورَةُ آلِ عِمْرَانَ ، يَقُومُ بِهَا فِي آخِرِ اللَّيْلِ "

Shaʼbiydan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu): «Kambagʻalning naqadar yaxshi xazinasi Oli Imron surasidir; u kechaning oxirida u bilan (namozga) qoim boʻladi», dedi.Шаъбийдан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу): «Камбағалнинг нақадар яхши хазинаси Оли Имрон сурасидир; у кечанинг охирида у билан (намозга) қоим бўлади», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ ، عَنْ أَبِي السَّلِيلِ ، قَالَ : أَصَابَ رَجُلٌ دَمًا، قَالَ : فَأَوَى إِلَى وَادِي مَجَنَّةٍ : وَادٍ لَا يُمْسِي فِيهِ أَحَدٌ إِلَّا أَصَابَتْهُ حَيَّةٌ : وَعَلَى شَفِيرِ الْوَادِي رَاهِبَانِ، قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ : هَلَكَ وَاللَّهِ الرَّجُلُ، قَالَ : فَافْتَتَحَ سُورَةَ آلِ عِمْرَانَ ، قَالَا : فَقَرَأَ سُورَةً طَيِّبَةً لَعَلَّهُ سَيَنْجُو، قَالَ : فَأَصْبَحَ سَلِيمًا " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : أَبُو السَّلِيلِ : ضُرَيْبُ بْنُ نُقَيْرٍ، ويقال : ابن نفير

Abus-Salil aytdi: Bir kishi qon toʻkdi. Soʻng u Majanna vodiysiga panoh oldi. U shunday vodiy ediki, unda kechani oʻtkazgan har bir kishini ilon chaqar edi. Vodiyning chekkasida ikki rohib bor edi. Ulardan biri sherigiga: «Alloh haqqi, bu kishi halok boʻldi», dedi. Soʻng u (kishi) Oli Imron surasini boshladi. Ular: «U pokiza bir surani oʻqidi, shoyad najot topar», deyishdi. Bas, u sogʻ-omon tongni qarshiladi. Abu Muhammad aytdi: Abus-Salil Zurayb ibn Nuqayrdir, unga Ibn Nufayr ham deyiladi.Абус-Салил айтди: Бир киши қон тўкди. Сўнг у Мажанна водийсига паноҳ олди. У шундай водий эдики, унда кечани ўтказган ҳар бир кишини илон чақар эди. Водийнинг чеккасида икки роҳиб бор эди. Улардан бири шеригига: «Аллоҳ ҳаққи, бу киши ҳалок бўлди», деди. Сўнг у (киши) Оли Имрон сурасини бошлади. Улар: «У покиза бир сурани ўқиди, шояд нажот топар», дейишди. Бас, у соғ-омон тонгни қаршилади. Абу Муҳаммад айтди: Абус-Салил Зурайб ибн Нуқайрдир, унга Ибн Нуфайр ҳам дейилади.

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هَانِئٍ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ ، عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ ، قَالَ : قَالَ عَبْدُ اللَّهِ : " السَّبْعُ الطُّوَلُ مِثْلُ التَّوْرَاةِ، وَالْمِئِينَ مِثْلُ الْإِنْجِيلِ، وَالْمَثَانِي مِثْلُ الزَّبُورِ، وَسَائِرُ الْقُرْآنِ بَعْدُ فَضْلٌ "

Musayyab ibn Rofeʼdan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu): «Yettita uzun sura Tavrot kabidir, miʻun (yuz oyatlik suralar) Injil kabidir, masoniy Zabur kabidir, undan keyingi Qurʼonning qolgani esa (ziyoda) fazldir», dedi.Мусайяб ибн Рофеъдан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу): «Еттита узун сура Таврот кабидир, миъун (юз оятлик суралар) Инжил кабидир, масоний Забур кабидир, ундан кейинги Қуръоннинг қолгани эса (зиёда) фазлдир», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَلِيفَةَ ، عَنْ عُمَرَ ، قَالَ : " الْأَنْعَامُ مِنْ نَوَاجِبِ الْقُرْآنِ "

Umar (roziyallohu anhu) aytdi: «Anʼom Qurʼonning sara (afzal) suralaridandir».Умар (розияллоҳу анҳу) айтди: «Анъом Қуръоннинг сара (афзал) сураларидандир».

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ . عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ كَعْبًا ، قَالَ : " فَاتِحَةُ التَّوْرَاةِ الْأَنْعَامُ ، وَخَاتِمَتُهَا هُودٌ "

Abdulloh ibn Roboh aytdi: Men Kaʼbning shunday deyotganini eshitdim: «Tavrotning boshlanishi Anʼom (surasi), xotimasi esa Hud (surasi)dir».Абдуллоҳ ибн Робоҳ айтди: Мен Каъбнинг шундай деётганини эшитдим: «Тавротнинг бошланиши Анъом (сураси), хотимаси эса Ҳуд (сураси)дир».

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَنْبَأَنَا هَمَّامٌ ، عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ ، عَنْ كَعْبٍ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " اقْرَءُوا سُورَةَ هُودٍ يَوْمَ الْجُمُعَةِ "

Kaʼbdan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Juma kuni Hud surasini oʻqinglar», dedilar.Каъбдан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жума куни Ҳуд сурасини ўқинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ ، عَنْ كَعْبٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اقْرَءُوا سُورَةَ هُودٍ يَوْمَ الْجُمُعَةِ "

Kaʼbdan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Juma kuni Hud surasini oʻqinglar», dedilar.Каъбдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума куни Ҳуд сурасини ўқинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَتْنَا عَبْدَةُ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ الْكَهْفِ ، لَمْ يَخَفْ الدَّجَّالَ "

Xolid ibn Maʼdon (rahimahulloh) aytdi: «Kim Kahfdan oʻn oyat oʻqisa, Dajjoldan qoʻrqmaydi».Холид ибн Маъдон (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Ким Каҳфдан ўн оят ўқиса, Дажжолдан қўрқмайди».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ عَبْدَةَ ، عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ آخِرَ سُورَةِ الْكَهْفِ لِسَاعَةٍ، يُرِيدُ يَقُومُ مِنْ اللَّيْلِ، قَامَهَا " ، قَالَ عَبْدَةُ : فَجَرَّبْنَاهُ، فَوَجَدْنَاهُ كَذَلِكَ

Zirr ibn Hubaysh aytdi: «Kim kechada (ibodatga) turishni istab, Kahf surasining oxirini maʼlum bir soatda oʻqisa, oʻsha (soatda) turadi». Abda aytdi: Biz buni sinab koʻrdik va uni shunday deb topdik.Зирр ибн Ҳубайш айтди: «Ким кечада (ибодатга) туришни истаб, Каҳф сурасининг охирини маълум бир соатда ўқиса, ўша (соатда) туради». Абда айтди: Биз буни синаб кўрдик ва уни шундай деб топдик.

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، حَدَّثَنَا أَبُو هَاشِمٍ ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ ، عَنْ قَيْسِ بْنِ عُبَادٍ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ سُورَةَ الْكَهْفِ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ، أَضَاءَ لَهُ مِنْ النُّورِ فِيمَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ الْعَتِيقِ "

Abu Saʼid Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi: «Kim juma kechasi Kahf surasini oʻqisa, u bilan Bayti Atiq orasi nur bilan yoritiladi».Абу Саъид Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ким жума кечаси Каҳф сурасини ўқиса, у билан Байти Атиқ ораси нур билан ёритилади».

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَتْنَا عَبْدَةُ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، قَالَ : " اقْرَءُوا الْمُنَجِّيَةَ، وَهِيَ : ( الم تَنْزِيلُ )، فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ رَجُلًا كَانَ يَقْرَؤُهَا مَا يَقْرَأُ شَيْئًا غَيْرَهَا، وَكَانَ كَثِيرَ الْخَطَايَا، فَنَشَرَتْ جَنَاحَهَا عَلَيْهِ، وَقَالَتْ : رَبِّ اغْفِرْ لَهُ، فَإِنَّهُ كَانَ يُكْثِرُ قِرَاءَتِي، فَشَفَّعَهَا الرَّبُّ فِيهِ، وَقَالَ : اكْتُبُوا لَهُ بِكُلِّ خَطِيئَةٍ حَسَنَةً، وَارْفَعُوا لَهُ دَرَجَةً "

Xolid ibn Maʼdon (rahimahulloh) aytdi: «Najot beruvchini, yaʼni {Alif Lom Mim, Tanzil}ni oʻqinglar. Menga xabar yetishicha, koʻp gunoh qilgan bir kishi undan boshqa hech narsani oʻqimay, doim oʻshani oʻqir edi. (Qiyomatda) u sura oʻz qanotini uning ustiga yoydi va: ‹Ey Robbim, uni magʻfirat qil, chunki u meni koʻp oʻqir edi›, dedi. Shunda Robb taolo uni uning haqida shafoatchi qildi va: ‹Har bir gunohi oʻrniga unga bir yaxshilik yozinglar va uni bir daraja koʻtaringlar›, dedi».Холид ибн Маъдон (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Нажот берувчини, яъни {Алиф Лом Мим, Танзил}ни ўқинглар. Менга хабар етишича, кўп гуноҳ қилган бир киши ундан бошқа ҳеч нарсани ўқимай, доим ўшани ўқир эди. (Қиёматда) у сура ўз қанотини унинг устига ёйди ва: ‹Эй Роббим, уни мағфират қил, чунки у мени кўп ўқир эди›, деди. Шунда Робб таоло уни унинг ҳақида шафоатчи қилди ва: ‹Ҳар бир гуноҳи ўрнига унга бир яхшилик ёзинглар ва уни бир даража кўтаринглар›, деди».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، أنبأنَا أَبُو الزُّبَيْرِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ضَمْرَةَ ، عَنْ كَعْبٍ قَالَ : " مَنْ قَرَأَ ( ألم تَنْزِيلُ ) السَّجْدَةَ ، وَتَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ، كُتِبَ لَهُ سَبْعُونَ حَسَنَةً، وَحُطَّ عَنْهُ بِهَا سَبْعُونَ سَيِّئَةً، وَرُفِعَ لَهُ بِهَا سَبْعُونَ دَرَجَةً "

