أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " لَمَّا نُهِينَا أَنْ نَبْتَدِئَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَقْدُمَ الْبَدَوِيُّ وَالْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ، فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : يَا مُحَمَّدُ ، إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : صَدَقَ، قَالَ : فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ، آللَّهُ أَرْسَلَكَ؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : نَعَمْ، قَالَ : فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : صَدَقَ، قَالَ : فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ، آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : نَعَمْ، قَالَ : فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : صَدَقَ، قَالَ : فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ، آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ؟، فَقَالَ : النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : صَدَقَ، قَالَ : فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ، آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : نَعَمْ، قَالَ : فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : صَدَقَ، قَالَ : فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا؟، قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : نَعَمْ، قَالَ : فَوَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا، وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ، قَالَ : ثُمَّ وَثَبَ الْأَعْرَابِيُّ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَ "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bizga Nabiy ﷺdan (soʻzni) boshlash qaytarilgach, aqlli bir badaviy va aʼrobiy kelib, biz huzurlarida boʻlganimizda Nabiy ﷺdan (savol) soʻrashi bizni xursand qilar edi. Biz shu holda turganimizda bir aʼrobiy keldi va Rasululloh ﷺning oldilarida choʻkkalab oʻtirib: ‹Ey Muhammad, bizga elchingiz kelib, sen oʻzingni Alloh yuborgan deb daʼvo qilayotganingni aytdi›, dedi. Nabiy ﷺ: ‹Rost aytdi›, dedilar. U: ‹Osmonni koʻtargan, yerni yoygan va togʻlarni oʻrnatgan Zotga (qasamki), seni Alloh yuborganmi?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Ha›, dedilar. U: ‹Elchingiz bizga aytishicha, sen kechayu kunduzda bizning zimmamizda besh vaqt namoz bor deb daʼvo qilar emishsan?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Rost aytdi›, dedilar. U: ‹Seni yuborgan Zotga (qasamki), buni senga Alloh buyurganmi?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Ha›, dedilar. U: ‹Elchingiz bizga aytishicha, sen yiliga bir oy roʻza tutish bizning zimmamizda bor deb daʼvo qilar emishsan?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Rost aytdi›, dedilar. U: ‹Seni yuborgan Zotga (qasamki), buni senga Alloh buyurganmi?› dedi. U zot: ‹Ha›, dedilar. U: ‹Elchingiz bizga aytishicha, sen mol-mulkimizda zakot bor deb daʼvo qilar emishsan?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Rost aytdi›, dedilar. U: ‹Seni yuborgan Zotga (qasamki), buni senga Alloh buyurganmi?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Ha›, dedilar. U: ‹Elchingiz bizga aytishicha, sen yoʻlga qodir boʻlgan kishiga Baytni (haj qilish) zimmamizda bor deb daʼvo qilar emishsan?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Rost aytdi›, dedilar. U: ‹Seni yuborgan Zotga (qasamki), buni senga Alloh buyurganmi?› dedi. Nabiy ﷺ: ‹Ha›, dedilar. Shunda u: ‹Seni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men bulardan birortasini tark etmayman va ulardan oshib ham ketmayman›, dedi-da, sakrab oʻrnidan turdi. Nabiy ﷺ: ‹Agar bu aʼrobiy rost soʻzlagan boʻlsa, jannatga kirdi›, dedilar».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бизга Набий ﷺдан (сўзни) бошлаш қайтарилгач, ақлли бир бадавий ва аъробий келиб, биз ҳузурларида бўлганимизда Набий ﷺдан (савол) сўраши бизни хурсанд қилар эди. Биз шу ҳолда турганимизда бир аъробий келди ва Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида чўккалаб ўтириб: ‹Эй Муҳаммад, бизга элчингиз келиб, сен ўзингни Аллоҳ юборган деб даъво қилаётганингни айтди›, деди. Набий ﷺ: ‹Рост айтди›, дедилар. У: ‹Осмонни кўтарган, ерни ёйган ва тоғларни ўрнатган Зотга (қасамки), сени Аллоҳ юборганми?› деди. Набий ﷺ: ‹Ҳа›, дедилар. У: ‹Элчингиз бизга айтишича, сен кечаю кундузда бизнинг зиммамизда беш вақт намоз бор деб даъво қилар эмишсан?› деди. Набий ﷺ: ‹Рост айтди›, дедилар. У: ‹Сени юборган Зотга (қасамки), буни сенга Аллоҳ буюрганми?› деди. Набий ﷺ: ‹Ҳа›, дедилар. У: ‹Элчингиз бизга айтишича, сен йилига бир ой рўза тутиш бизнинг зиммамизда бор деб даъво қилар эмишсан?› деди. Набий ﷺ: ‹Рост айтди›, дедилар. У: ‹Сени юборган Зотга (қасамки), буни сенга Аллоҳ буюрганми?› деди. У зот: ‹Ҳа›, дедилар. У: ‹Элчингиз бизга айтишича, сен мол-мулкимизда закот бор деб даъво қилар эмишсан?› деди. Набий ﷺ: ‹Рост айтди›, дедилар. У: ‹Сени юборган Зотга (қасамки), буни сенга Аллоҳ буюрганми?› деди. Набий ﷺ: ‹Ҳа›, дедилар. У: ‹Элчингиз бизга айтишича, сен йўлга қодир бўлган кишига Байтни (ҳаж қилиш) зиммамизда бор деб даъво қилар эмишсан?› деди. Набий ﷺ: ‹Рост айтди›, дедилар. У: ‹Сени юборган Зотга (қасамки), буни сенга Аллоҳ буюрганми?› деди. Набий ﷺ: ‹Ҳа›, дедилар. Шунда у: ‹Сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен булардан бирортасини тарк этмайман ва улардан ошиб ҳам кетмайман›, деди-да, сакраб ўрнидан турди. Набий ﷺ: ‹Агар бу аъробий рост сўзлаган бўлса, жаннатга кирди›, дедилар».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ، حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : " جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا غُلَامَ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، فَقَالَ : وَعَلَيْكَ، قَالَ : إِنِّي رَجُلٌ مِنْ أَخْوَالِكَ مِنْ بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ، وَأَنَا رَسُولُ قَوْمِي إِلَيْكَ وَوَافِدُهُمْ، وَإِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ مَسْأَلَتِي إِلَيْكَ، وَمُنَاشِدُكَ فَمُشَدِّدٌ مُنَاشَدَتِي إِيَّاكَ، قَالَ : خُذْ عَنْكَ يَا أَخَا بَنِي سَعْدٍ، قَالَ : مَنْ خَلَقَكَ، وَخَلَقَ مَنْ قَبْلَكَ، وَمَنْ هُوَ خَالِقُ مَنْ بَعْدَكَ؟، قَالَ : اللَّهُ قَالَ فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ، أَهُوَ أَرْسَلَكَ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : مَنْ خَلَقَ السَّمَوَاتِ السَّبْعَ وَالْأَرَضِينَ السَّبْعَ، وَأَجْرَى بَيْنَهُنَّ الرِّزْقَ؟، قَالَ : اللَّهُ، قَالَ : فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ، أَهُوَ أَرْسَلَكَ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : إِنَّا وَجَدْنَا فِي كِتَابِكَ، وَأَمَرَتْنَا رُسُلُكَ أَنْ نُصَلِّيَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ لِمَوَاقِيتِهَا، فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ، أَهُوَ أَمَرَكَ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : فَإِنَّا وَجَدْنَا فِي كِتَابِكَ، وَأَمَرَتْنَا رُسُلُكَ أَنْ نَأْخُذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِنَا فَنَرُدَّهَا عَلَى فُقَرَائِنَا، فَنَشَدْتُكَ بِذَلِكَ، أَهُوَ أَمَرَكَ بِذَلِكَ؟، قَالَ : نَعَمْ، ثُمَّ قَالَ : أَمَّا الْخَامِسَةُ، فَلَسْتُ بِسَائِلِكَ عَنْهَا، وَلَا إِرَبَ لِي فِيهَا، ثُمَّ قَالَ : أَمَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَأَعْمَلَنَّ بِهَا وَمَنْ أَطَاعَنِي مِنْ قَوْمِي، ثُمَّ رَجَعَ، فَضَحِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ، ثُمَّ قَالَ : وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَئِنْ صَدَقَ، لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Bir aʼrobiy Nabiy ﷺning huzurlariga kelib: ‹Assalomu alayka, ey Abdulmuttalib oʻgʻlonlarining yigiti›, dedi. U zot: ‹Va alayka›, dedilar. U: ‹Men sening togʻalaring — Banu Saʼd ibn Bakrdan bir kishiman; men qavmimning senga elchisi va vakiliman. Men sendan soʻrayman va soʻrogʻimni qattiq qilaman; senga qasam beraman va qasam berishimni qattiq qilaman›, dedi. U zot: ‹Ey Saʼd oʻgʻlonlarining birodari, oʻzing (soʻramoqchi boʻlganingni) soʻrayver›, dedilar. U: ‹Seni va sendan oldingilarni kim yaratgan, sendan keyingilarni kim yaratuvchidir?› dedi. U zot: ‹Alloh›, dedilar. U: ‹Shu bilan senga qasam beraman: seni U yuborganmi?› dedi. U zot: ‹Ha›, dedilar. U: ‹Yetti osmon va yetti yerni kim yaratdi va ular orasida rizqni kim joriy qildi?› dedi. U zot: ‹Alloh›, dedilar. U: ‹Shu bilan senga qasam beraman: seni U yuborganmi?› dedi. U zot: ‹Ha›, dedilar. U: ‹Biz sening kitobingda topdik va elchilaring bizga kechayu kunduzda besh vaqt namozni oʻz vaqtlarida oʻqishimizni buyurdilar; shu bilan senga qasam beraman: buni senga U buyurganmi?› dedi. U zot: ‹Ha›, dedilar. U: ‹Biz sening kitobingda topdik va elchilaring bizga mollarimizning chetidan olib, uni faqirlarimizga qaytarishimizni buyurdilar; shu bilan senga qasam beraman: buni senga U buyurganmi?› dedi. U zot: ‹Ha›, dedilar. Soʻng u: ‹Beshinchisiga kelsak, men sendan u haqda soʻramayman va menda unga hojat yoʻq›, dedi. Soʻng: ‹Seni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, men ham, qavmimdan menga itoat qilganlar ham ularga amal qilamiz›, dedi-da, qaytib ketdi. Shunda Nabiy ﷺ oziq tishlari koʻringuncha kuldilar, soʻng: ‹Nafsim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, agar u rost soʻzlagan boʻlsa, albatta jannatga kiradi›, dedilar».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Бир аъробий Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб: ‹Ассалому алайка, эй Абдулмутталиб ўғлонларининг йигити›, деди. У зот: ‹Ва алайка›, дедилар. У: ‹Мен сенинг тоғаларинг — Бану Саъд ибн Бакрдан бир кишиман; мен қавмимнинг сенга элчиси ва вакилиман. Мен сендан сўрайман ва сўроғимни қаттиқ қиламан; сенга қасам бераман ва қасам беришимни қаттиқ қиламан›, деди. У зот: ‹Эй Саъд ўғлонларининг биродари, ўзинг (сўрамоқчи бўлганингни) сўрайвер›, дедилар. У: ‹Сени ва сендан олдингиларни ким яратган, сендан кейингиларни ким яратувчидир?› деди. У зот: ‹Аллоҳ›, дедилар. У: ‹Шу билан сенга қасам бераман: сени У юборганми?› деди. У зот: ‹Ҳа›, дедилар. У: ‹Етти осмон ва етти ерни ким яратди ва улар орасида ризқни ким жорий қилди?› деди. У зот: ‹Аллоҳ›, дедилар. У: ‹Шу билан сенга қасам бераман: сени У юборганми?› деди. У зот: ‹Ҳа›, дедилар. У: ‹Биз сенинг китобингда топдик ва элчиларинг бизга кечаю кундузда беш вақт намозни ўз вақтларида ўқишимизни буюрдилар; шу билан сенга қасам бераман: буни сенга У буюрганми?› деди. У зот: ‹Ҳа›, дедилар. У: ‹Биз сенинг китобингда топдик ва элчиларинг бизга молларимизнинг четидан олиб, уни фақирларимизга қайтаришимизни буюрдилар; шу билан сенга қасам бераман: буни сенга У буюрганми?› деди. У зот: ‹Ҳа›, дедилар. Сўнг у: ‹Бешинчисига келсак, мен сендан у ҳақда сўрамайман ва менда унга ҳожат йўқ›, деди. Сўнг: ‹Сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен ҳам, қавмимдан менга итоат қилганлар ҳам уларга амал қиламиз›, деди-да, қайтиб кетди. Шунда Набий ﷺ озиқ тишлари кўрингунча кулдилар, сўнг: ‹Нафсим қўлида бўлган Зотга қасамки, агар у рост сўзлаган бўлса, албатта жаннатга киради›, дедилар».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ نُوَيْفِعٍ ، عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : بَعَثَ بَنُو سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ ضِمَامَ بْنَ ثَعْلَبَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَدِمَ عَلَيْهِ، فَأَنَاخَ بَعِيرَهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ، ثُمَّ عَقَلَهُ، ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فِي أَصْحَابِهِ، وَكَانَ ضِمَامٌ رَجُلًا جَلْدًا، أَشْعَرَ، ذَا غَدِيرَتَيْنِ، حَتَّى وَقَفَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : أَيُّكُمْ ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ؟، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، قَالَ : مُحَمَّدٌ ؟، قَالَ : نَعَمْ، قَالَ : يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، إِنِّي سَائِلُكَ وَمُغَلِّظٌ فِي الْمَسْأَلَةِ، فَلَا تَجِدَنَّ فِي نَفْسِكَ، قَالَ : لَا أَجِدُ فِي نَفْسِي، فَسَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ، قَالَ : إِنِّي أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَانَ قَبْلَكَ، وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ، آللَّهُ بَعَثَكَ إِلَيْنَا رَسُولًا؟، قَالَ : اللَّهُمَّ نَعَمْ، قَالَ : فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ، وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَعْبُدَهُ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا، وَأَنْ نَخْلَعَ هَذِهِ الْأَنْدَادَ الَّتِي كَانَتْ آبَاؤُنَا تَعْبُدُهَا مِنْ دُونِهِ؟، قَالَ : اللَّهُمَّ نَعَمْ، قَالَ : فَأَنْشُدُكَ بِاللَّهِ إِلَهِكَ وَإِلَهِ مَنْ كَانَ قَبْلَكَ، وَإِلَهِ مَنْ هُوَ كَائِنٌ بَعْدَكَ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ؟، قَالَ : اللَّهُمَّ نَعَمْ، قَالَ : ثُمَّ جَعَلَ يَذْكُرُ فَرَائِضَ الْإِسْلَامِ فَرِيضَةً فَرِيضَةً : الزَّكَاةَ، وَالصِّيَامَ، وَالْحَجَّ، وَشَرَائِعَ الْإِسْلَامِ كُلَّهَا، وَيُنَاشِدُهُ عِنْدَ كُلِّ فَرِيضَةٍ كَمَا نَاشَدَهُ فِي الَّتِي قَبْلَهَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ، قَالَ : فَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَسَأُؤَدِّي هَذِهِ الْفَرِيضَةَ، وَأَجْتَنِبُ مَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ، ثُمَّ قَالَ : لَا أَزِيدُ وَلَا أُنْقِصُ، ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرِهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَلَّى : إِنْ يَصْدُقْ ذُو الْعَقِيصَتَيْنِ، يَدْخُلْ الْجَنَّةَ، فَأَتَى إِلَى بَعِيرِهِ فَأَطْلَقَ عِقَالَهُ، ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَاجْتَمَعُوا إِلَيْهِ، فَكَانَ أَوَّلَ مَا تَكَلَّمَ أَنْ قَالَ : بَئْسَتِ اللَّاتِ وَالْعُزَّى، قَالُوا : مَهْ يَا ضِمَامُ، اتَّقِ الْبَرَصَ، وَاتَّقِ الْجُنُونَ، وَاتَّقِ الْجُذَامَ، قَالَ : وَيْلَكُمْ، إِنَّهُمَا وَاللَّهِ مَا يَضُرَّانِ وَلَا يَنْفَعَانِ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ رَسُولًا، وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ كِتَابًا اسْتَنْقَذَكُمْ بِهِ مِمَّا كُنْتُمْ فِيهِ، وَإِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَقَدْ جِئْتُكُمْ مِنْ عِنْدِهِ بِمَا أَمَرَكُمْ بِهِ وَنَهَاكُمْ عَنْهُ، قَالَ : فَوَاللَّهِ مَا أَمْسَى مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَفِي حَاضِرِهِ رَجُلٌ، وَلَا امْرَأَةٌ إِلَّا مُسْلِمًا، قَالَ : يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ : فَمَا سَمِعْنَا بِوَافِدِ قَوْمٍ كَانَ أَفْضَلَ مِنْ ضِمَامِ بْنِ ثَعْلَبَةَ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Banu Saʼd ibn Bakr (qabilasi) Zimom ibn Saʼlabani Rasululloh ﷺning oldilariga yubordi. U u zotning huzurlariga keldi va tuyasini masjid eshigi oldida choʻktirib, soʻng (oyogʻini) bogʻladi, soʻngra masjidga kirdi; Rasululloh ﷺ esa oʻz ashoblari ichida oʻtirgan edilar. Zimom baquvvat, sersoch, ikki kokilli kishi edi. U kelib Rasululloh ﷺning oldilarida toʻxtadi va: «Qaysi biringiz Abdulmuttalibning oʻgʻli?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Men Abdulmuttalibning oʻgʻliman», dedilar. U: «Muhammadmisan?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Ey Abdulmuttalibning oʻgʻli, men sendan soʻrayman va soʻrogʻda qattiqlik qilaman; koʻnglingga (ogʻir) olma», dedi. U zot: «Koʻnglimga olmayman, xohlaganingni soʻra», dedilar. U: «Men senga Alloh bilan — sening Ilohing, sendan oldin boʻlganlarning Ilohi va sendan keyin boʻladiganlarning Ilohi bilan qasam beraman: seni bizga Alloh rasul qilib yuborganmi?» dedi. U zot: «Allohim, ha», dedilar. U: «Senga Alloh bilan — sening Ilohing, sendan oldin boʻlganlarning Ilohi va sendan keyin boʻladiganlarning Ilohi bilan qasam beraman: Unga hech narsani sherik qilmay, yolgʻiz Oʻziga ibodat qilishimizni va otalarimiz Undan oʻzga ibodat qilib kelgan bu tenglashtirilgan (butlar)ni tashlashimizni senga Alloh buyurganmi?» dedi. U zot: «Allohim, ha», dedilar. U: «Senga Alloh bilan — sening Ilohing, sendan oldin boʻlganlarning Ilohi va sendan keyin boʻladiganlarning Ilohi bilan qasam beraman: bu besh vaqt namozni oʻqishimizni senga Alloh buyurganmi?» dedi. U zot: «Allohim, ha», dedilar. (Roviy) aytdi: Soʻng u Islomning farzlarini birma-bir zikr qila boshladi: zakot, roʻza, haj va Islomning barcha shariatlarini; har bir farzda undan oldingisida qasam berganidek qasam berar edi. Nihoyat tugatgach: «Men guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va guvohlik beramanki, Muhammad Uning bandasi va rasulidir. Men bu farzlarni ado etaman va sen meni qaytargan narsalardan chetlanaman», dedi. Soʻng: «Ziyoda ham qilmayman, kam ham qilmayman», dedi va tuyasi tomon qaytdi. Shunda Rasululloh ﷺ u yuz oʻgirib ketayotganida: «Agar ikki kokilli (kishi) rost soʻzlagan boʻlsa, jannatga kiradi», dedilar. U tuyasining oldiga kelib, bogʻichini yechdi, soʻng chiqib ketdi va qavmi huzuriga keldi; ular uning atrofiga toʻplandilar. Uning birinchi gapirgan soʻzi: «Lot ham, Uzzo ham qanday yomon!» boʻldi. Ular: «Toʻxta, ey Zimom! Pesdan ehtiyot boʻl, jinnilikdan ehtiyot boʻl, moxovdan ehtiyot boʻl!» dedilar. U: «Voy sizlarga! Allohga qasamki, u ikkovi na zarar beradi, na foyda. Albatta, Alloh bir rasul yubordi va unga bir kitob nozil qildi — u bilan sizlarni oʻzingiz boʻlgan (holat)dan qutqardi. Men guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va rasulidir. Men sizlarga uning huzuridan u sizlarga buyurgan va sizlarni qaytargan narsa bilan keldim», dedi. (Roviy) aytdi: Allohga qasamki, oʻsha kun kechga kirmasidan uning qavmi ichida musulmon boʻlmagan biror erkak ham, ayol ham qolmadi. (Roviy) aytdi: Ibn Abbos: «Biz Zimom ibn Saʼlabadan afzalroq bir qavm vakilini eshitmadik», deydi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У айтди: Бану Саъд ибн Бакр (қабиласи) Зимом ибн Саълабани Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига юборди. У у зотнинг ҳузурларига келди ва туясини масжид эшиги олдида чўктириб, сўнг (оёғини) боғлади, сўнгра масжидга кирди; Расулуллоҳ ﷺ эса ўз ашоблари ичида ўтирган эдилар. Зимом бақувват, серсоч, икки кокилли киши эди. У келиб Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларида тўхтади ва: «Қайси бирингиз Абдулмутталибнинг ўғли?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен Абдулмутталибнинг ўғлиман», дедилар. У: «Муҳаммадмисан?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Эй Абдулмутталибнинг ўғли, мен сендан сўрайман ва сўроғда қаттиқлик қиламан; кўнглингга (оғир) олма», деди. У зот: «Кўнглимга олмайман, хоҳлаганингни сўра», дедилар. У: «Мен сенга Аллоҳ билан — сенинг Илоҳинг, сендан олдин бўлганларнинг Илоҳи ва сендан кейин бўладиганларнинг Илоҳи билан қасам бераман: сени бизга Аллоҳ расул қилиб юборганми?» деди. У зот: «Аллоҳим, ҳа», дедилар. У: «Сенга Аллоҳ билан — сенинг Илоҳинг, сендан олдин бўлганларнинг Илоҳи ва сендан кейин бўладиганларнинг Илоҳи билан қасам бераман: Унга ҳеч нарсани шерик қилмай, ёлғиз Ўзига ибодат қилишимизни ва оталаримиз Ундан ўзга ибодат қилиб келган бу тенглаштирилган (бутлар)ни ташлашимизни сенга Аллоҳ буюрганми?» деди. У зот: «Аллоҳим, ҳа», дедилар. У: «Сенга Аллоҳ билан — сенинг Илоҳинг, сендан олдин бўлганларнинг Илоҳи ва сендан кейин бўладиганларнинг Илоҳи билан қасам бераман: бу беш вақт намозни ўқишимизни сенга Аллоҳ буюрганми?» деди. У зот: «Аллоҳим, ҳа», дедилар. (Ровий) айтди: Сўнг у Исломнинг фарзларини бирма-бир зикр қила бошлади: закот, рўза, ҳаж ва Исломнинг барча шариатларини; ҳар бир фарзда ундан олдингисида қасам берганидек қасам берар эди. Ниҳоят тугатгач: «Мен гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Унинг бандаси ва расулидир. Мен бу фарзларни адо этаман ва сен мени қайтарган нарсалардан четланаман», деди. Сўнг: «Зиёда ҳам қилмайман, кам ҳам қилмайман», деди ва туяси томон қайтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ у юз ўгириб кетаётганида: «Агар икки кокилли (киши) рост сўзлаган бўлса, жаннатга киради», дедилар. У туясининг олдига келиб, боғичини ечди, сўнг чиқиб кетди ва қавми ҳузурига келди; улар унинг атрофига тўпландилар. Унинг биринчи гапирган сўзи: «Лот ҳам, Уззо ҳам қандай ёмон!» бўлди. Улар: «Тўхта, эй Зимом! Песдан эҳтиёт бўл, жинниликдан эҳтиёт бўл, моховдан эҳтиёт бўл!» дедилар. У: «Вой сизларга! Аллоҳга қасамки, у иккови на зарар беради, на фойда. Албатта, Аллоҳ бир расул юборди ва унга бир китоб нозил қилди — у билан сизларни ўзингиз бўлган (ҳолат)дан қутқарди. Мен гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва расулидир. Мен сизларга унинг ҳузуридан у сизларга буюрган ва сизларни қайтарган нарса билан келдим», деди. (Ровий) айтди: Аллоҳга қасамки, ўша кун кечга кирмасидан унинг қавми ичида мусулмон бўлмаган бирор эркак ҳам, аёл ҳам қолмади. (Ровий) айтди: Ибн Аббос: «Биз Зимом ибн Саълабадан афзалроқ бир қавм вакилини эшитмадик», дейди.

أَخْبَرَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، حَدَّثَنَا أَبَانُ هُوَ ابْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ ، عَنْ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِي سَلَّامٍ ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَأُ الْمِيزَانَ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ يَمْلَآَنِ مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ، وَالصَّلَاةُ نُورٌ، وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ، وَالْوُضُوءُ ضِيَاءٌ، وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ، وَكُلُّ النَّاسِ يَغْدُو : فَبَائِعٌ نَفْسَهُ، فَمُعْتِقُهَا، أَوْ مُوبِقُهَا "

Abu Molik al-Ashʼariy (roziyallohu anhu) aytdi: «Taharat iymonning yarmidir; alhamdulillah mezonni toʻldiradi; la ilaha illalloh va Allohu akbar osmonlar bilan yer orasini toʻldiradi; namoz nurdir; sadaqa burhondir; tahorat ziyodir; Qurʼon sening foydangga yoki zararingga hujjatdir. Barcha odamlar erta turadi: kimdir oʻz nafsini sotadi — uni ozod qiladi yoki halok qiladi».Абу Молик ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу) айтди: «Таҳарат иймоннинг ярмидир; алҳамдулиллаҳ мезонни тўлдиради; ла илаҳа иллаллоҳ ва Аллоҳу акбар осмонлар билан ер орасини тўлдиради; намоз нурдир; садақа бурҳондир; таҳорат зиёдир; Қуръон сенинг фойдангга ёки зарарингга ҳужжатдир. Барча одамлар эрта туради: кимдир ўз нафсини сотади — уни озод қилади ёки ҳалок қилади».

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ جُرَيٍّ النَّهْدِيِّ ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ، قَالَ : عَقَدَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَدِي أَوْ قَالَ : عَقَدَهُنَّ فِي يَدِهِ وَيَدُهُ فِي يَدِي : " سُبْحَانَ اللَّهِ نِصْفُ الْميزَانِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ يَمْلَأُ الْمِيزَانَ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ يَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ، وَالْوُضُوءُ نِصْفُ الْإِيمَانِ، وَالصَّوْمُ نِصْفُ الصَّبْرِ "

Banu Sulaymdan bir kishi aytdi: Rasululloh ﷺ ularni mening qoʻlimda (barmoq bukib) sanadilar — yoki: ularni oʻz qoʻllarida sanadilar, qoʻllari mening qoʻlimda edi: «Subhanalloh mezonning yarmi, alhamdulillah mezonni toʻldiradi, Allohu akbar osmon bilan yer orasini toʻldiradi, tahorat iymonning yarmi va roʻza sabrning yarmidir».Бану Сулаймдан бир киши айтди: Расулуллоҳ ﷺ уларни менинг қўлимда (бармоқ букиб) санадилар — ёки: уларни ўз қўлларида санадилар, қўллари менинг қўлимда эди: «Субҳаналлоҳ мезоннинг ярми, алҳамдулиллаҳ мезонни тўлдиради, Аллоҳу акбар осмон билан ер орасини тўлдиради, таҳорат иймоннинг ярми ва рўза сабрнинг ярмидир».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، وَالْأَعْمَشِ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " اسْتَقِيمُوا وَلَنْ تُحْصُوا، وَاعْلَمُوا أَنَّ خَيْرَ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ " وَقَالَ الْآخَرُ : " إِنَّ مِنْ خَيْرِ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةَ " " وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ "

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻri (mustaqim) boʻlinglar, garchi (barcha yaxshiliklarni) hisoblab, ado eta olmasangiz ham. Bilinglarki, amallaringizning eng yaxshisi namozdir», dedilar. Boshqasi esa: «Albatta, amallaringizning eng yaxshisidan namozdir», dedi. «Tahoratni faqat mumin (doimiy) saqlaydi».Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғри (мустақим) бўлинглар, гарчи (барча яхшиликларни) ҳисоблаб, адо эта олмасангиз ҳам. Билингларки, амалларингизнинг энг яхшиси намоздир», дедилар. Бошқаси эса: «Албатта, амалларингизнинг энг яхшисидан намоздир», деди. «Таҳоратни фақат мумин (доимий) сақлайди».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْبَانَ ، قَالَ : حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ ، أَنَّ أَبَا كَبْشَةَ السَّلُولِيّ حَدَّثَهُ، أَنَّهُ سَمِعَ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " سَدِّدُوا، وَقَارِبُوا، وَخَيْرُ أَعْمَالِكُمْ الصَّلَاةُ، وَلَنْ يُحَافِظَ عَلَى الْوُضُوءِ إِلَّا مُؤْمِنٌ "

Savbon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻri boʻlinglar, yaqinlashinglar; amallaringizning eng yaxshisi namozdir; tahoratni faqat mumin (doimiy) saqlaydi», dedilar.Савбон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғри бўлинглар, яқинлашинглар; амалларингизнинг энг яхшиси намоздир; таҳоратни фақат мумин (доимий) сақлайди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، حَدَّثَنَا مَسْعُودُ بْنُ عَلِيٍّ L7439 ، عَنْ عِكْرِمَةَ : أَنَّ سَعْدًا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كَانَ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ، وَأَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، وَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ : # إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ سورة المائدة آية 6 # "

Ikrimadan rivoyat qilinadi: Saʼd (roziyallohu anhu) barcha namozlarni bitta tahorat bilan oʻqir edi; Ali (roziyallohu anhu) esa har bir namozga tahorat olar va: ‹Namozga turganingizda yuzlaringizni va qoʻllaringizni yuvinglar› (Moida surasi, 6) degan oyatni tilovat qilar edi.Икримадан ривоят қилинади: Саъд (розияллоҳу анҳу) барча намозларни битта таҳорат билан ўқир эди; Али (розияллоҳу анҳу) эса ҳар бир намозга таҳорат олар ва: ‹Намозга турганингизда юзларингизни ва қўлларингизни ювинглар› (Моида сураси, 6) деган оятни тиловат қилар эди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ إِسْحَاق ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، قَالَ : قُلْتُ : أَرَأَيْتَ تَوَضُّأَ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا، أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ عَمَّ ذَلِكَ؟، قَالَ : حَدَّثَتْهُ أَسْمَاءُ بِنْتُ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي عَامِرٍ حَدَّثَهَا، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أُمِرَ بِالْوُضُوءِ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍ، فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ، أُمِرَ بِالسِّوَاكِ لِكُلِّ صَلَاةٍ "، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، يَرَى أَنَّ بِهِ عَلَى ذَلِكَ قُوَّةً، فَكَانَ لَا يَدَعُ الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلَاةٍ

Abdulloh ibn Abdulloh ibn Umar (rahimahulloh) aytadi: Men: «Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning tahoratli ham, tahoratsiz ham har namozga (qaytadan) tahorat olishi sababi nima?» dedim. U aytdi: Menga Asmo binti Zayd ibn al-Xattob, unga esa Abdulloh ibn Hanzala ibn Abu Omir rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ — tahoratli boʻlsin-boʻlmasin — har namozga tahorat olishga buyurilgan edilar; bu (amr) u zotga ogʻir kelgach, har namozda misvok (ishlatish)ga buyurildilar. Ibn Umar (roziyallohu anhumo) esa oʻzida (har namozga tahorat olishga) quvvat borligini koʻrar, shu sababli har namozga tahorat olishni tark etmas edi.Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Умар (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен: «Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг таҳоратли ҳам, таҳоратсиз ҳам ҳар намозга (қайтадан) таҳорат олиши сабаби нима?» дедим. У айтди: Менга Асмо бинти Зайд ибн ал-Хаттоб, унга эса Абдуллоҳ ибн Ҳанзала ибн Абу Омир ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ — таҳоратли бўлсин-бўлмасин — ҳар намозга таҳорат олишга буюрилган эдилар; бу (амр) у зотга оғир келгач, ҳар намозда мисвок (ишлатиш)га буюрилдилар. Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) эса ўзида (ҳар намозга таҳорат олишга) қувват борлигини кўрар, шу сабабли ҳар намозга таҳорат олишни тарк этмас эди.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ ، عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، حَتَّى كَانَ يَوْمُ فَتْحِ مَكَّةَ ، صَلَّى الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ، وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ "، فَقَالَ لَهُ عُمَرُ : رَأَيْتُكَ صَنَعْتَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ تَصْنَعُهُ؟، قَالَ : " إِنِّي عَمْدًا صَنَعْتُ يَا عُمَرُ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : فَدَلَّ فِعْلُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ مَعْنَى قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى : # إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ سورة المائدة آية 6 #، لِكُلِّ مُحْدِثٍ، لَيْسَ لِلطَّاهِرِ، وَمِنْهُ قَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ "، وَاللَّهُ أَعْلَمُ

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ har namoz uchun taharat qilar edilar. Makka fathi kuni boʻlganda esa namozlarni bitta taharat bilan oʻqidilar va mahsilariga mash tortdilar. Shunda Umar u zotga: «Siz ilgari qilmagan ishni qilganingizni koʻrdim», dedi. U zot: «Ey Umar, buni ataylab qildim», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Rasululloh ﷺning bu ishlari Alloh taoloning: ‹Namozga turganingizda yuzlaringizni yuvinglar› (Moida surasi, 6) degan soʻzining maʼnosi hadas yetgan har bir kishi haqida ekaniga, tahoratli kishi haqida emasligiga dalolat qildi. Shundan (yana) Nabiy ﷺning: «Hadassiz tahorat yoʻq», degan soʻzlari (ham dalildir). Alloh bilguvchiroq.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳар намоз учун таҳарат қилар эдилар. Макка фатҳи куни бўлганда эса намозларни битта таҳарат билан ўқидилар ва маҳсиларига маш тортдилар. Шунда Умар у зотга: «Сиз илгари қилмаган ишни қилганингизни кўрдим», деди. У зот: «Эй Умар, буни атайлаб қилдим», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг бу ишлари Аллоҳ таолонинг: ‹Намозга турганингизда юзларингизни ювинглар› (Моида сураси, 6) деган сўзининг маъноси ҳадас етган ҳар бир киши ҳақида эканига, таҳоратли киши ҳақида эмаслигига далолат қилди. Шундан (яна) Набий ﷺнинг: «Ҳадассиз таҳорат йўқ», деган сўзлари (ҳам далилдир). Аллоҳ билгувчироқ.

أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " إِذَا ذَهَبَ إِلَى الْحَاجَةِ، أَبْعَدَ "

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan baʼzi safarlarida edim; Rasululloh ﷺ hojatga borsalar, uzoqlashar edilar.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан баъзи сафарларида эдим; Расулуллоҳ ﷺ ҳожатга борсалар, узоқлашар эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ ، عَنْ ابْنِ سِيرِينَ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ وَهْبٍ ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " إِذَا تَبَرَّزَ تَبَاعَدَ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هُوَ الْأَدَبُ

Mugʻira ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojat chiqarsalar, uzoqlashar edilar. Abu Muhammad aytdi: Bu odobdir.Муғира ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожат чиқарсалар, узоқлашар эдилар. Абу Муҳаммад айтди: Бу одобдир.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ الْحِمْيَرِيُّ ، أَخْبَرَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْخَيْرُ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَنْ اكْتَحَلَ فَلْيُوتِرْ، مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ، فَقَدْ أَحْسَنَ، وَمَنْ لَا، فَلَا حَرَجَ، مَنْ اسْتَجْمَرَ، فَلْيُوتِرْ، مَنْ فَعَلَ، فَقَدْ أَحْسَنَ، وَمَنْ لَا، فَلَا حَرَجَ، مَنْ أَكَلَ فَلْيَتَخَلَّلْ، فَمَا تَخَلَّلَ، فَلْيَلْفِظْ، وَمَا لَاكَ بِلِسَانِهِ، فَلْيَبْتَلِعْ، مَنْ أَتَى الْغَائِطَ، فَلْيَسْتَتِرْ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ إِلَّا كَثِيبَ رَمْلٍ، فَلْيَسْتَدْبِرْهُ، فَإِنَّ الشَّيَاطِينَ يَتَلَاعَبُونَ بِمَقَاعِدِ بَنِي آدَمَ ، مَنْ فَعَلَ، فَقَدْ أَحْسَنَ، وَمَنْ لَا، فَلَا حَرَجَ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim surma (koʻzga) tortsa, toq (son) qilsin — kim shunday qilsa, yaxshi qilibdi; kim qilmasa, zarari yoʻq. Kim (toshlar bilan) istinjo qilsa, toq qilsin — kim shunday qilsa, yaxshi qilibdi; kim qilmasa, zarari yoʻq. Kim (biror narsa) yesa, tishini kovlasin; tish kovlaganda chiqqanini tashlasin, tili bilan (chaynalib) qolganini esa yutsin. Kim hojatxonaga borsa, (oʻzini) toʻssin; agar qum uyumidan boshqa narsa topmasa, unga orqasini oʻgirsin — chunki shaytonlar odam bolasining orqa (hojat) joylari bilan oʻynaydilar; kim shunday qilsa, yaxshi qilibdi; kim qilmasa, zarari yoʻq», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким сурма (кўзга) тортса, тоқ (сон) қилсин — ким шундай қилса, яхши қилибди; ким қилмаса, зарари йўқ. Ким (тошлар билан) истинжо қилса, тоқ қилсин — ким шундай қилса, яхши қилибди; ким қилмаса, зарари йўқ. Ким (бирор нарса) еса, тишини ковласин; тиш ковлаганда чиққанини ташласин, тили билан (чайналиб) қолганини эса ютсин. Ким ҳожатхонага борса, (ўзини) тўссин; агар қум уюмидан бошқа нарса топмаса, унга орқасини ўгирсин — чунки шайтонлар одам боласининг орқа (ҳожат) жойлари билан ўйнайдилар; ким шундай қилса, яхши қилибди; ким қилмаса, зарари йўқ», — дедилар.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا مَهْدِيٌّ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ ، عَنْ الْحَسَنِ بْنِ سَعْدٍ مَوْلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ أَحَبَّ مَا اسْتَتَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ " هَدَفٌ أَوْ حَائِشُ نَخْلٍ "

Abdulloh ibn Jaʼfar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojatlari uchun toʻsinishga eng yoqtirgan (narsalari) baland (toʻsiq) yoki xurmozor (devori) edi.Абдуллоҳ ибн Жаъфар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожатлари учун тўсинишга энг ёқтирган (нарсалари) баланд (тўсиқ) ёки хурмозор (девори) эди.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ ، عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ مَالِكٍ بِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ مَوْلَى سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ : " أَنْتَ رَسُولِي إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ فَقُلْ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ عَلَيْكُمْ السَّلَامَ، وَيَأْمُرُكُمْ إِذَا خَرَجْتُمْ، فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ، وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا "

Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga: «Sen mening Makka ahliga elchimsan; ayt: Rasululloh ﷺ sizlarga salom yoʻllaydilar va sizlarga (hojatga) chiqqaningizda qiblaga yuzlanmasliklaringizni hamda unga orqa oʻgirmasliklaringizni buyuradilar», dedilar.Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга: «Сен менинг Макка аҳлига элчимсан; айт: Расулуллоҳ ﷺ сизларга салом йўллайдилар ва сизларга (ҳожатга) чиққанингизда қиблага юзланмасликларингизни ҳамда унга орқа ўгирмасликларингизни буюрадилар», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ زَيدَ ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ، فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ، وَلَا بَوْلٍ، وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا " ، قَالَ : ثُمَّ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ : فَقَدِمْنَا الشَّامَ ، فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ عِنْدَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ، وَعَبْدُ الْكَرِيمِ شِبْهُ الْمَتْرُوكِ

Abu Ayyub (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Hojatxonaga borsangiz, katta hojat bilan ham, kichik hojat bilan ham qiblaga yuzlanmanglar va unga orqa ham oʻgirmanglar», dedilar. (Roviy) aytdi: Soʻng Abu Ayyub: «Biz Shomga keldik va qibla tomonga qurilgan hojatxonalarni topdik; shunda biz burilib olar va Allohdan magʻfirat soʻrar edik», dedi. Abu Muhammad aytdi: Bu Abdulkarimning hadisidan sahihroqdir; Abdulkarim esa matrukka oʻxshaydi.Абу Айюб (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Ҳожатхонага борсангиз, катта ҳожат билан ҳам, кичик ҳожат билан ҳам қиблага юзланманглар ва унга орқа ҳам ўгирманглар», дедилар. (Ровий) айтди: Сўнг Абу Айюб: «Биз Шомга келдик ва қибла томонга қурилган ҳожатхоналарни топдик; шунда биз бурилиб олар ва Аллоҳдан мағфират сўрар эдик», деди. Абу Муҳаммад айтди: Бу Абдулкаримнинг ҳадисидан саҳиҳроқдир; Абдулкарим эса матрукка ўхшайди.

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ ، عَنْ الْأَعْمَشِ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ : " لَا يَرْفَعُ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هُوَ أَدَبٌ، وَهُوَ أَشْبَهُ مِنْ حَدِيثِ الْمُغِيرَةِ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (hojat chiqarmoqchi boʻlganlarida) yerga yaqinlashmaguncha kiyimlarini koʻtarmas edilar. Abu Muhammad aytdi: Bu odobdir va u Mugʻiraning hadisidan koʻra (haqiqatga) oʻxshashroqdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (ҳожат чиқармоқчи бўлганларида) ерга яқинлашмагунча кийимларини кўтармас эдилар. Абу Муҳаммад айтди: Бу одобдир ва у Муғиранинг ҳадисидан кўра (ҳақиқатга) ўхшашроқдир.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ أَخْبَرَهُ، أَنَّ عَمَّهُ وَاسِعَ بْنَ حَبَّانَ أَخْبَرَهُ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " عَلَى ظَهْرِ بَيْتِنَا "، فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " جَالِسًا عَلَى لَبِنَتَيْنِ، مُسْتَقْبِلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺni uyimizning tomida koʻrdim; Nabiy ﷺni ikkita gʻishtning ustida Baytul-Maqdisga yuzlangan holda oʻtirgan holatlarida koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺни уйимизнинг томида кўрдим; Набий ﷺни иккита ғиштнинг устида Байтул-Мақдисга юзланган ҳолда ўтирган ҳолатларида кўрдим.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ ، عَنْ حُذَيْفَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى سُبَاطَةِ قَوْمٍ فَبَالَ وَهُوَ قَائِمٌ "، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : لَا أَعْلَمُ فِيهِ كَرَاهِيَةً

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir qavmning axlatxonasi oldiga keldilar va tik turgan holda kichik hojat qildilar. Abu Muhammad aytdi: Men bunda karohat borligini bilmayman.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир қавмнинг ахлатхонаси олдига келдилар ва тик турган ҳолда кичик ҳожат қилдилар. Абу Муҳаммад айтди: Мен бунда кароҳат борлигини билмайман.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ، قَالَ : " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِ "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hojatxonaga kirganlarida: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-xubusi val-xaboʼis» (Allohim, men nopok va yomon (jin)lardan Senga panoh tilayman) der edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳожатхонага кирганларида: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-хубуси вал-хабўис» (Аллоҳим, мен нопок ва ёмон (жин)лардан Сенга паноҳ тилайман) дер эдилар.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ قُرْطٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا ذَهَبَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْغَائِطِ، فَلْيَذْهَبْ مَعَهُ بِثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ يَسْتَطِيبُ، بِهِنَّ فَإِنَّهَا تُجْزِئُ عَنْهُ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz hojatxonaga borsa, oʻzini poklash uchun uchta tosh olib borsin — chunki ular unga kifoya qiladi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз ҳожатхонага борса, ўзини поклаш учун учта тош олиб борсин — чунки улар унга кифоя қилади», — дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، أَخْبَرَنَا عَلِيٌّ هُوَ ابْنُ مُسْهِرٍ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ خُزَيْمَةَ ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيِّ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " ثَلَاثَةُ أَحْجَارٍ لَيْسَ مِنْهُنَّ رَجِيعٌ "، يَعْنِي : الِاسْتِطَابَةَ

Xuzayma ibn Sobit al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uchta tosh — ularning ichida tezak boʻlmasin», dedilar; yaʼni istinjo (haqida).Хузайма ибн Собит ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Учта тош — уларнинг ичида тезак бўлмасин», дедилар; яъни истинжо (ҳақида).

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ هُوَ ابْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ ، عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ مَالِكٍ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ مَوْلَى سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ : " أَنْتَ رَسُولِي إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ ، فَقُلْ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ عَلَيْكُمْ السَّلَامَ، وَيَأْمُرُكُمْ أَنْ لَا تَسْتَنْجُوا بِعَظْمٍ، وَلَا بِبَعْرَةٍ "، قَالَ أَبُو عَاصِمٍ مَرَّةً : وَيَنْهَاكُمْ أَو يَأْمُرُكُمْ

Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga: «Sen mening Makka ahliga elchimsan; ayt: Rasululloh ﷺ sizlarga salom yoʻllaydilar va suyak bilan ham, tezak bilan ham istinjo qilmasliklaringizni buyuradilar», dedilar. Abu Osim bir marta: «va sizlarni qaytaradilar» yoki «sizlarga buyuradilar», dedi.Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга: «Сен менинг Макка аҳлига элчимсан; айт: Расулуллоҳ ﷺ сизларга салом йўллайдилар ва суяк билан ҳам, тезак билан ҳам истинжо қилмасликларингизни буюрадилар», дедилар. Абу Осим бир марта: «ва сизларни қайтарадилар» ёки «сизларга буюрадилар», деди.

أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ ، وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، وَأَبُو نُعَيْمٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ يَحْيَى ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " لَا يَمَسَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِ، وَلَا يَتَمَسَّحْ بِيَمِينِهِ "

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz zakarini oʻng qoʻli bilan ushlamasin va oʻng qoʻli bilan artinmasin», dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз закарини ўнг қўли билан ушламасин ва ўнг қўли билан артинмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ ، عَنْ الْقَعْقَاعِ ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ مِثْلُ الْوَالِدِ لِلْوَلَدِ أُعَلِّمُكُمْ، فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ، وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا، وَإِذَا اسْتَطَبْتَ، فَلَا تَسْتَطِبْ بِيَمِينِكَ "، وَكَانَ " يَأْمُرُنَا بِثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ، وَيَنْهَى عَنْ الرَّوْثِ وَالرِّمَّةِ "، قَالَ زَكَرِيَّا : يَعْنِي : الْعِظَامَ الْبَالِيَةَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga faqat otaning bolasiga (boʻlgani) kabiman — sizlarni oʻrgataman: qiblaga yuzlanmanglar va unga orqa ham oʻgirmanglar; istinjo qilsang, oʻng qoʻling bilan istinjo qilma», dedilar. U zot bizni uchta toshga buyurar, tezak va chirigan suyakdan qaytarar edilar. Zakariyo aytdi: Yaʼni chirigan suyaklar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга фақат отанинг боласига (бўлгани) кабиман — сизларни ўргатаман: қиблага юзланманглар ва унга орқа ҳам ўгирманглар; истинжо қилсанг, ўнг қўлинг билан истинжо қилма», дедилар. У зот бизни учта тошга буюрар, тезак ва чириган суякдан қайтарар эдилар. Закариё айтди: Яъни чириган суяклар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " إِذَا ذَهَبَ لِحَاجَتِهِ، أَتَيْتُهُ أَنَا وَغُلَامٌ بِعَنَزَةٍ، وَإِدَاوَةٍ فَيَتَوَضَّأُ "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojatlariga borsalar, men va bir bola nayzacha hamda suv idishi bilan huzurlariga borar edik, u zot esa tahorat olar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожатларига борсалар, мен ва бир бола найзача ҳамда сув идиши билан ҳузурларига борар эдик, у зот эса таҳорат олар эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَبِي مُعَاذٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ، جَاءَ الْغُلَامُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ كَانَ يَسْتَنْجِي بِهِ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : أَبُو مُعَاذٍ اسْمُهُ عَطَاءُ بْنُ مَنِيعٍ أَبِي مَيْمُونَةٍ

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojatxonadan chiqsalar, bola bir idishda suv keltirar, u zot u bilan istinjo qilar edilar. Abu Muhammad aytdi: Abu Muozning ismi Ato ibn Maniʼ Abu Maymunadir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожатхонадан чиқсалар, бола бир идишда сув келтирар, у зот у билан истинжо қилар эдилар. Абу Муҳаммад айтди: Абу Муознинг исми Ато ибн Маниъ Абу Маймунадир.

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، عَنْ ذَرٍّ ، عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ نَجَبَةَ ، قَالَ : حَدَّثَتْنِي عَمَّتِي ، وَكَانَتْ تَحْتَ حُذَيْفَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ " أَنَّ حُذَيْفَةَ كَانَ يَسْتَنْجِي بِالْمَاءِ "

Musayyab ibn Najaba aytdi: Menga ammam — u Huzayfa (roziyallohu anhu)ning nikohida edi — soʻzlab berdiki, Huzayfa suv bilan istinjo qilar edi.Мусайяб ибн Нажаба айтди: Менга аммам — у Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)нинг никоҳида эди — сўзлаб бердики, Ҳузайфа сув билан истинжо қилар эди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ أَبَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ مَوْلًى لِأَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " ائْتِنِي بِوَضُوءٍ "، " ثُمَّ دَخَلَ غَيْضَةً فَأَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فَاسْتَنْجَى، ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ بِالتُّرَابِ، ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ " ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، مِثْلَهُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga tahorat suvini keltir», dedilar; soʻng bir chakalakzorga kirdilar. Men u zotga suv keltirdim, u zot istinjo qildilar, soʻng qoʻllarini tuproqqa surtdilar, soʻng ikki qoʻllarini yuvdilar. Muhammad ibn Yusuf bizga xabar berdi: Abon ibn Abdulloh bizga soʻzlab berdi: menga Ibrohim ibn Jarir ibn Abdulloh otasidan (roziyallohu anhu), u Nabiy ﷺdan shuning mislini soʻzlab berdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга таҳорат сувини келтир», дедилар; сўнг бир чакалакзорга кирдилар. Мен у зотга сув келтирдим, у зот истинжо қилдилар, сўнг қўлларини тупроққа суртдилар, сўнг икки қўлларини ювдилар. Муҳаммад ибн Юсуф бизга хабар берди: Абон ибн Абдуллоҳ бизга сўзлаб берди: менга Иброҳим ибн Жарир ибн Абдуллоҳ отасидан (розияллоҳу анҳу), у Набий ﷺдан шунинг мислини сўзлаб берди.

أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا حَدَّثَتْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ، قَالَ : " غُفْرَانَكَ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojatxonadan chiqqanlarida: «Gʻufronaka» (Sening magʻfiratingni soʻrayman), — der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожатхонадан чиққанларида: «Ғуфронака» (Сенинг мағфиратингни сўрайман), — дер эдилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " أَكْثَرْتُ عَلَيْكُمْ فِي السِّوَاكِ "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga misvok ishlatishni koʻp marta (takror) aytdim», — dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга мисвок ишлатишни кўп марта (такрор) айтдим», — дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَكْثَرْتُ عَلَيْكُمْ فِي السِّوَاكِ "

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga misvok ishlatishni koʻp marta (takror) aytdim», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга мисвок ишлатишни кўп марта (такрор) айтдим», — дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ ، عَنْ الْأَعْرَجِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي، لَأَمَرْتُهُمْ بِهِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : يَعْنِي : السِّوَاكَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Agar ummatimga ogʻirlik qilishimdan (qoʻrqmaganimda), ularni har namoz oldidan unga buyurgan boʻlar edim», dedilar. Abu Muhammad aytdi: Yaʼni misvokka.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Агар умматимга оғирлик қилишимдан (қўрқмаганимда), уларни ҳар намоз олдидан унга буюрган бўлар эдим», дедилар. Абу Муҳаммад айтди: Яъни мисвокка.

أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ هُوَ الْقَطْوَانِيُّ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ إِسْمَاعِيل بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ ، أَخْبَرَنِي دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ، مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Misvok — ogʻiz uchun poklovchi, Robb uchun rozilikdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мисвок — оғиз учун покловчи, Робб учун розиликдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ حُصَيْنٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ ، عَنْ حُذَيْفَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " إِذَا قَامَ إِلَى التَّهَجُّدِ، يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ "

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tahajjudga turganlarida ogʻizlarini misvok bilan ishqar edilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таҳажжудга турганларида оғизларини мисвок билан ишқар эдилар.

أَخْبَرَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " لَا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلَاةً بِغَيْرِ طُهُورٍ، وَلَا صَدَقَةً مِنْ غُلُولٍ "

Abu Malih otasidan (rivoyat qiladi), u Nabiy ﷺdan: U zot: «Alloh tahoratsiz (oʻqilgan) namozni ham, gʻulul (oʻgʻirlangan oʻlja)dan (berilgan) sadaqani ham qabul qilmaydi», — dedilar.Абу Малиҳ отасидан (ривоят қилади), у Набий ﷺдан: У зот: «Аллоҳ таҳоратсиз (ўқилган) намозни ҳам, ғулул (ўғирланган ўлжа)дан (берилган) садақани ҳам қабул қилмайди», — дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ، وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ، وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ "

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozning kaliti taharat, uni harom qiluvchi (unga kirituvchi) takbir va uni halol qiluvchi (undan chiqaruvchi) salomdir», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намознинг калити таҳарат, уни ҳаром қилувчи (унга киритувчи) такбир ва уни ҳалол қилувчи (ундан чиқарувчи) саломдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ، حَدَّثَنَا أَبُو رَيْحَانَةَ ، عَنْ سَفِينَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ "

Safina (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir mudd (suv) bilan tahorat qilar va bir soʼ bilan gʻusl qilar edilar.Сафина (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир мудд (сув) билан таҳорат қилар ва бир сў билан ғусл қилар эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَنَسًا ، يَقُولُ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَتَوَضَّأُ بِالْمَكُّوكِ، وَيَغْتَسِلُ بِخَمْسِ مَكَاكِي "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir makkuk (oʻlchov) bilan tahorat qilar va besh makkuk bilan gʻusl qilar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир маккук (ўлчов) билан таҳорат қилар ва беш маккук билан ғусл қилар эдилар.

أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ ، عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَتْ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَأْتِينَا فِي مَنْزِلِنَا، فَآخُذُ مِيضَأَةً لَنَا تَكُونُ مُدًّا وَثُلُثَ مُدٍّ، أَوْ رُبُعَ مُدٍّ فَأَسْكُبُ عَلَيْهِ فَيَتَوَضَّأُ ثَلَاثًا ثَلَاثًا "

Rubayyiʼ binti Muavviz ibn Afro (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizning uyimizga kelar edilar; men bir mudd va uchdan bir mudd — yoki chorak mudd (sigʻadigan) tahorat idishimizni olib, u zotga (suv) quyar edim, u zot esa uch martadan tahorat olar edilar.Рубаййиъ бинти Муаввиз ибн Афро (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизнинг уйимизга келар эдилар; мен бир мудд ва учдан бир мудд — ёки чорак мудд (сиғадиган) таҳорат идишимизни олиб, у зотга (сув) қуяр эдим, у зот эса уч мартадан таҳорат олар эдилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنِي رُبَيْحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ جَدِّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ "

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning ismini zikr qilmagan kishining taharati boʻlmaydi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг исмини зикр қилмаган кишининг таҳарати бўлмайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ ، أَخْبَرَنِي النُّعْمَانُ بْنُ سَالِمٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ ابْنَ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ يُحَدِّثُ، عَنْ جَدِّهِ أَوْسِ بْنِ أَبِي أَوْسٍ أَنَّهُ ، رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " تَوَضَّأَ، فَاسْتَوْكَفَ ثَلَاثًا "، فَقُلْتُ أَنَا لَهُ : أَيُّ شَيْءٍ اسْتَوْكَفَ ثَلَاثًا؟ قَالَ : غَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا

Nuʼmon ibn Solim aytdi: Men Amr ibn Avsning oʻgʻlining bobosi Avs ibn Abu Avsdan soʻzlab berganini eshitdim: u Rasululloh ﷺni tahorat olib, uch marta (qoʻllariga) suv quyganlarini koʻrdi. Men unga: «Uch marta suv quyish nima (degani)?» dedim. U: «Ikki qoʻllarini uch marta yuvdilar», dedi.Нуъмон ибн Солим айтди: Мен Амр ибн Авснинг ўғлининг бобоси Авс ибн Абу Авсдан сўзлаб берганини эшитдим: у Расулуллоҳ ﷺни таҳорат олиб, уч марта (қўлларига) сув қуйганларини кўрди. Мен унга: «Уч марта сув қуйиш нима (дегани)?» дедим. У: «Икки қўлларини уч марта ювдилар», деди.

أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهَمِيُّ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ ، عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَبَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ " أَنَّ عُثْمَانَ تَوَضَّأَ، فَمَضْمَضَ، وَاسْتَنْشَقَ، وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا، وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا، وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ، وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثًا، ثُمَّ قَالَ : رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ كَمَا تَوَضَّأْتُ، ثُمَّ قَالَ : " مَنْ تَوَضَّأَ وُضُوئِي هَذَا، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ "

Humron ibn Abon — Usmon ibn Affonning mavlosi — (rivoyat qiladi)ki, Usmon (roziyallohu anhu) tahorat oldi: ogʻzini chaydi, burniga suv tortdi, yuzini uch marta, ikki qoʻlini uch marta yuvdi, boshiga mash tortdi va ikki oyogʻini uch marta yuvdi. Soʻng: «Men Rasululloh ﷺni mana shu taharatimga oʻxshatib taharat olganlarini koʻrdim», dedi; soʻng u zot: «Kim mana shu taharatimga oʻxshatib taharat olsa, soʻng oʻz ichida oʻylarga berilmasdan ikki rakat namoz oʻqisa, uning oʻtgan gunohlari magʻfirat qilinadi», dedilar.Ҳумрон ибн Абон — Усмон ибн Аффоннинг мавлоси — (ривоят қилади)ки, Усмон (розияллоҳу анҳу) таҳорат олди: оғзини чайди, бурнига сув тортди, юзини уч марта, икки қўлини уч марта ювди, бошига маш тортди ва икки оёғини уч марта ювди. Сўнг: «Мен Расулуллоҳ ﷺни мана шу таҳаратимга ўхшатиб таҳарат олганларини кўрдим», деди; сўнг у зот: «Ким мана шу таҳаратимга ўхшатиб таҳарат олса, сўнг ўз ичида ўйларга берилмасдан икки ракат намоз ўқиса, унинг ўтган гуноҳлари мағфират қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ ، عَنْ أَبِيهِ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ " دَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَأَكْفَأَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ، وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا، وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ، ثُمَّ قَالَ : هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ " ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوًا مِنْهُ

Abdulloh ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bir tos suv soʻradi va uni ikki qoʻliga toʻkib, ularni uch marta yuvdi, yuzini uch marta yuvdi, ikki qoʻlini tirsaklarigacha ikki martadan yuvdi, soʻng: «Men Rasululloh ﷺni mana shunday tahorat olayotganlarini koʻrdim», dedi. Yahyo bizga xabar berdi: Abdulaziz ibn Abu Salama bizga Amr ibn Yahyodan, u otasidan, u Abdulloh ibn Zayddan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini soʻzlab berdi.Абдуллоҳ ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бир тос сув сўради ва уни икки қўлига тўкиб, уларни уч марта ювди, юзини уч марта ювди, икки қўлини тирсакларигача икки мартадан ювди, сўнг: «Мен Расулуллоҳ ﷺни мана шундай таҳорат олаётганларини кўрдим», деди. Яҳё бизга хабар берди: Абдулазиз ибн Абу Салама бизга Амр ибн Яҳёдан, у отасидан, у Абдуллоҳ ибн Зайддан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини сўзлаб берди.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " أَلَا أُنَبِّئُكُمْ أَوْ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِوُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ فَتَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً، أَوْ قَالَ : مَرَّةً مَرَّةً "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Sizlarga Rasululloh ﷺning taharatlari haqida xabar bermaymi?» dedi-da, har bir aʼzoni bir martadan yuvib taharat qildi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг таҳаратлари ҳақида хабар бермайми?» деди-да, ҳар бир аъзони бир мартадан ювиб таҳарат қилди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً، وَجَمَعَ بَيْنَ الْمَضْمَضَةِ وَالِاسْتِنْشَاقِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, Nabiy ﷺ (aʼzolarini) bir martadan (yuvib) tahorat oldilar va ogʻiz chayish bilan burunga suv tortishni birga qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, Набий ﷺ (аъзоларини) бир мартадан (ювиб) таҳорат олдилар ва оғиз чайиш билан бурунга сув тортишни бирга қилдилар.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو ، عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ : " أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يُكَفِّرُ اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا، وَيَزِيدُ بِهِ فِي الْحَسَنَاتِ؟ "، قَالُوا : بَلَى، قَالَ : " إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكْرُوهَاتِ، وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ، وَانْتِظَارُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ " ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَسْعُودٍ ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، عَن أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَذَكَرَ بِنَحْوِهِ

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning: «Alloh sizlarning xatolaringizni oʻchiradigan va yaxshiliklaringizni koʻpaytiradigan narsani sizlarga koʻrsatib qoʻymaymi?» deganlarini eshitdi. Ular: «Ha (koʻrsating)», dedilar. U zot: «Mashaqqatlarga qaramay tahoratni mukammal qilish, masjidlar tomon qadamlarni koʻpaytirish va bir namozdan soʻng ikkinchi namozni kutishdir», dedilar. Muso ibn Masʼud bizga soʻzlab berdi: Zuhayr ibn Muhammad bizga Abdulloh ibn Muhammad ibn Aqildan, u Said ibn Musayyabdan, u Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan — u Rasululloh ﷺdan eshitganini — soʻzlab berdi va shunga oʻxshashini zikr qildi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг: «Аллоҳ сизларнинг хатоларингизни ўчирадиган ва яхшиликларингизни кўпайтирадиган нарсани сизларга кўрсатиб қўймайми?» деганларини эшитди. Улар: «Ҳа (кўрсатинг)», дедилар. У зот: «Машаққатларга қарамай таҳоратни мукаммал қилиш, масжидлар томон қадамларни кўпайтириш ва бир намоздан сўнг иккинчи намозни кутишдир», дедилар. Мусо ибн Масъуд бизга сўзлаб берди: Зуҳайр ибн Муҳаммад бизга Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Ақилдан, у Саид ибн Мусайябдан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан — у Расулуллоҳ ﷺдан эшитганини — сўзлаб берди ва шунга ўхшашини зикр қилди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِي الْجَهْضَمِ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " أُمِرْنَا بِإِسْبَاغِ الْوُضُوءِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Biz tahoratni mukammal qilishga buyurildik», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Биз таҳоратни мукаммал қилишга буюрилдик», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَلْقَمَةَ الْهَمْدَانِيُّ ، حَدَّثَنِي عَبْدُ خَيْرٍ ، قَالَ : دَخَلَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ الرَّحَبَةَ بَعْدَمَا صَلَّى الْفَجْرَ، فَجَلَسَ فِي الرَّحَبَةِ، ثُمَّ قَالَ لِغُلَامٍ لَهُ : ائْتِنِي بِطَهُورٍ، قَالَ : فَأَتَاهُ الْغُلَامُ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ وَطَسْتٍ، قَالَ عَبْدُ خَيْرٍ : وَنَحْنُ جُلُوسٌ نَنْظُرُ إِلَيْهِ " فَأَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فَمَلَأَ فَمَهُ، فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ، وَنَثَرَ بِيَدِهِ الْيُسْرَى، فَعَلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ "، ثُمَّ قَالَ : " مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى طُهُورِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَهَذَا طُهُورُهُ " ، أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عُقْبَةَ الْمُرَادِيُّ ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ خَيْرٍ بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ

Abd Xayr aytdi: Ali (roziyallohu anhu) bomdod namozini oʻqigach, Rahbaga kirdi va Rahbada oʻtirdi. Soʻng oʻz xizmatkoriga: «Menga tahorat suvini keltir», dedi. (Roviy) aytdi: Xizmatkor unga ichida suv boʻlgan idish va bir tos keltirdi. Abd Xayr aytdi: Biz oʻtirib, unga qarab turgan edik. U oʻng qoʻlini (suvga) solib, ogʻzini toʻldirdi, ogʻzini chaydi va burniga suv tortdi, soʻng chap qoʻli bilan qoqib tashladi; buni uch marta qildi. Soʻng: «Kimni Rasululloh ﷺning taharatlariga qarash xursand qilsa, mana shu uning taharatlaridir», dedi. Abu Nuaym bizga xabar berdi: Hasan ibn Uqba al-Murodiy bizga soʻzlab berdi: menga Abd Xayr oʻz isnodi bilan shunga oʻxshashini xabar berdi.Абд Хайр айтди: Али (розияллоҳу анҳу) бомдод намозини ўқигач, Раҳбага кирди ва Раҳбада ўтирди. Сўнг ўз хизматкорига: «Менга таҳорат сувини келтир», деди. (Ровий) айтди: Хизматкор унга ичида сув бўлган идиш ва бир тос келтирди. Абд Хайр айтди: Биз ўтириб, унга қараб турган эдик. У ўнг қўлини (сувга) солиб, оғзини тўлдирди, оғзини чайди ва бурнига сув тортди, сўнг чап қўли билан қоқиб ташлади; буни уч марта қилди. Сўнг: «Кимни Расулуллоҳ ﷺнинг таҳаратларига қараш хурсанд қилса, мана шу унинг таҳаратларидир», деди. Абу Нуайм бизга хабар берди: Ҳасан ибн Уқба ал-Муродий бизга сўзлаб берди: менга Абд Хайр ўз исноди билан шунга ўхшашини хабар берди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عَائِذِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " مَنْ اسْتَنْشَقَ، فَلْيَسْتَنْثِرْ، وَمَنْ اسْتَجْمَرَ، فَلْيُوتِرْ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytadi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim burniga suv tortsa, uni qoqib tashlasin; kim (toshlar bilan) istinjo qilsa, toq qilsin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким бурнига сув тортса, уни қоқиб ташласин; ким (тошлар билан) истинжо қилса, тоқ қилсин».

أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ ، عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ ، قَالَ : رَأَيْتُ عُثْمَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ " تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ، وَقَالَ : هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ "

Shaqiq ibn Salama aytdi: Men Usmon (roziyallohu anhu)ni tahorat olib, soqoliga xilol qilganini koʻrdim; u: «Men Rasululloh ﷺni mana shunday tahorat olayotganlarini koʻrdim», dedi.Шақиқ ибн Салама айтди: Мен Усмон (розияллоҳу анҳу)ни таҳорат олиб, соқолига хилол қилганини кўрдим; у: «Мен Расулуллоҳ ﷺни мана шундай таҳорат олаётганларини кўрдим», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ، أَخْبَرَنِي إِسْمَاعِيل بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ ، عَنْ أَبِيهِ وَافِدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ رَضِيَ اللهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِذَا تَوَضَّأْتَ، فَأَسْبِغْ وُضُوءَكَ، وَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِكَ "

Banul-Muntafiq (qabilasi)ning vakili Laqit ibn Sabira (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Tahorat qilsang, tahoratingni mukammal qil va barmoqlaring orasini xilol qil», dedilar.Банул-Мунтафиқ (қабиласи)нинг вакили Лақит ибн Сабира (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Таҳорат қилсанг, таҳоратингни мукаммал қил ва бармоқларинг орасини хилол қил», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا جَعْفَرٌ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ ، عَنْ أَبِي يَحْيَى ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ، أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ "

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Doʻzaxdan (boʻladigan azob) tovonlar uchun voy boʻlsin! Tahoratni mukammal qilinglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дўзахдан (бўладиган азоб) товонлар учун вой бўлсин! Таҳоратни мукаммал қилинглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كَانَ يَمُرُّ بِنَا وَالنَّاسُ يَتَوَضَّئُونَ مِنْ الْمِطْهَرَةِ، وَيَقُولُ : " أَسْبِغُوا الْوُضُوءَ "، قَالَ : أَبُو الْقَاسِمِ K : " وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هَذَا أَعْجَبُ إِلَيَّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو

Muhammad ibn Ziyod aytdi: Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan eshitdim. U bizning yonimizdan oʻtar, odamlar esa idishdan (olib) tahorat qilayotgan boʻlardi, shunda u: «Tahoratni mukammal qilinglar», derdi. Yana u: Abul-Qosim ﷺ: «Doʻzaxdan (boʻladigan azob) tovonlar uchun voy boʻlsin», dedilar, derdi. Abu Muhammad aytdi: Bu menga Abdulloh ibn Amrning hadisidan koʻra maʼqulroqdir.Муҳаммад ибн Зиёд айтди: Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан эшитдим. У бизнинг ёнимиздан ўтар, одамлар эса идишдан (олиб) таҳорат қилаётган бўларди, шунда у: «Таҳоратни мукаммал қилинглар», дерди. Яна у: Абул-Қосим ﷺ: «Дўзахдан (бўладиган азоб) товонлар учун вой бўлсин», дедилар, дерди. Абу Муҳаммад айтди: Бу менга Абдуллоҳ ибн Амрнинг ҳадисидан кўра маъқулроқдир.

أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيل ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ ، عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ ، قَالَ : رَأَيْتُ عُثْمَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ " تَوَضَّأَ، فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا، ثُمَّ قَالَ : رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَنَعَ كَمَا صَنَعْتُ أَوْ كَالَّذِي صَنَعْتُ "

Shaqiq ibn Salama aytdi: Men Usmon (roziyallohu anhu)ning tahorat qilganini koʻrdim: u boshiga va ikki qulogʻining tashqarisiyu ichkarisiga mash tortdi, soʻng: «Men Rasululloh ﷺni men qilganimdek — yoki men qilganimga oʻxshash — qilganlarini koʻrdim», dedi.Шақиқ ибн Салама айтди: Мен Усмон (розияллоҳу анҳу)нинг таҳорат қилганини кўрдим: у бошига ва икки қулоғининг ташқарисию ичкарисига маш тортди, сўнг: «Мен Расулуллоҳ ﷺни мен қилганимдек — ёки мен қилганимга ўхшаш — қилганларини кўрдим», деди.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ وَاسِعٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيِّ ، قَالَ : رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَتَوَضَّأُ بِالْجُحْفَةِ، فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا، ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثًا، ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ، وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا، ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : يُرِيدُ بِهِ تَفْسِيرَ مَسْحِ الْأَوَّلِ

Abdulloh ibn Zayd ibn Osim al-Moziniy aytdi: Men Rasululloh ﷺning Juhfada tahorat qilganlarini koʻrdim: u zot ogʻiz va burunlariga suv oldilar, soʻng yuzlarini uch marta yuvdilar, soʻng qoʻllarini uch marta yuvdilar, soʻng boshlariga mash tortdilar va oyoqlarini toza boʻlguncha yuvdilar, soʻng boshlariga qoʻllaridan ortgan suv bilan emas, (boshqa) suv bilan mash tortdilar. Abu Muhammad aytdi: Bu bilan u avvalgi mashning izohini koʻzda tutadi.Абдуллоҳ ибн Зайд ибн Осим ал-Мозиний айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг Жуҳфада таҳорат қилганларини кўрдим: у зот оғиз ва бурунларига сув олдилар, сўнг юзларини уч марта ювдилар, сўнг қўлларини уч марта ювдилар, сўнг бошларига маш тортдилар ва оёқларини тоза бўлгунча ювдилар, сўнг бошларига қўлларидан ортган сув билан эмас, (бошқа) сув билан маш тортдилар. Абу Муҳаммад айтди: Бу билан у аввалги машнинг изоҳини кўзда тутади.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ، وَالْعِمَامَةِ " ، قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : تَأْخُذُ بِهِ؟، قَالَ : إِي وَاللَّهِ

Amr ibn Umayya az-Zamriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning ikki mahsilariga va sallalariga mash tortganlarini koʻrdi. Abu Muhammaddan: «Siz shunga amal qilasizmi?» deb soʻraldi. U: «Ha, Allohga qasam», dedi.Амр ибн Умайя аз-Замрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг икки маҳсиларига ва саллаларига маш тортганларини кўрди. Абу Муҳаммаддан: «Сиз шунга амал қиласизми?» деб сўралди. У: «Ҳа, Аллоҳга қасам», деди.