Kaʼb aytdi: «Kim {Alif Lom Mim, Tanzil}ni, yaʼni Sajda (surasini) va {Tabarakallaziy biyadihil-mulk}ni oʻqisa, unga yetmish yaxshilik yoziladi, u bilan undan yetmish yomonlik oʻchiriladi va u bilan unga yetmish daraja koʻtariladi».Каъб айтди: «Ким {Алиф Лом Мим, Танзил}ни, яъни Сажда (сурасини) ва {Табаракаллазий биядиҳил-мулк}ни ўқиса, унга етмиш яхшилик ёзилади, у билан ундан етмиш ёмонлик ўчирилади ва у билан унга етмиш даража кўтарилади».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ : أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا خَالِدٍ عَامِرَ بْنَ جَشِيبٍ ، وَبَحِيرَ بْنَ سَعْدٍ ، يُحَدِّثَانِ : أَنَّ خَالِدَ بْنَ مَعْدَانَ ، قَالَ : " إِنَّ # الم { 1 } تَنْزِيلُ الْكِتَابِ لا رَيْبَ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ { 2 } سورة السجدة آية 1-2 # تُجَادِلُ عَنْ صَاحِبِهَا فِي الْقَبْرِ، تَقُولُ : اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتُ مِنْ كِتَابِكَ، فَشَفِّعْنِي فِيهِ، وَإِنْ لَمْ أَكُنْ مِنْ كِتَابِكَ، فَامْحُنِي عَنْهُ، وَإِنَّهَا تَكُونُ كَالطَّيْرِ تَجْعَلُ جَنَاحَهَا عَلَيْهِ، فَيُشْفَعُ لَهُ، فَتَمْنَعُهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَفِي ( تَبَارَكَ ) مِثْلَهُ "، فَكَانَ خَالِدٌ لَا يَبِيتُ حَتَّى يَقْرَأَ بِهِمَا

Xolid ibn Maʼdon (rahimahulloh) aytdi: «Albatta, {Alif Lom Mim. Bu Kitobning nozil qilinishida shubha yoʻq, u olamlar Robbisidandir} (surasi) qabrda oʻz sohibi haqida bahs qilib: ‹Ey Alloh, agar men Sening Kitobingdan boʻlsam, meni uning haqida shafoatchi qil; agar Sening Kitobingdan boʻlmasam, meni undan oʻchir›, deydi. Va u qush kabi boʻlib, qanotini uning ustiga qoʻyadi, unga shafoat qiladi va uni qabr azobidan saqlaydi. {Tabarak}da ham shunga oʻxshash (fazilat) bordir». Xolid bu ikkisini oʻqimaguncha uxlamas edi.Холид ибн Маъдон (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Албатта, {Алиф Лом Мим. Бу Китобнинг нозил қилинишида шубҳа йўқ, у оламлар Роббисидандир} (сураси) қабрда ўз соҳиби ҳақида баҳс қилиб: ‹Эй Аллоҳ, агар мен Сенинг Китобингдан бўлсам, мени унинг ҳақида шафоатчи қил; агар Сенинг Китобингдан бўлмасам, мени ундан ўчир›, дейди. Ва у қуш каби бўлиб, қанотини унинг устига қўяди, унга шафоат қилади ва уни қабр азобидан сақлайди. {Табарак}да ҳам шунга ўхшаш (фазилат) бордир». Холид бу иккисини ўқимагунча ухламас эди.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ جَابِرٍ ، قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " لَا يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ : ( تَنْزِيلُ ) السَّجْدَةَ ، ( وَتَبَارَكَ ) "

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Tanzilus-Sajda (as-Sajda surasi) va Tabarak (al-Mulk surasi)ni oʻqimaguncha uxlamas edilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Танзилус-Сажда (ас-Сажда сураси) ва Табарак (ал-Мулк сураси)ни ўқимагунча ухламас эдилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ : " فُضِّلَتَا عَلَى كُلِّ سُورَةٍ فِي الْقُرْآنِ بِسِتِّينَ حَسَنَةً "

Tovus (rahimahulloh) aytdi: «Bu ikkisi Qurʼondagi har bir suradan oltmish yaxshilik bilan afzal qilingan».Товус (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Бу иккиси Қуръондаги ҳар бир сурадан олтмиш яхшилик билан афзал қилинган».

أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ مُرَّةَ ، يَقُولُ : " أُتِيَ رَجُلٌ فِي قَبْرِهِ، فَأُتِيَ جَانِبُ قَبْرِهِ، فَجَعَلَتْ سُورَةٌ مِنْ الْقُرْآنِ ثَلَاثُونَ آيَةً تُجَادِلُ عَنْهُ، حَتَّى قَالَ : فَنَظَرْنَا أَنَا وَمَسْرُوقٌ، فَلَمْ نَجِدْ فِي الْقُرْآنِ سُورَةً ثَلَاثِينَ آيَةً إِلَّا تَبَارَكَ "

Amr ibn Murra aytdi: Men Murraning shunday deyotganini eshitdim: «Bir kishining qabrida uning oldiga (azob) keldi, qabrining bir tomonidan kelindi. Shunda Qurʼondan oʻttiz oyatli bir sura uning haqida bahs qila boshladi». U shunday degach, men va Masruq qaradik va Qurʼonda oʻttiz oyatli suraning Tabarakdan boshqasini topmadik.Амр ибн Мурра айтди: Мен Мурранинг шундай деётганини эшитдим: «Бир кишининг қабрида унинг олдига (азоб) келди, қабрининг бир томонидан келинди. Шунда Қуръондан ўттиз оятли бир сура унинг ҳақида баҳс қила бошлади». У шундай дегач, мен ва Масруқ қарадик ва Қуръонда ўттиз оятли суранинг Табаракдан бошқасини топмадик.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُهَاجِرِ بْنِ الْمِسْمَارِ ، عَنْ عُمَرَ بْنِ حَفْصِ بْنِ ذَكْوَانَ ، عَنْ مَوْلَى الْحُرَقَةِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَرَأَ طه ، وَيس قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ بِأَلْفِ عَامٍ، فَلَمَّا سَمِعَتْ الْمَلَائِكَةُ الْقُرْآنَ، قَالَتْ : طُوبَى لِأُمَّةٍ يَنْزِلُ هَذَا عَلَيْهَا، وَطُوبَى لِأَجْوَافٍ تَحْمِلُ هَذَا، وَطُوبَى لِأَلْسِنَةٍ تَتَكَلَّمُ بِهَذَا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh tabaroka va taolo osmonlar va yerni yaratishidan ming yil avval Toho va Yosinni oʻqidi. Farishtalar Qurʼonni eshitganlarida: ‹Bu (Kitob) nozil qilinadigan ummatga xush boʻlsin, buni koʻtaruvchi qalblarga xush boʻlsin, buni soʻzlaydigan tillarga xush boʻlsin›, dedilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ табарока ва таоло осмонлар ва ерни яратишидан минг йил аввал Тоҳо ва Ёсинни ўқиди. Фаришталар Қуръонни эшитганларида: ‹Бу (Китоб) нозил қилинадиган умматга хуш бўлсин, буни кўтарувчи қалбларга хуш бўлсин, буни сўзлайдиган тилларга хуш бўлсин›, дедилар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : بَلَغَنِي عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ ( يس ) فِي لَيْلَةٍ، ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ أَوْ مَرْضَاةِ اللَّهِ، غُفِرَ لَهُ، وَقَالَ : بَلَغَنِي أَنَّهَا تَعْدِلُ الْقُرْآنَ كُلَّهُ "

Muʼtamir otasidan rivoyat qiladi: Menga Hasandan yetishicha, u: «Kim bir kechada Allohning yuzini yoki Allohning roziligini istab Yosinni oʻqisa, u magʻfirat qilinadi», degan. U yana: «Menga xabar yetishicha, u butun Qurʼonga teng keladi», dedi.Муътамир отасидан ривоят қилади: Менга Ҳасандан етишича, у: «Ким бир кечада Аллоҳнинг юзини ёки Аллоҳнинг розилигини истаб Ёсинни ўқиса, у мағфират қилинади», деган. У яна: «Менга хабар етишича, у бутун Қуръонга тенг келади», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ ، عَنْ هَارُونَ أَبِي مُحَمَّدٍ ، عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ قَلْبًا، وَإِنَّ قَلْبَ الْقُرْآنِ يس، مَنْ قَرَأَهَا فَكَأَنَّمَا قَرَأَ الْقُرْآنَ عَشْرَ مِرارٍ "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir narsaning qalbi bor, Qurʼonning qalbi esa Yosindir. Kim uni oʻqisa, goʻyoki Qurʼonni oʻn marta oʻqigan boʻladi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир нарсанинг қалби бор, Қуръоннинг қалби эса Ёсиндир. Ким уни ўқиса, гўёки Қуръонни ўн марта ўқиган бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، حَدَّثَنِي زِيَادُ بْنُ خَيْثَمَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ قَرَأَ يس فِي لَيْلَةٍ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ، غُفِرَ لَهُ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir kechada Allohning yuzini istab Yosinni oʻqisa, oʻsha kechada u magʻfirat qilinadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кечада Аллоҳнинг юзини истаб Ёсинни ўқиса, ўша кечада у мағфират қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ ، حَدَّثَنِي أَبِي ، حَدَّثَنِي زِيَادُ بْنُ خَيْثَمَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ ، قَالَ : بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ يس فِي صَدْرِ النَّهَارِ، قُضِيَتْ حَوَائِجُهُ "

Ato ibn Abi Roboh (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Menga xabar yetishicha, Rasululloh ﷺ: «Kim kunning boshida Yosin (surasini) oʻqisa, uning hojatlari ravo boʻladi», dedilar.Ато ибн Аби Робоҳ (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Менга хабар етишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким куннинг бошида Ёсин (сурасини) ўқиса, унинг ҳожатлари раво бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ ، حَدَّثَنَا رَاشِدٌ أَبُو مُحَمَّدٍ الْحِمَّانِيُّ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، قَالَ : قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ : " مَنْ قَرَأَ ( يس ) حِينَ يُصْبِحُ، أُعْطِيَ يُسْرَ يَوْمِهِ حَتَّى يُمْسِيَ، وَمَنْ قَرَأَهَا فِي صَدْرِ لَيْلِهِ، أُعْطِيَ يُسْرَ لَيْلَتِهِ حَتَّى يُصْبِحَ "

Shahr ibn Havshabdan rivoyat qilinadi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo): «Kim tongga kirganda Yosinni oʻqisa, unga kech kirgunicha kunining osonligi ato etiladi; kim uni kechasining boshida oʻqisa, unga tong otguncha kechasining osonligi ato etiladi», dedi.Шаҳр ибн Ҳавшабдан ривоят қилинади: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо): «Ким тонгга кирганда Ёсинни ўқиса, унга кеч киргунича кунининг осонлиги ато этилади; ким уни кечасининг бошида ўқиса, унга тонг отгунча кечасининг осонлиги ато этилади», деди.

حَدَّثَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى ، قَالَ : أُخْبِرْتُ أَنَّهُ " مَنْ قَرَأَ ( حم ) الدُّخَانَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ إِيمَانًا وَتَصْدِيقًا بِهَا، أَصْبَحَ مَغْفُورًا لَهُ "

Abdulloh ibn Iysodan rivoyat qilinadi: Menga xabar berildiki, «kim juma kechasi {Hamim} ad-Duxonni iymon va uni tasdiqlagan holda oʻqisa, magʻfirat qilingan holda tongni qarshilaydi».Абдуллоҳ ибн Ийсодан ривоят қилинади: Менга хабар берилдики, «ким жума кечаси {Ҳамим} ад-Духонни иймон ва уни тасдиқлаган ҳолда ўқиса, мағфират қилинган ҳолда тонгни қаршилайди».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ ( حم ) الدُّخَانَ فِي لَيْلَةِ الْجُمُعَةِ، أَصْبَحَ مَغْفُورًا لَهُ، وَزُوِّجَ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ "

Abu Rofeʼ aytdi: «Kim juma kechasida {Hamim} ad-Duxonni oʻqisa, magʻfirat qilingan holda tongni qarshilaydi va hurul-iyndan (juft) uylantiriladi».Абу Рофеъ айтди: «Ким жума кечасида {Ҳамим} ад-Духонни ўқиса, мағфират қилинган ҳолда тонгни қаршилайди ва ҳурул-ийндан (жуфт) уйлантирилади».

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ مِسْعَرٍ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : " كُنَّ ! الْحَوَامِيمُ يُسَمَّيْنَ الْعَرَائِسَ "

Saʼd ibn Ibrohim aytdi: «Havomimlar aroyis (kelinlar) deb nomlanar edi».Саъд ибн Иброҳим айтди: «Ҳавомимлар аройис (келинлар) деб номланар эди».

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ ثَلَاثَ آيَاتٍ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْحَشْرِ إِذَا أَصْبَحَ، فَمَاتَ مِنْ يَوْمِهِ ذَلِكَ، طُبِعَ بِطَابَعِ الشُّهَدَاءِ، وَإِنْ قَرَأَ إِذَا أَمْسَى، فَمَاتَ مِنْ لَيْلَتِهِ، طُبِعَ بِطَابَعِ الشُّهَدَاءِ "

Hasan (rahimahulloh) aytdi: «Kim tongga kirganda Hashr surasining oxiridan uch oyat oʻqisa va oʻsha kuni vafot etsa, shahidlar muhri bilan muhrlanadi; agar kech kirganda oʻqisa va oʻsha kechasi vafot etsa, shahidlar muhri bilan muhrlanadi».Ҳасан (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Ким тонгга кирганда Ҳашр сурасининг охиридан уч оят ўқиса ва ўша куни вафот этса, шаҳидлар муҳри билан муҳрланади; агар кеч кирганда ўқиса ва ўша кечаси вафот этса, шаҳидлар муҳри билан муҳрланади».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، عَنْ مَعْنٍ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ ، عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَنَّهُ كَانَ " يَقْرَأُ الْمُسَبِّحَاتِ عِنْدَ النَّوْمِ، وَيَقُولُ : " إِنَّ فِيهِنَّ آيَةً تَعْدِلُ أَلْفَ آيَةٍ "

Xolid ibn Maʼdon (rahimahulloh) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot uyquga yotayotganda musabbihotni oʻqir va: «Albatta, ularda ming oyatga teng keladigan bir oyat bordir», der edilar.Холид ибн Маъдон (раҳимаҳуллоҳ) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот уйқуга ётаётганда мусаббиҳотни ўқир ва: «Албатта, уларда минг оятга тенг келадиган бир оят бордир», дер эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَرَجِ الْبَغْدَادِيُّ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ طَهْمَانَ أَبُو الْعَلَاءِ الْخَفَّافُ ، حَدَّثَنِي نَافِعُ بْنُ أَبِي نَافِعٍ ، عَنْ مَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَالَ حِينَ يُصْبِحُ : أَعُوذُ بِاللَّهِ السَّمِيعِ الْعَلِيمِ مِنْ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ، وَثَلَاثَ آيَاتٍ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْحَشْرِ، وَكَّلَ اللَّهُ بِهِ سَبْعِينَ أَلْفَ مَلَكٍ يُصَلُّونَ عَلَيْهِ حَتَّى يُمْسِيَ، وَإِنْ قَالَهَا مَسَاءً، فَمِثْلُ ذَلِكَ حَتَّى يُصْبِحَ "

Maʼqil ibn Yasor (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim tongga kirganda ‹Aʼuuzu billaahis-Samiiʼil-Aliimi minash-shaytoonir-rojiim› desa va Hashr surasining oxiridan uch oyatni (oʻqisa), Alloh unga yetmish ming farishtani vakil qiladiki, ular kech kirgunicha unga salavot aytadilar. Agar buni kech kirganda aytsa, tong otgunicha ham xuddi shunday boʻladi», dedilar.Маъқил ибн Ясор (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким тонгга кирганда ‹Аъуузу биллааҳис-Самииъил-Алиими минаш-шайтоонир-рожиим› деса ва Ҳашр сурасининг охиридан уч оятни (ўқиса), Аллоҳ унга етмиш минг фариштани вакил қиладики, улар кеч киргунича унга салавот айтадилар. Агар буни кеч кирганда айтса, тонг отгунича ҳам худди шундай бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُهَاجِرٍ، قَالَ : " جَاءَ رَجُل زَمَنَ زِيَادٍ إِلَى الْكُوفَةِ ، فَسَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ لَهُ، قَالَ : وَرُكْبَتِي تُصِيبُ أَوْ تَمَسُّ رُكْبَتَهُ، فَسَمِعَ رَجُلًا يَقْرَأُ : قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ، قَالَ : " بَرِئَ مِنَ الشِّرْكِ "، وَسَمِعَ رَجُلًا يَقْرَأُ : قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، قَالَ : غُفِرَ لَهُ "

Abul-Hasan Muhojir aytdi: Ziyod zamonida Kufaga bir kishi keldi. Men uning shunday soʻzlayotganini eshitdim: U Rasululloh ﷺ bilan birga bir safarda boʻlgan ekan. U aytdi: Mening tizzam u zotning tizzalariga tegib turardi. U zot bir kishining {Qul yo ayyuhal kofirun}ni oʻqiyotganini eshitib: «U shirkdan xalos boʻldi», dedilar. Yana bir kishining {Qul huvallohu ahad}ni oʻqiyotganini eshitib: «U magʻfirat qilindi», dedilar.Абул-Ҳасан Муҳожир айтди: Зиёд замонида Куфага бир киши келди. Мен унинг шундай сўзлаётганини эшитдим: У Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бир сафарда бўлган экан. У айтди: Менинг тиззам у зотнинг тиззаларига тегиб турарди. У зот бир кишининг {Қул ё айюҳал кофирун}ни ўқиётганини эшитиб: «У ширкдан халос бўлди», дедилар. Яна бир кишининг {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни ўқиётганини эшитиб: «У мағфират қилинди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ ، عَنْ أَبِيهِ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ "، قَالَ : جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي شَيْئًا أَقُولُهُ عِنْدَ مَنَامِي، قَالَ : " فَإِذَا أَخَذْتَ مَضْجَعَكَ، فَاقْرَأْ : قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ، ثُمَّ نَمْ عَلَى خَاتِمَتِهَا، فَإِنَّهَا بَرَاءَةٌ مِنْ الشِّرْكِ "

Farva ibn Navfal otasidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ: «Seni nima olib keldi?» dedilar. U: «Uyqu oldidan aytadigan bir narsani menga oʻrgatishingiz uchun keldim», dedi. U zot: «Oʻrningga yotganingda {Qul yo ayyuhal kofirun}ni oʻqigin, soʻng uning oxirida uxlagin, chunki u shirkdan voz kechishdir», dedilar.Фарва ибн Навфал отасидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сени нима олиб келди?» дедилар. У: «Уйқу олдидан айтадиган бир нарсани менга ўргатишингиз учун келдим», деди. У зот: «Ўрнингга ётганингда {Қул ё айюҳал кофирун}ни ўқигин, сўнг унинг охирида ухлагин, чунки у ширкдан воз кечишдир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا صَفْوَانُ ، حَدَّثَنَا إِيَاسٌ الْبِكَالِيُّ ، عَنْ نَوْفٍ الْبِكَالِيِّ ، قَالَ : " إِنَّ اللَّهَ جَزَّأَ الْقُرْآنَ عَلَى ثَلَاثَةِ أَجْزَاءٍ، فَجَعَلَ ( قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ) ثُلُثَ الْقُرْآنِ "

Navf al-Bikoliy aytdi: «Albatta, Alloh Qurʼonni uch juzga boʻldi va {Qul huvallohu ahad}ni Qurʼonning uchdan biri qildi».Навф ал-Биколий айтди: «Албатта, Аллоҳ Қуръонни уч жузга бўлди ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни Қуръоннинг учдан бири қилди».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي أَبُو عَقِيلٍ ، أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ ، يَقُولُ : إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَال : " مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ عَشْرَ مَرَّاتٍ، بُنِيَ لَهُ بِهَا قَصْرٌ فِي الْجَنَّةِ، وَمَنْ قَرَأَ عِشْرِينَ مَرَّةً، بُنِيَ لَهُ بِهَا قَصْرَانِ فِي الْجَنَّةِ، وَمَنْ قَرَأَهَا ثَلَاثِينَ مَرَّةً، بُنِيَ لَهُ بِهَا ثَلَاثَةُ قُصُورٍ فِي الْجَنَّةِ "، فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ : وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِذَنْ لَتَكَّثُرَنَّ قُصُورُنَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اللَّهُ أَوْسَعُ مِنْ ذَلِكَ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : أَبُو عَقِيلٍ زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ، وَزَعَمُوا أَنَّهُ كَانَ مِنْ الْأَبْدَالِ

Saʼid ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim {Qul huvallohu ahad}ni oʻn marta oʻqisa, unga jannatda bir qasr bino qilinadi; kim yigirma marta oʻqisa, unga jannatda ikki qasr bino qilinadi; kim uni oʻttiz marta oʻqisa, unga jannatda uch qasr bino qilinadi», dedilar. Shunda Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu): «Alloh haqqi, ey Rasululloh, unday boʻlsa biz qasrlarimizni koʻpaytiramiz-ku!» dedi. Rasululloh ﷺ: «Allohning (fazli) bundan-da kengroqdir», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Abu Aqil Zuhra ibn Maʼbaddir; uni abdollardan edi, deb aytishardi.Саъид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни ўн марта ўқиса, унга жаннатда бир қаср бино қилинади; ким йигирма марта ўқиса, унга жаннатда икки қаср бино қилинади; ким уни ўттиз марта ўқиса, унга жаннатда уч қаср бино қилинади», дедилар. Шунда Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Аллоҳ ҳаққи, эй Расулуллоҳ, ундай бўлса биз қасрларимизни кўпайтирамиз-ку!» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг (фазли) бундан-да кенгроқдир», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Абу Ақил Зуҳра ибн Маъбаддир; уни абдоллардан эди, деб айтишарди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، عَنْ عُتْبَةَ بْنِ ضَمْرَةَ بْنِ حَبِيبٍ ، عَنْ أَبِيهِ : أَنَّهُ كَانَ " إِذَا قَرَأَ سُورَةً فَخَتَمَهَا، أَتْبَعَهَا بِ : قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ "

Zamra ibn Habibdan rivoyat qilinadi: U bir surani oʻqib xatm qilsa, uning ketidan {Qul huvallohu ahad}ni oʻqir edi.Замра ибн Ҳабибдан ривоят қилинади: У бир сурани ўқиб хатм қилса, унинг кетидан {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни ўқир эди.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبَانَ بْنِ يَزِيدَ الْعَطَّارِ ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ فِي لَيْلَةٍ ثُلُثَ الْقُرْآنِ؟ قَالُوا : نَحْنُ أَعْجَزُ وَأَضْعَفُ مِنْ ذَلِكَ، فَقَالَ : إِنَّ اللَّهَ جَزَّأَ الْقُرْآنَ ثَلَاثَةَ أَجْزَاءٍ، فَجَعَلَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُلُثَ الْقُرْآنِ "

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizdan biringiz bir kechada Qurʼonning uchdan birini oʻqishdan ojizmi?» dedilar. Ular: «Biz bundan ham ojizroq va zaifroqmiz», deyishdi. Shunda u zot: «Albatta, Alloh Qurʼonni uch juzga boʻldi va {Qul huvallohu ahad}ni Qurʼonning uchdan biri qildi», dedilar.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сиздан бирингиз бир кечада Қуръоннинг учдан бирини ўқишдан ожизми?» дедилар. Улар: «Биз бундан ҳам ожизроқ ва заифроқмиз», дейишди. Шунда у зот: «Албатта, Аллоҳ Қуръонни уч жузга бўлди ва {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни Қуръоннинг учдан бири қилди», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْمَاعِيل بْنِ مُجَمِّعٍ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ : أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَقُولُ : ( قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ) تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday der edi: «{Qul huvallohu ahad} Qurʼonning uchdan biriga teng keladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: «{Қул ҳуваллоҳу аҳад} Қуръоннинг учдан бирига тенг келади».

أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، عَنْ سَلَّامِ بْنِ أَبِي مُطِيعٍ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ زِرٍّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " ( قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ) تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ : ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ زِرٍّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، مِثْلَهُ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: «{Qul huvallohu ahad} Qurʼonning uchdan biriga teng keladi». Amr ibn Osim ham Hammod ibn Salamadan, u Osimdan, u Zirrdan, u Abdullohdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: «{Қул ҳуваллоҳу аҳад} Қуръоннинг учдан бирига тенг келади». Амр ибн Осим ҳам Ҳаммод ибн Саламадан, у Осимдан, у Зиррдан, у Абдуллоҳдан шунга ўхшаш ривоят қилган.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَنْبَأَنَا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ ، عَنْ أَنَسٍ : أَنَّ رَجُلًا، قَالَ : وَاللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّ هَذِهِ السُّورَةَ : ( قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ) ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " حُبُّكَ إِيَّاهَا أَدْخَلَكَ الْجَنَّةَ "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Alloh haqqi, men bu surani, yaʼni {Qul huvallohu ahad}ni sevaman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni sevishing seni jannatga kiritdi», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Аллоҳ ҳаққи, мен бу сурани, яъни {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни севаман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни севишинг сени жаннатга киритди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ شِهَابٍ ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أُمِّهِ : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، فَقَالَ : " ثُلُثُ الْقُرْآنِ، أَوْ تَعْدِلُهُ "

Humayd ibn Abdurrahmon onasidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺdan {Qul huvallohu ahad} haqida soʻralganda, u zot: «(U) Qurʼonning uchdan biridir», yoki «unga teng keladi», dedilar.Ҳумайд ибн Абдурраҳмон онасидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺдан {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ҳақида сўралганда, у зот: «(У) Қуръоннинг учдан биридир», ёки «унга тенг келади», дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ هِلَالٍ ، عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ خُثَيْمٍ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى ، عَنْ امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ ، قَالَ : أَتَاهَا فَقَالَ : أَلَا تَرَيْنَ إِلَى مَا جَاءَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : رُبَّ خَيْرٍ قَدْ أَتَانَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَمَا هُوَ؟ قَالَ : قَالَ لَنَا : " أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ فِي لَيْلَةٍ "؟ قَالَ : فَأَشْفَقْنَا أَنْ يُرِيدَنَا عَلَى أَمْرٍ نَعْجِزُ عَنْهُ، فَلَمْ نَرْجِعْ إِلَيْهِ شَيْئًا حَتَّى قَالَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ قَالَ : " أَمَا يَسْتَطِيعُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ ( قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد، اللَّهُ الصَّمَدُ )؟ "

Ansorlik bir ayoldan, u Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: U (Abu Ayyub) uning oldiga kelib: «Rasululloh ﷺ olib kelgan narsani koʻrmayapsanmi?» dedi. U (ayol): «Rasululloh ﷺ bizga qancha-qancha yaxshiliklarni olib keldilar; u nima ekan?» dedi. U: «U zot bizga: ‹Sizdan biringiz bir kechada Qurʼonning uchdan birini oʻqishdan ojizmi?› dedilar», dedi. (Abu Ayyub) aytdi: Biz u zot bizdan ojizlik qiladigan bir ishni talab qilishlaridan qoʻrqdik va u zotga hech nima deb javob qaytarmadik. Nihoyat, u zot buni uch marta aytdilar, soʻng: «Sizdan biringiz {Qul huvallohu ahad, Allohus-samad}ni oʻqishga qodir emasmi?» dedilar.Ансорлик бир аёлдан, у Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: У (Абу Айюб) унинг олдига келиб: «Расулуллоҳ ﷺ олиб келган нарсани кўрмаяпсанми?» деди. У (аёл): «Расулуллоҳ ﷺ бизга қанча-қанча яхшиликларни олиб келдилар; у нима экан?» деди. У: «У зот бизга: ‹Сиздан бирингиз бир кечада Қуръоннинг учдан бирини ўқишдан ожизми?› дедилар», деди. (Абу Айюб) айтди: Биз у зот биздан ожизлик қиладиган бир ишни талаб қилишларидан қўрқдик ва у зотга ҳеч нима деб жавоб қайтармадик. Ниҳоят, у зот буни уч марта айтдилар, сўнг: «Сиздан бирингиз {Қул ҳуваллоҳу аҳад, Аллоҳус-самад}ни ўқишга қодир эмасми?» дедилар.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ ، عَنْ نُوحِ بْنِ قَيْسٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ أَبِي رَجَاءٍ ، عَنْ أُمِّ كَثِيرٍ الْأَنْصَارِيَّةِ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ خَمْسِينَ مَرَّةً، غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبَ خَمْسِينَ سَنَةً "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim {Qul huvallohu ahad}ni ellik marta oʻqisa, Alloh uning ellik yillik gunohlarini magʻfirat qiladi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким {Қул ҳуваллоҳу аҳад}ни эллик марта ўқиса, Аллоҳ унинг эллик йиллик гуноҳларини мағфират қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ ، وَابْنُ لَهِيعَةَ ، قَالا : سَمِعْنَا يَزِيدَ بْنَ أَبِي حَبِيبٍ ، يَقُولُ : حَدَّثَنِي أَبُو عِمْرَانَ ، أَنَّهُ سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ ، يَقُولُ : تَعَلَّقْتُ بِقَدَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقُلْتُ لَهُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَقْرِئْنِي سُورَةَ هُود ، وَسُورَةَ يُوسُفَ ، فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " يَا عُقْبَةُ، إِنَّكَ لَنْ تَقْرَأَ مِنْ الْقُرْآنِ سُورَةً أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ وَلَا أَبْلَغَ عِنْدَهُ مِن قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ " ، قَالَ يَزِيدُ : فَلَمْ يَكُنْ أَبُو عِمْرَانَ يَدَعُهَا، كَانَ لَا يَزَالُ يَقْرَؤُهَا فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) shunday der edi: Men Rasululloh ﷺning qadamlariga osildim va u zotga: «Ey Allohning Rasuli, menga Hud surasi bilan Yusuf surasini oʻqitib qoʻying», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Ey Uqba, sen Qurʼondan {Qul aʼuuzu bi Robbil-falaq}dan koʻra Allohga sevimliroq va Uning huzurida taʼsirliroq bir surani oʻqimaysan», dedilar. Yazid aytdi: Abu Imron uni tark etmas, doimo uni shom namozida oʻqir edi.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг қадамларига осилдим ва у зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга Ҳуд сураси билан Юсуф сурасини ўқитиб қўйинг», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Уқба, сен Қуръондан {Қул аъуузу би Роббил-фалақ}дан кўра Аллоҳга севимлироқ ва Унинг ҳузурида таъсирлироқ бир сурани ўқимайсан», дедилар. Язид айтди: Абу Имрон уни тарк этмас, доимо уни шом намозида ўқир эди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ ، عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ ، أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ ، قَالَ : " مَشَيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ لِي : " قُلْ يَا عُقْبَةُ "، فَقُلْتُ : أَيَّ شَيْءٍ أَقُولُ؟ قَالَ : فَسَكَتَ عَنِّي، ثُمَّ قَالَ : " يَا عُقْبَةُ : قُلْ، فَقُلْتُ : أَيَّ شَيْءٍ أَقُولُ؟ قَالَ : " قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ، فَقَرَأْتُهَا حَتَّى جِئْتُ عَلَى آخِرِهَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ : " مَا سَأَلَ سَائِلٌ، وَلَا اسْتَعَاذَ مُسْتَعِيذٌ بِمِثْلِهَا "

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺ bilan birga yurdim. U zot menga: «Ayt, ey Uqba», dedilar. Men: «Nima deyin?» dedim. U zot mendan sukut qildilar, soʻng: «Ey Uqba, ayt», dedilar. Men: «Nima deyin?» dedim. U zot: «{Qul aʼuuzu bi Robbil-falaq}ni (oʻqi)», dedilar. Men uni oxirigacha oʻqib chiqdim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Hech bir soʻrovchi bunga oʻxshashi bilan soʻramagan va hech bir panoh tilovchi bunga oʻxshashi bilan panoh tilamagan», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺ билан бирга юрдим. У зот менга: «Айт, эй Уқба», дедилар. Мен: «Нима дейин?» дедим. У зот мендан сукут қилдилар, сўнг: «Эй Уқба, айт», дедилар. Мен: «Нима дейин?» дедим. У зот: «{Қул аъуузу би Роббил-фалақ}ни (ўқи)», дедилар. Мен уни охиригача ўқиб чиқдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир сўровчи бунга ўхшаши билан сўрамаган ва ҳеч бир паноҳ тиловчи бунга ўхшаши билан паноҳ тиламаган», дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل هُوَ ابْنُ أَبِي خَالِدٍ ، عَنْ قَيْسٍ ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَقَدْ أُنْزِلَ عَلَيَّ آيَاتٌ لَمْ أَرَ أَوْ لَمْ يُرَ مِثْلَهُنَّ، يَعْنِي : الْمُعَوِّذَتَيْنِ "

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga shunday oyatlar nozil qilindiki, men ularning oʻxshashini koʻrmadim» yoki «ularning oʻxshashi koʻrilmadi», dedilar, yaʼni muavvizatayn (Falaq va Nos suralari)ni (nazarda tutdilar).Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга шундай оятлар нозил қилиндики, мен уларнинг ўхшашини кўрмадим» ёки «уларнинг ўхшаши кўрилмади», дедилар, яъни муаввизатайн (Фалақ ва Нос суралари)ни (назарда тутдилар).