أَخْبَرَنَا قَبِيصَةُ ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً وَنَضَحَ فَرْجَهُ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, Paygʻambar ﷺ (aʼzolarini) bir martadan (yuvib) tahorat oldilar va avratlariga suv sepdilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, Пайғамбар ﷺ (аъзоларини) бир мартадан (ювиб) таҳорат олдилар ва авратларига сув сепдилар.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ ، عَنْ كُرَيْبٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : سَأَلْتُ مَيْمُونَةَ خَالَتِي عَنْ غُسْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْجَنَابَةِ، فَقَالَتْ : كَانَ " يُؤْتَى بِالْإِنَاءِ فَيُفْرِغُ بِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ، فَيَغْسِلُ فَرْجَهُ وَمَا أَصَابَهُ، ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ، ثُمَّ يَغْسِلُ رَأْسَهُ وَسَائِرَ جَسَدِهِ، ثُمَّ يَتَحَوَّلُ فَيَغْسِلُ رِجْلَيْهِ، ثُمَّ يُؤْتَى بِالْمِنْدِيلِ فَيَضَعُهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَيَنْفُضُ أَصَابِعَهُ وَلَا يَمَسُّهُ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Men xolam Maymunadan Nabiy ﷺning janobatdan gʻusl qilishlari haqida soʻradim. U shunday dedi: U zotga idish keltirilardi, u zot oʻng qoʻllari bilan chap qoʻllariga (suv) quyar, avratlarini va unga tekkan narsani yuvar edilar, soʻng namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilardilar, soʻng boshlarini va butun badanlarini yuvardilar, soʻng joyidan surilib, oyoqlarini yuvardilar. Keyin u zotga sochiq keltirilar, u zot uni oldilariga qoʻyardilar, ammo unga tegmay, barmoqlarini qoqardilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен холам Маймунадан Набий ﷺнинг жанобатдан ғусл қилишлари ҳақида сўрадим. У шундай деди: У зотга идиш келтириларди, у зот ўнг қўллари билан чап қўлларига (сув) қуяр, авратларини ва унга теккан нарсани ювар эдилар, сўнг намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилардилар, сўнг бошларини ва бутун баданларини ювардилар, сўнг жойидан сурилиб, оёқларини ювардилар. Кейин у зотга сочиқ келтирилар, у зот уни олдиларига қўярдилар, аммо унга тегмай, бармоқларини қоқардилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا هُوَ ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ ، عَنْ عَامِرٍ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي سَفَرٍ، فَقَالَ : " أَمَعَكَ مَاءٌ؟ "، فَقُلْتُ : نَعَمْ، " فَنَزَلَ عَنْ رَاحِلَتِهِ، فَمَشَى حَتَّى تَوَارَى عَنِّي فِي سَوَادِ اللَّيْلِ، ثُمَّ جَاءَ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ، فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ، وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُخْرِجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْهَا حَتَّى أَخْرَجَهُمَا مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ، فَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ، وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ، ثُمَّ أَهْوَيْتُ لِأَنْزِعَ خُفَّيْهِ، فَقَالَ : دَعْهُمَا، فَإِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا طَاهِرَتَيْنِ، فَمَسَحَ عَلَيْهِمَا "

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kechasi men safarda Rasululloh ﷺ bilan birga edim. (U zot:) «Yoningda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. (U zot) ulovlaridan tushib, mendan (uzoqlashib) tun qorongʻusida koʻzdan gʻoyib boʻlguncha yurdilar, soʻng (qaytib) keldilar; men u zotga idishdan (suv) quydim. (U zot) qoʻllari va yuzlarini yuvdilar; egnilarida jundan jubba bor edi, (yenglaridan) bilaklarini chiqara olmadilar, shuning uchun ularni jubbaning ostidan chiqarib, bilaklarini yuvdilar, soʻng boshlariga mash tortdilar. Soʻng men u zotning mahsilarini yechmoqchi boʻldim, (u zot:) «Ularni qoʻy, chunki men ularni (oyoqlarim) pok holida kiyganman» dedilar va ular ustiga mash tortdilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир кечаси мен сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдим. (У зот:) «Ёнингда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. (У зот) уловларидан тушиб, мендан (узоқлашиб) тун қоронғусида кўздан ғойиб бўлгунча юрдилар, сўнг (қайтиб) келдилар; мен у зотга идишдан (сув) қуйдим. (У зот) қўллари ва юзларини ювдилар; эгниларида жундан жубба бор эди, (енгларидан) билакларини чиқара олмадилар, шунинг учун уларни жуббанинг остидан чиқариб, билакларини ювдилар, сўнг бошларига маш тортдилар. Сўнг мен у зотнинг маҳсиларини ечмоқчи бўлдим, (у зот:) «Уларни қўй, чунки мен уларни (оёқларим) пок ҳолида кийганман» дедилар ва улар устига маш тортдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ ، عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ ، عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُخَيْمِرَةَ ، عَنْ شُرَيْحِ بْنِ هَانِئٍ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَلَيَالِيَهُنَّ لِلْمُسَافِرِ، وَيَوْمًا وَلَيْلَةً لِلْمُقِيمِ " ، يَعْنِي : الْمَسْحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ musofir uchun uch kun va (uch) kechani, muqim (joyida turuvchi) uchun bir kun va bir kechani (mash muddati qilib) belgiladilar» — yaʼni ikki mahsga mash tortish haqida.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ мусофир учун уч кун ва (уч) кечани, муқим (жойида турувчи) учун бир кун ва бир кечани (маш муддати қилиб) белгиладилар» — яъни икки маҳсга маш тортиш ҳақида.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ ، قَالَ : رَأَيْتُ عَلِيًّا " تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى النَّعْلَيْنِ فَوَسَّعَ "، ثُمَّ قَالَ : " لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ كَمَا رَأَيْتُمُونِي فَعَلْتُ، لَرَأَيْتُ أَنَّ بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ أَحَقُّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هَذَا الْحَدِيثُ مَنْسُوخٌ بِقَوْلِهِ تَعَالَى : # وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ سورة المائدة آية 6 #

Abd Xayr aytdi: Men Alining tahorat olib, kavushlari ustiga mash tortganini va (mashni) keng qilganini koʻrdim. Soʻng u: «Agar men Rasululloh ﷺ siz meni qilganimni koʻrganingizdek qilganlarini koʻrmaganimda edi, oyoqlarning tag tomoni ustki tomonidan koʻra mashga haqliroq deb hisoblardim», dedi. Abu Muhammad aytdi: Bu hadis Alloh taoloning: «Va boshlaringizga mash torting hamda oyoqlaringizni toʻpiqlargacha (yuvinglar)» (Moida, 6) degan soʻzi bilan mansuxdir.Абд Хайр айтди: Мен Алининг таҳорат олиб, кавушлари устига маш тортганини ва (машни) кенг қилганини кўрдим. Сўнг у: «Агар мен Расулуллоҳ ﷺ сиз мени қилганимни кўрганингиздек қилганларини кўрмаганимда эди, оёқларнинг таг томони устки томонидан кўра машга ҳақлироқ деб ҳисоблардим», деди. Абу Муҳаммад айтди: Бу ҳадис Аллоҳ таолонинг: «Ва бошларингизга маш тортинг ҳамда оёқларингизни тўпиқларгача (ювинглар)» (Моида, 6) деган сўзи билан мансухдир.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَقِيلٍ زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ ، عَنْ ابْنِ عَمِّهِ ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ، فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يُحَدِّثُ أَصْحَابَهُ، فَقَالَ : " مَنْ قَامَ إِذَا اسْتَقَلَّتْ الشَّمْسُ، فَتَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ "، فَقَالَ عُقْبَةُ : فَقُلْتُ : الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَزَقَنِي أَنْ أَسْمَعَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ وَكَانَ تُجَاهِي جَالِسًا : أَتَعْجَبُ مِنْ هَذَا؟، فَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَعْجَبَ مِنْ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَ، فَقُلْتُ : وَمَا ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي؟ ، فَقَالَ عُمَرُ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " منْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ، ثُمَّ رَفَعَ بَصَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ أَوْ قَالَ : نَظَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ : أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، فُتِحَتْ لَهُ ثَمَانِيَةُ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهِنَّ شَاءَ "

Uqba ibn Omir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ bilan Tabuk gʻazotiga chiqqan edi. Bir kuni Rasululloh ﷺ oʻtirib ashoblariga hadis aytar ekanlar: «Kim quyosh koʻtarilganda turib, tahorat qilsa va tahoratni chiroyli qilsa, soʻng ikki rakaat namoz oʻqisa, gunohlaridan onasi uni tuqqan kunidagidek (pok) chiqadi», dedilar. Uqba aytdi: Men: «Buni Rasululloh ﷺdan eshitishni menga nasib etgan Allohga hamd boʻlsin», dedim. Shunda roʻparamda oʻtirgan Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu): «Bunga taajjublanyapsanmi? Sen kelishingdan oldin Rasululloh ﷺ bundan-da ajablanarliroq narsani aytgan edilar», dedi. Men: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, u nima edi?», dedim. Umar shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Kim tahorat qilib, tahoratni chiroyli qilsa, soʻng koʻzini osmonga koʻtarib — yoki: nazarini osmonga qaratib — ‹ashhadu al-la ilaha illalloh vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluh›, desa, unga jannatning sakkiz eshigi ochiladi, xohlagan eshigidan kiraveradi», dedilar.Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ билан Табук ғазотига чиққан эди. Бир куни Расулуллоҳ ﷺ ўтириб ашобларига ҳадис айтар эканлар: «Ким қуёш кўтарилганда туриб, таҳорат қилса ва таҳоратни чиройли қилса, сўнг икки ракаат намоз ўқиса, гуноҳларидан онаси уни туққан кунидагидек (пок) чиқади», дедилар. Уқба айтди: Мен: «Буни Расулуллоҳ ﷺдан эшитишни менга насиб этган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим. Шунда рўпарамда ўтирган Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Бунга таажжубланяпсанми? Сен келишингдан олдин Расулуллоҳ ﷺ бундан-да ажабланарлироқ нарсани айтган эдилар», деди. Мен: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, у нима эди?», дедим. Умар шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким таҳорат қилиб, таҳоратни чиройли қилса, сўнг кўзини осмонга кўтариб — ёки: назарини осмонга қаратиб — ‹ашҳаду ал-ла илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ›, деса, унга жаннатнинг саккиз эшиги очилади, хоҳлаган эшигидан кираверади», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ سُفْيَانَ : أَنَّهُمْ غَزَوْا غَزْوَةَ السَّلَاسِلِ، فَرَجَعُوا إِلَى مُعَاوِيَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَعِنْدَهُ أَبُو أَيُّوبَ، وَعُقْبَةُ بْنُ عَامِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " مَنْ تَوَضَّأَ كَمَا أُمِرَ، وَصَلَّى كَمَا أُمِرَ، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ عَمَلٍ "، أَكَذَاكَ يَا عُقْبَةُ؟، قَالَ : نَعَمْ

Osim ibn Sufyondan rivoyat qilinadiki, ular Salosil gʻazotida jang qilib, soʻng Muoviya (roziyallohu anhu)ning huzuriga qaytdilar; uning yonida Abu Ayyub va Uqba ibn Omir (roziyallohu anhum) bor edi. Abu Ayyub: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim buyurilganidek tahorat olib, buyurilganidek namoz oʻqisa, avval qilgan amali (gunohi) kechiriladi›, deb aytganlarini eshitganman. Shundaymi, ey Uqba?» dedi. U: «Ha», dedi.Осим ибн Суфёндан ривоят қилинадики, улар Салосил ғазотида жанг қилиб, сўнг Муовия (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига қайтдилар; унинг ёнида Абу Айюб ва Уқба ибн Омир (розияллоҳу анҳум) бор эди. Абу Айюб: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким буюрилганидек таҳорат олиб, буюрилганидек намоз ўқиса, аввал қилган амали (гуноҳи) кечирилади›, деб айтганларини эшитганман. Шундайми, эй Уқба?» деди. У: «Ҳа», деди.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ، خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنِهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ، فَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ، خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Musulmon banda — yoki moʻmin banda — tahorat olib, yuzini yuvsa, koʻzlari bilan qaragan har bir xatosi suv bilan — yoki suvning oxirgi tomchisi bilan — yuzidan chiqib ketadi. Qoʻllarini yuvsa, qoʻllari bilan tutgan har bir xatosi suv bilan — yoki suvning oxirgi tomchisi bilan — qoʻllaridan chiqib ketadi, toki u gunohlardan pok holda chiqadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон банда — ёки мўмин банда — таҳорат олиб, юзини ювса, кўзлари билан қараган ҳар бир хатоси сув билан — ёки сувнинг охирги томчиси билан — юзидан чиқиб кетади. Қўлларини ювса, қўллари билан тутган ҳар бир хатоси сув билан — ёки сувнинг охирги томчиси билан — қўлларидан чиқиб кетади, токи у гуноҳлардан пок ҳолда чиқади», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ ، قَالَ : كُنْتُ مَعَ سَلْمَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ تَحْتَ شَجَرَةٍ، فَأَخَذَ مِنْهَا غُصْنًا يَابِسًا فَهَزَّهُ حَتَّى تَحَاتَّ وَرَقُهُ، قَالَ : أَمَا تَسْأَلُنِي : لِمَ أَفْعَلُ هَذَا؟ قُلْتُ لَهُ : لِمَ فَعَلْتَهُ؟، قَالَ : هَكَذَا فَعَلَ بِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ قَالَ : " إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ، وَصَلَّى الْخَمْسَ تَحَاتَّتْ ذُنُوبُهُ كَمَا تَحَاتَّ هَذَا الْوَرَقُ "، ثُمَّ قَالَ : # وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ سورة هود آية 114 # إِلَى قَوْلِهِ # ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ سورة هود آية 114 #

Abu Usmon aytdi: Men Salmon (roziyallohu anhu) bilan bir daraxt tagida edim. U daraxtdan quruq bir shoxni olib, barglari toʻkilguncha uni silkitdi. Soʻng: «Nega bunday qilganimni mendan soʻramaysanmi?» dedi. Men unga: «Nega bunday qilding?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ ham menga shunday qilgan edilar», dedi va: «Soʻng u zot: ‹Albatta, musulmon kishi tahorat qilib, tahoratni chiroyli qilsa va besh (vaqt) namozni oʻqisa, gunohlari xuddi shu barglar toʻkilganidek toʻkiladi›, dedilar», dedi. Soʻng u: «Kunduzning ikki tarafida va kechaning (dastlabki) soatlarida namozni toʻkis ado et» (Hud, 114) degan oyatni «Bu eslovchilar uchun eslatmadir» degan soʻzigacha (oʻqidi).Абу Усмон айтди: Мен Салмон (розияллоҳу анҳу) билан бир дарахт тагида эдим. У дарахтдан қуруқ бир шохни олиб, барглари тўкилгунча уни силкитди. Сўнг: «Нега бундай қилганимни мендан сўрамайсанми?» деди. Мен унга: «Нега бундай қилдинг?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳам менга шундай қилган эдилар», деди ва: «Сўнг у зот: ‹Албатта, мусулмон киши таҳорат қилиб, таҳоратни чиройли қилса ва беш (вақт) намозни ўқиса, гуноҳлари худди шу барглар тўкилганидек тўкилади›, дедилар», деди. Сўнг у: «Кундузнинг икки тарафида ва кечанинг (дастлабки) соатларида намозни тўкис адо эт» (Ҳуд, 114) деган оятни «Бу эсловчилар учун эслатмадир» деган сўзигача (ўқиди).

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيِّ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ "، وَكَانَ أَحَدُنَا يَكْفِيهِ الْوُضُوءُ مَا لَمْ يُحْدِثْ

Anas ibn Molik aytdi: Rasululloh ﷺ har namoz uchun tahorat qilar edilar. Bizdan birimizga esa tahorati buzilmaguncha bir tahorat kifoya qilardi.Анас ибн Молик айтди: Расулуллоҳ ﷺ ҳар намоз учун таҳорат қилар эдилар. Биздан биримизга эса таҳорати бузилмагунча бир таҳорат кифоя қиларди.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ حَرَكَةً فِي دُبُرِهِ، فَأَشْكَلَ عَلَيْهِ أَحْدَثَ أَوْ لَمْ يُحْدِثْ، فَلَا يَنْصَرِفَنَّ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا، أَوْ يَجِدَ رِيحًا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz namozida orqa (chiqarish yoʻli)da bir harakat sezsa va tahorati buzildimi yoki buzilmadimi, deb shubhalansa, tovush eshitmaguncha yoki hid sezmaguncha (namozdan) aslo chiqmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намозида орқа (чиқариш йўли)да бир ҳаракат сезса ва таҳорати бузилдими ёки бузилмадими, деб шубҳаланса, товуш эшитмагунча ёки ҳид сезмагунча (намоздан) асло чиқмасин», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنِي عَطِيَّةُ بْنُ قَيْسٍ الْكَلَاعِيُّ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِنَّمَا الْعَيْنَانِ وِكَاءُ السَّهِ، فَإِذَا نَامَتْ الْعَيْنُ، اسْتَطْلَقَ الْوِكَاءُ "، قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ : تَقُولُ بِهِ؟، قَالَ : لَا، إِذَا نَامَ قَائِمًا لَيْسَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ

Muoviya ibn Abu Sufyon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ikki koʻz — orqa (chiqarish yoʻli)ning bogʻichidir; koʻz uxlagach, bogʻich yechiladi», dedilar. Abu Muhammad Abdullohdan: «Siz shunga qoyilmisiz?» deb soʻraldi. U: «Yoʻq; kishi tik turgan holda uxlasa, unga tahorat lozim emas», dedi.Муовия ибн Абу Суфён (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Икки кўз — орқа (чиқариш йўли)нинг боғичидир; кўз ухлагач, боғич ечилади», дедилар. Абу Муҳаммад Абдуллоҳдан: «Сиз шунга қойилмисиз?» деб сўралди. У: «Йўқ; киши тик турган ҳолда ухласа, унга таҳорат лозим эмас», деди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً، فَكُنْتُ أُكْثِرُ الْغُسْلَ مِنْهُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَسَأَلْتُهُ عَنْهُ، فَقَالَ : " إِنَّمَا يُجْزِئُكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ "، قَالَ : قُلْتُ : فَكَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ؟، قَالَ : " خُذْ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَانْضَحْهُ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَهُ "

Sahl ibn Hunayf (roziyallohu anhu) aytdi: Men mazidan qattiq qiynalardim va shu sababli koʻp gʻusl qilardim. Buni Nabiy ﷺga aytib, u haqda u zotdan soʻradim. U zot: «Bunga senga tahorat kifoya qiladi», dedilar. Men: «Undan kiyimimga tekkan (narsa) haqida-chi?» dedim. U zot: «Bir hovuch suv olib, unga tekkan deb bilgan joyingga sep», dedilar.Саҳл ибн Ҳунайф (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен мазидан қаттиқ қийналардим ва шу сабабли кўп ғусл қилардим. Буни Набий ﷺга айтиб, у ҳақда у зотдан сўрадим. У зот: «Бунга сенга таҳорат кифоя қилади», дедилар. Мен: «Ундан кийимимга теккан (нарса) ҳақида-чи?» дедим. У зот: «Бир ҳовуч сув олиб, унга теккан деб билган жойингга сеп», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، حَدَّثَنِي ابْنُ حَزْمٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " يَتَوَضَّأُ الرَّجُلُ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ "

Busra bint Safvon (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning: «Kishi avratiga tekkanidan (soʻng) tahorat qiladi», deganlarini eshitgan.Бусра бинт Сафвон (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг: «Киши авратига текканидан (сўнг) таҳорат қилади», деганларини эшитган.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ الْوَهْبِيُّ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ ، عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنَّهَا سَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " مَنْ مَسَّ فَرْجَهُ، فَلْيَتَوَضَّأْ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هَذَا أَوْثَقُ فِي مَسِّ الْفَرْجِ، وَقَالَ : الْوُضُوءُ أَثْبَتُ

Busra bint Safvon (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning: «Kim avratiga tegsa, tahorat qilsin», deganlarini eshitgan. Abu Muhammad aytdi: Avratga tegish haqida bu (rivoyat) ishonchliroqdir. Yana u: Tahorat (hukmi) sobitroqdir, dedi.Бусра бинт Сафвон (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг: «Ким авратига тегса, таҳорат қилсин», деганларини эшитган. Абу Муҳаммад айтди: Авратга тегиш ҳақида бу (ривоят) ишончлироқдир. Яна у: Таҳорат (ҳукми) собитроқдир, деди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ ، أَنَّ خَارِجَةَ بْنَ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُ، أَنَّ أَبَاهُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ "، قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : تَأْخُذُ بِهِ؟، قَالَ : لَا

Zayd ibn Sobit (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ﷺning: «Olovga tekkan narsa (yeyilgani)dan tahorat (qilinadi)», deganlarini eshitdim. Abu Muhammaddan: «Siz shunga amal qilasizmi?» deb soʻraldi. U: «Yoʻq», dedi.Зайд ибн Собит (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Оловга теккан нарса (ейилгани)дан таҳорат (қилинади)», деганларини эшитдим. Абу Муҳаммаддан: «Сиз шунга амал қиласизми?» деб сўралди. У: «Йўқ», деди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ ، أَنَّ أَبَاهُ عَمْرَو بْنَ أُمَيَّةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَخْبَرَهُ، أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَحْتَزُّ مِنْ كَتِفِ شَاةٍ فِي يَدِهِ، ثُمَّ دُعِيَ إِلَى الصَّلَاةِ، فَأَلْقَى السِّكِّينَ الَّتِي كَانَ يَحْتَزُّ بِهَا، ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ "

Amr ibn Umayya (roziyallohu anhu) xabar berishicha, u Rasululloh ﷺni qoʻllaridagi qoʻy kurakchasidan (goʻsht) kesayotgan holda koʻrdi. Soʻng namozga chaqirildi; u zot (goʻshtni) kesayotgan pichoqni tashlab, turdilar va tahorat qilmay namoz oʻqidilar.Амр ибн Умайя (розияллоҳу анҳу) хабар беришича, у Расулуллоҳ ﷺни қўлларидаги қўй куракчасидан (гўшт) кесаётган ҳолда кўрди. Сўнг намозга чақирилди; у зот (гўштни) кесаётган пичоқни ташлаб, турдилар ва таҳорат қилмай намоз ўқидилар.

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ الْحَرَّانِيُّ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ ، عَنْ الْجُلَاحِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ الْمَخْزُومِيِّ ، عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : أَتَى رِجَالٌ مِنْ بَنِي مُدْلِجٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا أَصْحَابُ هَذَا الْبَحْرِ نُعَالِجُ الصَّيْدَ عَلَى رَمَثٍ فَنَعْزُبُ فِيهِ اللَّيْلَةَ وَاللَّيْلَتَيْنِ وَالثَّلَاثَ وَالْأَرْبَعَ، وَنَحْمِلُ مَعَنَا مِنْ الْعَذْبِ لِشِفَاهِنَا، فَإِنْ نَحْنُ تَوَضَّأْنَا بِهِ، خَشِينَا عَلَى أَنْفُسِنَا، وَإِنْ نَحْنُ آثَرْنَا بِأَنْفُسِنَا وَتَوَضَّأْنَا مِنْ الْبَحْرِ، وَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا مِنْ ذَلِكَ، فَخَشِينَا أَنْ لَا يَكُونَ طَهُورًا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " تَوَضَّئُوا مِنْهُ فَإِنَّهُ الطَّاهِرُ مَاؤُهُ الْحَلَالُ مَيْتَتُهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Banu Mudlijdan bir qancha kishilar Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, biz shu dengizning ahlimiz; sol ustida ov qilamiz va unda bir kecha, ikki kecha, uch va toʻrt kecha (uzoqda) qolamiz. Oʻzimiz bilan lablarimiz uchun chuchuk suv olib chiqamiz. Agar u bilan tahorat qilsak, oʻzimizdan qoʻrqamiz; agar oʻzimizni afzal koʻrib, dengizdan tahorat qilsak, koʻnglimizga bir narsa keladi va uning pok qiluvchi boʻlmasligidan qoʻrqamiz», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Undan tahorat qilaveringlar, chunki uning suvi pok, oʻligi haloldir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Бану Мудлиждан бир қанча кишилар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, биз шу денгизнинг аҳлимиз; сол устида ов қиламиз ва унда бир кеча, икки кеча, уч ва тўрт кеча (узоқда) қоламиз. Ўзимиз билан лабларимиз учун чучук сув олиб чиқамиз. Агар у билан таҳорат қилсак, ўзимиздан қўрқамиз; агар ўзимизни афзал кўриб, денгиздан таҳорат қилсак, кўнглимизга бир нарса келади ва унинг пок қилувчи бўлмаслигидан қўрқамиз», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ундан таҳорат қилаверинглар, чунки унинг суви пок, ўлиги ҳалолдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، عَنْ مَالِكٍ قِرَاءَةً، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ الْأَزْرَقِ، أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ : سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ : إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَمَعَنَا الْقَلِيلُ مِنْ الْمَاءِ، فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا، أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ؟، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ، الْحِلُّ مَيْتَتُهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Biz dengizga chiqamiz va oʻzimiz bilan ozgina suv olib boramiz. Agar u bilan tahorat qilsak, chanqab qolamiz. Dengiz suvidan tahorat qilaveraylikmi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uning suvi pokdir, oʻligi haloldir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Биз денгизга чиқамиз ва ўзимиз билан озгина сув олиб борамиз. Агар у билан таҳорат қилсак, чанқаб қоламиз. Денгиз сувидан таҳорат қилаверайликми?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг суви покдир, ўлиги ҳалолдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " لَا يَبُولُ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ، ثُمَّ يَغْتَسِلُ مِنْهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz aslo oqmaydigan (turgan) suvga kichik hojat chiqarib, soʻng undan (olib) gʻusl qilmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз асло оқмайдиган (турган) сувга кичик ҳожат чиқариб, сўнг ундан (олиб) ғусл қилмасин», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ بِالْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ الدَّوَابِّ وَالسِّبَاعِ؟، فَقَالَ : " إِذَا بَلَغَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Men Rasululloh ﷺdan choʻlda boʻladigan va hayvonlar hamda yirtqichlar kelib turadigan suv haqida soʻralganini eshitdim. Shunda u zot: ‹Suv ikki qullaga yetsa, uni hech narsa nopok qilmaydi›, dedilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан чўлда бўладиган ва ҳайвонлар ҳамда йиртқичлар келиб турадиган сув ҳақида сўралганини эшитдим. Шунда у зот: ‹Сув икки қуллага етса, уни ҳеч нарса нопок қилмайди›, дедилар».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الْمَاءِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ الدَّوَابِّ وَالسِّبَاعِ؟، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan suv va unga kelib turadigan hayvonlaru yirtqichlar haqida soʻraldi. Shunda u zot: «Suv ikki qulla boʻlsa, ifloslik uni bulgʻamaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан сув ва унга келиб турадиган ҳайвонлару йиртқичлар ҳақида сўралди. Шунда у зот: «Сув икки қулла бўлса, ифлослик уни булғамайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، وَأَبُو زَيْدٍ سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، قَالَا : حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ ، قَالَ : سَمِعْتُ جَابِرًا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ : جَاءَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَعُودُنِي وَأَنَا مَرِيضٌ، لَا أَعْقِلُ، فَتَوَضَّأَ وَصَبَّ مِنْ وَضُوئِهِ عَلَيَّ، فَعَقَلْتُ "

Jobir (roziyallohu anhu) aytdi: Men kasal va hushsiz yotgan paytimda Nabiy ﷺ meni koʻrgani keldilar. U zot tahorat olib, tahorat suvidan mening ustimga quydilar, shunda men hushimga keldim.Жобир (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен касал ва ҳушсиз ётган пайтимда Набий ﷺ мени кўргани келдилар. У зот таҳорат олиб, таҳорат сувидан менинг устимга қуйдилар, шунда мен ҳушимга келдим.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ ، عَنْ سِمَاكٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَامَتْ امْرَأَةٌ مِنْ نِسَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاغْتَسَلَتْ فِي جَفْنَةٍ مِنْ جَنَابَةٍ، فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى فَضْلِهَا يَسْتَحِمُّ، فَقَالَتْ : إِنِّي قَدْ اغْتَسَلْتُ فِيهِ قَبْلَكَ؟، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّهُ لَيْسَ عَلَى الْمَاءِ جَنَابَةٌ " ، أَخْبَرَنَا عَبْيدُ اللَّهِ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَن ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺning ayollaridan biri turib, katta bir idishda janobatdan gʻusl qildi. Soʻng Nabiy ﷺ undan ortgan suv bilan yuvinmoqchi boʻldilar. Shunda u: «Men undan sizdan oldin gʻusl qilgan edim-ku?» dedi. Nabiy ﷺ: «Albatta, suvga janobat (yuqmaydi)», dedilar. Bizga Ubaydulloh Sufyondan, u Simok ibn Harbdan, u Ikrimadan, u Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini xabar berdi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺнинг аёлларидан бири туриб, катта бир идишда жанобатдан ғусл қилди. Сўнг Набий ﷺ ундан ортган сув билан ювинмоқчи бўлдилар. Шунда у: «Мен ундан сиздан олдин ғусл қилган эдим-ку?» деди. Набий ﷺ: «Албатта, сувга жанобат (юқмайди)», дедилар. Бизга Убайдуллоҳ Суфёндан, у Симок ибн Ҳарбдан, у Икримадан, у Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини хабар берди.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ ، عَنْ إِسْحَاق بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ ، عَنْ حُمَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ ، عَنْ كَبْشَةَ بِنْتِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَتْ تَحْتَ ابْنِ أَبِي قَتَادَةَ، أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ دَخَلَ عَلَيْهَا فَسَكَبَتْ لَهُ وَضُوءًا، فَجَاءَتْ هِرَّةٌ تَشْرَبُ مِنْهُ، فَأَصْغَى لَهَا أَبُو قَتَادَةَ الْإِنَاءَ حَتَّى شَرِبَتْ قَالَتْ كَبْشَةُ فَرَآنِي أَنْظُرُ، فَقَالَ : أَتَعْجَبِينَ يَا بِنْتَ أَخِي؟، قُلْتُ : نَعَمْ، قَالَ : إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِنَّهَا لَيْسَتْ بِنَجَسٍ، إِنَّمَا هِيَ مِنْ الطَّوَّافِينَ عَلَيْكُمْ وَالطَّوَّافَاتِ "

Ibn Abu Qatodaning zavjasi Kabsha bint Kaʼb ibn Molikdan rivoyat qilinadiki, Abu Qatoda (roziyallohu anhu) uning oldiga kirdi. (Kabsha aytadi:) Men unga tahorat suvi quyib berdim, shunda bir mushuk kelib undan icha boshladi, u esa idishni mushukka egib turdi, hattoki u ichib boʻldi. Kabsha aytadi: U meni oʻziga qarab turganimni koʻrib: «Taajjublanyapsanmi, ey ukamning qizi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Rasululloh ﷺ: ‹Albatta, mushuk najas emas, u sizlarning atrofingizda aylanib yuruvchi (erkak va urgʻochi jonzot)lardandir›, dedilar», dedi.Ибн Абу Қатоданинг завжаси Кабша бинт Каъб ибн Моликдан ривоят қилинадики, Абу Қатода (розияллоҳу анҳу) унинг олдига кирди. (Кабша айтади:) Мен унга таҳорат суви қуйиб бердим, шунда бир мушук келиб ундан ича бошлади, у эса идишни мушукка эгиб турди, ҳаттоки у ичиб бўлди. Кабша айтади: У мени ўзига қараб турганимни кўриб: «Таажжубланяпсанми, эй укамнинг қизи?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Албатта, мушук нажас эмас, у сизларнинг атрофингизда айланиб юрувчи (эркак ва урғочи жонзот)лардандир›, дедилар», деди.

أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ ، عَنْ مُطَرِّفٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِذَا وَلَغَ الْكَلْبُ فِي الْإِنَاءِ، فَاغْسِلُوهُ سَبْعَ مِرَارٍ، وَالثَّامِنَةَ عَفِّرُوهُ فِي التُّرَابِ "

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «It idishga tilini tekkizsa, uni yetti marta yuvinglar, sakkizinchisida esa tuproq bilan ishqalanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ит идишга тилини теккизса, уни етти марта ювинглар, саккизинчисида эса тупроқ билан ишқаланглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ، عَنْ مَيْمُونَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ : أَنَّ فَأْرَةً وَقَعَتْ فِي سَمْنٍ فَمَاتَتْ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَلْقُوهَا وَمَا حَوْلَهَا وَكُلُوهُ "

Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, bir sichqon yogʻga tushib oʻldi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni va atrofidagi (yogʻ)ni tashlanglar, (qolganini) yenglar», dedilar.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, бир сичқон ёғга тушиб ўлди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни ва атрофидаги (ёғ)ни ташланглар, (қолганини) енглар», дедилар.

أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ ، حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَبْرَيْنِ، فَقَالَ : " إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ فِي قُبُورِهِمَا، وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ : كَانَ أَحَدُهُمَا يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ، وَكَانَ الْآخَرُ لَا يَسْتَنْزِهُ عَنْ الْبَوْلِ، أَوْ مِنْ الْبَوْلِ "، قَالَ : " ثُمَّ أَخَذَ جَرِيدَةً رَطْبَةً فَكَسَرَهَا، فَغَرَزَ عِنْدَ رَأْسِ كُلِّ قَبْرٍ مِنْهُمَا قِطْعَةً "، ثُمَّ قَالَ : " عَسَى أَنْ يُخَفَّفَ عَنْهُمَا حَتَّى تَيْبَسَا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ ikkita qabr yonidan oʻtdilar va: «Bu ikkovi qabrlarida azoblanmoqda; ular katta (deb sanaladigan) narsada azoblanayotgani yoʻq: ulardan biri gap tashib yurar edi, ikkinchisi esa siydikdan saqlanmas edi», dedilar. (Roviy) aytdi: Soʻng u zot bir hoʻl xurmo shoxini olib, uni sindirdilar va har bir qabrning bosh tomoniga bittadan boʻlagini sanchdilar. Keyin: «Bu ikkovi qurigunicha ulardan (azob) yengillatilishi umid qilinadi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ иккита қабр ёнидан ўтдилар ва: «Бу иккови қабрларида азобланмоқда; улар катта (деб саналадиган) нарсада азобланаётгани йўқ: улардан бири гап ташиб юрар эди, иккинчиси эса сийдикдан сақланмас эди», дедилар. (Ровий) айтди: Сўнг у зот бир ҳўл хурмо шохини олиб, уни синдирдилар ва ҳар бир қабрнинг бош томонига биттадан бўлагини санчдилар. Кейин: «Бу иккови қуригунича улардан (азоб) енгиллатилиши умид қилинади», дедилар.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَامَ، بَالَ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ، قَالَ : فَصَاحَ بِهِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَكَفَّهُمْ عَنْهُ ثُمَّ دَعَا بِدَلْوٍ مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهُ عَلَى بَوْلِهِ "

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Bir aʼrobiy Nabiy ﷺning huzurlariga keldi va turgach, masjidning bir chekkasiga bavl qildi. Rasululloh ﷺning ashoblari unga baqirishdi, ammo u zot ularni undan qaytardilar. Soʻng bir chelak suv keltirishni buyurib, uni siydik ustiga quydilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир аъробий Набий ﷺнинг ҳузурларига келди ва тургач, масжиднинг бир чеккасига бавл қилди. Расулуллоҳ ﷺнинг ашоблари унга бақиришди, аммо у зот уларни ундан қайтардилар. Сўнг бир челак сув келтиришни буюриб, уни сийдик устига қуйдилар.

أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَحَدَّثَنَاهُ عَنْ يُونُسَ أَيْضًا، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ ، عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا : أَنَّهَا أَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِابْنٍ لَهَا لَمْ يَبْلُغْ أَنْ يَأْكُلَ الطَّعَامَ، فَأَجْلَسَتْهُ فِي حِجْرِهِ فَبَالَ عَلَيْهِ " فَدَعَا بِمَاءٍ فَنَضَحَهُ وَلَمْ يَغْسِلْهُ "

Ummu Qays bint Mihsan (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u hali taom yeydigan yoshga yetmagan oʻgʻlini Nabiy ﷺning huzurlariga olib keldi va uni u zotning tizzalariga oʻtqazdi. Bola u zotning (kiyimlariga) siyib yubordi. Shunda u zot suv keltirishni buyurib, (siydik tekkan joyga) sepdilar, uni yuvmadilar.Умму Қайс бинт Миҳсан (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у ҳали таом ейдиган ёшга етмаган ўғлини Набий ﷺнинг ҳузурларига олиб келди ва уни у зотнинг тиззаларига ўтқазди. Бола у зотнинг (кийимларига) сийиб юборди. Шунда у зот сув келтиришни буюриб, (сийдик теккан жойга) сепдилар, уни ювмадилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ ، عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ، أَنَّهَا سَأَلَتْ أُمَّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا، فَقَالَتْ : إِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي فَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ؟، فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُ "، قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : تَأْخُذُ بِهَذَا؟، قَالَ : لَا، أَدْرِي

Ibrohim ibn Abdurrahmon ibn Avfning ummi validi (kanizagi)dan rivoyat qilinishicha, u Ummu Salama (roziyallohu anho)dan soʻrab: «Men etagi uzun ayolman, kir (iflos) joylarda yuraman», dedi. Shunda Ummu Salama (roziyallohu anho): Rasululloh ﷺ: «Undan keyingi (yer) uni poklaydi», dedilar, deb (javob berdi). Abu Muhammaddan: «Siz shunga amal qilasizmi?» deb soʻraldi. U: «Yoʻq, bilmadim», dedi.Иброҳим ибн Абдурраҳмон ибн Авфнинг умми валиди (канизаги)дан ривоят қилинишича, у Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан сўраб: «Мен этаги узун аёлман, кир (ифлос) жойларда юраман», деди. Шунда Умму Салама (розияллоҳу анҳо): Расулуллоҳ ﷺ: «Ундан кейинги (ер) уни поклайди», дедилар, деб (жавоб берди). Абу Муҳаммаддан: «Сиз шунга амал қиласизми?» деб сўралди. У: «Йўқ, билмадим», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ ، حَدَّثَنِي أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ، ثُمَّ نَزَلَ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ، ثُمَّ نُودِيَ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى بِالنَّاسِ، فَلَمَّا انْفَتَلَ مِنْ صَلَاتِهِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مُعْتَزِلٍ لَمْ يُصَلِّ فِي الْقَوْمِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا مَنَعَكَ يَا فُلَانُ أَنْ تُصَلِّيَ فِي الْقَوْمِ؟ "، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ، وَلَا مَاءَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ، فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ "

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu) aytdi: Biz safarda Rasululloh ﷺ bilan birga edik. U zot (bir joyga) tushdilar va tahorat suvini soʻrab, tahorat qildilar. Soʻng namozga chaqirildi va u zot odamlarga imom boʻlib namoz oʻqidilar. Namozdan burilganlarida, qavm ichida namoz oʻqimay, chetda turgan bir kishini koʻrib qoldilar. Rasululloh ﷺ unga: «Ey falonchi, seni odamlar bilan namoz oʻqishdan nima toʻsdi?» dedilar. U: «Yo Rasululloh, menga janobat yetdi, suv esa yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Tuproqni lozim tut, u senga kifoya qiladi», dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик. У зот (бир жойга) тушдилар ва таҳорат сувини сўраб, таҳорат қилдилар. Сўнг намозга чақирилди ва у зот одамларга имом бўлиб намоз ўқидилар. Намоздан бурилганларида, қавм ичида намоз ўқимай, четда турган бир кишини кўриб қолдилар. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй фалончи, сени одамлар билан намоз ўқишдан нима тўсди?» дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, менга жанобат етди, сув эса йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Тупроқни лозим тут, у сенга кифоя қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ ، عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : خَرَجَ رَجُلَانِ فِي سَفَرٍ، فَحَضَرَتْهُمَا الصَّلَاةُ، وَلَيْسَ مَعَهُمَا مَاءٌ، فَتَيَمَّمَا صَعِيدًا طَيِّبًا، فَصَلَّيَا، ثُمَّ وَجَدَا الْمَاءَ بَعْدُ فِي الْوَقْتِ، فَأَعَادَ أَحَدُهُمَا الصَّلَاةَ بِوُضُوءٍ، وَلَمْ يُعِدْ الْآخَرُ ثُمَّ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَا ذَلِكَ، فَقَالَ لِلَّذِي لَمْ يُعِدْ : " أَصَبْتَ السُّنَّةَ وَأَجْزَأَتْكَ صَلَاتُكَ "، وَقَالَ لِلَّذِي تَوَضَّأَ وَأَعَادَ : " لَكَ الْأَجْرُ مَرَّتَيْنِ "

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi: Ikki kishi safarga chiqdi. Namoz vaqti kirdi, ularning yonida esa suv yoʻq edi. Shunda ular pok tuproq bilan tayammum qilib, namoz oʻqidilar. Soʻngra vaqt ichida suv topdilar. Ulardan biri namozni tahorat bilan qaytadan oʻqidi, ikkinchisi esa qaytarmadi. Keyin ular Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib, bu haqda u zotga aytdilar. U zot qaytarmagan kishiga: «Sunnatga muvofiq ish qilibsan, namozing senga kifoya qilibdi», dedilar. Tahorat qilib, (namozni) qaytargan kishiga esa: «Senga ikki barobar ajr bor», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди: Икки киши сафарга чиқди. Намоз вақти кирди, уларнинг ёнида эса сув йўқ эди. Шунда улар пок тупроқ билан таяммум қилиб, намоз ўқидилар. Сўнгра вақт ичида сув топдилар. Улардан бири намозни таҳорат билан қайтадан ўқиди, иккинчиси эса қайтармади. Кейин улар Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб, бу ҳақда у зотга айтдилар. У зот қайтармаган кишига: «Суннатга мувофиқ иш қилибсан, намозинг сенга кифоя қилибди», дедилар. Таҳорат қилиб, (намозни) қайтарган кишига эса: «Сенга икки баробар ажр бор», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ الْعَطَّارُ ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ ، عَنْ عَزْرَةَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي التَّيَمُّمِ : " ضَرْبَةٌ لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ " ، قَالَ عَبْد اللَّهِ : صَحَّ إِسْنَادُهُ

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ tayammum haqida: «Yuz va ikki kaft uchun bir marta urish», der edilar. Abdulloh aytdi: Uning isnodi sahihdir.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ таяммум ҳақида: «Юз ва икки кафт учун бир марта уриш», дер эдилар. Абдуллоҳ айтди: Унинг исноди саҳиҳдир.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنَّهَا " اسْتَعَارَتْ قِلَادَةً مِنْ أَسْمَاءَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا فَهَلَكَتْ، فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ فِي طَلَبِهَا، فَأَدْرَكَتْهُمْ الصَّلَاةُ، فَصَلَّوْا مِنْ غَيْرِ وُضُوءٍ، فَلَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَكَوْا ذَلِكَ إِلَيْهِ، فَنَزَلَتْ آيَةُ التَّيَمُّمِ "، فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ : جَزَاكِ اللَّهُ خَيْرًا، فَوَاللَّهِ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ قَطُّ، إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ لَكِ مِنْهُ مَخْرَجًا، وَجَعَلَ لِلْمُسْلِمِينَ فِيهِ بَرَكَةً

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Asmo (roziyallohu anho)dan bir marjon qarz olgan edi, u yoʻqolib qoldi. Rasululloh ﷺ uni qidirish uchun sahobalaridan bir necha kishini yubordilar. Ularni namoz (vaqti) topdi va ular tahoratsiz namoz oʻqishdi. Nabiy ﷺning huzurlariga kelishganda, bundan u zotga shikoyat qilishdi. Shunda tayammum oyati nozil boʻldi. Usayd ibn Huzayr: «Alloh senga yaxshilik bilan mukofot bersin! Allohga qasamki, senga biror ish tushsa, Alloh senga undan albatta bir chiqish yoʻli berdi va musulmonlarga unda baraka qildi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Асмо (розияллоҳу анҳо)дан бир маржон қарз олган эди, у йўқолиб қолди. Расулуллоҳ ﷺ уни қидириш учун саҳобаларидан бир неча кишини юбордилар. Уларни намоз (вақти) топди ва улар таҳоратсиз намоз ўқишди. Набий ﷺнинг ҳузурларига келишганда, бундан у зотга шикоят қилишди. Шунда таяммум ояти нозил бўлди. Усайд ибн Ҳузайр: «Аллоҳ сенга яхшилик билан мукофот берсин! Аллоҳга қасамки, сенга бирор иш тушса, Аллоҳ сенга ундан албатта бир чиқиш йўли берди ва мусулмонларга унда барака қилди», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ سُلَيْمَانَ ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ ، عَنْ كُرَيْبٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ ، عَنْ مَيْمُونَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : وَضَعْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَاءً " فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ، فَجَعَلَ يَغْسِلُ بِهَا فَرْجَهُ فَلَمَّا فَرَغَ، مَسَحَهَا بِالْأَرْضِ أَوْ بِحَائِطٍ شَكَّ سُلَيْمَانُ ، ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ، فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ وَصَبَّ عَلَى رَأْسِهِ وَجَسَدِهِ، فَلَمَّا فَرَغَ تَنَحَّى، فَغَسَلَ رِجْلَيْهِ "، فَأَعْطَيْتُهُ مِلْحَفَةً، " فَأَبَى، وَجَعَلَ يَنْفُضُ بِيَدِهِ "، قَالَتْ : فَسَتَرْتُهُ حَتَّى اغْتَسَلَ، قَالَ سُلَيْمَانُ : فَذَكَرَ سَالِمٌ أَنَّ غُسْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا كَانَ مِنْ جَنَابَةٍ

Maymuna (roziyallohu anho) aytdi: Men Nabiy ﷺga (gʻusl uchun) suv qoʻydim. U zot qoʻllariga (suv) quyib, ular bilan avratlarini yuva boshladilar. Tugatgach, qoʻllarini yerga — yoki devorga — ishqadilar; buni Sulaymon shubha bilan (aytdi). Soʻng ogʻiz va burunlariga suv oldilar, yuzlari va bilaklarini yuvdilar, boshlari va badanlariga (suv) quydilar. Tugatgach, bir chetga surilib, oyoqlarini yuvdilar. Men u zotga sochiq berdim, ammo u zot olmadilar va qoʻllari bilan (suvni) qoqa boshladilar. U (Maymuna) aytdi: Men u zot gʻusl qilib boʻlgunlaricha toʻsib turdim. Sulaymon aytdi: Solim Nabiy ﷺning bu gʻusllari janobatdan boʻlganini zikr qildi.Маймуна (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Набий ﷺга (ғусл учун) сув қўйдим. У зот қўлларига (сув) қуйиб, улар билан авратларини юва бошладилар. Тугатгач, қўлларини ерга — ёки деворга — ишқадилар; буни Сулаймон шубҳа билан (айтди). Сўнг оғиз ва бурунларига сув олдилар, юзлари ва билакларини ювдилар, бошлари ва баданларига (сув) қуйдилар. Тугатгач, бир четга сурилиб, оёқларини ювдилар. Мен у зотга сочиқ бердим, аммо у зот олмадилар ва қўллари билан (сувни) қоқа бошладилар. У (Маймуна) айтди: Мен у зот ғусл қилиб бўлгунларича тўсиб турдим. Сулаймон айтди: Солим Набий ﷺнинг бу ғусллари жанобатдан бўлганини зикр қилди.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَبْدَأُ فَيَغْسِلُ يَدَيْهِ، ثُمَّ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ، ثُمَّ يُدْخِلُ كَفَّهُ فِي الْمَاءِ فَيُخَلِّلُ بِهَا أُصُولَ شَعْرِهِ حَتَّى إِذَا خُيِّلَ إِلَيْهِ أَنَّهُ قَدْ اسْتَبْرَأَ الْبَشَرَةَ، غَرَفَ بِيَدِهِ ثَلَاثَ غَرَفَاتٍ فَصَبَّهَا عَلَى رَأْسِهِ، ثُمَّ اغْتَسَلَ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هَذَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حَدِيثِ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ (gʻusl qilganlarida) avval qoʻllarini yuvishdan boshlar, soʻng namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar edilar. Soʻng kaftlarini suvga tiqib, u bilan sochlarining tublarini xilol qilardilar; teriga suv yetdi deb bilganlarida esa, qoʻllari bilan uch hovuch (suv) olib, boshlariga quyardilar, soʻng gʻusl qilardilar. Abu Muhammad aytdi: Bu menga Solim ibn Abul-Jaʼdning hadisidan koʻra sevimliroqdir.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ (ғусл қилганларида) аввал қўлларини ювишдан бошлар, сўнг намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар эдилар. Сўнг кафтларини сувга тиқиб, у билан сочларининг тубларини хилол қилардилар; терига сув етди деб билганларида эса, қўллари билан уч ҳовуч (сув) олиб, бошларига қуярдилар, сўнг ғусл қилардилар. Абу Муҳаммад айтди: Бу менга Солим ибн Абул-Жаъднинг ҳадисидан кўра севимлироқдир.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : " كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنْ الْجَنَابَةِ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan janobatdan bitta idishdan gʻusl qilardim.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан жанобатдан битта идишдан ғусл қилардим.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : " كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ، وَهُوَ الْفَرَقُ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan faraq chamasidagi bitta idishdan gʻusl qilardim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан фарақ чамасидаги битта идишдан ғусл қилардим.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ زَاذَانَ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " مَنْ تَرَكَ مَوْضِعَ شَعْرَةٍ مِنْ جَنَابَةٍ لَمْ يُصِبْهَا الْمَاءُ، فُعِلَ بِهَا كَذَا وَكَذَا مِنْ النَّارِ " ، قَالَ عَلِيٌّ : فَمِنْ ثَمَّ عَادَيْتُ رَأْسِي، وَكَانَ يَجُزُّ شَعْرَهُ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim janobatdan bir soch (tola)cha joyni suv tegmay (yuvilmay) qoldirsa, unga doʻzaxdan ana shunday-ana shunday (azob) qilinadi», dedilar. Ali: «Shuning uchun men boshim (sochim)ni (oʻzimga) dushman tutdim», dedi — va u sochini (kalta) qirqar edi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жанобатдан бир соч (тола)ча жойни сув тегмай (ювилмай) қолдирса, унга дўзахдан ана шундай-ана шундай (азоб) қилинади», дедилар. Али: «Шунинг учун мен бошим (сочим)ни (ўзимга) душман тутдим», деди — ва у сочини (калта) қирқар эди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، قَالَ : بَلَغَنِي، أَنَّ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ ، قَالَ، إِنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهًمَا يُخْبِرُ : أَنَّ رَجُلًا أَصَابَهُ جُرْحٌ فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَصَابَهُ احْتِلَامٌ، " فَأُمِرَ بِالِاغْتِسَالِ "، فَمَاتَ، فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ : " قَتَلُوهُ، قَتَلَهُمْ اللَّهُ، أَلَمْ يَكُنْ شِفَاءَ الْعِيِّ السُّؤَالُ؟ "، قَالَ عَطَاءٌ : بَلَغَنِي أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ : " لَوْ غَسَلَ جَسَدَهُ، وَتَرَكَ رَأْسَهُ حَيْثُ أَصَابَهُ الْجُرْحُ "

Avzoiy aytdi: Menga xabar yetishicha, Ato ibn Abu Raboh Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning shunday xabar berganini eshitgan: Nabiy ﷺ zamonlarida bir kishiga jarohat yetdi, soʻng u ehtilom boʻldi. Unga gʻusl qilish buyurildi va u vafot etdi. Bu Nabiy ﷺga yetganda, u zot: «Uni oʻldirishdi, Alloh ularni oʻldirsin! Bilmaslikning davosi soʻrash emasmidi?» dedilar. Ato aytdi: Menga yetishicha, shundan keyin Nabiy ﷺdan soʻralganida, u zot: «Agar u badanini yuvib, jarohat tekkan boshini (yuvmay) qoldirganida edi (kifoya qilardi)», dedilar.Авзоий айтди: Менга хабар етишича, Ато ибн Абу Рабоҳ Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай хабар берганини эшитган: Набий ﷺ замонларида бир кишига жароҳат етди, сўнг у эҳтилом бўлди. Унга ғусл қилиш буюрилди ва у вафот этди. Бу Набий ﷺга етганда, у зот: «Уни ўлдиришди, Аллоҳ уларни ўлдирсин! Билмасликнинг давоси сўраш эмасмиди?» дедилар. Ато айтди: Менга етишича, шундан кейин Набий ﷺдан сўралганида, у зот: «Агар у баданини ювиб, жароҳат теккан бошини (ювмай) қолдирганида эди (кифоя қиларди)», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ ثَابِتٍ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهً عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " طَافَ عَلَى نِسَائِهِ فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kunda ayollarining (hammasini) aylanib chiqdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кунда аёлларининг (ҳаммасини) айланиб чиқдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " طَافَ عَلَى نِسَائِهِ فِي لَيْلَةٍ وَاحِدَةٍ أَجْمَعَ "

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kechada ayollarining hammasini aylanib chiqdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кечада аёлларининг ҳаммасини айланиб чиқдилар.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ ، عَنْ الْحَسَنِ بْنِ سَعْدٍ مَوْلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : أَرْدَفَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَلْفَهُ، فَأَسَرَّ إِلَيَّ حَدِيثًا لَا أُحَدِّثُ بِهِ أَحَدًا مِنْ النَّاسِ، وَكَانَ أَحَبَّ مَا اسْتَتَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ " هَدَفٌ أَوْ حَائِشُ نَخْلٍ "

Abdulloh ibn Jaʼfar (roziyallohu anhu) aytdi: Bir kuni Rasululloh ﷺ meni ortlariga (ulovga) mindirdilar va menga hech kimga aytmaydigan bir sirni (hadisni) pichirladilar. Nabiy ﷺ hojatlari uchun toʻsinishga eng yoqtirgan (narsalari) baland (toʻsiq) yoki xurmozor (devori) edi.Абдуллоҳ ибн Жаъфар (розияллоҳу анҳу) айтди: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ мени ортларига (уловга) миндирдилар ва менга ҳеч кимга айтмайдиган бир сирни (ҳадисни) пичирладилар. Набий ﷺ ҳожатлари учун тўсинишга энг ёқтирган (нарсалари) баланд (тўсиқ) ёки хурмозор (девори) эди.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : سَأَلَ عُمَرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ : تُصِيبُنِي الْجَنَابَةُ مِنْ اللَّيْلِ؟ " فَأَمَرَهُ أَنْ يَغْسِلَ ذَكَرَهُ، وَيَتَوَضَّأَ، ثُمَّ يَرْقُدَ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Umar Rasululloh ﷺdan soʻrab: «Menga kechasi janobat yetadi», dedi. Shunda u zot unga avratini yuvib, tahorat qilishni, soʻng uxlashni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Умар Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: «Менга кечаси жанобат етади», деди. Шунда у зот унга авратини ювиб, таҳорат қилишни, сўнг ухлашни буюрдилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِي اللَّهُ عَنْهَا : كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَهُوَ جُنُبٌ؟، فَقَالَتْ : " كَانَ يَتَوَضَّأُ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِ، ثُمَّ يَنَامُ "

Asvad aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺ junub holda uxlamoqchi boʻlganlarida nima qilar edilar?» deb soʻradim. U: «U zot namozga qiladigan tahoratlaridek tahorat qilar, soʻng uxlar edilar», dedi.Асвад айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺ жунуб ҳолда ухламоқчи бўлганларида нима қилар эдилар?» деб сўрадим. У: «У зот намозга қиладиган таҳоратларидек таҳорат қилар, сўнг ухлар эдилар», деди.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُعَادٍ وَكَانَ مَرْضِيًّا مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ "

Abu Ayyub al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Suv suvdan (vojib boʻladi)», dedilar.Абу Айюб ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сув сувдан (вожиб бўлади)», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَمِعَ مِنْهُ وَهُوَ ابْنُ خَمْسَ عَشْرَةَ سَنَةً حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ : حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهً، أَنَّ الْفُتْيَا الَّتِي كَانُوا يُفْتَوْنَ بِهَا فِي قَوْلِهِ : " الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ "، رُخْصَةٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " رَخَّصَ فِيهَا فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ، ثُمَّ أَمَرَ بِالِاغْتِسَالِ بَعْدُ " ، قَالَ عَبْد اللَّهِ : وقَالَ غَيْرُهُ : قَالَ الزُّهْرِيُّ : حَدَّثَنِي بَعْضُ مَنْ أَرْضَى عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ

Sahl ibn Saʼd as-Soidiy (roziyallohu anhu) — u Nabiy ﷺni koʻrgan va u zotdan eshitgan, Rasululloh ﷺ vafot etganlarida oʻn besh yoshda edi — aytdi: Menga Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Odamlar «(gʻusl) suvi (faqat maniy) suvidan (lozim)» degan soʻz bilan berib yurgan fatvo — Rasululloh ﷺ islomning boshida bergan bir ruxsat edi; soʻng u zot keyinroq gʻusl qilishga buyurdilar. Abdulloh aytdi: Boshqasi esa shunday dedi: Zuhriy aytdi: Menga Sahl ibn Saʼddan oʻzim rozi boʻlgan kishilardan biri xabar berdi.Саҳл ибн Саъд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу) — у Набий ﷺни кўрган ва у зотдан эшитган, Расулуллоҳ ﷺ вафот этганларида ўн беш ёшда эди — айтди: Менга Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Одамлар «(ғусл) суви (фақат маний) сувидан (лозим)» деган сўз билан бериб юрган фатво — Расулуллоҳ ﷺ исломнинг бошида берган бир рухсат эди; сўнг у зот кейинроқ ғусл қилишга буюрдилар. Абдуллоҳ айтди: Бошқаси эса шундай деди: Зуҳрий айтди: Менга Саҳл ибн Саъддан ўзим рози бўлган кишилардан бири хабар берди.

أَخْبَرَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الْجَمَّالُ ، حَدَّثَنَا مُبَشِّرٌ الْحَلَبِيُّ ، عَنْ مُحَمَّدٍ أَبِي غَسَّانَ ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهً، قَالَ : حَدَّثَنِي أُبَيٌّ رَضِيَ اللهُ عَنْهً، أَنَّ الْفُتْيَا الَّتِي كَانُوا يُفْتَوْنَ بِهَا " الْمَاءُ مِنْ الْمَاءِ كَانَتْ رُخْصَةً رَخَّصَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ أَوْ الزَّمَانِ، ثُمَّ اغْتَسَلَ بَعْدُ "

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu) aytdi: Menga Ubay (roziyallohu anhu) shunday dedi: (Odamlar) berib yurgan «(gʻusl) suvi (faqat maniy) suvidan (lozim)» degan fatvo — Rasululloh ﷺ islomning boshida — yoki zamonning boshida — bergan bir ruxsat edi; soʻng u zot keyinroq gʻusl qildilar.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу) айтди: Менга Убай (розияллоҳу анҳу) шундай деди: (Одамлар) бериб юрган «(ғусл) суви (фақат маний) сувидан (лозим)» деган фатво — Расулуллоҳ ﷺ исломнинг бошида — ёки замоннинг бошида — берган бир рухсат эди; сўнг у зот кейинроқ ғусл қилдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " إِذَا جَلَسَ بَيْنَ شُعَبِهَا الْأَرْبَعِ، ثُمَّ جَهَدَهَا، فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kishi ayolning toʻrt (aʼzosi) orasida oʻtirib, unga yaqinlik qilsa, gʻusl farz boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Киши аёлнинг тўрт (аъзоси) орасида ўтириб, унга яқинлик қилса, ғусл фарз бўлади», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ ، قَالَ : سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ ، يَقُولُ : سَأَلَتْ خَالَتِي خَوْلَةُ بِنْتُ حَكِيمٍ الْسُلَمِيَّةُ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : عَنْ الْمَرْأَةِ تَحْتَلِمُ، " فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ "

Said ibn al-Musayyab aytdi: Xolam Xavla bint Hakim as-Sulamiyya (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺdan ehtilom boʻladigan ayol haqida soʻradi. Shunda u zot unga gʻusl qilishni buyurdilar.Саид ибн ал-Мусайяб айтди: Холам Хавла бинт Ҳаким ас-Суламийя (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺдан эҳтилом бўладиган аёл ҳақида сўради. Шунда у зот унга ғусл қилишни буюрдилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ ، عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ أُمَّ بَنِي أَبِي طَلْحَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي مِنْ الْحَقِّ، أَرَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَرَى فِي النَّوْمِ مَا يَرَى الرَّجُلُ، أَتَغْتَسِلُ؟، قَالَ : " نَعَمْ "، فَقَالَتْ عَائِشَةُ : فَقُلْتُ : أُفٍّ لَكِ، أَتَرَى الْمَرْأَةُ ذَلِكَ؟ فَالْتَفَتَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ : " تَرِبَتْ يَمِينُكِ، فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ؟ "

Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Abu Talhaning oʻgʻillarining onasi Ummu Sulaym (roziyallohu anho) Rasululloh ﷺning huzurlariga kirib: «Yo Rasululloh, Alloh haqiqatdan uyalmaydi. Ayol tushida erkak koʻradigan narsani koʻrsa, gʻusl qiladimi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Oisha aytadi: Men: «Uf senga! Ayol ham buni koʻradimi?» dedim. Shunda Rasululloh ﷺ menga qarab: «Qoʻling tuproqqa belangur! Boʻlmasa (bolaning) oʻxshashligi qayerdan boʻladi?» dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Абу Талҳанинг ўғилларининг онаси Умму Сулайм (розияллоҳу анҳо) Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кириб: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳ ҳақиқатдан уялмайди. Аёл тушида эркак кўрадиган нарсани кўрса, ғусл қиладими?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Оиша айтади: Мен: «Уф сенга! Аёл ҳам буни кўрадими?» дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга қараб: «Қўлинг тупроққа белангур! Бўлмаса (боланинг) ўхшашлиги қаердан бўлади?» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ إِسْحَاق بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمُّ سُلَيْمٍ وَعِنْدَهُ أُمُّ سَلَمَةَ ، فَقَالَتْ : الْمَرْأَةُ تَرَى فِي مَنَامِهَا مَا يَرَى الرَّجُلُ؟، فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ : تَرِبَتْ يَدَاكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ فَضَحْتِ النِّسَاءَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مُنْتَصِرًا لِأُمِّ سُلَيْمٍ بَلْ أَنْتِ تَرِبَتْ يَدَاكِ، إِنَّ خَيْرَكُنَّ الَّتِي تَسْأَلُ عَمَّا يَعْنِيهَا، إِذَا رَأَتْ الْمَاءَ فَلْتَغْتَسِلْ "، قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ : وَلِلنِّسَاءِ مَاءٌ؟، قَالَ : " نَعَمْ، فَأَنَّى يُشْبِهُهُنَّ الْوَلَدُ؟ إِنَّمَا هُنَّ شَقَائِقُ الرِّجَالِ "

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Ummu Sulaym Rasululloh ﷺning huzurlariga kirdi, u zotning yonlarida Ummu Salama bor edi. U: «Ayol tushida erkak koʻradigan narsani koʻrsa (nima qiladi)?» dedi. Ummu Salama: «Qoʻllaring tuproqqa belangur, ey Ummu Sulaym, ayollarni sharmanda qilding!» dedi. Shunda Nabiy ﷺ Ummu Sulaymni himoya qilib: «Yoʻq, balki sening qoʻllaring tuproqqa belangur! Sizlarning eng yaxshingiz — oʻziga tegishli narsani soʻraydiganidir. U suvni koʻrsa, gʻusl qilsin», dedilar. Ummu Salama: «Ayollarda ham suv boʻladimi?» dedi. U zot: «Ha, boʻlmasa bola ularga qanday oʻxshardi? Ular erkaklarning egizaklaridir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Умму Сулайм Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига кирди, у зотнинг ёнларида Умму Салама бор эди. У: «Аёл тушида эркак кўрадиган нарсани кўрса (нима қилади)?» деди. Умму Салама: «Қўлларинг тупроққа белангур, эй Умму Сулайм, аёлларни шарманда қилдинг!» деди. Шунда Набий ﷺ Умму Сулаймни ҳимоя қилиб: «Йўқ, балки сенинг қўлларинг тупроққа белангур! Сизларнинг энг яхшингиз — ўзига тегишли нарсани сўрайдиганидир. У сувни кўрса, ғусл қилсин», дедилар. Умму Салама: «Аёлларда ҳам сув бўладими?» деди. У зот: «Ҳа, бўлмаса бола уларга қандай ўхшарди? Улар эркакларнинг эгизакларидир», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يَسْتَيْقِظُ فَيَرَى بَلَلًا، وَلَمْ يَذْكُرْ احْتِلَامًا، قَالَ : " لِيَغْتَسِلْ، فَإِنْ رَأَى احْتِلَامًا، وَلَمْ يَرَ بَلَلًا، فَلَا غُسْلَ عَلَيْهِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan — uygʻongach hoʻllik koʻrgan, ammo ehtilomni eslamagan kishi haqida — rivoyat qiladi. U zot: «Gʻusl qilsin. Agar ehtilomni koʻrsa-yu, hoʻllikni koʻrmasa, unga gʻusl lozim emas», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан — уйғонгач ҳўллик кўрган, аммо эҳтиломни эсламаган киши ҳақида — ривоят қилади. У зот: «Ғусл қилсин. Агар эҳтиломни кўрса-ю, ҳўлликни кўрмаса, унга ғусл лозим эмас», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ، فَلَا يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الْوَضُوءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz uyqusidan uygʻonsa, qoʻlini uch marta yuvmaguncha tahorat suviga solmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз уйқусидан уйғонса, қўлини уч марта ювмагунча таҳорат сувига солмасин», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاس رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ الْغَائِطَ، ثُمَّ خَرَجَ فَأُتِيَ بِطَعَامٍ، فَقِيلَ : أَلَا تَتَوَضَّأُ؟، فَقَالَ : " أُصَلِّي فَأَتَوَضَّأُ؟ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Nabiy ﷺning huzurlarida edik. U zot hojatxonaga kirdilar, soʻng chiqdilar va u zotga taom keltirildi. U zotga: «Tahorat qilmaysizmi?» deyildi. U zot: «Men namoz oʻqiyapmanmi, tahorat qiladigan?» dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Набий ﷺнинг ҳузурларида эдик. У зот ҳожатхонага кирдилар, сўнг чиқдилар ва у зотга таом келтирилди. У зотга: «Таҳорат қилмайсизми?» дейилди. У зот: «Мен намоз ўқияпманми, таҳорат қиладиган?» дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ ، وَعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ : اسْتُحِيضَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ وَهِيَ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ سَبْعَ سِنِينَ، فَشَكَتْ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ هَذِهِ لَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ، وَإِنَّمَا هِيَ عِرْقٌ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ، فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ، فَاغْتَسِلِي ثُمَّ صَلِّي "، قَالَتْ عَائِشَةُ : فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، ثُمَّ تُصَلِّي، وَكَانَتْ تَقْعُدُ فِي مِرْكَنٍ لِأُخْتِهَا زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حَتَّى إِنَّ حُمْرَةَ الدَّمِ لَتَعْلُو الْمَاءَ

Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ummu Habiba bint Jahsh Abdurrahmon ibn Avfning nikohida ekan, yetti yil istihoza koʻrdi. U buni Rasululloh ﷺga shikoyat qildi. Nabiy ﷺ: «Bu hayz emas, balki bir tomirdir. Hayz kelsa, namozni tark et, ketsa gʻusl qil, soʻng namoz oʻqi», dedilar. Oisha aytadi: U har namoz uchun gʻusl qilib, soʻng namoz oʻqirdi. U opasi Zaynab bint Jahshning togʻorasida oʻtirar, hatto qonning qizilligi suv yuzasiga chiqib turardi.Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида экан, етти йил истиҳоза кўрди. У буни Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилди. Набий ﷺ: «Бу ҳайз эмас, балки бир томирдир. Ҳайз келса, намозни тарк эт, кетса ғусл қил, сўнг намоз ўқи», дедилар. Оиша айтади: У ҳар намоз учун ғусл қилиб, сўнг намоз ўқирди. У опаси Зайнаб бинт Жаҳшнинг тоғорасида ўтирар, ҳатто қоннинг қизиллиги сув юзасига чиқиб турарди.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ حَمَّادٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Nabiy ﷺ roʻzador holda (zavjalariga) tanlarini tegizar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Набий ﷺ рўзадор ҳолда (завжаларига) танларини тегизар эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو حَاتِمٍ الْبَصْرِيُّ رَوْحُ بْنُ أَسْلَمَ ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ ، عَنْ سُلَيْمَانَ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ الْأَسْوَدِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " يُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ roʻzador holda (xotinlariga) tanlarini tegizar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ рўзадор ҳолда (хотинларига) танларини тегизар эдилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : سُلَيْمَانُ أَخْبَرَنِي، عَنْ ثَابِتِ بْنِ عُبَيْدٍ ، عَنْ الْقَاسِمِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا : " نَاوِلِينِي الْخُمْرَةَ "، قَالَتْ : إِنِّي حَائِضٌ، قَالَ : " إِنَّهَا لَيْسَتْ فِي يَدِكِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ unga: «Menga xumrani uzat», dedilar. U: «Men hayzdaman», dedi. U zot: «U sening qoʻlingda emas-ku», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унга: «Менга хумрани узат», дедилар. У: «Мен ҳайздаман», деди. У зот: «У сенинг қўлингда эмас-ку», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ ، عَنْ جَدَّتِهَا أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : سَمِعْتُ امْرَأَةً وَهِيَ تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ تَصْنَعُ بِثَوْبِهَا إِذَا طَهُرَتْ مِنْ مَحِيضِهَا؟، قَالَ : " إِنْ رَأَيْتِ فِيهِ دَمًا فَحُكِّيهِ، ثُمَّ اقْرُصِيهِ، ثُمَّ انْضَحِي فِي سَائِرِ ثَوْبِكِ، ثُمَّ صَلِّي فِيهِ "

Asmo bint Abu Bakr (roziyallohu anhumo) aytdi: Men bir ayolning Rasululloh ﷺdan hayzidan pok boʻlganida kiyimini nima qilishi haqida soʻraganini eshitdim. U zot: «Unda qon koʻrsang, uni qirib tashla, soʻng (barmoqlaring bilan) ishqalab yuv, soʻng kiyimingning qolgan (qismi)ga suv sepib, unda namoz oʻqi», dedilar.Асмо бинт Абу Бакр (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен бир аёлнинг Расулуллоҳ ﷺдан ҳайзидан пок бўлганида кийимини нима қилиши ҳақида сўраганини эшитдим. У зот: «Унда қон кўрсанг, уни қириб ташла, сўнг (бармоқларинг билан) ишқалаб юв, сўнг кийимингнинг қолган (қисми)га сув сепиб, унда намоз ўқи», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ بْنِ عُثْمَانَ ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : سَأَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْحَيْضِ؟، قَالَ : " خُذِي مَاءَكِ وَسِدْرَكِ، ثُمَّ اغْتَسِلِي وَأَنْقِي، ثُمَّ صُبِّي عَلَى رَأْسِكِ حَتَّى تَبْلُغِي شُؤُونَ الرَّأْسِ، ثُمَّ خُذِي فِرْصَةً مُمَسَّكَةً "، قَالَتْ : كَيْفَ أَصْنَعُ بِهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَسَكَتَ، قَالَتْ : فَكَيْفَ أَصْنَعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَسَكَتَ، فَقَالَتْ عَائِشَةُ : خُذِي فِرْصَةً مُمَسَّكَةً فَتَتَبَّعِي بِهَا آثَارَ الدَّمِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " يَسْمَعُ، فَمَا أَنْكَرَ عَلَيْهَا "

Moʻminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ansorlardan bir ayol Rasululloh ﷺdan hayz haqida soʻradi. U zot: «Suvingni va sidringni ol, soʻng gʻusl qilib, yaxshilab tozalan, soʻng boshingga (suv) quy, toki bosh (sochlari)ning tublariga yetsin, keyin mushk surtilgan bir parcha (paxta) ol», dedilar. U: «Uni nima qilaman, yo Rasululloh?» dedi. U zot sukut qildilar. U: «Qanday qilaman, yo Rasululloh?» dedi. U zot yana sukut qildilar. Shunda Oisha: «Mushk surtilgan bir parcha ol va u bilan qon izlarini kuzatib (tozalab) chiq», dedi. Rasululloh ﷺ (buni) eshitib turardilar va unga eʼtiroz bildirmadilar.Мўминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Ансорлардан бир аёл Расулуллоҳ ﷺдан ҳайз ҳақида сўради. У зот: «Сувингни ва сидрингни ол, сўнг ғусл қилиб, яхшилаб тозалан, сўнг бошингга (сув) қуй, токи бош (сочлари)нинг тубларига етсин, кейин мушк суртилган бир парча (пахта) ол», дедилар. У: «Уни нима қиламан, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот сукут қилдилар. У: «Қандай қиламан, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот яна сукут қилдилар. Шунда Оиша: «Мушк суртилган бир парча ол ва у билан қон изларини кузатиб (тозалаб) чиқ», деди. Расулуллоҳ ﷺ (буни) эшитиб турардилар ва унга эътироз билдирмадилар.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : جَاءَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ، أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ؟، قَالَ : " لَا، إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ، فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ، فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ، وَصَلِّي "

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Fotima bint Abu Hubaysh Rasululloh ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, men istihoza koʻradigan ayolman, poklanmayman. Namozni tark etaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq, bu faqat bir tomirdir. Hayz kelsa, namozni tark et, ketsa oʻzingdan qonni yuv va namoz oʻqi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Фотима бинт Абу Ҳубайш Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен истиҳоза кўрадиган аёлман, покланмайман. Намозни тарк этайми?» деди. У зот: «Йўқ, бу фақат бир томирдир. Ҳайз келса, намозни тарк эт, кетса ўзингдан қонни юв ва намоз ўқи», дедилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا : أَنَّ ابْنَةَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " بِالْغُسْلِ لِكُلِّ صَلَاةٍ، فَإِنْ كَانَتْ لَتَدْخُلُ الْمِرْكَنَ وَإِنَّهُ لَمَمْلُوءٌ مَاءً، فَتَنْغَمِسُ فِيهِ، ثُمَّ تَخْرُجُ مِنْهُ، وَإِنَّ الدَّمَ فَوْقَهُ لَغَالِبُهُ، فَتُصَلِّي "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zamonlarida Jahshning qizi istihoza koʻrdi. Rasululloh ﷺ unga har namoz uchun gʻusl qilishni buyurdilar. U suvga toʻla togʻoraga tushib, unga shoʻngʻir, soʻng undan chiqar edi; qon esa (suvning) ustidan gʻolib kelardi. Shundan keyin u namoz oʻqirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ замонларида Жаҳшнинг қизи истиҳоза кўрди. Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз учун ғусл қилишни буюрдилар. У сувга тўла тоғорага тушиб, унга шўнғир, сўнг ундан чиқар эди; қон эса (сувнинг) устидан ғолиб келарди. Шундан кейин у намоз ўқирди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : إِنَّمَا هِيَ فُلَانَةُ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ " أَمَرَهَا بِالْغُسْلِ لِكُلِّ صَلَاةٍ، فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهَا، أَمَرَهَا أَنْ تَجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ، وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِغُسْلٍ وَاحِدٍ، وَتَغْتَسِلَ لِلْفَجْرِ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : النَّاسُ يَقُولُونَ : سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلٍ ، قَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ : سُهَيْلَةُ بِنْتُ سَهْلٍ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: U faqat falonchi (ayol) edi. Rasululloh ﷺ unga har namoz uchun gʻusl qilishni buyurgan edilar; bu unga ogʻirlik qilgach, u zot unga peshin bilan asrni bitta gʻusl bilan, shom bilan xuftonni bitta gʻusl bilan qoʻshib (oʻqishni), bomdod uchun esa (alohida) gʻusl qilishni buyurdilar. Abu Muhammad aytdi: Odamlar: «U Sahla bint Suhayldir», deyishadi. Yazid ibn Horun esa: «Suhayla bint Sahl», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: У фақат фалончи (аёл) эди. Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз учун ғусл қилишни буюрган эдилар; бу унга оғирлик қилгач, у зот унга пешин билан асрни битта ғусл билан, шом билан хуфтонни битта ғусл билан қўшиб (ўқишни), бомдод учун эса (алоҳида) ғусл қилишни буюрдилар. Абу Муҳаммад айтди: Одамлар: «У Саҳла бинт Суҳайлдир», дейишади. Язид ибн Ҳорун эса: «Суҳайла бинт Саҳл», деди.

أَخْبَرَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ عَنْ الْمُسْتَحَاضَةِ فَأَخْبَرَنِي، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا : أَنَّ امْرَأَةً اسْتُحِيضَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُمِرَتْ، قَالَ : قُلْتُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ : النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهَا؟، قَالَ : لَا أُحَدِّثُكَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا، قَالَ : " فَأُمِرَتْ أَنْ تُؤَخِّرَ الظُّهْرَ، وَتُعَجِّلَ الْعَصْرَ، وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلًا، وَتُؤَخِّرَ الْمَغْرِبَ، وَتُعَجِّلَ الْعِشَاءَ، وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلًا، وَتَغْتَسِلَ لِلصُّبْحِ غُسْلًا "

Shuʼba aytdi: Men Abdurrahmon ibn al-Qosimdan istihozali ayol haqida soʻradim. U menga otasidan, u esa Oisha (roziyallohu anho)dan xabar berdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida bir ayol istihoza koʻrdi va unga buyurildi. (Shuʼba) aytdi: Men Abdurrahmonga: «Unga Nabiy ﷺ buyurdilarmi?» dedim. U: «Men senga Nabiy ﷺdan hech narsa rivoyat qilmayman», dedi. Soʻng u: «Unga peshinni kechiktirib, asrni erta oʻqish va ikkovi uchun bir marta gʻusl qilish, shomni kechiktirib, xuftonni erta oʻqish va ikkovi uchun bir marta gʻusl qilish, bomdod uchun esa (alohida) bir marta gʻusl qilish buyurildi», dedi.Шуъба айтди: Мен Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан истиҳозали аёл ҳақида сўрадим. У менга отасидан, у эса Оиша (розияллоҳу анҳо)дан хабар берди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир аёл истиҳоза кўрди ва унга буюрилди. (Шуъба) айтди: Мен Абдурраҳмонга: «Унга Набий ﷺ буюрдиларми?» дедим. У: «Мен сенга Набий ﷺдан ҳеч нарса ривоят қилмайман», деди. Сўнг у: «Унга пешинни кечиктириб, асрни эрта ўқиш ва иккови учун бир марта ғусл қилиш, шомни кечиктириб, хуфтонни эрта ўқиш ва иккови учун бир марта ғусл қилиш, бомдод учун эса (алоҳида) бир марта ғусл қилиш буюрилди», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : اسْتُحِيضَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ سَبْعَ سِنِينَ، وَهِيَ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، فَاشْتَكَتْ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّهَا لَيْسَتْ بِحِيضَةٍ، إِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ، فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي "، قَالَتْ عَائِشَةُ : فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، ثُمَّ تُصَلِّي، قَالَتْ : وَكَانَتْ تَقْعُدُ فِي مِرْكَنٍ لِأُخْتِهَا زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حَتَّى إِنَّ حُمْرَةَ الدَّمِ لَتَعْلُو الْمَاءَ

Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Ummu Habiba bint Jahsh Abdurrahmon ibn Avfning nikohida ekan, yetti yil istihoza koʻrdi. U buni Rasululloh ﷺga shikoyat qildi. Rasululloh ﷺ unga: «Bu hayz emas, balki bir tomirdir. Hayz kelsa, namozni tark et, ketsa gʻusl qil va namoz oʻqi», dedilar. Oisha aytadi: U har namoz uchun gʻusl qilib, soʻng namoz oʻqirdi. U yana aytdi: U opasi Zaynab bint Jahshning togʻorasida oʻtirar, hatto qonning qizilligi suv yuzasiga chiqib turardi.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида экан, етти йил истиҳоза кўрди. У буни Расулуллоҳ ﷺга шикоят қилди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Бу ҳайз эмас, балки бир томирдир. Ҳайз келса, намозни тарк эт, кетса ғусл қил ва намоз ўқи», дедилар. Оиша айтади: У ҳар намоз учун ғусл қилиб, сўнг намоз ўқирди. У яна айтди: У опаси Зайнаб бинт Жаҳшнинг тоғорасида ўтирар, ҳатто қоннинг қизиллиги сув юзасига чиқиб турарди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ ، قَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ، أَفَأَتْرُكُ الصَّلَاةَ؟، قَالَ : " لَا، إِنَّمَا ذَلِكِ عِرْقٌ، وَلَيْسَتْ بِالْحِيضَةِ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ، فَاتْرُكِي الصَّلَاةَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَدْرُهَا، فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَتَوَضَّئِي وَصَلِّي "، قَالَ هِشَامٌ : فَكَانَ أَبِي يَقُولُ : تَغْتَسِلُ غُسْلَ الْأَوَّلِ ثُمَّ مَا يَكُونُ بَعْدَ ذَلِكَ، فَإِنَّهَا تَطَّهَّرُ وَتُصَلِّي

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Fotima bint Abu Hubaysh: «Yo Rasululloh, men istihoza koʻradigan ayolman, namozni tark etaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq, bu faqat bir tomirdir, hayz emas. Hayz kelsa, namozni tark et; uning muddati oʻtgach, oʻzingdan qonni yuv, tahorat qil va namoz oʻqi», dedilar. Hishom aytdi: Otam: «U birinchisida gʻusl qiladi, undan keyingisida esa tahoratlanib, namoz oʻqiyveradi», der edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Фотима бинт Абу Ҳубайш: «Ё Расулуллоҳ, мен истиҳоза кўрадиган аёлман, намозни тарк этайми?» деди. У зот: «Йўқ, бу фақат бир томирдир, ҳайз эмас. Ҳайз келса, намозни тарк эт; унинг муддати ўтгач, ўзингдан қонни юв, таҳорат қил ва намоз ўқи», дедилар. Ҳишом айтди: Отам: «У биринчисида ғусл қилади, ундан кейингисида эса таҳоратланиб, намоз ўқийверади», дер эди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ ، أَنَّ رَجُلًا أَخْبَرَهُ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : أَنَّ امْرَأَةً كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَاسْتَفْتَتْ أُمُّ سَلَمَةَ لَهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ K : " لِتَنْظُرْ عَدَدَ اللَّيَالِي وَالْأَيَّامِ الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُهُنَّ قَبْلَ أَنْ يَكُونَ بِهَا الَّذِي كَانَ، وَقَدْرَهُنَّ مِنْ الشَّهْرِ، فَتَتْرُكْ الصَّلَاةَ لِذَلِكَ، فَإِذَا خَلَفَتْ ذَلِكَ، وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ، فَلْتَغْتَسِلْ، وَلْتَسْتَثْفِرْ بِثَوْبٍ، ثُمَّ تُصَلِّي "

Nabiy ﷺning zavjalari Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zamonlarida bir ayoldan qon ketaverar edi. Ummu Salama u haqda Rasululloh ﷺdan fatvo soʻradi. Rasululloh ﷺ unga: «U bu (hol) yuz berishidan avval hayz koʻradigan kecha-kunduzlarining sonini va ularning oydagi miqdorini qarab chiqsin va shu (muddat) uchun namozni tark etsin. Oʻsha (muddat) oʻtib, namoz vaqti kirsa, gʻusl qilsin va mato bilan (avratini) bogʻlab, namoz oʻqisin», dedilar.Набий ﷺнинг завжалари Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ замонларида бир аёлдан қон кетаверар эди. Умму Салама у ҳақда Расулуллоҳ ﷺдан фатво сўради. Расулуллоҳ ﷺ унга: «У бу (ҳол) юз беришидан аввал ҳайз кўрадиган кеча-кундузларининг сонини ва уларнинг ойдаги миқдорини қараб чиқсин ва шу (муддат) учун намозни тарк этсин. Ўша (муддат) ўтиб, намоз вақти кирса, ғусл қилсин ва мато билан (авратини) боғлаб, намоз ўқисин», дедилар.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، غَلَبَنِي الدَّمُ، قَالَ : " اغْتَسِلِي وَصَلِّي "

Ummu Habiba (roziyallohu anho) aytdi: «Yo Rasululloh, qon meni yengib qoʻydi». U zot: «Gʻusl qil va namoz oʻqi», dedilar.Умму Ҳабиба (розияллоҳу анҳо) айтди: «Ё Расулуллоҳ, қон мени енгиб қўйди». У зот: «Ғусл қил ва намоз ўқи», дедилар.

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْهَاشِمِيُّ ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعْدِ بْنِ زُرَارَةَ ، أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، تَقُولُ : جَاءَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِنْتُ جَحْشٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَكَانَتْ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ، فَاشْتَكَتْ ذَلِكَ إِلَيْهِ، وَاسْتَفْتَتْهُ فِيهِ، فَقَالَ لَهَا : " إِنَّ هَذَا لَيْسَ بِالْحِيضَةِ، إِنَّمَا هَذَا عِرْقٌ، فَاغْتَسِلِي، ثُمَّ صَلِّي "، قَالَتْ عَائِشَةُ : وَكَانَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، وَتُصَلِّي، وَكَانَتْ تَجْلِسُ فِي الْمِرْكَنِ فَتَعْلُو حُمْرَةُ الدَّمِ الْمَاءَ، ثُمَّ تُصَلِّي

Amra bint Abdurrahmon ibn Saʼd ibn Zurora Nabiy ﷺning zavjalari Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdi: Ummu Habiba bint Jahsh Rasululloh ﷺning huzurlariga keldi — u yetti yil istihoza koʻrgan edi — va buni u zotga shikoyat qilib, bu haqda fatvo soʻradi. U zot unga: «Bu hayz emas, bu faqat bir tomirdir. Gʻusl qil, soʻng namoz oʻqi», dedilar. Oisha aytdi: Ummu Habiba har namoz uchun gʻusl qilib, namoz oʻqirdi. U togʻorada oʻtirar, qonning qizilligi suv yuzasiga chiqar, soʻng u namoz oʻqirdi.Амра бинт Абдурраҳмон ибн Саъд ибн Зурора Набий ﷺнинг завжалари Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келди — у етти йил истиҳоза кўрган эди — ва буни у зотга шикоят қилиб, бу ҳақда фатво сўради. У зот унга: «Бу ҳайз эмас, бу фақат бир томирдир. Ғусл қил, сўнг намоз ўқи», дедилар. Оиша айтди: Умму Ҳабиба ҳар намоз учун ғусл қилиб, намоз ўқирди. У тоғорада ўтирар, қоннинг қизиллиги сув юзасига чиқар, сўнг у намоз ўқирди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ كَانَتْ اسْتُحِيضَتْ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَأَمَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " بِالْغُسْلِ لِكُلِّ صَلَاةٍ، فَإِنْ كَانَتْ لَتَنْغَمِسُ فِي الْمِرْكَنِ، وَإِنَّهُ لَمَمْلُوءٌ مَاءً، ثُمَّ تَخْرُجُ مِنْهُ، وَإِنَّ الدَّمَ لَغَالِبهِ فَتُصَلِّي " ، أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ الْقَاسِمِ : " أَنَّهَا كَانَتْ بَادِيَةَ بِنْتَ غَيْلَانَ الثَّقَفِيَّةَ "، وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَن عَائِشَةَ ، قَالَتْ : إِنَّمَا هِيَ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو اسْتُحِيضَتْ، وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَمَرَهَا " بِالْغُسْلِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "، فَلَمَّا جَهَدَهَا ذَلِكَ، أَمَرَ " أَنْ تَجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍ، وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فِي غُسْلٍ وَاحِدٍ، وَتَغْتَسِلَ لِلصُّبْحِ "، أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ : " إِنَّمَا جَاءَ اخْتِلَافُهُمْ أَنَّهُنَّ ثَلَاثَتَهُنَّ عِنْدَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ : هِيَ أُمُّ حَبِيبَةَ ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ : هِيَ بَادِيَةُ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ : هِيَ سَهْلَةُ بِنْتُ سُهَيْلٍ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Ummu Habiba bint Jahsh Rasululloh ﷺ zamonlarida istihoza koʻrgan edi. Rasululloh ﷺ unga har namoz uchun gʻusl qilishni buyurdilar. U suvga toʻla togʻoraga shoʻngʻir, soʻng undan chiqar edi, qon esa (suvning) ustidan gʻolib kelardi; shundan keyin u namoz oʻqirdi. Bizga Ahmad ibn Xolid Muhammad ibn Ishoqdan, u Zuhriydan, u Qosimdan: «U Bodiya bint Gʻaylon as-Saqafiyya edi», deb xabar berdi. Yana (u) Abdurrahmon ibn al-Qosimdan, u otasidan, u Oisha (roziyallohu anho)dan: «U faqat Sahla bint Suhayl ibn Amr edi, u istihoza koʻrgandi. Rasululloh ﷺ unga har namoz vaqtida gʻusl qilishni buyurgan edilar; bu unga ogʻir kelgach, peshin bilan asrni bitta gʻusl bilan, shom bilan xuftonni bitta gʻusl bilan (qoʻshib oʻqishni), bomdod uchun esa (alohida) gʻusl qilishni buyurdilar», deb (rivoyat qildi). Bizga Ahmad ibn Xolid, unga Muhammad Saʼd ibn Ibrohimdan xabar berishicha, u shunday dedi: Ularning ixtilofi shundan kelib chiqqan: bu uch (ayol)ning uchovi ham Abdurrahmon ibn Avf (roziyallohu anhu)ning nikohida boʻlgan. Baʼzilar: «U Ummu Habiba», dedi; baʼzilar: «U Bodiya», dedi; baʼzilar esa: «U Sahla bint Suhayl», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Умму Ҳабиба бинт Жаҳш Расулуллоҳ ﷺ замонларида истиҳоза кўрган эди. Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз учун ғусл қилишни буюрдилар. У сувга тўла тоғорага шўнғир, сўнг ундан чиқар эди, қон эса (сувнинг) устидан ғолиб келарди; шундан кейин у намоз ўқирди. Бизга Аҳмад ибн Холид Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Зуҳрийдан, у Қосимдан: «У Бодия бинт Ғайлон ас-Сақафийя эди», деб хабар берди. Яна (у) Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан, у отасидан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «У фақат Саҳла бинт Суҳайл ибн Амр эди, у истиҳоза кўрганди. Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз вақтида ғусл қилишни буюрган эдилар; бу унга оғир келгач, пешин билан асрни битта ғусл билан, шом билан хуфтонни битта ғусл билан (қўшиб ўқишни), бомдод учун эса (алоҳида) ғусл қилишни буюрдилар», деб (ривоят қилди). Бизга Аҳмад ибн Холид, унга Муҳаммад Саъд ибн Иброҳимдан хабар беришича, у шундай деди: Уларнинг ихтилофи шундан келиб чиққан: бу уч (аёл)нинг учови ҳам Абдурраҳмон ибн Авф (розияллоҳу анҳу)нинг никоҳида бўлган. Баъзилар: «У Умму Ҳабиба», деди; баъзилар: «У Бодия», деди; баъзилар эса: «У Саҳла бинт Суҳайл», деди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى ، أَنَّ الْقَعْقَاعَ بْنَ حَكِيمٍ أَخْبَرَهُ، أَنَّهُ سَأَلَ سَعِيدًا عَنْ الْمُسْتَحَاضَةِ، فَقَالَ : يَا ابْنَ أَخِي، مَا بَقِيَ أَحَدٌ أَعْلَمُ بِهَذَا مِنِّي : " إِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ، فَلْتَدَعْ الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَلْتَغْتَسِلْ وَلْتُصَلِّ "

Qaʼqoʼ ibn Hakim xabar berishicha, u Said (ibn al-Musayyab)dan istihozali ayol haqida soʻradi. U: «Ey ukamning oʻgʻli, bu haqda mendan koʻra bilimdonroq kishi qolmagan: hayz kelsa, namozni tark etsin; ketsa, gʻusl qilib, namoz oʻqisin», dedi.Қаъқў ибн Ҳаким хабар беришича, у Саид (ибн ал-Мусайяб)дан истиҳозали аёл ҳақида сўради. У: «Эй укамнинг ўғли, бу ҳақда мендан кўра билимдонроқ киши қолмаган: ҳайз келса, намозни тарк этсин; кетса, ғусл қилиб, намоз ўқисин», деди.

أَخْبَرَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ عَمَّارٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا، ثُمَّ تَغْتَسِلُ ثُمَّ تَحْتَشِي وَتَسْتَثْفِرُ، ثُمَّ تُصَلِّي "، فَقَالَ الرَّجُلُ : وَإِنْ كَانَ يَسِيلُ؟ قَالَ : " وَإِنْ كَانَ يَسِيلُ مِثْلَ هَذَا الْمَثْعَبِ "

Ibn Abbos (roziyallohu anhu)dan istihozali ayol haqida (rivoyat qilinadi): «U hayz kunlarida namozni tark etadi, soʻng gʻusl qiladi, soʻng (paxta bilan) tiqadi va (mato bilan) bogʻlaydi, soʻng namoz oʻqiydi». Shunda bir kishi: «Agar oqib tursa ham-mi?» dedi. U: «Mana bu tarnov kabi oqib tursa ham», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу)дан истиҳозали аёл ҳақида (ривоят қилинади): «У ҳайз кунларида намозни тарк этади, сўнг ғусл қилади, сўнг (пахта билан) тиқади ва (мато билан) боғлайди, сўнг намоз ўқийди». Шунда бир киши: «Агар оқиб турса ҳам-ми?» деди. У: «Мана бу тарнов каби оқиб турса ҳам», деди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ ، قَالَ : كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا : " مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ قَوْلًا فِي الْمُسْتَحَاضَةِ، ثُمَّ رَخَّصَ بَعْدُ : أَتَتْهُ امْرَأَةٌ، فَقَالَتْ : أَدْخُلُ الْكَعْبَةَ وَأَنَا حَائِضٌ؟، قَالَ : نَعَمْ، وَإِنْ كُنْتِ تَثُجِّينَهُ ثَجًّا، اسْتَدْخِلِي، ثُمَّ اسْتَثْفِرِي، ثُمَّ ادْخُلِي "

Ammor ibn Abu Ammor aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) istihozali ayol haqida odamlarning eng qattiq soʻz aytadiganlaridan edi, soʻng keyinroq ruxsat berdi: uning oldiga bir ayol kelib: «Men hayzli holimda Kaʼbaga kiraymi?» dedi. U: «Ha, agar uni sharillatib oqizayotgan boʻlsang ham. (Paxta) solib ol, soʻng (mato bilan) bogʻlan, soʻng kiraver», dedi.Аммор ибн Абу Аммор айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) истиҳозали аёл ҳақида одамларнинг энг қаттиқ сўз айтадиганларидан эди, сўнг кейинроқ рухсат берди: унинг олдига бир аёл келиб: «Мен ҳайзли ҳолимда Каъбага кирайми?» деди. У: «Ҳа, агар уни шариллатиб оқизаётган бўлсанг ҳам. (Пахта) солиб ол, сўнг (мато билан) боғлан, сўнг киравер», деди.

أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ إِسْمَاعِيل بْنِ أَبِي خَالِدٍ ، عَنْ مُجَالِدٍ ، عَنْ عَامِرٍ ، عَنْ قَمِيرَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : سَأَلْتُهَا عَنْ الْمُسْتَحَاضَةِ، قَالَتْ : " تَنْتَظِرُ أَقْرَاءَهَا الَّتِي كَانَتْ تَتْرُكُ فِيهَا الصَّلَاةَ قَبْلَ ذَلِكَ، فَإِذَا كَانَ يَوْمُ طُهْرِهَا الَّذِي كَانَتْ تَطْهُرُ فِيهِ، اغْتَسَلَتْ، ثُمَّ تَوَضَّأَتْ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَصَلَّتْ " ، أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ مُعْتَمِرٍ ، عَنْ إِسْمَاعِيل ، عَنْ رَجُلٍ مِنْ حَيِّهِ ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ، مِثْلَ مَا قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا

Qamir aytdi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan istihozali ayol haqida soʻradim. U: «U ilgari namozni tark etib turgan hayz kunlarini kutadi. Poklanadigan kuni kelganda gʻusl qiladi, soʻng har namoz vaqtida tahorat olib, namoz oʻqiydi», dedi. Bizga Muso ibn Xolid Muʼtamirdan, u Ismoildan, u oʻz qabilasidan boʻlgan bir kishidan, u Abu Jaʼfardan Oisha (roziyallohu anho) aytgani kabi xabar berdi.Қамир айтди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан истиҳозали аёл ҳақида сўрадим. У: «У илгари намозни тарк этиб турган ҳайз кунларини кутади. Покланадиган куни келганда ғусл қилади, сўнг ҳар намоз вақтида таҳорат олиб, намоз ўқийди», деди. Бизга Мусо ибн Холид Муътамирдан, у Исмоилдан, у ўз қабиласидан бўлган бир кишидан, у Абу Жаъфардан Оиша (розияллоҳу анҳо) айтгани каби хабар берди.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل ، عَنْ عَامِرٍ ، عَنْ قَمِيرَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَنْتَظِرُ أَيَّامَهَا الَّتِي كَانَتْ تَتْرُكُ الصَّلَاةَ فِيهَا، فَإِذَا كَانَ يَوْمُ طُهْرِهَا الَّذِي كَانَتْ تَطْهُرُ فِيهِ، اغْتَسَلَتْ ثُمَّ تَوَضَّأَتْ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَصَلَّتْ "

Qamir Oisha (roziyallohu anho)dan istihozali ayol haqida (rivoyat qildi): «U ilgari namozni tark etib turgan kunlarini kutadi. Poklanadigan kuni kelganda gʻusl qiladi, soʻng har namoz vaqtida tahorat olib, namoz oʻqiydi».Қамир Оиша (розияллоҳу анҳо)дан истиҳозали аёл ҳақида (ривоят қилди): «У илгари намозни тарк этиб турган кунларини кутади. Покланадиган куни келганда ғусл қилади, сўнг ҳар намоз вақтида таҳорат олиб, намоз ўқийди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ جَدِّهِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ حَيْضِهَا فِي كُلِّ شَهْرٍ، فَإِذَا كَانَ عِنْدَ انْقِضَائِهَا، اغْتَسَلَتْ، وَصَلَّتْ، وَصَامَتْ، وَتَوَضَّأَتْ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "

Adiy ibn Sobitning bobosi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Istihozali ayol har oyda hayz kunlarida namozni tark etadi; (hayzi) tugagach, gʻusl qiladi, namoz oʻqiydi, roʻza tutadi va har namoz vaqtida tahorat oladi», dedilar.Адий ибн Собитнинг бобоси (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Истиҳозали аёл ҳар ойда ҳайз кунларида намозни тарк этади; (ҳайзи) тугагач, ғусл қилади, намоз ўқийди, рўза тутади ва ҳар намоз вақтида таҳорат олади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ كَثِيرٍ ، وَحَفْصٍ ، عَنْ الْحَسَنِ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ الَّتِي تَعْرِفُ أَيَّامَ حَيْضَتِهَا إِذَا طُلِّقَتْ فَيَطُولُ بِهَا الدَّمُ : " فَإِنَّهَا تَعْتَدُّ قَدْرَ أَقْرَائِهَا ثَلَاثَ حِيَضٍ، وَفِي الصَّلَاةِ إِذَا جَاءَ وَقْتُ الْحَيْضِ فِي كُلِّ شَهْرٍ، أَمْسَكَتْ عَنْ الصَّلَاةِ "

Hasan (al-Basriy) hayz kunlarini biladigan, taloq qilingandan keyin qoni uzoq davom etib ketgan istihozali ayol haqida shunday dedi: «U hayz muddati boʻyicha, uch hayz (miqdorida) idda oʻtiradi. Namozga kelsak, har oyda hayz vaqti kelganda namozdan toʻxtaydi».Ҳасан (ал-Басрий) ҳайз кунларини биладиган, талоқ қилингандан кейин қони узоқ давом этиб кетган истиҳозали аёл ҳақида шундай деди: «У ҳайз муддати бўйича, уч ҳайз (миқдорида) идда ўтиради. Намозга келсак, ҳар ойда ҳайз вақти келганда намоздан тўхтайди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، قَالَ : قُلْتُ لِقَتَادَةَ : " امْرَأَةٌ كَانَ حَيْضُهَا مَعْلُومًا، فَزَادَتْ عَلَيْهِ خَمْسَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَرْبَعَةَ أَيَّامٍ، أَوْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ؟، قَالَ : تُصَلِّي، قُلْتُ : يَوْمَيْنِ؟، قَالَ : ذَاكَ مِنْ حَيْضِهَا "، وَسَأَلْتُ ابْنَ سِيرِينَ ، قَالَ : " النِّسَاءُ أَعْلَمُ بِذَلِكَ "

Muʼtamir otasidan (rivoyat qildi): Men Qatodaga: «Hayzi maʼlum boʻlgan bir ayolning (hayzi) undan besh kun, yoki toʻrt kun, yoki uch kun oshib ketsa (nima qiladi)?» dedim. U: «Namoz oʻqiydi», dedi. Men: «Ikki kun boʻlsa-chi?» dedim. U: «U uning hayzidandir», dedi. Men Ibn Siyrindan ham soʻradim, u: «Buni ayollar yaxshiroq biladi», dedi.Муътамир отасидан (ривоят қилди): Мен Қатодага: «Ҳайзи маълум бўлган бир аёлнинг (ҳайзи) ундан беш кун, ёки тўрт кун, ёки уч кун ошиб кетса (нима қилади)?» дедим. У: «Намоз ўқийди», деди. Мен: «Икки кун бўлса-чи?» дедим. У: «У унинг ҳайзидандир», деди. Мен Ибн Сийриндан ҳам сўрадим, у: «Буни аёллар яхшироқ билади», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ الْحَسَنِ فِي الْمَرْأَةِ تَرَى الدَّمَ أَيَّامَ طُهْرِهَا، قَالَ : " أَرَى أَنْ تَغْتَسِلَ وَتُصَلِّيَ "

Hasan (al-Basriy)dan poklik kunlarida qon koʻrgan ayol haqida (soʻralganda), u: «Men uning gʻusl qilib, namoz oʻqishi (kerak) deb bilaman», dedi.Ҳасан (ал-Басрий)дан поклик кунларида қон кўрган аёл ҳақида (сўралганда), у: «Мен унинг ғусл қилиб, намоз ўқиши (керак) деб биламан», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَهْرَامَ ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ ، قَالَ : سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ الْمَرْأَةِ تُسْتَحَاضُ؟، قَالَ : " تَنْتَظِرُ قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحِيضُ، فَلْتُحَرِّمْ الصَّلَاةَ، ثُمَّ لِتَغْتَسِلْ، وَلْتُصَلِّ حَتَّى إِذَا كَانَ أَوَانُهَا الَّذِي تَحِيضُ فِيهِ، فَلْتُحَرِّمْ الصَّلَاةَ ثُمَّ لِتَغْتَسِلْ، فَإِنَّمَا ذَاكَ مِنْ الشَّيْطَانِ يُرِيدُ أَنْ يُكْفِرَ إِحْدَاهُنَّ "

Shahr ibn Havshab aytdi: Ibn Abbosdan istihoza koʻradigan ayol haqida soʻraldi. U: «U ilgari hayz koʻrib turgan miqdorni kutadi va namozni oʻziga harom qilsin (tark etsin), soʻng gʻusl qilib, namoz oʻqiyversin. Hayz koʻradigan vaqti kelganda esa yana namozni oʻziga harom qilsin, soʻng gʻusl qilsin. Chunki bu shaytondandir — u ulardan birini kufrga solmoqchi boʻladi», dedi.Шаҳр ибн Ҳавшаб айтди: Ибн Аббосдан истиҳоза кўрадиган аёл ҳақида сўралди. У: «У илгари ҳайз кўриб турган миқдорни кутади ва намозни ўзига ҳаром қилсин (тарк этсин), сўнг ғусл қилиб, намоз ўқийверсин. Ҳайз кўрадиган вақти келганда эса яна намозни ўзига ҳаром қилсин, сўнг ғусл қилсин. Чунки бу шайтондандир — у улардан бирини куфрга солмоқчи бўлади», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاق ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ أَبِي جَعْفَرٍ ، أَنَّهُ قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا، ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَحْتَشِي كُرْسُفًا، وَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "

Muhammad ibn Ali Abu Jaʼfar istihozali ayol haqida shunday dedi: «U hayz kunlarida namozni tark etadi, soʻng gʻusl qiladi va paxta bilan (oʻzini) tiqadi hamda har namoz vaqtida tahorat oladi».Муҳаммад ибн Али Абу Жаъфар истиҳозали аёл ҳақида шундай деди: «У ҳайз кунларида намозни тарк этади, сўнг ғусл қилади ва пахта билан (ўзини) тиқади ҳамда ҳар намоз вақтида таҳорат олади».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ فِرَاسٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ قَمِيرَ امْرَأَةِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَجْلِسُ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا، ثُمَّ تَغْتَسِلُ غُسْلًا وَاحِدًا، وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ "

Masruqning zavjasi Qamir Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qildi: U: «Istihozali ayol hayz kunlari (namozdan) oʻtiradi, soʻng bir marta gʻusl qiladi va har namoz uchun tahorat oladi», dedi.Масруқнинг завжаси Қамир Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилди: У: «Истиҳозали аёл ҳайз кунлари (намоздан) ўтиради, сўнг бир марта ғусл қилади ва ҳар намоз учун таҳорат олади», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ ، قَالَ : اسْتُحِيضَتْ امْرَأَةٌ مِنْ آلِ أَنَسٍ فَأَمَرُونِي، فَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ، فَقَالَ : " أَمَّا مَا رَأَتْ الدَّمَ الْبَحْرَانِيَّ، فَلَا تُصَلِّي، فَإِذَا رَأَتْ الطُّهْرَ وَلَوْ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، فَلْتَغْتَسِلْ وَلْتُصَلِّ "

Anas ibn Siyrin aytdi: Anasning oilasidan bir ayol istihoza koʻrdi va ular menga (soʻrashni) buyurishdi. Men Ibn Abbosdan soʻradim. U: «U quyuq qizil qonni koʻrib turar ekan, namoz oʻqimaydi; kunduzning bir soatida boʻlsa ham poklikni koʻrsa, gʻusl qilib, namoz oʻqisin», dedi.Анас ибн Сийрин айтди: Анаснинг оиласидан бир аёл истиҳоза кўрди ва улар менга (сўрашни) буюришди. Мен Ибн Аббосдан сўрадим. У: «У қуюқ қизил қонни кўриб турар экан, намоз ўқимайди; кундузнинг бир соатида бўлса ҳам покликни кўрса, ғусл қилиб, намоз ўқисин», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ ، قَالَ : كَانَتْ أُمُّ وَلَدٍ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ اسْتُحِيضَتْ، فَأَمَرُونِي أَنْ أَسْتَفْتِيَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا فَسَأَلْتُهُ، فَقَالَ : " إِذَا رَأَتْ الدَّمَ الْبَحْرَانِيَّ، فَلَا تُصَلِّي، فَإِذَا رَأَتْ الطُّهْرَ، فَلْتَغْتَسِلْ وَلْتُصَلِّ "

Anas ibn Siyrin aytdi: Anas ibn Molikning ummi validi istihoza koʻrgan edi, ular menga Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan fatvo soʻrashni buyurishdi. Men undan soʻradim, u: «Quyuq qizil qonni koʻrsa, namoz oʻqimaydi; poklikni koʻrsa, gʻusl qilib, namoz oʻqisin», dedi.Анас ибн Сийрин айтди: Анас ибн Моликнинг умми валиди истиҳоза кўрган эди, улар менга Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан фатво сўрашни буюришди. Мен ундан сўрадим, у: «Қуюқ қизил қонни кўрса, намоз ўқимайди; покликни кўрса, ғусл қилиб, намоз ўқисин», деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ نُصَيْرٍ ، حَدَّثَنَا قُرَّةُ ، عَنْ الضَّحَّاكِ : أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْهُ، فَقَالَتْ : إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ، فَقَالَ : " إِذَا رَأَيْتِ دَمًا عَبِيطًا، فَأَمْسِكِي أَيَّامَ أَقْرَائِكِ "

Zahhokdan (rivoyat qilinadiki), bir ayol undan soʻrab: «Men istihoza koʻradigan ayolman», dedi. U: «Agar quyuq (yangi) qon koʻrsang, hayz kunlaringda (namozdan) toʻxtab tur», dedi.Заҳҳокдан (ривоят қилинадики), бир аёл ундан сўраб: «Мен истиҳоза кўрадиган аёлман», деди. У: «Агар қуюқ (янги) қон кўрсанг, ҳайз кунларингда (намоздан) тўхтаб тур», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَجْلِسُ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا، ثُمَّ تَغْتَسِلُ لِلظُّهْرِ وَالْعَصْرِ غُسْلًا وَاحِدًا، وَتُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلُ الْعِشَاءَ وَذَلِكَ فِي وَقْتِ الْعِشَاءِ، وَلِلْفَجْرِ غُسْلًا وَاحِدًا، وَلَا تَصُومُ، وَلَا يَأْتِيهَا زَوْجُهَا، وَلَا تَمَسُّ الْمُصْحَفَ "

Ibrohim aytdi: «Istihozali ayol hayz kunlari (namozdan) oʻtiradi, soʻng peshin va asr uchun bir marta gʻusl qiladi, shomni kechiktirib, xuftonni erta oʻqiydi — bu xufton vaqtida boʻladi — va bomdod uchun bir marta (gʻusl qiladi). U roʻza tutmaydi, eri unga yaqinlik qilmaydi va mushafga qoʻl tegizmaydi».Иброҳим айтди: «Истиҳозали аёл ҳайз кунлари (намоздан) ўтиради, сўнг пешин ва аср учун бир марта ғусл қилади, шомни кечиктириб, хуфтонни эрта ўқийди — бу хуфтон вақтида бўлади — ва бомдод учун бир марта (ғусл қилади). У рўза тутмайди, эри унга яқинлик қилмайди ва мушафга қўл тегизмайди».

أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ ، حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا يَقُولُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَغْتَسِلُ غُسْلًا وَاحِدًا لِلظُّهْرِ وَالْعَصْرِ، وَغُسْلًا لِلْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ "، وَكَانَ يَقُولُ : " تُؤَخِّرُ الظُّهْرَ وَتُعَجِّلُ الْعَصْرَ وَتُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلُ الْعِشَاءَ "

Ato aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) istihozali ayol haqida: «U peshin va asr uchun bir marta gʻusl qiladi, shom va xufton uchun (yana) bir gʻusl qiladi», der edi. Yana u: «U peshinni kechiktiradi va asrni erta oʻqiydi, shomni kechiktiradi va xuftonni erta oʻqiydi», der edi.Ато айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) истиҳозали аёл ҳақида: «У пешин ва аср учун бир марта ғусл қилади, шом ва хуфтон учун (яна) бир ғусл қилади», дер эди. Яна у: «У пешинни кечиктиради ва асрни эрта ўқийди, шомни кечиктиради ва хуфтонни эрта ўқийди», дер эди.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْأَسْوَدِ ، عَنْ مُجَاهِدٍ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا خَلَفَتْ قُرُوءُهَا : " فَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْعَصْرِ تَوَضَّأَتْ وُضُوءًا سَابِغًا ثُمَّ لِتَأْخُذْ ثَوْبًا، فَلْتَسْتَثْفِرْ بِهِ، ثُمَّ لِتُصَلِّ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا، ثُمَّ لِتَفْعَلْ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ لِتُصَلِّ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا، ثُمَّ لِتَفْعَلْ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ تُصَلِّي الصُّبْحَ "

Mujohid hayz kunlari oʻtib ketgan istihozali ayol haqida shunday dedi: «Asr (vaqti) boʻlganda, u mukammal tahorat qilsin, soʻng bir mato olib, u bilan (avratini) bogʻlasin, soʻng peshin bilan asrni qoʻshib oʻqisin. Keyin yana shunday qilsin va shom bilan xuftonni qoʻshib oʻqisin. Soʻng yana shunday qilsin va bomdodni oʻqisin».Мужоҳид ҳайз кунлари ўтиб кетган истиҳозали аёл ҳақида шундай деди: «Аср (вақти) бўлганда, у мукаммал таҳорат қилсин, сўнг бир мато олиб, у билан (авратини) боғласин, сўнг пешин билан асрни қўшиб ўқисин. Кейин яна шундай қилсин ва шом билан хуфтонни қўшиб ўқисин. Сўнг яна шундай қилсин ва бомдодни ўқисин».

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ ، عَنْ عَطَاءٍ ، وَسَعِيدٍ ، وَعِكْرِمَةَ ، قَالُوا : فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَغْتَسِلُ كُلَّ يَوْمٍ لِصَلَاةِ الْأُولَى وَالْعَصْرِ، فَتُصَلِّيهِمَا، وَتَغْتَسِلُ لِلْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ فَتُصَلِّيهِمَا، وَتَغْتَسِلُ لِصَلَاةِ الْغَدَاةِ "

Ato, Said va Ikrima istihozali ayol haqida: «U har kuni peshin va asr namozi uchun gʻusl qilib, ikkovini oʻqiydi, shom va xufton uchun gʻusl qilib, ikkovini oʻqiydi va bomdod namozi uchun (yana) gʻusl qiladi», dedilar.Ато, Саид ва Икрима истиҳозали аёл ҳақида: «У ҳар куни пешин ва аср намози учун ғусл қилиб, икковини ўқийди, шом ва хуфтон учун ғусл қилиб, икковини ўқийди ва бомдод намози учун (яна) ғусл қилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ ، حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ، ثُمَّ تَجْمَعُ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ، فَإِنْ رَأَتْ شَيْئًا اغْتَسَلَتْ وَجَمَعَتْ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ "

Abdulloh ibn Shaddod aytdi: «Istihozali ayol gʻusl qiladi, soʻng peshin bilan asrni qoʻshib oʻqiydi. Agar biror narsa koʻrsa, gʻusl qilib, shom bilan xuftonni qoʻshib oʻqiydi».Абдуллоҳ ибн Шаддод айтди: «Истиҳозали аёл ғусл қилади, сўнг пешин билан асрни қўшиб ўқийди. Агар бирор нарса кўрса, ғусл қилиб, шом билан хуфтонни қўшиб ўқийди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ سُمَيٍّ ، قَالَ : سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ عَنْ الْمُسْتَحَاضَةِ، فَقَالَ : " تَجْلِسُ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا، وَتَغْتَسِلُ مِنْ الظُّهْرِ إِلَى الظُّهْرِ، وَتَسْتَذْفِرُ بِثَوْبٍ، وَيَأْتِيهَا زَوْجُهَا، وَتَصُومُ "، فَقُلْتُ : عَمَّنْ هَذَا؟ فَأَخَذَ الْحَصَا

Sumayy aytdi: Men Said ibn al-Musayyabdan istihozali ayol haqida soʻradim. U: «U hayz kunlari (namozdan) oʻtiradi, bir peshindan keyingi peshingacha gʻusl qiladi va mato bilan (avratini) bogʻlaydi; eri unga yaqinlik qiladi va u roʻza tutadi», dedi. Men: «Bu kimdan (rivoyat qilinadi)?» dedim. Shunda u shagʻal (toshchalar)ni olib qoʻydi.Сумайй айтди: Мен Саид ибн ал-Мусайябдан истиҳозали аёл ҳақида сўрадим. У: «У ҳайз кунлари (намоздан) ўтиради, бир пешиндан кейинги пешингача ғусл қилади ва мато билан (авратини) боғлайди; эри унга яқинлик қилади ва у рўза тутади», деди. Мен: «Бу кимдан (ривоят қилинади)?» дедим. Шунда у шағал (тошчалар)ни олиб қўйди.

أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، قَالَ : " تَغْتَسِلُ مِنْ ظُهْرٍ إِلَى ظُهْرٍ، وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ، فَإِنْ غَلَبَهَا الدَّمُ اسْتَثْفَرَتْ "، وَكَانَ الْحَسَنُ يَقُولُ ذَلِكَ

Said ibn al-Musayyab aytdi: «U bir peshindan keyingi peshingacha gʻusl qiladi va har namoz uchun tahorat oladi. Agar qon uni yengib ketsa, mato bilan (avratini) bogʻlab oladi». Hasan ham shunday der edi.Саид ибн ал-Мусайяб айтди: «У бир пешиндан кейинги пешингача ғусл қилади ва ҳар намоз учун таҳорат олади. Агар қон уни енгиб кетса, мато билан (авратини) боғлаб олади». Ҳасан ҳам шундай дер эди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا يَحْيَى ، أَنَّ سُمَيًّا مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ أَخْبَرَهُ، أَنَّ الْقَعْقَاعَ بْنَ حَكِيمٍ، وَزَيْدَ بْنَ أَسْلَمَ أَرْسَلَاهُ إِلَى سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ يَسْأَلُهُ كَيْفَ تَغْتَسِلُ الْمُسْتَحَاضَةُ؟، فَقَالَ سَعِيدٌ : " تَغْتَسِلُ مِنْ الظُّهْرِ إِلَى مِثْلِهَا مِنْ الْغَدِ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ، فَإِنْ غَلَبَهَا الدَّمُ اسْتَثْفَرَتْ، وَتَوَضَّأَتْ لِكُلِّ صَلَاةٍ، وَصَلَّتْ "

Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishomning mavlosi Sumayy xabar berishicha, Qaʼqoʼ ibn Hakim va Zayd ibn Aslam uni Said ibn al-Musayyabning oldiga, istihoza koʻrgan ayol qanday gʻusl qiladi, deb soʻrash uchun yubordilar. Shunda Said: «U Zuhrdan ertasi kunning shu vaqtigacha, Zuhr namozi uchun gʻusl qiladi. Agar qon uni yengib ketsa, avrat joyini bogʻlab oladi, har namozga tahorat oladi va namoz oʻqiydi», dedi.Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис ибн Ҳишомнинг мавлоси Сумайй хабар беришича, Қаъқў ибн Ҳаким ва Зайд ибн Аслам уни Саид ибн ал-Мусайябнинг олдига, истиҳоза кўрган аёл қандай ғусл қилади, деб сўраш учун юбордилар. Шунда Саид: «У Зуҳрдан эртаси куннинг шу вақтигача, Зуҳр намози учун ғусл қилади. Агар қон уни енгиб кетса, аврат жойини боғлаб олади, ҳар намозга таҳорат олади ва намоз ўқийди», деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ مُعْتَمِرٍ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ الْحَسَنِ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَغْتَسِلُ مِنْ صَلَاةِ الظُّهْرِ إِلَى صَلَاةِ الظُّهْرِ مِنْ الْغَدِ "

Hasandan istihozali ayol haqida rivoyat qilinadi: «U Zuhr namozidan ertasi kungi Zuhr namozigacha gʻusl qiladi».Ҳасандан истиҳозали аёл ҳақида ривоят қилинади: «У Зуҳр намозидан эртаси кунги Зуҳр намозигача ғусл қилади».

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ حَيْضِهَا مِنْ الشَّهْرِ، ثُمَّ تَغْتَسِلُ مِنْ الظُّهْرِ إِلَى الظُّهْرِ، وَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ، وَتَصُومُ وَتُصَلِّي، وَيَأْتِيهَا زَوْجُهَا " ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ مَنْصُورٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، وَعَطَاءٍ مثل ذلك

Hasan aytdi: «Istihozali ayol oyning hayzi kunlarida namozni tark qiladi, soʻng Zuhrdan Zuhrgacha gʻusl qiladi, har namoz oldidan tahorat oladi, roʻza tutadi va namoz oʻqiydi, eri unga yaqinlik qiladi». Hammod Abbod ibn Mansurdan, u Hasan va Atodan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Ҳасан айтди: «Истиҳозали аёл ойнинг ҳайзи кунларида намозни тарк қилади, сўнг Зуҳрдан Зуҳргача ғусл қилади, ҳар намоз олдидан таҳорат олади, рўза тутади ва намоз ўқийди, эри унга яқинлик қилади». Ҳаммод Аббод ибн Мансурдан, у Ҳасан ва Атодан шунга ўхшашини ривоят қилди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ دَاوُدَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ قَمِيرَ امْرَأَةِ مَسْرُوقٍ : أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَغْتَسِلُ كُلَّ يَوْمٍ مَرَّةً "

Masruqning xotini Qamirdan rivoyat qilinadi: Oisha (roziyallohu anho) istihozali ayol haqida: «U har kuni bir marta gʻusl qiladi», dedi.Масруқнинг хотини Қамирдан ривоят қилинади: Оиша (розияллоҳу анҳо) истиҳозали аёл ҳақида: «У ҳар куни бир марта ғусл қилади», деди.

أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مَعْرُوفٍ ، عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ ، عَنْ نَافِعٍ ، عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَغْتَسِلُ مِنْ ظُهْرٍ إِلَى ظُهْرٍ " ، قَالَ مَرْوَانُ : وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ

Nofeʼdan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhu) istihozali ayol haqida: «U Zuhrdan Zuhrgacha gʻusl qiladi», der edi. Marvon aytdi: bu Avzoiyning ham soʻzidir.Нофеъдан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳу) истиҳозали аёл ҳақида: «У Зуҳрдан Зуҳргача ғусл қилади», дер эди. Марвон айтди: бу Авзоийнинг ҳам сўзидир.

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ كُلَّ يَوْمٍ عِنْدَ صَلَاةِ الْأُولَى "

Said ibn al-Musayyab aytdi: «Istihozali ayol har kuni birinchi namoz vaqtida gʻusl qiladi».Саид ибн ал-Мусайяб айтди: «Истиҳозали аёл ҳар куни биринчи намоз вақтида ғусл қилади».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا عَتَّابٌ هُوَ ابْنُ بَشِيرٍ الْجَزَرِيُّ ، عَنْ خُصَيْفٍ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " لَمْ يَرَ بَأْسًا أَنْ يَأْتِيَهَا زَوْجُهَا "

Ikrimadan rivoyat qilinadi: Ibn Abbos (roziyallohu anhu) istihozali ayol haqida: eri unga yaqinlik qilishida hech qanday zarar koʻrmadi.Икримадан ривоят қилинади: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу) истиҳозали аёл ҳақида: эри унга яқинлик қилишида ҳеч қандай зарар кўрмади.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ سَالِمٍ الْأَفْطَسِ ، قَالَ : سُئِلَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ : أَتُجَامَعُ الْمُسْتَحَاضَةُ؟ ، فَقَالَ : " الصَّلَاةُ أَعْظَمُ مِنْ الْجِمَاعِ "

Solim al-Aftas aytdi: Said ibn Jubayrdan: istihozali ayolga yaqinlik qilinadimi, deb soʻralganda, u: «Namoz jimoʼdan ulugʻroqdir», dedi.Солим ал-Афтас айтди: Саид ибн Жубайрдан: истиҳозали аёлга яқинлик қилинадими, деб сўралганда, у: «Намоз жимўдан улуғроқдир», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ سُمَيٍّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، قَالَ : " يَأْتِيهَا زَوْجُهَا "

Sumayydan rivoyat qilinadi: Said ibn al-Musayyab: «Eri unga yaqinlik qiladi», dedi.Сумаййдан ривоят қилинади: Саид ибн ал-Мусайяб: «Эри унга яқинлик қилади», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ الْحَسَنِ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ، قَالَ : " يَغْشَاهَا زَوْجُهَا "

Yunusdan rivoyat qilinadi: Hasan istihozali ayol haqida: «Eri unga yaqinlik qiladi», dedi.Юнусдан ривоят қилинади: Ҳасан истиҳозали аёл ҳақида: «Эри унга яқинлик қилади», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " يَغْشَاهَا زَوْجُهَا وَإِنْ قَطَرَ الدَّمُ عَلَى الْحَصِيرِ "

Abdulloh ibn Muslimdan rivoyat qilinadi: Said ibn Jubayr istihozali ayol haqida: «Eri unga yaqinlik qiladi, garchi boʻyraga qon tomsa ham», dedi.Абдуллоҳ ибн Муслимдан ривоят қилинади: Саид ибн Жубайр истиҳозали аёл ҳақида: «Эри унга яқинлик қилади, гарчи бўйрага қон томса ҳам», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، قَالَ : قِيلَ لِبَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، إِنَّ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ، يَقُولُ : " إِنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ لَا يَغْشَاهَا زَوْجُهَا "، قَالَ بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ : " الصَّلَاةُ أَعْظَمُ حُرْمَةً يَغْشَاهَا زَوْجُهَا "

Humayd aytdi: Bakr ibn Abdullohga: Hajjoj ibn Yusuf: «Istihozali ayolga eri yaqinlik qilmaydi», deydi, deyildi. Shunda Bakr ibn Abdulloh al-Muzaniy: «Namozning hurmati undan ulugʻroqdir, eri unga yaqinlik qiladi», dedi.Ҳумайд айтди: Бакр ибн Абдуллоҳга: Ҳажжож ибн Юсуф: «Истиҳозали аёлга эри яқинлик қилмайди», дейди, дейилди. Шунда Бакр ибн Абдуллоҳ ал-Музаний: «Намознинг ҳурмати ундан улуғроқдир, эри унга яқинлик қилади», деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " يَأْتِيهَا زَوْجُهَا "

Humayddan rivoyat qilinadi: Hasan: «Eri unga yaqinlik qiladi», dedi.Ҳумайддан ривоят қилинади: Ҳасан: «Эри унга яқинлик қилади», деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " يُجَامِعُهَا زَوْجُهَا، تَدَعُ الصَّلَاةَ أَيَّامَ حَيْضِهَا، فَإِذَا حَلَّتْ لَهَا الصَّلَاةُ، فَلْيَطَأْهَا "

Ato istihozali ayol haqida: «Eri unga jimoʼ qiladi. U hayzi kunlarida namozni tark qiladi, namoz unga halol boʻlganda esa eri unga yaqinlik qilaversin», dedi.Ато истиҳозали аёл ҳақида: «Эри унга жимў қилади. У ҳайзи кунларида намозни тарк қилади, намоз унга ҳалол бўлганда эса эри унга яқинлик қилаверсин», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ زُرْعَةَ الْخَارِفِيُّ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ يُجَامِعُهَا زَوْجُهَا "

Shaʼbiydan rivoyat qilinadi: Ali (roziyallohu anhu): «Istihozali ayolga eri jimoʼ qiladi», dedi.Шаъбийдан ривоят қилинади: Али (розияллоҳу анҳу): «Истиҳозали аёлга эри жимў қилади», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، وَالْحَسَنِ ، وَعَطَاءٍ ، قَالُوا فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي، وَتَصُومُ رَمَضَانَ، وَيَغْشَاهَا زَوْجُهَا "

Qatodadan rivoyat qilinadi: Said ibn al-Musayyab, Hasan va Ato istihozali ayol haqida: «U gʻusl qiladi va namoz oʻqiydi, Ramazon roʻzasini tutadi, eri unga yaqinlik qiladi», dedilar.Қатодадан ривоят қилинади: Саид ибн ал-Мусайяб, Ҳасан ва Ато истиҳозали аёл ҳақида: «У ғусл қилади ва намоз ўқийди, Рамазон рўзасини тутади, эри унга яқинлик қилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ حَفْصٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : كَانَ يَقُولُ : الْمُسْتَحَاضَةُ لَا يَغْشَاهَا زَوْجُهَا، قَالَ أَبُو النُّعْمَانِ : قَالَ لِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ : " لَا أَعْلَمُ أَحَدًا قَالَ هَذَا عَنْ الْحَسَنِ "

Hafsdan rivoyat qilinadi: Hasan: istihozali ayolga eri yaqinlik qilmaydi, der edi. Abu Nuʼmon aytdi: Yahyo ibn Said al-Qatton menga: «Men Hasandan buni aytgan birortasini bilmayman», dedi.Ҳафсдан ривоят қилинади: Ҳасан: истиҳозали аёлга эри яқинлик қилмайди, дер эди. Абу Нуъмон айтди: Яҳё ибн Саид ал-Қаттон менга: «Мен Ҳасандан буни айтган бирортасини билмайман», деди.

أَخْبَرَنَا عَفَّانُ ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، عَنْ خَالِدٍ ، قَالَ : " كَانَ مُحَمَّدٌ يَكْرَهُ أَنْ يَغْشَى الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ وَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Xoliddan rivoyat qilinadi: «Muhammad kishining istihozali xotiniga yaqinlik qilishini yoqtirmas edi».Холиддан ривоят қилинади: «Муҳаммад кишининг истиҳозали хотинига яқинлик қилишини ёқтирмас эди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ لَا يَأْتِيهَا زَوْجُهَا، وَلَا تَصُومُ ، وَلَا تَمَسُّ الْمُصْحَفَ "

Mansurdan rivoyat qilinadi: Ibrohim: «Istihozali ayolga eri yaqinlik qilmaydi, u roʻza ham tutmaydi va mushafga qoʻl tegizmaydi», dedi.Мансурдан ривоят қилинади: Иброҳим: «Истиҳозали аёлга эри яқинлик қилмайди, у рўза ҳам тутмайди ва мушафга қўл тегизмайди», деди.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الْأَعْوَرُ ، عَنْ شُعْبَةَ ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ قَمِيرَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، قَالَتْ : " الْمُسْتَحَاضَةُ لَا يَأْتِيهَا زَوْجُهَا "

Qamirdan rivoyat qilinadi: Oisha (roziyallohu anho): «Istihozali ayolga eri yaqinlik qilmaydi», dedi.Қамирдан ривоят қилинади: Оиша (розияллоҳу анҳо): «Истиҳозали аёлга эри яқинлик қилмайди», деди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ الْحَارِثِ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : كَانَ يُقَالُ : " الْمُسْتَحَاضَةُ لَا تُجَامَعُ، وَلَا تَصُومُ، وَلَا تَمَسُّ الْمُصْحَفَ، إِنَّمَا رُخِّصَ لَهَا فِي الصَّلَاةِ "، قَالَ يَزِيدُ : " يُجَامِعُهَا زَوْجُهَا، وَيَحِلُّ لَهَا مَا يَحِلُّ لِلطَّاهِرِ "

Mansurdan rivoyat qilinadi: Ibrohim aytdi: «Istihozali ayolga jimoʼ qilinmaydi, u roʻza tutmaydi va mushafga qoʻl tegizmaydi, unga faqat namozda ruxsat berilgan», deyilar edi. Yazid aytdi: «Eri unga jimoʼ qiladi va pok ayolga halol boʻlgan narsa unga ham halol boʻladi».Мансурдан ривоят қилинади: Иброҳим айтди: «Истиҳозали аёлга жимў қилинмайди, у рўза тутмайди ва мушафга қўл тегизмайди, унга фақат намозда рухсат берилган», дейилар эди. Язид айтди: «Эри унга жимў қилади ва пок аёлга ҳалол бўлган нарса унга ҳам ҳалол бўлади».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " تُمْسِكُ الْمَرْأَةُ عَنْ الصَّلَاةِ فِي حَيْضِهَا سَبْعًا، فَإِنْ طَهُرَتْ، فَذَاكَ، وَإِلَّا أَمْسَكَتْ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْعَشْرَةَ، فَإِنْ طَهُرَتْ، فَذَاكَ، وَإِلَّا اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ، وَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Yunusdan rivoyat qilinadi: Hasan aytdi: «Ayol hayzida yetti kun namozdan toʻxtaydi. Agar poklansa — shu. Boʻlmasa, oʻngacha boʻlgan muddat toʻxtaydi. Agar poklansa — shu. Boʻlmasa, gʻusl qilib namoz oʻqiydi va u istihozali boʻladi».Юнусдан ривоят қилинади: Ҳасан айтди: «Аёл ҳайзида етти кун намоздан тўхтайди. Агар покланса — шу. Бўлмаса, ўнгача бўлган муддат тўхтайди. Агар покланса — шу. Бўлмаса, ғусл қилиб намоз ўқийди ва у истиҳозали бўлади».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ الرَّبِيعِ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " الْحَيْضُ عَشْرَةٌ، فَمَا زَادَ فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "، وقَالَ عَطَاءٌ : " الْحَيْضُ خَمْسَ عَشْرَةَ "

Rabiʼdan rivoyat qilinadi: Hasan: «Hayz oʻn kundir, undan ortigʻida u istihozali boʻladi», dedi. Ato esa: «Hayz oʻn besh kundir», dedi.Рабиъдан ривоят қилинади: Ҳасан: «Ҳайз ўн кундир, ундан ортиғида у истиҳозали бўлади», деди. Ато эса: «Ҳайз ўн беш кундир», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الْجَلْدِ بْنِ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي إِيَاسٍ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : " الْحَيْضُ عَشْرَةٌ فَمَا زَادَ فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Abu Iyos Muoviya ibn Qurradan rivoyat qilinadi: Anas ibn Molik: «Hayz oʻn kundir, undan ortigʻida u istihozali boʻladi», dedi.Абу Иёс Муовия ибн Қуррадан ривоят қилинади: Анас ибн Молик: «Ҳайз ўн кундир, ундан ортиғида у истиҳозали бўлади», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ ثَابِتٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ : " الْحَيْضُ إِلَى ثَلَاثَ عَشْرَةَ، فَمَا زَادَ فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Muhammad ibn Zayddan rivoyat qilinadi: Said ibn Jubayr: «Hayz oʻn uch kungacha, undan ortigʻida u istihozali boʻladi», dedi.Муҳаммад ибн Зайддан ривоят қилинади: Саид ибн Жубайр: «Ҳайз ўн уч кунгача, ундан ортиғида у истиҳозали бўлади», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ الْجَلْدِ بْنِ أَيُّوبَ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : " الْحَيْضُ عَشْرَةُ أَيَّامٍ، ثُمَّ هِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Muoviya ibn Qurradan rivoyat qilinadi: Anas ibn Molik: «Hayz oʻn kundir, soʻng u istihozali boʻladi», dedi.Муовия ибн Қуррадан ривоят қилинади: Анас ибн Молик: «Ҳайз ўн кундир, сўнг у истиҳозали бўлади», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ ثَابِتٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ : " الْحَيْضُ إِلَى ثَلَاثَةَ عَشَرَ يَوْمًا، فَمَا سِوَى ذَلِكَ فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Muhammad ibn Zayddan rivoyat qilinadi: Said ibn Jubayr: «Hayz oʻn uch kungacha, undan boshqasida u istihozali boʻladi», dedi.Муҳаммад ибн Зайддан ривоят қилинади: Саид ибн Жубайр: «Ҳайз ўн уч кунгача, ундан бошқасида у истиҳозали бўлади», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ يُونُسَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " إِذَا رَأَتْ الدَّمَ فَإِنَّهَا تُمْسِكُ عَنْ الصَّلَاةِ، تَعُدُّ أَيَّامِ حَيْضِهَا يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ، ثُمَّ هِيَ بَعْدَ ذَلِكَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Yunusdan rivoyat qilinadi: Hasan aytdi: «Qon koʻrsa, namozdan toʻxtaydi, hayzi kunlarini bir yoki ikki kun sanaydi, shundan keyin u istihozali boʻladi».Юнусдан ривоят қилинади: Ҳасан айтди: «Қон кўрса, намоздан тўхтайди, ҳайзи кунларини бир ёки икки кун санайди, шундан кейин у истиҳозали бўлади».

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ جَلْدِ بْنِ أَيُّوبَ ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ ، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَنْتَظِرُ ثَلَاثًا، أَرْبَعًا، خَمْسًا، سِتًّا، سَبْعًا، ثَمَانِيًا، تِسْعًا، عَشْرًا "

Muoviya ibn Qurradan rivoyat qilinadi: Anas: «Istihozali ayol uch, toʻrt, besh, olti, yetti, sakkiz, toʻqqiz, oʻn kun kutadi», dedi.Муовия ибн Қуррадан ривоят қилинади: Анас: «Истиҳозали аёл уч, тўрт, беш, олти, етти, саккиз, тўққиз, ўн кун кутади», деди.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : " بَلَغَنَا أَنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ تَنْتَظِرُ عَلَى أَقْرَائِهَا بِيَوْمٍ "

Ibn Jurayjdan rivoyat qilinadi: Ato: «Bizga yetishicha, istihozali ayol oʻz hayz muddatidan bir kun ortiq kutadi», dedi.Ибн Журайждан ривоят қилинади: Ато: «Бизга етишича, истиҳозали аёл ўз ҳайз муддатидан бир кун ортиқ кутади», деди.

أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ ، حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ صَبِيحٍ ، عَنْ مَنْ ، سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، يَقُولُ : " مَا زَادَ عَلَى الْعَشْرَة، فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Rabiʼ ibn Sabih Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan eshitgan bir kishidan rivoyat qildi: u: «Oʻndan ortgani — u istihozali boʻladi», der edi.Рабиъ ибн Сабиҳ Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан эшитган бир кишидан ривоят қилди: у: «Ўндан ортгани — у истиҳозали бўлади», дер эди.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ مُهَلْهَلٍ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : " أَقْصَى الْحَيْضِ خَمْسَ عَشْرَةَ "

Ibn Jurayjdan rivoyat qilinadi: Ato: «Hayzning eng koʻpi oʻn beshdir», dedi.Ибн Журайждан ривоят қилинади: Ато: «Ҳайзнинг энг кўпи ўн бешдир», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، قَالَ : قَالَ سُفْيَانُ : بَلَغَنِي عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ قَالَ : " أَدْنَى الْحَيْضِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ " ، سُئِلَ عَبْدُ اللَّهِ الدَّارِمِيُّ : تَأْخُذُ بِهَذَا؟، قَالَ : " نَعَمْ، إِذَا كَانَ عَادَتَهَا "، وَسَأَلْتُهُ أَيْضًا عَنْ هَذَا؟، قَالَ : " أَقَلُّ الْحَيْضِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ، وَأَكْثَرُهُ خَمْسَ عَشْرَةَ "

Muhammad ibn Yusuf aytdi: Sufyon aytdi: menga Anas (roziyallohu anhu)dan yetishicha, u: «Hayzning eng ozi uch kundir», degan. Abdulloh ad-Dorimiydan: shuni olasizmi, deb soʻralganda, u: «Ha, agar bu uning odati boʻlsa», dedi. Men undan yana shu haqda soʻradim, u: «Hayzning eng ozi bir kecha-kunduz, eng koʻpi oʻn beshdir», dedi.Муҳаммад ибн Юсуф айтди: Суфён айтди: менга Анас (розияллоҳу анҳу)дан етишича, у: «Ҳайзнинг энг ози уч кундир», деган. Абдуллоҳ ад-Доримийдан: шуни оласизми, деб сўралганда, у: «Ҳа, агар бу унинг одати бўлса», деди. Мен ундан яна шу ҳақда сўрадим, у: «Ҳайзнинг энг ози бир кеча-кундуз, энг кўпи ўн бешдир», деди.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي زَكَرِيَّا ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هُوَ أَبُو سَعْدٍ الصَّغَّانِيُّ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ الرَّبِيعِ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " أَدْنَى الْحَيْضِ ثَلَاثٌ "

Rabiʼdan rivoyat qilinadi: Hasan: «Hayzning eng ozi uch kundir», dedi. Abu Muhammad aytdi: Muhammad ibn Abu Zakariyyo — u Abu Saʼd as-Sagʻoniydir.Рабиъдан ривоят қилинади: Ҳасан: «Ҳайзнинг энг ози уч кундир», деди. Абу Муҳаммад айтди: Муҳаммад ибн Абу Закарийё — у Абу Саъд ас-Сағонийдир.

أَخْبَرَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ ، عَنْ مَعْقِلِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : " أَدْنَى الْحَيْضِ يَوْمٌ "

Maʼqil ibn Ubaydullohdan rivoyat qilinadi: Ato: «Hayzning eng ozi bir kundir», dedi.Маъқил ибн Убайдуллоҳдан ривоят қилинади: Ато: «Ҳайзнинг энг ози бир кундир», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " إِذَا رَأَتْ الدَّمَ قَبْلَ حَيْضِهَا يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ فَهُوَ مِنْ الْحَيْضِ "

Yunusdan rivoyat qilinadi: Hasan: «Agar ayol hayzidan bir yoki ikki kun oldin qon koʻrsa, u hayzdandir», dedi.Юнусдан ривоят қилинади: Ҳасан: «Агар аёл ҳайзидан бир ёки икки кун олдин қон кўрса, у ҳайздандир», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ قَتَادَةَ ، وَقَيْسِ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، أَنَّهُمَا قَالَا فِي الْبِكْرِ إِذَا نَفِسَتْ فَاسْتُحِيضَتْ، قَالَا : " تُمْسِكُ عَنْ الصَّلَاةِ مِثْلَ مَا تُمْسِكُ الْمَرْأَةُ مِنْ نِسَائِهَا "

Qatoda va Qays ibn Saʼd Atodan rivoyat qilishicha, ular ikkisi birinchi marta hayz koʻrib, soʻng istihoza boʻlgan bokira qiz haqida: «U oʻz oilasining ayollari namozdan toʻxtagandek toʻxtaydi», dedilar.Қатода ва Қайс ибн Саъд Атодан ривоят қилишича, улар иккиси биринчи марта ҳайз кўриб, сўнг истиҳоза бўлган бокира қиз ҳақида: «У ўз оиласининг аёллари намоздан тўхтагандек тўхтайди», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، قَالَ : قَالَ سُفْيَانُ : " إِذَا كَانَتْ الْمَرْأَةُ أَوَّلَ مَا تَحِيضُ تَجْلِسُ فِي الْحَيْضِ مِنْ نَحْوِ نِسَائِهَا " ، سُئِلَ عَبْد اللَّهِ عَنْ هَذَا، فَقَالَ : " هُوَ أَشْبَهُ الْأَشْيَاءِ "

Muhammad ibn Yusuf aytdi: Sufyon aytdi: «Ayol birinchi marta hayz koʻrganida, oʻz oilasining ayollari kabi hayzda oʻtiradi». Abdullohdan shu haqda soʻralganda, u: «Bu narsalarning eng toʻgʻrisidir», dedi.Муҳаммад ибн Юсуф айтди: Суфён айтди: «Аёл биринчи марта ҳайз кўрганида, ўз оиласининг аёллари каби ҳайзда ўтиради». Абдуллоҳдан шу ҳақда сўралганда, у: «Бу нарсаларнинг энг тўғрисидир», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ عَطَاءٍ فِي الْكَبِيرَةِ تَرَى الدَّمَ، قَالَ : " لَا نَرَاهُ حَيْضًا "

Laysdan rivoyat qilinadi: Ato qon koʻrgan keksa ayol haqida: «Biz uni hayz deb koʻrmaymiz», dedi.Лайсдан ривоят қилинади: Ато қон кўрган кекса аёл ҳақида: «Биз уни ҳайз деб кўрмаймиз», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ ، أَخْبَرَنِيهِ ابْنُ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ فِي امْرَأَةٍ تَرَكَهَا الْحَيْضُ ثَلَاثِينَ سَنَةً، ثُمَّ رَأَتْ الدَّمَ " فَأَمَرَ فِيهَا بِشَأْنِ الْمُسْتَحَاضَةِ "

Ibn Jurayjdan rivoyat qilinadi: Ato oʻttiz yildan beri hayzdan uzilgan, soʻng qon koʻrgan ayol haqida istihozali ayolning hukmini buyurdi.Ибн Журайждан ривоят қилинади: Ато ўттиз йилдан бери ҳайздан узилган, сўнг қон кўрган аёл ҳақида истиҳозали аёлнинг ҳукмини буюрди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ فِي الْكَبِيرَةِ تَرَى الدَّمَ، قَالَ : " هِيَ بِمَنْزِلَةِ الْمُسْتَحَاضَةِ، تَفْعَلُ كَمَا تَفْعَلُ الْمُسْتَحَاضَةُ "

Ibn Jurayjdan rivoyat qilinadi: Ato qon koʻrgan keksa ayol haqida: «U istihozali ayol oʻrnidadir, istihozali ayol qilganday qiladi», dedi.Ибн Журайждан ривоят қилинади: Ато қон кўрган кекса аёл ҳақида: «У истиҳозали аёл ўрнидадир, истиҳозали аёл қилгандай қилади», деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ حَجَّاجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، وَالْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ ، في التي قعدت من المحيض، " إذا رأت الدم توضأت وصلت ولا تغتسل " ، سئل عبد الله عَنْ الْكَبِيرَةِ، قَالَ : " تَوَضَّأُ وَتُصَلِّي، وَإِذَا طُلِّقَتْ تَعْتَدُّ بِالْأَشْهُرِ "

Hajjojdan rivoyat qilinadi: Ato va Hakam ibn Utayba hayzdan uzilgan ayol haqida: «Agar qon koʻrsa, tahorat olib namoz oʻqiydi, gʻusl qilmaydi», dedilar. Abdullohdan keksa ayol haqida soʻralganda, u: «Tahorat olib namoz oʻqiydi, agar taloq qilinsa, oylar bilan idda oʻtiradi», dedi.Ҳажжождан ривоят қилинади: Ато ва Ҳакам ибн Утайба ҳайздан узилган аёл ҳақида: «Агар қон кўрса, таҳорат олиб намоз ўқийди, ғусл қилмайди», дедилар. Абдуллоҳдан кекса аёл ҳақида сўралганда, у: «Таҳорат олиб намоз ўқийди, агар талоқ қилинса, ойлар билан идда ўтиради», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، قَالَ : قَالَ سُفْيَانُ : " الطُّهْرُ خَمْسُ عَشْرَةَ "

Muhammad ibn Yusuf aytdi: Sufyon: «Poklik muddati oʻn beshdir», dedi.Муҳаммад ибн Юсуф айтди: Суфён: «Поклик муддати ўн бешдир», деди.

أَخْبَرَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، قَالَ : " إِذَا حَاضَتْ الْمَرْأَةُ فِي شَهْرٍ، أَوْ فِي أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثَلَاثَ حِيَضٍ، قَالَ : فَإِذَا شَهِدَ لَهَا الشُّهُودُ الْعُدُولُ مِنْ النِّسَاءِ أَنَّهَا رَأَتْ مَا يُحَرِّمُ عَلَيْهَا الصَّلَاةَ مِنْ طُمُوثِ النِّسَاءِ الَّذِي هُوَ الطَّمْثُ الْمَعْرُوفُ، فَقَدْ خَلَا أَجَلُهَا " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : سَمِعْت يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ، يَقُولُ : " أَسْتَحِبُّ الطُّهْرَ خَمْسَ عَشْرَةَ "

Mugʻiradan rivoyat qilinadi: Ibrohim aytdi: «Agar ayol bir oyda yoki qirq kechada uch marta hayz koʻrsa — ayollardan boʻlgan odil guvohlar unga namozni harom qiladigan, ayollarning maʼlum hayz qonini koʻrganiga guvohlik bersalar, uning muddati oʻtgan boʻladi». Abu Muhammad aytdi: Yazid ibn Horunning: «Poklik muddatini oʻn besh kun deyishni yaxshi koʻraman», deganini eshitdim.Муғирадан ривоят қилинади: Иброҳим айтди: «Агар аёл бир ойда ёки қирқ кечада уч марта ҳайз кўрса — аёллардан бўлган одил гувоҳлар унга намозни ҳаром қиладиган, аёлларнинг маълум ҳайз қонини кўрганига гувоҳлик берсалар, унинг муддати ўтган бўлади». Абу Муҳаммад айтди: Язид ибн Ҳоруннинг: «Поклик муддатини ўн беш кун дейишни яхши кўраман», деганини эшитдим.

أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيل ، عَنْ عَامِرٍ ، قَالَ : جَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى عَلِيٍّ تُخَاصِمُ زَوْجَهَا طَلَّقَهَا، فَقَالَتْ : قَدْ حِضْتُ فِي شَهْرٍ ثَلَاثَ حِيَضٍ، فَقَالَ عَلِيٌّ لِشُرَيْحٍ : اقْضِ بَيْنَهُمَا، قَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَنْتَ هَا هُنَا؟، قَالَ : اقْضِ بَيْنَهُمَا، فَقَالَ : يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَنْتَ هَا هُنَا؟، قَالَ : اقْضِ بَيْنَهُمَا، فَقَالَ : " إِنْ جَاءَتْ مِنْ بِطَانَةِ أَهْلِهَا مِمَّنْ يُرْضَى دِينُهُ وَأَمَانَتُهُ تَزْعُمُ أَنَّهَا حَاضَتْ ثَلَاثَ حِيَضٍ، تَطْهُرُ عِنْدَ كُلِّ قُرْءٍ وَتُصَلِّي، جَازَ لَهَا وَإِلَّا فَلَا "، فَقَالَ عَلِيٌّ : قَالُونُ ، وَقَالُونُ بِلِسَانِ الرُّومِ : أَحْسَنْتَ

Omirdan rivoyat qilinadi: Bir ayol oʻzini taloq qilgan eri bilan daʼvolashib Alining oldiga keldi va: Men bir oyda uch marta hayz koʻrdim, dedi. Shunda Ali Shurayhga: Ular oʻrtasida hukm chiqar, dedi. U: Ey amirul moʻminin, siz shu yerda turganingizda-ya? dedi. Ali: Ular oʻrtasida hukm chiqar, dedi. U yana: Ey amirul moʻminin, siz shu yerda turganingizda-ya? dedi. Ali: Ular oʻrtasida hukm chiqar, dedi. Shunda u: «Agar u oʻz oilasining ichkarisidan, dini va omonatdorligi rozi boʻlinadigan kishilarni keltirsa va ular uning uch marta hayz koʻrganini, har hayzdan keyin poklanib namoz oʻqiganini aytsalar, bu unga joizdir, aks holda yoʻq», dedi. Shunda Ali: Qolun, dedi. Qolun rum tilida: yaxshi qilding, degani.Омирдан ривоят қилинади: Бир аёл ўзини талоқ қилган эри билан даъволашиб Алининг олдига келди ва: Мен бир ойда уч марта ҳайз кўрдим, деди. Шунда Али Шурайҳга: Улар ўртасида ҳукм чиқар, деди. У: Эй амирул мўминин, сиз шу ерда турганингизда-я? деди. Али: Улар ўртасида ҳукм чиқар, деди. У яна: Эй амирул мўминин, сиз шу ерда турганингизда-я? деди. Али: Улар ўртасида ҳукм чиқар, деди. Шунда у: «Агар у ўз оиласининг ичкарисидан, дини ва омонатдорлиги рози бўлинадиган кишиларни келтирса ва улар унинг уч марта ҳайз кўрганини, ҳар ҳайздан кейин покланиб намоз ўқиганини айтсалар, бу унга жоиздир, акс ҳолда йўқ», деди. Шунда Али: Қолун, деди. Қолун рум тилида: яхши қилдинг, дегани.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ ، عَنْ عِكْرِمَةَ : # وَلا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِي أَرْحَامِهِنَّ سورة البقرة آية 228 #، قَالَ : الْحَيْضُ، قِيلَ لِأَبِي مُحَمَّدٍ : أَتَقُولُ بِهَذَا؟، قَالَ : لَا، وَسُئِلَ عَبْد اللَّهِ عَنْ حَدِيثِ شُرَيْحٍ : تَقُولُ بِهِ، قَالَ : " لَا، وَقَالَ : ثَلَاثُ حِيَضٍ فِي الشَّهْرِ كَيْفَ يَكُونُ؟ "

Ikrimadan rivoyat qilinadi: «Ularga Allohning bachadonlarida yaratgan narsasini yashirishlari halol emas» — Baqara surasi, 228-oyat — haqida u: bu hayzdir, dedi. Abu Muhammadga: Siz shuni aytasizmi, deyilganda, u: Yoʻq, dedi. Abdullohdan Shurayhning hadisi haqida: Siz shuni aytasizmi, deb soʻralganda, u: «Yoʻq», dedi va: «Bir oyda uch marta hayz qanday boʻlsin?», dedi.Икримадан ривоят қилинади: «Уларга Аллоҳнинг бачадонларида яратган нарсасини яширишлари ҳалол эмас» — Бақара сураси, 228-оят — ҳақида у: бу ҳайздир, деди. Абу Муҳаммадга: Сиз шуни айтасизми, дейилганда, у: Йўқ, деди. Абдуллоҳдан Шурайҳнинг ҳадиси ҳақида: Сиз шуни айтасизми, деб сўралганда, у: «Йўқ», деди ва: «Бир ойда уч марта ҳайз қандай бўлсин?», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ عَمْرَةَ ، قَالَتْ : " كَانَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا تَنْهَى النِّسَاءَ أَنْ يَنْظُرْنَ لَيْلًا فِي الْمَحِيضِ، وَتَقُولُ : إِنَّهُ قَدْ يَكُونُ الصُّفْرَةَ وَالْكُدْرَةَ "

Amradan rivoyat qilinadi: «Oisha (roziyallohu anho) ayollarni kechasi hayzga qarashdan qaytarar va: bu sariqlik yoki loyqalik boʻlishi mumkin, der edi».Амрадан ривоят қилинади: «Оиша (розияллоҳу анҳо) аёлларни кечаси ҳайзга қарашдан қайтарар ва: бу сариқлик ёки лойқалик бўлиши мумкин, дер эди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ مَوْلَاةِ عَمْرَةَ ، قَالَتْ : " كَانَتْ عَمْرَةُ تَأْمُرُ النِّسَاءَ أَنْ لَا يَغْتَسِلْنَ حَتَّى تَخْرُجَ الْقُطْنَةُ بَيْضَاءَ "

Amraning mavlo ayolidan rivoyat qilinadi: «Amra ayollarga paxta oppoq boʻlib chiqmaguncha gʻusl qilmasliklarini buyurar edi».Амранинг мавло аёлидан ривоят қилинади: «Амра аёлларга пахта оппоқ бўлиб чиқмагунча ғусл қилмасликларини буюрар эди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، قَالَ : قَالَ سُفْيَانُ : " الْكُدْرَةُ وَالصُّفْرَةُ فِي أَيَّامِ الْحَيْضِ حَيْضٌ، وَكُلُّ شَيْءٍ رَأَتْهُ بَعْدَ أَيَّامِ الْحَيْضِ مِنْ دَمٍ أَوْ كُدْرَةٍ أَوْ صُفْرَةٍ، فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ " ، سُئِلَ عَبْدُ الله : تَأْخُذُ بِقَوْلِ سُفْيَانَ؟، قَالَ : نَعَمْ

Muhammad ibn Yusuf aytdi: Sufyon aytdi: «Hayz kunlaridagi loyqalik va sariqlik hayzdir. Hayz kunlaridan keyin koʻrgan har bir narsasi — qonmi, loyqalikmi, sariqlikmi — uni istihozali qiladi». Abdullohdan: Sufyonning soʻzini olasizmi, deb soʻralganda, u: Ha, dedi.Муҳаммад ибн Юсуф айтди: Суфён айтди: «Ҳайз кунларидаги лойқалик ва сариқлик ҳайздир. Ҳайз кунларидан кейин кўрган ҳар бир нарсаси — қонми, лойқаликми, сариқликми — уни истиҳозали қилади». Абдуллоҳдан: Суфённинг сўзини оласизми, деб сўралганда, у: Ҳа, деди.

أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاق ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ، عَنْ صَاحِبَتِهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ مُحَمَّدٍ ، وَكَانَتْ فِي حِجْرِ عَمْرَةَ ، قَالَتْ : أَرْسَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَمْرَةَ بِكُرْسُفَةِ قُطْنٍ فِيهَا كَالصُّفْرَةِ تَسْأَلُهَا : هَلْ تَرَى إِذَا لَمْ تَرَ الْمَرْأَةُ مِنْ الْحِيضَةِ إِلَّا هَذَا أَنْ قَدْ طَهُرَتْ؟ فَقَالَتْ : " لَا، حَتَّى تَرَى الْبَيَاضَ خَالِصًا "

Amraning tarbiyasida boʻlgan Fotima bint Muhammad aytdi: Qurayshdan bir ayol Amraga ichida sariqlikka oʻxshash narsa boʻlgan bir parcha paxta yuborib, undan soʻradi: Ayol hayzdan faqat shuni koʻrsa, poklandi deb koʻrasizmi? U: «Yoʻq, toki sof oqlikni koʻrmaguncha», dedi.Амранинг тарбиясида бўлган Фотима бинт Муҳаммад айтди: Қурайшдан бир аёл Амрага ичида сариқликка ўхшаш нарса бўлган бир парча пахта юбориб, ундан сўради: Аёл ҳайздан фақат шуни кўрса, покланди деб кўрасизми? У: «Йўқ, токи соф оқликни кўрмагунча», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاق ، قَالَ : حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ ، عَنْ أَسْمَاءَ ، قَالَتْ : " كُنَّا نَكُونُ فِي حِجْرِهَا فَكَانَتْ إِحْدَانَا تَحِيضُ ثُمَّ تَطْهُرُ فَتَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي، ثُمَّ تَنْكُسُهَا الصُّفْرَةُ الْيَسِيرَةُ، فَتَأْمُرُنَا أَنْ نَعْتَزِلَ الصَّلَاةَ حَتَّى لَا نَرَى إِلَّا الْبَيَاضَ خَالِصًا "

Fotima Asmodan rivoyat qildi, u aytdi: «Biz uning tarbiyasida boʻlar edik. Birimiz hayz koʻrar, soʻng poklanib gʻusl qilar va namoz oʻqir edi, keyin unga oz sariqlik qaytar edi. Shunda u bizga sof oqlikdan boshqasini koʻrmagunimizcha namozdan chetlanishimizni buyurar edi».Фотима Асмодан ривоят қилди, у айтди: «Биз унинг тарбиясида бўлар эдик. Биримиз ҳайз кўрар, сўнг покланиб ғусл қилар ва намоз ўқир эди, кейин унга оз сариқлик қайтар эди. Шунда у бизга соф оқликдан бошқасини кўрмагунимизча намоздан четланишимизни буюрар эди».

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : " الْكُدْرَةُ، وَالصُّفْرَةُ، وَالدَّمُ، فِي أَيَّامِ الْحَيْضِ بِمَنْزِلَةِ الْحَيْضِ "

Ibn Jurayjdan rivoyat qilinadi: Ato: «Hayz kunlaridagi loyqalik, sariqlik va qon hayz oʻrnidadir», dedi.Ибн Журайждан ривоят қилинади: Ато: «Ҳайз кунларидаги лойқалик, сариқлик ва қон ҳайз ўрнидадир», деди.

أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ الدِّمَشْقِيُّ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ رَاشِدٍ ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، أَنَّهَا قَالَتْ : " إِذَا رَأَتْ الدَّمَ، فَلْتُمْسِكْ عَنْ الصَّلَاةِ حَتَّى تَرَى الطُّهْرَ أَبْيَضَ كَالْقَصَّةِ، ثُمَّ تَغْتَسِلْ وَتُصَلِّي "

Ato ibn Abu Robohdan rivoyat qilinadi: Oisha aytdi: «Agar qon koʻrsa, oq gips kabi oq poklikni koʻrmaguncha namozdan toʻxtasin, soʻng gʻusl qilib namoz oʻqisin».Ато ибн Абу Робоҳдан ривоят қилинади: Оиша айтди: «Агар қон кўрса, оқ гипс каби оқ покликни кўрмагунча намоздан тўхтасин, сўнг ғусл қилиб намоз ўқисин».

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ ، قَالَ : " كَانَ الْحَسَنُ لَا يَعُدُّ الصُّفْرَةَ وَالْكُدْرَةَ، وَلَا مِثْلَ غُسَالَةِ اللَّحْمِ شَيْئًا "

Omir al-Ahvaldan rivoyat qilinadi: «Hasan sariqlik va loyqalikni, goʻsht yuvilgan suvga oʻxshash narsani ham hech narsa deb hisoblamas edi».Омир ал-Аҳвалдан ривоят қилинади: «Ҳасан сариқлик ва лойқаликни, гўшт ювилган сувга ўхшаш нарсани ҳам ҳеч нарса деб ҳисобламас эди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ، قَالَتْ : " كُنَّا لَا نَعُدُّ الصُّفْرَةَ وَالْكُدْرَةَ شَيْئًا "

Ummu Atiyya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz sariqlik va loyqalikni hech narsa deb hisoblamas edik».Умму Атийя (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз сариқлик ва лойқаликни ҳеч нарса деб ҳисобламас эдик».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ الْحَسَنِ ، فِي الْمَرْأَةِ تَرَى الدَّمَ فِي أَيَّامِ طُهْرِهَا، قَالَ : " أَرَى أَنْ تَغْتَسِلَ وَتُصَلِّيَ "، وقَالَ ابْنُ سِيرِينَ : " لَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَ بِالْكُدْرَةِ وَالصُّفْرَةِ بَأْسًا "

Hasan qon koʻrgan ayol haqida — poklik kunlarida — «Men uni gʻusl qilib namoz oʻqiydi, deb koʻraman», dedi. Ibn Siyrin esa: «Ular loyqalik va sariqlikda zarar koʻrmas edilar», dedi.Ҳасан қон кўрган аёл ҳақида — поклик кунларида — «Мен уни ғусл қилиб намоз ўқийди, деб кўраман», деди. Ибн Сийрин эса: «Улар лойқалик ва сариқликда зарар кўрмас эдилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ ، عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ ، فِي الْمَرْأَةِ تَرَى الصُّفْرَةَ بَعْدَ الطُّهْرِ، قَالَ : " تِلْكَ التَّرِيَّةُ تَغْسِلُهُ وَتَوَضَّأُ وَتُصَلِّي "

Abdulaʼlodan rivoyat qilinadi: Muhammad ibn al-Hanafiyya poklikdan keyin sariqlik koʻrgan ayol haqida: «Bu tariyyadir, uni yuvadi, tahorat olib namoz oʻqiydi», dedi.Абдулаълодан ривоят қилинади: Муҳаммад ибн ал-Ҳанафийя покликдан кейин сариқлик кўрган аёл ҳақида: «Бу тарийядир, уни ювади, таҳорат олиб намоз ўқийди», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ وَحَجَّاجٌ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ ، عَنْ يُونُسَ ، وَحُمَيْدٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " لَيْسَ فِي التَّرِيَّةِ شَيْءٌ بَعْدَ الْغُسْلِ إِلَّا الطُّهُورُ " ، قَالَ عَبْد اللَّهِ : التَّرِيَّةُ الصُّفْرَةُ وَالْكُدْرَةُ

Yunus va Humayddan rivoyat qilinadi: Hasan: «Gʻusldan keyin tariyyada tahoratdan boshqa hech narsa yoʻq», dedi. Abdulloh aytdi: tariyya — sariqlik va loyqalikdir.Юнус ва Ҳумайддан ривоят қилинади: Ҳасан: «Ғуслдан кейин тарийяда таҳоратдан бошқа ҳеч нарса йўқ», деди. Абдуллоҳ айтди: тарийя — сариқлик ва лойқаликдир.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ ، وَعَفَّانُ ، قَالَا : حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ الْحَجَّاجِ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْحَارِثِ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ قَالَ : " إِذَا رَأَتْ الْمَرْأَةُ التَّرِيَّةَ بَعْدَ الْغُسْلِ بِيَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ، فَإِنَّهَا تَطَهَّرُ وَتُصَلِّي "

Horisdan rivoyat qilinadi: Ali (roziyallohu anhu) aytdi: «Agar ayol gʻusldan bir yoki ikki kun keyin tariyya koʻrsa, u poklanadi va namoz oʻqiydi».Ҳорисдан ривоят қилинади: Али (розияллоҳу анҳу) айтди: «Агар аёл ғуслдан бир ёки икки кун кейин тарийя кўрса, у покланади ва намоз ўқийди».

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ قَيْسٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : " لَيْسَ فِي التَّرِيَّةِ بَعْدَ الْغُسْلِ إِلَّا الطُّهُورُ "

Qaysdan rivoyat qilinadi: Ato: «Gʻusldan keyin tariyyada tahoratdan boshqa hech narsa yoʻq», dedi.Қайсдан ривоят қилинади: Ато: «Ғуслдан кейин тарийяда таҳоратдан бошқа ҳеч нарса йўқ», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ أُمِّ الْهُذَيْلِ ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، وَكَانَتْ قَدْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَنَّهَا قَالَتْ : " كُنَّا لَا نَعْتَدُّ بِالْكُدْرَةِ وَالصُّفْرَةِ بَعْدَ الْغُسْلِ شَيْئًا "

Ummu Hudhayldan rivoyat qilinadi: Nabiy sollallohu alayhi vasallamga bayʼat qilgan Ummu Atiyya (roziyallohu anho) aytdi: «Biz gʻusldan keyin loyqalik va sariqlikni hech narsa deb hisoblamas edik».Умму Ҳудҳайлдан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга байъат қилган Умму Атийя (розияллоҳу анҳо) айтди: «Биз ғуслдан кейин лойқалик ва сариқликни ҳеч нарса деб ҳисобламас эдик».

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ يُونُسَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " إِذَا رَأَتْ الْحَائِضُ دَمًا عَبِيطًا بَعْدَ الْغُسْلِ بِيَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ، فَإِنَّهَا تُمْسِكُ عَنْ الصَّلَاةِ يَوْمًا، ثُمَّ هِيَ بَعْدَ ذَلِكَ مُسْتَحَاضَةٌ "

Yunusdan rivoyat qilinadi: Hasan aytdi: «Agar hayzli ayol gʻusldan bir yoki ikki kun keyin quyuq qon koʻrsa, bir kun namozdan toʻxtaydi, shundan keyin esa u istihozali boʻladi».Юнусдан ривоят қилинади: Ҳасан айтди: «Агар ҳайзли аёл ғуслдан бир ёки икки кун кейин қуюқ қон кўрса, бир кун намоздан тўхтайди, шундан кейин эса у истиҳозали бўлади».

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ إِسْرَائِيلَ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْحَارِثِ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " إِذَا تَطَهَّرَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ الْمَحِيضِ، ثُمَّ رَأَتْ بَعْدَ الطُّهْرِ مَا يَرِيبُهَا، فَإِنَّمَا هِيَ رَكْضَةٌ مِنْ الشَّيْطَانِ فِي الرَّحِمِ، فَإِذَا رَأَتْ مِثْلَ الرُّعَافِ، أَوْ قَطْرَةِ الدَّمِ، أَوْ غُسَالَةِ اللَّحْمِ، تَوَضَّأَتْ وُضُوءَهَا لِلصَّلَاةِ، ثُمَّ تُصَلِّي فَإِنْ كَانَ دَمًا عَبِيطًا الَّذِي لَا خَفَاءَ بِهِ، فَلْتَدَعْ الصَّلَاةَ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ، يَقُولُ : " إِذَا كَانَ أَيَّامُ الْمَرْأَةِ سَبْعَةً، فَرَأَتْ الطُّهْرَ بَيَاضًا، فَتَزَوَّجَتْ ثُمَّ رَأَتْ الدَّمَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْعَشْرِ، فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ صَحِيحٌ، فَإِنْ رَأَتْ الطُّهْرَ دُونَ السَّبْعِ، فَتَزَوَّجَتْ ثُمَّ رَأَتْ الدَّمَ، فَلَا يَجُوزُ، وَهُوَ حَيْضٌ " ، وسُئِلَ عَبْد اللَّهِ : تَقُولُ بِهِ؟، قَالَ : نَعَمْ

Horisdan rivoyat qilinadi: Ali (roziyallohu anhu) aytdi: «Ayol hayzdan poklangach, poklikdan keyin oʻzini shubhaga soladigan narsani koʻrsa, bu faqat shaytonning bachadondagi tepkisidir. Agar burun qoni kabi, yo bir tomchi qon, yo goʻsht yuvilgan suv kabi narsa koʻrsa, namoz uchun tahoratini olib, soʻng namoz oʻqiydi. Agar u yashirin boʻlmagan quyuq qon boʻlsa, namozni tark qilsin». Abu Muhammad aytdi: Yazid ibn Horunning shunday deganini eshitdim: «Agar ayolning kunlari yetti boʻlsa, u oq poklikni koʻrib turmushga chiqsa, soʻng oʻngacha boʻlgan muddat ichida qon koʻrsa, nikoh joiz va sahihdir. Agar yettidan oldin poklikni koʻrib turmushga chiqsa, soʻng qon koʻrsa, u joiz emas, bu hayzdir». Abdullohdan: Siz shuni aytasizmi, deb soʻralganda, u: Ha, dedi.Ҳорисдан ривоят қилинади: Али (розияллоҳу анҳу) айтди: «Аёл ҳайздан поклангач, покликдан кейин ўзини шубҳага соладиган нарсани кўрса, бу фақат шайтоннинг бачадондаги тепкисидир. Агар бурун қони каби, ё бир томчи қон, ё гўшт ювилган сув каби нарса кўрса, намоз учун таҳоратини олиб, сўнг намоз ўқийди. Агар у яширин бўлмаган қуюқ қон бўлса, намозни тарк қилсин». Абу Муҳаммад айтди: Язид ибн Ҳоруннинг шундай деганини эшитдим: «Агар аёлнинг кунлари етти бўлса, у оқ покликни кўриб турмушга чиқса, сўнг ўнгача бўлган муддат ичида қон кўрса, никоҳ жоиз ва саҳиҳдир. Агар еттидан олдин покликни кўриб турмушга чиқса, сўнг қон кўрса, у жоиз эмас, бу ҳайздир». Абдуллоҳдан: Сиз шуни айтасизми, деб сўралганда, у: Ҳа, деди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، عَنْ شَرِيكٍ ، عَنْ أَبِي إِسْحَاق ، عَنْ الْحَارِثِ ، عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي الْمَرْأَةِ " يَكُونُ حَيْضُهَا سِتَّةَ أَيَّامٍ، أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ، ثُمَّ تَرَى كُدْرَةً أَوْ صُفْرَةً، أَوْ تَرَى الْقَطْرَةَ أَوْ الْقَطْرَتَيْنِ مِنْ الدَّمِ، أَنَّ ذَلِكَ بَاطِلٌ وَلَا يَضُرُّهَا شَيْءٌ "

Horisdan rivoyat qilinadi: Ali (roziyallohu anhu) hayzi olti yoki yetti kun boʻlib, soʻng loyqalik yoki sariqlik koʻrgan, yoki bir-ikki tomchi qon koʻrgan ayol haqida: bu botildir va unga hech narsa zarar qilmaydi, dedi.Ҳорисдан ривоят қилинади: Али (розияллоҳу анҳу) ҳайзи олти ёки етти кун бўлиб, сўнг лойқалик ёки сариқлик кўрган, ёки бир-икки томчи қон кўрган аёл ҳақида: бу ботилдир ва унга ҳеч нарса зарар қилмайди, деди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ ، قَالَ : " سَأَلْتُ عَطَاءً عَنْ الْمَرْأَةِ تَغْتَسِلُ مِنْ الْحَيْضِ، فَتَرَى الصُّفْرَةَ، قَالَ : تَوَضَّأُ وَتَنْضَحُ "

Abdulkarim aytdi: «Men Atodan hayzdan gʻusl qilib, soʻng sariqlik koʻrgan ayol haqida soʻradim. U: Tahorat oladi va suv sepadi, dedi».Абдулкарим айтди: «Мен Атодан ҳайздан ғусл қилиб, сўнг сариқлик кўрган аёл ҳақида сўрадим. У: Таҳорат олади ва сув сепади, деди».

أَخْبَرَنَا يَعْلَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ ، عَنْ عَطَاءٍ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ، قَالَ : " تَدَعُ الصَّلَاةَ فِي قُرُوئِهَا ذَلِكَ يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ، ثُمَّ تَغْتَسِلُ، فَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْأُولَى نَظَرَتْ، فَإِنْ كَانَتْ تَرِيَّةً، تَوَضَّأَتْ وَصَلَّتْ، وَإِنْ كَانَ دَمًا، أَخَّرَتْ الظُّهْرَ وَعَجَّلَتْ الْعَصْرَ، ثُمَّ صَلَّتْهُمَا بِغُسْلٍ وَاحِدٍ، فَإِذَا غَابَتْ الشَّمْسُ نَظَرَتْ، فَإِنْ كَانَتْ تَرِيَّةً، تَوَضَّأَتْ وَصَلَّتْ، وَإِنْ كَانَ دَمًا، أَخَّرَتْ الْمَغْرِبَ وَعَجَّلَتْ الْعِشَاءَ، ثُمَّ صَلَّتْهُمَا بِغُسْلٍ وَاحِدٍ، فَإِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ، نَظَرَتْ، فَإِنْ كَانَتْ تَرِيَّةً، تَوَضَّأَتْ وَصَلَّتْ، وَإِنْ كَانَ دَمًا، اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ الْغَدَاةَ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : " الْأَقْرَاءُ عِنْدِي : الْحَيْضُ "

Abdulmalikdan rivoyat qilinadi: Ato istihozali ayol haqida aytdi: «U oʻsha hayz muddatida bir yoki ikki kun namozni tark qiladi, soʻng gʻusl qiladi. Birinchi namoz vaqti kelganda qaraydi: agar tariyya boʻlsa, tahorat olib namoz oʻqiydi; agar qon boʻlsa, Zuhrni kechiktirib, Asrni erta oʻqiydi va ikkisini bitta gʻusl bilan oʻqiydi. Quyosh botganda qaraydi: agar tariyya boʻlsa, tahorat olib namoz oʻqiydi; agar qon boʻlsa, Magʻribni kechiktirib, Xufton namozini erta oʻqiydi va ikkisini bitta gʻusl bilan oʻqiydi. Tong otganda qaraydi: agar tariyya boʻlsa, tahorat olib namoz oʻqiydi; agar qon boʻlsa, gʻusl qilib bomdodni oʻqiydi. Shunday qilib har kecha-kunduzda uch marta gʻusl qiladi». Abu Muhammad aytdi: «Aqro — mening nazdimda hayzdir».Абдулмаликдан ривоят қилинади: Ато истиҳозали аёл ҳақида айтди: «У ўша ҳайз муддатида бир ёки икки кун намозни тарк қилади, сўнг ғусл қилади. Биринчи намоз вақти келганда қарайди: агар тарийя бўлса, таҳорат олиб намоз ўқийди; агар қон бўлса, Зуҳрни кечиктириб, Асрни эрта ўқийди ва иккисини битта ғусл билан ўқийди. Қуёш ботганда қарайди: агар тарийя бўлса, таҳорат олиб намоз ўқийди; агар қон бўлса, Мағрибни кечиктириб, Хуфтон намозини эрта ўқийди ва иккисини битта ғусл билан ўқийди. Тонг отганда қарайди: агар тарийя бўлса, таҳорат олиб намоз ўқийди; агар қон бўлса, ғусл қилиб бомдодни ўқийди. Шундай қилиб ҳар кеча-кундузда уч марта ғусл қилади». Абу Муҳаммад айтди: «Ақро — менинг наздимда ҳайздир».

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا : أَنّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " اعْتَكَفَ، وَاعْتَكَفَ مَعَهُ بَعْضُ نِسَائِهِ وَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ تَرَى الدَّمَ، فَرُبَّمَا وَضَعَتْ الطَّسْتَ تَحْتَهَا مِنْ الدَّمِ "، وَزَعَمَ أَنَّ عَائِشَةَ رَأَتْ مَاءَ الْعُصْفُرِ، فَقَالَتْ : " كَأَنَّ هَذَا شَيْءٌ كَانَتْ فُلَانَةُ تَجِدُهُ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ eʼtikof qildilar, u zot bilan birga zavjalaridan biri ham eʼtikof qildi, u istihozali boʻlib qonni koʻrar va goʻyo qon uchun ostiga bir tovoq qoʻyar edi. Roviy aytishicha, Oisha mahsar suvini koʻrib: «Bu falon ayolda boʻlgan narsaga oʻxshaydi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ эътикоф қилдилар, у зот билан бирга завжаларидан бири ҳам эътикоф қилди, у истиҳозали бўлиб қонни кўрар ва гўё қон учун остига бир товоқ қўяр эди. Ровий айтишича, Оиша маҳсар сувини кўриб: «Бу фалон аёлда бўлган нарсага ўхшайди», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ ، عَنْ الْحَجَّاجِ ، قَالَ : سَأَلْتُ عَطَاءً عَنْ الْمَرْأَةِ تَطْهُرُ مِنْ الْمَحِيضِ، ثُمَّ تَرَى الصُّفْرَةَ، قَالَ : " تَوَضَّأُ "

Hajjoj aytdi: Men Atodan hayzdan poklanib, soʻng sariqlik koʻrgan ayol haqida soʻradim. U: «Tahorat oladi», dedi.Ҳажжож айтди: Мен Атодан ҳайздан покланиб, сўнг сариқлик кўрган аёл ҳақида сўрадим. У: «Таҳорат олади», деди.

قَالَ أَبُو مُحَمَّد : قَرَأْتُ عَلَى زَيْدِ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ مَالِكٍ هُوَ ابْنُ أَنَسٍ ، قَالَ : سَأَلْتُهُ عَنْ الْمَرْأَةِ كَانَ حَيْضُهَا سَبْعَةَ أَيَّامٍ، فَزَادَتْ حَيْضَتُهَا، قَالَ : " تَسْتَظْهِرُ بِثَلَاثَةِ أَيَّامٍ "

Abu Muhammad aytdi: Men Zayd ibn Yahyoga Molikdan — u Ibn Anasdir — oʻqidim. U aytdi: Men undan hayzi yetti kun boʻlib, soʻng hayzi ortib ketgan ayol haqida soʻradim. U: «Yana uch kun kutadi», dedi.Абу Муҳаммад айтди: Мен Зайд ибн Яҳёга Моликдан — у Ибн Анасдир — ўқидим. У айтди: Мен ундан ҳайзи етти кун бўлиб, сўнг ҳайзи ортиб кетган аёл ҳақида сўрадим. У: «Яна уч кун кутади», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَوَّامٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " إِذَا طَهُرَتْ الْمَرْأَةُ فِي وَقْتِ صَلَاةٍ، فَلَمْ تَغْتَسِلْ وَهِيَ قَادِرَةٌ عَلَى أَنْ تَغْتَسِلَ، قَضَتْ تِلْكَ الصَّلَاةَ "

Hishomdan rivoyat qilinadi: Hasan aytdi: «Agar ayol namoz vaqtida poklansayu, gʻusl qilishga qodir tura gʻusl qilmasa, oʻsha namozni qazo qiladi».Ҳишомдан ривоят қилинади: Ҳасан айтди: «Агар аёл намоз вақтида поклансаю, ғусл қилишга қодир тура ғусл қилмаса, ўша намозни қазо қилади».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ ، عَنْ عَمْرٍو ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " إِذَا صَلَّتْ الْمَرْأَةُ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ حَاضَتْ فَلَا تَقْضِي إِذَا طَهُرَتْ "

Amrdan rivoyat qilinadi: Hasan aytdi: «Agar ayol ikki rakaat namoz oʻqib, soʻng hayz koʻrsa, poklangach uni qazo qilmaydi».Амрдан ривоят қилинади: Ҳасан айтди: «Агар аёл икки ракаат намоз ўқиб, сўнг ҳайз кўрса, поклангач уни қазо қилмайди».

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا الْمَعْمَرِيُّ أَبُو سُفْيَانَ مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ قَتَادَةَ ، قَالَ :. ح حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ ، عَنْ عَطَاءٍ فِي الْمَرْأَةِ تَطْهُرُ عِنْدَ الظُّهْرِ، فَتُؤَخِّرُ غُسْلَهَا حَتَّى يَدْخُلَ وَقْتُ الْعَصْرِ، قَالَا : " تَقْضِي الظُّهْرَ "

Qatoda va Ato Zuhrda poklanib, gʻuslini Asr vaqti kirgunicha kechiktirgan ayol haqida: «U Zuhrni qazo qiladi», dedilar.Қатода ва Ато Зуҳрда покланиб, ғуслини Аср вақти киргунича кечиктирган аёл ҳақида: «У Зуҳрни қазо қилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ ، عَنْ الْحَسَنِ ، وَمُغِيرَةُ ، عَنْ عَامِرٍ ، وَعُبَيْدَةُ ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ ، فِي الْمَرْأَةِ تُفَرِّطُ فِي الصَّلَاةِ حَتَّى يُدْرِكَهَا الْحَيْضُ، قَالُوا : " تُعِيدُ تِلْكَ الصَّلَاةَ "

Hasan, Omir va Ibrohim namozda sustkashlik qilib, hayz koʻrib qolgan ayol haqida: «U oʻsha namozni qaytaradi», dedilar.Ҳасан, Омир ва Иброҳим намозда сусткашлик қилиб, ҳайз кўриб қолган аёл ҳақида: «У ўша намозни қайтаради», дедилар.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ ، وَيُونُسَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، فِي امْرَأَةٍ حَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَفَرَّطَتْ حَتَّى حَاضَتْ، قَالَا : " تَقْضِي تِلْكَ الصَّلَاةَ إِذَا اغْتَسَلَتْ "

Hammod ibn Abu Sulaymon va Yunus Hasandan, namoz vaqti kirib, sustkashlik qilib turib hayz koʻrib qolgan ayol haqida: «U gʻusl qilgach, oʻsha namozni qazo qiladi», dedilar.Ҳаммод ибн Абу Сулаймон ва Юнус Ҳасандан, намоз вақти кириб, сусткашлик қилиб туриб ҳайз кўриб қолган аёл ҳақида: «У ғусл қилгач, ўша намозни қазо қилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الزَّهْرَانِيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، وَقَتَادَةَ ، قَالَا : " إِذَا ضَيَّعَتْ الْمَرْأَةُ الصَّلَاةَ حَتَّى تَحِيضَ، فَعَلَيْهَا الْقَضَاءُ إِذَا طَهُرَتْ "

Hishomdan rivoyat qilinadi: Hasan va Qatoda: «Agar ayol namozni zoye qilib, hayz koʻrib qolsa, poklangach uni qazo qilishi lozim», dedilar.Ҳишомдан ривоят қилинади: Ҳасан ва Қатода: «Агар аёл намозни зое қилиб, ҳайз кўриб қолса, поклангач уни қазо қилиши лозим», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو نُعَيْمٍ ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ ، قَالَ : " إِذَا فَرَّطَتْ ثُمَّ حَاضَتْ، قَضَتْ "

Mugʻiradan rivoyat qilinadi: Shaʼbiy: «Agar sustkashlik qilib, soʻng hayz koʻrsa, qazo qiladi», dedi.Муғирадан ривоят қилинади: Шаъбий: «Агар сусткашлик қилиб, сўнг ҳайз кўрса, қазо қилади», деди.

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ : حَدَّثَنَا عَنْ يَعْقُوبَ ، عَنْ أَبِي يُوسُفَ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ : " إِذَا حَاضَتْ الْمَرْأَةُ فِي وَقْتِ الصَّلَاةِ، فَلَيْسَ عَلَيْهَا الْقَضَاءُ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : يَعْقُوبُ هُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ قَاضِي مَرْوٍ ، وَأَبُو يُوسُفَ شَيْخٌ مَكِّيٌّ

Said ibn Jubayr aytdi: «Agar ayol namoz vaqtida hayz koʻrsa, unga qazo yoʻq». Abu Muhammad aytdi: Yaʼqub — u Marv qozisi Ibn al-Qaʼqoʼdir, Abu Yusuf esa makkalik shayxdir.Саид ибн Жубайр айтди: «Агар аёл намоз вақтида ҳайз кўрса, унга қазо йўқ». Абу Муҳаммад айтди: Яъқуб — у Марв қозиси Ибн ал-Қаъқўдир, Абу Юсуф эса маккалик шайхдир.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ حَجَّاجٍ ، وَقَيْسٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، قَالَ : " إِذَا طَهُرَتْ قَبْلَ الْمَغْرِبِ، صَلَّتْ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ، وَإِذَا طَهُرَتْ قَبْلَ الْفَجْرِ، صَلَّتْ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ " ، أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، مِثْلَهُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ ، عَنْ مِقْسَمٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنهُمَا، مِثْلَهُ

Hajjoj va Qaysdan rivoyat qilinadi: Ato aytdi: «Agar Magʻribdan oldin poklansa, Zuhr va Asrni oʻqiydi; agar tongdan oldin poklansa, Magʻrib va Xuftonni oʻqiydi». Ali ibn Zayd Said ibn al-Musayyabdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi. Yazid ibn Abu Ziyod Miqsamdan, u Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Ҳажжож ва Қайсдан ривоят қилинади: Ато айтди: «Агар Мағрибдан олдин покланса, Зуҳр ва Асрни ўқийди; агар тонгдан олдин покланса, Мағриб ва Хуфтонни ўқийди». Али ибн Зайд Саид ибн ал-Мусайябдан шунга ўхшашини ривоят қилди. Язид ибн Абу Зиёд Миқсамдан, у Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан шунга ўхшашини ривоят қилди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ الْحَسَنِ فِي الْحَائِضِ " تُصَلِّي الصَّلَاةَ الَّتِي طَهُرَتْ فِي وَقْتِهَا "

Yunusdan rivoyat qilinadi: Hasan hayzli ayol haqida: «U qaysi namozning vaqtida poklangan boʻlsa, oʻsha namozni oʻqiydi», dedi.Юнусдан ривоят қилинади: Ҳасан ҳайзли аёл ҳақида: «У қайси намознинг вақтида покланган бўлса, ўша намозни ўқийди», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ ، عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، وَطَاوُسٍ ، وَمُجَاهِدٍ ، قَالُوا : " إِذَا طَهُرَتْ الْحَائِضُ قَبْلَ الْفَجْرِ، صَلَّتْ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ، وَإِذَا طَهُرَتْ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ، صَلَّتْ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ "

Ibn Abu Najihdan rivoyat qilinadi: Ato, Tovus va Mujohid: «Agar hayzli ayol tongdan oldin poklansa, Magʻrib va Xuftonni oʻqiydi; agar quyosh botishidan oldin poklansa, Zuhr va Asrni oʻqiydi», dedilar.Ибн Абу Нажиҳдан ривоят қилинади: Ато, Товус ва Мужоҳид: «Агар ҳайзли аёл тонгдан олдин покланса, Мағриб ва Хуфтонни ўқийди; агар қуёш ботишидан олдин покланса, Зуҳр ва Асрни ўқийди», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ مَنْصُورٍ ، عَنْ الْحَكَمِ فِي الْحَائِضِ " إِذَا رَأَتْ الطُّهْرَ آخِرَ النَّهَارِ، صَلَّتْ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ، وَإِذَا طَهُرَتْ آخِرَ اللَّيْلِ، صَلَّتْ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ " ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، عَنْ سُفْيَانَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ طَاوُسٍ ، مِثْلَهُ

Mansurdan rivoyat qilinadi: Hakam hayzli ayol haqida: «Agar kun oxirida poklikni koʻrsa, Zuhr va Asrni oʻqiydi; agar kecha oxirida poklansa, Magʻrib va Xuftonni oʻqiydi», dedi. Sufyon Laysdan, u Tovusdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Мансурдан ривоят қилинади: Ҳакам ҳайзли аёл ҳақида: «Агар кун охирида покликни кўрса, Зуҳр ва Асрни ўқийди; агар кеча охирида покланса, Мағриб ва Хуфтонни ўқийди», деди. Суфён Лайсдан, у Товусдан шунга ўхшашини ривоят қилди.

أَخْبَرَنَا أَبُو زَيْدٍ سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ مُغِيرَةَ ، قَالَ : كَانَ إِبْرَاهِيمُ ، يَقُولُ : " إِذَا طَهُرَتْ عِنْدَ الْعَصْرِ، صَلَّتْ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ "

Mugʻira aytdi: Ibrohim: «Agar Asr vaqtida poklansa, Zuhr va Asrni oʻqiydi», der edi.Муғира айтди: Иброҳим: «Агар Аср вақтида покланса, Зуҳр ва Асрни ўқийди», дер эди.

أَخْبَرَنَا أَبُو زَيْدٍ ، قَالَ : قَالَ شُعْبَةُ : سَأَلْتُ حَمَّادًا ، قَالَ : " إِذَا طَهُرَتْ فِي وَقْتِ صَلَاةٍ صَلَّتْ "

Abu Zayd aytdi: Shuʼba aytdi: Men Hammoddan soʻradim, u: «Agar namoz vaqtida poklansa, oʻsha namozni oʻqiydi», dedi.Абу Зайд айтди: Шуъба айтди: Мен Ҳаммоддан сўрадим, у: «Агар намоз вақтида покланса, ўша намозни ўқийди», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ يُونُسَ ، وَحُمَيْدٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " إِذَا طَهُرَتْ فِي وَقْتِ صَلَاةٍ، صَلَّتْ تِلْكَ الصَّلَاةَ، وَلَا تُصَلِّي غَيْرَهَا "

Hasandan rivoyat qilinadi: Anas (roziyallohu anhu) aytdi: «Agar namoz vaqtida poklansa, oʻsha namozni oʻqiydi va undan boshqasini oʻqimaydi».Ҳасандан ривоят қилинади: Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: «Агар намоз вақтида покланса, ўша намозни ўқийди ва ундан бошқасини ўқимайди».