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِسْطَامَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمْزَةَ ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْحَارِثِ ، عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ . ح وَحَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ مُسْلِمٍ ، عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ مَيْمُونٍ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ فِي لَيْلَةٍ، لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ "

Tamim Doriy (roziyallohu anhu) aytdi: «Kim bir kechada oʻn oyat oʻqisa, gʻofillardan yozilmaydi».Тамим Дорий (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ким бир кечада ўн оят ўқиса, ғофиллардан ёзилмайди».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِسْطَامَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمْزَةَ ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْحَارِثِ ، عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ ، وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَا : " مَنْ قَرَأَ بِعَشْرِ آيَاتٍ فِي لَيْلَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْمُصَلِّينَ "

Tamim Doriy va Fazola ibn Ubayd (roziyallohu anhumo): «Kim bir kechada oʻn oyat oʻqisa, namoz oʻquvchilardan yoziladi», dedilar.Тамим Дорий ва Фазола ибн Убайд (розияллоҳу анҳумо): «Ким бир кечада ўн оят ўқиса, намоз ўқувчилардан ёзилади», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ بِعَشْرِ آيَاتٍ، لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Kim bir kechada oʻn oyat oʻqisa, gʻofillardan yozilmaydi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ким бир кечада ўн оят ўқиса, ғофиллардан ёзилмайди».

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ بِعَشْرِ آيَاتٍ، لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Kim bir kechada oʻn oyat oʻqisa, gʻofillardan yozilmaydi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ким бир кечада ўн оят ўқиса, ғофиллардан ёзилмайди».

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ بِخَمْسِينَ آيَةً، لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ "

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: «Kim bir kechada ellik oyat oʻqisa, gʻofillardan yozilmaydi».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ким бир кечада эллик оят ўқиса, ғофиллардан ёзилмайди».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِسْطَامَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ ، وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَا : " مَنْ قَرَأَ بِخَمْسِينَ آيَةً فِي لَيْلَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْحَافِظِينَ "

Tamim Doriy va Fazola ibn Ubayd (roziyallohu anhumo): «Kim bir kechada ellik oyat oʻqisa, (Qurʼonni) saqlovchilardan yoziladi», dedilar.Тамим Дорий ва Фазола ибн Убайд (розияллоҳу анҳумо): «Ким бир кечада эллик оят ўқиса, (Қуръонни) сақловчилардан ёзилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ يُحَنَّسَ مَوْلَى الزُّبَيْرِ، عَنْ سَالِمٍ أَخِي أُمِّ الدَّرْدَاءِ فِي اللَّهِ، عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ بِمِائَةِ آيَةٍ فِي لَيْلَةٍ، لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ مَكَانَ سَالِمٍ : رَاشِدُ بْنُ سَعْدٍ

Abu Dardo (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim bir kechada yuz oyat oʻqisa, gʻofillardan yozilmaydi», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Ulardan baʼzilari Solimning oʻrniga Roshid ibn Saʼd deydilar.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким бир кечада юз оят ўқиса, ғофиллардан ёзилмайди», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Улардан баъзилари Солимнинг ўрнига Рошид ибн Саъд дейдилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ بِمِائَةِ آيَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Kim bir kechada yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ким бир кечада юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِسْطَامَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ ، حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ : أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ بِمِائَةِ آيَةٍ فِي لَيْلَةٍ، كُتِبَ لَهُ قُنُوتُ لَيْلَةٍ "

Tamim Doriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bir kechada yuz oyat oʻqisa, unga bir kechani (ibodatda) qoim boʻlgani yozib qoʻyiladi», dedilar.Тамим Дорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кечада юз оят ўқиса, унга бир кечани (ибодатда) қоим бўлгани ёзиб қўйилади», дедилар.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، قَالَ : قَالَ كَعْبٌ : " مَنْ قَرَأَ مِائَةَ آيَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ "

Abu Solihdan rivoyat qilinadi: Kaʼb: «Kim yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi», dedi.Абу Солиҳдан ривоят қилинади: Каъб: «Ким юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِسْطَامَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْحَارِثِ ، عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ ، وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَا : " مَنْ قَرَأَ بِمِائَةِ آيَةٍ فِي لَيْلَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ "

Tamim Doriy va Fazola ibn Ubayd (roziyallohu anhumo): «Kim bir kechada yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi», dedilar.Тамим Дорий ва Фазола ибн Убайд (розияллоҳу анҳумо): «Ким бир кечада юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ بِمِائَةِ آيَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ "

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: «Kim bir kechada yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ким бир кечада юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади».

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَنْبَأَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ ، يَقُولُ : " مَنْ قَرَأَ بِمِائَةِ آيَةٍ، لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ "

Habib ibn Ubayd aytdi: Men Abu Umomaning shunday deyotganini eshitdim: «Kim yuz oyat oʻqisa, gʻofillardan yozilmaydi».Ҳабиб ибн Убайд айтди: Мен Абу Умоманинг шундай деётганини эшитдим: «Ким юз оят ўқиса, ғофиллардан ёзилмайди».

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَخْبَرَنَا حَرِيزٌ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ ، يَقُولُ : " مَنْ قَرَأَ مِائَتَيْ آيَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ "

Habib ibn Ubayd aytdi: Men Abu Umomaning shunday deyotganini eshitdim: «Kim ikki yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi».Ҳабиб ибн Убайд айтди: Мен Абу Умоманинг шундай деётганини эшитдим: «Ким икки юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ يُحَنَّسَ مَوْلَى الزُّبَيْرِ، عَنْ سَالِمٍ أَخِي أُمِّ الدَّرْدَاءِ فِي اللَّهِ، عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ مِائَتَيْ آيَةٍ فِي لَيْلَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ "

Abu Dardo (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim bir kechada ikki yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi», dedilar.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким бир кечада икки юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ عَشْرَ آيَاتٍ، لَمْ يُكْتَبْ مِنْ الْغَافِلِينَ، وَمَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ بِمِائَةِ آيَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ، وَمَنْ قَرَأَ بِمِائَتَيْ آيَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْفَائِزِينَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Kim bir kechada oʻn oyat oʻqisa, gʻofillardan yozilmaydi; kim bir kechada yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi; kim ikki yuz oyat oʻqisa, najot topuvchilardan yoziladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ким бир кечада ўн оят ўқиса, ғофиллардан ёзилмайди; ким бир кечада юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади; ким икки юз оят ўқиса, нажот топувчилардан ёзилади».

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ عَشْرَ آيَاتٍ، كُتِبَ مِنْ الذَّاكِرِينَ، وَمَنْ قَرَأَ بِمِائَةِ آيَةٍ، كُتِبَ مِنْ الْقَانِتِينَ، وَمَنْ قَرَأَ بِخَمْسِ مِائَةِ آيَةٍ إِلَى الْأَلْفِ، أَصْبَحَ وَلَهُ قِنْطَارٌ مِنْ الْأَجْرِ، قِيلَ : وَمَا الْقِنْطَارُ؟ قَالَ : مِلْءُ مَسْكِ الثَّوْرِ ذَهَبًا "

Abu Saʼid Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi: «Kim bir kechada oʻn oyat oʻqisa, zikr qiluvchilardan yoziladi; kim yuz oyat oʻqisa, itoatgoʻylardan yoziladi; kim besh yuzdan mingtagacha oyat oʻqisa, ertalab uning uchun bir qintor ajr boʻlgan holda tongni qarshilaydi». «Qintor nima?» deyildi. U: «Buqa terisiga toʻla oltin», dedi.Абу Саъид Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ким бир кечада ўн оят ўқиса, зикр қилувчилардан ёзилади; ким юз оят ўқиса, итоатгўйлардан ёзилади; ким беш юздан мингтагача оят ўқиса, эрталаб унинг учун бир қинтор ажр бўлган ҳолда тонгни қаршилайди». «Қинтор нима?» дейилди. У: «Буқа терисига тўла олтин», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، عَنْ يُونُسَ ، عَنْ الْحَسَنِ : أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ مِائَةَ آيَةٍ، لَمْ يُحَاجَّهُ الْقُرْآنُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ، وَمَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ مِائَتَيْ آيَةٍ، كُتِبَ لَهُ قُنُوتُ لَيْلَةٍ، وَمَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ خَمْسَ مِائَةِ آيَةٍ إِلَى الْأَلْفِ، أَصْبَحَ وَلَهُ قِنْطَارٌ فِي الْآخِرَةِ "، قَالُوا : وَمَا الْقِنْطَارُ؟ قَالَ : اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا "

Hasan Basriy (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim bir kechada yuz oyat oʻqisa, oʻsha kechada Qurʼon unga qarshi hujjat boʻlmaydi; kim bir kechada ikki yuz oyat oʻqisa, unga bir kechani (ibodatda) qoim boʻlgani yozib qoʻyiladi; kim bir kechada besh yuzdan mingtagacha oyat oʻqisa, ertalab uning uchun oxiratda bir qintor (ajr) boʻladi», dedilar. Ular: «Qintor nima?» deyishdi. U zot: «Oʻn ikki ming», dedilar.Ҳасан Басрий (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бир кечада юз оят ўқиса, ўша кечада Қуръон унга қарши ҳужжат бўлмайди; ким бир кечада икки юз оят ўқиса, унга бир кечани (ибодатда) қоим бўлгани ёзиб қўйилади; ким бир кечада беш юздан мингтагача оят ўқиса, эрталаб унинг учун охиратда бир қинтор (ажр) бўлади», дедилар. Улар: «Қинтор нима?» дейишди. У зот: «Ўн икки минг», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ فِي لَيْلَةٍ ثَلَاثَ مِائَةِ آيَةٍ، كُتِبَ لَهُ قِنْطَارٌ، وَمَنْ قَرَأَ سَبْعَ مِائَةِ آيَةٍ " ، لَا أَدْرِي أَيَّ شَيْءٍ قَالَ فِيهَا أَبُو نُعَيْمٍ بِقَوْلِهِ

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: «Kim bir kechada uch yuz oyat oʻqisa, unga bir qintor yoziladi; kim yetti yuz oyat oʻqisa...». Abu Nuʼaym uning haqida oʻz soʻzida nima deganini bilmayman.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: «Ким бир кечада уч юз оят ўқиса, унга бир қинтор ёзилади; ким етти юз оят ўқиса...». Абу Нуъайм унинг ҳақида ўз сўзида нима деганини билмайман.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ ، أَنْبَأَنَا حَرِيزٌ ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ ، يَقُولُ : " مَنْ قَرَأَ أَلْفَ آيَةٍ، كُتِبَ لَهُ قِنْطَارٌ مِنْ الْأَجْرِ. وَالْقِيرَاطُ مِنْ ذَلِكَ الْقِنْطَارِ لَا تَفِي بِهِ دُنْيَاكُمْ، يَقُولُ : لَا يَعْدِلُهُ دُنْيَاكُمْ "

Habib ibn Ubayd aytdi: Men Abu Umomaning shunday deyotganini eshitdim: «Kim ming oyat oʻqisa, unga bir qintor ajr yoziladi. Oʻsha qintordan (bir) qirotga sizlarning dunyoyingiz yetmaydi», yaʼni: sizlarning dunyoyingiz unga teng kelmaydi, demoqchi.Ҳабиб ибн Убайд айтди: Мен Абу Умоманинг шундай деётганини эшитдим: «Ким минг оят ўқиса, унга бир қинтор ажр ёзилади. Ўша қинтордан (бир) қиротга сизларнинг дунёйингиз етмайди», яъни: сизларнинг дунёйингиз унга тенг келмайди, демоқчи.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِسْطَامَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ ، وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ ، قَالَا : " مَنْ قَرَأَ أَلْفَ آيَةٍ فِي لَيْلَةٍ، كُتِبَ لَهُ قِنْطَارٌ، وَالْقِيرَاطُ مِنْ الْقِنْطَارِ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا، وَاكْتَنَزَ مِنْ الْأَجْرِ مَا شَاءَ اللَّهُ "

Tamim Doriy va Fazola ibn Ubayd (roziyallohu anhumo): «Kim bir kechada ming oyat oʻqisa, unga bir qintor yoziladi. Qintordan (bir) qirot esa dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir. U Alloh xohlagancha ajr toʻplagan boʻladi», dedilar.Тамим Дорий ва Фазола ибн Убайд (розияллоҳу анҳумо): «Ким бир кечада минг оят ўқиса, унга бир қинтор ёзилади. Қинтордан (бир) қирот эса дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир. У Аллоҳ хоҳлаганча ажр тўплаган бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ يُحَنَّسَ مَوْلَى الزُّبَيْرِ، عَنْ سَالِمٍ أَخِي أُمِّ الدَّرْدَاءِ ، عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ أَلْفَ آيَةٍ، إِلَى خَمْسِ مِائَةٍ كُتِبَ لَهُ قِنْطَارٌ مِنْ الْأَجْرِ، الْقِيرَاطُ مِنْهُ مِثْلُ التَّلِّ الْعَظِيمِ "

Abu Dardo (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim ming oyat, besh yuzgacha, oʻqisa, unga bir qintor ajr yoziladi; undan (bir) qirot ulkan tepalik kabidir», dedilar.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким минг оят, беш юзгача, ўқиса, унга бир қинтор ажр ёзилади; ундан (бир) қирот улкан тепалик кабидир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ ، حَدَّثَنَا، أَبَانُ الْعَطَّارُ ، وَحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : " الْقِنْطَارُ : اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: «Qintor oʻn ikki mingdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: «Қинтор ўн икки мингдир».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، عَنْ أَبِي الْأَشْهَبِ ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ الْعَبْدِيِّ ، قَالَ : " الْقِنْطَارُ : مِلْءُ مَسْكِ ثَوْرٍ ذَهَبًا "

Abu Nazra al-Abdiy aytdi: «Qintor buqa terisiga toʻla oltindir».Абу Назра ал-Абдий айтди: «Қинтор буқа терисига тўла олтиндир».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق ، عَنْ هُشَيْمٍ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، قَالَ : " الْقِنْطَارُ : أَرْبَعُونَ أَلْفًا "

Saʼid ibn al-Musayyab aytdi: «Qintor qirq mingdir».Саъид ибн ал-Мусайяб айтди: «Қинтор қирқ мингдир».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق ، عَنْ مُبَارَكٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " الْقِنْطَارُ دِيَةُ أَحَدِكُمْ اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا "

Hasan (rahimahulloh) aytdi: «Qintor sizlardan birining diyati, yaʼni oʻn ikki mingdir».Ҳасан (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Қинтор сизлардан бирининг дияти, яъни ўн икки мингдир».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق ، عَنْ مُسْلِمٍ هُوَ الزَّنْجِيُّ ، عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : " الْقِنْطَارُ : سَبْعُونَ أَلْفَ دِينَارٍ "

Mujohid aytdi: «Qintor yetmish ming dinordir».Мужоҳид айтди: «Қинтор етмиш минг динордир».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ ، قَالَ : " الْقِنْطَارُ : أَلْفُ أُوقِيَّةٍ وَمِائَتَا أُوقِيَّةٍ "

Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu) aytdi: «Qintor ming ikki yuz uqiyadir».Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу) айтди: «Қинтор минг икки юз уқиядир».

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : " الْقِنْطَارُ : سَبْعُونَ أَلْفَ مِثْقَالٍ "

Mujohid aytdi: «Qintor yetmish ming misqoldir».Мужоҳид айтди: «Қинтор етмиш минг мисқолдир».

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا صَالِحٌ الْمُرِّيُّ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، رَفَعَهُ قَالَ : " مَنْ شَهِدَ الْقُرْآنَ حِينَ يُفْتَحُ، فَكَأَنَّمَا شَهِدَ فَتْحًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، وَمَنْ شَهِدَ خَتْمَهُ حِينَ يُخْتَمُ، فَكَأَنَّمَا شَهِدَ الْغَنَائِمَ حِينَ تُقْسَمُ "

Abu Qilobadan marfuʼ tarzda rivoyat qilinadi: «Kim Qurʼon boshlanayotganda hozir boʻlsa, goʻyo Alloh yoʻlidagi fathda hozir boʻlgandek boʻladi; kim uning xatm qilinishida hozir boʻlsa, goʻyo gʻanimatlar taqsimlanayotganda hozir boʻlgandek boʻladi».Абу Қилобадан марфуъ тарзда ривоят қилинади: «Ким Қуръон бошланаётганда ҳозир бўлса, гўё Аллоҳ йўлидаги фатҳда ҳозир бўлгандек бўлади; ким унинг хатм қилинишида ҳозир бўлса, гўё ғаниматлар тақсимланаётганда ҳозир бўлгандек бўлади».

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا صَالِحٌ الْمُرِّيُّ ، عَنْ قَتَادَةَ ، قَالَ : " كَانَ رَجُلٌ يَقْرَأُ فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ ، وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ وَضَعَ عَلَيْهِ الرَّصَدَ، فَإِذَا كَانَ يَوْمُ خَتْمِهِ، قَامَ فَتَحَوَّلَ إِلَيْهِ "

Qatoda aytdi: «Madina masjidida bir kishi (Qurʼon) oʻqir edi. Ibn Abbos unga kuzatuvchi qoʻygan edi. Uning xatm qiladigan kuni boʻlganda, (Ibn Abbos) turib uning oldiga koʻchib borar edi».Қатода айтди: «Мадина масжидида бир киши (Қуръон) ўқир эди. Ибн Аббос унга кузатувчи қўйган эди. Унинг хатм қиладиган куни бўлганда, (Ибн Аббос) туриб унинг олдига кўчиб борар эди».

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا صَالِحٌ ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ ، قَالَ : كَانَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ إِذَا أَشْفَى عَلَى خَتْمِ الْقُرْآنِ، بِاللَّيْلِ بَقَّى مِنْهُ شَيْئًا حَتَّى يُصْبِحَ فَيَجْمَعَ أَهْلَهُ، فَيَخْتِمَهُ مَعَهُمْ "

Sobit al-Bunoniy aytdi: Anas ibn Molik kechasi Qurʼonni xatm qilishga yaqinlashib qolsa, tong otgunicha undan bir qismini qoldirar, soʻng ahlini yigʻib, ular bilan birga xatm qilar edi.Собит ал-Буноний айтди: Анас ибн Молик кечаси Қуръонни хатм қилишга яқинлашиб қолса, тонг отгунича ундан бир қисмини қолдирар, сўнг аҳлини йиғиб, улар билан бирга хатм қилар эди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ ، قَالَ : " كَانَ أَنَسٌ إِذَا خَتَمَ الْقُرْآنَ، جَمَعَ وَلَدَهُ وَأَهْلَ بَيْتِهِ، فَدَعَا لَهُمْ "

Sobit aytdi: Anas Qurʼonni xatm qilganda, bola-chaqasi va ahli baytini yigʻar va ularga duo qilar edi.Собит айтди: Анас Қуръонни хатм қилганда, бола-чақаси ва аҳли байтини йиғар ва уларга дуо қилар эди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ عَبْدَةَ ، قَالَ : " إِذَا خَتَمَ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ بِنَهَارٍ، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يُمْسِيَ، وَإِنْ فَرَغَ مِنْهُ لَيْلًا، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يُصْبِحَ "

Abda aytdi: «Kishi Qurʼonni kunduzi xatm qilsa, kech kirgunicha farishtalar unga salavot aytadi; agar undan kechasi forigʻ boʻlsa, tong otgunicha farishtalar unga salavot aytadi».Абда айтди: «Киши Қуръонни кундузи хатм қилса, кеч киргунича фаришталар унга салавот айтади; агар ундан кечаси фориғ бўлса, тонг отгунича фаришталар унга салавот айтади».

حَدَّثَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، عَنْ صَالِحٍ الْمُرِّيِّ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ : أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ؟ قَالَ : الْحَالُّ الْمُرْتَحِلُ "، قِيلَ : وَمَا الْحَالُّ الْمُرْتَحِلُ؟ قَالَ : صَاحِبُ الْقُرْآنِ يَضْرِبُ مِنْ أَوَّلِ الْقُرْآنِ إِلَى آخِرِهِ، وَمِنْ آخِرِهِ إِلَى أَوَّلِهِ، كُلَّمَا حَلَّ، ارْتَحَلَ "

Zurora ibn Avfodan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺdan: «Qaysi amal afzalroq?» deb soʻralganda, u zot: «Tushuvchi va yoʻlga chiquvchi», dedilar. «Tushuvchi va yoʻlga chiquvchi nima?» deyildi. U zot: «Qurʼon sohibidirki, u Qurʼonning boshidan oxirigacha, oxiridan boshigacha yurib boradi; har safar (bir joyga) tushsa, yana yoʻlga chiqadi», dedilar.Зурора ибн Авфодан ривоят қилинадики, Набий ﷺдан: «Қайси амал афзалроқ?» деб сўралганда, у зот: «Тушувчи ва йўлга чиқувчи», дедилар. «Тушувчи ва йўлга чиқувчи нима?» дейилди. У зот: «Қуръон соҳибидирки, у Қуръоннинг бошидан охиригача, охиридан бошигача юриб боради; ҳар сафар (бир жойга) тушса, яна йўлга чиқади», дедилар.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى ، عَنْ جَرِيرٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : " إِذَا قَرَأَ الرَّجُلُ الْقُرْآنَ نَهَارًا، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يُمْسِيَ، وَإِنْ قَرَأَهُ لَيْلًا، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يُصْبِحَ " . قَالَ سُلَيْمَانُ : فَرَأَيْتُ أَصْحَابَنَا يُعْجِبُهُمْ أَنْ يَخْتِمُوهُ أَوَّلَ النَّهَارِ، وَأَوَّلَ اللَّيْلِ. حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، مِثْلَهُ، إِلَّا أَنَّهُ لَيْسَ فِيهِ قَوْلُ سُلَيْمَانَ

Ibrohim aytdi: «Kishi Qurʼonni kunduzi oʻqisa, kech kirgunicha farishtalar unga salavot aytadi; agar uni kechasi oʻqisa, tong otgunicha farishtalar unga salavot aytadi». Sulaymon aytdi: Men ashoblarimizning uni kunning boshida va kechaning boshida xatm qilishni yoqtirishlarini koʻrdim. Muhammad ibn Yusuf al-Firyobiy Sufyondan, u Aʼmashdan, u Ibrohimdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan, faqat unda Sulaymonning soʻzi yoʻq.Иброҳим айтди: «Киши Қуръонни кундузи ўқиса, кеч киргунича фаришталар унга салавот айтади; агар уни кечаси ўқиса, тонг отгунича фаришталар унга салавот айтади». Сулаймон айтди: Мен ашобларимизнинг уни куннинг бошида ва кечанинг бошида хатм қилишни ёқтиришларини кўрдим. Муҳаммад ибн Юсуф ал-Фирёбий Суфёндан, у Аъмашдан, у Иброҳимдан шунга ўхшаш ривоят қилган, фақат унда Сулаймоннинг сўзи йўқ.