قَالَ أَبُو مُحَمَّد : قَرَأْتُ عَلَى زَيْدِ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ مَالِكٍ ، قَالَ : سَأَلْتُهُ عَنْ الْمَرْأَةِ تَطْهُرُ بَعْدَ الْعَصْرِ، قَالَ : " تُصَلِّي الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ "، قُلْتُ : فَإِنْ كَانَ طُهْرُهَا قَرِيبًا مِنْ مَغِيبِ الشَّمْسِ، قَالَ : " تُصَلِّي الْعَصْرَ وَلَا تُصَلِّي الظُّهْرَ، وَلَوْ أَنَّهَا لَمْ تَطْهُرْ حَتَّى تَغِيبَ الشَّمْسُ، لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا شَيْءٌ " ، سُئِلَ عَبْد اللَّهِ تَأْخُذُ بِهِ؟، قَالَ : لَا

Abu Muhammad aytdi: Men Zayd ibn Yahyoga Molikdan oʻqidim. U aytdi: Men undan Asrdan keyin poklangan ayol haqida soʻradim. U: «Zuhr va Asrni oʻqiydi», dedi. Men: Agar uning pokligi quyosh botishiga yaqin boʻlsa-chi, dedim. U: «Asrni oʻqiydi, Zuhrni oʻqimaydi. Agar quyosh botgunicha poklanmasa, unga hech narsa lozim boʻlmaydi», dedi. Abdullohdan: Siz shuni olasizmi, deb soʻralganda, u: Yoʻq, dedi.Абу Муҳаммад айтди: Мен Зайд ибн Яҳёга Моликдан ўқидим. У айтди: Мен ундан Асрдан кейин покланган аёл ҳақида сўрадим. У: «Зуҳр ва Асрни ўқийди», деди. Мен: Агар унинг поклиги қуёш ботишига яқин бўлса-чи, дедим. У: «Асрни ўқийди, Зуҳрни ўқимайди. Агар қуёш ботгунича покланмаса, унга ҳеч нарса лозим бўлмайди», деди. Абдуллоҳдан: Сиз шуни оласизми, деб сўралганда, у: Йўқ, деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ الْمُحَارِبِيِّ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، قَالَ : كَتَبَتْ إِلَيْهِ امْرَأَةٌ : إِنِّي قَدْ اسْتُحِضْتُ مُنْذُ كَذَا وَكَذَا، فَبَلَغَنِي أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ : " تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ : " مَا نَجِدُ لَهَا غَيْرَ مَا قَالَ عَلِيٌّ "

Said ibn Jubayrdan rivoyat qilinadi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ga bir ayol yozdi: Men falon vaqtdan beri istihozadaman, menga Ali (roziyallohu anhu)ning: «U har namoz oldidan gʻusl qiladi», degani yetib keldi. Ibn Abbos: «Biz unga Ali aytgandan boshqasini topmaymiz», dedi.Саид ибн Жубайрдан ривоят қилинади: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)га бир аёл ёзди: Мен фалон вақтдан бери истиҳозадаман, менга Али (розияллоҳу анҳу)нинг: «У ҳар намоз олдидан ғусл қилади», дегани етиб келди. Ибн Аббос: «Биз унга Али айтгандан бошқасини топмаймиз», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، قَالَ : حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ ، أَوْ عِكْرِمَةُ ، قَالَ : كَانَتْ زَيْنَبُ تَعْتَكِفُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهِيَ تُرِيقُ الدَّمَ، فَأَمَرَهَا أَنْ " تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "

Yahyo ibn Abu Kasir aytdi: Menga Abu Salama yoki Ikrima aytdi: Zaynab qon oqib turgan holda Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan birga eʼtikofda boʻlar edi. U zot unga har namoz oldidan gʻusl qilishni buyurdilar.Яҳё ибн Абу Касир айтди: Менга Абу Салама ёки Икрима айтди: Зайнаб қон оқиб турган ҳолда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга эътикофда бўлар эди. У зот унга ҳар намоз олдидан ғусл қилишни буюрдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، أَنَّ عَلِيًّا ، وَابْنَ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا كَانَا، يَقُولَانِ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "

Yahyo ibn Abu Kasirdan rivoyat qilinadi: Ali va Ibn Masʼud (roziyallohu anhumo): «Istihozali ayol har namoz oldidan gʻusl qiladi», der edilar.Яҳё ибн Абу Касирдан ривоят қилинади: Али ва Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳумо): «Истиҳозали аёл ҳар намоз олдидан ғусл қилади», дер эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، قَالَ : سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ ، يَقُولُ : " تَغْتَسِلُ بَيْنَ كُلِّ صَلَاتَيْنِ غُسْلًا وَاحِدًا، وَتَغْتَسِلُ لِلْفَجْرِ غُسْلًا وَاحِدًا "، قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ : وَكَانَ الزُّهْرِيُّ، وَمَكْحُولٌ، يَقُولَانِ : " تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ "

Avzoiy aytdi: Men Ato ibn Abu Robohning: «U har ikki namoz orasida bitta gʻusl qiladi va bomdod uchun bitta gʻusl qiladi», deganini eshitdim. Avzoiy aytdi: Zuhriy va Makhul: «U har namoz oldidan gʻusl qiladi», der edilar.Авзоий айтди: Мен Ато ибн Абу Робоҳнинг: «У ҳар икки намоз орасида битта ғусл қилади ва бомдод учун битта ғусл қилади», деганини эшитдим. Авзоий айтди: Зуҳрий ва Макҳул: «У ҳар намоз олдидан ғусл қилади», дер эдилар.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ ، عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ ، قَالَ وَهْبٌ : أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ، وَإِنَّهَا سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَاكَ، فَأَمَرَهَا " أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّيَ "

Abu Salamadan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba — Vahb aytdi: Ummu Habiba bint Jahsh — qon oqib turadigan edi. U Nabiy sollallohu alayhi vasallamdan bu haqda soʻradi, u zot unga har namoz oldidan gʻusl qilib, namoz oʻqishni buyurdilar.Абу Саламадан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба — Ваҳб айтди: Умму Ҳабиба бинт Жаҳш — қон оқиб турадиган эди. У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан бу ҳақда сўради, у зот унга ҳар намоз олдидан ғусл қилиб, намоз ўқишни буюрдилар.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ ، قَالَ : سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ ، يَقُولُ : كَتَبَتْ امْرَأَةٌ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ ، وَابْنِ الزُّبَيْرِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا : إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ، وَإِنِّي أُذَكِّرُكُمَا اللَّهَ إِلَّا أَفْتَيْتُمَانِي، وَإِنِّي سَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ، فَقَالُوا : كَانَ عَلِيٌّ ، يَقُولُ : " تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ "، فَقَرَأْتُ، وَكَتَبْتُ الْجَوَابَ بِيَدِي مَا أَجِدُ لَهَا إِلَّا مَا قَالَ عَلِيٌّ، فَقِيلَ : إِنَّ الْكُوفَةَ أَرْضٌ بَارِدَةٌ، فَقَالَ : " لَوْ شَاءَ اللَّهُ لَابْتَلَاهَا بِأَشَدَّ مِنْ ذَلِكَ " ، أَخْبَرَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ قَيْسٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا : إِنَّ أَرْضَهَا أَرْضٌ بَارِدَةٌ، فَقَالَ : " تُؤَخِّرُ الظُّهْرَ وَتُعَجِّلُ الْعَصْرَ، وَتَغْتَسِلُ غُسْلًا، وَتُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ، وَتُعَجِّلُ الْعِشَاءَ، وَتَغْتَسِلُ غُسْلًا، وَتَغْتَسِلُ لِلْفَجْرِ غُسْلًا "

Abu Bishr aytdi: Said ibn Jubayrning shunday deganini eshitdim: Bir ayol Ibn Abbos va Ibn Zubayr (roziyallohu anhumo)ga yozdi: Men istihozadaman va poklana olmayapman. Sizlarni Alloh bilan ogohlantiraman, menga albatta fatvo beringlar. Men bu haqda soʻragan edim, ular: Ali: «U har namoz uchun gʻusl qiladi», der edi, dedilar. Men xatni oʻqidim va javobni oʻz qoʻlim bilan yozdim: unga Ali aytgandan boshqasini topmayman. Shunda: Kufa sovuq yer-ku, deyildi. U: «Agar Alloh xohlaganida, uni bundan ham ogʻirrogʻi bilan sinar edi», dedi. Mujohid aytdi: Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ga: Uning yeri sovuq yer, deyilganda, u: «U Zuhrni kechiktirib, Asrni erta oʻqiydi va bitta gʻusl qiladi, Magʻribni kechiktirib, Xuftonni erta oʻqiydi va bitta gʻusl qiladi, bomdod uchun ham bitta gʻusl qiladi», dedi.Абу Бишр айтди: Саид ибн Жубайрнинг шундай деганини эшитдим: Бир аёл Ибн Аббос ва Ибн Зубайр (розияллоҳу анҳумо)га ёзди: Мен истиҳозадаман ва поклана олмаяпман. Сизларни Аллоҳ билан огоҳлантираман, менга албатта фатво беринглар. Мен бу ҳақда сўраган эдим, улар: Али: «У ҳар намоз учун ғусл қилади», дер эди, дедилар. Мен хатни ўқидим ва жавобни ўз қўлим билан ёздим: унга Али айтгандан бошқасини топмайман. Шунда: Куфа совуқ ер-ку, дейилди. У: «Агар Аллоҳ хоҳлаганида, уни бундан ҳам оғирроғи билан синар эди», деди. Мужоҳид айтди: Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)га: Унинг ери совуқ ер, дейилганда, у: «У Зуҳрни кечиктириб, Асрни эрта ўқийди ва битта ғусл қилади, Мағрибни кечиктириб, Хуфтонни эрта ўқийди ва битта ғусл қилади, бомдод учун ҳам битта ғусл қилади», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا : أَنَّ ابْنَةَ جَحْشٍ كَانَتْ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ " وَكَانَتْ تُسْتَحَاضُ، فَكَانَتْ تَخْرُجُ مِنْ مِرْكَنِهَا وَإِنَّهُ لَعَالِيهِ الدَّمُ فَتُصَلِّي "

Zaynab bint Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Jahshning qizi Abdurrahmon ibn Avfning nikohida edi. U istihoza koʻrar edi, gʻusl togʻorasidan chiqar, suvining usti qon boʻlar edi, shunda ham namoz oʻqiyverardi.Зайнаб бинт Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Жаҳшнинг қизи Абдурраҳмон ибн Авфнинг никоҳида эди. У истиҳоза кўрар эди, ғусл тоғорасидан чиқар, сувининг усти қон бўлар эди, шунда ҳам намоз ўқийверарди.

أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ سَعِيدٍ الدِّمَشْقِيُّ ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ إِسْحَاق ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، قَالَ : سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ ، وَيَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ ، يَقُولَانِ : " تُفْرِدُ لِكُلِّ صَلَاةٍ اغْتِسَالَةً " ، قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ : وَبَلَغَنِي عَنْ مَكْحُولٍ، مِثْلُ ذَلِكَ

Avzoiy aytdi: Men Zuhriy va Yahyo ibn Abu Kasirning: «U har namoz uchun alohida gʻusl qiladi», deganlarini eshitdim. Avzoiy aytdi: Menga Makhuldan ham shunga oʻxshashi yetib keldi.Авзоий айтди: Мен Зуҳрий ва Яҳё ибн Абу Касирнинг: «У ҳар намоз учун алоҳида ғусл қилади», деганларини эшитдим. Авзоий айтди: Менга Макҳулдан ҳам шунга ўхшаши етиб келди.

أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ سَعِيدٍ ، عَنْ شُعَيْبٍ ، حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ كَانَ، يَقُولُ : " لِكُلِّ صَلَاتَيْنِ اغْتِسَالَةٌ، وَتُفْرِدُ لِصَلَاةِ الصُّبْحِ اغْتِسَالَةً "

Avzoiy aytdi: Menga Ato xabar berdiki, Ibn Abbos (roziyallohu anhu): «Har ikki namoz uchun bitta gʻusl, bomdod namozi uchun esa alohida gʻusl qiladi», der edi.Авзоий айтди: Менга Ато хабар бердики, Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу): «Ҳар икки намоз учун битта ғусл, бомдод намози учун эса алоҳида ғусл қилади», дер эди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ حَمَّادٍ الْكُوفِيِّ ، أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ إِبْرَاهِيمَ ، فَقَالَتْ : إِنِّي أُسْتَحَاضُ، فَقَالَ : " عَلَيْكِ بِالْمَاءِ فَانْضَحِيهِ، فَإِنَّهُ يَقْطَعُ الدَّمَ عَنْكِ "

Hammod al-Kufiydan rivoyat qilinadi: Bir ayol Ibrohimdan soʻrab: Men istihozadaman, dedi. U: «Suvni oʻzingga lozim tut va uni sep, u sendan qonni toʻxtatadi», dedi.Ҳаммод ал-Куфийдан ривоят қилинади: Бир аёл Иброҳимдан сўраб: Мен истиҳозадаман, деди. У: «Сувни ўзингга лозим тут ва уни сеп, у сендан қонни тўхтатади», деди.

أَخْبَرَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دِينَارٍ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ الْحَسَنِ فِي الْمُطَلَّقَةِ الَّتِي ارْتِيبَ بِهَا " تَرَبَّصُ سَنَةً، فَإِنْ حَاضَتْ وَإِلَّا تَرَبَّصَتْ بَعْدَ انْقِضَاءِ السَّنَةِ ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ، فَإِنْ حَاضَتْ وَإِلَّا فَقَدْ انْقَضَتْ عِدَّتُهَا "

Yunusdan rivoyat qilinadi: Hasan hayzi shubhali boʻlgan taloq qilingan ayol haqida aytdi: «U bir yil kutadi. Agar hayz koʻrsa — shu. Boʻlmasa, yil tugagandan keyin uch oy kutadi. Agar hayz koʻrsa — shu. Boʻlmasa, iddasi tugagan boʻladi».Юнусдан ривоят қилинади: Ҳасан ҳайзи шубҳали бўлган талоқ қилинган аёл ҳақида айтди: «У бир йил кутади. Агар ҳайз кўрса — шу. Бўлмаса, йил тугагандан кейин уч ой кутади. Агар ҳайз кўрса — шу. Бўлмаса, иддаси тугаган бўлади».

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ ، قَالَ : سُئِلَ مَالِكٌ عَنْ عِدَّةِ الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا طُلِّقَتْ ، فَحَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، أَنَّهُ قَالَ : " عِدَّتُهَا سَنَةٌ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : هُوَ قَوْلُ مَالِكٍ

Abdulloh ibn Maslama aytdi: Molikdan taloq qilingan istihozali ayolning iddasi haqida soʻralganda, u bizga Ibn Shihobdan, u Said ibn al-Musayyabdan rivoyat qildi: u: «Uning iddasi bir yildir», degan. Abu Muhammad aytdi: bu Molikning soʻzidir.Абдуллоҳ ибн Маслама айтди: Моликдан талоқ қилинган истиҳозали аёлнинг иддаси ҳақида сўралганда, у бизга Ибн Шиҳобдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан ривоят қилди: у: «Унинг иддаси бир йилдир», деган. Абу Муҳаммад айтди: бу Моликнинг сўзидир.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ ، قَالَ : سُئِلَ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ الْمَرْأَةِ تُطَلَّقُ وَهِيَ الشَّابَّةٌ فترتفع حيضتها من غير كبر، قَالَ : " مِنْ غَيْرِ حَيْضٍ تَحَيَّضُ؟ ! "، وَقَالَ طَاوُسٌ : " ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ "

Amr ibn Dinor aytdi: Jobir ibn Zayddan yosh boʻlaturib taloq qilingan va keksalikdan boʻlmagan holda hayzi toʻxtagan ayol haqida soʻralganda, u: «Hayzsiz turib hayzli hisoblanadimi?!», dedi. Tovus esa: «Uch oy», dedi.Амр ибн Динор айтди: Жобир ибн Зайддан ёш бўлатуриб талоқ қилинган ва кексаликдан бўлмаган ҳолда ҳайзи тўхтаган аёл ҳақида сўралганда, у: «Ҳайзсиз туриб ҳайзли ҳисобланадими?!», деди. Товус эса: «Уч ой», деди.

أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : " إِذَا طَلَّقَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ فَحَاضَتْ حَيْضَةً أَوْ حَيْضَتَيْنِ، ثُمَّ ارْتَفَعَتْ حَيْضَتُهَا إِنْ كَانَ ذَلِكَ مِنْ كِبَرٍ، اعْتَدَّتْ ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ، وَإِنْ كَانَتْ شَابَّةً وَارْتَابَتْ، اعْتَدَّتْ سَنَةً بَعْدَ الرِّيبَةِ "

Maʼmardan rivoyat qilinadi: Zuhriy aytdi: «Agar kishi xotinini taloq qilsayu, u bir yoki ikki marta hayz koʻrgach, hayzi toʻxtab qolsa — bu keksalikdan boʻlsa, uch oy idda oʻtiradi; agar u yosh boʻlib, shubhaga tushsa, shubhadan keyin bir yil idda oʻtiradi».Маъмардан ривоят қилинади: Зуҳрий айтди: «Агар киши хотинини талоқ қилсаю, у бир ёки икки марта ҳайз кўргач, ҳайзи тўхтаб қолса — бу кексаликдан бўлса, уч ой идда ўтиради; агар у ёш бўлиб, шубҳага тушса, шубҳадан кейин бир йил идда ўтиради».

أَخْبَرَنَا خَلِيفَةُ بْنُ خَيَّاطٍ ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ عِكْرِمَةَ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ وَالَّتِي لَا يَسْتَقِيمُ لَهَا حَيْضٌ فَتَحِيضُ فِي شَهْرٍ مَرَّةً وَفِي الشَّهْرِ مَرَّتَيْنِ، عِدَّتُهَا ثَلَاثَةُ أَشْهُرٍ "

Qatodadan rivoyat qilinadi: Ikrima aytdi: «Istihozali ayolning va hayzi barqaror boʻlmay, bir oyda bir marta yoki ikki marta hayz koʻradigan ayolning iddasi uch oydir».Қатодадан ривоят қилинади: Икрима айтди: «Истиҳозали аёлнинг ва ҳайзи барқарор бўлмай, бир ойда бир марта ёки икки марта ҳайз кўрадиган аёлнинг иддаси уч ойдир».

أَخْبَرَنَا خَلِيفَةُ بْنُ خَيَّاطٍ ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ حَمَّادٍ ، قَالَ : " تَعْتَدُّ بِالْأَقْرَاءِ "

Hammoddan rivoyat qilinadi, u: «Aqrolar bilan idda saqlaydi», dedi.Ҳаммоддан ривоят қилинади, у: «Ақролар билан идда сақлайди», деди.

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ ، عَنْ ابْنِ شِهَابٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ ، قَالَ : " عِدَّةُ الْمُسْتَحَاضَةِ سَنَةٌ "

Said ibn al-Musayyib aytdi: «Istihoza koʻradigan ayolning iddasi bir yildir».Саид ибн ал-Мусаййиб айтди: «Истиҳоза кўрадиган аёлнинг иддаси бир йилдир».

أَخْبَرَنَا إِسْحَاق بْنُ عِيسَى ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ ، عَنْ يُونُسَ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَعْتَدُّ بِالْأَقْرَاءِ "

Hasan aytdi: «Istihoza koʻradigan ayol aqrolar bilan idda saqlaydi».Ҳасан айтди: «Истиҳоза кўрадиган аёл ақролар билан идда сақлайди».

أَخْبَرَنَا خَلِيفَةُ ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى ، عَنْ مَعْمَرٍ ، عَنْ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ : " بِالْأَقْرَاءِ " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : أَهْلُ الْحِجَازِ ، يَقُولُونَ : " الْأَقْرَاءُ : الْأَطْهَارُ "، وَقَالَ أَهْلُ الْعِرَاقِ : هُوَ الْحَيْضُ ، قَالَ عَبْد اللَّهِ : وَأَنَا أَقُولُ : " هُوَ الْحَيْضُ "

Zuhriy: «Aqrolar bilan», dedi. Abu Muhammad aytdi: Hijoz ahli: «Aqrolar — tozalik davrlaridir», deydilar. Iroq ahli esa: «U — hayzdir», dedi. Abdulloh aytdi: Men ham: «U — hayzdir», deyman.Зуҳрий: «Ақролар билан», деди. Абу Муҳаммад айтди: Ҳижоз аҳли: «Ақролар — тозалик даврларидир», дейдилар. Ироқ аҳли эса: «У — ҳайздир», деди. Абдуллоҳ айтди: Мен ҳам: «У — ҳайздир», дейман.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ ، حَدَّثَنَا يُونُسُ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " الْمُسْتَحَاضَةُ تَعْتَدُّ بِالْأَقْرَاءِ "

Hasan aytdi: «Istihoza koʻradigan ayol aqrolar bilan idda saqlaydi».Ҳасан айтди: «Истиҳоза кўрадиган аёл ақролар билан идда сақлайди».

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ الْهِقْلِ بْنِ زِيَادٍ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ : سَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ شَابَّةٌ تَحِيضُ، فَانْقَطَعَ عَنْهَا الْمَحِيضُ حِينَ طَلَّقَهَا، فَلَمْ تَرَ دَمًا، كَمْ تَعْتَدُّ؟، قَالَ : " ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ "، قَالَ : وَسَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ فَحَاضَتْ حَيْضَتَيْنِ ثُمَّ ارْتَفَعَتْ حَيْضَتُهَا، كَمْ تَرَبَّصُ؟، قَالَ : " عِدَّتُهَا سَنَةٌ "، قَالَ : وَسَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ عَنْ رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ تَحِيضُ، تَمْكُثُ ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ، ثُمَّ تَحِيضُ حَيْضَةً، ثُمَّ يَتَأَخَّرُ عَنْهَا الْحَيْضُ، ثُمَّ تَمْكُثُ السَّبْعَةَ الْأَشْهُرَ وَالثَّمَانِيَةَ، ثُمَّ تَحِيضُ أُخْرَى تَسْتَعْجِلُ إِلَيْهَا مَرَّةً وَتَسْتَأْخِرُ أُخْرَى، كَيْفَ تَعْتَدُّ؟، قَالَ : " إِذَا اخْتَلَفَتْ حِيضَتُهَا عَنْ أَقْرَائِهَا فَعِدَّتُهَا سَنَةٌ "، قُلْتُ : وَكَيْفَ إِنْ كَانَ طَلَّقَ وَهِيَ تَحِيضُ فِي كُلِّ سَنَةٍ مَرَّةً كَمْ تَعْتَدُّ؟، قَالَ : " إِنْ كَانَتْ تَحِيضُ أَقْرَاؤُهَا مَعْلُومَةٌ هِيَ أَقْرَاؤُهَا، فَإِنَّا نُرَى أَنْ تَعْتَدَّ أَقْرَاءَهَا "

Avzoiy aytdi: Men Zuhriydan hayz koʻradigan yosh xotinini taloq qilgan, taloq qilgan paytida esa hayzi toʻxtab, qon koʻrmay qolgan kishi haqida — u qancha idda saqlaydi, deb soʻradim. U: «Uch oy», dedi. U aytdi: Men Zuhriydan xotinini taloq qilgan, xotini ikki marta hayz koʻrib, soʻng hayzi koʻtarilib ketgan kishi haqida — u qancha kutadi, deb soʻradim. U: «Uning iddasi bir yildir», dedi. U aytdi: Men Zuhriydan xotinini u hayz koʻrayotgan holida taloq qilgan kishi haqida soʻradim: ayol uch oy turadi, soʻng bir marta hayz koʻradi, soʻng hayzi kechikadi, soʻng yetti oy, sakkiz oy turadi, soʻng yana hayz koʻradi — goh tez keladi, goh kechikadi; u qanday idda saqlaydi? U: «Agar hayzi oʻz aqrolaridan farq qilsa, uning iddasi bir yildir», dedi. Men: «Agar uni yiliga bir marta hayz koʻradigan holida taloq qilgan boʻlsa, qancha idda saqlaydi?» dedim. U: «Agar hayz koʻrsa va aqrolari maʼlum boʻlsa, oʻshalar uning aqrolaridir; biz uni oʻz aqrolari bilan idda saqlaydi, deb koʻramiz», dedi.Авзоий айтди: Мен Зуҳрийдан ҳайз кўрадиган ёш хотинини талоқ қилган, талоқ қилган пайтида эса ҳайзи тўхтаб, қон кўрмай қолган киши ҳақида — у қанча идда сақлайди, деб сўрадим. У: «Уч ой», деди. У айтди: Мен Зуҳрийдан хотинини талоқ қилган, хотини икки марта ҳайз кўриб, сўнг ҳайзи кўтарилиб кетган киши ҳақида — у қанча кутади, деб сўрадим. У: «Унинг иддаси бир йилдир», деди. У айтди: Мен Зуҳрийдан хотинини у ҳайз кўраётган ҳолида талоқ қилган киши ҳақида сўрадим: аёл уч ой туради, сўнг бир марта ҳайз кўради, сўнг ҳайзи кечикади, сўнг етти ой, саккиз ой туради, сўнг яна ҳайз кўради — гоҳ тез келади, гоҳ кечикади; у қандай идда сақлайди? У: «Агар ҳайзи ўз ақроларидан фарқ қилса, унинг иддаси бир йилдир», деди. Мен: «Агар уни йилига бир марта ҳайз кўрадиган ҳолида талоқ қилган бўлса, қанча идда сақлайди?» дедим. У: «Агар ҳайз кўрса ва ақролари маълум бўлса, ўшалар унинг ақроларидир; биз уни ўз ақролари билан идда сақлайди, деб кўрамиз», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، قَالَ : سَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ عَنْ الرَّجُلِ يَبْتَاعُ الْجَارِيَةَ لَمْ تَبْلُغْ الْمَحِيضَ وَلَا تَحْمِلُ مِثْلُهَا، بِكَمْ يَسْتَبْرِئُهَا؟، قَالَ : " بِثَلَاثَةِ أَشْهُرٍ "، وَقَالَ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ : " بِخَمْسَةٍ وَأَرْبَعِينَ يَوْمًا "

Avzoiy aytdi: Men Zuhriydan hali hayz yoshiga yetmagan va oʻzi kabilar homilador boʻlmaydigan joriyani sotib olgan kishi haqida — uni qancha muddat bilan istibro qiladi, deb soʻradim. U: «Uch oy bilan», dedi. Yahyo ibn Abu Kasir esa: «Qirq besh kun bilan», dedi.Авзоий айтди: Мен Зуҳрийдан ҳали ҳайз ёшига етмаган ва ўзи кабилар ҳомиладор бўлмайдиган жорияни сотиб олган киши ҳақида — уни қанча муддат билан истибро қилади, деб сўрадим. У: «Уч ой билан», деди. Яҳё ибн Абу Касир эса: «Қирқ беш кун билан», деди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ ، عَنْ حَمَّادٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ : " تَغْتَسِلُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَتُصَلِّي "، وَقَالَ حَمَّادٌ : " لَوْ أَنَّ مُسْتَحَاضَةً جَهِلَتْ فَتَرَكَتْ الصَّلَاةَ أَشْهُرًا، فَإِنَّهَا تَقْضِي تِلْكَ الصَّلَوَاتِ، قِيلَ لَهُ : وَكَيْفَ تَقْضِيهَا؟، قَالَ : تَقْضِيهَا فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ إِنْ اسْتَطَاعَتْ " ، قِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ : تَقُولُ بِهِ؟، قَالَ : إِي وَاللَّهِ

Ibn Abbos istihoza koʻrayotgan ayol haqida: «Har namozda gʻusl qilib, namoz oʻqiydi», der edi. Hammod aytdi: «Agar istihoza koʻrayotgan ayol bilmay, bir necha oy namozni tark qilsa, u oʻsha namozlarni qazo qiladi». Unga: «Uni qanday qazo qiladi?» deyildi. U: «Agar qodir boʻlsa, bir kunda qazo qiladi», dedi. Abdullohga: Sen ham shuni aytasanmi, deyildi. U: Ha, Allohga qasam, dedi.Ибн Аббос истиҳоза кўраётган аёл ҳақида: «Ҳар намозда ғусл қилиб, намоз ўқийди», дер эди. Ҳаммод айтди: «Агар истиҳоза кўраётган аёл билмай, бир неча ой намозни тарк қилса, у ўша намозларни қазо қилади». Унга: «Уни қандай қазо қилади?» дейилди. У: «Агар қодир бўлса, бир кунда қазо қилади», деди. Абдуллоҳга: Сен ҳам шуни айтасанми, дейилди. У: Ҳа, Аллоҳга қасам, деди.

أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ، قَالَ : سَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ عَنْ الْحَامِلِ تَرَى الدَّمَ، فَقَالَ : " تَدَعُ الصَّلَاةَ "

Molik ibn Anas aytdi: Men Zuhriydan qon koʻrgan homilador ayol haqida soʻradim. U: «Namozni tark qiladi», dedi.Молик ибн Анас айтди: Мен Зуҳрийдан қон кўрган ҳомиладор аёл ҳақида сўрадим. У: «Намозни тарк қилади», деди.

أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْأَسْوَدِ ، قَالَ : سَأَلْتُ، مُجَاهِدًا عَنْ امْرَأَتِي رَأَتْ دَمًا، وَأَنَا أُرَاهَا حَامِلًا، قَالَ : " ذَلِكَ غَيْضُ الْأَرْحَامِ # اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَى وَمَا تَغِيضُ الأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ سورة الرعد آية 8 #، فَمَا غَاضَتْ مِنْ شَيْءٍ رَأَتْ مِثْلَهُ فِي الْحَمْلِ "

Usmon ibn al-Asvad aytdi: Men Mujohiddan soʻradim: xotinim qon koʻrdi, men esa uni homilador deb bilaman. U: «Bu — bachadonlarning kamayishidir. Alloh har bir urgʻochi nima koʻtarishini, bachadonlar nimani kamaytirishini va nimani ziyoda qilishini biladi. Bas, u nimadan kamaygan boʻlsa, homiladorligida uning mislini koʻradi», dedi.Усмон ибн ал-Асвад айтди: Мен Мужоҳиддан сўрадим: хотиним қон кўрди, мен эса уни ҳомиладор деб биламан. У: «Бу — бачадонларнинг камайишидир. Аллоҳ ҳар бир урғочи нима кўтаришини, бачадонлар нимани камайтиришини ва нимани зиёда қилишини билади. Бас, у нимадан камайган бўлса, ҳомиладорлигида унинг мислини кўради», деди.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ ، عَنْ عِكْرِمَةَ فِي هَذِهِ الْآيَةِ : # اللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثَى وَمَا تَغِيضُ الأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ سورة الرعد آية 8 #، قَالَ : " ذَلِكَ الْحَيْضُ عَلَى الْحَبَلِ، لَا تَحِيضُ يَوْمًا فِي الْحَبَلِ إِلَّا زَادَتْهُ طَاهِرًا فِي حَبَلِهَا "

Ikrimadan ushbu oyat haqida rivoyat qilinadi: «Alloh har bir urgʻochi nima koʻtarishini, bachadonlar nimani kamaytirishini va nimani ziyoda qilishini biladi; har bir narsa Uning huzurida oʻlchovlidir». U: «Bu — homiladorlik ustidagi hayzdir. U homiladorlik paytida bir kun hayz koʻrsa, albatta, homiladorligiga oʻshancha poklik ziyoda boʻladi», dedi.Икримадан ушбу оят ҳақида ривоят қилинади: «Аллоҳ ҳар бир урғочи нима кўтаришини, бачадонлар нимани камайтиришини ва нимани зиёда қилишини билади; ҳар бир нарса Унинг ҳузурида ўлчовлидир». У: «Бу — ҳомиладорлик устидаги ҳайздир. У ҳомиладорлик пайтида бир кун ҳайз кўрса, албатта, ҳомиладорлигига ўшанча поклик зиёда бўлади», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، قَالَ : أَمْرٌ لَا يُخْتَلَفُ فِيهِ عِنْدَنَا، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا " الْمَرْأَةُ الْحُبْلَى إِذَا رَأَتْ الدَّمَ أَنَّهَا لَا تُصَلِّي حَتَّى تَطْهُرَ "

Yahyo ibn Said aytdi: Bizning oldimizda ixtilof qilinmaydigan ish — Oishadan rivoyat qilinganidek: «Homilador ayol qon koʻrsa, pok boʻlgunicha namoz oʻqimaydi».Яҳё ибн Саид айтди: Бизнинг олдимизда ихтилоф қилинмайдиган иш — Оишадан ривоят қилинганидек: «Ҳомиладор аёл қон кўрса, пок бўлгунича намоз ўқимайди».

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ ، عَنْ عِكْرِمَةَ : # وَمَا تَغِيضُ الأَرْحَامُ سورة الرعد آية 8 #، قَالَ : " هُوَ الْحَيْضُ عَلَى الْحَبَلِ # وَمَا تَزْدَادُ سورة الرعد آية 8 #، قَالَ : فَلَهَا بِكُلِّ يَوْمٍ حَاضَتْ فِي حَمْلِهَا يَوْمًا تَزْدَادُ فِي طُهْرِهَا حَتَّى تَسْتَكْمِلَ تِسْعَةَ أَشْهُرٍ طَاهِرًا "

Ikrima «Va bachadonlar nimani kamaytirsa» (oyati) haqida: «U — homiladorlik ustidagi hayzdir», dedi. «Va nimani ziyoda qilsa» (haqida) esa: «Homiladorligida hayz koʻrgan har bir kuni evaziga unga pokligida bir kun ziyoda boʻladi — toki toʻqqiz oyni pok holda toʻldirguncha», dedi.Икрима «Ва бачадонлар нимани камайтирса» (ояти) ҳақида: «У — ҳомиладорлик устидаги ҳайздир», деди. «Ва нимани зиёда қилса» (ҳақида) эса: «Ҳомиладорлигида ҳайз кўрган ҳар бир куни эвазига унга поклигида бир кун зиёда бўлади — токи тўққиз ойни пок ҳолда тўлдиргунча», деди.

أَخْبَرَنَا أَبُو النُّعْمَانِ ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ ، عَنْ مُجَاهِدٍ : # وَمَا تَغِيضُ الأَرْحَامُ سورة الرعد آية 8 #، قَالَ : " إِذَا حَاضَتْ الْمَرْأَةُ وَهِيَ حَامِلٌ، قَالَ : يَكُونُ ذَلِكَ نُقْصَانًا مِنْ الْوَلَدِ، فَإِذَا زَادَتْ عَلَى تِسْعَةِ أَشْهُرٍ، كَانَ تَمَامًا لِمَا نَقَصَ مِنْ وَلَدِهَا "

Mujohid «Va bachadonlar nimani kamaytirsa» (oyati) haqida aytdi: «Ayol homilador holida hayz koʻrsa, bu bolaning (muddatidan) kamayish boʻladi. Agar toʻqqiz oydan oshsa, bolasidan kamaygan narsaga toʻldirish boʻladi».Мужоҳид «Ва бачадонлар нимани камайтирса» (ояти) ҳақида айтди: «Аёл ҳомиладор ҳолида ҳайз кўрса, бу боланинг (муддатидан) камайиш бўлади. Агар тўққиз ойдан ошса, боласидан камайган нарсага тўлдириш бўлади».

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ، عَنْ حُمَيْدٍ ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ ، أَنَّهُ قَالَ : " امْرَأَتِي تَحِيضُ وَهِيَ حُبْلَى " ، قَالَ أَبُو مُحَمَّد : سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ حَرْبٍ، يَقُولُ : امْرَأَتِي تَحِيضُ وَهِيَ حُبْلَى

Bakr ibn Abdulloh al-Muzaniy aytdi: «Xotinim homilador holida hayz koʻradi». Abu Muhammad aytdi: Men Sulaymon ibn Harbning: «Xotinim homilador holida hayz koʻradi», deganini eshitdim.Бакр ибн Абдуллоҳ ал-Музаний айтди: «Хотиним ҳомиладор ҳолида ҳайз кўради». Абу Муҳаммад айтди: Мен Сулаймон ибн Ҳарбнинг: «Хотиним ҳомиладор ҳолида ҳайз кўради», деганини эшитдим.

أَخْبَرَنَا حَجَّاجٌ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، أَنَّهَا قَالَتْ : " إِذَا رَأَتْ الْحُبْلَى الدَّمَ، فَلْتُمْسِكْ عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ حَيْضٌ " ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ أَنَّهُ بَلَغَهُ، عَن عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، مِثْلُ ذَلِكَ

Oisha aytdi: «Homilador ayol qon koʻrsa, namozdan toʻxtasin, chunki u hayzdir». Molikka Oishadan shunga oʻxshashi yetgan.Оиша айтди: «Ҳомиладор аёл қон кўрса, намоздан тўхтасин, чунки у ҳайздир». Моликка Оишадан шунга ўхшаши етган.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيل بْنُ أَبَانَ ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ الشَّعْبِيِّ فِي الْحَامِلِ تَرَى الدَّمَ " إِنْ كَانَ الدَّمُ عَبِيطًا، اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ، وَإِنْ كَانَتْ تَرِيَّةً، تَوَضَّأَتْ وَصَلَّتْ " ، أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ، عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ، مِثْلَهُ

Shaʼbiy qon koʻrgan homilador ayol haqida: «Agar qon quyuq qizil boʻlsa, gʻusl qilib namoz oʻqiydi; agar xira iz boʻlsa, tahorat qilib namoz oʻqiydi», dedi. Avzoiydan ham shunga oʻxshashi rivoyat qilindi.Шаъбий қон кўрган ҳомиладор аёл ҳақида: «Агар қон қуюқ қизил бўлса, ғусл қилиб намоз ўқийди; агар хира из бўлса, таҳорат қилиб намоз ўқийди», деди. Авзоийдан ҳам шунга ўхшаши ривоят қилинди.

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ هُوَ ابْنُ الْعَوَّامِ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنْ الْحَسَنِ ، قَالَ : " إِنْ كَانَتْ تَرَاهُ كَمَا كَانَتْ تَرَاهُ قَبْلَ ذَلِكَ فِي أَقْرَائِهَا تَرَكَتْ الصَّلَاةَ، وَإِنْ كَانَ إِنَّمَا هُوَ فِي الْيَوْمِ أَوْ الْيَوْمَيْنِ، لَمْ تَدَعْ الصَّلَاةَ "

Hasan aytdi: «Agar u buni ilgari oʻz aqrolarida koʻrgani kabi koʻrayotgan boʻlsa, namozni tark qiladi; agar bu bir kun yoki ikki kungina boʻlsa, namozni tark qilmaydi».Ҳасан айтди: «Агар у буни илгари ўз ақроларида кўргани каби кўраётган бўлса, намозни тарк қилади; агар бу бир кун ёки икки кунгина бўлса, намозни тарк қилмайди».

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ ، وَعَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ سَعِيدٍ ، عَنْ مَطَرٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا فِي الْحَامِلِ تَرَى الدَّمَ، قَالَتْ : " لَا يَمْنَعُهَا ذَلِكَ مِنْ صَلَاةٍ "

Oisha qon koʻrgan homilador ayol haqida: «Bu uni namozdan toʻsmaydi», dedi.Оиша қон кўрган ҳомиладор аёл ҳақида: «Бу уни намоздан тўсмайди», деди.

أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ، عَنْ مَطَرٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ عَائِشَةَ فِي الْحَامِلِ تَرَى الدَّمَ، قَالَتْ : " تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي "، قَالَ يَزِيدُ : " لَا تَغْتَسِلُ " ، قَالَ عَبْد اللَّهِ : أَقُولُ بِقَوْلِ يَزِيدَ

Oisha qon koʻrgan homilador ayol haqida: «Gʻusl qilib namoz oʻqiydi», dedi. Yazid: «Gʻusl qilmaydi», dedi. Abdulloh aytdi: Men Yazidning soʻzini aytaman.Оиша қон кўрган ҳомиладор аёл ҳақида: «Ғусл қилиб намоз ўқийди», деди. Язид: «Ғусл қилмайди», деди. Абдуллоҳ айтди: Мен Язиднинг сўзини айтаман.