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مَالِكٍ الْمُزَنِيِّ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِهِ، كَانَتْ لَهُ دَعْوَةٌ فِي الدُّنْيَا، أَوْ فِي الْآخِرَةِ "

Muhorib ibn Disor aytdi: «Kim Qurʼonni yoddan oʻqisa, unga dunyoda yoki oxiratda (ijobat qilinadigan) bir duo boʻladi».Муҳориб ибн Дисор айтди: «Ким Қуръонни ёддан ўқиса, унга дунёда ёки охиратда (ижобат қилинадиган) бир дуо бўлади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ طَلْحَةَ ، وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ ، قَالَا : " مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ لَيْلًا أَوْ نَهَارًا، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ إِلَى اللَّيْلِ "، وَقَالَ الْآخَرُ : " غُفِرَ لَهُ "

Talha va Abdurrahmon ibn al-Asvad: «Kim Qurʼonni kechasi yoki kunduzi oʻqisa, kech kirgunicha farishtalar unga salavot aytadi», dedilar. Ikkinchisi esa: «U magʻfirat qilinadi», dedi.Талҳа ва Абдурраҳмон ибн ал-Асвад: «Ким Қуръонни кечаси ёки кундузи ўқиса, кеч киргунича фаришталар унга салавот айтади», дедилар. Иккинчиси эса: «У мағфират қилинади», деди.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا قَزَعَةُ بْنُ سُوَيْدٍ ، عَنْ حُمَيْدٍ الْأَعْرَجِ ، قَالَ : " مَنْ قَرَأَ الْقُرْآنَ ثُمَّ دَعَا، أَمَّنَ عَلَى دُعَائِهِ أَرْبَعَةُ آلَافِ مَلَكٍ "

Humayd al-Aʼraj aytdi: «Kim Qurʼonni oʻqisa, soʻng duo qilsa, uning duosiga toʻrt ming farishta omin deydi».Ҳумайд ал-Аъраж айтди: «Ким Қуръонни ўқиса, сўнг дуо қилса, унинг дуосига тўрт минг фаришта омин дейди».

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ الْحَكَمِ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : بَعَثَ إِلَيَّ مجاهدٌ، قَالَ : إِنَّمَا دَعَوْنَاكَ أَنَّا أَرَدْنَا أَنْ نَخْتِمَ الْقُرْآنَ، وَإِنَّهُ بَلَغَنَا أَنَّ الدُّعَاءَ يُسْتَجَابُ عِنْدَ خَتْمِ الْقُرْآنِ، قَالَ : فَدَعَوْا بِدَعَوَاتٍ "

Hakam aytdi: Mujohid menga odam yubordi va: «Biz seni faqat Qurʼonni xatm qilmoqchi boʻlganimiz uchun chaqirdik; bizga xabar yetishicha, Qurʼon xatm qilinganda duo ijobat boʻladi», dedi. Soʻng ular duolar qildilar.Ҳакам айтди: Мужоҳид менга одам юборди ва: «Биз сени фақат Қуръонни хатм қилмоқчи бўлганимиз учун чақирдик; бизга хабар етишича, Қуръон хатм қилинганда дуо ижобат бўлади», деди. Сўнг улар дуолар қилдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا هَارُونُ ، عَنْ عَنْبسة ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ سَعْدٍ ، قَالَ : " إِذَا وَافَقَ خَتْمُ الْقُرْآنِ أَوَّلَ اللَّيْلِ، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يُصْبِحَ، وَإِنْ وَافَقَ خَتْمُهُ آخِرَ اللَّيْلِ، صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ حَتَّى يُمْسِيَ، فَرُبَّمَا بَقِيَ عَلَى أَحَدِنَا الشَّيْءُ، فَيُؤَخِّرَهُ حَتَّى يُمْسِيَ أَوْ يُصْبِحَ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هَذَا حَسَنٌ عَنْ سَعْدٍ

Saʼd (roziyallohu anhu) aytdi: «Qurʼonning xatmi kechaning boshiga toʻgʻri kelsa, tong otgunicha farishtalar unga salavot aytadi; agar xatmi kechaning oxiriga toʻgʻri kelsa, kech kirgunicha farishtalar unga salavot aytadi». Shuning uchun baʼzan birimizga (oʻqiladigan) bir nima qolar va u kech kirgunicha yoki tong otgunicha uni kechiktirar edi. Abu Muhammad aytdi: Bu Saʼddan (kelgan) hasan (rivoyat)dir.Саъд (розияллоҳу анҳу) айтди: «Қуръоннинг хатми кечанинг бошига тўғри келса, тонг отгунича фаришталар унга салавот айтади; агар хатми кечанинг охирига тўғри келса, кеч киргунича фаришталар унга салавот айтади». Шунинг учун баъзан биримизга (ўқиладиган) бир нима қолар ва у кеч киргунича ёки тонг отгунича уни кечиктирар эди. Абу Муҳаммад айтди: Бу Саъддан (келган) ҳасан (ривоят)дир.

حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُهَاجِرِ بْنِ مِسْمَارٍ ابْنِ أَخِي بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ، حَدَّثَنِي صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، قَالَ : " حَمَلَةُ الْقُرْآنِ عُرَفَاءُ أَهْلِ الْجَنَّةِ "

Ato ibn Yasor aytdi: «Qurʼon hamillari jannat ahlining boshliqlaridir».Ато ибн Ясор айтди: «Қуръон ҳамиллари жаннат аҳлининг бошлиқларидир».

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أنبأنا عَبْدُ الْمَلِكِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ : أَنَّهُ كَانَ " يَخْتِمُ الْقُرْآنَ كُلَّ لَيْلَتَيْنِ "

Saʼid ibn Jubayrdan rivoyat qilinadi: U har ikki kechada Qurʼonni xatm qilar edi.Саъид ибн Жубайрдан ривоят қилинади: У ҳар икки кечада Қуръонни хатм қилар эди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ، عَنْ مُطَرِّفٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، قَالَ : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، فِي كَمْ أَخْتِمُ الْقُرْآنَ؟ قَالَ : " اخْتِمْهُ فِي شَهْرٍ "، قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أنا أُطِيقُ، قَالَ : " اخْتِمْهُ فِي خَمْسة وَعِشْرِينَ "، قُلْتُ : إِنِّي أُطِيقُ، قَالَ : " اخْتِمْهُ فِي عِشْرِينَ "، قُلْتُ : إِنِّي أُطِيقُ، قَالَ : " اخْتِمْهُ فِي خَمْسَ عَشْرَةَ "، قُلْتُ : إِنِّي أُطِيقُ، قَالَ : " اخْتِمْهُ فِي عَشْرٍ "، قُلْتُ : إِنِّي أُطِيقُ، قَالَ : " اخْتِمْهُ فِي خَمْسٍ "، قُلْتُ : إِنِّي أُطِيقُ، قَالَ : " لَا "

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo) aytadi: Men: «Ey Allohning Rasuli, Qurʼonni qancha (muddat)da xatm qilay?» dedim. U zot: «Uni bir oyda xatm qil», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, men qodirman», dedim. U zot: «Uni yigirma besh (kun)da xatm qil», dedilar. Men: «Men qodirman», dedim. U zot: «Uni yigirma (kun)da xatm qil», dedilar. Men: «Men qodirman», dedim. U zot: «Uni oʻn besh (kun)da xatm qil», dedilar. Men: «Men qodirman», dedim. U zot: «Uni oʻn (kun)da xatm qil», dedilar. Men: «Men qodirman», dedim. U zot: «Uni besh (kun)da xatm qil», dedilar. Men: «Men qodirman», dedim. U zot: «Yoʻq», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо) айтади: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Қуръонни қанча (муддат)да хатм қилай?» дедим. У зот: «Уни бир ойда хатм қил», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен қодирман», дедим. У зот: «Уни йигирма беш (кун)да хатм қил», дедилар. Мен: «Мен қодирман», дедим. У зот: «Уни йигирма (кун)да хатм қил», дедилар. Мен: «Мен қодирман», дедим. У зот: «Уни ўн беш (кун)да хатм қил», дедилар. Мен: «Мен қодирман», дедим. У зот: «Уни ўн (кун)да хатм қил», дедилар. Мен: «Мен қодирман», дедим. У зот: «Уни беш (кун)да хатм қил», дедилар. Мен: «Мен қодирман», дедим. У зот: «Йўқ», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادٍ ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ رَافِعٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، قَالَ : " أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا أَقْرَأَ الْقُرْآنَ فِي أَقَلَّ مِنْ ثَلَاثٍ "

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo) aytdi: «Rasululloh ﷺ menga Qurʼonni uch (kun)dan kam (muddat)da oʻqimaslikka buyurdilar».Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ менга Қуръонни уч (кун)дан кам (муддат)да ўқимасликка буюрдилар».

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ ، عَنْ ابْنِ أَبِي نَهِيكٍ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ " . قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ : يَسْتَغْنِي، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : النَّاسُ يَقُولُونَ : عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَهِيكٍ

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni tarannum qilmagan (chiroyli ovoz bilan oʻqimagan) kishi bizdan emas», dedilar. Ibn Uyayna: «(Uning maʼnosi) beparvo boʻladi, (yaʼni Qurʼon bilan boyimaydi)», dedi. Abu Muhammad aytdi: Odamlar: Ubaydulloh ibn Abu Nahik, deydilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни тараннум қилмаган (чиройли овоз билан ўқимаган) киши биздан эмас», дедилар. Ибн Уяйна: «(Унинг маъноси) бепарво бўлади, (яъни Қуръон билан бойимайди)», деди. Абу Муҳаммад айтди: Одамлар: Убайдуллоҳ ибн Абу Наҳик, дейдилар.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَنْبَأَنَا مِسْعَرٌ ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ ، عَنْ طَاوُسٍ ، قَالَ : سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَيُّ النَّاسِ أَحْسَنُ صَوْتًا لِلْقُرْآنِ، وَأَحْسَنُ قِرَاءَةً؟ قَالَ : " مَنْ إِذَا سَمِعْتَهُ يَقْرَأُ، أُرِيتَ أَنَّهُ يَخْشَى اللَّهَ " ، قَالَ طَاوُسٌ : وَكَانَ طَلْقٌ كَذَلِكَ

Tovus (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan: «Odamlarning qaysi biri Qurʼonni eng chiroyli tovush va eng goʻzal qiroat bilan oʻqiydi?» deb soʻralganda, u zot: «Oʻqiyotganini eshitganingda, u Allohdan qoʻrqadi deb oʻylaydigan kishidir», dedilar. Tovus: «Talq ham shunday edi», dedi.Товус (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: Набий ﷺдан: «Одамларнинг қайси бири Қуръонни энг чиройли товуш ва энг гўзал қироат билан ўқийди?» деб сўралганда, у зот: «Ўқиётганини эшитганингда, у Аллоҳдан қўрқади деб ўйлайдиган кишидир», дедилар. Товус: «Талқ ҳам шундай эди», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَمْ يَأْذَنْ اللَّهُ لِشَيْءٍ، مَا أَذِنَ لِنَبِيٍّ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ " ، قَالَ صَاحِبٌ لَهُ : أَرَادَ : يَجْهَرُ بِهِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) shunday der edi: Rasululloh ﷺ: «Alloh hech narsaga, Qurʼonni tarannum qiladigan paygʻambarga quloq solganidek quloq solmagan», dedilar. Uning bir sherigi: «(Bu) uni jahriy oʻqishni nazarda tutadi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳеч нарсага, Қуръонни тараннум қиладиган пайғамбарга қулоқ солганидек қулоқ солмаган», дедилар. Унинг бир шериги: «(Бу) уни жаҳрий ўқишни назарда тутади», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يُونُسُ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ، قَالَ : " مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَيْءٍ، كَمَا أَذِنَ لِنَبِيٍّ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: «Alloh hech narsaga, Qurʼonni tarannum qiladigan paygʻambarga quloq solganidek quloq solmagan».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: «Аллоҳ ҳеч нарсага, Қуръонни тараннум қиладиган пайғамбарга қулоқ солганидек қулоқ солмаган».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يُونُسُ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، قَالَ : أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ لِأَبِي مُوسَى وَكَانَ حَسَنَ الصَّوْتِ بِالْقُرْآنِ : " لَقَدْ أُوتِيَ هَذَا مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ "

Abu Salama ibn Abdurrahmondan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Abu Musoga, u zot Qurʼonni chiroyli ovoz bilan oʻqir edi, shunday der edilar: «Bunga Dovud oilasining nagʻmalaridan berilibdi».Абу Салама ибн Абдурраҳмондан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Абу Мусога, у зот Қуръонни чиройли овоз билан ўқир эди, шундай дер эдилар: «Бунга Довуд оиласининг нағмаларидан берилибди».

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي يُونُسُ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَيْضًا : أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ كَانَ إِذَا رَأَى أَبَا مُوسَى، قَالَ : " ذَكِّرْنَا رَبَّنَا يَا أَبَا مُوسَى، فَيَقْرَأُ عِنْدَهُ "

Abu Salama aytdi: Umar ibn al-Xattob Abu Musoni koʻrsa: «Bizga Robbimizni eslat, ey Abu Muso», der, u esa uning huzurida (Qurʼon) oʻqir edi.Абу Салама айтди: Умар ибн ал-Хаттоб Абу Мусони кўрса: «Бизга Роббимизни эслат, эй Абу Мусо», дер, у эса унинг ҳузурида (Қуръон) ўқир эди.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ الْهَجَرِيُّ ، عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : " لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَضَعُ إِحْدَى رِجْلَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى يَتَغَنَّى وَيَدَعُ أَنْ يَقْرَأَ سُورَةَ الْبَقَرَةِ ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَفِرُّ مِنْ الْبَيْتِ يُقْرَأُ فِيهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ ، وَإِنَّ أَصْفَرَ الْبُيُوتِ الْجَوْفُ، يَصْفَرُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ "

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: «Sizlardan birortangizni bir oyogʻini ikkinchisining ustiga qoʻyib, qoʻshiq aytib oʻtirgan va Baqara surasini oʻqishni tark etgan holda koʻrmay. Chunki shayton ichida Baqara surasi oʻqiladigan uydan qochadi. Uylarning eng boʻshi esa Allohning Kitobidan boʻsh qolgan qorindir».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: «Сизлардан бирортангизни бир оёғини иккинчисининг устига қўйиб, қўшиқ айтиб ўтирган ва Бақара сурасини ўқишни тарк этган ҳолда кўрмай. Чунки шайтон ичида Бақара сураси ўқиладиган уйдан қочади. Уйларнинг энг бўши эса Аллоҳнинг Китобидан бўш қолган қориндир».

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، قَالَ : حَدَّثَنِي بَعْضُ آلِ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ : " قَدِمَ سَلَمَةُ الْبَيْذَقُ الْمَدِينَةَ ، فَقَامَ يُصَلِّي بِهِمْ، فَقِيلَ لِسَالِمٍ : لَوْ جِئْتَ فَسَمِعْتَ قِرَاءَتَهُ، فَلَمَّا كَانَ بِبَابِ الْمَسْجِدِ، سَمِعَ قِرَاءَتَهُ، رَجَعَ فَقَالَ : غِنَاءٌ غِنَاءٌ "

Ayyub aytdi: Menga Solim ibn Abdullohning ahlidan biri soʻzlab berdi: Salama al-Baydaq Madinaga keldi va ularga imom boʻlib namoz oʻqiy boshladi. Solimga: «Kelib, uning qiroatini eshitsangiz edi», deyildi. U masjid eshigiga yetganda uning qiroatini eshitdi va qaytib ketdi hamda: «Qoʻshiq, qoʻshiq», dedi.Айюб айтди: Менга Солим ибн Абдуллоҳнинг аҳлидан бири сўзлаб берди: Салама ал-Байдақ Мадинага келди ва уларга имом бўлиб намоз ўқий бошлади. Солимга: «Келиб, унинг қироатини эшитсангиз эди», дейилди. У масжид эшигига етганда унинг қироатини эшитди ва қайтиб кетди ҳамда: «Қўшиқ, қўшиқ», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ : " أَنَّ أَبَا مُوسَى كَانَ يَأْتِي عُمَرَ ، فَيَقُولُ لَهُ عُمَرُ : ذَكِّرْنَا رَبَّنَا، فَيَقْرَأُ عِنْدَهُ "

Abu Salamadan rivoyat qilinadi: Abu Muso Umarning oldiga kelar, Umar unga: «Bizga Robbimizni eslat», der, u esa uning huzurida (Qurʼon) oʻqir edi.Абу Саламадан ривоят қилинади: Абу Мусо Умарнинг олдига келар, Умар унга: «Бизга Роббимизни эслат», дер, у эса унинг ҳузурида (Қуръон) ўқир эди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ عَمْرٍو ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَيْءٍ، كَأَذَنِهِ لِنَبِيٍّ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ يَجْهَرُ بِهِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh hech narsaga, Qurʼonni jaranglatib, ovoz chiqarib tilovat qiladigan paygʻambarga (quloq tutib) izn berganidek izn bermagandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳеч нарсага, Қуръонни жаранглатиб, овоз чиқариб тиловат қиладиган пайғамбарга (қулоқ тутиб) изн берганидек изн бермагандир», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ ، عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " لَقَدْ أُوتِيَ أَبُو مُوسَى مِزْمَارًا مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ "

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Abu Musoga Dovud oilasining nolalaridan bir nola berilgan ekan», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Абу Мусога Довуд оиласининг нолаларидан бир нола берилган экан», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، قَالَ : " دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَمِعَ قِرَاءَةَ رَجُلٍ، فَقَالَ : " مَنْ هَذَا "؟ قِيلَ : عَبْدُ اللَّهِ بْنُ قَيْسٍ، قَالَ : " لَقَدْ أُوتِيَ هَذَا مِزْمَارًا مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kirdilar va bir kishining qiroatini eshitib: «Bu kim?» dedilar. «Bu Abdulloh ibn Qays», deyildi. Shunda u zot: «Bunga Dovud oilasining nolalaridan berilgan ekan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кирдилар ва бир кишининг қироатини эшитиб: «Бу ким?» дедилар. «Бу Абдуллоҳ ибн Қайс», дейилди. Шунда у зот: «Бунга Довуд оиласининг нолаларидан берилган экан», дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ طَلْحَةَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْسَجَةَ ، عَنْ الْبَرَاءِ ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : " زَيِّنُوا الْقُرْآنَ بِأَصْوَاتِكُمْ "

Baro (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qurʼonni tovushlaringiz bilan ziynatlanglar», dedilar.Баро (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қуръонни товушларингиз билан зийнатланглар», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ ، عَنْ زَاذَانَ أَبِي عُمَرَ ، عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : " حَسِّنُوا الْقُرْآنَ بِأَصْوَاتِكُمْ، فَإِنَّ الصَّوْتَ الْحَسَنَ يَزِيدُ الْقُرْآنَ حُسْنًا "

Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning: «Qurʼonni tovushlaringiz bilan chiroyli qilinglar, chunki chiroyli tovush Qurʼonni yanada goʻzal qiladi», deganlarini eshitdim.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг: «Қуръонни товушларингиз билан чиройли қилинглар, чунки чиройли товуш Қуръонни янада гўзал қилади», деганларини эшитдим.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِدْرِيسَ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، قَالَ : " قَرَأَ رَجُلٌ عِنْدَ أَنَسٍ بِلَحْنٍ مِنْ هَذِهِ الْأَلْحَانِ، فَكَرِهَ ذَلِكَ أَنَسٌ " . قَالَ أَبُو مُحَمَّد ، وَقَالَ غَيْرُهُ : قَرَأَ غُورَكُ بْنُ أَبِي الْخِضْرِمِ

Aʼmash aytdi: Bir kishi Anasning huzurida mana shu ohanglardan biri bilan qiroat qildi, Anas buni yoqtirmadi. Abu Muhammad aytdi: Boshqa birov esa: Gʻavrak ibn Abul-Xizrim qiroat qildi, dedi.Аъмаш айтди: Бир киши Анаснинг ҳузурида мана шу оҳанглардан бири билан қироат қилди, Анас буни ёқтирмади. Абу Муҳаммад айтди: Бошқа биров эса: Ғаврак ибн Абул-Хизрим қироат қилди, деди.

حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ سُفْيَانَ ، عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ ، عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، قَالَ : " كَانُوا يَرَوْنَ هَذِهِ الْأَلْحَانَ فِي الْقُرْآنِ مُحْدَثَةً "

Muhammaddan rivoyat qilinadi, u aytdi: Ular Qurʼondagi bu ohanglarni keyin paydo boʻlgan narsa deb bilar edilar.Муҳаммаддан ривоят қилинади, у айтди: Улар Қуръондаги бу оҳангларни кейин пайдо бўлган нарса деб билар эдилар.